ESKİ AHİT

(Eski Antlaşma)

Kaynak: http://www.kitabimukaddes.com/kutsal-kitap-tr/eski-antlasma.html

İÇİNDEKİLER

Mısırdan Çıkış

Levililer

Çölde Sayım

Yasanın Tekrarı

Yeşu

Hakimler

Rut

1.Samuel

2.Samuel

1.Krallar

2.Krallar

1.Tarihler

2.Tarihler

Ezra

Nehemya

Ester

Eyüp

Mezmurlar

Süleyman'nın Özdeyişleri

Vaiz

Ezgiler Ezgisi

Yeşaya

Yeremya

Ağıtlar

Hezekiel

Daniel

Hoşea

Yoel

Amos

Ovadya

Yunus

Mika

Nahum

Habakkuk

Sefanya

Hagay

Zekeriya

Malaki

İÇİNDEKİLER DETAY

GİRİŞ

Yaratılış Kitabı bize evrenin ve insanın yaratılışını, günahın ve dünyada çekilen acıların başlangıcını, Tanrı'nın insanlığa yaklaşım biçimini anlatmaktadır. Yaratılış Kitabı'nı iki ana bölüme ayırabiliriz:

1. 1-11 bölümleri, dünyanın yaratılışı ve ilk insanların öyküsüdür. Adem'le Havva'nın, Kayin'le Habil'in, Nuh'un, Tufan'ın, Babil Kulesi'nin öyküsünü içerir.

2. 12-50 bölümleri, İsrailliler'in ilk atalarının öyküsüdür. Önce imanı ve Tanrı'ya itaatiyle bilinen İbrahim'den söz eder. Bunu İbrahim'in oğlu İshak'ın, torunu Yakup'un ve Yakup'un on iki oğlunun öyküsü izler. Bunlardan Yusuf'un öyküsüyle, Yakup ve oğullarını Mısır'da yaşamaya sürükleyen olayların öyküsü özel bir yer tutar.

Kitap insanın öyküsünü anlatmakla birlikte konunun odağında Tanrı vardır. Her şeyi yaratan, günahlıyı yargılayıp cezalandıran, halkına yardım ve öncülük eden hep O'dur. Kitap Tanrı'ya iman eden kişilerin öyküsünü kayda geçirmek ve sonraki kuşakların aynı imanı sürdürmelerini sağlamak için yazıldı.

Geleneksel kanıya göre Yaratılış, Mısır'dan Çıkış, Levililer, Çölde Sayım ve Yasanın Tekrarı kitaplarının yazarı Musa'dır. Bu beş kitap İbranice "Tora" diye bilinir. Türkçe Tevrat sözcüğü de Tora'dan geliyor.

Ana Hatlar:

1:1-2:25 Evrenin ve insanın yaratılışı

3:1-24 Günahın ve acı çekmenin başlangıcı

4:1-5:32 Adem'den Nuh'a

6:1-10:32 Nuh ve Tufan

11:1-9 Babil Kulesi

11:10-32 Sam'dan İbrahim'e

12:1-35:29 İlk atalar: İbrahim, İshak, Yakup

36:1-43 Esav'ın soyu

37:1-45:28 Yusuf'la kardeşleri

46:1-50:26 İsrailliler Mısır'da

1

Dünyanın Yaratılışı

1[*]

Başlangıçta Tanrı göğü ve yeri yarattı. 2Yer boştu, yeryüzü şekilleri yoktu; engin karanlıklarla kaplıydı. Tanrı'nın Ruhu suların üzerinde hareket ediyordu.

3[*]

Tanrı, “Işık olsun” diye buyurdu ve ışık oldu. 4Tanrı ışığın iyi olduğunu gördü ve onu karanlıktan ayırdı. 5Işığa “Gündüz”, karanlığa “Gece” adını verdi. Akşam oldu, sabah oldu ve ilk gün oluştu.

6[*]

Tanrı, “Suların ortasında bir kubbe olsun, suları birbirinden ayırsın” diye buyurdu. 7Ve öyle oldu. Tanrı gökkubbeyi yarattı. Kubbenin altındaki suları üstündeki sulardan ayırdı. 8Kubbeye “Gök” adını verdi. Akşam oldu, sabah oldu ve ikinci gün oluştu.

9Tanrı, “Göğün altındaki sular bir yere toplansın, kuru toprak görünsün” diye buyurdu ve öyle oldu. 10Kuru alana “Kara”, toplanan sulara “Deniz” adını verdi. Tanrı bunun iyi olduğunu gördü.

11Tanrı, “Yeryüzü bitkiler, tohum veren otlar, türüne göre tohumu meyvesinde bulunan meyve ağaçları üretsin” diye buyurdu ve öyle oldu. 12Yeryüzü bitkiler, türüne göre tohum veren otlar, tohumu meyvesinde bulunan meyve ağaçları yetiştirdi. Tanrı bunun iyi olduğunu gördü. 13Akşam oldu, sabah oldu ve üçüncü gün oluştu.

14-15Tanrı şöyle buyurdu: “Gökkubbede gündüzü geceden ayıracak, yeryüzünü aydınlatacak ışıklar olsun. Belirtileri, mevsimleri, günleri, yılları göstersin.” Ve öyle oldu. 16Tanrı büyüğü gündüze, küçüğü geceye egemen olacak iki büyük ışığı ve yıldızları yarattı. 17-18Yeryüzünü aydınlatmak, gündüze ve geceye egemen olmak, ışığı karanlıktan ayırmak için onları gökkubbeye yerleştirdi. Tanrı bunun iyi olduğunu gördü. 19Akşam oldu, sabah oldu ve dördüncü gün oluştu.

20Tanrı, “Sular canlı yaratıklarla dolup taşsın, yeryüzünün üzerinde, gökte kuşlar uçuşsun” diye buyurdu. 21Tanrı büyük deniz canavarlarını, sularda kaynaşan canlıları ve uçan çeşitli varlıkları yarattı. Bunun iyi olduğunu gördü. 22Tanrı, “Verimli olun, çoğalın, denizleri doldurun, yeryüzünde kuşlar çoğalsın” diyerek onları kutsadı. 23Akşam oldu, sabah oldu ve beşinci gün oluştu.

24Tanrı, “Yeryüzü çeşit çeşit canlı yaratık, evcil ve yabanıl hayvan, sürüngen[a]

türetsin” diye buyurdu. Ve öyle oldu.25Tanrı çeşit çeşit yabanıl hayvan, evcil hayvan, sürüngen yarattı. Bunun iyi olduğunu gördü.

26[*]

Tanrı, “Kendi suretimizde, kendimize benzer insan yaratalım” dedi, “Denizdeki balıklara, gökteki kuşlara, evcil hayvanlara, sürüngenlere, yeryüzünün tümüne egemen olsun.”

27[*]

graph-definition>

*

Tanrı insanı kendi suretinde yarattı, onu Tanrı'nın suretinde yarattı. Onları erkek ve dişi olarak yarattı. 28Onları kutsayarak, “Verimli olun, çoğalın” dedi, “Yeryüzünü doldurun ve denetiminize alın; denizdeki balıklara, gökteki kuşlara, yeryüzünde yaşayan bütün canlılara egemen olun. 29İşte yeryüzünde tohum veren her otu, tohumu meyvesinde bulunan her meyve ağacını size veriyorum. Bunlar size yiyecek olacak. 30Yabanıl hayvanlara, gökteki kuşlara, sürüngenlere –soluk alıp veren bütün hayvanlara– yiyecek olarak yeşil otları veriyorum.” Ve öyle oldu. 31Tanrı yarattıklarına baktı ve her şeyin çok iyi olduğunu gördü. Akşam oldu, sabah oldu ve altıncı gün oluştu.

2

1Gök ve yer bütün öğeleriyle tamamlandı. 2[*]

graph-definition>

*

Yedinci güne gelindiğinde Tanrı yapmakta olduğu işi bitirdi. Yaptığı işten o gün dinlendi. 3Yedinci günü kutsadı. Onu kutsal bir gün olarak belirledi. Çünkü Tanrı o gün yaptığı, yarattığı bütün işi bitirip dinlendi.

Adem ile Havva

4Göğün ve yerin yaratılış öyküsü: RAB Tanrı göğü ve yeri yarattığında, 5yeryüzünde yabanıl bir fidan, bir ot bile bitmemişti. Çünkü RAB Tanrı henüz yeryüzüne yağmur göndermemişti. Toprağı işleyecek insan da yoktu. 6Yerden yükselen buhar[b]

bütün toprakları suluyordu. 7[*]

RAB Tanrı Adem'i topraktan yarattı ve burnuna yaşam soluğunu üfledi. Böylece Adem yaşayan varlık oldu.

8RAB Tanrı doğuda, Aden'de bir bahçe dikti. Yarattığı Adem'i oraya koydu. 9[*]

Bahçede iyi meyve veren türlü türlü güzel ağaç yetiştirdi. Bahçenin ortasında yaşam ağacıyla iyiyle kötüyü bilme ağacı vardı.

10Aden'den bir ırmak doğuyor, bahçeyi sulayıp orada dört kola ayrılıyordu. 11İlk ırmağın adı Pişon'dur. Altın kaynakları olan Havila sınırları boyunca akar. 12Orada iyi altın, reçine ve oniks bulunur. 13İkinci ırmağın adı Gihon'dur, Kûş* sınırları boyunca akar. 14Üçüncü ırmağın adı Dicle'dir, Asur'un doğusundan akar. Dördüncü ırmak ise Fırat'tır.

15RAB Tanrı Aden bahçesine bakması, onu işlemesi için Adem'i oraya koydu. 16Ona, “Bahçede istediğin ağacın meyvesini yiyebilirsin” diye buyurdu, 17“Ama iyiyle kötüyü bilme ağacından yeme. Çünkü ondan yediğin gün kesinlikle ölürsün.”

18Sonra, “Adem'in yalnız kalması iyi değil” dedi, “Ona uygun bir yardımcı yaratacağım.” 19RAB Tanrı yerdeki hayvanların, gökteki kuşların tümünü topraktan yaratmıştı. Onlara ne ad vereceğini görmek için hepsini Adem'e getirdi. Adem her birine ne ad verdiyse, o canlı o adla anıldı. 20Adem bütün evcil ve yabanıl hayvanlara, gökte uçan kuşlara ad koydu. Ama kendisi için uygun bir yardımcı bulunmadı.

21RAB Tanrı Adem'e derin bir uyku verdi. Adem uyurken, RAB Tanrı onun kaburga kemiklerinden birini alıp yerini etle kapadı. 22Adem'den aldığı kaburga kemiğinden bir kadın yaratarak onu Adem'e getirdi.

23Adem,

“İşte, bu benim kemiklerimden alınmış kemik,

Etimden alınmış ettir” dedi,

“Ona ‘Kadın[c]

’ denilecek,

Çünkü o adamdan alındı.”

24[*]

Bu nedenle adam annesini babasını bırakıp karısına bağlanacak, ikisi tek beden olacak. 25Adem de karısı da çıplaktılar, henüz utanç nedir bilmiyorlardı.

3

İnsanın Günahı

1[*]

RAB Tanrı'nın yarattığı yabanıl hayvanların en kurnazı yılandı. Yılan kadına, “Tanrı gerçekten, ‘Bahçedeki ağaçların hiçbirinin meyvesini yemeyin’ dedi mi?” diye sordu.

2Kadın, “Bahçedeki ağaçların meyvelerinden yiyebiliriz” diye yanıtladı, 3“Ama Tanrı, ‘Bahçenin ortasındaki ağacın meyvesini yemeyin, ona dokunmayın; yoksa ölürsünüz’ dedi.”

4Yılan, “Kesinlikle ölmezsiniz” dedi, 5“Çünkü Tanrı biliyor ki, o ağacın meyvesini yediğinizde gözleriniz açılacak, iyiyle kötüyü bilerek Tanrı gibi olacaksınız.”

6[*]

Kadın ağacın güzel, meyvesinin yemek için uygun ve bilgelik kazanmak için çekici olduğunu gördü. Meyveyi koparıp yedi. Yanındaki kocasına verdi, o da yedi. 7İkisinin de gözleri açıldı. Çıplak olduklarını anladılar. Bu yüzden incir yaprakları dikip kendilerine önlük yaptılar.

8Derken, günün serinliğinde bahçede yürüyen RAB Tanrı'nın sesini duydular. O'ndan kaçıp ağaçların arasına gizlendiler.9RAB Tanrı Adem'e, “Neredesin?” diye seslendi.

10Adem, “Bahçede sesini duyunca korktum. Çünkü çıplaktım, bu yüzden gizlendim” dedi.

11RAB Tanrı, “Çıplak olduğunu sana kim söyledi?” diye sordu, “Sana meyvesini yeme dediğim ağaçtan mı yedin?”

12Adem, “Yanıma koyduğun kadın ağacın meyvesini bana verdi, ben de yedim” diye yanıtladı.

13[*]

RAB Tanrı kadına, “Nedir bu yaptığın?” diye sordu.

Kadın, “Yılan beni aldattı, o yüzden yedim” diye karşılık verdi.

14Bunun üzerine RAB Tanrı yılana,

“Bu yaptığından ötürü

Bütün evcil ve yabanıl hayvanların

En lanetlisi sen olacaksın” dedi,

“Karnının üzerinde sürünecek,

Yaşamın boyunca toprak yiyeceksin.

15[*]

Seninle kadını, onun soyuyla senin soyunu

Birbirinize düşman edeceğim.

Onun soyu senin başını ezecek,

Sen onun topuğuna saldıracaksın.”

16RAB Tanrı kadına,

“Çocuk doğururken sana

Çok acı çektireceğim” dedi,

“Ağrı çekerek doğum yapacaksın.

Kocana istek duyacaksın,

Seni o yönetecek.”

17[*]

RAB Tanrı Adem'e,

“Karının sözünü dinlediğin ve sana,

Meyvesini yeme dediğim ağaçtan yediğin için

Toprak senin yüzünden lanetlendi” dedi,

“Yaşam boyu emek vermeden yiyecek bulamayacaksın.

18Toprak sana diken ve çalı verecek,

Yaban otu yiyeceksin.

19Toprağa dönünceye dek

Ekmeğini alın teri dökerek kazanacaksın.

Çünkü topraksın, topraktan yaratıldın

Ve yine toprağa döneceksin.”

20Adem karısına Havvaç

adını verdi. Çünkü o bütün insanların annesiydi.

21RAB Tanrı Adem'le karısı için deriden giysiler yaptı, onları giydirdi. 22[*]

Sonra, “Adem iyiyle kötüyü bilmekle bizlerden biri gibi oldu” dedi, “Artık yaşam ağacına uzanıp meyve almasına, yiyip ölümsüz olmasına izin verilmemeli.” 23Böylece RAB Tanrı, yaratılmış olduğu toprağı işlemek üzere Adem'i Aden bahçesinden çıkardı. 24Onu kovdu. Yaşam ağacının yolunu denetlemek için de Aden bahçesinin doğusuna Keruvlar* ve her yana dönen alevli bir kılıç yerleştirdi.

4

Kayin ile Habil

1Adem karısı Havva ile yattı. Havva hamile kaldı ve Kayin'i doğurdu. “RAB'bin yardımıyla bir oğul dünyaya getirdim” dedi.2Daha sonra Kayin'in kardeşi Habil'i doğurdu. Habil çoban oldu, Kayin ise çiftçi. 3Günler geçti. Bir gün Kayin toprağın ürünlerinden RAB'be sunu getirdi. 4[*]

Habil de sürüsünde ilk doğan hayvanlardan bazılarını, özellikle de yağlarını getirdi. RAB Habil'i ve sunusunu kabul etti. 5Kayin'le sunusunu ise reddetti. Kayin çok öfkelendi, suratını astı.

6RAB Kayin'e, “Niçin öfkelendin?” diye sordu, “Niçin surat astın? 7Doğru olanı yapsan, seni kabul etmez miyim? Ancak doğru olanı yapmazsan, günah kapıda pusuya yatmış, seni bekliyor. Ona egemen olmalısın.”

8[*]

Kayin kardeşi Habil'e, “Haydi, tarlaya gidelim[d]

” dedi. Tarlada birlikteyken kardeşine saldırıp onu öldürdü.

9RAB Kayin'e, “Kardeşin Habil nerede?” diye sordu.

Kayin, “Bilmiyorum, kardeşimin bekçisi miyim ben?” diye karşılık verdi.

10[*]

RAB, “Ne yaptın?” dedi, “Kardeşinin kanı topraktan bana sesleniyor. 11Artık döktüğün kardeş kanını içmek için ağzını açan toprağın laneti altındasın. 12İşlediğin toprak bundan böyle sana ürün vermeyecek. Yeryüzünde aylak aylak dolaşacaksın.”

13Kayin, “Cezam kaldıramayacağım kadar ağır” diye karşılık verdi, 14“Bugün beni bu topraklardan kovdun. Artık huzurundan uzak kalacak, yeryüzünde aylak aylak dolaşacağım. Kim bulsa öldürecek beni.”

15Bunun üzerine RAB, “Seni kim öldürürse, ondan yedi kez öç alınacak” dedi. Kimse bulup öldürmesin diye Kayin'in üzerine bir nişan koydu. 16Kayin RAB'bin huzurundan ayrıldı. Aden bahçesinin doğusunda, Nod[e]

topraklarına yerleşti.

Kayin'in Soyu

17Kayin karısıyla yattı. Karısı hamile kaldı ve Hanok'u doğurdu. Kayin o sırada bir kent kurmaktaydı. Kente oğlu Hanok'un adını verdi. 18Hanok'tan İrat oldu. İrat'tan Mehuyael, Mehuyael'den Metuşael, Metuşael'den Lemek oldu.19Lemek iki kadınla evlendi. Birinin adı Âda, öbürünün ise Silla'ydı. 20Âda Yaval'ı doğurdu. Yaval sürü sahibi göçebelerin atasıydı. 21Kardeşinin adı Yuval'dı. Yuval lir ve ney çalanların atasıydı. 22Silla Tuval-Kayin'i doğurdu. Tuval-Kayin tunç* ve demirden çeşitli kesici aletler yapardı. Tuval-Kayin'in kızkardeşi Naama'ydı.

23Lemek karılarına şöyle dedi:

“Ey Âda ve Silla, beni dinleyin,

Ey Lemek'in karıları, sözlerime kulak verin.

Beni yaraladığı için

Bir adam öldürdüm,

Beni hırpaladığı için

Bir genci öldürdüm.

24Kayin'in yedi kez öcü alınacaksa,

Lemek'in yetmiş yedi kez öcü alınmalı.”

25Adem karısıyla yine yattı. Havva bir erkek çocuk doğurdu. “Tanrı Kayin'in öldürdüğü Habil'in yerine bana başka bir oğul bağışladı” diyerek çocuğa Şit[f]

adını verdi. 26Şit'in de bir oğlu oldu, adını Enoş koydu.

O zaman insanlar RAB'bi adıyla çağırmaya başladı.

5

Adem'den Nuh'a

(1Ta.1:1-4)

1[*]

Adem soyunun öyküsü: Tanrı insanı yarattığında onu kendine benzer kıldı. 2[*]

Onları erkek ve dişi olarak yarattı ve kutsadı. Yaratıldıkları gün onlara “İnsan” adını verdi. 3Adem 130 yaşındayken kendi suretinde, kendisine benzer bir oğlu oldu. Ona Şit adını verdi. 4Şit'in doğumundan sonra Adem 800 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları oldu. 5Adem toplam 930 yıl yaşadıktan sonra öldü.

6Şit 105 yaşındayken oğlu Enoş doğdu. 7Enoş'un doğumundan sonra Şit 807 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları oldu. 8Şit toplam 912 yıl yaşadıktan sonra öldü.

9Enoş 90 yaşındayken oğlu Kenan doğdu. 10Kenan'ın doğumundan sonra Enoş 815 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları oldu. 11Enoş toplam 905 yıl yaşadıktan sonra öldü.

12Kenan 70 yaşındayken oğlu Mahalalel doğdu. 13Mahalalel'in doğumundan sonra Kenan 840 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları oldu. 14Kenan toplam 910 yıl yaşadıktan sonra öldü.

15Mahalalel 65 yaşındayken oğlu Yeret doğdu. 16Yeret'in doğumundan sonra Mahalalel 830 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları oldu. 17Mahalalel toplam 895 yıl yaşadıktan sonra öldü.

18Yeret 162 yaşındayken oğlu Hanok doğdu. 19Hanok'un doğumundan sonra Yeret 800 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları oldu. 20Yeret toplam 962 yıl yaşadıktan sonra öldü.

21[*]

Hanok 65 yaşındayken oğlu Metuşelah doğdu. 22Metuşelah'ın doğumundan sonra Hanok 300 yıl Tanrı yolunda yürüdü. Başka oğulları, kızları oldu. 23Hanok toplam 365 yıl yaşadı. 24Tanrı yolunda yürüdü, sonra ortadan kayboldu; çünkü Tanrı onu yanına almıştı.

25Metuşelah 187 yaşındayken oğlu Lemek doğdu. 26Lemek'in doğumundan sonra Metuşelah 782 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları oldu. 27Metuşelah toplam 969 yıl yaşadıktan sonra öldü.

28Lemek 182 yaşındayken bir oğlu oldu. 29“RAB'bin lanetlediği bu toprak yüzünden çektiğimiz eziyeti, harcadığımız emeği bu çocuk hafifletip bizi rahatlatacak” diyerek çocuğa Nuh[g]

adını verdi. 30Nuh'un doğumundan sonra Lemek 595 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları oldu. 31Lemek toplam 777 yıl yaşadıktan sonra öldü.

32Nuh 500 yıl yaşadıktan sonra Sam, Ham, Yafet adlı oğulları doğdu.

6

Tufan

1Yeryüzünde insanlar çoğalmaya başladı, kızlar doğdu. 2İlahi varlıklar[h]

insan kızlarının güzelliğini görünce beğendikleriyle evlendiler. 3RAB, “Ruhum insanda sonsuza dek kalmayacak, çünkü o ölümlüdür” dedi, “İnsanın ömrü yüz yirmi yıl olacak.” 4İlahi varlıkların insan kızlarıyla evlenip çocuk sahibi oldukları günlerde ve daha sonra yeryüzünde Nefillerı

vardı. Bunlar eski çağ kahramanları, ünlü kişilerdi.

5[*]

RAB baktı, yeryüzünde insanın yaptığı kötülük çok, aklı fikri hep kötülükte. 6İnsanı yarattığına pişman oldu. Yüreği sızladı. 7“Yarattığım insanları, hayvanları, sürüngenleri*, kuşları yeryüzünden silip atacağım” dedi, “Çünkü onları yarattığıma pişman oldum.” 8Ama Nuh RAB'bin gözünde lütuf buldu.

9[*]

Nuh'un öyküsü şöyledir: Nuh doğru bir insandı. Çağdaşları arasında kusursuz biriydi. Tanrı yolunda yürüdü. 10Üç oğlu vardı: Sam, Ham, Yafet. 11Tanrı'nın gözünde yeryüzü bozulmuş, zorbalıkla dolmuştu. 12Tanrı yeryüzüne baktı ve her şeyin ne denli bozulduğunu gördü. Çünkü insanlar yoldan çıkmıştı.

13Tanrı Nuh'a, “İnsanlığa son vereceğim” dedi, “Çünkü onlar yüzünden yeryüzü zorbalıkla doldu. Onlarla birlikte yeryüzünü de yok edeceğim. 14Kendine gofer[i]

ağacından bir gemi yap. İçini dışını ziftle, içeriye kamaralar yap. 15Gemiyi şöyle yapacaksın: Uzunluğu üç yüz[j]

, genişliği elli[k]

, yüksekliği otuz arşın[l]

olacak. 16Pencere de yap, boyu yukarıya doğru bir arşını[m]

bulsun. Kapıyı geminin yan tarafına koy. Alt, orta ve üst güverteler yap. 17Yeryüzüne tufan göndereceğim. Göklerin altında soluk alan bütün canlıları yok edeceğim. Yeryüzündeki her canlı ölecek. 18Ama seninle bir antlaşma yapacağım. Oğulların, karın, gelinlerinle birlikte gemiye bin. 19Sağ kalabilmeleri için her canlı türünden bir erkek, bir dişi olmak üzere birer çifti gemiye al. 20Çeşit çeşit kuşlar, hayvanlar, sürüngenler sağ kalmak için çifter çifter sana gelecekler.21Yanına hem kendin, hem onlar için yenebilecek ne varsa al, ilerde yemek üzere depola.”

22[*]

Nuh Tanrı'nın bütün buyruklarını yerine getirdi.

7

1RAB Nuh'a, “Bütün ailenle birlikte gemiye bin” dedi, “Çünkü bu kuşak içinde yalnız seni doğru buldum. 2-3Yeryüzünde soyları tükenmesin diye, yanına temiz sayılan hayvanlardan erkek ve dişi olmak üzere yedişer çift, kirli sayılan hayvanlardan birer çift, kuşlardan yedişer çift al. 4Çünkü yedi gün sonra yeryüzüne kırk gün kırk gece yağmur yağdıracağım. Yarattığım her canlıyı yeryüzünden silip atacağım.” 5Nuh RAB'bin bütün buyruklarını yerine getirdi.

6Yeryüzünde tufan koptuğunda Nuh altı yüz yaşındaydı. 7[*]

Nuh, oğulları, karısı, gelinleri tufandan kurtulmak için hep birlikte gemiye bindiler. 8-9Tanrı'nın Nuh'a buyurduğu gibi temiz ve kirli sayılan her tür hayvan, kuş ve sürüngenden* erkek ve dişi olmak üzere birer çift Nuh'a gelip gemiye bindiler. 10Yedi gün sonra tufan koptu.

11[*]

Nuh altı yüz yaşındayken, o yılın ikinci ayının* on yedinci günü enginlerin bütün kaynakları fışkırdı, göklerin kapakları açıldı. 12Yeryüzüne kırk gün kırk gece yağmur yağdı.

13Nuh, oğulları Sam, Ham, Yafet, Nuh'un karısıyla üç gelini tam o gün gemiye bindiler. 14Onlarla birlikte her tür hayvan –evcil hayvanların, sürüngenlerin, kuşların, uçan yaratıkların her türü– gemiye bindi. 15Soluk alan her tür canlı çifter çifter Nuh'un yanına gelip gemiye bindi. 16Gemiye giren hayvanlar Tanrı'nın Nuh'a buyurduğu gibi erkek ve dişiydi. RAB Nuh'un ardından kapıyı kapadı.

17Tufan kırk gün sürdü. Çoğalan sular gemiyi yerden yukarı kaldırdı. 18Sular yükseldi, çoğaldıkça çoğaldı; gemi suyun üzerinde yüzmeye başladı. 19Sular öyle yükseldi ki, yeryüzündeki bütün yüksek dağlar su altında kaldı. 20Yükselen sular dağları on beş arşın[n]

aştı. 21-22Yeryüzünde yaşayan bütün canlılar yok oldu; kuşlar, evcil ve yabanıl hayvanlar, sürüngenler, insanlar, soluk alan bütün canlılar öldü. 23RAB insanlardan evcil hayvanlara, sürüngenlerden kuşlara dek bütün canlıları yok etti, yeryüzündeki her şey silinip gitti. Yalnız Nuh'la gemidekiler kaldı. 24Sular yüz elli gün boyunca yeryüzünü kapladı.

8

Tufanın Sonu

1Sonra Tanrı Nuh'u ve gemideki evcil ve yabanıl hayvanları anımsadı. Yeryüzünde bir rüzgar estirdi, sular alçalmaya başladı. 2Enginlerin kaynakları, göklerin kapakları kapandı. Yağmur dindi. 3Sular yeryüzünden çekilmeye başladı. Yüz elli gün geçtikten sonra sular azaldı. 4Gemi yedinci ayın* on yedinci günü Ararat dağlarına oturdu. 5Sular onuncu aya kadar sürekli azaldı. Onuncu ayın birinde dağların doruğu göründü.

6Kırk gün sonra Nuh yapmış olduğu geminin penceresini açtı. 7Kuzgunu dışarı gönderdi. Kuzgun sular kuruyuncaya kadar dönmedi, uçup durdu. 8Bunun üzerine Nuh suların yeryüzünden çekilip çekilmediğini anlamak için güvercini gönderdi. 9Güvercin konacak bir yer bulamadı, çünkü her yer suyla kaplıydı. Gemiye, Nuh'un yanına döndü. Nuh uzanıp güvercini tuttu ve gemiye, yanına aldı. 10Yedi gün daha bekledi, sonra güvercini yine dışarı saldı. 11Güvercin gagasında yeni kopmuş bir zeytin yaprağıyla akşamleyin geri döndü. O zaman Nuh suların yeryüzünden çekilmiş olduğunu anladı.12Yedi gün daha bekledikten sonra güvercini yine gönderdi. Bu kez güvercin geri dönmedi.

13Nuh altı yüz bir yaşındayken, birinci ayın birinde yeryüzündeki sular kurudu. Nuh geminin üstündeki kapağı kaldırınca toprağın kurumuş olduğunu gördü. 14İkinci ayın yirmi yedinci günü toprak tümüyle kurumuştu.

15-16Tanrı Nuh'a, “Karın, oğulların ve gelinlerinle birlikte gemiden çık” dedi, 17“Kendinle birlikte bütün canlıları, kuşları, hayvanları, sürüngenleri* de çıkar. Üresinler, verimli olsunlar, yeryüzünde çoğalsınlar.”

18Nuh karısı, oğulları ve gelinleriyle birlikte gemiden çıktı. 19Bütün hayvanlar, sürüngenler, kuşlar, yeryüzünde yaşayan her tür canlı da gemiyi terk etti.

20Nuh RAB'be bir sunak yaptı. Orada bütün temiz sayılan hayvanlarla kuşlardan yakmalık sunular* sundu. 21Güzel kokudan hoşnut olan RAB içinden şöyle dedi: “İnsanlar yüzünden yeryüzünü bir daha lanetlemeyeceğim. Çünkü insan yüreğindeki eğilimler çocukluğundan beri kötüdür. Şimdi yaptığım gibi bütün canlıları bir daha yok etmeyeceğim.

22“Dünya durdukça

Ekin ekmek, biçmek,

Sıcak, soğuk,

Yaz, kış,

Gece, gündüz hep var olacaktır.”

9

Tanrı Nuh'la Antlaşma Yapıyor

1[*]

Tanrı, Nuh'u ve oğullarını kutsayarak, “Verimli olun, çoğalıp yeryüzünü doldurun” dedi, 2“Yerdeki hayvanların, gökteki kuşların tümü sizden korkup ürkecek. Yeryüzündeki bütün canlılar, denizdeki bütün balıklar sizin yönetiminize verilmiştir.3Bütün canlılar size yiyecek olacak. Yeşil bitkiler gibi, hepsini size veriyorum.

4[*]

“Yalnız kanlı et yemeyeceksiniz, çünkü kan canı içerir. 5Sizin de kanınız dökülürse, hakkınızı kesinlikle arayacağım. Her hayvandan hesabını soracağım. Her insandan, kardeşinin canına kıyan herkesten hakkınızı arayacağım.

6[*]

graph-definition>

*

“Kim insan kanı dökerse,

Kendi kanı da insan tarafından dökülecektir.

Çünkü Tanrı insanı kendi suretinde yarattı.

7[*]

Verimli olun, çoğalın.

Yeryüzünde üreyin, artın.”

8Tanrı Nuh'a ve oğullarına şöyle dedi: 9-10“Sizinle ve gelecek kuşaklarınızla, sizinle birlikteki bütün canlılarla –kuşlar, evcil ve yabanıl hayvanlar, gemiden çıkan bütün hayvanlarla– antlaşmamı sürdürmek istiyorum. 11Sizinle antlaşmamı sürdüreceğim: Bir daha tufanla bütün canlılar yok olmayacak. Yeryüzünü yok eden tufan bir daha olmayacak.”

12Tanrı şöyle sürdürdü konuşmasını: “Sizinle ve bütün canlılarla kuşaklar boyu sonsuza dek sürecek antlaşmamın belirtisi şu olacak: 13Yayımı bulutlara yerleştireceğim ve bu, yeryüzüyle aramdaki antlaşmanın belirtisi olacak.14Yeryüzüne ne zaman bulut göndersem, yayım bulutların arasında ne zaman görünse, 15sizinle ve bütün canlı varlıklarla yaptığım antlaşmayı anımsayacağım: Canlıları yok edecek bir tufan bir daha olmayacak. 16Ne zaman bulutlarda yay görünse, ona bakıp yeryüzünde yaşayan bütün canlılarla yaptığım sonsuza dek geçerli antlaşmayı anımsayacağım.”

17Tanrı Nuh'a, “Kendimle yeryüzündeki bütün canlılar arasında sürdüreceğim antlaşmanın belirtisi budur” dedi.

Nuh'un Oğulları

18Gemiden çıkan Nuh'un oğulları Sam, Ham ve Yafet idi. Ham Kenan'ın babasıydı. 19Nuh'un üç oğlu bunlardı. Yeryüzüne yayılan bütün insanlar onlardan üredi.

20Nuh çiftçiydi, ilk bağı o dikti. 21Şarap içip sarhoş oldu, çadırının içinde çırılçıplak uzandı. 22Kenan'ın babası olan Ham babasının çıplak olduğunu görünce dışarı çıkıp iki kardeşine anlattı. 23Sam'la Yafet bir giysi alıp omuzlarına attılar, geri geri yürüyerek çıplak babalarını örttüler. Babalarını çıplak görmemek için yüzlerini öbür yana çevirdiler. 24Nuh ayılınca küçük oğlunun ne yaptığını anlayarak, 25şöyle dedi:

“Kenan'a lanet olsun,

Köleler kölesi olsun kardeşlerine.

26Övgüler olsun Sam'ın Tanrısı RAB'be,

Kenan Sam'a kul olsun.

27Tanrı Yafet'e[o]

bolluk versin,

Sam'ın çadırlarında yaşasın,

Kenan Yafet'e kul olsun.”

28Nuh tufandan sonra üç yüz elli yıl daha yaşadı. 29Toplam dokuz yüz elli yıl yaşadıktan sonra öldü.

10

Nuh Oğullarının Soyu

(1Ta.1:5-23)

1Nuh'un oğulları Sam, Ham ve Yafet'in öyküsü şudur:

Tufandan sonra bunların birçok oğlu oldu.

2Yafet'in oğulları: Gomer, Magog, Meday, Yâvan, Tuval, Meşek, Tiras. 3Gomer'in oğulları: Aşkenaz, Rifat, Togarma.4Yâvan'ın oğulları: Elişa, Tarşiş, Kittim, Rodanim. 5Kıyılarda yaşayan insanların ataları bunlardır. Ülkelerinde çeşitli dillere, uluslarında çeşitli boylara bölündüler.

6Ham'ın oğulları: Kûş, Misrayim, Pût, Kenan. 7Kûş'un oğulları: Seva, Havila, Savta, Raama, Savteka. Raama'nın oğulları: Şeva, Dedan. 8Kûş'un Nemrut adında bir oğlu oldu. Yiğitliğiyle yeryüzüne ün saldı. 9RAB'bin önünde yiğit bir avcıydı. “RAB'bin önünde Nemrut gibi yiğit avcı” sözü buradan gelir. 10İlkin Şinar topraklarında, Babil, Erek, Akat, Kalne kentlerinde krallık yaptı. 11-12Sonra Asur'a giderek Ninova, Rehovot-İr, Kalah kentlerini ve Ninova'yla önemli bir kent olan Kalah arasında Resen'i kurdu.

13-14Misrayim Ludlular'ın, Anamlılar'ın, Lehavlılar'ın, Naftuhlular'ın, Patruslular'ın, Filistliler'in ataları olan Kasluhlular'ın ve Kaftorlular'ın atasıydı.

15-18Kenan ilk oğlu olan Sidon'unö

babası ve Hititler'in*, Yevuslular'ın, Amorlular'ın, Girgaşlılar'ın, Hivliler'in, Arklılar'ın, Sinliler'in, Arvatlılar'ın, Semarlılar'ın, Hamalılar'ın atasıydı. Kenan boyları daha sonra dağıldı. 19Kenan sınırı Sayda'dan Gerar, Gazze, Sodom, Gomora, Adma ve Sevoyim'e doğru Laşa'ya kadar uzanıyordu. 20Ülkelerinde ve uluslarında çeşitli boylara ve dillere bölünen Hamoğulları bunlardı.

21Yafet'in ağabeyi olan Sam'ın da çocukları oldu. Sam bütün Ever soyunun atasıydı.

22Sam'ın oğulları: Elam, Asur, Arpakşat, Lud, Aram. 23Aram'ın oğulları: Ûs, Hul, Geter, Maş. 24Arpakşat Şelah'ın babasıydı[p]

. Şelah'tan Ever oldu. 25Ever'in iki oğlu oldu. Birinin adı Pelek'ti[r]

; çünkü yeryüzündeki insanlar onun yaşadığı dönemde bölündü. Kardeşinin adı Yoktan'dı. 26-29Yoktan Almodat'ın, Şelef'in, Hasarmavet'in, Yerah'ın, Hadoram'ın, Uzal'ın, Dikla'nın, Oval'ın, Avimael'in, Şeva'nın, Ofir'in, Havila'nın, Yovav'ın atasıydı. Bunların hepsi Yoktan'ın soyundandı.

30Doğuda, Meşa'dan Sefar'a uzanan dağlık bölgede yaşarlardı. 31Ülkelerinde ve uluslarında çeşitli boylara ve dillere bölünen Samoğulları bunlardı.

32Tufandan sonra kayda geçen, ulus ulus, boy boy yeryüzüne yayılan bütün bu insanlar Nuh'un soyundan gelmedir.

11

Babil Kulesi

1Başlangıçta dünyadaki bütün insanlar aynı dili konuşur, aynı sözleri kullanırlardı. 2Doğuya göçerlerken Şinar bölgesinde bir ova bulup oraya yerleştiler.

3Birbirlerine, “Gelin, tuğla yapıp iyice pişirelim” dediler. Taş yerine tuğla, harç yerine zift kullandılar. 4Sonra, “Kendimize bir kent kuralım” dediler, “Göklere erişecek bir kule dikip ün salalım. Böylece yeryüzüne dağılmayız.”

5RAB insanların yaptığı kentle kuleyi görmek için aşağıya indi. 6“Tek bir halk olup aynı dili konuşarak bunu yapmaya başladıklarına göre, düşündüklerini gerçekleştirecek, hiçbir engel tanımayacaklar” dedi, 7“Gelin, aşağı inip dillerini karıştıralım ki, birbirlerini anlamasınlar.” 8Böylece RAB onları yeryüzüne dağıtarak kentin yapımını durdurdu. 9Bu nedenle kente Babil[s]

adı verildi. Çünkü RAB bütün insanların dilini orada karıştırmış ve onları yeryüzünün dört bucağına dağıtmıştı.

Sam'dan Avram'a

(1Ta.1:24-27)

10Sam'ın soyunun öyküsü: Tufandan iki yıl sonra Sam 100 yaşındayken oğlu Arpakşat doğdu. 11Arpakşat'ın doğumundan sonra Sam 500 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları oldu.

12Arpakşat 35 yaşındayken oğlu Şelah doğdu. 13Şelah'ın doğumundan sonra Arpakşat 403 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları olduş

.

14Şelah 30 yaşındayken oğlu Ever doğdu. 15Ever'in doğumundan sonra Şelah 403 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları oldu.

16Ever 34 yaşındayken oğlu Pelek doğdu. 17Pelek'in doğumundan sonra Ever 430 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları oldu.

18Pelek 30 yaşındayken oğlu Reu doğdu. 19Reu'nun doğumundan sonra Pelek 209 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları oldu.

20Reu 32 yaşındayken oğlu Seruk doğdu. 21Seruk'un doğumundan sonra Reu 207 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları oldu.

22Seruk 30 yaşındayken oğlu Nahor doğdu. 23Nahor'un doğumundan sonra Seruk 200 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları oldu.

24Nahor 29 yaşındayken oğlu Terah doğdu. 25Terah'ın doğumundan sonra Nahor 119 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları oldu.

26Yetmiş yaşından sonra Terah'ın Avram, Nahor ve Haran adlı oğulları oldu.

27Terah soyunun öyküsü: Terah Avram, Nahor ve Haran'ın babasıydı. Haran'ın Lut adlı bir oğlu oldu. 28Haran, babası Terah henüz sağken, doğduğu ülkede, Kildaniler'in* Ur Kenti'nde öldü. 29Avram'la Nahor evlendiler. Avram'ın karısının adı Saray, Nahor'unkinin adı Milka'ydı. Milka Yiska'nın babası Haran'ın kızıydı. 30Saray kısırdı, çocuğu olmuyordu.

31Terah, oğlu Avram'ı, Haran'ın oğlu olan torunu Lut'u ve Avram'ın karısı olan gelini Saray'ı yanına aldı. Kenan ülkesine gitmek üzere Kildaniler'in Ur Kenti'nden ayrıldılar. Harran'a gidip oraya yerleştiler. 32Terah iki yüz beş yıl yaşadıktan sonra Harran'da öldü.

12

Avram'a Çağrı

1[*]

RAB Avram'a, “Ülkeni, akrabalarını, baba evini bırak, sana göstereceğim ülkeye git” dedi,

2“Seni büyük bir ulus yapacağım,

Seni kutsayacak, sana ün kazandıracağım,

Bereket kaynağı olacaksın.

3[*]

Seni kutsayanları kutsayacak,

Seni lanetleyeni lanetleyeceğim.

Yeryüzündeki bütün halklar

Senin aracılığınla kutsanacak.”

4Avram RAB'bin buyurduğu gibi yola çıktı. Lut da onunla birlikte gitti. Avram Harran'dan ayrıldığı zaman yetmiş beş yaşındaydı. 5Karısı Saray'ı, yeğeni Lut'u, Harran'da kazandıkları malları, edindikleri uşakları yanına alıp Kenan ülkesine doğru yola çıktı. Oraya vardılar.

6Avram ülke boyunca Şekem'deki More meşesine kadar ilerledi. O günlerde orada Kenanlılar yaşıyordu. 7[*]

RAB Avram'a görünerek, “Bu toprakları senin soyuna vereceğim” dedi. Avram kendisine görünen RAB'be orada bir sunak yaptı. 8Oradan Beytel'in doğusundaki dağlık bölgeye doğru gitti. Çadırını batıdaki Beytel'le doğudaki Ay Kenti'nin arasına kurdu. Orada RAB'be bir sunak yapıp RAB'bi adıyla çağırdı. 9Sonra kona göçe Negev'e doğru ilerledi.

Avram Mısır'da

10Ülkedeki şiddetli kıtlık yüzünden Avram geçici bir süre için Mısır'a gitti. 11Mısır'a yaklaştıklarında karısı Saray'a, “Güzel bir kadın olduğunu biliyorum” dedi, 12“Olur ki Mısırlılar seni görüp, ‘Bu onun karısı’ diyerek beni öldürür, seni sağ bırakırlar. 13[*]

Lütfen, ‘Onun kızkardeşiyim’ de ki, senin hatırın için bana iyi davransınlar, canıma dokunmasınlar.”

14Avram Mısır'a girince, Mısırlılar karısının çok güzel olduğunu farkettiler. 15Kadını gören firavunun adamları, güzelliğini firavuna övdüler. Kadın saraya alındı. 16Onun hatırı için firavun Avram'a iyi davrandı. Avram davar, sığır, erkek ve dişi eşek, erkek ve kadın köle, deve sahibi oldu.

17RAB Avram'ın karısı Saray yüzünden firavunla ev halkının başına korkunç felaketler getirdi. 18Firavun Avram'ı çağırtarak, “Nedir bana bu yaptığın?” dedi, “Neden Saray'ın karın olduğunu söylemedin? 19Niçin ‘Saray kızkardeşimdir’ diyerek onunla evlenmeme izin verdin? Al karını, git!” 20Firavun Avram için adamlarına buyruk verdi. Böylece Avram'la karısını sahip olduğu her şeyle birlikte gönderdiler.

13

Avram'la Lut'un Ayrılması

1Avram, karısı ve sahip olduğu her şeyle birlikte Mısır'dan ayrılıp Negev'e doğru gitti. Lut da onunla birlikteydi. 2Avram çok zengindi. Sürüleri, altınları, gümüşleri vardı. 3Negev'den başlayıp bir yerden öbürüne göçerek Beytel'e kadar gitti. Beytel'le Ay Kenti arasında daha önce çadırını kurmuş olduğu yere vardı. 4Önceden yapmış olduğu sunağın bulunduğu yere gidip orada RAB'bi adıyla çağırdı.

5Avram'la birlikte göçen Lut'un da davarları, sığırları, çadırları vardı. 6Malları öyle çoktu ki, toprak birlikte yaşamalarına elvermedi; yan yana yaşayamadılar. 7Avram'ın çobanlarıyla Lut'un çobanları arasında kavga çıktı. –O günlerde Kenanlılar'la Perizliler de orada yaşıyorlardı.–

8Avram Lut'a, “Biz akrabayız” dedi, “Bu yüzden aramızda da çobanlarımız arasında da kavga çıkmasın. 9Bütün topraklar senin önünde. Gel, ayrılalım. Sen sola gidersen, ben sağa gideceğim. Sen sağa gidersen, ben sola gideceğim.”

10[*]

Lut çevresine baktı. Şeria Ovası'nın tümü RAB'bin bahçesi gibi, Soar'a doğru giderken Mısır toprakları gibiydi. Her yerde bol su vardı. RAB Sodom ve Gomora kentlerini yok etmeden önce ova böyleydi. 11Lut kendine Şeria Ovası'nın tümünü seçerek doğuya doğru göçtü. Birbirlerinden ayrıldılar. 12Avram Kenan topraklarında kaldı. Lut ovadaki kentlerin arasına yerleşti, Sodom'a yakın bir yere çadır kurdu. 13Sodom halkı çok kötüydü. RAB'be karşı büyük günah işliyordu.

14Lut Avram'dan ayrıldıktan sonra, RAB Avram'a, “Bulunduğun yerden kuzeye, güneye, doğuya, batıya dikkatle bak” dedi, 15[*]

“Gördüğün bütün toprakları sonsuza dek sana ve soyuna vereceğim. 16Soyunu toprağın tozu kadar çoğaltacağım. Öyle ki, biri çıkıp da toprağın tozunu sayabilirse, senin soyunu da sayabilecek. 17Kalk, sana vereceğim toprakları boydan boya dolaş.”

18Avram çadırını söktü, gidip Hevron'daki Mamre meşeliğine yerleşti. Orada RAB'be bir sunak yaptı.

14

Avram Lut'u Kurtarıyor

1Bu arada Şinar[t]

Kralı Amrafel, Ellasar Kralı Aryok, Elam Kralı Kedorlaomer ve Goyim Kralı Tidal 2Sodom Kralı Bera'ya, Gomora Kralı Birşa'ya, Adma Kralı Şinav'a, Sevoyim Kralı Şemever'e ve Bala –Soar– Kralı'na karşı savaş açtı. 3Bu son beş kral bugün Lut Gölü olan Siddim Vadisi'nde güçlerini birleştirmişti. 4Bu krallar on iki yıl Kedorlaomer'in egemenliği altında yaşamış, on üçüncü yıl ona başkaldırmışlardı. 5-6On dördüncü yıl Kedorlaomer'le onu destekleyen öbür krallar gelip Aşterot-Karnayim'de Refalılar'ı, Ham'da Zuzlular'ı, Şave-Kiryatayim'de Emliler'i, çöl kenarındaki El-Paran'a kadar uzanan dağlık Seir bölgesinde Horlular'ı bozguna uğrattılar. 7Oradan geri dönüp Eyn-Mişpat'a –Kadeş'e– gittiler. Amalekliler'in bütün topraklarını alarak Haseson-Tamar'da yaşayan Amorlular'ı bozguna uğrattılar.

8-9Bunun üzerine Sodom, Gomora, Adma, Sevoyim, Bala –Soar– kralları yola çıktı. Bu beş kral dört krala –Elam Kralı Kedorlaomer, Goyim Kralı Tidal, Şinar Kralı Amrafel, Ellasar Kralı Aryok'a– karşı Siddim Vadisi'nde savaş düzenine girdiler. 10Siddim Vadisi zift çukurlarıyla doluydu. Sodom ve Gomora kralları kaçarken adamlarından bazıları bu çukurlara düştü. Sağ kalanlarsa dağlara kaçtı. 11Dört kral Sodom ve Gomora'nın bütün malını ve yiyeceğini alıp gitti. 12Avram'ın yeğeni Lut'la mallarını da götürdüler. Çünkü o da Sodom'da yaşıyordu.

13Oradan kaçıp kurtulan biri gelip İbrani Avram'a durumu bildirdi. Avram Eşkol'la Aner'in kardeşi Amorlu Mamre'nin meşeliğinde yaşıyordu. Bunların hepsi Avram'dan yanaydılar. 14Avram yeğeni Lut'un tutsak alındığını duyunca, evinde doğup yetişmiş üç yüz on sekiz adamını yanına alarak dört kralı Dan'a kadar kovaladı. 15Adamlarını gruplara ayırdı, gece saldırıp onları bozguna uğratarak Şam'ın kuzeyindeki Hova'ya kadar kovaladı. 16Yağmalanan bütün malı, yeğeni Lut'la mallarını, kadınları ve halkı geri getirdi.

