HISTORY AND ARCHAEOLOGY - ETRUSCANS

Thursday, February 20, 2014


There are different views regarding the origin of the Etruscans, these are:

1- The Eastern view: 1.

According to Herodotus (484-420 BC), the homeland of the Etruscans was Lydia in Anatolia.
Herodotus I.94.

2. The indigenous view:

Dionysius of Halicarnassus (60 BC-7 AD) considers the Etruscans to be an indigenous tribe that had existed in Italy since very ancient times.
Dionysius of Halicarnassus I.26, 30.

3. The northern view:

The Etruscans are an Indo-European tribe that came to Italy via the Alps.
H. H. Scullard, The Etruscan Cities and Rome, Ithaca, New York 1979, p. 43.

4- The Formation View:

The Etruscans are a tribe native to Italy, formed as a result of the assimilation of all ethnic elements, both native and foreign, in Italy over a long historical and cultural process, influenced by various factors, thus acquiring a completely new identity.
Alain Hus, The Etruscans, New York 1961, pp. 79, 80.

The most well-known and widely accepted of these views is the Eastern view that considers the Etruscans to be of Anatolian origin.
Henry Harrel-Courtés, Etruscan Italy, New York 1964, p. 10.

Using genetic engineering, considered the science of the future, an anthropological study conducted in Italy in 2004 by thirteen scientists led by Guido Barbujani, proving that the Etruscans were a biologically homogeneous people with a genetic maturity level comparable to modern societies, and that genetically they were related not to Italians living in Italy today, but to people living in the Eastern Mediterranean and North Africa regions, has given a completely new impetus to the problem of origin and the Eastern perspective.
Cristiano Vernesi et al., “The Etruscans: A Population-Genetic Study”, American Journal of Human Genetics, LXXIV/4, 2004, pp. 694-704.

The name Tursha appears in Egyptian inscriptions as Trsˇ.w, which is pronounced as Toorshah.
Massimo Pallottino, op. cit., p. 55.

The Etruscans were called Tyrrhenoi, Tyrsenoi by the Greeks; and Tusci, Etrusci by the Romans, while they themselves gave themselves the name Rasna, Rasenna, referring to the name of one of their leaders.
Halicarnassus Dionysius I.30; Otto-Wilhelm Von Vacano, The Etruscans in the Ancient World, New York 1960, p. 1.

Herodotus, in his work Historia, writes that a group led by Tyrrhenus, son of Atys, king of Lydia, migrated to Italy by sea due to a famine, and took the name Tyrrhenians in his honor.
Herodotus I.94.

The Atyad dynasty, which took its name from Atys, son of the god Manes, was founded by the Hittite king IV. He was contemporary with Tuthaliya (1250-1220 BC).
Veli Sevin, “Lydians”, Anatolian Civilizations-Visual Anatolian History Encyclopedia II, Istanbul 1982, p. 278.

In Anatolia, as Herodotus mentioned in the 2nd millennium BC, famine frequently occurred due to severe droughts.
Interview with Elif Tül Tulunay, “An Eastern People Who Lived in Italy in Antiquity: The Etruscans”, Science and Utopia, CXXXVIII, 2005, p. 11.

This situation can be traced in texts belonging to the Hittites. In 1211 BC, the fact that the Egyptian pharaoh Merneptah Siptah (1219-1210 BC) helped the Hittites by sending ships full of grain is an indication of this event.
Ali Muzaffer Dinçol, op. cit., p. 51.

Dendrochronological research also supports the fact that rainfall was far below normal during this period, meaning that drought prevailed. For example, the thin tree rings on a piece of wood found in Gordion and dated to 1200 BC are evidence of this.
Elif Tül Tulunay, op. cit., interview, p. 11.

Because trees form a new ring on their trunks every year. This ring is thick in years with abundant rainfall and thin in years with little rainfall. This method helps determine when the trees were planted and what the climate was like in previous years.
Clare Goff, Archaeology (trans. Nejat Ebcioğlu), Istanbul 1979, p. 21.

Furthermore, swords found in tombs in Populonia, an Etruscan city, resemble swords used by the Hittites in the Battle of Kadesh (1285 BC); daggers resemble those found in Enkomi on the island of Cyprus, dating to the late 13th and early 12th centuries BC; and some weapons resemble weapons found in the Talish region between the Caucasus and the Caspian Sea.

Again, the heavy hand axes found in the western coastal region of Italy, especially in Pozzuoli, Civita Vecchia, and Rome, resemble the heavy hand axes found scattered throughout Central Anatolia, some of which are identical to the examples from the Troy VIIb layer, dated to 1240-1100 BC.
G. A. Wainwright, op. cit., pp. 203, 204.

The Troy VIIb layer, on the other hand, has two sub-layers: 1-VIIb1 (1240-1190 BC), 2-VIIb2 (1190-1100 BC).
It is determined that the tribes that participated in the Aegean Migrations and fought against the Egyptian pharaoh Ramses III (1198-1167 BC) resided in the settlement of layer VIIb2.
Ekrem Akurgal, Anatolian Civilizations, Istanbul 1995, p. 247.

The word Troia, however, cannot be explained by Anatolian languages or Greek.
However, the Etruscan word truia means labyrinth, which carries a meaning befitting the historical identity of Troia.
Wilhelm Brandenstein, “The Present Situation of the Etruscan Question”, II. Turkish History Congress, IX/2, Istanbul 1943, p. 214.

The fact that a part of the Memphis Necropolis in Egypt, reserved for foreigners, was named Rasetau is also noteworthy in terms of establishing a connection between the names Rasenna and Tursha.
Elif Tül Tulunay, op. cit., interview, p. 15.

In this context, it is possible that the migrating community in Herodotus' account was a small group of the Tursha, the ancestors of the Etruscans, who were the creators of the dominance and culture established in Italy in the 8th century BC, and this event should be placed at the end of the 13th century BC.
G. A. Wainwright, op. cit., p. 203; Mario Torelli, “History: Land and People”, Etruscan-Life and Alterlife (ed. Larissa Bonfante), Detroit, Michigan 1986, p. 49.



THE LEGACY OF THE ETRUSCANS TO THE ROMANS THEIR RELATIONS WITH THE HITTITES AND EGYPTIANS

— The concept of imperium, which can be defined as the authority to exercise state power, to give orders to those under guardianship, and to take the necessary measures for their implementation, The concept passed to Rome from the Etruscans, and Rome adopted this concept from the Etruscans not only in a philosophical sense but also in form.
(Massimo Pallottino, The Etruscans, Harmondsworth, Middlesex 1955, p. 143; Michel Villey, Roman Law in Relevance (trans. Bülent Tahiroğlu), Istanbul 2000, p. 16.)

— Roman consuls sat on a seat (sella curulis), wearing a toga (toga praetexta) with purple stripes on its edges, and when they walked outside, twelve soldiers (lictores) accompanied them, carrying a double-edged hand axe (fasces) wrapped in a bundle of interconnected branches, on their shoulders.
The personal attire of the consuls, symbolizing the Imperium, as well as the soldiers and their equipment leading the way, are a continuation of the Etruscan tradition.
(Jacques Heurgon, Daily Life of the Etruscans, New York 1964, p. 44.)

— It was the Etruscans who broke the patricians' (aristocratic class) monopoly over the Roman army, ensuring the inclusion of the plebeians (commoners) in the army, dividing it into classes, thus making it a systematic army, and introducing it to phalanx formation.
(H.H. Scullard, op. cit., pp. 222-225.)

— The style of Roman portraiture, aiming to accurately reflect the external appearance and striving for realism, is a legacy of the Etruscans to Roman art.
(Gina Pischel, “Roman Art”, Encyclopedia of Art History-Visual Fine Arts Encyclopedia I, Istanbul 1981, p. 129.)

— The wolf motif in the legend of Remus and Romulus, considered the most well-known and important myth of Rome, originated in the Asian steppes and was transmitted to the Western World through the Etruscans.
The statue of the she-wolf suckling Remus and Romulus, which is a product of this legend and a symbol of Rome, is also an Etruscan work.
(Otto J. Brendel, Etruscan Art, Harmondsworth, Middlesex 1978, p. 253; İbrahim Kafesoğlu, Turkish Steppe Culture, Ankara 1987, p. 120.)

— Roman architecture owes its road construction and water transport techniques, as well as the Tuscan order and atrium style, to the Etruscans.
(Axel Boëthius, Etruscan and Early Roman Architecture, Harmondsworth, Middlesex 1987, pp. 90, 102; Mortimer Wheeler, Roman Art and Architecture (trans. Zeynep Koçel Erdem), Istanbul 2004, pp. 142, 143.)

— The Circus Maximus, the oldest and largest circus of antiquity in the city of Rome, and the sewerage system called Cloaca Maxima were built by the Etruscans.
(Hugh Last, “The Kings of Rome”, The Cambridge Ancient History VII, Cambridge 1964, pp. 370-406; Secda Saltuk, Hippodromes in Antiquity, Circuses, Istanbul 2001, p. 21.)

— The Temple of Jupiter in the Capitolium, the first temple established in the city of Rome; the triple god ideal consisting of Jupiter, Juno and Minerva; the anthropomorphic character of the gods, are gifts of the Etruscans to the Roman religion and belief system.
(Sabahat Atlan, Outline of Roman History - Part I, The Republican Era, Istanbul 1970, p. 19; Donald R. Dudley, Roman Society, Harmondsworth, Middlesex 1991, p. 22; Martin Thorpe, Roman Architecture (trans. Rıfat Akbulut), Istanbul 2002, p. 47; Çiğdem Dürüşken, Roman Religion, Istanbul 2003, p. 21.)

— Gladiator fights in Roman amphitheaters, which are among the first images that come to mind when Rome is mentioned, are of Etruscan origin.
(Michael Grant, The World of Rome, New York 1960, p. 142.)

— The Trojan Games in Roman circuses, It is a gift from the Etruscans to Rome.
(Jacques Heurgon, op. cit., p. 201.)

— Satura and fescennin versus, the fundamental precursors of theatrical art, are a legacy of the Etruscans to Rome.
(Sema Sandalcı, The Satura Genre in Roman Literature - The Origin of the Word and its Literary Development, Istanbul 2001, p. 15.)

— The Roman toga is a style of clothing originating from the cloak called tebenna, used by Etruscan men.
(Jacques Heurgon, op. cit., p. 176.)

— The bridge method applied in Roman dentistry is a repetition of the method applied by the Etruscans.
(Ralph Jackson, Doctors and Diseases in the Roman Empire (trans. Şenol Mumcu), Istanbul 1999, p. 116.)

— Rome adopted the Latin alphabet from the Etruscans, and a certain number of words were transferred from Etruscan to Latin.
For example, the Latin words histrio (actor), subulo (flutist), atrium (open central room, sofa, hall), persona (mask, role, character), etc., are of Etruscan origin.
(Raymond Bloch, The Origins of Rome, New York 1960, pp. 115, 116.)

— A written example of the Etruscan Disciplina by the Etruscans themselves has not survived to the present day, and is written by Latin and Greek writers.
[for example,

It is mentioned in small fragments in his works.
(Alain Hus, op. cit., pp. 89, 94.)

— Etrusca Disciplina is among the many cultural legacies that the Etruscans transferred to the Romans, and it occupies an important place in the Roman religion and belief system.

Roman aristocracy [consul, praetor, quaestor, promagistratus, aedile curulis, tribunus, censor, governor, dictator, magistra tus equitatus, consularis tribunus, rex, triumviri, decemviri, senator, imperator (From this sentence; Gaius Octavius Augustus (27 BC-AD 14), Tiberius Claudius Nero(AD 14-37), Tiberius Claudius Nero Germanicus(AD 41-54), Marcus Aurelius Severus Alexander (AD 222-235) and even Constantine I (AD 307-337), Flavius Claudius Julianus (360-363 AD), Theodosius I (AD 379-395) can be shown as an example.)] political, social and military events He effectively used Etruscan Disciplina in determining his direction.
(G. Herbig, “Etruscan Religion”, Encyclopaedia of Religion and Ethics V (ed. J. Hastings), New York 1912, pp. 532, 537, 538.)