Melkisedek Avram'ı Kutsuyor

17[*]

Avram Kedorlaomer'le onu destekleyen kralları bozguna uğratıp dönünce, Sodom Kralı onu karşılamak için Kral Vadisi olan Şave Vadisi'ne gitti.

18Yüce Tanrı'nın kâhini* olan Şalem Kralı Melkisedek ekmek ve şarap getirdi.

19Avram'ı kutsayarak şöyle dedi:

“Yeri göğü yaratan yüce Tanrı Avram'ı kutsasın,

20Düşmanlarını onun eline teslim eden yüce Tanrı'ya övgüler olsun.”

Bunun üzerine Avram her şeyin ondalığını Melkisedek'e verdi.

21Sodom Kralı Avram'a, “Adamlarımı bana ver, mallar sana kalsın” dedi.

22-23Avram Sodom Kralı'na, “Yeri göğü yaratan yüce Tanrı RAB'bin önünde sana ait hiçbir şey, bir iplik, bir çarık bağı bile almayacağıma ant içerim” diye karşılık verdi, “Öyle ki, ‘Avram'ı zengin ettim’ demeyesin. 24Yalnız, adamlarımın yedikleri bunun dışında. Bir de beni destekleyen Aner, Eşkol ve Mamre paylarına düşeni alsınlar.”

15

Rab'bin Avram'la Yaptığı Antlaşma

1Bundan sonra RAB bir görümde Avram'a, “Korkma, Avram” diye seslendi, “Senin kalkanın benim. Ödülün çok büyük olacak.”

2Avram, “Ey Egemen RAB, bana ne vereceksin?” dedi, “Çocuk sahibi olamadım. Evim Şamlı Eliezer'e kalacak. 3Bana çocuk vermediğin için evimdeki bir uşak mirasçım olacak.”

4RAB yine seslendi: “O mirasçın olmayacak, öz çocuğun mirasçın olacak.” 5[*]

Sonra Avram'ı dışarı çıkararak, “Göklere bak” dedi, “Yıldızları sayabilir misin? İşte, soyun o kadar çok olacak.”

6[*]

Avram RAB'be iman etti, RAB bunu ona doğruluk saydı.

7Tanrı Avram'a, “Bu toprakları sana miras olarak vermek için Kildaniler'in* Ur Kenti'nden seni çıkaran RAB benim” dedi.

8Avram, “Ey Egemen RAB, bu toprakları miras alacağımı nasıl bileceğim?” diye sordu.

9RAB, “Bana bir düve, bir keçi, bir de koç getir” dedi, “Hepsi üçer yaşında olsun. Bir de kumruyla güvercin yavrusu getir.”

10Avram hepsini getirdi, ortadan kesip parçaları birbirine karşı dizdi. Yalnız kuşları kesmedi. 11Leşlerin üzerine konan yırtıcı kuşları kovdu.

12Güneş batarken Avram derin bir uykuya daldı. Üzerine dehşet verici zifiri bir karanlık çöktü. 13[*]

RAB Avram'a şöyle dedi: “Şunu iyi bil ki, senin soyun yabancı bir ülkede, gurbette yaşayacak. Dört yüz yıl kölelik edip baskı görecek.14[*]

Ama soyuna kölelik yaptıran ulusu cezalandıracağım. Sonra soyun oradan büyük mal varlığıyla çıkacak. 15Sen de esenlik içinde atalarına kavuşacaksın. İleri yaşta ölüp gömüleceksin. 16Soyunun dördüncü kuşağı buraya geri dönecek. Çünkü Amorlular'ın yaptığı kötülükler henüz doruğa varmadı.”

17Güneş batıp karanlık çökünce, dumanlı bir mangalla alevli bir meşale göründü ve kesilen hayvan parçalarının arasından geçti. 18-21[*]

O gün RAB Avram'la antlaşma yaparak ona şöyle dedi: “Mısır Irmağı'ndan büyük Fırat Irmağı'na kadar uzanan bu toprakları –Ken, Keniz, Kadmon, Hitit*, Periz, Refa, Amor, Kenan, Girgaş ve Yevus topraklarını– senin soyuna vereceğim.”

16

Hacer ile İsmail

1Karısı Saray Avram'a çocuk verememişti. Saray'ın Hacer adında Mısırlı bir cariyesi vardı. 2Saray Avram'a, “RAB çocuk sahibi olmamı engelledi” dedi, “Lütfen, cariyemle yat. Belki bu yoldan bir çocuk sahibi olabilirim.” Avram Saray'ın sözünü dinledi. 3Saray Mısırlı cariyesi Hacer'i kocası Avram'a karı olarak verdi. Bu olay Avram Kenan'da on yıl yaşadıktan sonra oldu. 4Avram Hacer'le yattı, Hacer hamile kaldı. Hacer hamile olduğunu anlayınca, hanımını küçük görmeye başladı.

5Saray Avram'a, “Bu haksızlık senin yüzünden başıma geldi!” dedi, “Cariyemi koynuna soktum. Hamile olduğunu anlayınca beni küçük görmeye başladı. Seninle benim aramda RAB karar versin.”

6Avram, “Cariyen senin elinde” dedi, “Neyi uygun görürsen yap.” Böylece Saray cariyesine sert davranmaya başladı. Hacer onun yanından kaçtı.

7RAB'bin meleği Hacer'i çölde bir pınarın, Şur yolundaki pınarın başında buldu. 8Ona, “Saray'ın cariyesi Hacer, nereden gelip nereye gidiyorsun?” diye sordu.

Hacer, “Hanımım Saray'dan kaçıyorum” diye yanıtladı.

9RAB'bin meleği, “Hanımına dön ve ona boyun eğ” dedi, 10“Senin soyunu öyle çoğaltacağım ki, kimse sayamayacak.

11“İşte hamilesin, bir oğlun olacak,

Adını İsmail[u]

koyacaksın.

Çünkü RAB sıkıntı içindeki yakarışını işitti.

12Oğlun yaban eşeğine benzer bir adam olacak,

O herkese, herkes de ona karşı çıkacak.

Kardeşlerinin hepsiyle çekişme içinde yaşayacakü

.”

13Hacer, “Beni gören Tanrı'yı gerçekten gördüm mü?” diyerek kendisiyle konuşan RAB'be “El-Roi[v]

” adını verdi. 14Bu yüzden Kadeş'le Beret arasındaki o kuyuya Beer-Lahay-Roi[y]

adı verildi.

15[*]

Hacer Avram'a bir erkek çocuk doğurdu. Avram çocuğun adını İsmail koydu. 16Hacer İsmail'i doğurduğunda, Avram seksen altı yaşındaydı.

17

Sünnet: Antlaşma Simgesi

1Avram doksan dokuz yaşındayken RAB ona görünerek, “Ben Her Şeye Gücü Yeten Tanrı'yım” dedi, “Benim yolumda yürü, kusursuz ol. 2Seninle yaptığım antlaşmayı sürdürecek, soyunu alabildiğine çoğaltacağım.”

3Avram yüzüstü yere kapandı. Tanrı, 4“Seninle yaptığım antlaşma şudur” dedi, “Birçok ulusun babası olacaksın. 5[*]

Artık adın Avram[z]

değil, İbrahim[a]

olacak. Çünkü seni birçok ulusun babası yapacağım. 6Seni çok verimli kılacağım. Soyundan uluslar doğacak, krallar çıkacak. 7[*]

Antlaşmamı seninle ve soyunla kuşaklar boyunca, sonsuza dek sürdüreceğim. Senin, senden sonra da soyunun Tanrısı olacağım. 8[*]

Bir yabancı olarak yaşadığın toprakları, bütün Kenan ülkesini sonsuza dek mülkünüz olmak üzere sana ve soyuna vereceğim. Onların Tanrısı olacağım.”

9Tanrı İbrahim'e, “Sen ve soyun kuşaklar boyu antlaşmama bağlı kalmalısınız” dedi, 10[*]

“Seninle ve soyunla yaptığım antlaşmanın koşulu şudur: Aranızdaki erkeklerin hepsi sünnet edilecek. 11Sünnet olmalısınız. Sünnet aramızdaki antlaşmanın belirtisi olacak. 12Evinizde doğmuş ya da soyunuzdan olmayan bir yabancıdan satın alınmış köleler dahil sekiz günlük her erkek çocuk sünnet edilecek. Gelecek kuşaklarınız boyunca sürecek bu. 13Evinizde doğan ya da satın aldığınız her çocuk kesinlikle sünnet edilecek. Bedeninizdeki bu belirti sonsuza dek sürecek antlaşmamın simgesi olacak. 14Sünnet edilmemiş her erkek halkının arasından atılacak, çünkü antlaşmamı bozmuş demektir.”

15Tanrı, “Karın Saray'a gelince, ona artık Saray demeyeceksin” dedi, “Bundan böyle onun adı Sara[b]

olacak. 16Onu kutsayacak, ondan sana bir oğul vereceğim. Onu kutsayacağım, ulusların anası olacak. Halkların kralları onun soyundan çıkacak.”

17İbrahim yüzüstü yere kapandı ve güldü. İçinden, “Yüz yaşında bir adam çocuk sahibi olabilir mi?” dedi, “Doksan yaşındaki Sara doğurabilir mi?” 18Sonra Tanrı'ya, “Keşke İsmail'i mirasçım kabul etseydin!” dedi.

19Tanrı, “Hayır. Ama karın Sara sana bir oğul doğuracak, adını İshak[c]

koyacaksın” dedi, “Onunla ve soyuyla antlaşmamı sonsuza dek sürdüreceğim. 20İsmail'e gelince, seni işittim. Onu kutsayacak, verimli kılacak, soyunu alabildiğine çoğaltacağım. On iki beyin babası olacak. Soyunu büyük bir ulus yapacağım. 21Ancak antlaşmamı gelecek yıl bu zaman Sara'nın doğuracağı oğlun İshak'la sürdüreceğim.” 22Tanrı İbrahim'le konuşmasını bitirince ondan ayrılıp yukarıya çekildi.

23İbrahim evindeki bütün erkekleri –oğlu İsmail'i, evinde doğanların, satın aldığı uşakların hepsini– Tanrı'nın kendisine buyurduğu gibi o gün sünnet ettirdi. 24İbrahim sünnet olduğunda doksan dokuz yaşındaydı. 25Oğlu İsmail on üç yaşında sünnet oldu. 26İbrahim, oğlu İsmail'le aynı gün sünnet edildi. 27İbrahim'in evindeki bütün erkekler –evinde doğanlar ve yabancılardan satın alınanlar– onunla birlikte sünnet oldu.

18

Üç Konuk

1İbrahim günün sıcak saatlerinde Mamre meşeliğindeki çadırının önünde otururken, RAB kendisine göründü. 2[*]

İbrahim karşısında üç adamın durduğunu gördü. Onları görür görmez karşılamaya koştu. Yere kapanarak, 3“Ey efendim, eğer gözünde lütuf bulduysam, lütfen kulunun yanından ayrılma” dedi, 4“Biraz su getirteyim, ayaklarınızı yıkayın. Şu ağacın altında dinlenin. 5Madem kulunuza konuk geldiniz, bırakın size yiyecek bir şeyler getireyim. Biraz dinlendikten sonra yolunuza devam edersiniz.”

Adamlar, “Peki, dediğin gibi olsun” dediler.

6İbrahim hemen çadıra, Sara'nın yanına gitti. Ona, “Hemen üç seaç

ince un al, yoğurup pide yap” dedi. 7Ardından sığırlara koştu. Körpe ve besili bir buzağı seçip uşağına verdi. Uşak buzağıyı hemen hazırladı. 8İbrahim hazırlanan buzağıyı yoğurt ve sütle birlikte götürüp konuklarının önüne koydu. Onlar yerken o da yanlarında, ağacın altında durdu.

9Konuklar, “Karın Sara nerede?” diye sordular.

İbrahim, “Çadırda” diye yanıtladı.

10[*]

O, “Gelecek yıl bu zamanda kesinlikle yanına döneceğim” dedi, “O zaman karın Sara'nın bir oğlu olacak.”

Sara onun arkasında, çadırın girişinde durmuş, dinliyordu. 11İbrahim'le Sara kocamışlardı, yaşları hayli ileriydi. Sara âdetten kesilmişti. 12[*]

İçin için gülerek, “Bu yaştan sonra bu sevinci tadabilir miyim?” diye düşündü, “Üstelik efendim de yaşlı.”

13RAB İbrahim'e sordu: “Sara niçin, ‘Bu yaştan sonra gerçekten çocuk sahibi mi olacağım?’ diyerek güldü? 14[*]

RAB için olanaksız bir şey var mı? Belirlenen vakitte, gelecek yıl bu zaman yanına döndüğümde Sara'nın bir oğlu olacak.”

15Sara korktu, “Gülmedim” diyerek yalan söyledi.

RAB, “Hayır, güldün” dedi.

İbrahim Sodom için Yalvarıyor

16Adamlar oradan ayrılırken Sodom'a doğru baktılar. İbrahim onları yolcu etmek için yanlarında yürüyordu. 17RAB, “Yapacağım şeyi İbrahim'den mi gizleyeceğim?” dedi, 18“Kuşkusuz İbrahim'den büyük ve güçlü bir ulus türeyecek, yeryüzündeki bütün uluslar onun aracılığıyla kutsanacak. 19Doğru ve adil olanı yaparak yolumda yürümeyi oğullarına ve soyuna buyursun diye İbrahim'i seçtim. Öyle ki, ona verdiğim sözü yerine getireyim.”

20Sonra İbrahim'e, “Sodom ve Gomora büyük suçlama altında” dedi, “Günahları çok ağır. 21Onun için inip bakacağım. Duyduğum suçlamalar doğru mu, değil mi göreceğim. Bunları yapıp yapmadıklarını anlayacağım.”

22Adamlar oradan ayrılıp Sodom'a doğru gittiler. Ama İbrahim RAB'bin huzurunda kaldı[d]

. 23RAB'be yaklaşarak, “Haksızla birlikte haklıyı da mı yok edeceksin?” diye sordu, 24“Kentte elli doğru kişi var diyelim. Orayı gerçekten yok edecek misin? İçindeki elli doğru kişinin hatırı için kenti bağışlamayacak mısın? 25Senden uzak olsun bu. Haklıyı, haksızı aynı kefeye koyarak haksızın yanında haklıyı da öldürmek senden uzak olsun. Bütün dünyayı yargılayan adil olmalı.”

26RAB, “Eğer Sodom'da elli doğru kişi bulursam, onların hatırına bütün kenti bağışlayacağım” diye karşılık verdi.

27İbrahim, “Ben toz ve külüm, bir hiçim” dedi, “Ama seninle konuşma yürekliliğini göstereceğim. 28Kırk beş doğru kişi var diyelim, beş kişi için bütün kenti yok mu edeceksin?”

RAB, “Eğer kentte kırk beş doğru kişi bulursam, orayı yok etmeyeceğim” dedi.

29İbrahim yine sordu: “Ya kırk kişi bulursan?”

RAB, “O kırk kişinin hatırı için hiçbir şey yapmayacağım” diye yanıtladı.

30İbrahim, “Ya Rab, öfkelenme ama, otuz kişi var diyelim?” dedi.

RAB, “Otuz kişi bulursam, kente dokunmayacağım” diye yanıtladı.

31İbrahim, “Ya Rab, lütfen konuşma yürekliliğimi bağışla” dedi, “Eğer yirmi kişi bulursan?”

RAB, “Yirmi kişinin hatırı için kenti yok etmeyeceğim” diye yanıtladı.

32İbrahim, “Ya Rab, öfkelenme ama, bir kez daha konuşacağım” dedi, “Eğer on kişi bulursan?”

RAB, “On kişinin hatırı için kenti yok etmeyeceğim” diye yanıtladı.

33RAB İbrahim'le konuşmasını bitirince oradan ayrıldı, İbrahim de çadırına döndü.

19

Sodom ve Gomora'nın Yıkılışı

1İki melek akşamleyin Sodom'a vardılar. Lut kentin kapısında oturuyordu. Onları görür görmez karşılamak için ayağa kalktı. Yere kapanarak, 2“Efendilerim” dedi, “Kulunuzun evine buyurun. Ayaklarınızı yıkayın, geceyi bizde geçirin. Sonra erkenden kalkıp yolunuza devam edersiniz.”

Melekler, “Olmaz” dediler, “Geceyi kent meydanında geçireceğiz.”

3Ama Lut çok diretti. Sonunda onunla birlikte evine gittiler. Lut onlara yemek hazırladı, mayasız ekmek pişirdi. Yediler.

4Onlar yatmadan, kentin erkekleri –Sodom'un her mahallesinden genç yaşlı bütün erkekler– evi sardı. 5Lut'a seslenerek, “Bu gece sana gelen adamlar nerede?” diye sordular, “Getir onları da yatalım.”

6Lut dışarı çıktı, arkasından kapıyı kapadı. 7“Kardeşler, lütfen bu kötülüğü yapmayın” dedi, 8“Erkek yüzü görmemiş iki kızım var. Size onları getireyim, ne isterseniz yapın. Yeter ki, bu adamlara dokunmayın. Çünkü onlar konuğumdur, çatımın altına geldiler.”

9Adamlar, “Çekil önümüzden!” diye karşılık verdiler, “Adam buraya dışardan geldi, şimdi yargıçlık taslıyor! Sana daha beterini yaparız.” Lut'u ite kaka kapıyı kırmaya davrandılar. 10Ama içerdeki adamlar uzanıp Lut'u evin içine, yanlarına aldılar ve kapıyı kapadılar. 11Kapıya dayanan adamları, büyük küçük hepsini kör ettiler. Öyle ki, adamlar kapıyı bulamaz oldu.

12İçerdeki iki adam Lut'a, “Senin burada başka kimin var?” diye sordular, “Oğullarını, kızlarını, damatlarını, kentte sana ait kim varsa hepsini dışarı çıkar. 13Çünkü burayı yok edeceğiz. RAB bu halk hakkında birçok kötü suçlama duydu, kenti yok etmek için bizi gönderdi.”

14Lut dışarı çıktı ve kızlarıyla evlenecek olan adamlara, “Hemen buradan uzaklaşın!” dedi, “Çünkü RAB bu kenti yok etmek üzere.” Ne var ki damat adayları onun şaka yaptığını sandılar.

15Tan ağarırken melekler Lut'a, “Karınla iki kızını al, hemen buradan uzaklaş” diye üstelediler, “Yoksa kent cezasını bulurken sen de canından olursun.” 16[*]

Lut ağır davrandı, ama RAB ona acıdı. Adamlar Lut'la karısının ve iki kızının elinden tutup onları kentin dışına çıkardılar. 17Kent dışına çıkınca, adamlardan biri Lut'a, “Kaç, canını kurtar, arkana bakma” dedi, “Bu ovanın hiçbir yerinde durma. Dağa kaç, yoksa ölür gidersin.”

18Lut, “Aman, efendim!” diye karşılık verdi, 19“Ben kulunuzdan hoşnut kaldınız, canımı kurtarmakla bana büyük iyilik yaptınız. Ama dağa kaçamam. Çünkü felaket bana yetişir, ölürüm. 20İşte, şurada kaçabileceğim yakın bir kent var, küçücük bir kent. İzin verin, oraya kaçıp canımı kurtarayım. Zaten küçücük bir kent.”

21Adamlardan biri, “Peki, dileğini kabul ediyorum” dedi, “O kenti yıkmayacağım. 22Çabuk ol, hemen kaç! Çünkü sen oraya varmadan bir şey yapamam.” Bu yüzden o kente Soar[e]

adı verildi.

23Lut Soar'a vardığında güneş doğmuştu. 24[*]

RAB Sodom ve Gomora'nın üzerine gökten ateşli kükürt yağdırdı. 25Bu kentleri, bütün ovayı, oradaki insanların hepsini ve bütün bitkileri yok etti. 26[*]

Ancak Lut'un peşisıra gelen karısı dönüp geriye bakınca tuz kesildi.

27İbrahim sabah erkenden kalkıp önceki gün RAB'bin huzurunda durduğu yere gitti. 28Sodom ve Gomora'ya ve bütün ovaya baktı. Yerden, tüten bir ocak gibi duman yükseliyordu.

29Tanrı ovadaki kentleri yok ederken İbrahim'i anımsamış ve Lut'un yaşadığı kentleri yok ederken Lut'u bu felaketin dışına çıkarmıştı.

Lut ile Kızları

30Lut Soar'da kalmaktan korkuyordu. Bu yüzden iki kızıyla kentten ayrılarak dağa yerleşti, onlarla birlikte bir mağarada yaşamaya başladı. 31Büyük kızı küçüğüne, “Babamız yaşlı” dedi, “Dünya geleneklerine uygun biçimde burada bizimle yatabilecek bir erkek yok. 32Gel, babamıza şarap içirelim, soyumuzu yaşatmak için onunla yatalım.” 33O gece babalarına şarap içirdiler. Büyük kız gidip babasıyla yattı. Ancak Lut yatıp kalktığının farkında değildi. 34Ertesi gün büyük kız küçüğüne, “Dün gece babamla yattım” dedi, “Bu gece de ona şarap içirelim. Soyumuzu yaşatmak için sen de onunla yat.” 35O gece de babalarına şarap içirdiler ve küçük kız babasıyla yattı. Ama Lut yatıp kalktığının farkında değildi.

36Böylece Lut'un iki kızı da öz babalarından hamile kaldılar. 37Büyük kız bir erkek çocuk doğurdu, ona Moav[f]

adını verdi. Moav bugünkü Moavlılar'ın atasıdır. 38Küçük kızın da bir oğlu oldu, adını Ben-Ammi[g]

koydu. O da bugünkü Ammonlular'ın atasıdır.

20

İbrahim ile Avimelek

1İbrahim Mamre'den Negev'e göçerek Kadeş ve Şur kentlerinin arasına yerleşti. Sonra geçici bir süre Gerar'da kaldı.2[*]

Karısı Sara için, “Bu kadın kızkardeşimdir” dedi. Bunun üzerine Gerar Kralı Avimelek adam gönderip Sara'yı getirtti.3Ama Tanrı gece düşünde Avimelek'e görünerek, “Bu kadını aldığın için öleceksin” dedi, “Çünkü o evli bir kadın.”

4Avimelek henüz Sara'ya dokunmamıştı. “Ya Rab” dedi, “Suçsuz bir ulusu mu yok edeceksin? 5İbrahim'in kendisi bana, ‘Bu kadın kızkardeşimdir’ demedi mi? Kadın da İbrahim için, ‘O kardeşimdir’ dedi. Ben temiz vicdanla, suçsuz ellerimle yaptım bunu.”

6Tanrı, düşünde ona, “Bunu temiz vicdanla yaptığını biliyorum” diye yanıtladı, “Ben de seni bu yüzden bana karşı günah işlemekten alıkoydum, kadına dokunmana izin vermedim. 7Şimdi kadını kocasına geri ver. Çünkü o bir peygamberdir. Senin için dua eder, ölmezsin. Ama kadını geri vermezsen, sen de sana ait olan herkes de ölecek, bilesin.”

8Avimelek sabah erkenden kalktı, bütün adamlarını çağırarak olup biteni anlattı. Adamlar dehşete düştü. 9Avimelek İbrahim'i çağırtarak, “Ne yaptın bize?” dedi, “Sana ne haksızlık ettim ki, beni ve krallığımı bu büyük günaha sürükledin? Bana bu yaptığın yapılacak iş değil.” 10Sonra, “Amacın neydi, niçin yaptın bunu?” diye sordu.

11İbrahim, “Çünkü burada hiç Tanrı korkusu yok” diye yanıtladı, “Karım yüzünden beni öldürebilirler diye düşündüm.12Üstelik, Sara gerçekten kızkardeşimdir. Babamız bir, annemiz ayrıdır. Onunla evlendim. 13Tanrı beni babamın evinden gurbete gönderdiği zaman karıma, ‘Bana sevgini şöyle göstereceksin: Gideceğimiz her yerde kardeşin olduğumu söyle’ dedim.”

14Avimelek İbrahim'e karısı Sara'yı geri verdi. Bunun yanısıra ona davar, sığır, köleler, cariyeler de verdi. 15İbrahim'e, “İşte ülkem önünde, nereye istersen oraya yerleş” dedi. 16Sara'ya da, “Kardeşine bin parça gümüş veriyorum” dedi, “Yanındakilere karşı senin suçsuz olduğunu gösteren bir kanıttır bu. Herkes suçsuz olduğunu bilsin.”

17İbrahim Tanrı'ya dua etti ve Tanrı Avimelek'le karısına, cariyelerine şifa verdi. Çocuk sahibi oldular. 18Çünkü İbrahim'in karısı Sara yüzünden RAB Avimelek'in evindeki kadınların hamile kalmasını engellemişti.

21

İshak'ın Doğumu

1RAB verdiği söz uyarınca Sara'ya iyilik etti ve sözünü yerine getirdi. 2[*]

Sara hamile kaldı; İbrahim'in yaşlılık döneminde, tam Tanrı'nın belirttiği zamanda ona bir erkek çocuk doğurdu. 3İbrahim Sara'nın doğurduğu çocuğa İshak[h]

adını verdi.4[*]

Tanrı'nın kendisine buyurduğu gibi oğlu İshak'ı sekiz günlükken sünnet etti. 5İshak doğduğunda İbrahim yüz yaşındaydı.

6Sara, “Tanrı yüzümü güldürdü” dedi, “Bunu duyan herkes benimle birlikte gülecek. 7Kim İbrahim'e Sara çocuk emzirecek derdi? Bu yaşında ona bir oğul doğurdum.”

Hacer'le İsmail Uzaklaştırılıyor

8Çocuk büyüdü. Sütten kesildiği gün İbrahim büyük bir şölen verdi. 9[*]

Ne var ki Sara, Mısırlı Hacer'in İbrahim'den olma oğlu İsmail'in alay ettiğini görünce, 10İbrahim'e, “Bu cariyeyle oğlunu kov” dedi, “Bu cariyenin oğlu, oğlum İshak'ın mirasına ortak olmasın.” 11Bu İbrahim'i çok üzdü, çünkü İsmail de öz oğluydu. 12[*]

Ancak Tanrı İbrahim'e, “Oğlunla cariyen için üzülme” dedi, “Sara ne derse, onu yap. Çünkü senin soyun İshak'la sürecektir. 13Cariyenin oğlundan da bir ulus yaratacağım, çünkü o da senin soyun.”

14İbrahim sabah erkenden kalktı, biraz yiyecek, bir tulum da su hazırlayıp Hacer'in omuzuna attı, çocuğunu da verip onu gönderdi. Hacer Beer-Şeva Çölü'ne gitti, orada bir süre dolaştı. 15Tulumdaki su tükenince, oğlunu bir çalının altına bıraktı. 16Yaklaşık bir ok atımı uzaklaşıp, “Oğlumun ölümünü görmeyeyim” diyerek onun karşısına oturup hıçkıra hıçkıra ağladı.

17Tanrı çocuğun sesini duydu. Tanrı'nın meleği göklerden Hacer'e, “Nen var, Hacer?” diye seslendi, “Korkma! Çünkü Tanrı çocuğun sesini duydu. 18Kalk, oğlunu kaldır, elini tut. Onu büyük bir ulus yapacağım.” 19Sonra Tanrı Hacer'in gözlerini açtı, Hacer bir kuyu gördü. Gidip tulumunu doldurdu, oğluna içirdi.

20Çocuk büyürken Tanrı onunlaydı. Çocuk çölde yaşadı ve okçu oldu. 21Paran Çölü'nde yaşarken annesi ona Mısırlı bir kadın aldı.

İbrahim'le Avimelek Arasındaki Antlaşma

22[*]

O sırada Avimelek'le ordusunun komutanı Fikol İbrahim'e, “Yaptığın her şeyde Tanrı seninle” dediler, 23“Onun için, Tanrı'nın önünde bana, oğluma ve soyuma haksız davranmayacağına ant iç. Bana ve konuk olarak yaşadığın bu ülkeye, benim sana yaptığım gibi iyi davran.”

24İbrahim, “Ant içerim” dedi.

25İbrahim Avimelek'e bir kuyuyu zorla ele geçiren adamlarından yakındı. 26Avimelek, “Bunu kimin yaptığını bilmiyorum” diye yanıtladı, “Sen de bana söylemedin, ilk kez duyuyorum.”

27Daha sonra İbrahim Avimelek'e davar ve sığır verdi. Böylece ikisi bir antlaşma yaptılar. 28İbrahim sürüsünden yedi dişi kuzu ayırdı. 29Avimelek, “Bunun anlamı ne, niçin bu yedi dişi kuzuyu ayırdın?” diye sordu.

30İbrahim, “Bu yedi dişi kuzuyu benim elimden almalısın” diye yanıtladı, “Kuyuyu benim açtığımın kanıtı olsun.” 31Bu yüzden oraya Beer-Şevaı

adı verildi. Çünkü ikisi orada ant içmişlerdi.

32Beer-Şeva'da yapılan bu antlaşmadan sonra Avimelek, ordusunun komutanı Fikol'la birlikte Filist yöresine geri döndü.33İbrahim Beer-Şeva'da bir ılgın ağacı dikti; orada RAB'bi, ölümsüz Tanrı'yı adıyla çağırdı. 34Filist yöresinde konuk olarak uzun süre yaşadı.

22

İbrahim'in Denenmesi

1[*]

Daha sonra Tanrı İbrahim'i denedi. “İbrahim!” diye seslendi. İbrahim, “Buradayım!” dedi.

2Tanrı, “İshak'ı, sevdiğin biricik oğlunu al, Moriya bölgesine git” dedi, “Orada sana göstereceğim bir dağda oğlunu yakmalık sunu* olarak sun.”

3İbrahim sabah erkenden kalktı, eşeğine palan vurdu. Yanına uşaklarından ikisini ve oğlu İshak'ı aldı. Yakmalık sunu için odun yardıktan sonra, Tanrı'nın kendisine belirttiği yere doğru yola çıktı. 4Üçüncü gün gideceği yeri uzaktan gördü.5Uşaklarına, “Siz burada, eşeğin yanında kalın” dedi, “Tapınmak için oğlumla birlikte oraya gidip döneceğiz.”

6-7Yakmalık sunu için yardığı odunları oğlu İshak'a yükledi. Ateşi ve bıçağı kendisi aldı. Birlikte giderlerken İshak İbrahim'e, “Baba!” dedi.

İbrahim, “Evet, oğlum!” diye yanıtladı.

İshak, “Ateşle odun burada, ama yakmalık sunu kuzusu nerede?” diye sordu.

8İbrahim, “Oğlum, yakmalık sunu için kuzuyu Tanrı kendisi sağlayacak” dedi. İkisi birlikte yürümeye devam ettiler.

9[*]

Tanrı'nın kendisine belirttiği yere varınca İbrahim bir sunak yaptı, üzerine odun dizdi. Oğlu İshak'ı bağlayıp sunaktaki odunların üzerine yatırdı. 10Onu boğazlamak için uzanıp bıçağı aldı. 11Ama RAB'bin meleği göklerden, “İbrahim, İbrahim!” diye seslendi.

İbrahim, “İşte buradayım!” diye karşılık verdi.

12Melek, “Çocuğa dokunma” dedi, “Ona hiçbir şey yapma. Şimdi Tanrı'dan korktuğunu anladım, biricik oğlunu benden esirgemedin.”

13İbrahim çevresine bakınca, boynuzları sık çalılara takılmış bir koç gördü. Gidip koçu getirdi. Oğlunun yerine onu yakmalık sunu olarak sundu. 14Oraya “Yahve yire[i]

” adını verdi. “RAB'bin dağında sağlanacaktır” sözü bu yüzden bugün de söyleniyor.

15RAB'bin meleği göklerden İbrahim'e ikinci kez seslendi: 16[*]

“RAB diyor ki, kendi üzerime ant içiyorum. Bunu yaptığın için, biricik oğlunu esirgemediğin için 17[*]

seni fazlasıyla kutsayacağım; soyunu göklerin yıldızları, kıyıların kumu kadar çoğaltacağım. Soyun düşmanlarının kentlerini mülk edinecek. 18[*]

Soyunun aracılığıyla yeryüzündeki bütün uluslar kutsanacak. Çünkü sözümü dinledin.”

19Sonra İbrahim uşaklarının yanına döndü. Birlikte yola çıkıp Beer-Şeva'ya gittiler. İbrahim Beer-Şeva'da kaldı.

Nahor'un Oğulları

20Bir süre sonra İbrahim'e, “Milka, kardeşin Nahor'a çocuklar doğurdu” diye haber verdiler, 21“İlk oğlu Ûs, kardeşi Bûz, Kemuel –Aram'ın babası– 22Keset, Hazo, Pildaş, Yidlaf, Betuel.” 23Betuel Rebeka'nın babası oldu. Bu sekiz çocuğu İbrahim'in kardeşi Nahor'a Milka doğurdu. 24Reuma adındaki cariyesi de Nahor'a Tevah, Gaham, Tahaş ve Maaka'yı doğurdu.

23

Sara'nın Ölümü

1Sara yüz yirmi yedi yıl yaşadı. Ömrü bu kadardı. 2Kenan ülkesinde, bugün Hevron denilen Kiryat-Arba'da öldü. İbrahim yas tutmak, ağlamak için Sara'nın ölüsünün başına gitti.

3Sonra karısının ölüsünün başından kalkıp Hititler'e*, 4[*]

graph-definition>

*

“Ben aranızda konuk ve yabancıyım” dedi, “Bana mezar yapabileceğim bir toprak satın. Ölümü kaldırıp gömeyim.”

5-6Hititler, “Efendim, bizi dinle” diye yanıtladılar, “Sen aramızda önemli bir beysin. Ölünü mezarlarımızın en iyisine göm. Ölünü gömmen için kimse senden mezarını esirgemez.”

7İbrahim, ülke halkı olan Hititler'in önünde eğilerek, 8“Eğer ölümü gömmemi istiyorsanız, benim için Sohar oğlu Efron'a ricada bulunun” dedi, 9“Tarlasının dibindeki Makpela Mağarası'nı bana satsın. Fiyatı neyse huzurunuzda eksiksiz ödeyip orayı mezarlık yapacağım.”

10Hititli Efron halkının arasında oturuyordu. Kent kapısında toplanan herkesin duyacağı biçimde, 11“Hayır, efendim!” diye karşılık verdi, “Beni dinle, mağarayla birlikte tarlayı da sana veriyorum. Halkımın huzurunda onu sana veriyorum. Ölünü göm.”

12İbrahim ülke halkının önünde eğildi. 13Herkesin duyacağı biçimde Efron'a, “Lütfen beni dinle” dedi, “Tarlanın parasını ödeyeyim. Parayı kabul et ki, ölümü oraya gömeyim.”

14-15Efron, “Efendim, beni dinle” diye karşılık verdi, “Aramızda dört yüz şekel[j]

gümüşün sözü mü olur? Ölünü göm.”

16İbrahim Efron'un önerisini kabul etti. Efron'un Hititler'in önünde sözünü ettiği dört yüz şekel gümüşü tüccarların ağırlık ölçülerine göre tarttı.

17-18Böylece Efron'un Mamre yakınında Makpela'daki tarlası, çevresindeki bütün ağaçlarla ve içindeki mağarayla birlikte, kent kapısında toplanan Hititler'in huzurunda İbrahim'in mülkü kabul edildi.

19İbrahim karısı Sara'yı Kenan ülkesinde Mamre'ye –Hevron'a– yakın Makpela Tarlası'ndaki mağaraya gömdü. 20Hititler tarlayı içindeki mağarayla birlikte İbrahim'in mezarlık yeri olarak onayladılar.

24

İshak ile Rebeka

1İbrahim kocamış, iyice yaşlanmıştı. RAB onu her yönden kutsamıştı. 2İbrahim, evindeki en yaşlı ve her şeyden sorumlu uşağına, “Elini uyluğumun altına koy[k]

” dedi, 3“Yerin göğün Tanrısı RAB'bin adıyla ant içmeni istiyorum. Aralarında yaşadığım Kenanlılar'dan oğluma kız almayacaksın. 4Oğlum İshak'a kız almak için benim ülkeme, akrabalarımın yanına gideceksin.”

5Uşak, “Ya kız benimle bu ülkeye gelmek istemezse?” diye sordu, “O zaman oğlunu geldiğin ülkeye götüreyim mi?”

6İbrahim, “Sakın oğlumu oraya götürme!” dedi, 7“Beni baba ocağından, doğduğum ülkeden getiren, ‘Bu toprakları senin soyuna vereceğim’ diyerek ant içen Göklerin Tanrısı RAB senin önünden meleğini gönderecek. Böylece oradan oğluma bir kız alabileceksin. 8Eğer kız seninle gelmek istemezse, içtiğin ant seni bağlamaz. Yalnız, oğlumu oraya götürme.”9Bunun üzerine uşak elini efendisi İbrahim'in uyluğunun altına koyarak bu konuda ant içti.

10Sonra efendisinden on deve alarak en iyi eşyalarla birlikte yola çıktı; Aram-Naharayim'e, Nahor'un yaşadığı kente gitti.11Develerini kentin dışındaki kuyunun yanına çöktürdü. Akşamüzeriydi, kadınların su almak için dışarı çıkacakları zamandı.

12Uşak, “Ya RAB, efendim İbrahim'in Tanrısı, yalvarırım bugün beni başarılı kıl” diye dua etti, “Efendim İbrahim'e iyilik et.13İşte, pınarın başında bekliyorum. Kentin kızları su almaya geliyorlar. 14Birine, ‘Lütfen testini indir, biraz su içeyim’ diyeceğim. O da, ‘Sen iç, ben de develerine içireyim’ derse, bileceğim ki o kız kulun İshak için seçtiğin kızdır. Böylece efendime iyilik ettiğini anlayacağım.”

15O duasını bitirmeden, İbrahim'in kardeşi Nahor'la karısı Milka'nın oğlu Betuel'in kızı Rebeka, omuzunda su testisiyle dışarı çıktı. 16Çok güzel bir genç kızdı. Ona erkek eli değmemişti. Pınara gitti, testisini doldurup geri döndü. 17Uşak onu karşılamaya koştu, “Lütfen testinden biraz su ver, içeyim” dedi.

18Rebeka, “İç, efendim” diyerek hemen testisini indirdi, içmesi için ona uzattı.

19Ona su verdikten sonra, “Develerin için de su çekeyim” dedi, “Kanıncaya kadar içsinler.” 20Çabucak suyu hayvanların teknesine boşalttı, yine su çekmek için kuyuya koştu. Adamın bütün develeri için su çekti. 21Adam RAB'bin yolunu açıp açmadığını anlamak için sessizce genç kızı süzüyordu.

22Develer su içtikten sonra, adam bir beka[l]

ağırlığında altın bir burun halkasıyla on şekel[m]

ağırlığında iki altın bilezik çıkardı. 23“Lütfen söyle, kimin kızısın sen?” diye sordu, “Babanın evinde geceyi geçirebileceğimiz bir yer var mı?”

24Kız, “Milka'yla Nahor'un oğlu Betuel'in kızıyım” diye karşılık verdi, 25“Bizde saman ve yem bol, geceyi geçirebileceğiniz yer de var.”

26Adam eğilip RAB'be tapındı. 27“Efendim İbrahim'in Tanrısı RAB'be övgüler olsun” dedi, “Sevgisini, sadakatini efendimden esirgemedi. Efendimin akrabalarının evine giden yolu bana gösterdi.”

28Kız annesinin evine koşup olanları anlattı. 29Rebeka'nın Lavan adında bir kardeşi vardı. Lavan pınarın başındaki adama doğru koştu. 30Kızkardeşinin burnundaki halkayı, kollarındaki bilezikleri görmüştü. Rebeka adamın kendisine söylediklerini de anlatınca, Lavan adamın yanına gitti. Adam pınarın başında, develerinin yanında duruyordu. 31Lavan, “Eve buyur, ey RAB'bin kutsadığı adam” dedi, “Niçin dışarıda bekliyorsun? Senin için oda, develerin için yer hazırladım.”

32Böylece adam eve girdi. Lavan develerin kolanlarını çözdü, onlara saman ve yem verdi. Adamla yanındakilere ayaklarını yıkamaları için su getirdi. 33Önüne yemek konulunca, adam, “Niçin geldiğimi anlatmadan yemek yemeyeceğim” dedi.

Lavan, “Öyleyse anlat” diye karşılık verdi.

34Adam, “Ben İbrahim'in uşağıyım” dedi, 35“RAB efendimi alabildiğine kutsadı. Onu zengin etti. Ona davar, sığır, altın, gümüş, erkek ve kadın köleler, develer, eşekler verdi. 36Karısı Sara ileri yaşta efendime bir oğul doğurdu. Efendim sahip olduğu her şeyi oğluna verdi. 37-38‘Ülkelerinde yaşadığım Kenanlılar'dan oğluma kız almayacaksın. Oğluma kız almak için babamın ailesine, akrabalarımın yanına gideceksin’ diyerek bana ant içirdi.

39“Efendime, ‘Ya kız benimle gelmezse?’ diye sordum.

40“Efendim, ‘Yolunda yürüdüğüm RAB meleğini seninle gönderecek, yolunu açacak’ dedi, ‘Akrabalarımdan, babamın ailesinden oğluma bir kız getireceksin. 41İçtiğin anttan ancak akrabalarımın yanına vardığında sana kızı vermezlerse, evet, ancak o zaman özgür olabilirsin.’

42“Bugün pınarın başına geldiğimde şöyle dua ettim: ‘Ya RAB, efendim İbrahim'in Tanrısı, yalvarırım yolumu aç. 43İşte pınarın başında bekliyorum. Su almaya gelen kızlardan birine, lütfen testinden bana biraz su ver, içeyim, diyeceğim. 44O da, sen iç, develerin için de su çekeyim derse, anlayacağım ki efendimin oğlu için RAB'bin seçtiği kız odur.’

45“Ben içimden dua ederken, Rebeka omuzunda su testisiyle dışarı çıktı. Pınar başına gidip su aldı. Ona, ‘Lütfen, biraz su ver, içeyim’ dedim.

46“Rebeka hemen testisini omuzundan indirdi, ‘İç efendim’ dedi, ‘Ben de develerine içireyim.’ Ben içtim. Develere de su verdi.

47“Ona, ‘Kimin kızısın sen?’ diye sordum.

“ ‘Milka'yla Nahor'un oğlu Betuel'in kızıyım’ dedi.

“Bunun üzerine burnuna halka, kollarına bilezik taktım. 48Eğilip RAB'be tapındım. Efendimin oğluna kardeşinin torununu almak için bana doğru yolu gösteren efendim İbrahim'in Tanrısı RAB'be övgüler sundum. 49Şimdi efendime sevgi ve sadakat mı göstereceksiniz, yoksa olmaz mı diyeceksiniz, bana bildirin. Öyle ki, ben de ne yapacağıma karar vereyim.”

50Lavan'la Betuel, “Bu RAB'bin işi” diye karşılık verdiler, “Biz sana ne iyi, ne kötü diyebiliriz. 51İşte Rebeka burada. Al götür. RAB'bin buyurduğu gibi efendinin oğluna karı olsun.”

52İbrahim'in uşağı bu sözleri duyunca, yere kapanarak RAB'be tapındı. 53Rebeka'ya altın, gümüş takımlar, giysiler, kardeşiyle annesine de değerli eşyalar çıkarıp verdi. 54Sonra yanındakilerle birlikte yedi, içti. Geceyi orada geçirdiler.

Sabah kalkınca İbrahim'in uşağı, “Beni yolcu edin, efendime döneyim” dedi.

55Rebeka'nın kardeşiyle annesi, “Bırak kız on gün kadar bizimle kalsın, sonra gidersin” diye karşılık verdiler.

56Adam, “Madem RAB yolumu açtı, beni geciktirmeyin” dedi, “İzin verin, efendime döneyim.”

57“Kızı çağırıp ona soralım” dediler. 58Rebeka'yı çağırıp, “Bu adamla gitmek istiyor musun?” diye sordular.

Rebeka, “İstiyorum” dedi.

59Böylece Rebeka'yla dadısını, İbrahim'in uşağıyla adamlarını uğurlamaya çıktılar. 60Rebeka'yı şöyle kutsadılar:

“Ey kızkardeşimiz,

Binlerce, on binlerce kişiye analık et,

Soyun düşmanlarının kentlerini mülk edinsin.”

61Rebeka'yla genç hizmetçileri hazırlanıp develere binerek İbrahim'in uşağını izlediler. Uşak Rebeka'yı alıp oradan ayrıldı.

62İshak Beer-Lahay-Roi'den gelmişti. Çünkü Negev bölgesinde yaşıyordu. 63Akşamüzeri düşünmek için tarlaya gitti. Başını kaldırdığında develerin yaklaştığını gördü. 64Rebeka İshak'ı görünce deveden indi, 65İbrahim'in uşağına, “Tarladan bizi karşılamaya gelen şu adam kim?” diye sordu.

Uşak, “Efendim” diye karşılık verdi. Rebeka peçesini alıp yüzünü örttü.

66Uşak bütün yaptıklarını İshak'a anlattı. 67İshak Rebeka'yı annesi Sara'nın yaşamış olduğu çadıra götürüp onunla evlendi. Böylece Rebeka İshak'ın karısı oldu. İshak onu sevdi. Annesinin ölümünden sonra onunla avunç buldu.

25

İbrahim'in Ölümü

(1Ta.1:32-33)

1İbrahim bir kadınla daha evlendi. Kadının adı Ketura'ydı. 2Ondan Zimran, Yokşan, Medan, Midyan, Yişbak, Şuah adlı çocukları oldu. 3Yokşan'dan da Şeva, Dedan oldu. Dedan soyundan Aşurlular, Letuşlular, Leumlular doğdu. 4Midyan'ın Efa, Efer, Hanok, Avida, Eldaa adlı oğulları oldu. Bunların hepsi Ketura'nın soyundandı.

5İbrahim sahip olduğu her şeyi İshak'a bıraktı. 6Cariyelerinin oğullarına da armağanlar verdi. Kendisi sağken bu çocukları oğlu İshak'tan uzaklaştırıp doğuya gönderdi.

7İbrahim yüz yetmiş beş yıl yaşadı. Ömrü bu kadardı. 8Kocamış, yaşama doymuş, iyice yaşlanmış olarak son soluğunu verdi. Ölüp atalarına kavuştu. 9Oğulları İshak'la İsmail onu Hititli* Sohar oğlu Efron'un tarlasında Mamre'ye yakın Makpela Mağarası'na gömdüler. 10[*]

İbrahim o tarlayı Hititler'den satın almıştı. Böylece İbrahim'le karısı Sara oraya gömüldüler. 11Tanrı İbrahim'in ölümünden sonra oğlu İshak'ı kutsadı. İshak Beer-Lahay-Roi'de yaşıyordu.

İsmailoğulları

(1Ta.1:29-31)

12Sara'nın cariyesi Mısırlı Hacer'in İbrahim'e doğurduğu İsmail'in öyküsü: 13Doğum sırasına göre İsmail'in oğullarının adları şunlardır: İlk oğlu Nevayot. Sonra Kedar, Adbeel, Mivsam, 14Mişma, Duma, Massa, 15Hadat, Tema, Yetur, Nafiş, Kedema gelir. 16İsmail'in oğulları olan bu on iki bey oymakların atalarıydı. Köylerine, obalarına da bu adları verdiler.17İsmail yüz otuz yedi yıl yaşadıktan sonra son soluğunu verdi. Ölüp halkına kavuştu. 18İsmailoğulları Aşur'a doğru giderken Mısır sınırı yakınında, Havila ile Şur arasındaki bölgeye yerleştiler. Kardeşlerinin yaşadığı yerin doğusuna yerleşmişlerdi.

Yakup'la Esav

19İbrahim'in oğlu İshak'ın öyküsü: 20İshak Aramlı Lavan'ın kızkardeşi, Paddan-Aramlı Betuel'in kızı Rebeka'yla evlendiğinde kırk yaşındaydı. 21İshak karısı için RAB'be yakardı, çünkü karısı kısırdı. RAB İshak'ın yakarışını yanıtladı, Rebeka hamile kaldı. 22Çocuklar karnında itişiyordu. Rebeka, “Nedir bu başıma gelen?” diyerek RAB'be danışmaya gitti.23[*]

RAB onu şöyle yanıtladı:

“Rahminde iki ulus var,

Senden iki ayrı halk doğacak,

Biri öbüründen güçlü olacak,

Büyüğü küçüğüne hizmet edecek.”

24Doğum vakti gelince, Rebeka'nın ikiz oğulları oldu. 25İlk doğan oğlu kıpkırmızı ve tüylüydü; kırmızı bir cüppeyi andırıyordu. Adını Esav[n]

koydular. 26Sonra kardeşi doğdu. Eliyle Esav'ın topuğunu tutuyordu. Bu yüzden İshak ona Yakup[o]

adını verdi. Rebeka doğum yaptığında İshak altmış yaşındaydı.