— For example, L. M. Plutarchus, in his work Vitae Parallellae/Theseus & Romulus (Parallel Lives/Theseus & Romulus), writes in detail how Romulus (753-715 BC), the founder and first king of Rome, established the city of Rome according to Etruscan Disciplina.

Plutarchus XI. In T. Livius’s work entitled Ab Urbe Condita, the account of the debates in the Senate during the formation of the Leges Liciniae-Sextiae (Licinius-Sextius Laws), which came into existence in 367 BC as a result of the initiatives of the plebs tribunes G. Licinius Stolo and L. Sextius Lateranus, and which paved the way for plebs to become consuls, shows how important a place the avispicium occupied in the Roman world, both in the past and present.

Again, in the same work, T. Livius records that during the Latin War which took place in 340 BC, the Roman army offered a sacrifice before going into battle, and that the haruspex who examined the liver of this sacrifice informed the consuls of that time, T. Manlius Torquatus and P. Decius Mus, that the liver was in its usual position, and that the Roman army, having received this sign, believed that the gods were on their side and went into battle.

Livius VI.41 & VIII.6. According to Gaius Suetonius Tranquillus’s (69-140 AD) work, De Vita Duodecim Caesarum (The Lives of the Twelve Caesars), which discusses the death of the first Roman emperor, G. O. Augustus, and his subsequent deification, the fact that the first letter of his name (Caesar), C, was erased from the inscription on his statue due to a lightning strike was interpreted as meaning that he only had a hundred days left to live and that he would attain godhood after his death.

Because, besides the use of the letter C for the number 100, the remaining aesar from the name Caesar means god in Etruscan.
(Suetonius II.97.)

— M. According to the writing in T. Cicero’s De Divinatione (On Divination), the emergence of these books occurred as follows:

“Tages, grandson of Tinia [Iuppiter/Zeus (ruler of all gods and God of the Heavens)], who was as small as a child but as white as an old man with a wrinkled face, emerged from under the earth in a furrow made by a plow while a farmer was plowing his field in Tarquinii.

Afterwards, he conveyed the secret teachings to the Etruscan kings and disappeared back under the earth.

The secret teachings of Tages were written down and recorded.”
(Raymond Bloch, The Etruscans, London 1958, p. 143.)

— The Etruscans had larger and bloodier limbs than all other limbs in the body. Therefore, they believed that the center of life was the liver, not the heart.
Graeme Barker-Tom Rasmussen, op. cit., p. 228.

PERHAPS THIS IS WHERE THE CUTTING APART OF PROMETHEUS'S LIVER COMES FROM. PROPHECY OR TELL ME THE PROPHECIES. THE EAGLE ALSO REPRESENTS ZEUS. - SB.

— In Rome, the curved staff carried by the Augur is called lituus, which in Latin means Augur’s staff.
(Sina Kabaağaç-Erdal Alova, op. cit., p. 348; Graeme Barker-Tom Rasmussen, op. cit., p. 228.)

— A staff with a similar form was also used by rulers and religious figures in Anatolia, for example, it can be observed in the orthostats of Alaca Höyük and in the reliefs of the Hittite Imperial Period (1450-1200 BC), and it bears the name GISˇkalmusˇ in Hittite.
(G. A. Wainwright, “The Teresh, the Etruscans and Asia Minor”, Anatolian Studies, IX, 1959, p. 210; Sedat Alp, Hitit Güneşi, Ankara 2005, p. 18.)

FROM HERE, ESPECIALLY IN THE NETHERLANDS, THEY SAID THAT THE STAFF IN THE HAND OF SINTERCLAS/ST. NICHOLAS, WHO CAME ON DECEMBER 5TH, CAME FROM THE ETRUSCANS, SO IT EXTENDS TO THE HITTITES. - SB.

— The name Tursha appears in Egyptian inscriptions as Trsˇ.w, which is pronounced as Toorshah.
(Massimo Pallottino, op. cit., p. 55.)

— The Etruscans were called Tyrrhenoi, Tyrsenoi by the Greeks; Tusci, Etrusci by the Romans, while they gave themselves the name Rasna, Rasenna, related to the name of one of their leaders.
(Halicarnassus Dionysius I.30; Otto-Wilhelm Von Vacano, The Etruscans in the Ancient World, New York 1960, p. 1.)

— Herodotus, in his work Historia, writes that a group led by Tyrrhenus, son of Atys, king of Lydia, migrated to Italy by sea due to a famine, and that they took the name Tyrrhenians in his honor.
(Herodotus I.94.)

— The Atyad dynasty, named after Atys, the son of the god Manes, was contemporary with the Hittite king Tuthaliya IV (1250-1220 BC).
(Veli Sevin, “Lydians”, Anatolian Civilizations-Visual Anatolian History Encyclopedia II, Istanbul 1982, p. 278.)

— In Anatolia, as Herodotus mentions, severe droughts in the 2nd millennium BC frequently caused famine.
(Interview with Elif Tül Tulunay, “An Eastern People Who Lived in Italy in Antiquity: The Etruscans”, Science and Utopia, CXXXVIII, 2005, p. 11.)

— This situation can be traced in Hittite texts. In 1211 BC, the fact that the Egyptian pharaoh Merneptah Siptah (1219-1210 BC) helped the Hittites by sending ships full of grain is an indication of this event.
(Ali Muzaffer Dinçol, op. cit., p. 51.)

— Dendrochronological research also supports the fact that rainfall was far below normal during this period, meaning that drought prevailed. For example, the thin tree rings on a piece of wood found in Gordion and dated to 1200 BC are evidence of this.
(Elif Tül Tulunay, op. cit., interview, p. 11.)