27Çocuklar büyüdü. Esav kırları seven usta bir avcı oldu. Yakup'sa hep çadırda oturan sakin bir adamdı. 28İshak Esav'ı daha çok severdi, çünkü onun getirdiği av etlerini yerdi. Rebeka ise Yakup'u severdi.

29Bir gün Yakup çorba pişirirken Esav avdan geldi. Aç ve bitkindi. 30Yakup'a, “Lütfen şu kızıl çorbadan biraz ver de içeyim. Aç ve bitkinim” dedi. Bu nedenle ona Edomö

adı da verildi.

31Yakup, “Önce sen ilk oğulluk hakkını bana ver” diye karşılık verdi.

32Esav, “Baksana, açlıktan ölmek üzereyim” dedi, “İlk oğulluk hakkının bana ne yararı var?”

33[*]

Yakup, “Önce ant iç” dedi. Esav ant içerek ilk oğulluk hakkını Yakup'a sattı. 34Yakup Esav'a ekmekle mercimek çorbası verdi. Esav yiyip içtikten sonra kalkıp gitti.

Böylece Esav ilk oğulluk hakkını küçümsemiş oldu.

26

İshak ile Avimelek

1İbrahim'in yaşadığı dönemdeki kıtlıktan başka ülkede bir kıtlık daha oldu. İshak Gerar'a, Filist Kralı Avimelek'in yanına gitti. 2RAB İshak'a görünerek, “Mısır'a gitme” dedi, “Sana söyleyeceğim ülkeye yerleş. 3[*]

Orada bir süre kal. Ben seninle olacak, seni kutsayacağım: Bütün bu toprakları sana ve soyuna vereceğim. Baban İbrahim'e ant içerek verdiğim sözü yerine getireceğim. 4Soyunu gökteki yıldızlar kadar çoğaltacağım. Bu ülkelerin tümünü onlara vereceğim. Yeryüzündeki bütün uluslar senin soyun aracılığıyla kutsanacak. 5Çünkü İbrahim sözümü dinledi. Uyarılarıma, buyruklarıma, kurallarıma, yasalarıma bağlı kaldı.”

6Böylece İshak Gerar'da kaldı. 7[*]

Yöre halkı karısıyla ilgili soru sorunca, “Kızkardeşimdir” diyordu. Çünkü “Karımdır” demekten korkuyordu. Rebeka yüzünden yöre halkı beni öldürebilir diye düşünüyordu. Çünkü Rebeka güzeldi.

8İshak orada uzun zaman kaldı. Bir gün Filist Kralı Avimelek, pencereden dışarı bakarken, İshak'ın karısı Rebeka'yı okşadığını gördü. 9İshak'ı çağırtarak, “Bu kadın gerçekte senin karın!” dedi, “Neden kızkardeşin olduğunu söyledin?”

İshak, “Çünkü onun yüzünden canımdan olurum diye düşündüm” dedi.

10Avimelek, “Nedir bize bu yaptığın?” dedi, “Az kaldı halkımdan biri karınla yatacaktı. Bize suç işletecektin.” 11Sonra bütün halka, “Kim bu adama ya da karısına dokunursa, kesinlikle öldürülecek” diye buyruk verdi.

12İshak o ülkede ekin ekti ve o yıl ektiğinin yüz katını biçti. RAB onu kutsamıştı. 13İshak bolluğa kavuştu. Varlığı gittikçe büyüyordu. Çok zengin oldu. 14Sürülerle davar, sığır ve birçok uşak sahibi oldu. Filistliler onu kıskanmaya başladılar. 15Babası İbrahim yaşarken kölelerinin kazmış olduğu bütün kuyuları toprakla doldurup kapadılar.

16Avimelek İshak'a, “Ülkemizden git” dedi, “Çünkü gücün bizim gücümüzü aştı.” 17İshak oradan ayrıldı. Gerar Vadisi'nde çadır kurup oraya yerleşti. 18Babası İbrahim yaşarken kazılmış olan kuyuları yeniden açtırdı. Çünkü Filistliler İbrahim'in ölümünden sonra o kuyuları kapamışlardı. Kuyulara aynı adları, babasının vermiş olduğu adları verdi.

19İshak'ın köleleri vadide kuyu kazarken bir kaynak buldular. 20Gerar'ın çobanları, “Su bizim” diyerek İshak'ın çobanlarıyla kavgaya tutuştular. İshak kendisiyle çekiştikleri için kuyuya Esek[p]

adını verdi.

21İshak'ın köleleri başka bir kuyu kazdılar. Bu kuyu yüzünden de kavga çıkınca İshak kuyuya Sitna[r]

adını verdi.22Oradan ayrılıp başka bir yerde kuyu kazdırdı. Bu kuyu yüzünden kavga çıkmadı. Bu nedenle İshak ona Rehovot[s]

adını verdi. “RAB en sonunda bize rahatlık verdi” dedi, “Bu ülkede verimli olacağız.”

23İshak oradan Beer-Şeva'ya gitti. 24O gece RAB kendisine görünerek, “Ben baban İbrahim'in Tanrısı'yım, korkma” dedi, “Seninle birlikteyim. Seni kutsayacak, kulum İbrahim'in hatırı için soyunu çoğaltacağım.” 25İshak orada bir sunak yaparak RAB'bi adıyla çağırdı. Çadırını oraya kurdu. Köleleri de orada bir kuyu kazdı.

26[*]

Avimelek, danışmanı Ahuzzat ve ordusunun komutanı Fikol ile birlikte, Gerar'dan İshak'ın yanına gitti. 27İshak onlara, “Niçin yanıma geldiniz?” dedi, “Benden nefret ediyorsunuz. Üstelik beni ülkenizden kovdunuz.”

28-29“Açıkça gördük ki, RAB seninle” diye yanıtladılar, “Onun için, aramızda ant olsun: Biz nasıl sana dokunmadıksa, hep iyi davranarak seni esenlik içinde gönderdikse, sen de bize kötülük etme. Bu konuda seninle anlaşalım. Sen şimdi RAB'bin kutsadığı bir adamsın.”

30İshak onlara bir şölen verdi, yiyip içtiler. 31Sabah erkenden kalkıp karşılıklı ant içtiler. Sonra İshak onları yolcu etti. Esenlik içinde oradan ayrıldılar.

32Aynı gün İshak'ın köleleri gelip kazdıkları kuyu hakkında kendisine bilgi verdiler, “Su bulduk” dediler. 33İshak kuyuya Şivaş

adını verdi. Bu yüzden kent bugüne kadar Beer-Şeva[t]

diye anılır.

34Esav kırk yaşında Hititli* Beeri'nin kızı Yudit ve Hititli Elon'un kızı Basemat'la evlendi. 35Bu kadınlar İshak'la Rebeka'nın başına dert oldular.

27

İshak Yakup'u Kutsuyor

1İshak yaşlanmış, gözleri görmez olmuştu. Büyük oğlu Esav'ı çağırıp, “Oğlum!” dedi.

Esav, “Efendim!” diye yanıtladı.

2İshak, “Artık yaşlandım” dedi, “Ne zaman öleceğimi bilmiyorum. 3Silahlarını –ok kılıfını, yayını– al, kırlara çıkıp benim için bir hayvan avla. 4Sevdiğim lezzetli bir yemek yap, bana getir yiyeyim. Ölmeden önce seni kutsayayım.”

5İshak, oğlu Esav'la konuşurken Rebeka onları dinliyordu. Esav avlanmak için kıra çıkınca, 6Rebeka oğlu Yakup'a şöyle dedi: “Dinle, babanın ağabeyin Esav'a söylediklerini duydum. 7Baban ona, ‘Bana bir hayvan avla getir’ dedi, ‘Lezzetli bir yemek yap, yiyeyim. Ölmeden önce seni RAB'bin huzurunda kutsayayım.’ 8Bak oğlum, sana söyleyeceklerimi iyi dinle:9Git süründen bana iki seçme oğlak getir. Onlarla babanın sevdiği lezzetli bir yemek yapayım. 10Yemesi için onu babana sen götüreceksin. Öyle ki, ölmeden önce seni kutsasın.”

11Yakup, “Ama kardeşim Esav'ın bedeni kıllı, benimkiyse kılsız” diye yanıtladı, 12“Ya babam bana dokunursa? O zaman kendisini aldattığımı anlar. Kutsama yerine üzerime lanet getirmiş olurum.”

13Annesi, “Sana gelecek lanet bana gelsin, oğlum” dedi, “Sen beni dinle, git oğlakları getir.”

14Yakup gidip oğlakları annesine getirdi. Annesi babasının sevdiği lezzetli bir yemek yaptı. 15Büyük oğlu Esav'ın en güzel giysileri o anda evdeydi. Rebeka onları küçük oğlu Yakup'a giydirdi. 16Ellerinin üstünü, ensesinin kılsız yerini oğlak derisiyle kapladı. 17Yaptığı güzel yemekle ekmeği Yakup'un eline verdi.

18Yakup babasının yanına varıp, “Baba!” diye seslendi.

Babası, “Evet, kimsin sen?” dedi.

19Yakup, “Ben ilk oğlun Esav'ım” diye karşılık verdi, “Söylediğini yaptım. Lütfen kalk, otur da getirdiğim av etini ye. Öyle ki, beni kutsayabilesin.”

20İshak, “Nasıl böyle çabucak buldun, oğlum?” dedi.

Yakup, “Tanrın RAB bana yardım etti” diye yanıtladı.

21İshak, “Yaklaş, oğlum” dedi, “Sana dokunayım, gerçekten oğlum Esav mısın, değil misin anlayayım.”

22Yakup babasına yaklaştı. Babası ona dokunarak, “Ses Yakup'un sesi, ama eller Esav'ın elleri” dedi. 23Onu tanıyamadı. Çünkü Yakup'un elleri ağabeyi Esav'ın elleri gibi kıllıydı. İshak onu kutsamak üzereyken, 24bir daha sordu: “Sen gerçekten oğlum Esav mısın?”

Yakup, “Evet!” diye yanıtladı.

25İshak, “Oğlum, av etini getir yiyeyim de seni kutsayayım” dedi. Yakup önce yemeği, sonra şarabı getirdi. İshak yedi, içti. 26“Yaklaş da beni öp, oğlum” dedi. 27[*]

Yakup yaklaşıp babasını öptü. Babası onun giysilerini kokladı ve kendisini kutsayarak şöyle dedi:

“İşte oğlumun kokusu

Sanki RAB'bin kutsadığı kırların kokusu.

28Tanrı sana göklerin çiyinden

Ve yerin verimli topraklarından

Bol buğday ve yeni şarap versin.

29[*]

Halklar sana kulluk etsin,

Uluslar boyun eğsin.

Kardeşlerine egemen ol,

Kardeşlerin sana boyun eğsin.

Sana lanet edenlere lanet olsun,

Seni kutsayanlar kutsansın.”

Esav Kutsanma Hakkını Yitiriyor

30İshak Yakup'u kutsadıktan ve Yakup babasının yanından ayrıldıktan hemen sonra kardeşi Esav avdan döndü. 31Esav da lezzetli bir yemek yaparak babasına götürdü. Ona, “Baba, kalk, getirdiğim av etini ye” dedi, “Öyle ki, beni kutsayabilesin.”

32Babası, “Sen kimsin?” diye sordu.

Esav, “Ben ilk oğlun Esav'ım” diye karşılık verdi.

33İshak'ı bir titreme sardı. Tir tir titreyerek, “Öyleyse daha önce avlanıp bana yemek getiren kimdi?” diye sordu, “Sen gelmeden önce yemeğimi yiyip onu kutsadım. Artık o kutsanmış oldu.”

34Esav babasının anlattıklarını duyunca, acı acı haykırdı. “Beni de kutsa, baba, beni de!” dedi.

35İshak, “Kardeşin gelip beni kandırdı” diye karşılık verdi, “Senin yerine o kutsandı.”

36[*]

Esav, “Ona boşuna mı Yakup diyorlar?” dedi, “İki kezdir beni aldatıyor. Önce ilk oğulluk hakkımı aldı. Şimdi de benim yerime o kutsandı.” Sonra, “Kutsamak için bana bir hak ayırmadın mı?” diye sordu.

37İshak, “Onu sana egemen kıldım” diye yanıtladı, “Bütün kardeşlerini onun hizmetine verdim. Onu buğday ve yeni şarapla besledim. Senin için ne yapabilirim ki, oğlum?”

38[*]

Esav, “Sen yalnız bir kişiyi mi kutsayabilirsin baba?” dedi, “Beni de kutsa, baba, beni de!” Sonra hıçkıra hıçkıra ağlamaya başladı.

39[*]

Babası şöyle yanıtladı:

“Göklerin çiyinden,

Zengin topraklardan

Uzak yaşayacaksın.

40[*]

Kılıcınla yaşayacak,

Kardeşine hizmet edeceksin.

Ama özgür olmak isteyince,

Onun boyunduruğunu kırıp atacaksın.”

Yakup Lavan'ın Yanına Kaçıyor

41Babası Yakup'u kutsadığı için Esav kardeşi Yakup'a kin bağladı. “Nasıl olsa babamın ölümü yaklaştı” diye düşünüyordu, “O zaman kardeşim Yakup'u öldürürüm.”

42Büyük oğlu Esav'ın ne düşündüğü Rebeka'ya bildirilince Rebeka küçük oğlu Yakup'u çağırttı. “Bak, ağabeyin Esav seni öldürmeyi düşünerek kendini avutuyor” dedi, 43“Beni dinle, oğlum. Hemen Harran'a, kardeşim Lavan'ın yanına kaç.44-45Ağabeyinin öfkesi dinip sana kızgınlığı geçinceye, ona yaptığını unutuncaya kadar orada kal. Birini gönderir, seni getirtirim. Niçin bir günde ikinizden de yoksun kalayım?”

46Sonra İshak'a, “Bu Hititli* kadınlar yüzünden canımdan bezdim” dedi, “Eğer Yakup da bu ülkenin kızlarıyla, Hitit kızlarıyla evlenirse, nasıl yaşarım?”

28

1İshak Yakup'u çağırdı, onu kutsayarak, “Kenanlı kızlarla evlenme” diye buyurdu, 2“Hemen Paddan-Aram'a, annenin babası Betuel'in evine git. Orada dayın Lavan'ın kızlarından biriyle evlen. 3Her Şeye Gücü Yeten Tanrı seni kutsasın, verimli kılsın, soyunu çoğaltsın; soyundan halklar türesin. 4[*]

İbrahim'i kutsadığı gibi seni ve soyunu da kutsasın. Öyle ki, Tanrı'nın İbrahim'e verdiği topraklara –üzerinde yabancı olarak yaşadığın bu topraklara– sahip olasın.” 5İshak Yakup'u böyle uğurladı. Yakup Paddan-Aram'a, kendisinin ve Esav'ın annesi Rebeka'nın kardeşi Aramlı Betuel oğlu Lavan'ın yanına gitmek üzere yola çıktı.

6-7Esav İshak'ın Yakup'u kutsadığını, evlenmek üzere Paddan-Aram'a gönderdiğini öğrendi. Ayrıca Yakup'u kutsarken, babasının, “Kenanlı kızlarla evlenme” diye buyurduğunu, Yakup'un da annesiyle babasını dinleyip Paddan-Aram'a gittiğini öğrendi. 8Böylece babasının Kenanlı kızlardan hoşlanmadığını anladı. 9İsmail'in yanına gitti. İbrahim oğlu İsmail'in kızı, Nevayot'un kızkardeşi Mahalat'la evlenerek onu karılarının üzerine getirdi.

Yakup'un Düşü

10Yakup Beer-Şeva'dan ayrılarak Harran'a doğru yola çıktı. 11Bir yere varıp orada geceledi, çünkü güneş batmıştı. Oradaki taşlardan birini alıp başının altına koyarak yattı. 12[*]

Düşte yeryüzüne bir merdiven dikildiğini, başının göklere eriştiğini gördü. Tanrı'nın melekleri merdivenden çıkıp iniyorlardı. 13[*]

RAB yanıbaşında durup, “Atan İbrahim'in, İshak'ın Tanrısı RAB benim” dedi, “Üzerinde yattığın toprakları sana ve soyuna vereceğim. 14[*]

Yeryüzünün tozu kadar sayısız bir soya sahip olacaksın. Doğuya, batıya, kuzeye, güneye doğru yayılacaksınız. Yeryüzündeki bütün halklar sen ve soyun aracılığıyla kutsanacak. 15Seninle birlikteyim. Gideceğin her yerde seni koruyacak ve bu topraklara geri getireceğim. Verdiğim sözü yerine getirinceye kadar senden ayrılmayacağım.”

16Yakup uyanınca, “RAB burada, ama ben farkına varamadım” diye düşündü. 17Korktu ve, “Ne korkunç bir yer!” dedi, “Bu, Tanrı'nın evinden başka bir yer olamaz. Burası göklerin kapısı.”

18Ertesi sabah erkenden kalkıp başının altına koyduğu taşı anıt olarak dikti, üzerine zeytinyağı döktü. 19Oraya Beytel[u]

adını verdi. Kentin önceki adı Luz'du.

20Sonra bir adak adayarak şöyle dedi: “Tanrı benimle olur, gittiğim yolda beni korur, bana yiyecek, giyecek sağlarsa,21babamın evine esenlik içinde dönersem, RAB benim Tanrım olacak. 22Anıt olarak diktiğim bu taş Tanrı'nın evi olacak. Bana vereceğin her şeyin ondalığını sana vereceğim.”

29

Yakup Paddan-Aram'a Varıyor

1Yakup yoluna devam ederek doğu halklarının ülkesine vardı. 2Kırda bir kuyu gördü. Kuyunun yanıbaşında üç davar sürüsü yatıyordu. Sürülere o kuyudan su verilirdi. Kuyunun ağzında büyük bir taş vardı. 3Bütün sürüler oraya toplanınca, çobanlar kuyunun ağzındaki taşı yuvarlar, davarlarını suvardıktan sonra taşı yine yerine, kuyunun ağzına koyarlardı.

4Yakup çobanlara, “Kardeşler, nerelisiniz?” diye sordu.

Çobanlar, “Harranlı'yız” diye yanıtladılar.

5Yakup, “Nahor'un torunu Lavan'ı tanıyor musunuz?” diye sordu.

“Tanıyoruz” dediler.

6Yakup, “İyi midir?” diye sordu.

“İyidir. İşte kızı Rahel davarlarla birlikte geliyor.”

7Yakup, “Akşama daha çok var” dedi, “Sürülerin toplanma vakti değil. Davarlarınızı suvarın, götürüp otlatın.”

8Çobanlar, “Bütün sürüler toplanmadan, kuyunun ağzındaki taşı yuvarlamadan olmaz” dediler, “Ancak o zaman davarları suvarabiliriz.”

9Yakup onlarla konuşurken Rahel babasının davarlarını getirdi. Rahel çobanlık yapıyordu. 10Yakup dayısı Lavan'ın kızı Rahel'i ve davarları görünce, gidip kuyunun ağzındaki taşı yuvarladı, dayısının davarlarını suvardı. 11Rahel'i öperek hıçkıra hıçkıra ağladı. 12Rahel'e baba tarafından akraba olduklarını, Rebeka'nın oğlu olduğunu anlattı. Rahel koşup babasına haber verdi.

13Lavan, yeğeni Yakup'un geldiğini duyunca, onu karşılamaya koştu. Ona sarılıp öptü, evine getirdi. Yakup bütün olanları Lavan'a anlattı. 14Lavan, “Sen benim etim, kemiğimsin” dedi.

Yakup Lea ve Rahel'le Evleniyor

Yakup Lavan'ın yanında bir ay kaldıktan sonra, 15Lavan, “Akrabamsın diye benim için bedava mı çalışacaksın?” dedi, “Söyle, ne kadar ücret istiyorsun?”

16Lavan'ın iki kızı vardı. Büyüğünün adı Lea, küçüğünün adı Rahel'di. 17Lea'nın gözleri alımlıydıü

, Rahel ise boyu bosu yerinde, güzel bir kızdı. 18Yakup Rahel'e aşıktı. Lavan'a, “Küçük kızın Rahel için sana yedi yıl hizmet ederim” dedi.

19Lavan, “Onu sana vermek başkasına vermekten daha iyidir” dedi, “Yanımda kal.” 20Yakup Rahel için yedi yıl çalıştı. Rahel'i sevdiği için, yedi yıl ona birkaç gün gibi geldi.

21Lavan'a, “Zaman doldu, kızını ver, evleneyim” dedi.

22Lavan bütün yöre halkını toplayıp bir şölen verdi. 23Gece kızı Lea'yı Yakup'a götürdü. Yakup onunla yattı. 24Lavan cariyesi Zilpa'yı kızı Lea'nın hizmetine verdi.

25Sabah olunca Yakup bir de baktı ki, yanındaki Lea! Lavan'a, “Nedir bana bu yaptığın?” dedi, “Ben Rahel için yanında çalışmadım mı? Niçin beni aldattın?”

26Lavan, “Bizim buralarda adettir. Büyük kız dururken küçük kız evlendirilmez” dedi, 27“Bu bir haftayı tamamla, Rahel'i de sana veririz. Yalnız ona karşılık yedi yıl daha yanımda çalışacaksın.”

28Yakup kabul etti. Lea'yla bir hafta geçirdi. Sonra Lavan kızı Rahel'i de ona verdi. 29Cariyesi Bilha'yı Rahel'in hizmetine verdi. 30Yakup Rahel'le de yattı. Onu Lea'dan çok sevdi. Lavan'a yedi yıl daha hizmet etti.

Yakup'un Çocukları

31RAB Lea'nın sevilmediğini görünce, çocuk sahibi olmasını sağladı. Oysa Rahel kısırdı. 32Lea hamile kalıp bir erkek çocuk doğurdu. Adını Ruben[v]

koydu. “Çünkü RAB mutsuzluğumu gördü” dedi, “Kuşkusuz artık kocam beni sever.”

33Yine hamile kaldı ve bir erkek çocuk daha doğurdu. “RAB sevilmediğimi duyduğu için bana bu çocuğu verdi” diyerek adını Şimon[y]

koydu.

34Üçüncü kez hamile kalıp bir daha erkek çocuk doğurdu. “Artık kocam bana bağlanacak” dedi, “Çünkü ona üç erkek çocuk doğurdum.” Onun için çocuğa Levi[z]

adı verildi.

35Dördüncü kez hamile kaldı ve bir erkek çocuk daha doğurdu. “Bu kez RAB'be övgüler sunacağım” dedi. Onun için çocuğa Yahuda[a]

adını verdi. Bir süre doğum yapmadı.

30

1Rahel Yakup'a çocuk doğuramayınca, ablasını kıskanmaya başladı. Yakup'a, “Bana çocuk ver, yoksa öleceğim” dedi.

2Yakup Rahel'e öfkelendi. “Çocuk sahibi olmanı Tanrı engelliyor. Ben Tanrı değilim ki!” diye karşılık verdi.

3Rahel, “İşte cariyem Bilha” dedi, “Onunla yat, benim için çocuk doğursun, ben de aile kurayım.”

4Rahel cariyesi Bilha'yı eş olarak kocasına verdi. Yakup onunla yattı. 5Bilha hamile kalıp Yakup'a bir erkek çocuk doğurdu. 6Rahel, “Tanrı beni haklı çıkardı” dedi, “Yakarışımı duyup bana bir oğul verdi.” Bu yüzden çocuğa Dan[b]

adını verdi.

7Rahel'in cariyesi Bilha yine hamile kaldı ve Yakup'a ikinci bir oğul doğurdu. 8Rahel, “Ablama karşı büyük savaşım verdim ve onu yendim” diyerek çocuğa Naftali[c]

adını verdi.

9Lea artık doğum yapamadığını görünce, cariyesi Zilpa'yı Yakup'a eş olarak verdi. 10Zilpa Yakup'a bir erkek çocuk doğurdu. 11Lea, “Uğurum!” diyerek çocuğa Gadç

adını verdi.

12Lea'nın cariyesi Zilpa Yakup'a ikinci bir oğul doğurdu. 13Lea, “Mutluyum!” dedi, “Kadınlar bana ‘Mutlu’ diyecek.” Ve çocuğa Aşer[d]

adını verdi.

14Ruben hasat mevsimi tarlaya gitti. Orada adamotu[e]

bulup annesi Lea'ya getirdi. Rahel Lea'ya, “Lütfen oğlunun getirdiği adamotundan bana da ver” dedi.

15Lea, “Kocamı aldığın yetmez mi? Bir de oğlumun adamotunu mu istiyorsun?” diye karşılık verdi.

Rahel, “Öyle olsun” dedi, “Oğlunun adamotuna karşılık kocam bu gece seninle yatsın.”

16Akşamleyin Yakup tarladan dönerken Lea onu karşılamaya gitti. Yakup'a, “Benimle yatacaksın” dedi, “Oğlumun adamotuna karşılık bu gece benimsin.” Yakup o gece onunla yattı.

17Tanrı Lea'nın duasını işitti. Lea hamile kalıp Yakup'a beşinci oğlunu doğurdu. 18“Cariyemi kocama verdiğim için Tanrı beni ödüllendirdi” diyerek çocuğa İssakar[f]

adını verdi.

19Lea yine hamile kaldı ve Yakup'a altıncı oğlunu doğurdu. 20“Tanrı bana iyi bir armağan verdi” dedi, “Artık kocam bana değer verir. Çünkü ona altı erkek çocuk doğurdum.” Ve çocuğa Zevulun[g]

adını verdi.

21Bir süre sonra Lea bir kız doğurdu ve adını Dina koydu.

22Tanrı Rahel'i anımsadı, onun duasını işiterek çocuk sahibi olmasını sağladı. 23-24Rahel hamile kaldı ve bir erkek çocuk doğurdu. “Tanrı utancımı kaldırdı. RAB bana bir oğul daha versin!” diyerek çocuğa Yusuf[h]

adını verdi.

Yakup'un Sürüleri Artıyor

25Rahel Yusuf'u doğurduktan sonra Yakup Lavan'a, “Beni gönder, evime, topraklarıma gideyim” dedi, 26“Hizmetime karşılık karılarımı, çocuklarımı ver de gideyim. Sana nasıl hizmet ettiğimi biliyorsun.”

27Lavan, “Eğer benden hoşnutsan, burada kal” dedi, “Çünkü fala bakarak anladım ki, RAB senin sayende beni kutsadı.28Alacağın neyse söyle, ödeyeyim.”

29Yakup, “Sana nasıl hizmet ettiğimi, sürülerine nasıl baktığımı biliyorsun” diye karşılık verdi, 30“Ben gelmeden önce malın azdı. Sayemde RAB seni kutsadı, malın gitgide arttı. Ya kendi evim için ne zaman çalışacağım?”

31Lavan, “Sana ne vereyim?” diye sordu.

Yakup, “Bana bir şey verme” diye yanıtladı, “Eğer şu önerimi kabul edersen, yine sürünü güder, hayvanlarına bakarım:32Bugün bütün sürülerini yoklayıp noktalı veya benekli koyunları, kara kuzuları, benekli veya noktalı keçileri ayırayım. Ücretim bu olsun. 33İleride bana verdiklerini denetlemeye geldiğinde, dürüst olup olmadığımı kolayca anlayabilirsin. Noktalı ve benekli olmayan keçilerim, kara olmayan kuzularım varsa, onları çalmışım demektir.”

34Lavan, “Kabul, söylediğin gibi olsun” dedi. 35Ama o gün çizgili ve benekli tekeleri, noktalı ve benekli keçileri, beyaz keçilerin hepsini, bütün kara kuzuları ayırıp oğullarına teslim etti. 36Sonra Yakup'tan üç günlük yol kadar uzaklaştı. Yakup Lavan'ın kalan sürüsünü gütmeye devam etti.

37Yakup aselbent, badem, çınar ağaçlarından taze dallar kesti. Dalları soyarak beyaz çentikler açtı. 38Soyduğu çubukları koyunların önüne, su içtikleri yalaklara koydu. Koyunlar su içmeye gelince çiftleşiyorlardı. 39Çubukların önünde çiftleşince çizgili, noktalı, benekli yavrular doğuruyorlardı. 40Yakup kuzuları ayırıp sürülerin yüzünü Lavan'ın çizgili, kara hayvanlarına döndürüyordu. Kendi sürülerini ayrı tutuyor, Lavan'ınkilerle karıştırmıyordu. 41Sürüdeki güçlü hayvanlar kızışınca, Yakup çubukları onların gözü önüne, yalaklara koyuyordu ki, çubukların yanında çiftleşsinler. 42Sürünün zayıf hayvanlarının önüneyse çubuk koymuyordu. Böylece zayıf hayvanları Lavan, güçlüleri Yakup aldı. 43Yakup alabildiğine zenginleşti. Çok sayıda sürü, erkek ve kadın köle, deve, eşek sahibi oldu.

31

Yakup Lavan'dan Kaçıyor

1Lavan'ın oğulları, “Yakup babamızın sahip olduğu her şeyi aldı” dediler, “Bütün varlığını babamıza ait şeylerden kazandı.” Yakup bu sözleri duyunca, 2Lavan'ın kendisine karşı tutumunun eskisi gibi olmadığını anladı.

3RAB Yakup'a, “Atalarının topraklarına, akrabalarının yanına dön” dedi, “Seninle olacağım.”

4Bunun üzerine Yakup Rahel'le Lea'yı sürüsünün bulunduğu kırlara çağırttı. 5Onlara, “Bakıyorum, babanız bana eskisi gibi davranmıyor” dedi, “Ama babamın Tanrısı benimle birlikte. 6Var gücümle babanıza hizmet ettiğimi bilirsiniz. 7Ne yazık ki, babanız beni aldattı, ondan alacağımı on kez değiştirdi. Ama Tanrı bana kötülük etmesine izin vermedi. 8Babanız, ‘Ücret olarak noktalı hayvanları al’ deyince, bütün sürü noktalı doğurdu. ‘Ücret olarak çizgili olanları al’ deyince de bütün sürü çizgili doğurdu. 9Tanrı babanızın hayvanlarını aldı, bana verdi.

10“Sürülerin çiftleştiği mevsimde bir düş gördüm. Çiftleşen tekeler çizgili, noktalı, kırçıldı. 11Düşümde Tanrı'nın meleği bana, ‘Yakup!’ diye seslendi. ‘Buyur’ dedim. 12Bana, ‘Bak, bütün çiftleşen tekeler çizgili, noktalı ve kırçıl’ dedi, ‘Çünkü Lavan'ın sana yaptıklarının hepsini gördüm. 13[*]

Ben Beytel'in Tanrısı'yım. Hani orada bana anıt dikip meshetmiş*, adak adamıştın. Kalk, bu ülkeden git, doğduğun ülkeye dön.’ ”

14Rahel'le Lea, “Babamızın evinde hâlâ payımız, mirasımız var mı?” dediler, 15“Onun gözünde artık yabancı değil miyiz? Çünkü bizi sattı. Bizim için ödenen bedelin hepsini yedi. 16Tanrı'nın babamızdan aldığı varlığın tümü bize ve çocuklarımıza aittir. Tanrı sana ne dediyse öyle yap.”

17Böylece Yakup çocuklarını, karılarını develere bindirdi. 18Bütün hayvanları önüne kattı; topladığı mallarla, Paddan-Aram'da kazandığı hayvanlarla birlikte Kenan ülkesine, babası İshak'ın yanına gitmek üzere yola çıktı.

19Lavan koyunlarını kırkmaya gidince, Rahel babasının putlarını çaldı. 20Yakup da kaçacağını söylemeyerek Aramlı Lavan'ı kandırdı. 21Böylece kendisine ait her şeyi alıp kaçtı. Fırat Irmağı'nı geçip Gilat dağlık bölgesine doğru gitti.

Lavan Yakup'un Peşine Düşüyor

22Üçüncü gün Yakup'un kaçtığını Lavan'a bildirdiler. 23Lavan yakınlarını yanına alıp Yakup'un peşine düştü. Yedi gün sonra Gilat dağlık bölgesinde ona yetişti. 24O gece Tanrı Aramlı Lavan'ın düşüne girerek ona, “Dikkatli ol!” dedi, “Yakup'a ne iyi, ne kötü bir şey söyle.”

25Lavan Yakup'a yetişti. Yakup çadırını Gilat dağlık bölgesine kurmuştu. Lavan da yakınlarıyla birlikte çadırını aynı yere kurdu. 26Yakup'a, “Nedir bu yaptığın?” dedi, “Beni aldattın. Kızlarımı alıp savaş tutsağı gibi götürdün. 27Neden gizlice kaçtın? Neden beni aldattın? Niçin bana söylemedin? Seni sevinçle, ezgilerle, tefle, lirle yolcu ederdim. 28Torunlarımla, kızlarımla öpüşüp vedalaşmama izin vermedin. Aptallık ettin. 29Size kötülük yapacak güçteyim, ama babanın Tanrısı dün gece bana, ‘Dikkatli ol!’ dedi, ‘Yakup'a ne iyi, ne kötü hiçbir şey söyleme.’ 30Babanın evini çok özlediğin için bizden ayrıldın. Ama ilahlarımı niçin çaldın?”

31Yakup, “Korktum” diye karşılık verdi, “Kızlarını zorla elimden alırsın diye düşündüm. 32İlahlarını kimde bulursan, o öldürülecektir. Yakınlarımızın önünde kendin ara, eşyalarımın arasında sana ait ne bulursan al.” Yakup ilahları Rahel'in çaldığını bilmiyordu.

33Lavan Yakup'un, Lea'nın ve iki cariyenin çadırına baktıysa da ilahları bulamadı. Lea'nın çadırından çıkıp Rahel'in çadırına girdi. 34Rahel çaldığı putları devesinin semerine koymuş, üzerine oturmuştu. Lavan çadırını didik didik aradıysa da putları bulamadı.

35Rahel babasına, “Efendim, huzurunda kalkamadığım için kızma, âdet görüyorum da” dedi. Lavan her yeri aradıysa da, putları bulamadı.

36Yakup kendini tutamadı. Lavan'a çıkışarak, “Suçum ne?” diye sordu, “Ne günah işledim ki böyle öfkeyle peşime takıldın? 37Bütün eşyalarımı aradın, kendine ait bir şey buldun mu? Varsa onu buraya, yakınlarımızın önüne koy. Onlar ikimiz hakkında karar versinler. 38Yirmi yıl yanında kaldım. Koyunların, keçilerin hiç düşük yapmadı. Sürülerinin içinden bir tek koç yemedim. 39Yabanıl hayvanların parçaladığını sana göstermedim, zararını ben çektim. Gece ya da gündüz çalınan her hayvanın karşılığını benden istedin. 40Öyle bir durumdaydım ki, gündüz sıcak, gece kırağı yedi bitirdi beni. Gözüme uyku girmedi. 41Yirmi yıl evinde böyle yaşadım. İki kızın için on dört yıl, sürün için altı yıl sana hizmet ettim. On kez alacağımı değiştirdin. 42Babamın ve İbrahim'in Tanrısı, İshak'ın taptığıı

Tanrı benden yana olmasaydı, beni eli boş gönderecektin. Tanrı çektiğim zorluğu, verdiğim emeği gördü ve dün gece seni uyardı.”

43Lavan, “Kadınlar benim kızlarım, çocuklar benim çocuklarım, sürüler benim sürülerim” diye karşılık verdi, “Burada gördüğün her şey bana ait. Kızlarıma ya da doğurdukları çocuklara bugün ne yapabilirim ki? 44Gel anlaşalım. Aramıza tanık koyalım.”

45Yakup bir taş alıp onu anıt olarak dikti. 46Yakınlarına, “Taş toplayın” dedi. Adamlar topladıkları taşları bir yere yığdılar. Orada, yığının yanında yemek yediler. 47Lavan taş yığınına Yegar-Sahaduta[i]

, Yakup ise Galet adını verdi.

48Lavan, “Bu yığın bugün aramızda tanık olsun” dedi. Bu yüzden yığına Galet adı verildi. 49Mispa[j]

diye de anılır. Çünkü Lavan, “Birbirimizden uzak olduğumuz zaman RAB aramızda gözcülük etsin” dedi, 50“Eğer kızlarıma kötü davranır, başka kadınlarla evlenirsen, yanımızda kimse olmasa bile Tanrı tanık olacaktır.”

51Sonra, “İşte taş yığını, işte aramıza diktiğim anıt” dedi, 52“Bu yığın ve anıt birer tanık olsun. Bu yığının ötesine geçip sana kötülük etmeyeceğim. Sen de bu yığını ve anıtı geçip bana kötülük etmeyeceksin. 53İbrahim'in, Nahor'un ve babalarının Tanrısı aramızda yargıç olsun.”

Yakup babası İshak'ın taptığı Tanrı'nın adıyla ant içti. 54Sonra dağda kurban kesip yakınlarını yemeğe çağırdı. Yemeği yiyip geceyi dağda geçirdiler. 55Lavan sabah erkenden kalktı; torunlarını, kızlarını öpüp kutsadıktan sonra evine gitti.

32

1Yakup yoluna devam ederken, Tanrı'nın melekleriyle karşılaştı. 2Onları görünce, “Tanrı'nın ordugahı bu” diyerek oraya Mahanayim[k]

adını verdi.

Yakup Esav'la Karşılaşmaya Hazırlanıyor

3Yakup Edom topraklarında, Seir ülkesinde yaşayan ağabeyi Esav'a önceden haberciler gönderdi. 4Onlara şu buyruğu verdi: “Efendim Esav'a şöyle deyin: Kulun Yakup diyor ki, ‘Şimdiye kadar Lavan'ın yanında konuk olarak kaldım.5Öküzlere, eşeklere, davarlara, erkek ve kadın kölelere sahip oldum. Efendimi hoşnut etmek için önceden haber gönderiyorum.’ ”

6Haberciler geri dönüp Yakup'a, “Ağabeyin Esav'ın yanına gittik” dediler, “Dört yüz adamla seni karşılamaya geliyor.”7Yakup çok korktu, sıkıldı. Yanındaki adamları, davarları, sığırları, develeri iki gruba ayırdı. 8“Esav gelir, bir gruba saldırırsa, hiç değilse öteki grup kurtulur” diye düşündü.

9Sonra şöyle dua etti: “Ey atam İbrahim'in, babam İshak'ın Tanrısı RAB! Bana, ‘Ülkene, akrabalarının yanına dön, seni başarılı kılacağım’ diye söz verdin. 10Bana gösterdiğin bunca iyiliğe, güvene layık değilim. Şeria Irmağı'nı geçtiğimde değneğimden başka bir şeyim yoktu. Şimdi iki orduyla döndüm. 11Yalvarırım, beni ağabeyim Esav'dan koru. Gelip bana, çocuklarla annelerine saldırmasından korkuyorum. 12[*]

‘Seni kesinlikle başarılı kılacağım, soyunu denizin kumu gibi sayılamayacak kadar çoğaltacağım’ diye söz vermiştin bana.”

13-15Yakup geceyi orada geçirdi. Birlikte getirdiği hayvanlardan ağabeyi Esav'a armağan olarak iki yüz keçi, yirmi teke, iki yüz koyun, yirmi koç, yavrularıyla birlikte otuz dişi deve, kırk inek, on boğa, yirmi dişi, on erkek eşek ayırdı. 16Bunları ayrı sürüler halinde kölelerine teslim ederek, “Önümden gidin, sürüler arasında boşluk bırakın” dedi. 17Birinci köleye buyruk verdi: “Ağabeyim Esav'la karşılaştığında, ‘Sahibin kim, nereye gidiyorsun? Önündeki bu hayvanlar kimin?’ diye sorarsa, 18‘Kulun Yakup'un’ diyeceksin, ‘Efendisi Esav'a armağan olarak gönderiyor. Kendisi de arkamızdan geliyor.’ ”19İkinci ve üçüncü köleye, sürülerin peşinden giden herkese aynı buyruğu verdi: “Esav'la karşılaştığınızda aynı şeyleri söyleyeceksiniz. 20‘Kulun Yakup arkamızdan geliyor’ diyeceksiniz.”

“Önden göndereceğim armağanla onu yatıştırır, sonra kendisini görürüm. Belki beni bağışlar” diye düşünüyordu.21Böylece armağanı önden gönderip geceyi konakladığı yerde geçirdi.

Yakup Güreş Tutuyor

22Yakup o gece kalktı; iki karısını, iki cariyesini, on bir oğlunu yanına alıp Yabbuk Irmağı'nın sığ yerinden karşıya geçti.23Onları geçirdikten sonra sahip olduğu her şeyi de karşıya geçirdi. 24Böylece Yakup arkada yalnız kaldı. Bir adam gün ağarıncaya kadar onunla güreşti. 25Yakup'u yenemeyeceğini anlayınca, onun uyluk kemiğinin başına çarptı. Öyle ki, güreşirken Yakup'un uyluk kemiği çıktı. 26Adam, “Bırak beni, gün ağarıyor” dedi.

Yakup, “Beni kutsamadıkça seni bırakmam” diye yanıtladı.

27Adam, “Adın ne?” diye sordu.

“Yakup.”

28[*]

graph-definition>

*

Adam, “Artık sana Yakup değil, İsrail[l]

denecek” dedi, “Çünkü Tanrı'yla, insanlarla güreşip yendin.”

29Yakup, “Lütfen adını söyler misin?” diye sordu.

Ama adam, “Neden adımı soruyorsun?” dedi. Sonra Yakup'u kutsadı.

30Yakup, “Tanrı'yla yüzyüze görüştüm, ama canım bağışlandı” diyerek oraya Peniel[m]

adını verdi.

31Yakup Peniel'den ayrılırken güneş doğdu. Uyluğundan ötürü aksıyordu. 32Bu nedenle İsrailliler bugün bile uyluk kemiğinin üzerindeki siniri yemezler. Çünkü Yakup'un uyluk kemiğinin başındaki sinire çarpılmıştı.

33

Yakup Esav'la Karşılaşıyor

1Yakup baktı, Esav dört yüz adamıyla birlikte geliyor. Çocukları Lea'yla Rahel'e ve iki cariyeye teslim etti. 2Cariyelerle çocuklarını öne, Lea'yla çocuklarını arkaya, Rahel'le Yusuf'u da en arkaya dizdi. 3Kendisi hepsinin önüne geçti. Ağabeyine yaklaşırken yedi kez yere kapandı.

4Ne var ki Esav koşarak onu karşıladı, kucaklayıp boynuna sarıldı, öptü. İkisi de ağlamaya başladı. 5Esav kadınlarla çocuklara baktı. “Kim bu yanındakiler?” diye sordu.

Yakup, “Tanrı'nın kuluna lütfettiği çocuklar” dedi.

6Cariyelerle yanlarındaki çocuklar yaklaşıp eğildiler. 7Ardından Lea çocuklarıyla birlikte yaklaşıp eğildi. En son da Yusuf'la Rahel yaklaşıp eğildi.

8Esav, “Karşılaştığım öbür topluluğun anlamı neydi?” diye sordu.

Yakup, “Efendimi hoşnut etmek için” diye yanıtladı.

9Esav, “Benim yeterince malım var, kardeşim” dedi, “Senin malın sana kalsın.”

10Yakup, “Olmaz, eğer sevgini kazandımsa, lütfen armağanımı kabul et” diye karşılık verdi, “Senin yüzünü görmek Tanrı'nın yüzünü görmek gibi. Çünkü beni kabul ettin. 11Lütfen sana gönderdiğim armağanı al. Tanrı bana öyle iyilik yaptı ki, her şeyim var.” Armağanı kabul ettirinceye kadar diretti.

12Esav, “Haydi yolumuza devam edelim” dedi, “Ben önünsıra gideceğim.”

13Yakup, “Efendim, bilirsin, çocuklar narindir” dedi, “Yanımdaki koyunların, sığırların yavruları var. Hayvanları bir gün daha yürümeye zorlarsak hepsi ölür. 14Efendim, lütfen sen kulunun önünden git. Ben hayvanlarla çocuklara ayak uydurarak yavaş yavaş geleceğim. Seir'de efendime yetişirim.”

15Esav, “Yanımdaki adamlardan birkaçını yanına vereyim” dedi.

Yakup, “Niçin?” diye sordu, “Ben yalnızca seni hoşnut etmek istiyorum.”

16Esav o gün Seir'e dönmek üzere yola koyuldu. 17Yakup'sa Sukkot'a[n]

gitti. Orada kendine ev, hayvanlarına barınaklar yaptı. Bu yüzden oraya Sukkot adını verdi.

18Yakup güvenlik içinde Paddan-Aram'dan Kenan ülkesine, Şekem Kenti'ne vardı. Kentin yakınında konakladı.19[*]

Çadırını kurduğu arsayı Şekem'in babası Hamor'un oğullarından yüz parça gümüşe[o]

aldı. 20Orada bir sunak kurarak El-Elohe-İsrailö

adını verdi.

34

Dina ve Şekemliler

1Lea'yla Yakup'un kızı Dina bir gün yöre kadınlarını ziyarete gitti. 2O bölgenin beyi Hivli Hamor'un oğlu Şekem Dina'yı görünce tutup ırzına geçti. 3Yakup'un kızına gönlünü kaptırdı. Dina'yı sevdi ve ona nazik davrandı. 4Babası Hamor'a, “Bu kızı bana eş olarak al” dedi.

5Yakup kızı Dina'nın kirletildiğini duyduğunda, oğulları kırda hayvanların başındaydı. Yakup onlar gelinceye kadar konuşmadı.

6Bu arada Şekem'in babası Hamor konuşmak için Yakup'un yanına gitti. 7Yakup'un oğulları olayı duyar duymaz kırdan döndüler. Üzüntülü ve çok öfkeliydiler. Çünkü Şekem Yakup'un kızıyla yatarak İsrail'in onurunu kırmıştı. Böyle bir şey olmamalıydı.

8Hamor onlara, “Oğlum Şekem'in gönlü kızınızda” dedi, “Lütfen onu oğluma eş olarak verin. 9Bizimle akraba olun. Birbirimize kız verip kız alalım. 10Bizimle birlikte yaşayın. Ülke önünüzde, nereye isterseniz yerleşin, ticaret yapın, mülk edinin.”

11Şekem de Dina'nın babasıyla kardeşlerine, “Bana bu iyiliği yapın, ne isterseniz veririm” dedi, 12“Ne kadar başlık ve armağan isterseniz isteyin, dilediğiniz her şeyi vereceğim. Yeter ki, kızı bana eş olarak verin.”

13Kızkardeşleri Dina'nın ırzına geçildiği için, Yakup'un oğulları Şekem'le babası Hamor'a aldatıcı bir yanıt verdiler.14“Olmaz, kızkardeşimizi sünnetsiz* bir adama veremeyiz” dediler, “Bizim için utanç olur. 15Ancak şu koşulla kabul ederiz: Bütün erkekleriniz bizim gibi sünnet olursa, 16birbirimize kız verip kız alabiliriz. Sizinle birlikte yaşar, bir halk oluruz. 17Eğer kabul etmez, sünnet olmazsanız, kızımızı alır gideriz.”

18Bu öneri Hamor'la oğlu Şekem'e iyi göründü. 19Ailesinde en saygın kişi olan genç Şekem öneriyi yerine getirmekte gecikmedi. Çünkü Yakup'un kızına aşıktı.

20Hamor'la oğlu Şekem durumu kent halkına bildirmek için kentin kapısına gittiler. 21“Bu adamlar bize dostluk gösteriyor” dediler, “Ülkemizde yaşasınlar, ticaret yapsınlar. Topraklarımız geniş, onlara da yeter, bize de. Birbirimize kız verip kız alabiliriz. 22Yalnız, şu koşulla bizimle birleşmeyi, birlikte yaşamayı kabul ediyorlar: Bizim erkeklerin de kendileri gibi sünnet olmasını istiyorlar. 23Böylece bütün sürüleri, malları, öbür hayvanları da bizim olur, değil mi? Gelin onlarla anlaşalım, bizimle birlikte yaşasınlar.” 24Kent kapısından geçen herkes Hamor'la oğlu Şekem'in söylediklerini kabul etti ve kentteki bütün erkekler sünnet oldu.

25Üçüncü gün erkekler daha sünnetin acısını çekerken, Yakup'un oğullarından ikisi –Dina'nın kardeşleri Şimon'la Levi– kılıçlarını kuşanıp kuşku uyandırmadan kente girip bütün erkekleri kılıçtan geçirdiler. 26Hamor'la oğlu Şekem'i de öldürdüler. Dina'yı Şekem'in evinden alıp gittiler. 27Sonra Yakup'un bütün oğulları cesetleri soyup kenti yağmaladılar. Çünkü kızkardeşlerini kirletmişlerdi. 28Kentteki ve kırdaki davarları, sığırları, eşekleri ele geçirdiler. 29Bütün mallarını, çocuklarını, kadınlarını aldılar, evlerindeki her şeyi yağmaladılar.

30Yakup, Şimon'la Levi'ye, “Bu ülkede yaşayan Kenanlılar'la Perizliler'i bana düşman ettiniz, başımı belaya soktunuz” dedi, “Sayıca azız. Eğer birleşir, bana saldırırlarsa, ailemle birlikte yok olurum.”

31Şimon'la Levi, “Kızkardeşimize bir fahişe gibi mi davranmalıydı?” diye karşılık verdiler.