— Because trees form a new ring on their trunks every year. This ring is thick in years with abundant rainfall and thin in years with little rainfall. This method helps determine when the trees were planted and what the climate was like in previous years.
(Clare Goff, Archaeology (trans. Nejat Ebcioğlu), Istanbul 1979, p. 21.)

— Also, swords found in tombs in Populonia, an Etruscan city, are similar to swords used by the Hittites in the Battle of Kadesh (1285 BC); daggers are similar to daggers found in Enkomi on the island of Cyprus, dating to the late 13th and early 12th centuries BC; and some weapons are similar to weapons found in the Talish region between the Caucasus and the Caspian Sea.

— Again, the heavy hand axes found in the western coastal region of Italy, especially in Pozzuoli, Civita Vecchia, and Rome, resemble the heavy hand axes found scattered throughout Central Anatolia, some of which are identical to the examples in the Troy VIIb layer, dated to 1240-1100 BC.
(G. A. Wainwright, op. cit., pp. 203, 204.)

— The Troy VIIb layer has two sub-layers: 1-VIIb1 (1240-1190 BC), 2-VIIb2 (1190-1100 BC). Participating in the Aegean Migrations and the Egyptian pharaoh III. It is determined that the tribes that fought against Ramses (1198-1167 BC) resided in the VIIb2 layer of settlement.
(Ekrem Akurgal, Anatolian Civilizations, Istanbul 1995, p. 247.)

— The word Troia cannot be explained by Anatolian languages or Greek. However, the Etruscan word truia means labyrinth, which carries a meaning befitting the historical identity of Troia.
(Wilhelm Brandenstein, “The Present Situation of the Etruscan Question”, II. Turkish History Congress, IX/2, Istanbul 1943, p. 214.)

— The fact that a part of the Memphis Necropolis in Egypt, reserved for foreigners, was named Rasetau is also noteworthy in terms of establishing a connection between the names Rasenna and Tursha.
(Elif Tül Tulunay, ibid. interview, p. 15.)

— In this context, the migrating community mentioned in Herodotus' account is the Etruscans, the creators of the dominance and culture established in Italy in the 8th century BC. It is possible that a small group of their ancestors, the Tursha, existed, and this event should be placed at the end of the 13th century BC.
(G. A. Wainwright, op. cit., p. 203; Mario Torelli, “History: Land and People”, Etruscan-Life and Alterlife (ed. Larissa Bonfante), Detroit, Michigan 1986, p. 49.)

Dr. Murat Orhun Pamukkale University, Faculty of Arts and Sciences, Department of History, Ancient History Branch Academic Perspective Volume 3, Issue 5 Winter 2009

https:// tarihvearkeoloji.blogspot.com/2014/02/etruskler.html

__________

TARİH VE ARKEOLOJİ - ETRÜSKLER

20-Şubat-2014 Perşembe

Etrüskler’in kökenine ilişkin farklı görüşler bulunmakta olup, bunlar:

1-Doğulu görüşü:

Herodotus’a (MÖ 484-420) göre, Etrüskler’in ana vatanı Anadolu’daki Lydia’dır.
Herodotus I.94.

2-Yerlilik görüşü:

Halicarnassus Dionysius (MÖ 60-MS 7) ise, Etrüskler’i, İtalya’da çok eski zamanlardan beri var olan yerli bir kavim olarak kabul etmektedir.
Halicarnassus Dionysius I.26, 30.

3-Kuzeyli görüşü:

Etrüskler, İtalya’ya Alp Dağları üzerinden gelmiş olan Hint-Avrupa kökenli bir kavimdir. H. H. Scullard, The Etruscan Cities and Rome,
Ithaca, New York 1979, p. 43.

4-Oluşum görüşü:

Etrüskler, İtalya’daki yerli ve yabancı tüm etnik unsurların, uzun bir tarihi ve kültürel süreç içerisinde, çeşitli etkilerle de yoğrularak, birbirlerini özümlemesi sonucu yepyeni bir kimlik kazanmasıyla meydana gelmiş, İtalya’nın yerlisi olan bir kavimdir.
Alain Hus, The Etruscans, New York 1961, pp. 79, 80.

Bu görüşlerin en çok bilineni ve büyük ölçüde kabul göreni ise, Etrüskler’i Anadolu orijinli sayan Doğulu görüşüdür.
Henry Harrel-Courtés, Etruscan Italy, New York 1964, p. 10.

Geleceğin bilimi addedilen genetik mühendisliği kullanılmak suretiyle, Guido Barbujani başkanlığındaki on üç ilim adamı tarafından İtalya’da 2004 yılında yapılan ve Etrüskler’in genetik olgunlukları modern toplumların seviyesine sahip nitelikte biyolojik olarak homojen bir kavim, genetik açıdan da, günümüzde İtalya’da yaşayan İtalyanlar’la değil, Doğu Akdeniz ve Kuzey Afrika bölgesinde yaşayan insanlarla akraba olduklarını kanıtlayan antropolojik araştırma, köken problematiğine ve de Doğulu görüşüne yepyeni bir ivme kazandırmıştır.
Cristiano Vernesi vd., “The Etruscans: A Population-Genetic Study”, American Journal of Human Genetics, LXXIV/4, 2004, pp. 694-704.

Tursha ismi Mısır yazıtlarında Trsˇ.w şeklinde geçmektedir ki, bu sözcük Toorshah olarak telaffuz edilmektedir.
Massimo Pallottino, a.g.e., p. 55.

Etrüskler, Grekler tarafından Tyrrhenoi, Tyrsenoi; Romalılar tarafından Tusci, Etrusci isimleriyle anılırlar iken, kendilerine ise, liderlerinden birinin adına bağıntılı Rasna, Rasenna isimlerini vermişlerdir.
Halicarnassus Dionysius I.30; Otto-Wilhelm Von Vacano, The Etruscans in the Ancient World, New York 1960, p. 1.

Herodotus, Historia isimli eserinde, Lydia kralı Atys’ın oğlu Tyrrhenus önderliğindeki bir topluluğun, beliren kıtlık nedeniyle, deniz yoluyla İtalya’ya göç ettiğini ve onun adına izafeten de Tyrrhenler ismini aldıklarını yazmaktadır.
Herodotus I.94.

İsmini tanrı Manes’in oğlu Atys’dan alan Atyad sülalesi, Hitit kralı IV. Tuthaliya (MÖ 1250- 1220) ile çağdaştır.
Veli Sevin, “Lydialılar”, Anadolu Uygarlıkları-Görsel Anadolu Tarihi Ansiklopedisi II, İstanbul 1982, s. 278.

Anadolu’da MÖ II. bin yılda Herodotus’un bahsettiği gibi şiddetli kuraklıklar sebebiyle sık sık açlık baş göstermiştir.
Elif Tül Tulunay, ile söyleşi, “Antik Çağda İtalya’da Yaşamış Doğu Kökenli Bir Halk Etrüskler”, Bilim ve Ütopya, CXXXVIII, 2005, s. 11.

Bu durum, Hititler’e ait metinlerden takip edilebilmektedir. MÖ 1211 de Mısır firavunu Merneptah Siptah’ın (MÖ 1219-1210), Hititler’e gemiler dolusu tahıl göndererek yardımda bulunmuş olması, vakıanın bir göstergesidir.
Ali Muzaffer Dinçol, a.g.m., s. 51.

Dendrokronolojik araştırmalar da, bu dönemde normalin çok altında yağış kaydedildiğini, yani kuraklık hüküm sürdüğünü desteklemektedir. Örneğin,

Gordion’da ele geçen ve MÖ 1200 lere tarihlenen bir tahta parçası üzerindeki ince ağaç halkaları bunun bir delilidir.
Elif Tül Tulunay, a.g.söyleşi, s. 11.

Çünkü, ağaçlar her yıl gövdelerinde yeni bir halka oluştururlar. Bu halka, bol yağışlı yıllarda kalın, az yağışlı yıllarda ise, ince olur.Bu yoldan, ağaçların ne zaman dikildikleri ve geçmiş yıllarda iklimin nasıl geçtiği belirlenmektedir.
Clare Goff, Arkeoloji (çev. Nejat Ebcioğlu), İstanbul 1979, s. 21.

Ayrıca, bir Etrüsk kenti olan Populonia’daki mezarlarda bulunan kılıçlar, Hititler’in Kadeş Savaşı’nda (MÖ 1285) kullanmış oldukları kılıçlarla; kamalar, Kıbrıs Adası’ndaki Enkomi’de ele geçen ve MÖ XIII. yy.ın sonları ile MÖ XII. yy.ın başlarına tarihlenen kamalarla; bazı silahlar ise, Kafkaslar ve Hazar arasındaki Taliş bölgesinde bulunan silahlarla benzerlik göstermektedir.

Yine, Pozzuoli, Civita Vecchia, Roma başta olmak üzere, İtalya’nın batı kıyı şeridinde ele geçen ağır el baltaları, Orta Anadolu’nun değişik yerlerine yayılmış durumda bulunan ağır el baltalarına benzemektedir ki, bunların bir kısmı, Troia’nın MÖ 1240-1100 e tarihlenen Troia VIIb katındaki örnekleriyle tıpa tıp aynıdır.
G. A. Wainwright, a.g.m., pp. 203, 204.

Troia VIIb katı ise: 1-VIIb1 (MÖ 1240-1190), 2-VIIb2(MÖ 1190-1100) olmak üzere, iki alt kata sahiptir. Ege Göçleri’ne katılan ve Mısır firavunu III. Ramses’le (MÖ 1198-1167) savaşan kavimlerin VIIb2 katı yerleşmesinde ikamet ettikleri tespit edilmektedir.
Ekrem Akurgal, Anadolu Uygarlıkları, İstanbul 1995, s. 247.

Troia sözcüğü ise, Anadolu dilleri, ya da Grekçe ile izah edilemez. Halbuki, Etrüskçe’deki truia, labirent anlamına gelmektedir ki, Troia’nın tarihi kimliğine yaraşan bir mana taşımaktadır.
Wilhelm Brandenstein, “Etrüsk Meselesinin Şimdiki Durumu”, II. Türk Tarih Kongresi, IX/2, İstanbul 1943, s. 214.

Mısır’daki Memphis Nekropolü’nün yabancılara tahsis edilmiş bir kısmına Rasetau ismi verilmesi de, Rasenna ile Tursha isimleri arasında bağlantı kurulması açısından dikkate değerdir.
Elif Tül Tulunay, a.g. söyleşi, s. 15.

Bu bağlamda, Herodotus’un aktarımındaki göç eden topluluğun, MÖ 8. yy.da İtalya’da tesis edilen hakimiyet ve kültürün yaratıcısı Etrüskler’in ataları olan Turshalar’ın küçük bir grubu olması imkan dahilinde olup, bu olayı MÖ 13. yy.ın sonlarına yerleştirmek icap etmektedir.
G. A. Wainwright, a.g.m., p. 203; Mario Torelli, “History: Land and People”, Etruscan-Life and Alterlife (ed. Larissa Bonfante), Detroit, Michigan 1986, p. 49.



ETRÜSKLÜLERİN ROMALILARA MİRASI HİTİTLER VE MISIRLILARLA İLİŞKİLERİ

— Devlet iktidarını kullanabilme, velayet altındaki kişilere emir verebilme ve uygulanması için gerekli tedbirleri alabilme yetkisi şeklinde tarif edilebilecek imperium kavramı, Roma’ya Etrüskler’den geçmiş olup, Roma, bu kavramı sadece felsefi anlamda değil, şekil bazında da Etrüskler’den almıştır.
(Massimo Pallottino, The Etruscans, Harmondsworth, Middlesex 1955, p. 143; Michel Villey, Roma Hukuku Güncelliği (çev. Bülent Tahiroğlu), İstanbul 2000, s. 16. )

— Roma consul’leri bir makam koltuğuna (sella curulis) oturmuş, kenarlarında erguvan renkte şeritler bulunan bir toga (toga praetexta) giymiş, dışarıda yürüdükleri zaman ise, birbirine bağlı dallardan mütevellit bir demete sarılı çift ağızlı bir el baltasını (fasces) omuzlarında taşıyan on iki asker (lictores) önlerinden kendilerine refakat etmiştir.