35

Yakup Beytel'e Dönüyor

1[*]

Tanrı Yakup'a, “Git, Beytel'e yerleş” dedi, “Ağabeyin Esav'dan kaçarken sana görünen Tanrı'ya orada bir sunak yap.”

2Yakup ailesine ve yanındakilere, “Yabancı ilahlarınızı atın” dedi, “Kendinizi arındırıp giysilerinizi değiştirin. 3Beytel'e gidelim. Sıkıntı çektiğim günlerde yakarışımı duyan, gittiğim her yerde benimle birlikte olan Tanrı'ya orada bir sunak yapacağım.” 4Böylece herkes yabancı ilahlarını, kulaklarındaki küpeleri Yakup'a verdi. Yakup bunları Şekem yakınlarında bir yabanıl fıstık ağacının altına gömdü. 5Sonra göçtüler. Çevre kentlerde yaşayan halk peşlerine düşmedi, çünkü hepsini Tanrı korkusu sarmıştı.

6Yakup adamlarıyla birlikte Kenan ülkesindeki Luz –Beytel– Kenti'ne geldi. 7Bir sunak yaparak oraya El-Beytel[p]

adını verdi. Çünkü ağabeyinden kaçarken Tanrı orada kendisine görünmüştü.

8Rebeka'nın dadısı Debora ölünce Beytel'in güneyindeki meşe ağacının altına gömüldü. Bu yüzden ağaca Allon-Bakut[r]

adı verildi.

9Yakup Paddan-Aram'dan dönünce, Tanrı ona yine görünerek onu kutsadı. 10[*]

“Sana Yakup diyorlar, ama bundan böyle adın Yakup değil, İsrail olacak” diyerek onun adını İsrail[s]

koydu. 11[*]

“Ben Her Şeye Gücü Yeten Tanrı'yım” dedi, “Verimli ol, çoğal. Senden bir ulus ve uluslar topluluğu doğacak. Kralların atası olacaksın. 12İbrahim'e, İshak'a verdiğim toprakları sana verecek, senden sonra da soyuna bağışlayacağım.” 13Sonra Tanrı Yakup'tan ayrılarak onunla konuştuğu yerden yukarı çekildi. 14[*]

Yakup Tanrı'nın kendisiyle konuştuğu yere taş bir anıt dikti. Üzerine dökmelik sunu ve zeytinyağı döktü.15Oraya, Tanrı'nın kendisiyle konuştuğu yere Beytelş

adını verdi.

Rahel'le İshak'ın Ölümü

16Sonra Beytel'den göçtüler. Efrat'a varmadan Rahel doğum yaptı. Doğum yaparken çok sancı çekti. 17O sancı çekerken, ebesi, “Korkma!” dedi, “Bir oğlun daha oluyor.” 18Ama Rahel ölmek üzereydi. Can verirken oğlunun adını Ben-Oni[t]

koydu. Babası ise çocuğa Benyamin[u]

adını verdi.

19Rahel öldü ve Efrat –Beytlehem– yolunda gömüldü. 20Yakup Rahel'in mezarına bir taş dikti. Bu mezar taşı bugüne kadar kaldı.

21İsrail yine göçtü ve Eder Kulesi'nin ötesinde konakladı. 22İsrail o bölgede yaşarken Ruben babasının cariyesi Bilha'yla yattı. İsrail bunu duyunca çok kızdıü

.

23Yakup'un on iki oğlu vardı.

Lea'nın oğulları: Ruben –Yakup'un ilk oğlu– Şimon, Levi, Yahuda, İssakar, Zevulun.

24Rahel'in oğulları: Yusuf, Benyamin.

25Rahel'in cariyesi Bilha'nın oğulları: Dan, Naftali.

26Lea'nın cariyesi Zilpa'nın oğulları: Gad, Aşer. Yakup'un Paddan-Aram'da doğan oğulları bunlardır.

27[*]

Yakup, İshak'la İbrahim'in de yabancı olarak kalmış olduğu, bugün Hevron denen Kiryat-Arba yakınlarındaki Mamre'ye, babası İshak'ın yanına gitti. 28İshak yüz seksen yıl yaşadı. 29Kocamış, yaşama doymuş olarak son soluğunu verdi. Ölüp halkına kavuştu. Oğulları Esav'la Yakup onu gömdüler.

36

Esav'ın Soyu

(1Ta.1:35-37)

1Esav'ın, yani Edom'un öyküsü: 2[*]

Esav şu Kenanlı kızlarla evlendi: Hititli* Elon'un kızı Âda; Hivli Sivon'un torunu, Âna'nın kızı Oholivama; 3[*]

Nevayot'un kızkardeşi, İsmail'in kızı Basemat. 4Âda Esav'a Elifaz'ı, Basemat Reuel'i,5Oholivama Yeuş, Yalam ve Korah'ı doğurdu. Esav'ın Kenan ülkesinde doğan oğulları bunlardı.

6Esav karılarını, oğullarını, kızlarını, evindeki bütün adamlarını, hayvanlarının hepsini, Kenan ülkesinde kazandığı malların tümünü alıp kardeşi Yakup'tan ayrıldı, başka bir ülkeye gitti. 7Birlikte yaşayamayacak kadar çok malları vardı. Yabancı olarak yaşadıkları bu topraklar davarlarına yetmiyordu. 8Esav –Edom– Seir dağlık bölgesine yerleşti.

9Seir dağlık bölgesine yerleşen Edomlular'ın atası Esav'ın soyu:

10Esav'ın oğullarının adları şunlardır:

Esav'ın karılarından Âda'nın oğlu Elifaz, Basemat'ın oğlu Reuel.

11Elifaz'ın oğulları:

Teman, Omar, Sefo, Gatam, Kenaz.

12Timna Esav'ın oğlu Elifaz'ın cariyesiydi. Elifaz'a Amalek'i doğurdu. Bunlar Esav'ın karısı Âda'nın torunlarıdır.

13Reuel'in oğulları:

Nahat, Zerah, Şamma, Mizza.

Bunlar Esav'ın karısı Basemat'ın torunlarıdır.

14Sivon'un torunu ve Âna'nın kızı olan Esav'ın karısı Oholivama'nın Esav'a doğurduğu oğullar şunlardır:

Yeuş, Yalam, Korah.

15Esavoğulları'nın boy beyleri şunlardır:

Esav'ın ilk oğlu Elifaz'ın oğulları:

Teman, Omar, Sefo, Kenaz, 16Korah, Gatam, Amalek. Bunlar Edom ülkesinde Elifaz'ın soyundan beylerdi ve Âda'nın torunlarıydı.

17Esav oğlu Reuel'in oğulları şunlardır:

Nahat, Zerah, Şamma, Mizza. Bunlar Edom ülkesinde Reuel'in soyundan gelen beylerdi ve Esav'ın karısı Basemat'ın torunlarıydı.

18Esav'ın karısı Oholivama'nın oğulları şunlardır:

Yeuş, Yalam, Korah. Bunlar Âna'nın kızı olan Esav'ın karısı Oholivama'nın soyundan gelen beylerdi.

19Bunların hepsi Esav'ın –Edom'un– oğullarıdır. Yukardakiler de onların beyleridir.

Seir'in Soyu

(1Ta.1:38-42)

20Ülkede yaşayan Horlu Seir'in oğulları şunlardı: Lotan, Şoval, Sivon, Âna, 21Dişon, Eser, Dişan. Seir'in Edom'da beylik eden Horlu oğulları bunlardı.

22Lotan'ın oğulları:

Hori, Hemam. Timna Lotan'ın kızkardeşiydi.

23Şoval'ın oğulları:

Alvan, Manahat, Eval, Şefo, Onam.

24Sivon'un oğulları:

Aya ve Âna. Babası Sivon'un eşeklerini güderken çölde sıcak su kaynakları bulan Âna'dır bu.

25Âna'nın çocukları şunlardı:

Dişon ve Âna'nın kızı Oholivama.

26Dişon'un oğulları şunlardı:

Hemdan, Eşban, Yitran, Keran.

27Eser'in oğulları şunlardı:

Bilhan, Zaavan, Akan.

28Dişan'ın oğulları şunlardı:

Ûs, Aran.

29Horlu boy beyleri şunlardı:

Lotan, Şoval, Sivon, Âna, 30Dişon, Eser, Dişan. Seir ülkesindeki Horlu boy beyleri bunlardı.

Edom Kralları

(1Ta.1:43-54)

31İsrailliler'i yöneten bir kralın olmadığı dönemde, Edom'u şu krallar yönetti:

32Beor oğlu Bala Edom Kralı oldu. Kentinin adı Dinhava'ydı.

33Bala ölünce, yerine Bosralı Zerah oğlu Yovav geçti.

34Yovav ölünce, Temanlılar ülkesinden Huşam kral oldu.

35Huşam ölünce, Midyan'ı Moav kırlarında bozguna uğratan Bedat oğlu Hadat kral oldu. Kentinin adı Avit'ti.

36Hadat ölünce, yerine Masrekalı Samla geçti.

37Samla ölünce, yerine Rehovot-Hannaharlı Şaul geçti.

38Şaul ölünce, yerine Akbor oğlu Baal-Hanan geçti. 39Akbor oğlu Baal-Hanan ölünce, yerine Hadat geçti. Kentinin adı Pau'ydu. Karısı, Me-Zahav kızı Matret'in kızı Mehetavel'di.

40Boylarına ve bölgelerine göre Esav'ın soyundan gelen beylerin adları şunlardı: Timna, Alva, Yetet, 41Oholivama, Ela, Pinon, 42Kenaz, Teman, Mivsar, 43Magdiel, İram. Sahip oldukları ülkede yaşadıkları yerlere adlarını veren Edom beyleri bunlardı.

Edomlular'ın atası Esav'dı.

37

Yusuf'un Düşleri

1Yakup babasının yabancı olarak kalmış olduğu Kenan ülkesinde yaşadı. 2Yakup soyunun öyküsü:

Yusuf on yedi yaşında bir gençti. Babasının karıları Bilha ve Zilpa'dan olan üvey kardeşleriyle birlikte sürü güdüyordu. Kardeşlerinin yaptığı kötülükleri babasına ulaştırırdı.

3İsrail Yusuf'u öbür oğullarının hepsinden çok severdi. Çünkü Yusuf onun yaşlılığında doğmuştu. Yusuf'a uzun, renkli bir giysi yaptırmıştı. 4Yusuf'un kardeşleri babalarının onu kendilerinden çok sevdiğini görünce, ondan nefret ettiler. Yusuf'a tatlı söz söylemez oldular.

5Yusuf bir düş gördü. Bunu kardeşlerine anlatınca, ondan daha çok nefret ettiler. 6Yusuf, “Lütfen gördüğüm düşü dinleyin!” dedi, 7“Tarlada demet bağlıyorduk. Ansızın benim demetim kalkıp dikildi. Sizinkilerse, çevresine toplanıp önünde eğildiler.”

8Kardeşleri, “Başımıza kral mı olacaksın? Bizi sen mi yöneteceksin?” dediler. Düşlerinden, söylediklerinden ötürü ondan büsbütün nefret ettiler.

9Yusuf bir düş daha görüp kardeşlerine anlattı. “Dinleyin, bir düş daha gördüm” dedi, “Güneş, ay ve on bir yıldız önümde eğildiler.”

10Yusuf babasıyla kardeşlerine bu düşü anlatınca, babası onu azarladı: “Ne biçim düş bu?” dedi, “Ben, annen, kardeşlerin gelip önünde yere mi eğileceğiz yani?” 11[*]

Kardeşleri Yusuf'u kıskanıyordu, ama bu olay babasının aklına takıldı.

Kardeşleri Yusuf'u Satıyor

12Bir gün Yusuf'un kardeşleri babalarının sürüsünü gütmek için Şekem'e gittiler. 13İsrail Yusuf'a, “Kardeşlerin Şekem'de sürü güdüyorlar” dedi, “Gel seni de onların yanına göndereyim.”

Yusuf, “Hazırım” diye yanıtladı.

14Babası, “Git kardeşlerine ve sürüye bak” dedi, “Her şey yolunda mı, değil mi, bana haber getir.” Böylece onu Hevron Vadisi'nden gönderdi.

Yusuf Şekem'e vardı. 15Kırda dolaşırken bir adam onu görüp, “Ne arıyorsun?” diye sordu.

16Yusuf, “Kardeşlerimi arıyorum” diye yanıtladı, “Buralarda sürü güdüyorlar. Nerede olduklarını biliyor musun?”

17Adam, “Buradan ayrıldılar” dedi, “ ‘Dotan'a gidelim’ dediklerini duydum.”

Böylece Yusuf kardeşlerinin peşinden gitti ve Dotan'da onları buldu.

18Kardeşleri onu uzaktan gördüler. Yusuf yanlarına varmadan, onu öldürmek için düzen kurdular. 19Birbirlerine, “İşte düş hastası geliyor” dediler, 20“Hadi onu öldürüp kuyulardan birine atalım. Yabanıl bir hayvan yedi deriz. Bakalım o zaman düşleri ne olacak!”

21Ruben bunu duyunca Yusuf'u kurtarmaya çalıştı: “Canına kıymayın” dedi, 22“Kan dökmeyin. Onu şu ıssız yerdeki kuyuya atın, ama kendisine dokunmayın.” Amacı Yusuf'u kurtarıp babasına geri götürmekti.

23Yusuf yanlarına varınca, kardeşleri sırtındaki renkli uzun giysiyi çekip çıkardılar 24ve onu susuz, boş bir kuyuya attılar.

25Yemek yemek için oturduklarında, Gilat yönünden bir İsmaili kervanının geldiğini gördüler. Develeri kitre, pelesenk, laden yüklüydü. Mısır'a gidiyorlardı. 26Yahuda, kardeşlerine, “Kardeşimizi öldürür, suçumuzu gizlersek ne kazanırız?” dedi, 27“Gelin onu İsmaililer'e satalım. Böylece canına dokunmamış oluruz. Çünkü o kardeşimizdir, aynı kanı taşıyoruz.” Kardeşleri kabul etti.

28[*]

Midyanlı tüccarlar oradan geçerken, kardeşleri Yusuf'u kuyudan çekip çıkardılar, yirmi gümüşe İsmaililer'e sattılar. İsmaililer Yusuf'u Mısır'a götürdüler.

29Kuyuya geri dönen Ruben Yusuf'u orada göremeyince üzüntüden giysilerini yırttı. 30Kardeşlerinin yanına gidip, “Çocuk orada yok” dedi, “Ne yapacağım şimdi ben?”

31Bunun üzerine bir teke keserek Yusuf'un renkli uzun giysisini kanına buladılar. 32Giysiyi babalarına götürerek, “Bunu bulduk” dediler, “Bak, bakalım, oğlunun mu, değil mi?”

33Yakup giysiyi tanıdı, “Evet, bu oğlumun giysisi” dedi, “Onu yabanıl bir hayvan yemiş olmalı. Yusuf'u parçalamış olsa gerek.”

34Yakup üzüntüden giysilerini yırttı, beline çul sardı, oğlu için uzun süre yas tuttu. 35Bütün oğulları, kızları onu avutmaya çalıştılarsa da o avunmak istemedi. “Oğlumun yanına, ölüler diyarına yas tutarak gideceğim” diyerek oğlu için ağlamaya devam etti.

36Bu arada Midyanlılar da Yusuf'u Mısır'da firavunun bir görevlisine, muhafız birliği komutanı Potifar'a sattılar.

38

Yahuda'yla Tamar

1O sıralarda Yahuda kardeşlerinden ayrılarak Adullamlı Hira adında bir adamın yanına gitti. 2Orada Kenanlı bir kızla karşılaştı. Kızın babasının adı Şua'ydı. Yahuda kızla evlendi. 3Kadın hamile kaldı ve bir erkek çocuk doğurdu. Yahuda ona Er adını verdi. 4Kadın yine hamile kaldı, bir erkek çocuk daha doğurdu, adını Onan koydu. 5Yine bir erkek çocuk doğurdu, adını Şela koydu. Şela doğduğu zaman Yahuda Keziv'deydi.

6Yahuda ilk oğlu Er için bir kadın aldı. Kadının adı Tamar'dı. 7Yahuda'nın ilk oğlu Er, RAB'bin gözünde kötüydü. Bu yüzden RAB onu öldürdü.

8[*]

Yahuda Onan'a, “Kardeşinin karısıyla evlen” dedi, “Kayınbiraderlik görevini yap. Kardeşinin soyunu sürdür.” 9Ama Onan doğacak çocukların kendisine ait olmayacağını biliyordu. Bu yüzden ne zaman kardeşinin karısıyla yatsa, kardeşine soy yetiştirmemek için menisini yere boşaltıyordu. 10Bu yaptığı RAB'bin gözünde kötüydü. Bu yüzden RAB onu da öldürdü.

11Bunun üzerine Yahuda, gelini Tamar'a, “Babanın evine dön” dedi, “Oğlum Şela büyüyünceye kadar orada dul olarak yaşa.” Yahuda, “Şela da kardeşleri gibi ölebilir” diye düşünüyordu. Böylece Tamar babasının evine döndü.

12Uzun süre sonra Şua'nın kızı olan Yahuda'nın karısı öldü. Yahuda yası bittikten sonra arkadaşı Adullamlı Hira'yla birlikte Timna'ya, sürüsünü kırkanların yanına gitti.

13Tamar'a, “Kayınbaban sürüsünü kırkmak için Timna'ya gidiyor” diye haber verdiler. 14Tamar üzerindeki dul giysilerini çıkardı. Peçesini örttü, sarınıp Timna yolu üzerindeki Enayim Kapısı'nda oturdu. Çünkü Şela büyüdüğü halde onunla evlenmesine izin verilmediğini görmüştü.

15Yahuda onu görünce fahişe sandı. Çünkü yüzü örtülüydü. 16Yolun kenarına, ona doğru seğirterek, kendi gelini olduğunu bilmeden, “Hadi gel, seninle yatmak istiyorum” dedi.

Tamar, “Seninle yatarsam, bana ne vereceksin?” diye sordu.

17Yahuda, “Sürümden sana bir oğlak göndereyim” dedi.

Tamar, “Oğlağı gönderinceye kadar rehin olarak bana bir şey verebilir misin?” dedi.

18Yahuda, “Ne vereyim?” diye sordu.

Tamar, “Mührünü, kaytanını ve elindeki değneği” diye yanıtladı. Yahuda bunları verip onunla yattı. Tamar hamile kaldı.19Gidip peçesini çıkardı, yine dul giysilerini giydi.

20Bu arada Yahuda rehin bıraktığı eşyaları geri almak için Adullamlı arkadaşıyla kadına bir oğlak gönderdi. Ne var ki arkadaşı kadını bulamadı. 21O çevrede yaşayanlara, “Enayim'de, yol kenarında bir fahişe vardı, nerede o?” diye sordu.

“Burada öyle bir kadın yok” diye karşılık verdiler.

22Bunun üzerine Yahuda'nın yanına dönerek, “Kadını bulamadım” dedi, “O çevrede yaşayanlar da ‘Burada fahişe yok’ dediler.”

23Yahuda, “Varsın eşyalar onun olsun” dedi, “Kimseyi kendimize güldürmeyelim. Ben oğlağı gönderdim, ama sen kadını bulamadın.”

24Yaklaşık üç ay sonra Yahuda'ya, “Gelinin Tamar zina etmiş, şu anda hamile” diye haber verdiler.

Yahuda, “Onu dışarıya çıkarıp yakın” dedi.

25Tamar dışarı çıkarılınca, kayınbabasına, “Ben bu eşyaların sahibinden hamile kaldım” diye haber gönderdi, “Lütfen şunlara bak. Bu mühür, kaytan, değnek kime ait?”

26Yahuda eşyaları tanıdı. “O benden daha doğru bir kişi” dedi, “Çünkü onu oğlum Şela'ya almadım.” Bir daha onunla yatmadı.

27Doğum vakti gelince Tamar'ın rahminde ikiz olduğu anlaşıldı. 28Doğum yaparken ikizlerden biri elini dışarı çıkardı. Ebe çocuğun elini yakalayıp bileğine kırmızı bir iplik bağladı, “Bu önce doğdu” dedi. 29Ne var ki, çocuk elini içeri çekti, o sırada da kardeşi doğdu. Ebe, “Kendine böyle mi gedik açtın?” dedi. Bu yüzden çocuğa Peres[v]

adı kondu. 30Sonra bileğine kırmızı iplik bağlı kardeşi doğdu. Ona da Zerah[y]

adı verildi.

39

Yusuf'la Potifar'ın Karısı

1İsmaililer Yusuf'u Mısır'a götürmüştü. Firavunun görevlisi, muhafız birliği komutanı Mısırlı Potifar onu İsmaililer'den satın almıştı. 2[*]

RAB Yusuf'la birlikteydi ve onu başarılı kılıyordu. Yusuf Mısırlı efendisinin evinde kalıyordu. 3Efendisi RAB'bin Yusuf'la birlikte olduğunu, yaptığı her işte onu başarılı kıldığını gördü. 4Yusuf'tan hoşnut kalarak onu özel hizmetine aldı. Evinin ve sahip olduğu her şeyin sorumluluğunu ona verdi. 5Yusuf'u evinin ve sahip olduğu her şeyin sorumlusu atadığı andan itibaren RAB Yusuf sayesinde Potifar'ın evini kutsadı. Evini, tarlasını, kendisine ait her şeyi bereketli kıldı. 6Potifar sahip olduğu her şeyin sorumluluğunu Yusuf'a verdi; yediği yemek dışında hiçbir şeyle ilgilenmedi.

Yusuf güzel yapılı, yakışıklıydı. 7Bir süre sonra efendisinin karısı ona göz koyarak, “Benimle yat” dedi. 8Ama Yusuf reddetti. “Ben burada olduğum için efendim evdeki hiçbir şeyle ilgilenme gereğini duymuyor” dedi, “Sahip olduğu her şeyin yönetimini bana verdi. 9Bu evde ben de onun kadar yetkiliyim. Senin dışında hiçbir şeyi benden esirgemedi. Sen onun karısısın. Nasıl böyle bir kötülük yapar, Tanrı'ya karşı günah işlerim?” 10Potifar'ın karısı her gün kendisiyle yatması ya da birlikte olması için direttiyse de, Yusuf onun isteğini kabul etmedi.

11Bir gün Yusuf olağan işlerini yapmak üzere eve gitti. İçerde ev halkından hiç kimse yoktu. 12Potifar'ın karısı Yusuf'un giysisini tutarak, “Benimle yat” dedi. Ama Yusuf giysisini onun elinde bırakıp evden dışarı kaçtı.

13Kadın Yusuf'un giysisini bırakıp kaçtığını görünce, 14uşaklarını çağırdı. “Bakın şuna!” dedi, “Kocamın getirdiği bu İbrani bizi rezil etti. Yanıma geldi, benimle yatmak istedi. Ben de bağırdım. 15Bağırdığımı duyunca giysisini yanımda bırakıp dışarı kaçtı.”

16Efendisi eve gelinceye kadar Yusuf'un giysisini yanında alıkoydu. 17Ona da aynı şeyleri anlattı: “Buraya getirdiğin İbrani köle yanıma gelip beni aşağılamak istedi. 18Ama ben bağırınca giysisini yanımda bırakıp kaçtı.”

19Karısının, “Kölen bana böyle yaptı” diyerek anlattıklarını duyunca, Yusuf'un efendisinin öfkesi tepesine çıktı. 20Yusuf'u yakalayıp zindana, kralın tutsaklarının bağlı olduğu yere attı.

Ama Yusuf zindandayken 21RAB onunla birlikteydi. Ona iyilik etti. Zindancıbaşı Yusuf'tan hoşnut kaldı. 22Bütün tutsakların yönetimini ona verdi. Zindanda olup biten her şeyden Yusuf sorumluydu. 23Zindancıbaşı Yusuf'un sorumlu olduğu işlerle hiç ilgilenmezdi. Çünkü RAB Yusuf'la birlikteydi ve yaptığı her işte onu başarılı kılıyordu.

40

Yusuf Tutsakların Düşünü Yorumluyor

1Bir süre sonra Mısır Kralı'nın sakisiyle fırıncısı efendilerini gücendirdiler. 2Firavun bu iki görevlisine, baş sakiyle fırıncıbaşına öfkelendi. 3Onları muhafız birliği komutanının evinde, Yusuf'un tutsak olduğu zindanda göz altına aldı.4Muhafız birliği komutanı Yusuf'u onların hizmetine atadı. Bir süre zindanda kaldılar.

5Firavunun sakisiyle fırıncısı tutsak oldukları zindanda aynı gece birer düş gördüler. Düşleri farklı anlamlar taşıyordu.6Sabah Yusuf yanlarına gittiğinde, onları tedirgin gördü. 7Efendisinin evinde, kendisiyle birlikte zindanda kalan firavunun görevlilerine, “Niçin suratınız asık bugün?” diye sordu.

8“Düş gördük ama yorumlayacak kimse yok” dediler.

Yusuf, “Yorum Tanrı'ya özgü değil mi?” dedi, “Lütfen düşünüzü bana anlatın.”

9Baş saki düşünü Yusuf'a anlattı: “Düşümde önümde bir asma gördüm. 10Üç çubuğu vardı. Tomurcuklar açar açmaz çiçeklendi, salkım salkım üzüm verdi. 11Firavunun kâsesi elimdeydi. Üzümleri alıp firavunun kâsesine sıktım. Sonra kâseyi ona verdim.”

12Yusuf, “Bu şu anlama gelir” dedi, “Üç çubuk üç gün demektir. 13Üç gün içinde firavun seni zindandan çıkaracak, yine eski görevine döneceksin. Geçmişte olduğu gibi yine ona sakilik yapacaksın. 14Ama her şey yolunda giderse, lütfen beni anımsa. Bir iyilik yap, firavuna benden söz et. Çıkar beni bu zindandan. 15Çünkü ben İbrani ülkesinden zorla kaçırıldım. Burada da zindana atılacak bir şey yapmadım.”

16Fırıncıbaşı bu iyi yorumu duyunca, Yusuf'a, “Ben de bir düş gördüm” dedi, “Başımın üstünde üç sepet beyaz ekmek vardı. 17En üstteki sepette firavun için pişirilmiş çeşitli pastalar vardı. Kuşlar başımın üstündeki sepetten pastaları yiyorlardı.”

18Yusuf, “Bu şu anlama gelir” dedi, “Üç sepet üç gün demektir. 19Üç gün içinde firavun seni zindandan çıkarıp ağaca asacak. Kuşlar etini yiyecekler.”

20Üç gün sonra, firavun doğum gününde bütün görevlilerine bir şölen verdi. Görevlilerinin önünde baş sakisiyle fırıncıbaşını zindandan çıkardı. 21-22Yusuf'un yaptığı yoruma uygun olarak baş sakisini eski görevine atadı. Baş saki firavuna şarap sunmaya başladı. Ama firavun fırıncıbaşını astırdı. 23Gelgelelim, baş saki Yusuf'u anımsamadı, unuttu gitti.

41

Yusuf Firavunun Düşünü Yorumluyor

1Tam iki yıl sonra firavun bir düş gördü: Nil Irmağı'nın kıyısında duruyordu. 2Irmaktan güzel ve semiz yedi inek çıktı. Sazlar arasında otlamaya başladılar. 3Sonra yedi çirkin ve cılız inek çıktı. Irmağın kıyısında öbür ineklerin yanında durdular. 4Çirkin ve cılız inekler güzel ve semiz yedi ineği yiyince, firavun uyandı.

5Yine uykuya daldı, bu kez başka bir düş gördü: Bir sapta yedi güzel ve dolgun başak bitti. 6Sonra, cılız ve doğu rüzgarıyla kavrulmuş yedi başak daha bitti. 7Cılız başaklar, yedi güzel ve dolgun başağı yuttular. Firavun uyandı, düş gördüğünü anladı.

8Sabah uyandığında kaygılıydı. Bütün Mısırlı büyücüleri, bilgeleri çağırttı. Onlara gördüğü düşleri anlattı. Ama hiçbiri firavunun düşlerini yorumlayamadı.

9Bu arada baş saki firavuna, “Bugün suçumu itiraf etmeliyim” dedi, 10“Kullarına –bana ve fırıncıbaşına– öfkelenince bizi zindana, muhafız birliği komutanının evine kapattın. 11Bir gece ikimiz de düş gördük. Düşlerimiz farklı anlamlar taşıyordu.12Orada bizimle birlikte muhafız birliği komutanının kölesi İbrani bir genç vardı. Gördüğümüz düşleri ona anlattık. Bize bir bir yorumladı. 13Her şey onun yorumladığı gibi çıktı: Ben görevime döndüm, fırıncıbaşıysa asıldı.”

14Firavun Yusuf'u çağırttı. Hemen onu zindandan çıkardılar. Yusuf tıraş olup giysilerini değiştirdikten sonra firavunun huzuruna çıktı.

15Firavun Yusuf'a, “Bir düş gördüm” dedi, “Ama kimse yorumlayamadı. Duyduğun her düşü yorumlayabildiğini işittim.”

16Yusuf, “Ben yorumlayamam” dedi, “Firavuna en uygun yorumu Tanrı yapacaktır.”

17Firavun Yusuf'a anlatmaya başladı: “Düşümde bir ırmak kıyısında duruyordum. 18Irmaktan semiz ve güzel yedi inek çıktı. Sazlar arasında otlamaya başladılar. 19Sonra arık, çirkin, cılız yedi inek daha çıktı. Mısır'da onlar kadar çirkin inek görmedim. 20Cılız ve çirkin inekler ilk çıkan yedi semiz ineği yedi. 21Ancak kötü görünüşleri değişmedi. Sanki bir şey yememiş gibi görünüyorlardı. Sonra uyandım.

22“Bir de düşümde bir sapta dolgun ve güzel yedi başak bittiğini gördüm. 23Sonra solgun, cılız, doğu rüzgarının kavurduğu yedi başak daha bitti. 24Cılız başaklar yedi güzel başağı yuttular. Büyücülere bunu anlattım. Ama hiçbiri yorumlayamadı.”

25Yusuf, “Efendim, iki düş de aynı anlamı taşıyor” dedi, “Tanrı ne yapacağını sana bildirmiş. 26Yedi güzel inek yedi yıl demektir. Yedi güzel başak da yedi yıldır. Aynı anlama geliyor. 27Daha sonra çıkan yedi cılız, çirkin inek ve doğu rüzgarının kavurduğu yedi solgun başaksa yedi yıl kıtlık olacağı anlamına gelir.

28“Söylediğim gibi, Tanrı ne yapacağını sana göstermiş. 29Mısır'da yedi yıl bolluk olacak. 30Sonra yedi yıl öyle bir kıtlık olacak ki, bolluk yılları hiç anımsanmayacak. Çünkü kıtlık ülkeyi kasıp kavuracak. 31Ardından gelen kıtlık bolluğu unutturacak, çünkü çok şiddetli olacak. 32Bu konuda iki kez düş görmenin anlamı, Tanrı'nın kesin kararını verdiğini ve en kısa zamanda uygulayacağını gösteriyor.

33“Şimdi firavunun akıllı, bilgili bir adam bulup onu Mısır'ın başına getirmesi gerekir. 34Ülke çapında adamlar görevlendirmeli, bunlar yedi bolluk yılı boyunca ürünlerin beşte birini toplamalı. 35Gelecek verimli yılların bütün yiyeceğini toplasınlar, firavunun yönetimi altında kentlerde depolayıp korusunlar. 36Bu yiyecek, gelecek yedi kıtlık yılı boyunca Mısır'da ihtiyat olarak kullanılacak, ülke kıtlıktan kırılmayacak.”

Yusuf Mısır'ın Yöneticisi Oluyor

37Bu öneri firavunla görevlilerine iyi göründü. 38Firavun görevlilerine, “Bu adam gibi Tanrı Ruhu'na sahip birini bulabilir miyiz?” diye sordu.

39Sonra Yusuf'a, “Madem Tanrı bütün bunları sana açıkladı, senden daha akıllısı, bilgilisi yoktur” dedi, 40[*]

“Sarayımın yönetimini sana vereceğim. Bütün halkım buyruklarına uyacak. Tahttan başka senden üstünlüğüm olmayacak. 41Seni bütün Mısır'a yönetici atıyorum.” 42Sonra mührünü parmağından çıkarıp Yusuf'un parmağına taktı. Ona ince ketenden giysi giydirdi. Boynuna altın zincir taktı. 43Onu kendi yardımcısının arabasına bindirdi. Yusuf'un önünde, “Yol açın!” diye bağırdılar. Böylece firavun ona bütün Mısır'ın yönetimini verdi.

44Firavun Yusuf'a, “Firavun benim” dedi, “Ama Mısır'da senden izinsiz kimse elini ayağını oynatmayacak.” 45Yusuf'un adını Safenat-Paneah koydu. On Kenti'nin[z]

kâhini Potifera'nın kızı Asenat'ı da ona karı olarak verdi. Yusuf ülkeyi boydan boya dolaştı.

46Yusuf firavunun hizmetine girdiğinde otuz yaşındaydı. Firavunun huzurundan ayrıldıktan sonra bütün Mısır'ı dolaştı.47Yedi bolluk yılı boyunca toprak çok ürün verdi. 48Yusuf Mısır'da yedi yıl içinde yetişen bütün ürünleri toplayıp kentlerde depoladı. Her kente o kentin çevresindeki tarlalarda yetişen ürünleri koydu. 49Denizin kumu kadar çok buğday depoladı; öyle ki, ölçmekten vazgeçti. Çünkü buğday ölçülemeyecek kadar çoktu.

50Kıtlık yılları başlamadan, On Kenti'nin kâhini Potifera'nın kızı Asenat Yusuf'a iki erkek çocuk doğurdu. 51Yusuf ilk oğlunun adını Manaşşe[a]

koydu. “Tanrı bana bütün acılarımı ve babamın ailesini unutturdu” dedi. 52“Tanrı sıkıntı çektiğim ülkede beni verimli kıldı” diyerek ikinci oğlunun adını Efrayim[b]

koydu.

53Mısır'da yedi bolluk yılı sona erdi. 54[*]

Yusuf'un söylemiş olduğu gibi yedi kıtlık yılı başgösterdi. Bütün ülkelerde kıtlık vardı, ama Mısır'ın her yanında yiyecek bulunuyordu. 55[*]

Mısırlılar aç kalınca, yiyecek için firavuna yakardılar. Firavun, “Yusuf'a gidin” dedi, “O size ne derse öyle yapın.” 56Kıtlık bütün ülkeyi sarınca, Yusuf depoları açıp Mısırlılar'a buğday satmaya başladı. Çünkü kıtlık Mısır'ı boydan boya kavuruyordu. 57Bütün ülkelerden insanlar da buğday satın almak için Mısır'a, Yusuf'a geliyordu. Çünkü kıtlık bütün dünyayı sarmıştı ve şiddetliydi.

42

Yusuf'un Kardeşleri Mısır'a Gidiyor

1Yakup Mısır'da buğday olduğunu öğrenince, oğullarına, “Neden birbirinize bakıp duruyorsunuz?” dedi, 2[*]

“Mısır'da buğday olduğunu duydum. Gidin, satın alın ki, yaşayalım, yoksa öleceğiz.”

3Böylece Yusuf'un on kardeşi buğday almak için Mısır'a gittiler. 4Ancak Yakup Yusuf'un kardeşi Benyamin'i onlarla birlikte göndermedi, çünkü oğlunun başına bir şey gelmesinden korkuyordu. 5Buğday satın almaya gelenler arasında İsrail'in oğulları da vardı. Çünkü Kenan ülkesinde de kıtlık hüküm sürüyordu.

6Yusuf ülkenin yöneticisiydi, herkese o buğday satıyordu. Kardeşleri gelip onun önünde yere kapandılar. 7Yusuf kardeşlerini görünce tanıdı. Ama onlara yabancı gibi davranarak sert konuştu: “Nereden geliyorsunuz?”

“Kenan ülkesinden” diye yanıtladılar, “Yiyecek satın almaya geldik.”

8Yusuf kardeşlerini tanıdıysa da kardeşleri onu tanımadılar. 9[*]

Yusuf onlarla ilgili düşlerini anımsayarak, “Siz casussunuz” dedi, “Ülkenin zayıf noktalarını öğrenmeye geldiniz.”

10“Aman, efendim” diye karşılık verdiler, “Biz kulların yalnızca yiyecek satın almaya geldik. 11Hepimiz aynı babanın çocuklarıyız. Biz kulların dürüst insanlarız, casus değiliz.”

12Yusuf, “Hayır!” dedi, “Siz ülkenin zayıf noktalarını öğrenmeye geldiniz.”

13Kardeşleri, “Biz kulların on iki kardeşiz” dediler, “Hepimiz Kenan ülkesinde yaşayan aynı babanın çocuklarıyız. En küçüğümüz babamızın yanında kaldı, biri de kayboldu.”

14Yusuf, “Söylediğim gibi” dedi, “Casussunuz siz. 15Sizi sınayacağım. Firavunun başına ant içerim. Küçük kardeşiniz de gelmedikçe, buradan ayrılamazsınız. 16Aranızdan birini gönderin, kardeşinizi getirsin. Geri kalanlarınız göz altına alınacak. Anlattıklarınız doğru mu, değil mi, sizi sınayacağız. Değilse, firavunun başına ant içerim ki casussunuz.” 17Üç gün onları göz altında tuttu.

18Üçüncü gün, “Bir koşulla canınızı bağışlarım” dedi, “Ben Tanrı'dan korkarım. 19Dürüst olduğunuzu kanıtlamak için, içinizden biri göz altında tutulduğunuz evde kalsın, ötekiler gidip aç kalan ailenize buğday götürsün. 20Sonra küçük kardeşinizi bana getirin. Böylece anlattıklarınızın doğru olup olmadığı ortaya çıkar, ölümden kurtulursunuz.”

Kabul ettiler. 21Birbirlerine, “Besbelli kardeşimize yaptığımızın cezasını çekiyoruz” dediler, “Bize yalvardığında nasıl sıkıntı çektiğini gördük, ama dinlemedik. Bu sıkıntı onun için başımıza geldi.”

22[*]

Ruben, “Çocuğa zarar vermeyin diye sizi uyarmadım mı?” dedi, “Ama dinlemediniz. İşte şimdi kanının hesabı soruluyor.” 23Yusuf'un konuştuklarını anladığını farketmediler, çünkü onunla çevirmen aracılığıyla konuşuyorlardı.

24Yusuf kardeşlerinden ayrılıp ağlamaya başladı. Sonra dönüp onlarla konuştu. Aralarından Şimon'u alarak ötekilerin gözleri önünde bağladı. 25Sonra torbalarına buğday doldurulmasını, paralarının torbalarına geri konulmasını, yol için kendilerine azık verilmesini buyurdu. Bunlar yapıldıktan sonra 26buğdayları eşeklerine yükleyip oradan ayrıldılar.

27Konakladıkları yerde içlerinden biri eşeğine yem vermek için torbasını açınca parasını gördü. Para torbanın ağzına konmuştu. 28Kardeşlerine, “Paramı geri vermişler” diye seslendi, “İşte torbamda!” Yürekleri yerinden oynadı. Titreyerek birbirlerine, “Tanrı'nın bize bu yaptığı nedir?” dediler.

29Kenan ülkesine, babaları Yakup'un yanına varınca, başlarına gelenleri ona anlattılar: 30“Mısır'ın yöneticisi bizimle sert konuştu. Bize casusmuşuz gibi davrandı. 31Ona, ‘Biz dürüst insanlarız’ dedik, ‘Casus değiliz. 32Hepimiz aynı babanın çocuklarıyız. On iki kardeşiz; biri kayboldu, en küçüğü de Kenan ülkesinde, babamızın yanında.’

33“Ülkenin yöneticisi, ‘Dürüst olduğunuzu şöyle anlayabilirim’ dedi, ‘Kardeşlerinizden birini yanımda bırakın, buğdayı alıp aç kalan ailelerinize götürün. 34Küçük kardeşinizi de bana getirin. O zaman casus olmadığınızı, dürüst insanlar olduğunuzu anlar, kardeşinizi size geri veririm. Ülkede ticaret yapabilirsiniz.’ ”

35Torbalarını boşaltınca, hepsi para kesesini torbasında buldu. Para keselerini görünce hem kendileri hem babaları korkuya kapıldı. 36Yakup, “Beni çocuklarımdan yoksun bırakıyorsunuz” dedi, “Yusuf yok, Şimon yok. Şimdi de Benyamin'i götürmek istiyorsunuz. Sıkıntıyı çeken hep benim.”

37Ruben babasına, “Benyamin'i geri getirmezsem, iki oğlumu öldür” dedi, “Onu bana teslim et, ben sana geri getireceğim.”

38Ama Yakup, “Oğlumu sizinle göndermeyeceğim” dedi, “Çünkü kardeşi öldü, yalnız o kaldı. Yolda ona bir zarar gelirse, bu acıyla ak saçlı başımı ölüler diyarına götürürsünüz.”

43

Mısır'a İkinci Yolculuk

1Kenan ülkesinde kıtlık şiddetlenmişti. 2Mısır'dan getirilen buğday tükenince Yakup, oğullarına, “Yine gidin, bize biraz yiyecek alın” dedi.

3Yahuda, “Adam bizi sıkı sıkı uyardı” diye karşılık verdi, “ ‘Kardeşiniz sizinle birlikte gelmezse, yüzümü göremezsiniz’ dedi. 4Kardeşimizi bizimle gönderirsen, gider sana yiyecek alırız. 5Göndermezsen gitmeyiz. Çünkü o adam, ‘Kardeşinizi birlikte getirmezseniz, yüzümü göremezsiniz’ dedi.”

6İsrail, “Niçin adama bir kardeşiniz daha olduğunu söyleyerek bana bu kötülüğü yaptınız?” dedi.

7Şöyle yanıtladılar: “Adam, ‘Babanız hâlâ yaşıyor mu? Başka kardeşiniz var mı?’ diye sordu. Bizimle ve akrabalarımızla ilgili öyle sorular sordu ki, yanıt vermek zorunda kaldık. Kardeşinizi getirin diyeceğini nereden bilebilirdik?”

8Yahuda, babası İsrail'e, “Çocuğu benimle gönder, gidelim” dedi, “Sen de biz de yavrularımız da ölmez, yaşarız. 9Ona ben kefil oluyorum. Beni sorumlu say. Eğer onu geri getirmez, önüne çıkarmazsam, ömrümce sana karşı suçlu sayılayım. 10Çünkü gecikmeseydik, şimdiye dek iki kez gidip gelmiş olurduk.”

11Bunun üzerine İsrail, “Öyleyse gidin” dedi, “Yalnız, torbalarınıza bu ülkenin en iyi ürünlerinden biraz pelesenk, biraz bal, kitre, laden, fıstık, badem koyun, Mısır'ın yöneticisine armağan olarak götürün. 12Yanınıza iki kat para alın. Torbalarınızın ağzına konan parayı geri götürün. Belki bir yanlışlık olmuştur. 13Kardeşinizi alıp gidin, o adamın yanına dönün. 14Her Şeye Gücü Yeten Tanrı, adamın yüreğine size karşı merhamet koysun da, adam öbür kardeşinizle Benyamin'i size geri versin. Bana gelince, çocuklarımdan yoksun kalacaksam kalayım.”

15Böylece kardeşler yanlarına armağanlar, iki kat para ve Benyamin'i alarak hemen Mısır'a gidip Yusuf'un huzuruna çıktılar. 16Yusuf Benyamin'i yanlarında görünce, kâhyasına, “Bu adamları eve götür” dedi, “Bir hayvan kesip hazırla. Çünkü öğlen benimle birlikte yemek yiyecekler.”

17Kâhya Yusuf'un buyurduğu gibi onları Yusuf'un evine götürdü. 18Ne var ki kardeşleri Yusuf'un evine götürüldükleri için korktular. “İlk gelişimizde torbalarımıza konan para yüzünden götürülüyoruz galiba!” dediler, “Bize saldırıp egemen olmak, bizi köle edip eşeklerimizi almak istiyor.”

19Yusuf'un kâhyasına yaklaşıp evin kapısında onunla konuştular: 20“Aman, efendim!” dediler, “Buraya ilk kez yiyecek satın almaya gelmiştik. 21Konakladığımız yerde torbalarımızı açınca, bir de baktık ki, paramız eksiksiz olarak torbalarımızın ağzına konmuş. Onu size geri getirdik. 22Ayrıca yeniden yiyecek almak için yanımıza başka para da aldık. Paraları torbalarımıza kimin koyduğunu bilmiyoruz.”

23Kâhya, “Merak etmeyin” dedi, “Korkmanıza gerek yok. Parayı Tanrınız, babanızın Tanrısı torbalarınıza koydurmuş. Ben paranızı aldım.” Sonra Şimon'u onlara getirdi.

24Kâhya onları Yusuf'un evine götürüp ayaklarını yıkamaları için su getirdi, eşeklerine yem verdi. 25Kardeşler öğlene, Yusuf'un geleceği saate kadar armağanlarını hazırladılar. Çünkü orada yemek yiyeceklerini duymuşlardı.

26Yusuf eve gelince, getirdikleri armağanları kendisine sunup önünde yere kapandılar. 27Yusuf hatırlarını sorduktan sonra, “Bana sözünü ettiğiniz yaşlı babanız iyi mi?” dedi, “Hâlâ yaşıyor mu?”

28Kardeşleri, “Babamız kulun iyi” diye yanıtladılar, “Hâlâ yaşıyor.” Sonra saygıyla eğilip yere kapandılar.

29Yusuf göz gezdirirken kendisiyle aynı anneden olan kardeşi Benyamin'i gördü. “Bana sözünü ettiğiniz küçük kardeşiniz bu mu?” dedi, “Tanrı sana lütfetsin, oğlum.” 30Sonra hemen oradan ayrıldı, çünkü kardeşini görünce yüreği sızlamıştı. Ağlayacak bir yer aradı. Odasına girip orada ağladı.

31Yüzünü yıkadıktan sonra dışarı çıktı. Kendisini toparlayarak, “Yemeği getirin” dedi.

32Yusuf'a ayrı, kardeşlerine ayrı, Yusuf'la yemek yiyen Mısırlılar'a ayrı hizmet edildi. Çünkü Mısırlılar İbraniler'le birlikte yemek yemez, bunu iğrenç sayarlardı. 33Kardeşleri Yusuf'un önünde büyükten küçüğe doğru yaş sırasına göre oturdular. Şaşkın şaşkın birbirlerine baktılar. 34Yusuf'un masasından onlara yemek dağıtıldı. Benyamin'in payı ötekilerden beş kat fazlaydı. İçtiler, birlikte hoş vakit geçirdiler.

44

Kaybolan Kâse

1Yusuf kâhyasına, “Bu adamların torbalarına taşıyabilecekleri kadar yiyecek doldur” diye buyurdu, “Her birinin parasını torbasının ağzına koy. 2En küçüğünün torbasına benim gümüş kâsemi ve buğdayının parasını koy.” Kâhya Yusuf'un buyruğunu yerine getirdi.

3Sabah erkenden adamlar eşekleriyle yolcu edildi. 4Onlar kentten pek uzaklaşmamıştı ki Yusuf kâhyasına, “Hemen o adamların peşine düş” dedi, “Onlara yetişince, ‘Niçin iyiliğe karşı kötülük yaptınız?’ de, 5‘Efendimin şarap içmek, fala bakmak için kullandığı kâse değil mi bu? Bunu yapmakla kötülük ettiniz.’ ” 6Kâhya onlara yetişip bu sözleri yineledi.

7Adamlar, “Efendim, neden böyle konuşuyorsun?” dediler, “Bizden uzak olsun, biz kulların böyle şey yapmayız.8Torbalarımızın ağzında bulduğumuz paraları Kenan ülkesinden sana geri getirdik. Nasıl efendinin evinden altın ya da gümüş çalarız? 9Kullarından birinde çıkarsa öldürülsün, geri kalanlar efendimin kölesi olsun.”

10Kâhya, “Peki, dediğiniz gibi olsun” dedi, “Kimde çıkarsa kölem olacak, geri kalanlar suçsuz sayılacak.” 11Hemen torbalarını indirip açtılar. 12Kâhya büyükten küçüğe doğru hepsinin torbasını aradı. Kâse Benyamin'in torbasında çıktı.13Kardeşleri üzüntüden giysilerini yırttılar. Sonra torbalarını eşeklerine yükleyip kente geri döndüler.

14Yahuda'yla kardeşleri Yusuf'un evine geldiğinde, Yusuf daha evdeydi. Önünde yere kapandılar. 15Yusuf, “Nedir bu yaptığınız?” dedi, “Benim gibi birinin fala bakabileceği aklınıza gelmedi mi?”

16Yahuda, “Ne diyelim, efendim?” diye karşılık verdi, “Nasıl anlatalım? Kendimizi nasıl temize çıkaralım? Tanrı suçumuzu ortaya çıkardı. Hepimiz köleniz artık, efendim; hem biz hem de kendisinde kâse bulunan kardeşimiz.”

17Yusuf, “Benden uzak olsun!” dedi, “Yalnız kendisinde kâse bulunan kölem olacak. Siz esenlikle babanızın yanına dönün.”

Yahuda Benyamin için Yalvarıyor

18Yahuda yaklaşıp, “Efendim, lütfen izin ver konuşayım” dedi, “Kuluna öfkelenme. Sen firavunla aynı yetkiye sahipsin.19Efendim, biz kullarına sormuştun: ‘Babanız ya da başka kardeşiniz var mı?’ diye. 20Biz de, ‘Yaşlı bir babamız ve onun yaşlılığında doğan küçük bir kardeşimiz var’ demiştik, ‘O çocuğun kardeşi öldü, kendisi annesinin tek oğlu. Babamız onu çok sever.’

21“Sen de biz kullarına, ‘O çocuğu bana getirin, gözümle göreyim’ demiştin. 22Biz de, ‘Çocuk babasından ayrılamaz, ayrılırsa babası ölür’ diye karşılık vermiştik. 23Sen de biz kullarına, ‘Eğer küçük kardeşiniz sizinle gelmezse, yüzümü bir daha göremezsiniz’ demiştin.

24“Kulun babamızın yanına döndüğümüzde, söylediklerini ona anlattık. 25Babamız, ‘Yine gidin, bize biraz yiyecek alın’ dedi. 26Ama biz, ‘Gidemeyiz’ dedik, ‘Ancak küçük kardeşimiz bizimle gelirse gideriz. Küçük kardeşimiz bizimle olmazsa o adamın yüzünü göremeyiz.’

27“Babam, biz kullarına, ‘Biliyorsunuz, karım bana iki erkek çocuk doğurdu’ dedi, 28‘Biri yanımdan ayrıldı. Besbelli bir hayvan parçaladı, bir daha göremedim onu. 29Bunu da götürürseniz ve ona bir zarar gelirse, bu acıyla ak saçlı başımı ölüler diyarına götürürsünüz.’

30-31“Efendim, şimdi babam kulunun yanına döndüğümde çocuk yanımızda olmazsa, babam onu görmeyince ölür. Çünkü onu yaşama bağlayan bu çocuktur. Biz kulların da acı içinde babamızın ak saçlı başını ölüler diyarına indiririz.32Ben kulun bu çocuğa kefil oldum. Babama, ‘Onu sana geri getirmezsem, ömrümce kendimi sana karşı suçlu sayarım’ dedim.

33“Lütfen şimdi çocuğun yerine beni kölen kabul et. Çocuk kardeşleriyle birlikte geri dönsün. 34O yanımda olmadan babamın yanına nasıl dönerim? Babamın başına gelecek kötülüğe dayanamam.”

45

Yusuf Kardeşlerine Kim Olduğunu Açıklıyor

1[*]

Yusuf adamlarının önünde kendini tutamayıp, “Herkesi çıkarın buradan!” diye bağırdı. Kendini kardeşlerine tanıttığında yanında kimse olmasın istiyordu. 2O kadar yüksek sesle ağladı ki, Mısırlılar ağlayışını işitti. Bu haber firavunun ev halkına da ulaştı.

3Yusuf kardeşlerine, “Ben Yusuf'um!” dedi, “Babam yaşıyor mu?” Kardeşleri donup kaldı, yanıt veremediler.

4Yusuf, “Lütfen bana yaklaşın” dedi. Onlar yaklaşınca Yusuf şöyle devam etti: “Mısır'a sattığınız kardeşiniz Yusuf benim. 5Beni buraya sattığınız için üzülmeyin. Kendinizi suçlamayın. Tanrı insanlığı korumak için beni önden gönderdi.6Çünkü iki yıldır ülkede kıtlık var, beş yıl daha sürecek. Kimse çift süremeyecek, ekin biçemeyecek. 7Tanrı yeryüzünde soyunuzu korumak ve harika biçimde canınızı kurtarmak için beni önünüzden gönderdi. 8Beni buraya gönderen siz değilsiniz, Tanrı'dır. Beni firavunun başdanışmanı, sarayının efendisi, bütün Mısır ülkesinin yöneticisi yaptı. 9[*]

Hemen babamın yanına gidin, ona oğlun Yusuf şöyle diyor deyin: ‘Tanrı beni Mısır ülkesine yönetici yaptı. Durma, yanıma gel.10Goşen bölgesine yerleşirsin; çocukların, torunların, davarların, sığırların ve sahip olduğun her şeyle birlikte yakınımda olursun. 11Orada sana bakarım, çünkü kıtlık beş yıl daha sürecek. Yoksa sen de ailen ve sana bağlı olan herkes de perişan olursunuz.’

12“Hepiniz gözlerinizle görüyorsunuz, kardeşim Benyamin, sen de görüyorsun konuşanın gerçekten ben olduğumu.13Mısır'da ne denli güçlü olduğumu ve bütün gördüklerinizi babama anlatın. Babamı hemen buraya getirin.”

14Sonra kardeşi Benyamin'in boynuna sarılıp ağladı. Benyamin de ağlayarak ona sarıldı. 15Yusuf ağlayarak bütün kardeşlerini öptü. Sonra kardeşleri onunla konuşmaya başladı.

16Yusuf'un kardeşlerinin geldiği haberi firavunun sarayına ulaşınca, firavunla görevlileri hoşnut oldu. 17Firavun Yusuf'a şöyle dedi: “Kardeşlerine de ki, ‘Hayvanlarınızı yükleyip Kenan ülkesine gidin. 18Babanızı ve ailelerinizi buraya getirin. Size Mısır'ın en iyi topraklarını vereceğim. Ülkenin kaymağını yiyeceksiniz.’ 19Onlara ayrıca şöyle demeni de buyuruyorum: ‘Çocuklarınızla karılarınız için Mısır'dan arabalar alın, babanızla birlikte buraya gelin. 20Gözünüz arkada kalmasın, çünkü Mısır'da en iyi ne varsa sizin olacak.’ ”

21İsrail'in oğulları söyleneni yaptı. Firavunun buyruğu üzerine Yusuf onlara araba ve yol için azık verdi. 22Hepsine birer kat yedek giysi, Benyamin'e ise üç yüz parça gümüşle beş kat yedek giysi verdi. 23Böylece babasına Mısır'da en iyi ne varsa hepsiyle yüklü on eşek, yolculuk için buğday, ekmek ve azık yüklü on dişi eşek gönderdi. 24Kardeşlerini yolcu ederken onlara, “Yolda kavga etmeyin” dedi.

25Yusuf'un kardeşleri Mısır'dan ayrılıp Kenan ülkesine, babaları Yakup'un yanına döndüler. 26Ona, “Yusuf yaşıyor!” dediler, “Üstelik Mısır'ın yöneticisi olmuş.” Babaları donup kaldı, onlara inanmadı. 27Yusuf'un kendilerine bütün söylediklerini anlattılar. Kendisini Mısır'a götürmek için Yusuf'un gönderdiği arabaları görünce, Yakup'un keyfi yerine geldi.28“Tamam!” dedi, “Oğlum Yusuf yaşıyor. Ölmeden önce gidip onu göreceğim.”

46

Yakup Mısır'a Gidiyor

1İsrail sahip olduğu her şeyle birlikte yola çıktı. Beer-Şeva'ya varınca, orada babası İshak'ın Tanrısı'na kurbanlar kesti.2O gece Tanrı bir görümde İsrail'e, “Yakup, Yakup!” diye seslendi.

Yakup, “Buradayım” diye yanıtladı.

3Tanrı, “Ben Tanrı'yım, babanın Tanrısı” dedi, “Mısır'a gitmekten çekinme. Soyunu orada büyük bir ulus yapacağım.4Seninle birlikte Mısır'a gelecek, soyunu bu ülkeye geri getireceğim. Senin gözlerini Yusuf'un elleri kapayacak.”

5Yakup Beer-Şeva'dan ayrıldı. Oğulları Yakup'u –İsrail'i– götürmek üzere firavunun gönderdiği arabalara onu, kendi çocuklarıyla karılarını bindirdiler. 6-7[*]

Yakup, bütün ailesini –oğullarını, kızlarını, torunlarını– hayvanlarını ve Kenan ülkesinde kazandığı malları yanına alarak Mısır'a gitti.

8İsrail'in Mısır'a giden oğullarının –Yakup'la oğullarının– adları şunlardır:

Yakup'un ilk oğlu Ruben.

9Ruben'in oğulları:

Hanok, Pallu, Hesron, Karmi.

10Şimon'un oğulları:

Yemuel, Yamin, Ohat, Yakin, Sohar ve Kenanlı bir kadının oğlu Şaul.

11Levi'nin oğulları:

Gerşon, Kehat, Merari.

12Yahuda'nın oğulları:

Er, Onan, Şela, Peres, Zerah.

Ancak Er'le Onan Kenan ülkesinde ölmüştü.

Peres'in oğulları:

Hesron, Hamul.

13İssakar'ın oğulları:

Tola, Puvva, Yov, Şimron.

14Zevulun'un oğulları:

Seret, Elon, Yahleel.

15Bunlar Lea'nın Yakup'a doğurduğu oğullardır. Lea onları ve kızı Dina'yı Paddan-Aram'da doğurmuştu. Yakup'un bu oğullarıyla kızları toplam otuz üç kişiydi.

16Gad'ın oğulları:

Sifyon, Hagi, Şuni, Esbon, Eri, Arodi, Areli.

17Aşer'in çocukları:

Yimna, Yişva, Yişvi, Beria; kızkardeşleri Serah.

Beria'nın oğulları:

Hever, Malkiel.

18Bunlar Lavan'ın kızı Lea'ya verdiği Zilpa'nın Yakup'a doğurduğu çocuklardır. Toplam on altı kişiydiler.

19Yakup'un karısı Rahel'in oğulları:

Yusuf, Benyamin. 20[*]

Yusuf'un Mısır'da On Kenti[c]

kâhini Potifera'nın kızı Asenat'tan Manaşşe ve Efrayim adında iki oğlu oldu.

21Benyamin'in oğulları:

Bala, Beker, Aşbel, Gera, Naaman, Ehi, Roş, Muppim, Huppim, Ard.

22Bunlar Rahel'in Yakup'a doğurduğu çocuklardır. Toplam on dört kişiydiler.

23Dan'ın oğlu:

Huşim.

24Naftali'nin oğulları:

Yahseel, Guni, Yeser, Şillem.

25Bunlar Lavan'ın, kızı Rahel'e verdiği Bilha'nın Yakup'a doğurduğu çocuklardır. Toplam yedi kişiydiler.

Yakupoğulları Goşen'e Yerleşiyor

26Oğullarının karıları dışında Yakup'un soyundan gelen ve onunla birlikte Mısır'a gidenler toplam altmış altı kişiydi. Bunların hepsi Yakup'tan olmuştu. 27[*]

Yusuf'un Mısır'da doğan iki oğluyla birlikte Mısır'a göçen Yakup ailesi toplam yetmiş kişiydi.

28Yakup Goşen yolunu göstermesi için Yahuda'yı önden Yusuf'a gönderdi. Onlar Goşen'e varınca, 29Yusuf arabasını hazırlayıp babası İsrail'i karşılamak üzere Goşen'e gitti. Babasını görür görmez boynuna sarılıp uzun uzun ağladı.

30İsrail Yusuf'a, “Yüzünü gördüm ya, artık ölsem de gam yemem” dedi, “Yaşıyorsun!”

31Yusuf kardeşleriyle babasının ev halkına şöyle dedi: “Gidip firavuna haber vereyim, ‘Kenan ülkesinde yaşayan kardeşlerimle babamın ev halkı yanıma geldi’ diyeyim. 32Çoban olduğunuzu, hayvancılık yaptığınızı, bu yüzden davarlarınızla sığırlarınızı ve her şeyinizi birlikte getirdiğinizi anlatayım. 33Firavun sizi çağırıp da, ‘Ne iş yaparsınız?’ diye sorarsa, 34‘Atalarımız gibi biz de çocukluktan beri hayvancılık yapıyoruz’ dersiniz. Öyle deyin ki, sizi Goşen bölgesine yerleştirsin. Çünkü Mısırlılar çobanlardan iğrenir.”

47

1Yusuf gidip firavuna, “Babamla kardeşlerim davarları, sığırları ve bütün eşyalarıyla Kenan ülkesinden geldiler” diye haber verdi, “Şu anda Goşen bölgesindeler.” 2Sonra kardeşlerinden beşini seçerek firavunun huzuruna çıkardı.

3Firavun Yusuf'un kardeşlerine, “Ne iş yapıyorsunuz?” diye sordu.

“Biz kulların atalarımız gibi çobanız” diye yanıtladılar, 4“Bu ülkeye geçici bir süre için geldik. Çünkü Kenan ülkesinde şiddetli kıtlık var. Davarlarımız için otlak bulamıyoruz. İzin ver, Goşen bölgesine yerleşelim.”

5Firavun Yusuf'a, “Babanla kardeşlerin yanına geldiler” dedi, 6“Mısır ülkesi senin sayılır. Onları ülkenin en iyi yerine yerleştir. Goşen bölgesine yerleşsinler. Sence aralarında becerikli olanlar varsa, davarlarıma bakmakla görevlendir.”

7Yusuf babası Yakup'u getirip firavunun huzuruna çıkardı. Yakup firavunu kutsadı. 8Firavun, Yakup'a, “Kaç yaşındasın?” diye sordu.

9Yakup, “Gurbet yıllarım yüz otuz yılı buldu” diye yanıtladı, “Ama yıllar çabuk ve zorlu geçti. Atalarımın gurbet yılları kadar uzun sürmedi.” 10Sonra firavunu kutsayıp huzurundan ayrıldı.

11Yusuf babasıyla kardeşlerini Mısır'a yerleştirdi; firavunun buyruğu uyarınca onlara ülkenin en iyi yerinde, Ramses bölgesinde mülk verdi. 12Ayrıca babasıyla kardeşlerine ve babasının ev halkına, sahip oldukları çocukların sayısına göre yiyecek sağladı.

Kıtlık Şiddetleniyor

13Kıtlık öyle şiddetlendi ki, hiçbir ülkede yiyecek bulunmaz oldu. Mısır ve Kenan ülkeleri kıtlıktan kırılıyordu. 14Yusuf sattığı buğdaya karşılık Mısır ve Kenan'daki bütün paraları toplayıp firavunun sarayına götürdü. 15Mısır ve Kenan'da para tükenince Mısırlılar Yusuf'a giderek, “Bize yiyecek ver” dediler, “Gözünün önünde ölelim mi? Paramız bitti.”

16Yusuf, “Paranız bittiyse, davarlarınızı getirin” dedi, “Onlara karşılık size yiyecek vereyim.” 17Böylece davarlarını Yusuf'a getirdiler. Yusuf atlara, davar ve sığır sürülerine, eşeklere karşılık onlara yiyecek verdi. Bir yıl boyunca hayvanlarına karşılık onlara yiyecek sağladı.

18O yıl geçince, ikinci yıl yine geldiler. Yusuf'a, “Efendim, gerçeği senden saklayacak değiliz” dediler, “Paramız tükendi, davarlarımızı da sana verdik. Canımızdan ve toprağımızdan başka verecek bir şeyimiz kalmadı. 19Gözünün önünde ölelim mi? Toprağımız çöle mi dönsün? Canımıza ve toprağımıza karşılık bize yiyecek sat. Toprağımızla birlikte firavunun kölesi olalım. Bize tohum ver ki ölmeyelim, yaşayalım; toprak da çöle dönmesin.”

20Böylece Yusuf Mısır'daki bütün toprakları firavun için satın aldı. Mısırlılar'ın hepsi tarlalarını sattılar, çünkü kıtlık onları buna zorluyordu. Toprakların tümü firavunun oldu. 21Yusuf Mısır'ın bir ucundan öbür ucuna kadar bütün halkı köleleştirdiç

.22Yalnız kâhinlerin toprağını satın almadı. Çünkü onlar firavundan aylık alıyor, firavunun bağladığı aylıkla geçiniyorlardı. Bu yüzden topraklarını satmadılar.

23Yusuf halka, “Sizi de toprağınızı da firavun için satın aldım” dedi, “İşte size tohum, toprağı ekin. 24Ürün devşirdiğinizde, beşte birini firavuna vereceksiniz. Beşte dördünü ise tohumluk olarak kullanacak ve ailelerinizle, çocuklarınızla yiyeceksiniz.”

25“Canımızı kurtardın” diye karşılık verdiler, “Efendimizin gözünde lütuf bulalım. Firavunun kölesi oluruz.”

26Yusuf ürünün beşte birinin firavuna verilmesini Mısır'da toprak yasası yaptı. Bu yasa bugün de yürürlüktedir. Yalnız kâhinlerin toprağı firavuna verilmedi.

27İsrail Mısır'da Goşen bölgesine yerleşti. Orada mülk sahibi oldular, çoğalıp arttılar.

28Yakup Mısır'da on yedi yıl yaşadı. Ömrü toplam yüz kırk yedi yıl sürdü. 29[*]

Ölümü yaklaşınca, oğlu Yusuf'u çağırıp, “Eğer benden hoşnut kaldınsa, lütfen elini uyluğumun altına koy” dedi, “Bana sevgi ve sadakat göstereceğine söz ver. Lütfen beni Mısır'da gömme. 30Atalarıma kavuştuğum zaman beni Mısır'dan çıkarıp onların yanına göm.”

Yusuf, “Dediğin gibi yapacağım” diye karşılık verdi.

31[*]

İsrail, “Ant iç” dedi. Yusuf ant içti. İsrail yatağının başı ucunda eğilip[d]

RAB'be tapındı.

48

Yakup Efrayim'le Manaşşe'yi Kutsuyor

1Bir süre sonra, “Baban hasta” diye Yusuf'a haber geldi. Yusuf iki oğlu Manaşşe'yle Efrayim'i yanına alıp yola çıktı.2Yakup'a, “Oğlun Yusuf geliyor” diye haber verdiler. İsrail kendini toparlayıp yatağında oturdu.

3[*]

Yusuf'a, “Her Şeye Gücü Yeten Tanrı Kenan ülkesinde, Luz'da bana görünerek beni kutsadı” dedi, 4“Bana, ‘Seni verimli kılacak, çoğaltacağım’ dedi, ‘Soyundan birçok ulus doğuracağım. Senden sonra bu ülkeyi sonsuza dek mülk olarak senin soyuna vereceğim.’

5“Ben Mısır'a gelmeden önce burada doğan iki oğlun benim sayılır. Efrayim'le Manaşşe benim için Ruben'le Şimon gibidir. 6Onlardan sonra doğacak çocuklar senin olsun. Efrayim'le Manaşşe'den onlara miras geçecek. 7[*]

Ben Paddan'dan dönerken Rahel Kenan ülkesinde, Efrat'a varmadan yolda yanımda öldü. Çok üzüldüm, onu orada Efrat'a –Beytlehem'e– giden yolun kenarına gömdüm.”

8İsrail, Yusuf'un oğullarını görünce, “Bunlar kim?” diye sordu.

9Yusuf, “Oğullarım” diye yanıtladı, “Tanrı onları bana Mısır'da verdi.”

İsrail, “Lütfen onları yanıma getir, kutsayayım” dedi.

10İsrail'in gözleri yaşlılıktan zayıflamıştı, göremiyordu. Yusuf oğullarını onun yanına götürdü. Babası onları öpüp kucakladı.

11Sonra Yusuf'a, “Senin yüzünü göreceğimi hiç sanmıyordum” dedi, “Ama işte Tanrı bana soyunu bile gösterdi.”

12Yusuf oğullarını babasının kucağından alıp onun önünde yere kapandı. 13Sonra Efrayim'i sağına alarak İsrail'in sol eline, Manaşşe'yi soluna alarak İsrail'in sağ eline yaklaştırdı. 14İsrail ellerini çapraz olarak uzattı, sağ elini küçük olan Efrayim'in, sol elini Manaşşe'nin başına koydu. Oysa ilkin Manaşşe doğmuştu.

15Sonra Yusuf'u kutsayarak şöyle dedi:

“Atalarım İbrahim'in, İshak'ın hizmet ettiği,

Bugüne dek yaşamım boyunca bana çobanlık eden Tanrı,

16Beni bütün kötülüklerden kurtaran melek bu gençleri kutsasın!

Adım ve atalarım İbrahim'le İshak'ın adları bu gençlerle yaşasın!

Yeryüzünde çoğaldıkça çoğalsınlar.”

17Yusuf, babasının sağ elini Efrayim'in başına koyduğunu görünce, bundan hoşlanmadı. Babasının elini Efrayim'in başından kaldırıp Manaşşe'nin başına koymak istedi. 18“Baba, öyle değil” dedi, “İlkin Manaşşe doğdu. Sağ elini onun başına koy.”

19Ancak babası bunu istemedi. “Biliyorum oğlum, biliyorum” dedi, “Manaşşe de büyük bir halk olacak. Ama küçük kardeşi daha büyük bir halk olacak, soyundan birçok ulus doğacak.” 20[*]

O gün onları kutsayarak şöyle dedi:

“İsrailliler, ‘Tanrı seni Efrayim ve Manaşşe gibi yapsın’

Diyerek sizin adınızla kutsayacaklar.”

Böylece Yakup Efrayim'i Manaşşe'nin önüne geçirdi.

21İsrail Yusuf'a, “Ben ölmek üzereyim” dedi, “Tanrı sizinle olacak. Sizi atalarınızın toprağına geri götürecek. 22Sana kardeşlerinden bir pay fazla veriyorum; onu Amorlular'dan kılıcımla, yayımla aldım.”

49

Yakup'un Son Sözleri

1Yakup oğullarını çağırarak, “Yanıma toplanın” dedi, “Gelecekte size neler olacağını anlatayım.

2“Yakupoğulları, toplanın ve dinleyin,

Babanız İsrail'e kulak verin.

3“Ruben, sen benim ilk oğlum, gücümsün,

Kudretimin ilk ürünüsün,

Saygı ve güç bakımından en üstünsün.

4Ama su gibi oynaksın,

Üstün olmayacaksın artık.

Çünkü babanın yatağına girip

Onu kirlettin.

Döşeğimi rezil ettin.

5“Şimon'la Levi kardeştir,

Kılıçları şiddet kusar.

6Gizli tasarılarına ortak olmam,

Toplantılarına katılmam.

Çünkü öfkelenince adam öldürdüler,

Canları istedikçe sığırları sakatladılar.

7Lanet olsun öfkelerine,

Çünkü şiddetlidir.

Lanet olsun gazaplarına,

Çünkü zalimcedir.

Onları Yakup'ta bölecek

Ve İsrail'de dağıtacağım.

8“Yahuda, kardeşlerin seni övecek,

Düşmanlarının ensesinde olacak elin.

Kardeşlerin önünde eğilecek.

9[*]

Yahuda bir aslan yavrusudur.

Oğlum benim! Avından dönüp yere çömelir,

Aslan gibi, dişi bir aslan gibi yatarsın.

Kim onu uyandırmaya cesaret edebilir?

10Sahibi[e]

gelene kadar

Krallık asası Yahuda'nın elinden çıkmayacak,

Yönetim hep onun soyunda kalacak,

Uluslar onun sözünü dinleyecek.

11Eşeğini bir asmaya,

Sıpasını seçme bir dala bağlayacak;

Giysilerini şarapta,

Kaftanını üzümün kızıl kanında yıkayacak.

12Gözleri şaraptan kızıl,

Dişleri sütten beyaz olacak.

13“Zevulun deniz kıyısında yaşayacak,

Liman olacak gemilere,

Sınırı Sayda'ya dek uzanacak.

14“İssakar semerler arasında yatan güçlü eşek gibidir;

15Ne zaman dinlenecek iyi bir yer,

Hoşuna giden bir ülke görse,

Yüklenmek için sırtını eğer,

Angaryaya katlanır.

16“Dan kendi halkını yönetecek,

Bir İsrail oymağı gibi.

17Yol kenarında bir yılan,

Toprak yolda bir engerek olacak;

Atın topuklarını ısırıp

Atlıyı sırtüstü düşüren bir engerek.

18“Ben senin kurtarışını bekliyorum, ya RAB.

19“Gad akıncıların saldırısına uğrayacak,

Ama onların topuklarına saldıracak.

20“Zengin yemekler olacak Aşer'de,

Krallara yaraşır lezzetli yiyecekler yetiştirecek Aşer.

21“Naftali salıverilmiş geyiğe benzer,

Sevimli yavrular doğurur.

22“Yusuf meyveli bir dal gibidir,

Kaynak kıyısında verimli bir dal gibi,

Filizleri duvarların üzerinden aşar.

23Okçular acımadan saldırdı ona.

Düşmanca savurdular oklarını üzerine.

24Ama onun yayı sağlam,

Kolları esnek çıktı;

Yakup'un güçlü Tanrısı,

İsrail'in Kayası, Çobanı olan Tanrı sayesinde.

25Sana yardım eden babanın Tanrısı'dır,

Her Şeye Gücü Yeten Tanrı'dır seni kutsayan.

Yukarıdaki göklerin

Ve aşağıdaki denizlerin bereketiyle,

Memelerin, rahimlerin bereketiyle O'dur seni kutsayan.

26Babanın kutsamaları ebedi dağların nimetlerinden,

Ebedi tepelerin bolluğundan daha yücedir;

Yusuf'un başı üzerinde,

Kardeşleri arasında önder olanın üstünde olacak.

27“Benyamin aç kurda benzer;

Sabah avını yer,

Akşam ganimeti paylaşır.”

28İsrail'in on iki oymağı bunlardır. Babaları onları kutsarken bunları söyledi. Her birini uygun biçimde kutsadı.

Yakup'un Ölümü

29-30[*]

Sonra Yakup oğullarına şu buyrukları verdi: “Ben ölmek, halkıma kavuşmak üzereyim. Beni Kenan ülkesinde atalarımın yanına, Mamre yakınlarında Hititli* Efron'un tarlasındaki mağaraya, Makpela Tarlası'ndaki mağaraya gömün. İbrahim o mağarayı mezar yapmak üzere Hititli Efron'dan tarlasıyla birlikte satın almıştı. 31[*]

graph-definition>

*

İbrahim'le karısı Sara, İshak'la karısı Rebeka oraya gömüldüler. Lea'yı da ben oraya gömdüm. 32Tarla ile içindeki mağara Hititler'den satın alındı.”

33[*]

Yakup oğullarına verdiği buyrukları bitirince, ayaklarını yatağın içine çekti, son soluğunu vererek halkına kavuştu.

50

Yakup'un Gömülüşü

1Yusuf kendini babasının üzerine attı, ağlayarak onu öptü. 2Babasının cesedini mumyalamaları için özel hekimlerine buyruk verdi. Hekimler İsrail'i mumyaladılar. 3Bu iş kırk gün sürdü. Mumyalama için bu süre gerekliydi. Mısırlılar İsrail için yetmiş gün yas tuttu.

4Yas günleri geçince, Yusuf firavunun ev halkına, “Eğer benden hoşnut kaldınızsa, lütfen firavunla konuşun” dedi,5[*]

“Babam bana ant içirdi: ‘Ölmek üzereyim. Beni Kenan ülkesinde kendim için kazdırdığım mezara gömeceksin’ dedi. Şimdi lütfen firavuna bildirin, izin versin gideyim, babamı gömüp geleyim.”

6Firavun, “Git, babanı göm, andını yerine getir” dedi.

7Böylece Yusuf babasını gömmeye gitti. Firavunun bütün görevlileri, sarayın ve Mısır'ın ileri gelenleri ona eşlik etti.8Yusuf'un bütün ailesi, kardeşleri, babasının ev halkı da onunla birlikteydi. Yalnız çocukları, davarlarla sığırları Goşen'de bıraktılar. 9Arabalarla atlılar da onları izledi. Büyük bir alay oluşturdular.

10Şeria Irmağı'nın doğusunda Atat Harmanı'na varınca, yüksek sesle, acı acı ağıt yaktılar. Yusuf babası için yedi gün yas tuttu. 11O bölgede yaşayan Kenanlılar, Atat Harmanı'ndaki yası görünce, “Mısırlılar ne kadar hüzünlü yas tutuyor!” dediler. Bu yüzden, Şeria Irmağı'nın doğusundaki bu yere Avel-Misrayim[f]

adı verildi.

12Yakup'un oğulları, babalarının vermiş olduğu buyruğu tam tamına yerine getirdiler. 13[*]

Onu Kenan ülkesine götürüp Mamre yakınlarında Makpela Tarlası'ndaki mağaraya gömdüler. O mağarayı mezar yapmak üzere tarlayla birlikte Hititli* Efron'dan İbrahim satın almıştı. 14Yusuf babasını gömdükten sonra, kendisi, kardeşleri ve onunla birlikte babasını gömmeye gelenlerin hepsi Mısır'a döndüler.

Yusuf Kardeşlerine Güven Veriyor

15Babalarının ölümünden sonra Yusuf'un kardeşleri, “Belki Yusuf bize kin besliyordur” dediler, “Ya ona yaptığımız kötülüğe karşılık bizden öç almaya kalkarsa?” 16-17Böylece Yusuf'a haber gönderdiler: “Babamız ölmeden önce Yusuf'a şöyle deyin diye buyurmuştu: ‘Kardeşlerin sana kötülük yaptılar, lütfen onların suçunu, günahını bağışla.’ Ne olur şimdi günahımızı bağışla. Biz babanın Tanrısı'nın kullarıyız.” Yusuf bu haberi alınca ağladı.

18Bunun üzerine kardeşleri gidip onun önünde yere kapanarak, “Senin köleniz” dediler.

19Yusuf, “Korkmayın” dedi, “Ben Tanrı mıyım? 20Siz bana kötülük düşündünüz, ama Tanrı bugün olduğu gibi birçok halkın yaşamını korumak için o kötülüğü iyiliğe çevirdi. 21Korkmanıza gerek yok, size de çocuklarınıza da bakacağım.” Yüreklerine dokunacak güzel sözlerle onlara güven verdi.

Yusuf'un Ölümü

22Yusuf'la babasının ev halkı Mısır'a yerleştiler. Yusuf yüz on yıl yaşadı. 23Efrayim'in üç göbek çocuklarını gördü. Manaşşe'nin oğlu Makir'in çocukları onun elinde doğdu.

24Yusuf yakınlarına, “Ben ölmek üzereyim” dedi, “Ama Tanrı kesinlikle size yardım edecek; sizi İbrahim'e, İshak'a, Yakup'a ant içerek söz verdiği topraklara götürecek.” 25[*]

Sonra onlara ant içirerek, “Tanrı kesinlikle size yardım edecek” dedi, “O zaman kemiklerimi buradan götürürsünüz.”

26Yusuf yüz on yaşında öldü. Onu mumyalayıp Mısır'da bir tabuta koydular.

[*]

1:1 Yu.1:1-3; İbr.11:3

[*]

1:3 1Ko.4:6

[*]

1:6-8 1Pe.3:5

[a]

1:24 “Sürüngen”: İbranice sözcük fare, böcek gibi öteki kara hayvanlarını da kapsıyor.

[*]

1:26 1Ko.11:7

[*]

1:27 Yar.5:2; Mat.19:4-5; Mar.10:6

[*]

1:27-28 Yar.5:1-2

[*]

2:2 İbr.4:4,10

[*]

2:2-3 Çık.20:11

[b]

2:6 “Yerden yükselen buhar” ya da “Yerden çıkan su kaynakları”.

[*]

2:7 1Ko.15:45

[*]

2:9 Yar.3:22; Va.2:7; 22:2,14

[c]

2:23 İbranice kadın (İşşa) sözcüğü adam (İş) sözcüğünden türemiştir.

[*]

2:24 Mat.19:4-5; Mar.10:7-8; 1Ko.6:16; Ef.5:31

[*]

3:1 Va.12:9; 20:2

[*]

3:6 Rom.5:12

[*]

3:13 Rom.7:11; 2Ko.11:3; 1Ti.2:14

[*]

3:15 Va.12:17

[*]

3:17-18 İbr.6:8

ç

3:20 Havva ve insan sözcükleri İbranice'de “Yaşam” anlamına gelen aynı sözcükten türemiştir.

[*]

3:22 Yar.2:9; Va.2:7; 22:2,14

[*]

4:4 İbr.11:4

[*]

4:8 Mat.23:35; Luk.11:51; 1Yu.3:12

[d]

4:8 “Haydi tarlaya gidelim” sözleri Septuaginta, Samiriye Tevratı, Süryanice ve Vulgata'dan alındı.

[*]

4:10 İbr.12:22-24

[e]

4:16 “Nod”: “Aylak” anlamına gelir.

[f]

4:25 “Şit”: “Bağışlamak” anlamına gelir.

[*]

5:1-2 Yar.1:27-28

[*]

5:2 Yar.1:27; Mat.19:4-5; Mar.10:6

[*]

5:21-24 İbr.11:5; Yah.14-15

[g]

5:29 “Nuh”: “Rahatlık” anlamına gelir.

[h]

6:2,4 “İlahi varlıklar”: İbranice “Tanrı oğulları”. Bunların melek ya da Şit soyundan gelen insanlar olduğu sanılıyor.

ı

6:4 “Nefiller”: İbranice sözcük “Düşmüş kişiler” anlamına gelir. Septuaginta bunu “Devler” diye çevirir. Aynı sözcük Say.13:32-33 ayetlerinde de geçer.

[*]

6:5-8 Mat.24:37; Luk.17:26; 1Pe.3:20

[*]

6:9 2Pe.2:5

[i]

6:14 “Gofer”: Ne çeşit ağaç olduğu bilinmiyor. Selvi ağacı olduğu sanılıyor.

[j]

6:15 “Üç yüz arşın”: Yaklaşık 135 m.

[k]

6:15 “Elli arşın”: Yaklaşık 22.5 m.

[l]

6:15 “Otuz arşın”: Yaklaşık 13.5 m.

[m]

6:16 “Bir arşın”: Yaklaşık 45 cm.

[*]

6:22 İbr.11:7

[*]

7:7 Mat.24:38-39; Luk.17:27

[*]

7:11-12 2Pe.3:6

[n]

7:20 “On beş arşın”: Yaklaşık 6.8 m.

[*]

9:1 Yar.1:28

[*]

9:4 Lev.7:26-27; 17:10-14; 19:26; Yas.12:16,23-25; 15:23

[*]

9:6 Çık.20:13

[*]

9:6 Yar.1:26

[*]

9:7 Yar.1:28

[o]

9:27 “Yafet”: “Bolluk, genişlik” anlamına gelir.

ö

10:15-18 “Sidon”: Saydalılar'ın atası.

[p]

10:24 Masoretik metin “Arpakşat Şelah'ın babasıydı”, Septuaginta “Arpakşat Kenan'ın babasıydı, Kenan Şelah'ın babasıydı.”

[r]

10:25 “Pelek”: “Bölünme” anlamına gelir.

[s]

11:9 “Babil”: İbranice “Kargaşa” sözcüğünü çağrıştırır.

ş

11:12-13 Septuaginta “Arpakşat 35 yaşındayken oğlu Kenan doğdu. Kenan'ın doğumundan sonra Arpakşat 430 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları oldu. Kenan 130 yaşındayken oğlu Şelah doğdu. Şelah'ın doğumundan sonra Kenan 330 yıl daha yaşadı. Başka oğulları, kızları oldu” (bkz. Luk.3:35-36).

[*]

12:1 Elç.7:2-3; İbr.11:8

[*]

12:3 Yar.22:18; 26:4; 28:14; Elç.3:25; Gal.3:8

[*]

12:7 Elç.7:5; Gal.3:16

[*]

12:13 Yar.20:2; 26:7

[*]

13:10 Yar.2:10

[*]

13:15 Elç.7:5

[t]

14:1 “Şinar”, yani “Babil”.

[*]

14:17-20 İbr.7:1-10

[*]

15:5 Rom.4:18; İbr.11:12

[*]

15:6 Rom.4:3,9,22; Gal.3:6; Yak.2:23

[*]

15:13 Çık.1:1-14; Elç.7:6

[*]

15:14 Çık.12:40-41; Elç.7:7

[*]

15:18-21 Elç.7:5

[u]

16:11 “İsmail”: “Tanrı işitir” anlamına gelir.

ü

16:12 “Kardeşlerinin hepsiyle çekişme içinde yaşayacak” ya da “Bütün kardeşlerinin yaşadığı yerin doğusuna yerleşecek”.

[v]

16:13 “El-Roi”: “Beni gören Tanrı” anlamına gelir.

[y]

16:14 “Beer-Lahay-Roi”: “Tanrı'yı görüp sağ kalanın kuyusu” anlamına gelir.

[*]

16:15 Gal.4:22

[*]

17:5 Rom.4:16-17

[z]

17:5 “Avram”: “Yüce Baba” anlamına gelir.

[a]

17:5 “İbrahim”: İbranice Avraham, “Çokların babası” anlamına gelebilir.

[*]

17:7 Luk.1:54-55

[*]

17:8 Elç.7:5

[*]

17:10 Elç.7:8; Rom.4:11

[b]

17:15 “Sara”: “Prenses” anlamına gelir.

[c]

17:19 “İshak”: “Güler” anlamına gelir.

[*]

18:2 İbr.13:2

ç

18:6 “Üç sea”: Yaklaşık 13 kg.

[*]

18:10 Rom.9:9

[*]

18:12 1Pe.3:6

[*]

18:14 Luk.1:37

[d]

18:22 “İbrahim RAB'bin huzurunda kaldı”: Bazı eski İbrani din bilginlerine göre “RAB İbrahim'in önünde kaldı.”

[*]

19:16 2Pe.2:7

[e]

19:22 “Soar”: “Küçük” anlamına gelir.

[*]

19:24-25 Mat.10:15; 11:23-24; Luk.10:12; 17:29; 2Pe.2:6; Yah.7

[*]

19:26 Luk.17:32

[f]

19:37 “Moav”: “Babadan” anlamına gelir.

[g]

19:38 “Ben-Ammi”: “Halkımın oğlu” anlamına gelir.

[*]

20:2 Yar.12:13; 26:7

[*]

21:2 İbr.11:11

[h]

21:3 “İshak”: “Güler” anlamına gelir.

[*]

21:4 Yar.17:12; Elç.7:8

[*]

21:9-10 Gal.4:29-30

[*]

21:12 Rom.9:7; İbr.11:18

[*]

21:22 Yar.26:26

ı

21:31 “Beer-Şeva”: “Ant Kuyusu” anlamına gelir.

[*]

22:1-13 İbr.11:17-19

[*]

22:9 Yak.2:21

[i]

22:14 “Yahve yire”: “RAB sağlar” anlamına gelir.

[*]

22:16-17 İbr.6:13-14

[*]

22:17 İbr.11:12

[*]

22:18 Elç.3:25

[*]

23:4 İbr.11:9,13

[*]

23:4 Elç.7:16

[j]

23:14-15 “Dört yüz şekel”: Yaklaşık 4.6 kg.

[k]

24:2 Bu davranış bir andın kesinlikle yerine getirileceğini gösterirdi.

[l]

24:22 “Bir beka”: Yaklaşık 6 gr.

[m]

24:22 “On şekel”: Yaklaşık 115 gr.

[*]

25:10 Yar.23:3-16

[*]

25:23 Rom.9:11-12

[n]

25:25 “Esav”: “Tüylü” anlamına gelir.

[o]

25:26 “Yakup”: “Topuk tutar” ya da “Hileci” anlamına gelir.

ö

25:30 “Edom”: “Kızıl” anlamına gelir.

[*]

25:33 İbr.12:16

[*]

26:3-4 Yar.22:16-18; Elç.3:25

[*]

26:7 Yar.12:13; 20:2

[p]

26:20 “Esek”: “Çekişme” anlamına gelir.

[r]

26:21 “Sitna”: “Düşmanlık” anlamına gelir.

[s]

26:22 “Rehovot”: “Rahatlık, genişlik” anlamına gelir.

[*]

26:26 Yar.21:22

ş

26:33 “Şiva”: “Ant” anlamına gelir.

[t]

26:33 “Beer-Şeva”: “Ant Kuyusu” anlamına gelir.

[*]

27:27-29 İbr.11:20

[*]

27:29 Yar.12:3

[*]

27:36 Yar.25:29-34

[*]

27:38 İbr.12:17

[*]

27:39-40 İbr.11:20

[*]

27:40 Yar.36:8; 2Kr.8:20

[*]

28:4 Yar.17:4-8

[*]

28:12 Yu.1:51

[*]

28:13 Yar.13:14-15

[*]

28:14 Yar.12:3; 22:18; 26:4

[u]

28:19 “Beytel”: “Tanrı'nın Evi” anlamına gelir.

ü

29:17 “Alımlıydı” ya da “Zayıftı”.

[v]

29:32 “Ruben”: “Bak, erkek çocuk!” anlamına gelir.

[y]

29:33 “Şimon”: “Duyar” anlamına gelir.

[z]

29:34 “Levi”: “Bağlılık” anlamına gelir.

[a]

29:35 “Yahuda”: “Övgü” anlamına gelir.

[b]

30:6 “Dan”: “Haklı” anlamına gelir.

[c]

30:8 “Naftali”: “Benim savaşım” anlamına gelir.

ç

30:11 “Gad”: “Uğur” anlamına gelir.

[d]

30:13 “Aşer”: “Mutlu” anlamına gelir.

[e]

30:14 “Adamotu”: İnsanın iki bacağını andıran çatal biçiminde köke sahip, yenildiğinde cinsel gücü artırdığına inanılan bir bitki.

[f]

30:18 “İssakar”: “Ödül” anlamına gelir.

[g]

30:20 “Zevulun”: “Değer” anlamına gelir.

[h]

30:24 “Yusuf”: “Daha çok versin” anlamına gelir.

[*]

31:13 Yar.28:18-22

ı

31:42 “Taptığı”: İbranice “Korktuğu”. Aynı ifade 31:53'te de geçer.

[i]

31:47 Aramice “Yegar-Sahaduta” ve İbranice “Galet” “Tanıklık yığını” anlamına gelir.

[j]

31:49 “Mispa”: “Gözcü kulesi” anlamına gelir.

[k]

32:2 “Mahanayim”: “İki ordugah” anlamına gelir.

[*]

32:12 Yar.22:17

[*]

32:28 Yar.35:10

[*]

32:28 Hoş.12:4

[l]

32:28 “İsrail”: “Tanrı'yla güreşir” anlamına gelir.

[m]

32:30 “Peniel”: “Tanrı'nın yüzü” anlamına gelir.

[n]

33:17 “Sukkot”: “Barınaklar” anlamına gelir.

[*]

33:19 Yşu.24:32; Yu.4:5; Elç.7:16

[o]

33:19 “Yüz parça gümüş”: İbranice “Yüz kesita”. Kesita ağırlığı ve değeri bilinmeyen bir para birimiydi.

ö

33:20 “El-Elohe-İsrail”: “Tanrı İsrail'in Tanrısı” anlamına gelir.

[*]

35:1 Yar.28:11-17

[p]

35:7 “El-Beytel”: “Beytel'in Tanrısı” anlamına gelir.

[r]

35:8 “Allon-Bakut”: “Ağlama meşesi” anlamına gelir.

[*]

35:10 Yar.32:28

[s]

35:10 “İsrail”: “Tanrı'yla güreşir” anlamına gelir.

[*]

35:11-12 Yar.17:4-8

[*]

35:14-15 Yar.28:18-19

ş

35:15 “Beytel”: “Tanrı'nın evi” anlamına gelir.

[t]

35:18 “Ben-Oni”: “Kederimin oğlu” anlamına gelir.

[u]

35:18 “Benyamin”: “Sağ elimin oğlu” ya da “Güneyli oğul” anlamına gelir.

ü

35:22 Septuaginta “Bunu duyunca çok kızdı”, Masoretik metin “Bunu duydu”.

[*]

35:27 Yar.13:18

[*]

36:2 Yar.26:34

[*]

36:3 Yar.28:9

[*]

37:11 Elç.7:9-10

[*]

37:28 Elç.7:9-10

[*]

38:8 Yas.25:5-7

[v]

38:29 “Peres”: “Gedik açmak” anlamına gelir.

[y]

38:30 “Zerah”: “Kırmızı” anlamına gelir.

[*]

39:2,21 Elç.7:9-10

[*]

41:40 Elç.7:9-10

[z]

41:45 “On Kenti”: Heliopolis diye de bilinir.

[a]

41:51 “Manaşşe”: “Unutturan” anlamına gelir.

[b]

41:52 “Efrayim”: “İki kat verimli” anlamına gelir.

[*]

41:54 Elç.7:11

[*]

41:55 Yu.2:5

[*]

42:2 Elç.7:12

[*]

42:9 Yar.37:5-10

[*]

42:22 Yar.37:21-22

[*]

45:1-3 Elç.7:13

[*]

45:9-11 Elç.7:14

[*]

46:6-7 Elç.7:15

[*]

46:20 Yar.41:50-52

[c]

46:20 “On Kenti”: Heliopolis diye de bilinir.

[*]

46:27 Elç.7:14

ç

47:21 Septuaginta, Samiriye Tevratı “Köleleştirdi”, Masoretik metin “Kentlere göçtürdü”.

[*]

47:29-30 Yar.49:29-32; 50:6

[*]

47:31 İbr.11:21

[d]

47:31 “Yatağının başı ucunda eğilip” ya da “Değneğinin ucuna yaslanıp”.

[*]

48:3-4 Yar.28:13-14

[*]

48:7 Yar.35:16-19

[*]

48:20 İbr.11:21

[*]

49:9 Say.24:9; Va.5:5

[e]

49:10 “Sahibi” ya da “Şilo” veya “Şilo'ya”.

[*]

49:29-30 Yar.23:3-20

[*]

49:31 Yar.25:9-10

[*]

49:31 Yar.35:29

[*]

49:33 Elç.7:15

[*]

50:5 Yar.47:29-31

[f]

50:11 “Avel-Misrayim”: “Mısırlılar'ın yası” ya da “Mısırlılar'ın çayırı” anlamına gelir.

[*]

50:13 Elç.7:16

[*]

50:25 Çık.13:19; Yşu.24:32; İbr.11:22

Mısırdan Çıkış

GİRİŞ

Mısır'dan Çıkış Kitabı, İsrail halkının yaklaşık 3 500 yıl önce köle oldukları Mısır'dan ayrılmalarını anlatır. Kitap dört ana bölüme ayrılabilir:

1. İsrailliler'in kölelikten kurtulması.

2. Sina Dağı'na yaptıkları yolculuk.

3. Tanrı'nın Sina Dağı'nda halkıyla yaptığı antlaşma.

(Bu antlaşma yaşamlarına ışık tutacak ahlaksal, sosyal ve dinsel yasaları içermekteydi.)

4. Tapınma yerinin yapımı, döşenmesi, Tanrı'ya tapınma, kâhinlerle ilgili yasalar.

Kitap, her şeyden önce Tanrı'nın halkını kölelikten kurtarıp geleceğe umutla bakan bir ulus kılmak için neler yaptığını anlatır.

Kitabın odağındaki kişi, Tanrı'nın halkını Mısır'dan çıkarmaya öncülük etsin diye seçtiği Musa'dır. 20. bölümde geçen On Buyruk kitabın en iyi bilinen konularındandır.

Ana Hatlar:

1:1-15:21 İsrailliler'in Mısır'dan kurtulması

a.1:1-22 Mısır'da kölelik

b.2:1-4:31 Musa'nın doğumu ve gençlik yılları

c.5:1-11:10 Musa'yla Harun'un firavuna meydan okuması

ç.12:1-15:21 Fısıh kurbanı ve Mısır'dan çıkış

15:22-18:27 Kamış Denizi'nden Sina Dağı'na göç

19:1-24:18 Sina Dağı'nda yapılan antlaşma

25:1-40:38 Buluşma Çadırı'yla tapınma kuralları

1

İsrailliler Mısır'da Baskı Görüyor

1[*]

Yakup'la birlikte aileleriyle Mısır'a giden İsrailoğulları'nın adları şunlardır: 2Ruben, Şimon, Levi, Yahuda, 3İssakar, Zevulun, Benyamin, 4Dan, Naftali, Gad, Aşer. 5Yakup'un soyundan gelenler toplam yetmiş kişiydi. Yusuf zaten Mısır'daydı.

6Zamanla Yusuf, kardeşleri ve o kuşağın hepsi öldü. 7[*]

Ama soyları arttı; üreyip çoğaldılar, gittikçe büyüdüler, ülke onlarla dolup taştı.

8[*]

Sonra Yusuf hakkında bilgisi olmayan yeni bir kral Mısır'da tahta çıktı. 9Halkına, “Bakın, İsrailliler sayıca bizden daha çok” dedi, 10[*]

“Gelin, onlara karşı aklımızı kullanalım, yoksa daha da çoğalırlar; bir savaş çıkarsa, düşmanlarımıza katılıp bize karşı savaşır, ülkeyi terk ederler.”

11Böylece Mısırlılar İsrailliler'in başına onları ağır işlere koşacak angaryacılar atadılar. İsrailliler firavun için Pitom ve Ramses adında ambarlı kentler yaptılar. 12Ama Mısırlılar baskı yaptıkça İsrailliler daha da çoğalarak bölgeye yayıldılar. Mısırlılar korkuya kapılarak 13İsrailliler'i amansızca çalıştırdılar. 14Her türlü tarla işi, harç ve kerpiç yapımı gibi ağır işlerle yaşamı onlara zehir ettiler. Bütün işlerinde onları amansızca kullandılar.