Imperium’u sembolize etmekte olan gerek consul’lerin kişisel donanımı, gerekse önlerinde giden askerler ve onların donanımı, Etrüsk orijinli geleneğin bir devamıdır.
(Jacques Heurgon, Daily Life of the Etruscans, New York 1964, p. 44. )

— Roma ordusu üzerindeki patricius’ların (aristokrat sınıf) tekelini kırarak plebs’lerinde (avam sınıf) orduya alınmasını temin eden, sınıflara ayırmak suretiyle, onun sistemli bir ordu olmasını sağlayan ve de ona phalanx düzeninde savaşmayı kazandıran Etrüskler olmuştur.
(H.H. Scullard, a.g.e., pp. 222-225.)

— Roma portre sanatındaki dış görünüşün tam olarak yansıtılmak isteniş ve gerçekçiliğe yöneliş üslubu, Etrüskler’in Roma sanatına bir mirasıdır.
(Gina Pischel, “Roma Sanatı”, Sanat Tarihi Ansiklopedisi-Görsel Güzel Sanatlar Ansiklopedisi I, İstanbul 1981, s. 129.)

— Roma’nın en çok bilinmesi yanı sıra, en önemli mitosu olarak kabul gören Remus ve Romulus efsanesindeki kurt motifi Asya bozkırları menşeili olup, Etrüskler aracılığıyla Batı Dünyası’na intikal etmiştir ki, bu efsanenin ürünü, Roma’nın sembolü vasfına haiz Remus ve Romulus’u emziren dişi kurt heykeli de bir Etrüsk eseridir.
(Otto J. Brendel, Etruscan Art, Harmondsworth, Middlesex 1978, p. 253; İbrahim Kafesoğlu, Türk Bozkır Kültürü, Ankara 1987, s. 120.)

— Roma mimarisi, yol yapımı ve su taşıma teknikleri ile Tuscania düzeni ve atrium tarzını Etrüskler’e borçludur.
(Axel Boëthius, Etruscan and Early Roman Architecture, Harmondsworth, Middlesex 1987, pp. 90, 102; Mortimer Wheeler, Roma Sanatı ve Mimarlığı (çev. Zeynep Koçel Erdem), İstanbul 2004, s. 142, 143. )

— Roma kentindeki Eski Çağın en eski ve en büyük circus’u olan Circus Maximus ile Cloaca Maxima ismini taşıyan kanalizasyon şebekesi Etrüskler tarafından inşa edilmiştir.
(Hugh Last, “The Kings of Rome”, The Cambridge Ancient History VII, Cambridge 1964, pp. 370-406; Secda Saltuk, Antik Çağda Hipodromlar, Circuslar, İstanbul 2001, s. 21.)

— Roma kentinde kurulmuş ilk tapınak olan Capitolium’daki Iuppiter Tapınağı; Iuppiter, Iuno ve Minerva’dan oluşan üçlü tanrı ideali; tanrıların antropomorfik karakteri, Etrüskler’in Roma din ve inanç sistemine armağanlarıdır.
(Sabahat Atlan, Roma Tarihinin Ana Hatları-Kısım I Cumhuriyet Devri,İstanbul 1970, s. 19; Donald R. Dudley, Roman Society, Harmondsworth, Middlesex 1991, p. 22; Martin Thorpe, Roma Mimarlığı (çev. Rıfat Akbulut), İstanbul 2002, s. 47; Çiğdem Dürüşken, Roma Dini, İstanbul 2003, s. 21. )

— Roma denilince ilk akla gelen imgeler arasında ön sırada yer alan Roma amphitheatrum’larındaki gladyatör dövüşleri Etrüsk orijinlidir.
(Michael Grant, The World of Rome, New York 1960, p. 142.)

— Roma circus’larındaki Troia oyunları, Etrüskler’in Roma’ya bir hediyesidir.
(Jacques Heurgon, a.g.e., p. 201. )

— Tiyatro sanatının temel öncüleri olan satura ve fescennini versus, Etrüskler’in Roma’ya bir kalıtıdır.
(Sema Sandalcı, Roma Edebiyatında Satura Türü-Kelimenin Kökeni ve Edebi Gelişimi, İstanbul 2001, s. 15.)

— Roma toga’sı, Etrüsk erkeği tarafından kullanılmış tebenna isimli pelerin çıkışlı bir giyim tarzıdır.
(Jacques Heurgon, a.g.e., p. 176.)

— Roma diş hekimliğinde uygulanmış köprü yöntemi, Etrüskler tarafından tatbik edilmiş usulün tekrarı mahiyetindedir.
(Ralph Jackson, Roma İmparatorluğu’nda Doktorlar ve Hastalıklar (çev.Şenol Mumcu), İstanbul 1999, s. 116. )

— Roma, Latin alfabesini Etrüskler’den almış olup, Etrüskçe’den Latince’ye belirli sayıda sözcük transferi gerçekleşmiştir. Örneğin, Latince’deki; histrio (aktör), subulo (flütçü), atrium (açık merkezi oda, sofa, salon), persona (maske, rol, karakter) vb. Sözcükler Etrüskçe kökenlidir.
(Raymond Bloch, The Origins of Rome, New York 1960, pp. 115, 116.)

— Etrusca Disciplina’nın Etrüskler’in kendilerine ait yazılı bir örneği günümüze intikal etmemiş olup, Latin ve Grek yazarların
[örneğin,

eserlerinde küçük parçalar şeklinde bahsi geçmektedir.
(Alain Hus, a.g.e., pp. 89, 94.)

— Etrusca Disciplina, Etrüskler’in Romalılar’a naklettikleri birçok kültürel miras arasında yer almakta olup, Roma din ve inanç sisteminde mühim bir yer işgal etmektedir.