15Mısır Kralı, Şifra ve Pua adındaki İbrani ebelere şöyle dedi: 16“İbrani kadınlarını doğum sandalyesinde doğurturken iyi bakın; çocuk erkekse öldürün, kızsa dokunmayın.” 17Ama ebeler Tanrı'dan korkan kimselerdi, Mısır Kralı'nın buyruğuna uymayarak erkek çocukları sağ bıraktılar. 18Bunun üzerine Mısır Kralı ebeleri çağırtıp, “Niçin yaptınız bunu?” diye sordu, “Neden erkek çocukları sağ bıraktınız?”

19Ebeler, “İbrani kadınlar Mısırlı kadınlara benzemiyor” diye yanıtladılar, “Çok güçlüler. Daha ebe gelmeden doğuruyorlar.”

20Tanrı ebelere iyilik etti. Halk çoğaldıkça çoğaldı. 21Ebeler kendisinden korktukları için Tanrı onları ev bark sahibi yaptı.

22[*]

Bunun üzerine firavun bütün halkına buyruk verdi: “Doğan her İbrani erkek çocuk Nil'e atılacak, kızlar sağ bırakılacak.”

2

Musa'nın Doğumu

1Levili bir adam kendi oymağından bir kızla evlendi. 2[*]

Kadın gebe kaldı ve bir erkek çocuk doğurdu. Güzel bir çocuk olduğunu görünce, onu üç ay gizledi. 3Daha fazla gizleyemeyeceğini anlayınca, hasır bir sepet alıp katran ve ziftle sıvadı. İçine çocuğu yerleştirip Nil kıyısındaki sazlığa bıraktı. 4Çocuğun ablası kardeşine ne olacağını görmek için uzaktan gözlüyordu.

5O sırada firavunun kızı yıkanmak için ırmağa indi. Hizmetçileri ırmak kıyısında yürüyorlardı. Sazların arasındaki sepeti görünce, firavunun kızı onu getirmesi için hizmetçisini gönderdi. 6Sepeti açınca ağlayan çocuğu gördü. Ona acıyarak, “Bu bir İbrani çocuğu” dedi.

7Çocuğun ablası firavunun kızına, “Gidip bir İbrani sütnine çağırayım mı?” diye sordu, “Senin için bebeği emzirsin.”

8Firavunun kızı, “Olur” diye yanıtladı. Kız gidip bebeğin annesini çağırdı. 9Firavunun kızı kadına, “Bu bebeği al, benim için emzir, ücretin neyse veririm” dedi. Kadın bebeği alıp emzirdi. 10[*]

Çocuk büyüyünce, onu geri getirdi. Firavunun kızı çocuğu evlat edindi. “Onu sudan çıkardım” diyerek adını Musa[g]

koydu.

Musa Midyan'a Kaçıyor

11[*]

graph-definition>

*

Musa büyüdükten sonra bir gün soydaşlarının yanına gitti. Yaptıkları ağır işleri seyrederken bir Mısırlı'nın bir İbrani'yi dövdüğünü gördü. 12Çevresine göz gezdirdi; kimse olmadığını anlayınca, Mısırlı'yı öldürüp kuma gizledi. 13Ertesi gün gittiğinde, iki İbrani'nin kavga ettiğini gördü. Haksız olana, “Niçin kardeşini dövüyorsun?” diye sordu.

14Adam, “Kim seni başımıza yönetici ve yargıç atadı?” diye yanıtladı, “Mısırlı'yı öldürdüğün gibi beni de mi öldürmek istiyorsun?” O zaman Musa korkarak, “Bu iş ortaya çıkmış!” diye düşündü. 15[*]

Firavun olayı duyunca Musa'yı öldürtmek istedi. Ancak Musa ondan kaçıp Midyan yöresine gitti. Bir kuyunun başında otururken 16Midyanlı bir kâhinin* yedi kızı su çekmeye geldi. Babalarının sürüsünü suvarmak için yalakları dolduruyorlardı. 17Ama bazı çobanlar gelip onları kovmak istedi. Musa kızların yardımına koşup hayvanlarını suvardı.

18Sonra kızlar babaları Reuel'in yanına döndüler. Reuel, “Nasıl oldu da bugün böyle tez geldiniz?” diye sordu.

19Kızlar, “Mısırlı bir adam bizi çobanların elinden kurtardı” diye yanıtladılar, “Üstelik bizim için su çekip hayvanlara verdi.”

20Babaları, “Nerede o?” diye sordu, “Niçin adamı dışarıda bıraktınız? Gidin onu yemeğe çağırın.”

21Musa Reuel'in yanında kalmayı kabul etti. Reuel de kızı Sippora'yı onunla evlendirdi. 22Sippora bir erkek çocuk doğurdu. Musa, “Garibim bu yabancı ülkede” diyerek çocuğa Gerşom[h]

adını verdi.

23Aradan yıllar geçti, bu arada Mısır Kralı öldü. İsrailliler hâlâ kölelik altında inliyor, feryat ediyorlardı. Sonunda yakarışları Tanrı'ya erişti. 24[*]

Tanrı iniltilerini duydu; İbrahim, İshak ve Yakup'la yaptığı antlaşmayı anımsadı. 25İsrailliler'e baktı ve onlara ilgi gösterdi.

3

Tanrı Musa'yı Çağırıyor

1[*]

Musa kayınbabası Midyanlı Kâhin Yitro'nun sürüsünü güdüyordu. Sürüyü çölün batısına sürdü ve Tanrı Dağı'na, Horev'e vardı. 2RAB'bin meleği bir çalıdan yükselen alevlerin içinde ona göründü. Musa baktı, çalı yanıyor, ama tükenmiyor. 3“Çok garip” diye düşündü, “Gidip bir bakayım, çalı neden tükenmiyor!”

4RAB Tanrı Musa'nın yaklaştığını görünce, çalının içinden, “Musa, Musa!” diye seslendi.

Musa, “Buyur!” diye yanıtladı.

5[*]

Tanrı, “Fazla yaklaşma” dedi, “Çarıklarını çıkar. Çünkü bastığın yer kutsal topraktır. 6[*]

Ben babanın Tanrısı, İbrahim'in Tanrısı, İshak'ın Tanrısı ve Yakup'un Tanrısı'yım.” Musa yüzünü kapadı, çünkü Tanrı'ya bakmaya korkuyordu.

7RAB, “Halkımın Mısır'da çektiği sıkıntıyı yakından gördüm” dedi, “Angaryacılar yüzünden ettikleri feryadı duydum. Acılarını biliyorum. 8Bu yüzden onları Mısırlılar'ın elinden kurtarmak için geldim. O ülkeden çıkarıp geniş ve verimli topraklara, süt ve bal akan ülkeye, Kenan, Hitit*, Amor, Periz, Hiv ve Yevus topraklarına götüreceğim. 9İsrailliler'in feryadı bana erişti. Mısırlılar'ın onlara yapmakta olduğu baskıyı görüyorum. 10Şimdi gel, halkım İsrail'i Mısır'dan çıkarmak için seni firavuna göndereyim.”

11Musa, “Ben kimim ki firavuna gidip İsrailliler'i Mısır'dan çıkarayım?” diye karşılık verdi.

12Tanrı, “Kuşkun olmasın, ben seninle olacağım” dedi, “Seni benim gönderdiğimin kanıtı şu olacak: Halkı Mısır'dan çıkardığın zaman bu dağda bana tapınacaksınız.”

13[*]

Musa şöyle karşılık verdi: “İsrailliler'e gidip, ‘Beni size atalarınızın Tanrısı gönderdi’ dersem, ‘Adı nedir?’ diye sorabilirler. O zaman ne diyeyim?”

14[*]

Tanrı, “Ben Ben'im” dedi, “İsrailliler'e de ki, ‘Beni size Ben Ben'im diyen gönderdi.’

15[*]

“İsrailliler'e de ki, ‘Beni size atalarınızın Tanrısı, İbrahim'in Tanrısı, İshak'ın Tanrısı ve Yakup'un Tanrısı Yahveı

gönderdi.’ Sonsuza dek adım bu olacak. Kuşaklar boyunca böyle anılacağım. 16Git, İsrail ileri gelenlerini topla, onlara şöyle de: ‘Atalarınız İbrahim'in, İshak'ın, Yakup'un Tanrısı Yahve bana görünerek şunları söyledi: Sizinle ve Mısır'da size yapılanlarla yakından ilgileniyorum. 17Söz verdim, sizi Mısır'da çektiğiniz sıkıntıdan kurtaracağım; Kenan, Hitit, Amor, Periz, Hiv ve Yevus topraklarına, süt ve bal akan ülkeye götüreceğim.’

18“İsrail ileri gelenleri seni dinleyecekler. Sonra birlikte Mısır Kralı'na gidip, ‘İbraniler'in Tanrısı Yahve bizimle görüştü’ diyeceksiniz, ‘Şimdi izin ver, Tanrımız Yahve'ye kurban kesmek için çölde üç gün yol alalım.’ 19Ama biliyorum, güçlü bir el zorlamadıkça Mısır Kralı gitmenize izin vermeyecek. 20Elimi uzatacak ve aralarında şaşılası işler yaparak Mısır'ı cezalandıracağım. O zaman sizi salıverecek.

21[*]

“Halkımın Mısırlılar'ın gözünde lütuf bulmasını sağlayacağım. Gittiğinizde eli boş gitmeyeceksiniz. 22Her kadın Mısırlı komşusundan ya da konuğundan altın ve gümüş takılar, giysiler isteyecek. Oğullarınızı, kızlarınızı bunlarla süsleyeceksiniz. Mısırlılar'ı soyacaksınız.”

4

Rab Musa'ya Belirtiler Gösteriyor

1Musa, “Ya bana inanmazlarsa?” dedi, “Sözümü dinlemez, ‘RAB sana görünmedi’ derlerse, ne olacak?”

2RAB, “Elinde ne var?” diye sordu.

Musa, “Değnek” diye yanıtladı.

3RAB, “Onu yere at” dedi. Musa değneğini yere atınca, değnek yılan oldu. Musa yılandan kaçtı.

4RAB, “Elini uzat, kuyruğundan tut” dedi. Musa elini uzatıp kuyruğunu tutunca yılan yine değnek oldu. 5RAB, “Bunu yap ki, ataları İbrahim'in, İshak'ın, Yakup'un Tanrısı RAB'bin sana göründüğüne inansınlar” dedi.

6Sonra, “Elini koynuna koy” dedi. Musa elini koynuna koydu. Çıkardığı zaman eli bir deri hastalığına yakalanmış, kar gibi bembeyaz olmuştu.

7RAB, “Elini yine koynuna koy” dedi. Musa elini yine koynuna koydu. Çıkardığı zaman eli eski haline dönmüştü.

8RAB, “Eğer sana inanmaz, ilk belirtiyi önemsemezlerse, ikinci belirtiye inanabilirler” dedi, 9“Bu iki belirtiye de inanmaz, sözünü dinlemezlerse, Nil'den biraz su alıp kuru toprağa dök. Irmaktan aldığın su toprakta kana dönecek.”

10Musa RAB'be, “Aman, ya Rab!” dedi, “Ben kulun ne geçmişte, ne de benimle konuşmaya başladığından bu yana iyi bir konuşmacı oldum. Çünkü dili ağır, tutuk biriyim.”

11RAB, “Kim ağız verdi insana?” dedi, “İnsanı sağır, dilsiz, görür ya da görmez yapan kim? Ben değil miyim? 12Şimdi git! Ben konuşmana yardımcı olacağım. Ne söylemen gerektiğini sana öğreteceğim.”

13Musa, “Aman, ya Rab!” dedi, “Ne olur, benim yerime başkasını gönder.”

14RAB Musa'ya öfkelendi ve, “Ağabeyin Levili Harun var ya!” dedi, “Bilirim, o iyi konuşur. Hem şu anda seni karşılamaya geliyor. Seni görünce sevinecek. 15Onunla konuş, ne söylemesi gerektiğini anlat. İkinizin konuşmasına da yardımcı olacak, ne yapacağınızı size öğreteceğim. 16O sana sözcülük edecek, senin yerine halkla konuşacak. Sen de onun için Tanrı gibi olacaksın. 17Bu değneği eline al, çünkü belirtileri onunla gerçekleştireceksin.”

Musa Mısır'a Dönüyor

18Musa kayınbabası Yitro'nun yanına döndü. Ona, “İzin ver, Mısır'daki soydaşlarımın yanına döneyim” dedi, “Bakayım, hâlâ yaşıyorlar mı?”

Yitro, “Esenlikle git” diye karşılık verdi.

19RAB Midyan'da Musa'ya, “Mısır'a dön, çünkü canını almak isteyenlerin hepsi öldü” demişti. 20Böylece Musa karısını, oğullarını eşeğe bindirdi; Tanrı'nın buyurduğu değneği de eline alıp Mısır'a doğru yola çıktı.

21RAB Musa'ya, “Mısır'a döndüğünde, sana verdiğim güçle bütün şaşılası işleri firavunun önünde yapmaya bak” dedi, “Ama ben onu inatçı yapacağım. Halkı salıvermeyecek. 22Sonra firavuna de ki, ‘RAB şöyle diyor: İsrail benim ilk oğlumdur. 23[*]

Sana, bırak oğlum gitsin, bana tapsın, dedim. Ama sen onu salıvermeyi reddettin. Bu yüzden senin ilk oğlunu öldüreceğim.’ ”

24RAB yolda, bir konaklama yerinde Musa'yla[i]

karşılaştı, onu öldürmek istedi. 25O anda Sippora keskin bir taş alıp oğlunu sünnet etti, derisini Musa'nın[j]

ayaklarına dokundurdu. “Gerçekten sen bana kanlı güveysin” dedi. 26Böylece RAB Musa'yı esirgedi. Sippora Musa'ya sünnetten ötürü “Kanlı güveysin” demişti.

27RAB Harun'a, “Çöle, Musa'yı karşılamaya git” dedi. Harun gitti, onu Tanrı Dağı'nda karşılayıp öptü. 28Musa duyurması için RAB'bin kendisine söylediği bütün sözleri ve gerçekleştirmesini buyurduğu bütün belirtileri Harun'a anlattı.

29Musa'yla Harun varıp İsrail'in bütün ileri gelenlerini topladılar. 30Harun RAB'bin Musa'ya söylemiş olduğu her şeyi onlara anlattı. Musa da halkın önünde belirtileri gerçekleştirdi. 31Halk inandı; RAB'bin kendileriyle ilgilendiğini, çektikleri sıkıntıyı görmüş olduğunu duyunca, eğilip tapındılar.

5

Musa'yla Harun Firavunun Huzurunda

1Sonra Musa'yla Harun firavuna gidip şöyle dediler: “İsrail'in Tanrısı RAB diyor ki, ‘Halkımı bırak gitsin, çölde bana bayram yapsın.’ ”

2Firavun, “RAB kim oluyor ki, O'nun sözünü dinleyip İsrail halkını salıvereyim?” dedi. “RAB'bi tanımıyorum. İsrailliler'in gitmesine izin vermeyeceğim.”

3Musa'yla Harun, “İbraniler'in Tanrısı bizimle görüştü” diye yanıtladılar, “İzin ver, Tanrımız RAB'be kurban kesmek için çölde üç gün yol alalım. Yoksa bizi salgın hastalık ya da kılıçla cezalandırabilir.”

4Mısır Firavunu, “Ey Musa ve Harun, niçin halkı işinden alıkoyuyorsunuz? Siz de işinizin başına dönün” dedi, 5“Bakın, halkınız Mısırlılar'dan daha kalabalık, oysa siz onların işini engellemeye çalışıyorsunuz.”

6Firavun o gün angaryacılara ve halkın başındaki görevlilere buyruk verdi: 7“Kerpiç yapmak için artık halka saman vermeyeceksiniz. Gitsinler, kendi samanlarını kendileri toplasınlar. 8Önceki gibi aynı sayıda kerpiç yapmalarını isteyin, kerpiç sayısını azaltmayın. Çünkü tembel insanlardır; bu yüzden, ‘Gidelim, Tanrımız'a kurban keselim’ diye bağrışıyorlar.9İşlerini ağırlaştırın ki, meşgul olsunlar, yalan sözlere kulak asmasınlar.”

10Angaryacılarla görevliler gidip İsrailliler'e şöyle dediler: “Firavun diyor ki, ‘Artık size saman vermeyeceğim. 11Gidin, nerede bulursanız oradan kendinize saman alın. Ancak işiniz hiç hafifletilmeyecek.’ ” 12Böylece halk saman yerine anız toplamak üzere bütün Mısır'a dağıldı. 13Angaryacılar, “Saman verildiği günlerdeki gibi gündelik görevlerinizi eksiksiz yerine getirin” diyerek onlara baskı yapıyordu. 14Firavunun angaryacılarının atadığı İsrailli görevliler, “Niçin dün ve bugün daha önceki gibi gereken sayıda kerpiç yaptırmadınız?” diyerek dövüldüler.

15Bunun üzerine İsrailli görevliler firavunun yanına varıp yakındılar: “Neden kullarına böyle davranıyorsun? 16Neden bize saman verilmediği halde, ‘Kerpiç yapın!’ deniyor? İşte kulların dövülüyor, oysa suçlu senin kendi halkındır.”

17Firavun, “Tembelsiniz siz, tembel!” diye karşılık verdi, “Bu yüzden ‘Gidip RAB'be kurban keselim’ diyorsunuz.18Haydi, işinizin başına dönün. Size saman verilmeyecek; yine de aynı sayıda kerpiç üreteceksiniz.”

19Kendilerine, “Her gün üretmeniz gereken kerpiç sayısını azaltmayacaksınız” dendiğinde İsrailli görevliler zor durumda olduklarını anladılar. 20Firavunun yanından ayrılınca, kendilerini bekleyen Musa'yla Harun'a çıkıştılar. 21“RAB yaptığınızı görsün, cezanızı versin!” dediler, “Bizi firavunla görevlilerinin gözünde rezil ettiniz. Bizi öldürmeleri için ellerine bir kılıç verdiniz.”

Tanrı Kurtuluş Sözü Veriyor

22Musa RAB'be döndü ve, “Ya Rab, niçin bu halka kötü davrandın?” dedi, “Beni bunun için mi gönderdin? 23Senin adına firavunla konuşmaya gittim gideli firavun bu halka kötü davranıyor. Sen de kendi halkını kurtarmak için hiçbir şey yapmadın.”

6

1RAB Musa'ya, “Firavuna ne yapacağımı şimdi göreceksin” dedi, “Güçlü elimden ötürü İsrail halkını salıverecek, güçlü elimden ötürü onları ülkesinden kovacak.”

2[*]

Tanrı ayrıca Musa'ya, “Ben Yahve'yim[k]

” dedi, 3“İbrahim'e, İshak'a ve Yakup'a Her Şeye Gücü Yeten Tanrı olarak göründüm, ama onlara kendimi Yahve adıyla tanıtmadım. 4Yabancı olarak yaşadıkları Kenan ülkesini kendilerine vermek üzere onlarla antlaşma yaptım. 5Mısırlılar'ın köleleştirdiği İsrailliler'in iniltilerini duydum ve antlaşmamı hep andım.

6“Onun için İsrailliler'e de ki, ‘Ben Yahve'yim. Sizi Mısırlılar'ın boyunduruğundan çıkaracak, onların kölesi olmaktan kurtaracağım. Onları ağır biçimde yargılayacak ve kudretli elimle sizi özgür kılacağım. 7Sizi kendi halkım yapacak ve Tanrınız olacağım. O zaman sizi Mısırlılar'ın boyunduruğundan çıkaran Tanrınız Yahve'nin ben olduğumu bileceksiniz.8Sizi İbrahim'e, İshak'a ve Yakup'a vereceğime ant içtiğim topraklara götüreceğim. Orayı size mülk olarak vereceğim. Ben Yahve'yim.’ ”

9Musa bunları İsrailliler'e anlattı, ama umutları kırıldığı ve ağır baskı altında oldukları için onu dinlemediler.

10-11RAB Musa'ya, “Git, Mısır Firavunu'na İsrailliler'i ülkesinden salıvermesini söyle” dedi.

12Ama Musa, “İsrailliler beni dinlemedikten sonra, firavun nasıl dinler?” diye karşılık verdi, “Zaten iyi konuşan biri değilim[l]

.”

13RAB Musa ve Harun'la İsrailliler ve Mısır Firavunu hakkında konuştu. İsrailliler'i Mısır'dan çıkarmalarını buyurdu.

Musa'yla Harun'un Soy Kütüğü

14İsrailliler'in aile önderleri şunlardır: Yakup'un ilk oğlu Ruben'in oğulları: Hanok, Pallu, Hesron, Karmi. Ruben'in boyları bunlardır. 15Şimon'un oğulları: Yemuel, Yamin, Ohat, Yakin, Sohar ve Kenanlı bir kadının oğlu Şaul. Şimon'un boyları bunlardır. 16[*]

Kayıtlarına göre Levioğulları'nın adları şunlardır: Gerşon, Kehat, Merari. Levi 137 yıl yaşadı. 17Gerşon'un oğulları boylarına göre şunlardır: Livni, Şimi. 18Kehat'ın oğulları: Amram, Yishar, Hevron, Uzziel. Kehat 133 yıl yaşadı.19Merari'nin oğulları: Mahli, Muşi. Kayıtlarına göre Levi boyları bunlardır.

20Amram halası Yokevet'le evlendi. Yokevet ona Harun'la Musa'yı doğurdu. Amram 137 yıl yaşadı. 21Yishar'ın oğulları: Korah, Nefek, Zikri. 22Uzziel'in oğulları: Mişael, Elsafan, Sitri. 23Harun Nahşon'un kızkardeşi ve Amminadav'ın kızı Elişeva'yla evlendi. Elişeva ona Nadav, Avihu, Elazar ve İtamar'ı doğurdu. 24Korah'ın oğulları: Assir, Elkana, Aviasaf. Korahlılar'ın boyları bunlardır. 25Harun'un oğlu Elazar Putiel'in kızlarından biriyle evlendi. Karısı ona Pinehas'ı doğurdu. Boylarına göre Levili aile önderleri bunlardır.

26RAB'bin, “İsrailliler'i ordular halinde Mısır'dan çıkarın” dediği Harun ve Musa bunlardır. 27İsrailliler'i Mısır'dan çıkarmak için Mısır Firavunu ile konuşanlar da Musa'yla Harun'dur.

Rab Musa'yla Harun'a Buyruk Veriyor

28-29RAB Mısır'da Musa'yla konuştuğunda, ona, “Ben RAB'bim” dedi, “Sana söylediğim her şeyi Mısır Firavunu'na ilet.”

30Musa RAB'bin huzurunda, “Ben iyi konuşan biri değilim” diye karşılık verdi, “Firavun beni nasıl dinler?”

7

1RAB, “Bak, seni firavuna karşı Tanrı gibi yaptım” dedi, “Ağabeyin Harun senin peygamberin olacak. 2Sana buyurduğum her şeyi ağabeyine anlat. O da firavuna İsrailliler'i ülkesinden salıvermesini söylesin. 3[*]

Ben firavunu inatçı yapacağım ki, belirtilerimi ve şaşılası işlerimi Mısır'da artırabileyim. 4Ama firavun sizi dinlemeyecek. O zaman elimi Mısır'ın üzerine koyacağım ve onları ağır biçimde cezalandırarak halkım İsrail'i ordular halinde Mısır'dan çıkaracağım. 5Mısır'a karşı elimi kaldırdığım ve İsrailliler'i aralarından çıkardığım zaman Mısırlılar benim RAB olduğumu anlayacak.”

6Musa'yla Harun RAB'bin buyurduğu gibi yaptılar. 7Firavunla konuştuklarında Musa seksen, Harun seksen üç yaşındaydı.

Harun'un Değneği Yılan Oluyor

8RAB Musa'yla Harun'a şöyle dedi: 9“Firavun size, ‘Bir mucize yapın’ dediğinde, söyle Harun'a, değneğini alıp firavunun önüne atsın. Değnek yılan olacak.”

10Böylece Musa'yla Harun firavunun yanına gittiler ve RAB'bin buyurduğu gibi yaptılar. Harun değneğini firavunla görevlilerinin önüne attı. Değnek yılan oluverdi. 11[*]

Bunun üzerine firavun kendi bilgelerini, büyücülerini çağırdı. Mısırlı büyücüler de büyüleriyle aynı şeyi yaptılar. 12Her biri değneğini attı, değnekler yılan oldu. Ancak Harun'un değneği onların değneklerini yuttu. 13Yine de, RAB'bin söylediği gibi firavun inat etti ve Musa'yla Harun'u dinlemedi.

Kan Belası

14RAB Musa'ya, “Firavun inat ediyor, halkı salıvermeyi reddediyor” dedi, 15“Sabah git, firavun Nil'e inerken onu karşılamak için ırmak kıyısında bekle. Yılana dönüşen değneği eline al 16ve ona de ki, ‘Halkımı salıver, çölde bana tapsınlar, demem için İbraniler'in Tanrısı RAB beni sana gönderdi. Ama sen şu ana kadar kulak asmadın. 17[*]

Benim RAB olduğumu şundan anla, diyor RAB. İşte, elimdeki değneği ırmağın sularına vuracağım, sular kana dönecek. 18Irmaktaki balıklar ölecek, ırmak leş gibi kokacak, Mısırlılar artık ırmağın suyunu içemeyecekler.’ ”

19Sonra RAB Musa'ya şöyle buyurdu: “Harun'a de ki, ‘Değneğini al ve elini Mısır'ın suları üzerine –ırmakları, kanalları, havuzları, bütün su birikintileri üzerine– uzat, hepsi kana dönsün. Bütün Mısır'da tahta ve taş kaplardaki sular bile kana dönecek.’ ”

20Musa'yla Harun RAB'bin buyurduğu gibi yaptılar. Harun firavunla görevlilerinin gözü önünde değneğini kaldırıp ırmağın sularına vurdu. Bütün sular kana dönüştü. 21Irmaktaki balıklar öldü, ırmak kokmaya başladı. Mısırlılar ırmağın suyunu içemez oldular. Mısır'ın her yerinde kan vardı.

22Mısırlı büyücüler de kendi büyüleriyle aynı şeyi yaptılar. RAB'bin söylediği gibi firavun inat etti ve Musa'yla Harun'u dinlemedi. 23Olanlara aldırmadan sarayına döndü. 24Mısırlılar içecek su bulmak için ırmak kıyısını kazmaya koyuldular. Çünkü ırmağın suyunu içemiyorlardı.

25RAB'bin ırmağı vurmasının üzerinden yedi gün geçti.

8

Kurbağa Belası

1RAB Musa'ya şöyle dedi: “Firavunun yanına git ve ona de ki, ‘RAB şöyle diyor: Halkımı salıver, bana tapsınlar. 2Eğer halkımı salıvermeyi reddedersen, bütün ülkeni kurbağalarla cezalandıracağım. 3Irmak kurbağalarla dolup taşacak. Kurbağalar çıkıp sarayına, yatak odana, yatağına, görevlilerinin ve halkının evlerine, fırınlarına, hamur teknelerine girecekler. 4Senin, halkının, bütün görevlilerinin üstüne sıçrayacaklar.’

5“Harun'a de ki, ‘Elindeki değneği ırmakların, kanalların, havuzların üzerine uzatıp kurbağaları çıkart; Mısır'ı kurbağalar kaplasın.’ ”

6Böylece Harun elini Mısır'ın suları üzerine uzattı; kurbağalar çıkıp Mısır'ı kapladı. 7Ancak büyücüler de kendi büyüleriyle aynı şeyi yaptılar ve ülkeye kurbağaları saldılar.

8Firavun Musa'yla Harun'u çağırtıp, “RAB'be dua edin, benim ve halkımın üzerinden kurbağaları uzaklaştırsın” dedi, “O zaman halkınızı RAB'be kurban kessinler diye salıvereceğim.”

9Musa, “Sen karar ver” diye karşılık verdi, “Bunu sana bırakıyorum. Kurbağalar senden ve evlerinden uzak dursun, yalnız ırmakta kalsınlar diye senin, görevlilerin ve halkın için ne zaman dua edeyim?”

10Firavun, “Yarın” dedi.

Musa, “Peki, dediğin gibi olsun” diye karşılık verdi, “Böylece bileceksin ki, Tanrımız RAB gibisi yoktur. 11Kurbağalar senden, evlerinden, görevlilerinden, halkından uzaklaşacak, yalnız ırmakta kalacaklar.”

12Musa'yla Harun firavunun yanından ayrıldılar. Musa RAB'bin firavunun başına getirdiği kurbağa belası için RAB'be feryat etti. 13RAB Musa'nın isteğini yerine getirdi. Kurbağalar evlerde, avlularda, tarlalarda öldüler. 14Kurbağaları yığın yığın topladılar. Ülke kokudan geçilmez oldu. 15Ancak firavun ülkenin rahatladığını görünce, RAB'bin söylediği gibi inatçılık etti ve Musa'yla Harun'u dinlemedi.

Sivrisinek Belası

16RAB Musa'ya şöyle dedi: “Harun'a de ki, ‘Değneğini uzatıp yere vur, yerdeki toz sivrisineğe dönüşsün, bütün Mısır'ı kaplasın.’ ” 17Öyle yaptılar. Harun elindeki değneği uzatıp yere vurunca, insanlarla hayvanların üzerine sivrisinekler üşüştü. Mısır'da yerin bütün tozu sivrisineğe dönüştü. 18Büyücüler de kendi büyüleriyle tozu sivrisineğe dönüştürmek istedilerse de başaramadılar. İnsanların, hayvanların üzerini sivrisinek kapladı.

19[*]

Büyücüler firavuna, “Bu işte Tanrı'nın parmağı var” dediler. Ne var ki, RAB'bin söylediği gibi firavun inat etti, Musa'yla Harun'u dinlemedi.

At Sineği Belası

20RAB Musa'ya şöyle dedi: “Sabah erkenden kalk, firavun ırmağa inerken onu karşıla ve şöyle de: ‘RAB diyor ki, halkımı salıver, bana tapsınlar. 21Halkımı salıvermezsen senin, görevlilerinin, halkının, evlerinin üzerine at sineği yağdıracağım. Mısırlılar'ın evleri ve üzerinde yaşadıkları topraklar at sinekleriyle dolup taşacak.

22“ ‘Ama o gün halkımın yaşadığı Goşen bölgesinde farklı davranacağım. Orada at sineği olmayacak. Böylece bileceksin ki, bu ülkede RAB benim. 23Kendi halkımla senin halkın arasına fark koyacağım. Yarın bu belirti gerçekleşecek.’ ”

24RAB dediğini yaptı. Firavunun sarayına, görevlilerinin evlerine sürü sürü at sineği gönderdi. Mısır at sineği yüzünden baştan sona harap oldu.

25Firavun Musa'yla Harun'u çağırtıp, “Gidin, bu ülkede Tanrınız'a kurban kesin” dedi.

26Musa, “Bu doğru olmaz” diye karşılık verdi, “Çünkü Mısırlılar Tanrımız RAB'be kurban kesmeyi iğrenç sayıyorlar. İğrenç saydıkları bu şeyi gözlerinin önünde yaparsak bizi taşlamazlar mı? 27Tanrımız RAB'be kurban kesmek için, bize buyurduğu gibi üç gün çölde yol almalıyız.”

28Firavun, “Çölde Tanrınız RAB'be kurban kesmeniz için sizi salıveriyorum” dedi, “Yalnız çok uzağa gitmeyeceksiniz. Şimdi benim için dua edin.”

29Musa, “Yarın at sineklerini firavunun, görevlilerinin, halkının üzerinden uzaklaştırsın diye, yanından ayrılır ayrılmaz RAB'be dua edeceğim” dedi, “Yalnız firavun RAB'be kurban kesmek için halkın gitmesini önleyerek bizi yine aldatmamalı.”

30Musa firavunun yanından çıkıp RAB'be dua etti. 31RAB Musa'nın isteğini yerine getirdi; firavunun, görevlilerinin, halkının üzerinden at sineklerini uzaklaştırdı. Tek sinek kalmadı. 32Öyleyken, firavun bir kez daha inatçılık etti ve halkı salıvermedi.

9

Hayvanların Ölümü

1RAB Musa'ya şöyle dedi: “Firavunun yanına git ve ona de ki, ‘İbraniler'in Tanrısı RAB şöyle diyor: Halkımı salıver, bana tapsınlar. 2Salıvermeyi reddeder, onları tutmakta diretirsen, 3RAB'bin eli kırlardaki hayvanlarınızı –atları, eşekleri, develeri, sığırları, davarları– büyük kırıma uğratarak sizi cezalandıracak. 4RAB İsrailliler'le Mısırlılar'ın hayvanlarına farklı davranacak. İsrailliler'in hayvanlarından hiçbiri ölmeyecek.’ ”

5RAB zamanı da belirleyerek, “Yarın ülkede bunu yapacağım” dedi. 6Ertesi gün RAB dediğini yaptı: Mısırlılar'ın hayvanları büyük çapta öldü. Ama İsrailliler'in hayvanlarından hiçbiri ölmedi. 7Firavun adam gönderdi, İsrailliler'in bir tek hayvanının bile ölmediğini öğrendi. Öyleyken, inat etti ve halkı salıvermedi.

Çıban Belası

8RAB Musa'yla Harun'a, “Yanınıza iki avuç dolusu ocak kurumu alın” dedi, “Musa kurumu firavunun önünde göğe doğru savursun. 9Kurum bütün Mısır'ın üzerinde ince bir toza dönüşecek; ülkenin her yanındaki insanların, hayvanların bedenlerinde irinli çıbanlar çıkacak.”

10[*]

Böylece Musa'yla Harun ocak kurumu alıp firavunun önünde durdular. Musa kurumu göğe doğru savurdu. İnsanlarda ve hayvanlarda irinli çıbanlar çıktı. 11Büyücüler çıbandan ötürü Musa'nın karşısında duramaz oldular. Çünkü bütün Mısırlılar'da olduğu gibi onlarda da çıbanlar çıkmıştı. 12RAB firavunu inatçı yaptı, RAB'bin Musa'ya söylediği gibi, firavun Musa'yla Harun'u dinlemedi.

Dolu Belası

13RAB Musa'ya şöyle dedi: “Sabah erkenden kalkıp firavunun huzuruna çık, de ki, ‘İbraniler'in Tanrısı RAB şöyle diyor: Halkımı salıver, bana tapsınlar. 14Yoksa bu kez senin, görevlilerinin, halkının üzerine bütün belalarımı yağdıracağım. Öyle ki, bu dünyada benim gibisi olmadığını öğrenesin. 15Çünkü elimi kaldırıp seni ve halkını salgın hastalıkla vurmuş olsaydım, yeryüzünden silinmiş olurdun. 16[*]

Gücümü sana göstermek, adımı bütün dünyaya tanıtmak için seni ayakta tuttum.17Hâlâ halkımı salıvermiyor, onlara üstünlük taslıyorsun. 18Bu yüzden, yarın bu saatlerde Mısır'a tarihinde görülmemiş ağır bir dolu yağdıracağım. 19Şimdi buyruk ver, hayvanların ve kırda neyin varsa hepsi sığınaklara konsun. Dolu yağınca, eve getirilmeyen, kırda kalan bütün insanlarla hayvanlar ölecek.’ ”

20Firavunun görevlileri arasında RAB'bin uyarısından korkanlar köleleriyle hayvanlarını çabucak evlerine getirdiler.21RAB'bin uyarısını önemsemeyenler ise köleleriyle hayvanlarını tarlada bıraktı.

22RAB Musa'ya, “Elini göğe doğru uzat” dedi, “Mısır'ın her yerine, insanların, hayvanların, kırdaki bütün bitkilerin üzerine dolu yağsın.” 23Musa değneğini göğe doğru uzatınca RAB gök gürlemeleri ve dolu gönderdi. Yıldırım düştü. RAB Mısır'a dolu yağdırdı. 24[*]

Şiddetli dolu yağıyor, sürekli şimşek çakıyordu. Mısır Mısır olalı böylesi bir dolu görmemişti. 25Dolu Mısır'da insandan hayvana dek kırdaki her şeyi, bütün bitkileri mahvetti, bütün ağaçları kırdı. 26Yalnız İsrailliler'in yaşadığı Goşen bölgesine dolu düşmedi.

27Firavun Musa'yla Harun'u çağırtarak, “Bu kez günah işledim” dedi, “RAB haklı, ben ve halkım haksızız. 28RAB'be dua edin, yeter bu gök gürlemeleri ve dolu. Sizi salıvereceğim, artık burada kalmayacaksınız.”

29Musa, “Kentten çıkınca, ellerimi RAB'be uzatacağım” dedi, “Gök gürlemeleri duracak, artık dolu yağmayacak. Böylece dünyanın RAB'be ait olduğunu bileceksin. 30Ama biliyorum, sen ve görevlilerin RAB Tanrı'dan hâlâ korkmuyorsunuz.”

31Keten ve arpa mahvolmuştu; çünkü arpa başak vermiş, keten çiçek açmıştı. 32Ama buğday ve kızıl buğday henüz bitmediği için zarar görmemişti.

33Musa firavunun yanından ayrılıp kentten çıktı. Ellerini RAB'be uzattı. Gök gürlemesi ve dolu durdu, yağmur dindi.34Firavun yağmurun, dolunun, gök gürlemesinin kesildiğini görünce, yine günah işledi. Hem kendisi, hem görevlileri inat ettiler. 35RAB'bin Musa aracılığıyla söylediği gibi, firavun inat ederek İsrailliler'i salıvermedi.

10

Çekirge Belası

1RAB Musa'ya, “Firavunun yanına git” dedi, “Belirtilerimi aralarında göstermek için firavunla görevlilerini inatçı yaptım.2Mısır'la nasıl alay ettiğimi, aralarında gösterdiğim belirtileri sen de çocuklarına, torunlarına anlat ki, benim RAB olduğumu bilesiniz.”

3Musa'yla Harun firavunun yanına varıp şöyle dediler: “İbraniler'in Tanrısı RAB diyor ki, ‘Ne zamana dek alçakgönüllü olmayı reddedeceksin? Halkımı salıver, bana tapsınlar. 4Halkımı salıvermeyi reddedersen, yarın ülkene çekirgeler göndereceğim. 5Yeryüzünü öylesine kaplayacaklar ki, toprak görünmez olacak. Doludan kurtulan ürünlerinizi, kırda biten bütün ağaçlarınızı yiyecekler. 6Evlerine, bütün görevlilerinin, bütün Mısırlılar'ın evlerine çekirge dolacak. Ne babaların, ne ataların ömürlerince böylesini görmediler.’ ” Sonra Musa dönüp firavunun yanından ayrıldı.

7Görevlileri firavuna, “Ne zamana dek bu adam bize tuzak kuracak?” dediler, “Bırak gitsinler, Tanrıları RAB'be tapsınlar. Mısır harap oldu, hâlâ anlamıyor musun?”

8Böylece, Musa'yla Harun'u firavunun yanına geri getirdiler. Firavun, “Gidin, Tanrınız RAB'be tapın” dedi, “Ama kimler gidecek?”

9Musa, “Genç, yaşlı hep birlikte gideceğiz” dedi, “Oğullarımızı, kızlarımızı, davarlarımızı, sığırlarımızı yanımıza alacağız. Çünkü RAB'be bayram yapmalıyız.”

10Firavun, “Alın çoluk çocuğunuzu, gidin gidebilirseniz, RAB yardımcınız olsun!” dedi, “Bakın, kötü niyetiniz ne kadar açık. 11Olmaz. Yalnız erkekler gidip RAB'be tapsın. Zaten istediğiniz de bu.” Sonra Musa'yla Harun firavunun yanından kovuldular.

12RAB Musa'ya, “Elini Mısır'ın üzerine uzat” dedi, “Çekirge yağsın; ülkenin bütün bitkilerini, doludan kurtulan her şeyi yesinler.”

13Musa değneğini Mısır'ın üzerine uzattı. Bütün o gün ve gece RAB ülkede doğu rüzgarı estirdi. Sabah olunca da doğu rüzgarı çekirgeleri getirdi. 14[*]

Mısır'ın üzerinde uçuşan çekirgeler ülkeyi boydan boya kapladı. Öyle çoktular ki, böylesi hiçbir zaman görülmedi, kuşaklar boyu da görülmeyecek. 15Toprağın üzerini öyle kapladılar ki, ülke kapkara kesildi. Bütün bitkileri, dolunun zarar vermediği ağaçlarda kalan meyvelerin hepsini yediler. Mısır'ın hiçbir yerinde, ne ağaçlarda, ne de kırdaki bitkilerde yeşillik kalmadı.

16Firavun acele Musa'yla Harun'u çağırttı. “Tanrınız RAB'be ve size karşı günah işledim” dedi, 17“Lütfen bir kez daha günahımı bağışlayın ve Tanrınız RAB'be dua edin; bu ölümcül belayı üzerimden uzaklaştırsın.”

18Musa firavunun yanından çıkıp RAB'be dua etti. 19RAB rüzgarı çok şiddetli batı rüzgarına döndürdü. Rüzgar çekirgeleri sürükleyip Kamış Denizi'ne* döktü. Mısır'da tek çekirge kalmadı. 20Ama RAB firavunu inatçı yaptı. Firavun İsrailliler'i salıvermedi.

Karanlık Belası

21[*]

RAB Musa'ya, “Elini göğe doğru uzat” dedi, “Mısır'ı hissedilebilir bir karanlık kaplasın.” 22Musa elini göğe doğru uzattı, Mısır üç gün koyu karanlığa gömüldü. 23Üç gün boyunca kimse kimseyi göremez, yerinden kımıldayamaz oldu. Yalnız İsrailliler'in yaşadığı yerler aydınlıktı.

24Firavun Musa'yı çağırttı. “Gidin, RAB'be tapın” dedi, “Yalnız davarlarınızla sığırlarınız alıkonacak. Çoluk çocuğunuz sizinle birlikte gidebilir.”

25Musa, “Ama Tanrımız RAB'be kurban kesmemiz için bize kurbanlık ve yakmalık sunular* da vermelisin” diye karşılık verdi, 26“Hayvanlarımızı da yanımıza almalıyız. Bir tırnak bile kalmamalı burada. Çünkü Tanrımız RAB'be tapmak için bazı hayvanları kullanacağız. Oraya varmadıkça hangi hayvanları RAB'be sunacağımızı bilemeyiz.”

27Ancak RAB firavunu inatçı yaptı, firavun İsrailliler'i salıvermeye yanaşmadı. 28Musa'ya, “Git başımdan” dedi, “Sakın bir daha karşıma çıkma. Yüzümü gördüğün gün ölürsün.”

29Musa, “Dediğin gibi olsun” diye karşılık verdi, “Bir daha yüzünü görmeyeceğim.”

11

İlk Doğan Çocukların Ölümü

1RAB Musa'ya, “Firavunun ve Mısır'ın başına bir bela daha getireceğim” dedi, “O zaman gitmenize izin verecek, sizi buradan adeta kovacak. 2Halkına söyle, kadın erkek herkes komşusundan altın, gümüş eşya istesin.” 3RAB İsrail halkının Mısırlılar'ın gözünde lütuf bulmasını sağladı. Musa da Mısır'da, firavunun görevlilerinin ve halkın gözünde çok büyüdü.

4Musa firavuna şöyle dedi: “RAB diyor ki, ‘Gece yarısı Mısır'ı boydan boya geçeceğim. 5Tahtında oturan firavunun ilk çocuğundan, değirmendeki kadın kölenin ilk çocuğuna kadar, hayvanlar dahil Mısır'daki bütün ilk doğanlar ölecek. 6Bütün Mısır'da benzeri ne görülmüş, ne de görülecek büyük bir feryat kopacak. 7İsrailliler'e ya da hayvanlarına bir köpek bile havlamayacak.’ O zaman RAB'bin İsrailliler'le Mısırlılar'a nasıl farklı davrandığını anlayacaksınız. 8Bu görevlilerinin hepsi gelip önümde eğilecek, ‘Sen ve seni izleyenler, gidin!’ diyecekler. Ondan sonra gideceğim.” Musa firavunun yanından büyük bir öfkeyle ayrıldı.

9RAB Musa'ya, “Mısır'da şaşılası işlerim çoğalsın diye firavun sizi dinlemeyecek” demişti. 10Musa'yla Harun firavunun önünde bütün bu şaşılası işleri yaptılar. Ama RAB firavunu inatçı yaptı. Firavun İsrailliler'i ülkesinden salıvermedi.

12

Fısıh Bayramı

1-2[*]

RAB Mısır'da Musa'yla Harun'a, “Bu ay sizin için ilk ay*, yılın ilk ayı olacak” dedi, 3“Bütün İsrail topluluğuna bildirin: Bu ayın onunda herkes ailesine göre kendi ev halkına birer kuzu[m]

alacak. 4Eğer bir kuzu bir aileye çok geliyorsa, aile bireylerinin sayısı ve herkesin yiyeceği miktar hesaplanacak ve aile kuzuyu en yakın komşusuyla paylaşabilecek. 5Koyun ya da keçilerden seçeceğiniz hayvan kusursuz, erkek ve bir yaşında olmalı. 6Ayın on dördüne kadar ona bakacaksınız. O akşamüstü bütün İsrail topluluğu hayvanları boğazlayacak. 7Hayvanın kanını alıp, etin yeneceği evin yan ve üst kapı sövelerine sürecekler. 8O gece ateşte kızartılmış et mayasız ekmek ve acı otlarla yenmelidir. 9Eti çiğ veya haşlanmış olarak değil, başı, bacakları, bağırsakları ve işkembesiyle birlikte kızartarak yiyeceksiniz. 10Sabaha kadar bitirmelisiniz. Artakalan olursa, sabah ateşte yakacaksınız. 11Eti şöyle yemelisiniz: Beliniz kuşanmış, çarıklarınız ayağınızda, değneğiniz elinizde olmalı. Eti çabuk yemelisiniz. Bu RAB'bin Fısıh* kurbanıdır.

12“O gece Mısır'dan geçeceğim. Hem insanların hem de hayvanların bütün ilk doğanlarını öldüreceğim. Mısır'ın bütün ilahlarını yargılayacağım. Ben RAB'bim. 13Bulunduğunuz evlerin üzerindeki kan sizin için belirti olacak. Kanı görünce üzerinizden geçeceğim[n]

. Mısır'ı cezalandırırken ölüm saçan size hiçbir zarar vermeyecek. 14Bu gün sizin için anma günü olacak. Bu günü RAB'bin bayramı olarak kutlayacaksınız. Gelecek kuşaklarınız boyunca sürekli bir kural olarak bu günü kutlayacaksınız.”

Mayasız Ekmek Bayramı

(Lev.23:4-8; Say.28:16-25; Yas.16:1-8)

15“Yedi gün mayasız ekmek yiyeceksiniz. İlk gün evlerinizden mayayı kaldıracaksınız. Kim bu yedi gün içinde mayalı bir şey yerse, İsrail'den atılacaktır. 16Birinci ve yedinci günler kutsal toplantı yapacaksınız. O günler hiçbir iş yapılmayacak. Herkes yalnız kendi yiyeceğini hazırlayacak. 17Mayasız Ekmek Bayramı'nı* kutlayacaksınız, çünkü sizi ordular halinde o gün Mısır'dan çıkardım. Bu günü kalıcı bir kural olarak kuşaklarınız boyunca kutlayacaksınız. 18Birinci ayın* on dördüncü gününün akşamından yirmi birinci gününün akşamına kadar mayasız ekmek yiyeceksiniz.19Evlerinizde yedi gün maya bulunmayacak. Mayalı bir şey yiyen yerli yabancı herkes İsrail topluluğundan atılacaktır.20Mayalı bir şey yemeyeceksiniz. Yaşadığınız her yerde mayasız ekmek yiyeceksiniz.”

İlk Fısıh Bayramı

21Musa İsrail'in bütün ileri gelenlerini çağırtarak onlara şöyle dedi: “Hemen gidin, aileleriniz için kendinize davarlar seçip Fısıh* kurbanı olarak boğazlayın. 22Bir demet mercanköşkotu alın, leğendeki kana batırıp kanı kapılarınızın yan ve üst sövelerine sürün. Sabaha kadar kimse evinden çıkmasın. 23[*]

RAB Mısırlılar'ı öldürmek için gelecek, kapılarınızın yan ve üst sövelerindeki kanı görünce üzerinden geçecek, ölüm saçanın evlerinize girip sizi öldürmesine izin vermeyecek.

24“Sen ve çocukların kalıcı bir kural olarak bu olayı kutlayacaksınız. 25RAB'bin size söz verdiği topraklara girdiğiniz zaman bu töreye uyacaksınız. 26Çocuklarınız size, ‘Bu törenin anlamı nedir?’ diye sorduklarında, 27‘Bu RAB'bin Fısıh kurbanıdır’ diyeceksiniz, ‘Çünkü RAB Mısırlılar'ı öldürürken evlerimizin üzerinden geçerek bizi bağışladı.’ ” İsrailliler eğilip tapındılar. 28Sonra gidip RAB'bin Musa'yla Harun'a verdiği buyruğu eksiksiz uyguladılar.

29[*]

Gece yarısı RAB tahtında oturan firavunun ilk çocuğundan zindandaki tutsağın ilk çocuğuna kadar Mısır'daki bütün insanların ve hayvanların ilk doğanlarını öldürdü. 30O gece firavunla görevlileri ve bütün Mısırlılar uyandı. Büyük feryat koptu. Çünkü ölüsü olmayan ev yoktu.

Mısır'dan Çıkış

31Aynı gece firavun Musa'yla Harun'u çağırttı ve, “Kalkın!” dedi, “Siz ve İsrailliler halkımın arasından çıkıp gidin, istediğiniz gibi RAB'be tapın. 32Dediğiniz gibi davarlarınızı, sığırlarınızı da alın götürün. Beni de kutsayın!”

33İsrailliler'in ülkeyi hemen terk etmesi için Mısırlılar diretti. “Yoksa hepimiz öleceğiz!” diyorlardı. 34Böylece halk mayası henüz katılmamış hamurunu aldı, giysilere sarılı hamur teknelerini omuzlarında taşıdı.

35[*]

İsrailliler Musa'nın dediğini yapmış, Mısırlılar'dan altın, gümüş eşya ve giysi istemişlerdi. 36RAB İsrailliler'in Mısırlılar'ın gözünde lütuf bulmasını sağladı. Mısırlılar onlara istediklerini verdiler. Böylece İsrailliler onları soydular.

37İsrailliler kadın ve çocukların dışında altı yüz bin kadar erkekle yaya olarak Ramses'ten Sukkot'a doğru yola çıktılar.38Daha pek çok kişi de onlarla birlikte gitti. Yanlarında çok sayıda davar ve sığır vardı. 39Mısır'dan getirdikleri hamurla mayasız pide pişirdiler. Maya yoktu. Çünkü Mısır'dan kovulmuşlar, kendilerine azık hazırlayacak zaman bulamamışlardı.

40[*]

İsrailliler Mısır'da dört yüz otuz yıl yaşadı. 41Dört yüz otuz yılın sonuncu günü RAB'bin halkı ordular halinde Mısır'ı terk etti. 42O gece RAB İsrailliler'i Mısır'dan çıkarmak için sürekli bekledi. İsrailliler de kuşaklar boyunca aynı gece RAB'bi yüceltmek için uyanık olmalıdır.

Fısıh Kuralları

43RAB Musa'yla Harun'a şöyle dedi: “Fısıh Bayramı'nın* kuralları şunlardır: Hiçbir yabancı Fısıh* etini yemeyecek.44Ama satın aldığınız köleler sünnet edildikten sonra ondan yiyebilir. 45Konuklar ve ücretli işçiler ondan yemeyecek.46[*]

Fısıh eti evde yenmeli, evin dışına çıkarılmamalı. Kemikleri kırmayacaksınız. 47Bütün İsrail topluluğu Fısıh Bayramı'nı kutlayacak. 48Yanınızdaki yabancı bir konuk RAB'bin Fısıh Bayramı'nı kutlamak isterse, önce evindeki bütün erkekler sünnet edilmeli; sonra yerel halktan biri gibi İsrail halkına katılıp bayramı kutlayabilir. Ama sünnetsiz* biri Fısıh etini yemeyecektir. 49Ülkede doğan için de, aranızda yaşayan yabancı için de aynı kural geçerlidir.” 50İsrailliler RAB'bin Musa'yla Harun'a verdiği buyruğu eksiksiz yerine getirdiler. 51O gün RAB İsrailliler'i ordular halinde Mısır'dan çıkardı.

13

İlk Doğanların Adanması

1-2[*]

RAB Musa'ya, “Bütün ilk doğanları bana adayın” dedi, “İsrailliler arasında insan olsun, hayvan olsun her rahmin ilk ürünü bana aittir.”

3Musa halka, “Mısır'dan, köle olduğunuz ülkeden çıktığınız bugünü anımsayın” dedi, “Çünkü RAB güçlü eliyle sizi oradan çıkardı. Mayalı hiçbir şey yenmeyecek. 4Bugün Aviv ayında* buradan ayrılıyorsunuz. 5RAB sizi Kenan, Hitit*, Amor, Hiv ve Yevus topraklarına, atalarınıza vereceğine ant içtiği süt ve bal akan ülkeye götürdüğü zaman bu ay şu törelere uyacaksınız: 6Yedi gün mayasız ekmek yiyecek, yedinci gün RAB'be bayram yapacaksınız. 7O yedi gün içinde yalnız mayasız ekmek yiyeceksiniz. Aranızda ve ülkenizin hiçbir yerinde mayalı bir şey görülmeyecek. 8O gün oğullarınıza, ‘Mısır'dan çıktığımızda RAB'bin bizim için yaptıklarından dolayı bunları yapıyoruz’ diye anlatacaksınız. 9Bu elinizde bir belirti ve alnınızda bir anma işareti olacak; öyle ki, RAB'bin yasası hep ağzınızda olsun. Çünkü RAB güçlü eliyle sizi Mısır'dan çıkardı. 10Siz de her yıl belirlenen tarihte bu kuralı uygulamalısınız.

11“RAB size ve atalarınıza ant içerek söz verdiği gibi sizi Kenan topraklarına getirecektir. Orayı size verdiği zaman,12[*]

ilk doğan erkek çocuklarınızın ve hayvanlarınızın hepsini RAB'be adayacaksınız. Çünkü bunlar RAB'be aittir. 13İlk doğan her sıpanın bedelini bir kuzuyla ödeyin. Bedelini ödemezseniz, boynunu kırın. Bütün ilk doğan erkek çocuklarınızın bedelini ödemelisiniz.

14“İlerde oğullarınız size, ‘Bunun anlamı ne?’ diye sorduklarında, ‘RAB bizi güçlü eliyle Mısır'dan, köle olduğumuz ülkeden çıkardı’ diye yanıtlarsınız, 15‘Firavun bizi salıvermemekte diretince, RAB Mısır'da insanların ve hayvanların bütün ilk doğanlarını öldürdü. İşte bunun için hayvanların ilk doğan erkek yavrularını RAB'be kurban ediyoruz. İlk doğan erkek çocuklarımızın bedelini ise bir hayvanla ödüyoruz.’ 16Bu uygulama elinizde bir belirti ve alnınızda bir anma işareti olacak; RAB'bin bizi Mısır'dan güçlü eliyle çıkardığını anımsatacak.”

Kamış Denizi'ni Geçiş

17Firavun İsrailliler'i salıverdiğinde, Filist yöresi yakın olmasına karşın, Tanrı onları oradan götürmedi. Çünkü, “Halk savaşla karşılaşınca, düşüncelerini değiştirip Mısır'a geri dönebilir” diye düşündü. 18Halkı çöl yolundan Kamış Denizi'ne* doğru dolaştırdı. İsrailliler Mısır'dan silahlı çıkmışlardı.

19[*]

Musa Yusuf'un kemiklerini yanına almıştı. Çünkü Yusuf İsrail'in oğullarına, “Tanrı kesinlikle size yardım edecek, kemiklerimi buradan götüreceksiniz” diye sıkı sıkı ant içirmişti.

20Sukkot'tan ayrılıp çöl kenarında, Etam'da konakladılar. 21Gece gündüz ilerlemeleri için, RAB gündüzün bir bulut sütunu içinde yol göstererek, geceleyin bir ateş sütunu içinde ışık vererek onlara öncülük ediyordu. 22Gündüz bulut sütunu, gece ateş sütunu halkın önünden eksik olmadı.

14

1-2RAB Musa'ya, “İsrailliler'e söyle, dönsünler” dedi, “Pi– Hahirot yakınlarında, Migdol ile deniz arasında, Baal-Sefon'un karşısında deniz kıyısında konaklasınlar. 3Firavun şöyle düşünecek: ‘İsrailliler ülkede şaşkın şaşkın dolaşıyorlardır, çöl onları kuşatmıştır.’ 4Firavunu inatçı yapacağım. Onların peşine düşecek. Böylece firavunla ordusunu yenerek yücelik kazanacağım. Mısırlılar bilecek ki, ben RAB'bim.” İsrailliler söyleneni yaptılar.

5Halkın kaçtığı Mısır Firavunu'na bildirilince, firavunla görevlileri onlara ilişkin düşüncelerini değiştirdiler: “Biz ne yaptık?” dediler, “İsrailliler'i salıvermekle kölelerimizi kaybetmiş olduk!” 6Firavun savaş arabasını hazırlattı, ordusunu yanına aldı.7Seçme altı yüz savaş arabasının yanısıra, Mısır'ın bütün savaş arabalarını sorumlu sürücüleriyle birlikte yanına aldı.8RAB Mısır Firavunu'nu inatçı yaptı. Firavun zafer havası içinde ilerleyen İsrailliler'in peşine düştü. 9Mısırlılar firavunun bütün atları, savaş arabaları, atlıları, askerleriyle onların ardına düştüler ve deniz kıyısında, Pi-Hahirot yakınlarında, Baal-Sefon'un karşısında konaklarken onlara yetiştiler.

10Firavun yaklaşırken, İsrailliler Mısırlılar'ın arkalarından geldiğini görünce dehşete kapılarak RAB'be feryat ettiler.11Musa'ya, “Mısır'da mezar mı yoktu da bizi çöle ölmeye getirdin?” dediler, “Bak, Mısır'dan çıkarmakla bize ne yaptın!12Mısır'dayken sana, ‘Bırak bizi, Mısırlılar'a kulluk edelim’ demedik mi? Çölde ölmektense Mısırlılar'a kulluk etsek bizim için daha iyi olurdu.”

13Musa, “Korkmayın!” dedi, “Yerinizde durup bekleyin, RAB bugün sizi nasıl kurtaracak görün. Bugün gördüğünüz Mısırlılar'ı bir daha hiç görmeyeceksiniz. 14RAB sizin için savaşacak, siz sakin olun yeter.”

15RAB Musa'ya, “Niçin bana feryat ediyorsun?” dedi, “İsrailliler'e söyle, ilerlesinler. 16Sen değneğini kaldır, elini denizin üzerine uzat. Sular yarılacak ve İsrailliler kuru toprak üzerinde yürüyerek denizi geçecekler. 17Ben Mısırlılar'ı inatçı yapacağım ki, artlarına düşsünler. Firavunu, bütün ordusunu, savaş arabalarını, atlılarını yenerek yücelik kazanacağım.18Firavun, savaş arabaları ve atlılarından ötürü yücelik kazandığım zaman, Mısırlılar bilecek ki, ben RAB'bim.”

19-20İsrail ordusunun önünde yürüyen Tanrı'nın meleği yerini değiştirip arkaya geçti. Önlerindeki bulut sütunu da yerini değiştirip arkalarına, Mısır ve İsrail ordularının arasına geldi. Gece boyunca bulut bir yanı karartıyor, öbür yanı aydınlatıyordu. Bu yüzden, bütün gece iki taraf birbirine yaklaşamadı.

21Musa elini denizin üzerine uzattı. RAB bütün gece güçlü doğu rüzgarıyla suları geri itti, denizi karaya çevirdi. Sular ikiye bölündü, 22[*]

İsrailliler kuru toprak üzerinde yürüyerek denizi geçtiler. Sular sağlarında, sollarında onlara duvar oluşturdu. 23Mısırlılar artlarından geliyordu. Firavunun bütün atları, savaş arabaları, atlıları denizde onları izliyordu.24Sabah nöbetinde RAB ateş ve bulut sütunundan Mısır ordusuna baktı ve onları şaşkına çevirdi. 25Arabalarının tekerleklerini çıkardı[o]

; öyle ki, arabalarını zorlukla sürdüler. Mısırlılar, “İsrailliler'den kaçalım!” dediler, “Çünkü RAB onlar için bizimle savaşıyor.”

26RAB Musa'ya, “Elini denizin üzerine uzat” dedi, “Sular Mısırlılar'ın, savaş arabalarının, atlılarının üzerine dönsün.”27Musa elini denizin üzerine uzattı. Sabaha karşı deniz olağan haline döndü. Mısırlılar sulardan kaçarken RAB onları denizin ortasında silkip attı. 28Geri dönen sular savaş arabalarını, atlıları, İsrailliler'in peşinden denize dalan firavunun bütün ordusunu yuttu. Onlardan bir kişi bile sağ kalmadı.

29Ama İsrailliler denizi kuru toprakta yürüyerek geçmişlerdi. Sular sağlarında, sollarında onlara duvar oluşturmuştu.30RAB o gün İsrailliler'i Mısırlılar'ın elinden kurtardı. İsrailliler deniz kıyısında Mısırlılar'ın ölülerini gördüler. 31RAB'bin Mısırlılar'a gösterdiği büyük gücü gören İsrail halkı RAB'den korkup O'na ve kulu Musa'ya güvendi.

15

Kurtuluş Ezgisi

1[*]

Musa'yla İsrailliler RAB'be şu ezgiyi söylediler:

“Ezgiler sunacağım RAB'be,

Çünkü yüceldikçe yüceldi;

Atları da, atlıları da denize döktü.

2[*]

Rab gücüm ve ezgimdir,

O kurtardı beni.

O'dur Tanrım,

Övgüler sunacağım O'na.

O'dur babamın Tanrısı,

Yücelteceğim O'nu.

3Savaş eridir RAB,

Adı RAB'dir.

4“Denize attı firavunun ordusunu,

Savaş arabalarını.

Kamış Denizi'nde* boğuldu seçme subayları.

5Derin sulara gömüldüler,

Taş gibi dibe indiler.

6“Senin sağ elin, ya RAB,

Senin sağ elin korkunç güce sahiptir.

Altında düşmanlar kırılır.

7Devrilir sana başkaldıranlar büyük görkemin karşısında,

Gönderir gazabını anız gibi tüketirsin onları.

8Burnunun soluğu karşısında,

Sular yığıldı bir araya.

Kabaran sular duvarlara dönüştü,

Denizin göbeğindeki derin sular dondu.

9Düşman böbürlendi:

‘Peşlerine düşüp yakalayacağım onları’ dedi,

‘Bölüşeceğim çapulu,

Dileğimce yağmalayacağım,

Kılıcımı çekip yok edeceğim onları.’

10Üfledin soluğunu, denize gömüldüler,

Kurşun gibi engin sulara battılar.

11“Var mı senin gibisi ilahlar arasında, ya RAB?

Senin gibi kutsallıkta görkemli, heybetiyle övgüye değer,

Harikalar yaratan var mı?

12Sağ elini uzattın,

Yer yuttu onları.

13Öncülük edeceksin sevginle kurtardığın halka,

Kutsal konutunun yolunu göstereceksin gücünle onlara.

14Uluslar duyup titreyecekler,

Filist halkını dehşet saracak.

15Edom beyleri korkuya kapılacak,

Moav önderlerini titreme alacak,

Kenan'da yaşayanların tümü korkudan eriyecek.

16Korku ve dehşet düşecek üzerlerine,

Senin halkın geçinceye dek, ya RAB,

Sahip olduğun bu halk geçinceye dek,

Bileğinin gücü karşısında taş kesilecekler.

17Ya RAB, halkını içeri alacaksın.

Kendi dağına, yaşamak için seçtiğin yere,

Ellerinle kurduğun kutsal yere dikeceksin, ya Rab!

18RAB sonsuza dek egemen olacaktır.”

19Firavunun atları, savaş arabaları, atlıları denize dalınca, RAB suları onların üzerine çevirdi. Ama İsrailliler denizi kuru toprakta yürüyerek geçtiler.

20Harun'un kızkardeşi Peygamber Miryam tefini eline aldı, bütün kadınlar teflerle, oynayarak onu izlediler. 21Miryam onlara şu ezgiyi söyledi:

“Ezgiler sunun RAB'be,

Çünkü yüceldikçe yüceldi,

Atları, atlıları denize döktü.”

Acı Su

22Musa İsrailliler'i Kamış Denizi'nin* ötesine çıkardı. Şur Çölü'ne girdiler. Çölde üç gün yol aldılarsa da su bulamadılar.23Mara'ya vardılar. Ama Mara'nın suyunu içemediler, çünkü su acıydı. Bu yüzden oraya Maraö

adı verildi. 24Halk, “Ne içeceğiz?” diye Musa'ya yakınmaya başladı.

25Musa RAB'be yakardı. RAB ona bir ağaç parçası gösterdi. Musa onu suya atınca sular tatlı oldu.

Orada RAB onlar için bir kural ve ilke koydu, hepsini sınadı. 26“Ben, Tanrınız RAB'bin sözünü dikkatle dinler, gözümde doğru olanı yapar, buyruklarıma kulak verir, bütün kurallarıma uyarsanız, Mısırlılar'a verdiğim hastalıkların hiçbirini size vermeyeceğim” dedi, “Çünkü size şifa veren RAB benim.”

27[*]

Sonra Elim'e gittiler. Orada on iki su kaynağı, yetmiş hurma ağacı vardı. Su kıyısında konakladılar.

16

Man ve Bıldırcın

1Bütün İsrail topluluğu Elim'den ayrıldı. Mısır'dan çıktıktan sonra ikinci ayın* on beşinci günü Elim ile Sina arasındaki Sin Çölü'ne vardılar. 2Çölde hepsi Musa'yla Harun'a yakınmaya başladı. 3“Keşke RAB bizi Mısır'dayken öldürseydi” dediler, “Hiç değilse orada et kazanlarının başına oturur, doyasıya yerdik. Ama siz bütün topluluğu açlıktan öldürmek için bizi bu çöle getirdiniz.”

4[*]

RAB Musa'ya, “Size gökten ekmek yağdıracağım” dedi, “Halk her gün gidip günlük ekmeğini toplayacak. Böylece onları sınayacağım: Benim yasama göre yaşıyorlar mı, yaşamıyorlar mı, göreceğim. 5Altıncı gün her gün topladıklarının iki katını toplayıp hazırlayacaklar.”

6Musa'yla Harun İsrailliler'e, “Bu akşam sizi Mısır'dan RAB'bin çıkardığını bileceksiniz” dediler, 7“Sabah da RAB'bin görkemini göreceksiniz. Çünkü RAB kendisine söylendiğinizi duydu. Biz kimiz ki, bize söyleniyorsunuz?” 8Sonra Musa, “Akşam size yemek için et, sabah da dilediğiniz kadar ekmek verilince, RAB'bin görkemini göreceksiniz” dedi, “Çünkü RAB kendisine söylendiğinizi duydu. Biz kimiz ki? Siz bize değil, RAB'be söyleniyorsunuz.”

9Musa Harun'a, “Bütün İsrail topluluğuna söyle, RAB'bin huzuruna gelsinler” dedi, “Çünkü RAB söylendiklerini duydu.”

10Harun İsrail topluluğuna bunları anlatırken, çöle doğru baktılar. RAB'bin görkemi bulutta görünüyordu.

11RAB Musa'ya şöyle dedi: 12“İsrailliler'in yakınmalarını duydum. Onlara de ki, ‘Akşamüstü et yiyeceksiniz, sabah da ekmekle karnınızı doyuracaksınız. O zaman bileceksiniz ki, Tanrınız RAB benim.’ ”

13Akşam bıldırcınlar geldi, ordugahı sardı. Sabah ordugahın çevresini çiy kaplamıştı. 14Çiy eriyince, toprakta, çölün yüzeyinde kırağıya benzer ince pulcuklar göründü. 15[*]

Bunu görünce İsrailliler birbirlerine, “Bu da ne?” diye sordular. Çünkü ne olduğunu anlayamamışlardı.

Musa, “RAB'bin size yemek için verdiği ekmektir bu” dedi, 16“RAB'bin buyruğu şudur: ‘Herkes yiyeceği kadar toplasın. Çadırınızdaki her kişi için birer omer[p]

alın.’ ”

17İsrailliler söyleneni yaptılar. Kimi çok, kimi az topladı. 18[*]

Omerle ölçtüklerinde, çok toplayanın fazlası, az toplayanın da eksiği yoktu. Herkes yiyeceği kadar toplamıştı.

19Musa onlara, “Kimse sabaha bir parça bile bırakmasın” dedi.

20Ama bazıları ona aldırmayıp sabaha bıraktılar. Bıraktıkları kurtlanıp kokmaya başlayınca Musa onlara öfkelendi.

21Her sabah herkes yiyeceği kadar topluyordu. Güneş ortalığı ısıtınca, yerde kalanlar eriyordu. 22Altıncı gün kişi başına iki omer[r]

, yani iki kat topladılar. Topluluğun önderleri gelip durumu Musa'ya bildirdiler. 23[*]

Musa, “RAB'bin buyruğu şudur” dedi, “ ‘Yarın dinlenme günü, RAB için kutsal Şabat Günü'dür*. Pişireceğinizi pişirin, haşlayacağınızı haşlayın. Artakalanı bir kenara koyun, sabaha kalsın.’ ”

24Musa'nın buyurduğu gibi artakalanı sabaha bıraktılar. Ne koktu, ne kurtlandı. 25Musa, “Artakalanı bugün yiyin” dedi, “Çünkü bugün RAB için Şabat Günü'dür. Bugün dışarda ekmek bulamayacaksınız. 26Altı gün ekmek toplayacaksınız, ama yedinci gün olan Şabat Günü ekmek bulunmayacak.”

27Yedinci gün bazıları ekmek toplamak için dışarı çıktı, ama hiçbir şey bulamadılar. 28RAB Musa'ya, “Ne zamana dek buyruklarıma ve yasalarıma uymayı reddedeceksiniz?” dedi, 29“Size Şabat Günü'nü verdim. Bunun için altıncı gün size iki günlük ekmek veriyorum. Yedinci gün herkes neredeyse orada kalsın, dışarı çıkmasın.” 30Böylece halk yedinci gün dinlendi.

31[*]

İsrailliler o ekmeğe man[s]

adını verdiler. Kişniş tohumu gibi beyazımsı, tadı ballı yufka gibiydi. 32Musa, “RAB'bin buyruğu şudur” dedi, “ ‘Mısır'dan sizi çıkardığımda, gelecek kuşakların çölde size yedirdiğim ekmeği görmesi için, bir omer saklansın.’ ”

33[*]

Musa Harun'a, “Bir testi al, içine bir omer man doldur” dedi, “Gelecek kuşaklar için saklanmak üzere onu RAB'bin huzuruna koy.”

34RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi Harun manı saklanmak üzere Antlaşma Levhaları'nın önüne koydu.

35[*]

İsrailliler yerleştikleri Kenan topraklarına varıncaya dek kırk yıl man yediler. 36–Bir omer efanınş

onda biridir.–

17

Kayadan Çıkan Su

1[*]

RAB'bin buyruğu uyarınca, bütün İsrail topluluğu Sin Çölü'nden ayrıldı, bir yerden öbürüne göçerek Refidim'de konakladı. Ancak orada içecek su yoktu. 2Musa'ya, “Bize içecek su ver” diye çıkıştılar.

Musa, “Niçin bana çıkışıyorsunuz?” dedi, “Neden RAB'bi deniyorsunuz?”

3Ama halk susamıştı. “Niçin bizi Mısır'dan çıkardın?” diye Musa'ya söylendiler, “Bizi, çocuklarımızı, hayvanlarımızı susuzluktan öldürmek için mi?”

4Musa, “Bu halka ne yapayım?” diye RAB'be feryat etti, “Neredeyse beni taşlayacaklar.”

5RAB Musa'ya, “Halkın önüne geç” dedi, “Birkaç İsrail ileri gelenini ve Nil'e vurduğun değneği de yanına alıp yürü. 6Ben Horev Dağı'nda bir kayanın üzerinde, senin önünde duracağım. Kayaya vuracaksın, halk içsin diye su fışkıracak.” Musa İsrail ileri gelenlerinin önünde denileni yaptı.

7Oraya Massa[t]

ve Meriva[u]

adı verildi. Çünkü İsrailliler orada Musa'ya çıkışmış ve, “Acaba RAB aramızda mı, değil mi?” diye RAB'bi denemişlerdi.

Amalekliler Bozguna Uğruyor

8Amalekliler gelip Refidim'de İsrailliler'e savaş açtılar. 9Musa Yeşu'ya, “Adam seç, git Amalekliler'le savaş” dedi, “Yarın ben elimde Tanrı'nın değneğiyle tepenin üzerinde duracağım.”

10Yeşu Musa'nın buyurduğu gibi Amalekliler'le savaştı. Bu arada Musa, Harun ve Hur tepenin üzerine çıktılar. 11Musa elini kaldırdıkça İsrailliler, indirdikçe Amalekliler kazanıyordu. 12Ne var ki, Musa'nın elleri yoruldu. Bir taş getirip altına koydular. Musa üzerine oturdu. Bir yanda Harun, öbür yanda Hur Musa'nın ellerini yukarıda tuttular. Güneş batıncaya dek Musa'nın elleri yukarıda kaldı. 13Böylece Yeşu Amalek ordusunu yenip kılıçtan geçirdi.

14[*]

RAB Musa'ya, “Bunu anı olarak kayda geç” dedi, “Yeşu'ya da söyle, Amalekliler'in adını yeryüzünden büsbütün sileceğim.”

15Musa bir sunak yaptı, adını “Yahve nissiü

” koydu. 16“Eller Rab'bin tahtına doğru kaldırıldı” dedi, “RAB kuşaklar boyunca Amalekliler'e karşı savaşacak!”

18

Yitro Musa'yı Ziyaret Ediyor

1Musa'nın kayınbabası Midyanlı Kâhin Yitro, Tanrı'nın Musa ve halkı İsrail için yaptığı her şeyi, RAB'bin İsrailliler'i Mısır'dan nasıl çıkardığını duydu. 2-3[*]

graph-definition>

*

Musa'nın kendisine göndermiş olduğu karısı Sippora'yı ve iki oğlunu yanına aldı. Musa, “Garibim bu yabancı diyarda” diyerek oğullarından birine Gerşom[v]

adını vermişti. 4Sonra, “Babamın Tanrısı bana yardım etti, beni firavunun kılıcından esirgedi” diyerek öbürüne de Eliezer[y]

adını koymuştu.

5Yitro Musa'nın karısı ve oğullarıyla birlikte Tanrı Dağı'na, Musa'nın konakladığı çöle geldi. 6Musa'ya şu haberi gönderdi: “Ben, kayınbaban Yitro, karın ve iki oğlunla birlikte sana geliyoruz.”

7Musa kayınbabasını karşılamaya çıktı, önünde eğilip onu öptü. Birbirinin hatırını sorup çadıra girdiler. 8Musa İsrailliler uğruna RAB'bin firavunla Mısırlılar'a bütün yaptıklarını, yolda çektikleri sıkıntıları, RAB'bin kendilerini nasıl kurtardığını kayınbabasına bir bir anlattı.

9Yitro RAB'bin İsrailliler'e yaptığı iyiliklere, onları Mısırlılar'ın elinden kurtardığına sevindi. 10“Sizi Mısırlılar'ın ve firavunun elinden kurtaran RAB'be övgüler olsun” dedi, “Halkı Mısır'ın boyunduruğundan O kurtardı. 11Artık biliyorum ki, RAB bütün ilahlardan büyüktür. Çünkü onların gurur duyduğu şeylerin üstesinden geldi.” 12Sonra Tanrı'ya yakmalık sunu* ve kurbanlar getirdi. Harun'la bütün İsrail ileri gelenleri, Musa'nın kayınbabasıyla Tanrı'nın huzurunda yemek yemeye geldiler.

Yitro'nun Öğüdü

(Yas.1:9-18)

13Ertesi gün Musa halkın davalarına bakmak için yargı kürsüsüne çıktı. Halk sabahtan akşama kadar çevresinde ayakta durdu.

14Kayınbabası Musa'nın halk için yaptıklarını görünce, “Nedir bu, halka yaptığın?” dedi, “Neden sen tek başına yargıç olarak oturuyorsun da herkes sabahtan akşama kadar çevrende bekliyor?”

15Musa, “Çünkü halk Tanrı'nın istemini bilmek için bana geliyor” diye yanıtladı, 16“Ne zaman bir sorunları olsa, bana gelirler. Ben de taraflar arasında karar veririm; Tanrı'nın kurallarını, yasalarını onlara bildiririm.”

17Kayınbabası, “Yaptığın iş iyi değil” dedi, 18“Hem sen, hem de yanındaki halk tükeneceksiniz. Bu işi tek başına kaldıramazsın. Sana ağır gelir. 19Beni dinle, sana öğüt vereyim. Tanrı seninle olsun. Tanrı'nın önünde halkı sen temsil etmeli, sorunlarını Tanrı'ya sen iletmelisin. 20Kuralları, yasaları halka öğret, izlemeleri gereken yolu, yapacakları işi göster. 21Bunun yanısıra halkın arasından Tanrı'dan korkan, yetenekli, haksız kazançtan nefret eden dürüst adamlar seç; onları biner, yüzer, ellişer, onar kişilik toplulukların başına önder ata. 22Halka sürekli onlar yargıçlık etsin. Büyük davaları sana getirsinler, küçük davaları kendileri çözsünler. Böylece işini paylaşmış olurlar. Yükün hafifler. 23Eğer böyle yaparsan, Tanrı da buyurursa, dayanabilirsin. Herkes esenlik içinde evine döner.”

24Musa kayınbabasının sözünü dinledi. Söylediği her şeyi yerine getirdi. 25İsrailliler arasından yetenekli adamlar seçti. Onları biner, yüzer, ellişer, onar kişilik toplulukların başına önder atadı. 26Halka sürekli yargıçlık eden bu kişiler zor davaları Musa'ya getirdiler, küçük davaları ise kendileri çözdüler. 27Sonra Musa kayınbabasını uğurladı. Yitro da ülkesine döndü.

19

İsrailliler Sina Dağı'nda

1İsrailliler Mısır'dan çıktıktan tam üç ay sonra Sina Çölü'ne vardılar. 2Refidim'den yola çıkıp Sina Çölü'ne girdiler. Orada, Sina Dağı'nın karşısında konakladılar.

3Musa Tanrı'nın huzuruna çıktı. RAB dağdan kendisine seslendi: “Yakup soyuna, İsrail halkına şöyle diyeceksin:4Mısırlılar'a ne yaptığımı, sizi nasıl kartal kanatları üzerinde taşıyarak yanıma getirdiğimi gördünüz. 5[*]

graph-definition>

*

Şimdi sözümü dikkatle dinler, antlaşmama uyarsanız, bütün uluslar içinde öz halkım olursunuz. Çünkü yeryüzünün tümü benimdir. 6Siz benim için kâhinler[z]

krallığı, kutsal ulus olacaksınız. İsrailliler'e böyle söyleyeceksin.”

7Musa gidip halkın ileri gelenlerini çağırdı ve RAB'bin kendisine buyurduğu her şeyi onlara anlattı. 8Bütün halk bir ağızdan, “RAB'bin söylediği her şeyi yapacağız” diye yanıtladılar. Musa halkın yanıtını RAB'be iletti.

9RAB Musa'ya, “Sana koyu bir bulut içinde geleceğim” dedi, “Öyle ki, seninle konuşurken halk işitsin ve her zaman sana güvensin.” Musa halkın söylediklerini RAB'be iletti.

10RAB Musa'ya, “Git, bugün ve yarın halkı arındır” dedi, “Giysilerini yıkasınlar. 11Üçüncü güne hazır olsunlar. Çünkü üçüncü gün bütün halkın gözü önünde ben, RAB Sina Dağı'na ineceğim. 12[*]

Dağın çevresine sınır çiz ve halka de ki, ‘Sakın dağa çıkmayın, dağın eteğine de yaklaşmayın! Kim dağa dokunursa, kesinlikle öldürülecektir. 13Ya taşlanacak, ya da okla vurulacak; ona insan eli değmeyecek. İster hayvan olsun ister insan, yaşamasına izin verilmeyecek.’ Ancak boru uzun uzun çalınınca dağa çıkabilirler.”

14Sonra Musa dağdan halkın yanına inip onları arındırdı. Herkes giysilerini yıkadı. 15Musa halka, “Üçüncü güne hazır olun” dedi, “Bu süre içinde cinsel ilişkide bulunmayın.”

16[*]

graph-definition>

*

Üçüncü günün sabahı gök gürledi, şimşekler çaktı. Dağın üzerinde koyu bir bulut vardı. Derken, çok güçlü bir boru sesi duyuldu. Ordugahta herkes titremeye başladı. 17Musa halkın Tanrı'yla görüşmek üzere ordugahtan çıkmasına öncülük etti. Dağın eteğinde durdular. 18Sina Dağı'nın her yanından duman tütüyordu. Çünkü RAB dağın üstüne ateş içinde inmişti. Dağdan ocak dumanı gibi duman çıkıyor, bütün dağ şiddetle sarsılıyordu. 19Boru sesi gitgide yükselince, Musa konuştu ve Tanrı gök gürlemeleriyle onu yanıtladı. 20RAB Sina Dağı'nın üzerine indi, Musa'yı dağın tepesine çağırdı. Musa tepeye çıktı. 21RAB, “Aşağı inip halkı uyar” dedi, “Sakın beni görmek için sınırı geçmesinler, yoksa birçoğu ölür.22Bana yaklaşan kâhinler de kendilerini kutsasınlar, yoksa onları şiddetle cezalandırırım.”

23Musa, “Halk Sina Dağı'na çıkamaz” diye karşılık verdi, “Çünkü sen, ‘Dağın çevresine sınır çiz, onu kutsal kıl’ diyerek bizi uyardın.”

24RAB, “Aşağı inip Harun'u getir” dedi, “Ama kâhinlerle halk huzuruma gelmek için sınırı geçmesinler. Yoksa onları şiddetle cezalandırırım.” 25Bunun üzerine Musa aşağı inip durumu halka anlattı.

20

On Buyruk

(Yas.5:6-21)

1Tanrı şöyle konuştu:

2“Seni Mısır'dan, köle olduğun ülkeden çıkaran Tanrın RAB benim.

3“Benden başka tanrın olmayacak.

4[*]

“Kendine yukarıda gökyüzünde, aşağıda yeryüzünde ya da yer altındaki sularda yaşayan herhangi bir canlıya benzer put yapmayacaksın. 5[*]

Putların önünde eğilmeyecek, onlara tapmayacaksın. Çünkü ben, Tanrın RAB, kıskanç bir Tanrı'yım. Benden nefret edenin babasının işlediği suçun hesabını çocuklarından, üçüncü, dördüncü kuşaklardan sorarım.6Ama beni seven, buyruklarıma uyan binlerce kuşağa[a]

sevgi gösteririm.

7[*]

“Tanrın RAB'bin adını boş yere ağzına almayacaksın. Çünkü RAB, adını boş yere ağzına alanları cezasız bırakmayacaktır.

8[*]

“Şabat Günü'nü* kutsal sayarak anımsa. 9[*]

Altı gün çalışacak, bütün işlerini yapacaksın. 10Ama yedinci gün bana, Tanrın RAB'be Şabat Günü olarak adanmıştır. O gün sen, oğlun, kızın, erkek ve kadın kölen, hayvanların, aranızdaki yabancılar dahil, hiçbir iş yapmayacaksınız. 11[*]

Çünkü ben, RAB yeri göğü, denizi ve bütün canlıları altı günde yarattım, yedinci gün dinlendim. Bu yüzden Şabat Günü'nü kutsadım ve kutsal bir gün olarak belirledim.

12[*]

graph-definition>

*

“Annene babana saygı göster. Öyle ki, Tanrın RAB'bin sana vereceği ülkede ömrün uzun olsun.

13[*]

“Adam öldürmeyeceksin.

14[*]

“Zina etmeyeceksin.

15[*]

“Çalmayacaksın.

16[*]

“Komşuna karşı yalan yere tanıklık etmeyeceksin.

17[*]

“Komşunun evine, karısına, erkek ve kadın kölesine, öküzüne, eşeğine, hiçbir şeyine göz dikmeyeceksin.”

İsrailliler Korkuyor

(Yas.5:22-23)

18[*]

Halk gök gürlemelerini, boru sesini duyup şimşekleri ve dağın başındaki dumanı görünce korkudan titremeye başladı. Uzakta durarak 19Musa'ya, “Bizimle sen konuş, dinleyelim” dediler, “Ama Tanrı konuşmasın, yoksa ölürüz.”

20Musa, “Korkmayın!” diye karşılık verdi, “Tanrı sizi denemek için geldi; Tanrı korkusu üzerinizde olsun, günah işlemeyesiniz diye.”

21Musa Tanrı'nın içinde bulunduğu koyu karanlığa yaklaşırken halk uzakta durdu.

Sunaklara İlişkin Yasalar

22[*]

RAB Musa'ya şöyle dedi: “İsrailliler'e de ki, ‘Göklerden sizinle konuştuğumu gördünüz. 23Benim yanımsıra başka ilahlar yapmayacaksınız, altın ya da gümüş ilahlar dökmeyeceksiniz. 24Benim için toprak bir sunak yapacaksınız. Yakmalık ve esenlik sunularınızı*, davarlarınızı, sığırlarınızı onun üzerinde sunacaksınız. Adımı anımsattığım her yere gelip sizi kutsayacağım. 25[*]

Eğer bana taş sunak yaparsanız, yontma taş kullanmayın. Çünkü kullanacağınız alet sunağın kutsallığını bozar. 26Sunağımın üzerine basamakla çıkmayacaksınız. Çünkü çıplak yeriniz görünebilir.’ ”

21

Kölelere Nasıl Davranmalı

(Yas.15:12-18)

1“İsrailliler'e şu ilkeleri bildir:

2[*]

graph-definition>

*

“İbrani bir köle satın alırsan, altı yıl kölelik edecek, ama yedinci yıl karşılık ödemeden özgür olacak. 3Bekâr geldiyse, yalnız kendisi özgür olacak; evli geldiyse, karısı da özgür olacak. 4Efendisi kendisine bir kadın verir ve o kadından çocukları olursa, kadın ve çocuklar efendisinde kalacak, yalnız kendisi gidecek.

5“Ama köle açıkça, ‘Ben efendimi, karımla çocuklarımı seviyorum, özgür olmak istemiyorum’ derse, 6efendisi onu yargıç huzuruna[b]

çıkaracak. Kapıya ya da kapı sövesine yaklaştırıp kulağını bizle delecek. Böylece köle yaşam boyu efendisine hizmet edecek.

7“Eğer bir adam kızını cariye olarak satarsa, kız erkek köleler gibi özgür bırakılmayacak. 8Efendisi kızla nişanlanır, sonra kızdan hoşlanmazsa, kızın geri alınmasına izin vermelidir. Kızı aldattığı için onu yabancılara satamaz. 9Eğer cariyeyi oğluna nişanlarsa, ona kendi kızı gibi davranmalıdır. 10Eğer ikinci bir kadınla evlenirse, ilk karısını nafakadan, giysiden, karılık haklarından yoksun bırakmamalıdır. 11Eğer bu üç hakkı ona vermezse, kadın karşılıksız özgür olacaktır.”

Şiddete Karşı Yasalar

12[*]

“Kim birini vurup öldürürse, kendisi de kesinlikle öldürülecektir. 13[*]

Ama olayda kasıt yoksa, ona ben izin vermişsem, size adamın kaçacağı yeri bildireceğim. 14Eğer bir adam komşusuna düzen kurar, kasıtlı olarak saldırıp onu öldürürse, sunağıma bile kaçmış olsa, onu çıkarıp öldüreceksiniz.

15“Kim annesini ya da babasını döverse, kesinlikle öldürülecektir.

16[*]

“Kim adam kaçırırsa, onu ister satmış olsun, ister elinde tutsun, kesinlikle öldürülecektir.

17[*]

“Annesine ya da babasına lanet eden kesinlikle öldürülecektir.

18“Kavga çıkar, bir adam komşusuna taşla ya da yumrukla vurur, vurulan adam ölmeyip yatağa düşer, 19sonra kalkıp değnekle dışarıda gezebilirse, vuran adam suçsuz sayılacaktır. Yalnız yaralının kaybettiği zamanın karşılığını ödeyecek ve tümüyle iyileşmesini sağlayacaktır.

20“Bir adam erkek ya da kadın kölesini değnekle döverken öldürürse, kesinlikle cezalandırılacaktır. 21Ama köle hemen ölmez, bir iki gün sonra ölürse, köle sahibi ceza görmeyecektir. Çünkü köle onun malı sayılır.

22“İki kişi kavga ederken gebe bir kadına çarpar, kadın erken doğum yapar ama başka bir zarar görmezse, saldırgan, kadının kocasının istediği ve yargıçların onayladığı miktarda para cezasına çarptırılacaktır. 23-25[*]

Ama başka bir zarar varsa, cana karşılık can, göze karşılık göz, dişe karşılık diş, ele karşılık el, ayağa karşılık ayak, yanığa karşılık yanık, yaraya karşılık yara, bereye karşılık bere ödenecektir.

26“Bir adam erkek ya da kadın kölesini gözüne vurarak kör ederse, gözüne karşılık onu özgür bırakacaktır. 27Eğer erkek ya da kadın kölesinin dişini kırarsa, dişine karşılık onu özgür bırakacaktır.”

Mal Sahiplerinin Sorumluluğu

28“Eğer bir boğa bir erkeği ya da kadını boynuzuyla vurup öldürürse, kesinlikle taşlanacak ve eti yenmeyecektir. Boğanın sahibi ise suçsuz sayılacaktır. 29Ama saldırganlığı bilinen bir boğanın sahibi uyarılmasına karşın boğasına sahip çıkmazsa ve boğası bir erkeği ya da kadını öldürürse, hem boğa taşlanacak, hem de sahibi öldürülecektir. 30Ancak, boğanın sahibinden para cezası istenirse, istenen miktarı ödeyerek canını kurtarabilir. 31Boğa ister erkek, ister kız çocuğunu öldürsün, aynı kural uygulanacaktır. 32Eğer boğa bir erkek ya da kadın köleyi öldürürse, kölenin efendisine otuz şekel[c]

gümüş verilecek ve boğa taşlanacaktır.

33“Bir adam bir çukur açar ya da kazdığı çukurun üzerini örtmezse ve çukura bir boğa ya da bir eşek düşerse, 34çukuru kazan hayvanın bedelini ödeyecektir. Parayı hayvanın sahibine verecek, ölü hayvan kendisinin olacaktır.

35“Bir adamın boğası komşusunun boğasını yaralar, yaralı boğa ölürse, sağ boğayı satıp parasını paylaşacak, ölü hayvanı da bölüşeceklerdir. 36Eğer boğanın saldırgan olduğu ve sahibinin ona sahip çıkmadığı biliniyorsa, boğaya karşılık boğa verecek ve ölü hayvan kendisine kalacaktır.”

22

Mala İlişkin Yasalar

1“Bir adam öküz ya da davar çalıp boğazlar ya da satarsa, bir öküze karşılık beş öküz, bir koyuna karşılık dört koyun ödeyecektir.

2“Bir hırsız bir eve girerken yakalanıp öldürülürse, öldüren kişi suçlu sayılmaz. 3Ancak olay güneş doğduktan sonra olmuşsa, kan dökmekten sorumlu sayılır.

“Hırsız çaldığının karşılığını kesinlikle ödemelidir. Hiçbir şeyi yoksa, hırsızlık yaptığı için köle olarak satılacaktır. 4Çaldığı mal –öküz, eşek ya da koyun– sağ olarak elinde yakalanırsa, iki katını ödeyecektir.

5“Tarlada ya da bağda hayvanlarını otlatan bir adam, hayvanlarının başkasının tarlasında otlamasına izin verirse, zararı kendi tarlasının ya da bağının en iyi ürünleriyle ödeyecektir.

6“Birinin yaktığı ateş dikenlere sıçrar, ekin demetleri, tarladaki ekin ya da tarla yanarsa, yangın çıkaran kişi zararı ödeyecektir.

7“Biri komşusuna saklasın diye parasını ya da eşyasını emanet eder ve bunlar komşusunun evinden çalınırsa, hırsız yakalandığında iki katını ödemelidir. 8Ama hırsız yakalanmazsa, komşusunun eşyasına el uzatıp uzatmadığının anlaşılması için ev sahibi yargıçç

huzuruna çıkmalıdır. 9Emanete ihanet edilen konularda, öküz, eşek, koyun, giysi, herhangi bir kayıp eşya için ‘Bu benimdir’ diyen her iki taraf sorunu yargıcın huzuruna getirmelidir. Yargıcın suçlu bulduğu kişi komşusuna iki kat ödeyecektir.

10“Bir adam komşusuna korusun diye eşek, öküz, koyun ya da herhangi bir hayvan emanet ettiğinde, hayvan ölür, sakatlanır ya da kimse görmeden çalınırsa, 11komşusu adamın malına el uzatmadığına ilişkin RAB'bin huzurunda ant içmelidir. Mal sahibi bunu kabul edecek ve komşusu bir şey ödemeyecektir. 12Ama mal gerçekten ondan çalınmışsa, karşılığı sahibine ödenmelidir. 13Emanet hayvan parçalanmışsa, adam parçalarını kanıt olarak göstermelidir. Parçalanan hayvan için bir şey ödemeyecektir.

14“Biri komşusundan bir hayvan ödünç alır, sahibi yokken hayvan sakatlanır ya da ölürse, karşılığını ödemelidir. 15Ama sahibi hayvanla birlikteyse, ödünç alan karşılığını ödemeyecektir. Hayvan kiralanmışsa, kayıp ödenen kiraya sayılmalıdır.”

Sosyal Sorumluluklar

16[*]

“Eğer biri nişanlı olmayan bir kızı aldatıp onunla yatarsa, başlık parasını ödemeli ve onunla evlenmelidir. 17Babası kızını ona vermeyi reddederse, adam normal başlık parası neyse onu ödemelidir.

18[*]

“Büyücü kadını yaşatmayacaksınız.

19[*]

“Hayvanlarla cinsel ilişki kuran herkes öldürülecektir.

20[*]

“RAB'den başka bir ilaha kurban kesen ölüm cezasına çarptırılacaktır.

21[*]

“Yabancıya haksızlık ve baskı yapmayacaksınız. Çünkü siz de Mısır'da yabancıydınız.

22“Dul ve öksüzün hakkını yemeyeceksiniz. 23Yerseniz, bana feryat ettiklerinde onları kesinlikle işitirim. 24Öfkem alevlenir, sizi kılıçtan geçirtirim. Kadınlarınız dul, çocuklarınız öksüz kalır.

25[*]

“Halkıma, aranızda yaşayan bir yoksula ödünç para verirseniz, ona tefeci gibi davranmayacaksınız. Üzerine faiz eklemeyeceksiniz. 26[*]

Komşunuzun abasını rehin alırsanız, gün batmadan geri vereceksiniz. 27Çünkü tek örtüsü abasıdır, ancak onunla örtünebilir. Onsuz nasıl yatar? Bana feryat ederse işiteceğim, çünkü ben iyilikseverim.

28[*]

“Tanrı'ya sövmeyeceksiniz. Halkınızın önderine lanet etmeyeceksiniz.

29“Ürününüzü ve şıranızı sunmakta gecikmeyeceksiniz. İlk doğan oğullarınızı bana vereceksiniz. 30Öküzlerinize, davarlarınıza da aynı şeyi yapacaksınız. Yedi gün analarıyla kalacaklar, sekizinci gün onları bana vereceksiniz.

31[*]

“Benim kutsal halkım olacaksınız. Bunun içindir ki, kırda parçalanmış hayvanların etini yemeyecek, köpeklerin önüne atacaksınız.”

23

Adalet ve Doğruluk Yasaları

1[*]

“Yalan haber taşımayacaksınız. Haksız yere tanıklık ederek kötü kişiye yan çıkmayacaksınız.

2“Kötülük yapan kalabalığı izlemeyeceksiniz. Bir davada çoğunluktan yana konuşarak adaleti saptırmayacaksınız.3[*]

Duruşmada yoksulu kayırmayacaksınız.

4[*]

“Düşmanınızın yolunu şaşırmış öküzüne ya da eşeğine rastlarsanız, onu kendisine geri götüreceksiniz. 5Sizden nefret eden kişinin eşeğini yük altında çökmüş görürseniz, kendi haline bırakıp gitmeyecek, ona yardımcı olacaksınız.

6[*]

“Duruşmada yoksula karşı adaleti saptırmayacaksınız. 7Yalandan uzak duracak, suçsuz ve doğru kişiyi öldürmeyeceksiniz. Çünkü ben kötü kişiyi aklamam.

8“Rüşvet almayacaksınız. Çünkü rüşvet göreni kör eder, haklıyı haksız çıkarır.

9[*]

“Yabancıya baskı yapmayacaksınız. Yabancılığın ne olduğunu bilirsiniz. Çünkü siz de Mısır'da yabancıydınız.

10[*]

“Toprağınızı altı yıl ekecek, ürününü toplayacaksınız. 11Ama yedinci yıl nadasa bırakacaksınız; öyle ki, halkınızın arasındaki yoksullar yiyecek bulabilsin, onlardan artakalanı da yabanıl hayvanlar yesin. Bağınıza ve zeytinliğinize de aynı şeyi yapın.

12[*]

“Altı gün çalışacak, yedinci gün dinleneceksiniz. Böylece hem öküzünüz, eşeğiniz dinlenir, hem de kadın kölenizin oğulları ve yabancılar rahat eder.