Roma aristokrasisi [consul, praetor, quaestor, promagistratus, aedilis curulis, tribunus, censor, governer, dictator, magistra tus equitatus, consularis tribunus, rex, triumviri, decemviri, senator, imperator

(Bu cümleden;

misal olarak gösterilebilir.)] siyasi, sosyal ve askeri olayların istikametini tayin etmekte Etrusca Disciplina’yı etkin bir şekilde kullanmıştır.
(G. Herbig, “Etruscan Religion”, Encyclopaedia of Religion and Ethics V (ed. J. Hastings), New York 1912, pp. 532, 537, 538.)

— Örneğin, L. M. Plutarchus, Vitae Parallellae/Theseus & Romulus (Paralel Hayatlar/Theseus & Romulus)isimli eserinde, Roma’nın kurucusu ve ilk kralı olan Romulus’un (MÖ 753-715), Roma kentini Etrusca Disciplina uyarınca nasıl kurduğunu ayrıntılı olarak yazmaktadır.

Plutarchus XI. T. Livius’un Ab Urbe Condita isimli eserinde, plebs tribunus’ları G. Licinius Stolo ile L. Sextius Lateranus’un girişimleri sonucu MÖ 367 de hayatiyet kazanan ve plebs’lerin consul olabilmelerinin yolunu açan Leges Liciniae-Sextiae’nin (Licinius-Sextius Kanunları)oluşumu esnasında senatus’ta yaşanan münazaraların işlendiği aktarımda, avispicium’un gerek geçmişte, gerekse halihazırda Roma Dünyası’nda ne denli mühim bir yer işgal ettiğini izlemek mümkündür.

Yine, T. Livius aynı eserde, MÖ 340 da vuku bulan Latinler Savaşı sırasında, Roma ordusunun harbe kalkışmadan önce bir kurban adadığını ve bu kurbanın karaciğerini inceleyen haruspex’in o dönemin consul’leri T.

Manlius Torquatus ve P. Decius Mus’a karaciğerin olağan konumunda bulunduğunu belirttiğini ve bu işareti alan Roma ordusunun tanrıların kendi yanında olduğuna inanarak muharebeye giriştiğini kaydetmektedir.

Livius VI.41 & VIII.6. Gaius Suetonius Tranquillus’un (MS 69-140) De Vita Duodecim Caesarum (On İki Caesar’ın Yaşamı)isimli eserinde, ilk Roma imparatoru G. O. Augustus’un ölümü ve ölümü sonrası tanrılaştırılmasına değinilen yazıma göre, bir yıldırım düşmesi yüzünden heykelinin üzerindeki yazıttan isminin (Caesar)ilk harfi olan C’nin silinmesi, yalnızca yüz gün ömrü kaldığı ve ölümünden sonra tanrı makamına ulaşacağı şeklinde yorumlanmıştır.

Zira, 100 sayısı için C harfi kullanılması yanı sıra, Caesar adından geriye kalan aesar, Etrüskçe’de tanrı anlamına gelmektedir.
(Suetonius II.97.)

— M. T. Cicero’nun De Divinatione (Kehanet Üzerine)isimli eserindeki yazım uyarınca, bu kitapların ortaya çıkışı şu şekilde gerçekleşmiştir:

“Bir çocuk kadar küçük, lakin, bir ihtiyar gibi saçları beyaz ve yüzü buruşuk olan Tinia’nın [Iuppiter/Zeus (bütün tanrıların hükümranı ve Göklerin Tanrısı)] torunu Tages, Tarquinii’de bir çiftçi tarlasını sürer iken, sabanın açtığı yarıktan toprağın altından çıkar. Daha sonrasında, Etrüsk krallarına gizli öğretileri aktarır ve tekrar toprağın altına girerek kaybolur. Tages’in gizli öğretileri yazıya geçirilerek kayıt altına alınır.”.
(Raymond Bloch, The Etruscans, London 1958, p. 143.)

— Etrüskler, vücuttaki diğer bütün uzuvlardan daha büyük ve kanlı olduğu için, hayatın merkezinin kalp değil, karaciğer olduğunu düşünmekte idiler.
Graeme Barker-Tom Rasmussen, a.g.e., p. 228.

BELKİ DE PROMETHEUS'UN KARACİĞERİNİN DİDİKLETİLMESİ BURADAN GELİYORDUR. KEHANETTE BULUNMA veya KENAHANETLERİ BANA BİLDİR. KARTAL AYNI ZAMANDA ZEUS'U TEMSİL EDİYOR. - SB.

— Roma’da Augur tarafından taşınan ucu kıvrık asa, lituus ismini almaktadır ki, bu sözcük Latince’de Augur sopası anlamına gelmektedir.
(Sina Kabaağaç-Erdal Alova, a.g.e., s. 348; Graeme Barker-Tom Rasmussen, a.g.e., p. 228.)

— Benzeri forma sahip olan asa, Anadolu’da hükümdar ve din adamları tarafından da kullanılmış olup, örneğin, Alaca Höyük orthostatları ile Hitit İmparatorluk Dönemi’ne (MÖ 1450-1200) ait rölyeflerde gözlemlenebilmektedir ve de Hititler’de GISˇkalmusˇ ismini taşımaktadır.
(G. A. Wainwright, “The Teresh, the Etruscans and Asia Minor”, Anatolian Studies, IX, 1959, p. 210; Sedat Alp, Hitit Güneşi, Ankara 2005, s. 18.)

BURADAN DA, ÖZELLİKLE HOLLANDADA 5 ARALIKTA GELEN SİNTERKLAAS/ ST.NİCHOLAS'IN ELİNDEKİ ASA'NIN ETRÜSKLERDEN GELDİĞİNİ SÖYLERLERDİ, DEMEK Kİ HİTİTLERE DEK UZANIYORMUŞ.- SB.

— Tursha ismi Mısır yazıtlarında Trsˇ.w şeklinde geçmektedir ki, bu sözcük Toorshah olarak telaffuz edilmektedir.
(Massimo Pallottino, a.g.e., p. 55.)

— Etrüskler, Grekler tarafından Tyrrhenoi, Tyrsenoi; Romalılar tarafından Tusci, Etrusci isimleriyle anılırlar iken, kendilerine ise, liderlerinden birinin adına bağıntılı Rasna, Rasenna isimlerini vermişlerdir.
(Halicarnassus Dionysius I.30; Otto-Wilhelm Von Vacano, The Etruscans in the Ancient World, New York 1960, p. 1.)

— Herodotus, Historia isimli eserinde, Lydia kralı Atys’ın oğlu Tyrrhenus önderliğindeki bir topluluğun, beliren kıtlık nedeniyle, deniz yoluyla İtalya’ya göç ettiğini ve onun adına izafeten de Tyrrhenler ismini aldıklarını yazmaktadır.
(Herodotus I.94.)

— İsmini tanrı Manes’in oğlu Atys’dan alan Atyad sülalesi, Hitit kralı IV. Tuthaliya(MÖ 1250- 1220) ile çağdaştır.
(Veli Sevin, “Lydialılar”, Anadolu Uygarlıkları-Görsel Anadolu Tarihi Ansiklopedisi II, İstanbul 1982, s. 278.)

— Anadolu’da MÖ II. bin yılda Herodotus’un bahsettiği gibi şiddetli kuraklıklar sebebiyle sık sık açlık baş göstermiştir.
(Elif Tül Tulunay, ile söyleşi, “Antik Çağda İtalya’da Yaşamış Doğu Kökenli Bir Halk Etrüskler”, Bilim ve Ütopya, CXXXVIII, 2005, s. 11.)

— Bu durum, Hititler’e ait metinlerden takip edilebilmektedir. MÖ 1211 de Mısır firavunu Merneptah Siptah’ın (MÖ 1219-1210), Hititler’e gemiler dolusu tahıl göndererek yardımda bulunmuş olması, vakıanın bir göstergesidir.
(Ali Muzaffer Dinçol, a.g.m., s. 51.)

— Dendrokronolojik araştırmalar da, bu dönemde normalin çok altında yağış kaydedildiğini, yani kuraklık hüküm sürdüğünü desteklemektedir. Örneğin, Gordion’da ele geçen ve MÖ 1200 lere tarihlenen bir tahta parçası üzerindeki ince ağaç halkaları bunun bir delilidir.
(Elif Tül Tulunay, a.g.söyleşi, s. 11.)

— Çünkü, ağaçlar her yıl gövdelerinde yeni bir halka oluştururlar. Bu halka, bol yağışlı yıllarda kalın, az yağışlı yıllarda ise, ince olur.Bu yoldan, ağaçların ne zaman dikildikleri ve geçmiş yıllarda iklimin nasıl geçtiği belirlenmektedir.
(Clare Goff, Arkeoloji (çev. Nejat Ebcioğlu), İstanbul 1979, s. 21.)

— Ayrıca, bir Etrüsk kenti olan Populonia’daki mezarlarda bulunan kılıçlar, Hititler’in Kadeş Savaşı’nda (MÖ 1285) kullanmış oldukları kılıçlarla; kamalar, Kıbrıs Adası’ndaki Enkomi’de ele geçen ve MÖ 13. yy.ın sonları ile MÖ 12. yy.ın başlarına tarihlenen kamalarla; bazı silahlar ise, Kafkaslar ve Hazar arasındaki Taliş bölgesinde bulunan silahlarla benzerlik göstermektedir.

— Yine, Pozzuoli, Civita Vecchia, Roma başta olmak üzere, İtalya’nın batı kıyı şeridinde ele geçen ağır el baltaları, Orta Anadolu’nun değişik yerlerine yayılmış durumda bulunan ağır el baltalarına benzemektedir ki, bunların bir kısmı, Troia’nın MÖ 1240-1100 e tarihlenen Troia VIIb katındaki örnekleriyle tıpa tıp aynıdır.
(G. A. Wainwright, a.g.m., pp. 203, 204.)

— Troia VIIb katı ise: 1-VIIb1 (MÖ 1240-1190), 2-VIIb2 (MÖ 1190-1100) olmak üzere, iki alt kata sahiptir. Ege Göçleri’ne katılan ve Mısır firavunu III. Ramses’le (MÖ 1198-1167)savaşan kavimlerin VIIb2 katı yerleşmesinde ikamet ettikleri tespit edilmektedir.
(Ekrem Akurgal, Anadolu Uygarlıkları, İstanbul 1995, s. 247.)

— Troia sözcüğü ise, Anadolu dilleri, ya da Grekçe ile izah edilemez. Halbuki, Etrüskçe’deki truia, labirent anlamına gelmektedir ki, Troia’nın tarihi kimliğine yaraşan bir mana taşımaktadır.
(Wilhelm Brandenstein, “Etrüsk Meselesinin Şimdiki Durumu”, II. Türk Tarih Kongresi, IX/2, İstanbul 1943, s. 214.)

— Mısır’daki Memphis Nekropolü’nün yabancılara tahsis edilmiş bir kısmına Rasetau ismi verilmesi de, Rasenna ile Tursha isimleri arasında bağlantı kurulması açısından dikkate değerdir.
(Elif Tül Tulunay, a.g. söyleşi, s. 15.)

— Bu bağlamda, Herodotus’un aktarımındaki göç eden topluluğun, MÖ 8. yy.da İtalya’da tesis edilen hakimiyet ve kültürün yaratıcısı Etrüskler’in ataları olan Turshalar’ın küçük bir grubu olması imkan dahilinde olup, bu olayı MÖ 13. yy.ın sonlarına yerleştirmek icap etmektedir.
(G. A. Wainwright, a.g.m., p. 203; Mario Torelli, “History: Land and People”, Etruscan-Life and Alterlife (ed. Larissa Bonfante), Detroit, Michigan 1986, p. 49.)

Dr.Murat Orhun Pamukkale Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Anabilim Dalı, Eski Çağ Tarihi Bilim Dalı Akademik Bakış Cilt 3, Sayı 5 Kış 2009

https:// tarihvearkeoloji.blogspot.com/2014/02/etruskler.html