13“Söylediğim her şeyi yerine getirin. Başka ilahların adını anmayın, ağzınıza almayın.”

Üç Bayram

(Çık.34:18-26; Yas.16:1-17)

14“Yılda üç kez bana bayram yapacaksınız. 15[*]

Size buyurduğum gibi, Aviv ayının* belirli günlerinde yedi gün mayasız ekmek yiyerek Mayasız Ekmek Bayramı'nı* kutlayacaksınız. Çünkü Mısır'dan o ay çıktınız.

“Kimse huzuruma eli boş çıkmasın.

16[*]

graph-definition>

*

“Tarlaya ektiğiniz ürünleri biçtiğinizde ilk ürünlerle Hasat Bayramı'nı* kutlayacaksınız.

“Yıl sonunda tarladan ürünlerinizi topladığınızda Ürün Devşirme Bayramı'nı* kutlayacaksınız.

17“Bütün erkekleriniz yılda üç kez ben Egemen RAB'bin huzuruna çıkacaklar.

18“Evinizde maya bulunduğu sürece bana kurban kesmeyeceksiniz.

“Bayramda bana kurban edilen hayvanın yağı sabaha bırakılmamalı.

19[*]

graph-definition>

*

“Toprağınızın seçme ilk ürünlerini Tanrınız RAB'bin Tapınağı'na getireceksiniz.

“Oğlağı anasının sütünde haşlamayacaksınız.”

Tanrı Meleği Öncülük Ediyor

20“Yolda sizi koruması, hazırladığım yere götürmesi için önünüzden bir melek gönderiyorum. 21Ona dikkat edin, sözünü dinleyin, başkaldırmayın. Çünkü beni temsil ettiği için başkaldırınızı bağışlamaz. 22Ama onun sözünü dikkatle dinler, bütün söylediklerimi yerine getirirseniz, düşmanlarınıza düşman, hasımlarınıza hasım olacağım. 23Meleğim önünüzden gidecek, sizi Amor, Hitit*, Periz, Kenan, Hiv ve Yevus topraklarına götürecek. Onları yok edeceğim. 24Onların ilahları önünde eğilmeyecek, tapınmayacaksınız; törelerini izlemeyeceksiniz. Tersine, ilahlarını yok edecek, dikili taşlarını büsbütün parçalayacaksınız. 25Tanrınız RAB'be tapacaksınız. Ekmeğinizi, suyunuzu bereketli kılacak, aranızdaki hastalıkları yok edeceğim. 26Ülkenizde kısır ve çocuk düşüren kadın olmayacak. Size uzun ömür vereceğim.

27“Dehşetimi önünüzden gönderecek, karşılaşacağınız bütün halkları şaşkına çevireceğim. Düşmanlarınız önünüzden kaçacak. 28Hivliler'i, Kenanlılar'ı, Hititler'i önünüzden kovmaları için önünüzsıra eşekarısı[d]

göndereceğim. 29Ama onları bir yıl içinde kovmayacağım. Yoksa ülke viran olur, yabanıl hayvanlar çoğaldıkça çoğalır, sayıları sizi aşar. 30Siz çoğalıncaya, toprağı yurt edininceye dek onları azar azar kovacağım.

31“Sınırlarınızı Kamış Denizi'nden* Filist Denizi'ne[e]

, çölden Fırat Irmağı'na kadar genişleteceğim. Ülke halkını elinize teslim edeceğim. Onları önünüzden kovacaksınız. 32Onlarla ya da ilahlarıyla antlaşma yapmayacaksınız. 33Onları ülkenizde barındırmayacaksınız. Yoksa bana karşı günah işlemenize neden olurlar. İlahlarına taparsanız, size tuzak olur.”

24

Antlaşma Onaylanıyor

1RAB Musa'ya, “Sen, Harun, Nadav, Avihu ve İsrail ileri gelenlerinden yetmiş kişi bana gelin” dedi, “Bana uzaktan tapın.2Yalnız sen bana yaklaşacaksın. Ötekiler yaklaşmamalı. Halk seninle dağa çıkmamalı.”

3Musa gidip RAB'bin bütün buyruklarını, ilkelerini halka anlattı. Herkes bir ağızdan, “RAB'bin her söylediğini yapacağız” diye karşılık verdi. 4Musa RAB'bin bütün buyruklarını yazdı. Sabah erkenden kalkıp dağın eteğinde bir sunak kurdu, İsrail'in on iki oymağını simgeleyen on iki taş sütun dikti. 5Sonra İsrailli gençleri gönderdi. Onlar da RAB'be yakmalık sunular* sundular, esenlik kurbanları olarak boğalar kestiler. 6Musa kanın yarısını leğenlere doldurdu, öbür yarısını sunağın üzerine döktü. 7Sonra antlaşma kitabını alıp halka okudu. Halk, “RAB'bin her söylediğini yapacağız, O'nu dinleyeceğiz” dedi.

8[*]

graph-definition>

*

Musa leğenlerdeki kanı halkın üzerine serpti ve, “Bütün bu sözler uyarınca, RAB'bin sizinle yaptığı antlaşmanın kanı budur” dedi.

9Sonra Musa, Harun, Nadav, Avihu ve İsrail ileri gelenlerinden yetmiş kişi dağa çıkarak 10İsrail'in Tanrısı'nı gördüler. Tanrı'nın ayakları altında laciverttaşını andıran bir döşeme vardı. Gök gibi duruydu. 11Tanrı İsrail soylularına zarar vermedi. Tanrı'yı gördüler, sonra yiyip içtiler.

12RAB Musa'ya, “Dağa, yanıma gel” dedi, “Burada bekle, halkın öğrenmesi için üzerine yasalarla buyrukları yazdığım taş levhaları sana vereceğim.”

13Musa'yla yardımcısı Yeşu hazırlandılar. Musa Tanrı Dağı'na çıkarken, 14İsrail ileri gelenlerine, “Geri dönünceye kadar bizi burada bekleyin” dedi, “Harun'la Hur aranızda; kimin sorunu olursa onlara başvursun.”

15Musa dağa çıkınca, bulut dağı kapladı. 16RAB'bin görkemi Sina Dağı'nın üzerine indi. Bulut dağı altı gün örttü. Yedinci gün RAB bulutun içinden Musa'ya seslendi. 17RAB'bin görkemi İsrailliler'e dağın doruğunda yakıcı bir ateş gibi görünüyordu. 18[*]

Musa bulutun içinden dağa çıktı. Kırk gün kırk gece dağda kaldı.

25

Buluşma Çadırı için Armağanlar

(Çık.35:4-9)

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“İsrailliler'e söyle, bana armağan getirsinler. Gönülden veren herkesin armağanını alın.3Onlardan alacağınız armağanlar şunlardır: Altın, gümüş, tunç*; 4lacivert, mor, kırmızı iplik; ince keten, keçi kılı, 5deri[f]

, kırmızı boyalı koç derisi, akasya ağacı, 6kandil için zeytinyağı, mesh yağıyla güzel kokulu buhur için baharat,7başkâhinin efoduyla* göğüslüğü* için oniks ve öbür kakma taşlar.

8“Aralarında yaşamam için bana kutsal bir yer yapsınlar. 9Konutu ve eşyalarını sana göstereceğim örneğe tıpatıp uygun yapın.”

Antlaşma Sandığı

(Çık.37:1-9)

10“Akasya ağacından bir sandık yapsınlar. Boyu iki buçuk[g]

, eni ve yüksekliği birer buçuk arşın[h]

olsun. 11İçini de dışını da saf altınla kapla. Çevresine altın pervaz yap. 12Dört altın halka döküp dört ayağına tak. İkisi bir yanda, ikisi öbür yanda olacak. 13Akasya ağacından sırıklar yapıp altınla kapla. 14Sandığın taşınması için sırıkları yanlardaki halkalara geçir.15Sırıklar sandığın halkalarında kalacak, çıkarılmayacak. 16Antlaşmanın taş levhalarını sana vereceğim. Onları sandığın içine koy.

17“Saf altından bir Bağışlanma Kapağıı

yap. Boyu iki buçuk, eni bir buçuk arşın olacak. 18Kapağın iki kenarına dövme altından birer Keruv* yap. 19Keruvlar'dan birini bir kenara, öbürünü öteki kenara, kapakla tek parça halinde yap. 20Keruvlar yukarı doğru açık kanatlarıyla kapağı örtecek. Yüzleri birbirine dönük olacak ve kapağa bakacak. 21Kapağı sandığın üzerine, sana vereceğim taş levhaları ise sandığın içine koy. 22Seninle orada, Levha Sandığı'nın[i]

üstündeki Keruvlar arasında, Bağışlanma Kapağı'nın üzerinde görüşeceğim ve İsrailliler için sana buyruklar vereceğim.”

Üzerinde Ekmek Sunulan Masa

(Çık.37:10-16)

23“Akasya ağacından bir masa yap. Boyu iki[j]

, eni bir[k]

, yüksekliği bir buçuk arşın[l]

olacak. 24Masayı saf altınla kapla. Çevresine altın pervaz yap. 25Pervazın çevresine dört parmak eninde bir kenarlık yaparak altın pervazla çevir. 26Masa için dört altın halka yap, dört ayak üzerindeki dört köşeye yerleştir. 27Masanın taşınması için sırıkların içinden geçeceği halkalar kenarlığa yakın olmalı. 28Sırıkları akasya ağacından yap, altınla kapla. Masa onlarla taşınacak. 29Masa için saf altından tabaklar, sahanlar, dökmelik sunu testileri, tasları yap. 30[*]

Ekmekleri sürekli olarak huzuruma, masanın üzerine koyacaksın.”

Kandillik

(Çık.37:17-24)

31“Saf altından bir kandillik yap. Ayağı, gövdesi dövme altın olsun. Çanak, tomurcuk ve çiçek motifleri kendinden olsun.32Kandillik üç kolu bir yanda, üç kolu öteki yanda olmak üzere altı kollu olacak. 33Her kolda badem çiçeğini andıran üç çanak, tomurcuk ve çiçek motifi bulunacak. Altı kol da aynı olacak. 34Kandilliğin gövdesinde badem çiçeğini andıran dört çanak, tomurcuk ve çiçek motifi olacak. 35Kandillikten yükselen ilk iki kolun, ikinci iki kolun, üçüncü iki kolun altında kendinden birer tomurcuk bulunacak. Toplam altı kol olacak. 36Tomurcukları, kolları tek parça olan kandillik saf dövme altından olacak.

37“Kandillik için yedi kandil yap; kandiller karşısını aydınlatacak biçimde yerleştirilsin. 38Fitil maşaları, tablaları saf altından olacak. 39Bütün takımları dahil kandilliğe bir talant[m]

saf altın harcanacak. 40[*]

Her şeyi sana dağda gösterilen örneğe göre yapmaya dikkat et.”

26

Tanrı'nın Konutu

(Çık.36:8-38)

1“Tanrı'nın Konutu'nu on perdeden yap. Perdeler lacivert, mor, kırmızı iplikle özenle dokunmuş ince ketenden olsun, üzeri Keruvlar'la* ustaca süslensin. 2Her perdenin boyu yirmi sekiz[n]

, eni dört arşın[o]

olmalı. Bütün perdeler aynı ölçüde olacak. 3Perdeler beşer beşer birbirine eklenerek iki takım perde yapılacak. 4Birinci takımın kenarına lacivert ilmekler aç. Öbür takımın kenarına da aynı şeyi yap. 5Birinci takımın ilk perdesiyle ikinci takımın son perdesine ellişer ilmek aç. İlmekler birbirine karşı olmalı. 6Elli altın kopça yap, perdeleri kopçalayarak çadırı birleştir. Böylece konut tek parça haline gelecek.

7“Konutun üstünü kaplayacak çadır için keçi kılından on bir perde yap. 8Her perdenin boyu otuzö

, eni dört arşın olacak. On bir perde de aynı ölçüde olmalı. 9Beş perde birbirine, altı perde birbirine birleştirilecek. Altıncı perdeyi çadırın önünde katla. 10Her iki perde takımının kenarlarına ellişer ilmek aç. 11Elli tunç* kopça yap, kopçaları ilmeklere geçir ki, çadır tek parça haline gelsin. 12Çadırın perdelerinden artan yarım perde konutun arkasından sarkacak. 13Perdelerin uzun kenarlarından artan kumaş çadırın yanlarından birer arşın[p]

sarkarak konutu örtecek. 14Çadır için kırmızı boyalı koç derilerinden bir örtü, onun üstüne de deriden[r]

başka bir örtü yap.

15“Konut için akasya ağacından dikine çerçeveler yap. 16Her çerçevenin boyu on[s]

, eni bir buçuk arşınş

olacak.17Çerçevelerin birbirine uyan iki paralel çıkıntısı olacak. Konutun bütün çerçevelerini aynı biçimde yapacaksın. 18Konutun güneyi için yirmi çerçeve yap. 19Her çerçevenin altında iki çıkıntı için birer taban olmak üzere, yirmi çerçevenin altında kırk gümüş taban yap. 20-21Konutun öbür yanı, yani kuzeyi için de yirmi çerçeve ve her çerçevenin altında iki taban olmak üzere kırk gümüş taban yap. 22Konutun batıya bakacak arka tarafı için altı çerçeve yap. 23Arkada konutun köşeleri için iki çerçeve yap. 24Bu köşe çerçevelerinin alt tarafı ayrı kalacak, üst tarafı ise birinci halkayla birleştirilecek. İki köşeyi oluşturan iki çerçeve aynı biçimde olacak. 25Böylece sekiz çerçeve ve her çerçevenin altında iki taban olmak üzere on altı gümüş taban olacak.

26-27“Konutun bir yanındaki çerçeveler için beş, öbür yanındaki çerçeveler için beş, batıya bakan arka tarafındaki çerçeveler için de beş olmak üzere akasya ağacından kirişler yap. 28Çerçevelerin ortasındaki kiriş çadırın bir ucundan öbür ucuna geçecek. 29Çerçeveleri ve kirişleri altınla kapla, kirişlerin geçeceği halkaları da altından yap.

30“Konutu dağda sana gösterilen plana göre yap.

31“Lacivert, mor, kırmızı iplikle özenle dokunmuş ince ketenden bir perde yap; üzerini Keruvlar'la ustaca süsle. 32Dört gümüş taban üstünde duran akasya ağacından altın kaplı dört direk üzerine as. Çengelleri altın olacak. 33[*]

Perdeyi kopçaların altına asıp Levha Sandığı'nı perdenin arkasına koy. Perde Kutsal Yer'le* En Kutsal Yer'i* birbirinden ayıracak.34Bağışlanma Kapağı'nı En Kutsal Yer'de bulunan Levha Sandığı'nın üzerine koy. 35Masayı perdenin öbür tarafına, konutun kuzeye bakan yanına yerleştir; kandilliği masanın karşısına, konutun güney tarafına koy.

36“Çadırın giriş bölümüne lacivert, mor, kırmızı iplikle özenle dokunmuş ince ketenden nakışlı bir perde yap. 37Perdeyi asmak için akasya ağacından beş direk yap, altınla kapla. Çengelleri de altın olacak. Direkler için tunçtan beş taban dök.”

27

Yakmalık Sunu Sunağı

(Çık.38:1-7)

1“Sunağı akasya ağacından kare biçiminde yap. Eni ve boyu beşer arşın[t]

, yüksekliği üç arşın[u]

olacak. 2Dört üst köşesine kendinden boynuzlar yaparak hepsini tunçla* kapla. 3Sunak için yağ ve kül kovaları, kürekler, çanaklar, büyük çatallar, ateş kapları yap. Tümü tunç olacak. 4Ağ biçiminde tunç bir ızgara da yap, dört köşesine birer tunç halka tak.5Izgarayı sunağın kenarının altına koy. Öyle ki, aşağı doğru sunağın yarısına yetişsin. 6Sunak için akasya ağacından sırıklar yap, tunçla kapla. 7Sırıklar halkalara geçirilecek ve sunak taşınırken iki yanında olacak. 8Sunağı tahtadan, içi boş yapacaksın. Tıpkı dağda sana gösterildiği gibi olacak.”

Konutun Avlusu

(Çık.38:9-20)

9“Konuta bir avlu yap. Avlunun güney tarafı için yüz arşınü

boyunda, özenle dokunmuş ince keten perdeler yapacaksın.10Perdeler için yirmi direk yapılacak; direklerin tabanları tunç*, çengelleri ve çengel çemberleri gümüş olacak. 11Kuzey tarafı için yüz arşın boyunda perdeler, yirmi direk, direkler için yirmi tunç taban yapılacak. Direklerin çengelleriyle çemberleri gümüşten olacak.

12“Avlunun batı tarafı için elli arşın[v]

boyunda perde, on direk, on taban yapılacak. 13Doğuya bakan tarafta avlunun eni elli arşın olacak. 14Girişin bir tarafında on beş arşın[y]

boyunda perde, üç direk ve üç taban olacak. 15Girişin öbür tarafında da on beş arşın boyunda perde, üç direk ve üç taban olacak.

16“Avlunun girişinde lacivert, mor, kırmızı iplikle, özenle dokunmuş ince ketenden yirmi arşın[z]

boyunda nakışlı bir perde olacak. Dört direği ve dört tabanı bulunacak. 17Avlunun çevresindeki bütün direkler gümüş çemberlerle donatılacak. Çengelleri gümüş, tabanları tunç olacak. 18Avlunun boyu yüz, eni elli, çevresindeki perdelerin yüksekliği beş arşın[a]

olacak. Perdeleri özenle dokunmuş ince ketenden, tabanları tunçtan olacak. 19Konutta her türlü hizmet için kullanılacak bütün aletler, konutun ve avlunun bütün kazıkları da tunçtan olacak.”

Rab'bin Huzurunda Yanan Işık

(Lev.24:1-3)

20“İsrail halkına buyruk ver, kandilin sürekli yanıp ışık vermesi için saf sıkma zeytinyağı getirsinler. 21Harun'la oğulları kandilleri benim huzurumda, Buluşma Çadırı'nda[b]

, Levha Sandığı'nın önündeki perdenin dışında, akşamdan sabaha kadar yanar tutacaklar. İsrailliler için kuşaklar boyunca sürekli bir kural olacak bu.”

28

Kâhin Giysileri

(Çık.39:1-7)

1“Bana kâhinlik etmeleri için İsrailliler arasından ağabeyin Harun'u, oğulları Nadav, Avihu, Elazar ve İtamar'ı yanına al.2Ağabeyin Harun'a görkem ve saygınlık kazandırmak için kutsal giysiler yap. 3Bilgelik verdiğim becerikli adamlara söyle, Harun'a giysi yapsınlar. Öyle ki, bana kâhinlik etmek için kutsal kılınmış olsun. 4Yapacakları giysiler şunlardır: Göğüslük*, efod*, kaftan, nakışlı mintan, sarık, kuşak. Bana kâhinlik etmeleri için ağabeyin Harun'a ve oğullarına bu kutsal giysileri yapacaklar. 5Altın sırma, lacivert, mor, kırmızı iplik, ince keten kullanacaklar.”

Efod

(Çık.39:2-7)

6“Efodu* altın sırmayla, lacivert, mor, kırmızı iplikle, özenle dokunmuş ince ketenden ustaca yapacaklar.7Bağlanabilmesi için iki köşesine takılmış ikişer omuzluğu olacak. 8Efodun üzerinde efod gibi ustaca dokunmuş bir şerit olacak. Efodun bir parçası gibi lacivert, mor, kırmızı iplikle, altın sırmayla, özenle dokunmuş ince ketenden olacak. 9-10İki oniks taşı alacak, İsrailoğulları'nın adlarını, doğuş sırasına göre altısını birinin, altısını ötekinin üzerine oyacaksın. 11-12İsrailoğulları'nın adlarını bu iki taşın üzerine usta oymacıların mühür oyduğu gibi oyacaksın. Taşları altın yuvalar içine koyduktan sonra İsrailliler'in anılması için efodun omuzluklarına tak. Harun, anılmaları için onların adlarını RAB'bin önünde iki omuzunda taşıyacak. 13-14Altın yuvalar ve saf altından iki zincir yap. Zincirleri örme kordon gibi yapıp yuvalara yerleştir.”

Göğüslük

(Çık.39:8-21)

15“Usta işi bir karar göğüslüğü* yap. Onu da efod* gibi, altın sırmayla, lacivert, mor, kırmızı iplikle, özenle dokunmuş ince ketenden yap. 16Dört köşe, eni ve boyu birer karış[c]

olacak; ikiye katlanacak. 17Üzerine dört sıra taş yuvası kak. Birinci sırada yakut, topaz, zümrüt; 18ikinci sırada firuze, laciverttaşı, aytaşı; 19üçüncü sırada gökyakut, agat, ametist;20dördüncü sırada sarı yakut, oniks ve yeşim olacak. Taşlar altın yuvalara kakılacak. 21On iki taş olacak. Üzerlerine mühür oyar gibi İsrailoğulları'nın adları bir bir oyulacak. Bu taşlar İsrail'in on iki oymağını simgeleyecek.

22“Göğüslük için saf altından örme zincirler yap. 23İki altın halka yap, göğüslüğün üst iki köşesine birer halka koy. 24İki örme altın zinciri göğüslüğün köşelerindeki halkalara tak. 25Zincirlerin öteki iki ucunu iki yuvanın üzerinden geçirerek efodun ön tarafına, omuzlukların üzerine bağla. 26İki altın halka daha yap; her birini göğüslüğün alt iki köşesine, efoda bitişik iç kenarına tak. 27İki altın halka daha yap; efodun önündeki omuzluklara alttan, dikişe yakın, ustaca dokunmuş şeridin yukarısına tak. 28Göğüslüğün halkalarıyla efodun halkaları lacivert kordonla birbirine bağlanacak. Öyle ki, göğüslük efodun ustaca dokunmuş şeridinin yukarısında kalsın ve efoddan ayrılmasın.

29“Harun Kutsal Yer'e* girerken, İsrailoğulları'nın adlarının yazılı olduğu karar göğüslüğünü yüreğinin üzerinde taşıyacak. Öyle ki, ben, RAB halkımı sürekli anımsayayım. 30Urim'le Tummim'i* karar göğüslüğünün içine koy; öyle ki, Harun ne zaman huzuruma çıksa yüreğinin üzerinde olsunlar. Böylece Harun İsrailoğulları'nın karar vermek için kullandıkları Urim'le Tummim'i RAB'bin huzurunda sürekli yüreğinin üzerinde taşıyacak.”

Öbür Kâhin Giysileri

(Çık.39:22-31)

31“Efodun* altına giyilen kaftanı salt lacivert iplikten yap. 32Ortasında baş geçecek kadar bir boşluk bırak. Yırtılmaması için boşluğun kenarlarını yaka gibi dokuyarak çevir. 33Kaftanın kenarını çepeçevre lacivert, mor, kırmızı iplikten nar motifleriyle beze, aralarına altın çıngıraklar tak. 34Eteğin ucu bir altın çıngırak, bir nar, bir altın çıngırak, bir nar olmak üzere çepeçevre kaplanacak. 35Harun hizmet ederken bu kaftanı giyecek. En Kutsal Yer'e*, huzuruma girip çıkarken duyulan çıngırak sesi onun ölmediğini gösterecek.

36“Saf altından bir levha yap ve üzerine mühür oyar gibi ‘RAB'be adanmıştır’ sözünü oy; 37lacivert bir kordonla sarığın ön tarafına bağla. 38Harun onu alnında taşıyacak. İsrailliler kutsal bağışlarını getirirken suç işlemişlerse, suçlarını Harun taşıyacak; onlar önümde kabul görsün diye levha sürekli Harun'un alnında bulunacak.

39“İnce ketenden işlemeli bir mintan doku, ince ketenden bir sarık, bir de nakışlı kuşak yap.

40“Harun'un oğullarına mintanlar, kuşaklar, görkem ve saygınlık kazandıracak başlıklar yap. 41Bu giysileri ağabeyin Harun'a ve oğullarına giydir; sonra bana kâhinlik etmeleri için onları meshedip* ata ve kutsal kıl.

42“Edep yerlerini örtmek için onlara keten donlar yap. Boyu belden uyluğa kadar olacak. 43Harun'la oğulları Buluşma Çadırı'na girdiklerinde ya da Kutsal Yer'de* hizmet etmek üzere sunağa yaklaştıklarında, suç işleyip ölmemek için bu donları giyecekler. Harun ve soyundan gelenler için sürekli bir kural olacak bu.”

29

Kâhinliğe Atanma

(Lev.8:1-36)

1“Bana kâhinlik edebilmeleri için, Harun'la oğullarını kutsal kılmak üzere şunları yap: Bir boğa ile iki kusursuz koç al.2İnce buğday unundan mayasız ekmek, zeytinyağıyla yoğrulmuş mayasız pideler, üzerine yağ sürülmüş mayasız yufkalar yap. 3Bunları bir sepete koyup boğa ve iki koçla birlikte bana getir. 4Harun'la oğullarını Buluşma Çadırı'nın giriş bölümüne getirip yıka. 5Giysileri al; mintanı, efodun* altına giyilen kaftanı, efodu ve göğüslüğü* Harun'a giydir. Efodun ustaca dokunmuş şeridini bağla. 6Başına sarığı sar, üzerine de kutsal tacı koy. 7Sonra mesh yağını al, başına dökerek onu meshet*. 8Harun'un oğullarını öne çıkarıp onlara mintan giydir. 9Bellerine kuşak bağla, başlarına başlık koy. Kalıcı bir kural olarak kâhinlik onların işi olacak. Böylece Harun'la oğullarını atamış olacaksın.

10“Boğayı Buluşma Çadırı'nın önüne getir, Harun'la oğulları ellerini boğanın başına koysunlar. 11Boğayı huzurumda, Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünde keseceksin. 12Kanını parmağınla sunağın boynuzlarına sür, artan kanı sunağın dibine dök. 13Hayvanın bağırsak ve işkembe yağlarını, karaciğer perdesini, böbreklerini ve böbrek yağlarını sunağın üzerinde yakacaksın. 14Etini, derisini, gübresini de ordugahın dışında yak. Bu günah sunusudur*.

15“Bir koç getir, Harun'la oğulları ellerini koçun başına koysunlar. 16Koçu sen kes. Kanını sunağın her yanına dök.17Koçu parçalara ayırıp bağırsaklarını, işkembesini, ayaklarını yıka, başla öteki parçaların yanına koy. 18[*]

Sonra koçun tümünü sunağın üzerinde yak. Bu RAB'be sunulan yakmalık sunu*, RAB'bi hoşnut eden koku, O'nun için yakılan sunudur.

19“Öteki koçu getir, Harun'la oğulları ellerini koçun başına koysunlar. 20Koçu sen kes. Kanını Harun'la oğullarının sağ kulak memelerine, sağ el ve ayaklarının baş parmaklarına sür. Artan kanı sunağın her yanına dök. 21Sunağın üzerindeki kanı ve mesh yağını Harun'la oğullarının ve giysilerinin üzerine serp. Böylece Harun'la oğulları ve giysileri kutsal kılınmış olacak.

22“Koçun yağını, kuyruk yağını, bağırsak ve işkembe yağlarını, karaciğer perdesini, böbreklerini, böbrek yağlarını ve sağ budunu al. –Çünkü bu, biri göreve atanırken kesilen koçtur.– 23Huzurumdaki mayasız ekmek sepetinden bir somun, yağlı pide ve yufka al, 24hepsini Harun'la oğullarının eline ver. Bunları benim huzurumda sallamalık sunu olarak salla, 25sonra ellerinden alıp sunakta yakmalık sunuyla birlikte beni hoşnut eden koku olarak yak. Bu, RAB için yakılan sunudur.

26“Harun'un atanması için sunulacak koçun döşünü huzurumda sallamalık sunu olarak salla. O döş senin payın olacak.27Harun'la oğullarının atanması için kesilen koçun sallanmış olan döşüyle bağış olarak sunulan budunu bana ayır.28İsrailliler bunları sürekli Harun'la oğullarının payına ayıracak. Bu, İsrailliler'in RAB'be sunduğu esenlik kurbanlarından biridir.

29“Harun'un kutsal giysileri, kendinden sonra oğullarına kalacak. Meshedilip atanırlarken bu giysileri giyecekler.30Harun'un yerine kâhin olan oğlu, Kutsal Yer'de* hizmet etmek üzere Buluşma Çadırı'na girdiğinde yedi gün bu giysileri giyecek.

31-32“Harun'la oğulları göreve atanırken kesilen koçun etini kutsal bir yerde haşlayacaksın. Haşlanan eti ve sepetteki ekmeği Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünde yiyecekler. 33Atanıp kutsal kılınmaları için günahları bağışlatan bu sunuları yalnız onlar yiyebilir. Yabancı biri yiyemez, çünkü bu sunular kutsaldır. 34Atanmaları için kesilen kurbanın etinden ya da ekmekten sabaha artan olursa, yakacaksın. Bunlar yenmeyecek, çünkü kutsaldır.

35“Harun'la oğulları için sana buyurduklarımın hepsini yap. Atanmaları yedi gün sürecek. 36Günah bağışlatmak için günah sunusu olarak her gün bir boğa sunacaksın. Sunağı arındırmak için günah sunusu sun, kutsal kılmak için de meshet. 37Yedi gün sunağı arındırarak kutsal kılacaksın. Böylece sunak çok kutsal olacak. Ona dokunan her şey de kutsal sayılacaktır.”

Günlük Sunular

(Say.28:1-8)

38“Düzenli olarak her gün sunağın üzerinde bir yaşında iki erkek kuzu sunacaksınız. 39Kuzunun birini sabah, öbürünü akşamüstü sunun. 40Kuzuyla birlikte dörtte bir hinç

sıkma zeytinyağıyla yoğrulmuş onda bir efa[d]

ince un ve dökmelik sunu olarak dörtte bir hin şarap sunacaksınız. 41Öbür kuzuyu akşamüstü, beni hoşnut eden koku, yakılan sunu olarak, sabahki gibi tahıl sunusu* ve dökmelik sunuyla birlikte bana sunacaksınız.

42“Bu yakmalık sunu Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünde, RAB'bin huzurunda, kuşaklar boyu sürekli sunulacaktır. Musa'yla konuşmak için İsrail halkıyla orada buluşacağım. 43İsrailliler'le buluşurken çadır görkemimle kutsal kılınacak.

44“Buluşma Çadırı'nı ve sunağı kutsal kılacak, Harun'la oğullarını bana kâhinlik etmeleri için görevlendireceğim.45İsrailliler arasında yaşayacak, onların Tanrısı olacağım. 46Anlayacaklar ki, aralarında yaşamak için onları Mısır'dan çıkaran Tanrıları RAB benim. Tanrıları RAB benim.”

30

Buhur Sunağı

(Çık.37:25-28)

1“Üzerinde buhur yakmak için akasya ağacından bir sunak yap. 2Kare biçiminde, boyu ve eni birer arşın[e]

, yüksekliği iki arşın[f]

, boynuzları kendinden olacak. 3Üstünü, yanlarını, boynuzlarını saf altınla kapla. Çevresine altın pervaz yap. 4İki yandaki pervazın altına iki altın halka yap. Bunlar sunağın taşınması için sırıkların geçmesine yarayacak. 5Sırıkları akasya ağacından yap ve altınla kapla. 6Sunağı Levha Sandığı'nın karşısındaki perdenin, sandığın üzerindeki Bağışlanma Kapağı'nın önüne, seninle buluşacağım yere koy.

7“Harun her sabah kandillerin bakımını yaparken sunağın üzerinde güzel kokulu buhur yakacak. 8Akşamüstü kandilleri yakarken yine buhur yakacak. Böylece huzurumda kuşaklar boyunca sürekli buhur yanacak. 9Sunağın üzerinde başka buhur, yakmalık sunu* ya da tahıl sunusu* sunmayacaksınız; üzerine dökmelik sunu dökmeyeceksiniz. 10Harun yılda bir kez sunağın boynuzlarını arındıracak. Kuşaklarınız boyunca yılda bir kez günahları bağışlatmak için sunulan sununun kanıyla sunağı arındıracak. Sunak ben RAB için çok kutsaldır.”

Bağışlanma Bedeli

11RAB Musa'ya şöyle dedi: 12“İsrailliler'in sayımını yaptığın zaman, herkes canına karşılık bana bedel ödeyecektir. Öyle ki, sayım yapılırken başlarına bela gelmesin. 13[*]

Sayılan herkes armağan olarak bana yarım kutsal yerin şekeli[g]

verecektir. –Bir şekel yirmi geradır.– 14Sayılan yirmi yaşındaki ve daha yukarı yaştaki herkes bana armağan verecektir.15Canlarınızın bedeli olarak bu armağanı verdiğinizde, zengin yarım şekelden fazla, yoksul yarım şekelden eksik vermeyecek. 16İsrailliler'den bedel olarak verilen paraları toplayacak, Buluşma Çadırı'nın hizmetinde kullanacaksın. Bu paralar canlarınızın bedeli olarak ben, RAB'be İsrailliler'i hep anımsatacak.”

Yıkanma Kazanı

(Çık.38:8)

17RAB Musa'ya şöyle dedi: 18[*]

“Yıkanmak için tunç* bir kazan yap. Ayaklığı da tunçtan olacak. Buluşma Çadırı ile sunağın arasına koyup içine su doldur. 19Harun'la oğulları ellerini, ayaklarını orada yıkayacaklar. 20-21Buluşma Çadırı'na girmeden ya da RAB için yakılan sunuyu sunarak hizmet etmek üzere sunağa yaklaşmadan önce, ölmemek için ellerini, ayaklarını yıkamalılar. Harun'la soyunun bütün kuşakları boyunca sürekli bir kural olacak bu.”

Mesh Yağı

22[*]

RAB Musa'ya şöyle dedi: 23“Şu nadide baharatı al: 500 şekel[h]

sıvı mür*, yarısı kadar, yani 250'şer şekelı

güzel kokulu tarçın ve kamış, 24500 kutsal yerin şekeli hıyarşembe, bir hin[i]

de zeytinyağı. 25Bunlardan ıtriyatçı ustalığıyla güzel kokulu kutsal bir mesh yağı yap. Ona kutsal mesh yağı denecek. 26-28Buluşma Çadırı'nı, Levha Sandığı'nı, masayla takımlarını, kandillikle takımlarını, buhur sunağını, yakmalık sunu* sunağıyla bütün takımlarını, kazanı ve kazan ayaklığını hep bu yağla meshet*. 29Onları kutsal kıl ki, çok kutsal olsunlar. Onlara değen her şey kutsal sayılacaktır.

30“Bana kâhin olmaları için Harun'la oğullarını meshedip kutsal kıl. 31İsrailliler'e de ki, ‘Kuşaklarınız boyunca bu kutsal mesh yağı yalnız benim için kullanılacak. 32İnsan bedenine dökülmeyecek. Aynı reçeteyle benzeri yapılmayacak. O kutsaldır ve sizin için kutsal olacaktır. 33Onun benzerini yapan ya da kâhin olmayan birinin üzerine döken herkes halkının arasından atılacaktır.’ ”

Buhur

34Sonra RAB Musa'ya şöyle dedi: “Güzel kokulu baharat –kara günnük, onika[j]

, kasnı ve saf günnük– al. Hepsi aynı ölçüde olsun. 35Bir ıtriyatçı ustalığıyla bunlardan güzel kokulu bir buhur yap. Tuzlanmış, saf ve kutsal olacak. 36Birazını çok ince döv, Buluşma Çadırı'nda seninle buluşacağım yere, Levha Sandığı'nın önüne koy. Sizin için çok kutsal olacaktır.37Aynı reçeteyle kendinize buhur yapmayacaksınız. Onu RAB için kutsal sayacaksınız. 38Kim koklamak için aynısını yaparsa halkının arasından atılacaktır.”

31

Besalel ve Oholiav Ustalar

(Çık.35:30-35)

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“Bak, Yahuda oymağından özellikle Hur oğlu Uri oğlu Besalel'i seçtim. 3Beceri, anlayış, bilgi ve her türlü ustalık vermek için onu ruhumla doldurdum. 4Öyle ki, altın, gümüş, tunç* işleyerek ustaca yapıtlar üretsin; 5taş kesme ve kakmada, ağaç oymacılığında, her türlü sanat dalında çalışsın. 6Ayrıca Dan oymağından Ahisamak oğlu Oholiav'ı onunla çalışması için görevlendirdim. Sana buyurduğum işlerin hepsini yapabilsinler diye öteki becerikli adamlara üstün yetenek verdim. 7Buluşma Çadırı'nı, Levha Sandığı'nı, sandığın üzerindeki Bağışlanma Kapağı'nı, çadırın bütün takımlarını, 8masayla takımlarını, saf altın kandillikle takımlarını, buhur sunağını, 9yakmalık sunu* sunağıyla takımlarını, kazanla kazan ayaklığını, 10dokunmuş giysileri –Kâhin Harun'un kutsal giysileriyle oğullarının kâhin giysilerini– 11mesh yağını, kutsal yer için güzel kokulu buhuru tam sana buyurduğum gibi yapsınlar.”

Şabat: Dinlenme Günü

12RAB Musa'ya şöyle buyurdu: 13“İsrailliler'e de ki, ‘Şabat* günlerimi kesinlikle tutmalısınız. Çünkü o sizinle benim aramda kuşaklar boyu sürecek bir belirtidir. Böylece anlayacaksınız ki, sizi kutsal kılan RAB benim.

14“ ‘Şabat Günü'nü tutmalısınız, çünkü sizin için kutsaldır. Kim onun kutsallığını bozarsa, kesinlikle öldürülmeli. O gün çalışan herkes halkının arasından atılmalı. 15[*]

Altı gün çalışılacak; ama yedinci gün RAB'be adanmış Şabat'tır, dinlenme günüdür. Şabat Günü çalışan herkes kesinlikle öldürülmelidir. 16İsrailliler, sonsuza dek sürecek bir antlaşma gereği olarak, Şabat Günü'nü kuşaklar boyu kutlamaya özen gösterecekler. 17[*]

Bu, İsrailliler'le benim aramda sürekli bir belirti olacaktır. Çünkü ben, RAB yeri göğü altı günde yarattım, yedinci gün işe son verip dinlendim.’ ”

18Tanrı Sina Dağı'nda Musa'yla konuşmasını bitirince, üzerine eliyle antlaşma koşullarını yazdığı iki taş levhayı ona verdi.

32

Altın Buzağı

(Yas.9:7-29)

1[*]

Halk Musa'nın dağdan inmediğini, geciktiğini görünce, Harun'un çevresine toplandı. Ona, “Kalk, bize öncülük edecek bir ilah yap” dediler, “Bizi Mısır'dan çıkaran adama, Musa'ya ne oldu bilmiyoruz!”

2Harun, “Karılarınızın, oğullarınızın, kızlarınızın kulağındaki altın küpeleri çıkarıp bana getirin” dedi. 3Herkes kulağındaki küpeyi çıkarıp Harun'a getirdi. 4[*]

Harun altınları topladı, oymacı aletiyle buzağı biçiminde dökme bir put yaptı. Halk, “Ey İsrailliler, sizi Mısır'dan çıkaran Tanrınız budur!” dedi.

5Harun bunu görünce, buzağının önünde bir sunak yaptı ve, “Yarın RAB'bin onuruna bayram olacak” diye ilan etti.6[*]

Ertesi gün halk erkenden kalkıp yakmalık sunular* sundu, esenlik sunuları* getirdi. Yiyip içmeye oturdu, sonra kalkıp çılgınca eğlendi.

7RAB Musa'ya, “Aşağı in” dedi, “Mısır'dan çıkardığın halkın baştan çıktı. 8Buyurduğum yoldan hemen saptılar. Kendilerine dökme bir buzağı yaparak önünde tapındılar, kurban kestiler. ‘Ey İsrailliler, sizi Mısır'dan çıkaran ilahınız budur!’ dediler.”

9RAB Musa'ya, “Bu halkın ne inatçı olduğunu biliyorum” dedi, 10“Şimdi bana engel olma, bırak öfkem alevlensin, onları yok edeyim. Sonra seni büyük bir ulus yapacağım.”

11[*]

Musa Tanrısı RAB'be yalvardı: “Ya RAB, niçin kendi halkına karşı öfken alevlensin? Onları Mısır'dan büyük kudretinle, güçlü elinle çıkardın. 12Neden Mısırlılar, ‘Tanrı kötü amaçla, dağlarda öldürmek, yeryüzünden silmek için onları Mısır'dan çıkardı’ desinler? Öfkelenme, vazgeç halkına yapacağın kötülükten. 13[*]

graph-definition>

*

Kulların İbrahim'i, İshak'ı, İsrail'i anımsa. Onlara kendi üzerine ant içtin, ‘Soyunuzu gökteki yıldızlar kadar çoğaltacağım. Söz verdiğim bu ülkenin tümünü soyunuza vereceğim. Sonsuza dek onlara miras olacak’ dedin.” 14Böylece RAB halkına yapacağını söylediği kötülükten vazgeçti.

15Musa döndü, elinde antlaşma koşulları yazılı iki taş levhayla dağdan indi. Levhaların ön ve arka iki yüzü de yazılıydı.16Onları Tanrı yapmıştı, üzerlerindeki oyma yazılar O'nun yazısıydı.

17Yeşu, bağrışan halkın sesini duyunca, Musa'ya, “Ordugahtan savaş sesi geliyor!” dedi.

18Musa şöyle yanıtladı:

“Ne yenenlerin,

Ne de yenilenlerin sesidir bu;

Ezgiler duyuyorum ben.”

19Musa ordugaha yaklaşınca, buzağıyı ve oynayan insanları gördü; çok öfkelendi. Elindeki taş levhaları fırlatıp dağın eteğinde parçaladı. 20Yaptıkları buzağıyı alıp yaktı, toz haline gelinceye dek ezdi, sonra suya serperek İsrailliler'e içirdi.

21Harun'a, “Bu halk sana ne yaptı ki, onları bu korkunç günaha sürükledin?” dedi.

22Harun, “Öfkelenme, efendim!” diye karşılık verdi, “Bilirsin, halk kötülüğe eğilimlidir. 23[*]

Bana, ‘Bize öncülük edecek bir ilah yap. Bizi Mısır'dan çıkaran adama, Musa'ya ne oldu bilmiyoruz’ dediler. 24Ben de, ‘Kimde altın varsa çıkarsın’ dedim. Altınlarını bana verdiler. Ateşe atınca, bu buzağı ortaya çıktı!”

25Musa halkın başıboş hale geldiğini gördü. Çünkü Harun onları dizginlememiş, düşmanlarına alay konusu olmalarına neden olmuştu. 26Musa ordugahın girişinde durdu, “RAB'den yana olanlar yanıma gelsin!” dedi. Bütün Levililer çevresine toplandı.

27Musa şöyle dedi: “İsrail'in Tanrısı RAB diyor ki, ‘Herkes kılıcını kuşansın. Ordugahta kapı kapı dolaşarak kardeşini, komşusunu, yakınını öldürsün.’ ” 28Levililer Musa'nın buyruğunu yerine getirdiler. O gün halktan üç bine yakın adam öldürüldü. 29Musa, “Bugün kendinizi RAB'be adamış oldunuz” dedi, “Herkes öz oğluna, öz kardeşine düşman kesildiği için bugün RAB sizi kutsadı.”

30Ertesi gün halka, “Korkunç bir günah işlediniz” dedi, “Şimdi RAB'bin huzuruna çıkacağım. Belki günahınızı bağışlatabilirim.”

31Sonra RAB'be dönerek, “Çok yazık, bu halk korkunç bir günah işledi” dedi, “Kendilerine altın put yaptılar. 32[*]

Lütfen günahlarını bağışla, yoksa yazdığın kitaptan adımı sil.”

33RAB, “Kim bana karşı günah işlediyse onun adını sileceğim” diye karşılık verdi, 34“Şimdi git, halkı sana söylediğim yere götür. Meleğim sana öncülük edecek. Ama zamanı gelince günahlarından ötürü onları cezalandıracağım.”

35RAB halkı cezalandırdı. Çünkü Harun'a buzağı yaptırmışlardı.

33

Horev'den Ayrılma Hazırlığı

1[*]

RAB Musa'ya, “Buradan git” dedi, “Sen ve Mısır'dan çıkardığın halk İbrahim'e, İshak'a, Yakup'a, ‘Orayı senin soyuna vereceğim’ diye ant içtiğim topraklara gidin. 2-3Süt ve bal akan ülkeye senden önce bir melek gönderecek, Kenan, Amor, Hitit*, Periz, Hiv ve Yevus halklarını oradan kovacağım. Ben sizinle gelmeyeceğim, çünkü inatçı insanlarsınız. Belki sizi yolda yok ederim.”

4Halk bu kötü haberi duyunca yasa büründü. Kimse takı takmadı. 5Çünkü RAB Musa'ya şöyle demişti: “İsrailliler'e de ki, ‘Siz inatçı insanlarsınız. Bir an aranızda kalsam, sizi yok ederim. Şimdi üzerinizdeki takıları çıkarın, size ne yapacağıma karar vereyim.’ ” 6Böylece Horev Dağı'ndan sonra İsrailliler takılarını çıkardı.

Musa ve Rab'bin Görkemi

7Musa bir çadır alır, ordugahın dışına, biraz öteye kurardı. Ona ‘Buluşma Çadırı’ derdi. Kim RAB'be danışmak istese, ordugahın dışındaki Buluşma Çadırı'na giderdi. 8Musa ne zaman çadıra gitse, bütün halk kalkar, herkes çadırının girişinde durarak Musa içeri girinceye kadar arkasından bakardı. 9Musa çadıra girince, bulut sütunu aşağı iner, RAB Musa'yla konuştuğu sürece girişi kapardı. 10Bulut sütununun çadırın girişinde durduğunu gören herkes kalkar, kendi çadırının girişinde tapınırdı. 11RAB Musa'yla iki arkadaş gibi yüz yüze konuşurdu. Sonra Musa ordugaha dönerdi. Ama genç yardımcısı Nun oğlu Yeşu çadırdan çıkmazdı.

12Musa RAB'be şöyle dedi: “Bana, ‘Bu halka öncülük et’ diyorsun, ama kimi benimle göndereceğini söylemedin. Bana, ‘Seni adınla tanıyorum, senden hoşnudum’ demiştin. 13Eğer benden hoşnutsan, lütfen şimdi bana yollarını göster ki, seni daha iyi tanıyıp hoşnut etmeye devam edeyim. Unutma, bu ulus senin halkındır.”

14RAB, “Varlığım sana eşlik edecek” diye yanıtladı, “Seni rahata kavuşturacağım.”

15Musa, “Eğer varlığın bize eşlik etmeyecekse, bizi buradan çıkarma” dedi, 16“Yoksa benden ve halkından hoşnut kaldığın nereden bilinecek? Bize eşlik etmenden, değil mi? Ancak o zaman benimle halkın yeryüzünün öteki halklarından ayırt edilebiliriz.”

17RAB, “Söylediğin gibi yapacağım” dedi, “Çünkü senden hoşnut kaldım, adınla tanıyorum seni.”

18Musa, “Lütfen görkemini bana göster” dedi.

19[*]

RAB, “Bütün iyiliğimi önünden geçireceğim” diye karşılık verdi, “Adımı, RAB adını senin önünde duyuracağım. Merhamet ettiğime merhamet edeceğim, acıdığıma acıyacağım. 20Ancak, yüzümü görmene izin veremem. Çünkü yüzümü gören yaşayamaz.” 21Sonra, “Yakınımda bir yer var” dedi, “Orada, kayanın üzerinde dur. 22Görkemim oradan geçerken seni kayanın kovuğuna sokup geçinceye kadar elimle örteceğim. 23Elimi kaldırdığımda, sırtımı göreceksin. Ama yüzüm görülmeyecek.”

34

Antlaşma Yenileniyor

1RAB Musa'ya, “Öncekiler gibi iki taş levha kes” dedi, “Kırdığın levhaların üzerindeki sözleri onlara yazacağım. 2Sabaha kadar hazırlan, sabah olunca Sina Dağı'na çık; dağın tepesinde, huzurumda dur. 3Senden başka kimse dağa çıkmasın, dağın hiçbir yerinde kimse görülmesin. Dağın eteğinde davar ya da sığır da otlamasın.”

4Musa öncekiler gibi iki taş levha kesti. RAB'bin buyurduğu gibi sabah erkenden kalktı, taş levhaları yanına alarak Sina Dağı'na çıktı. 5RAB bulutun içinde oraya inip onunla birlikte durdu ve adını RAB olarak duyurdu. 6[*]

graph-definition>

*

Musa'nın önünden geçerek, “Ben RAB'bim” dedi, “RAB, acıyan, lütfeden, tez öfkelenmeyen, sevgisi engin ve sadık Tanrı. 7Binlercesine sevgi gösterir, suçlarını, isyanlarını, günahlarını bağışlarım. Hiçbir suçu cezasız bırakmam. Babaların işlediği suçun hesabını oğullarından, torunlarından, üçüncü, dördüncü kuşaklardan sorarım.”

8Musa hemen yere kapanıp tapındı. 9“Ya Rab, eğer benden hoşnutsan, lütfen bizimle gel” dedi, “Bunlar inatçı insanlardır. Sen suçlarımızı, günahlarımızı bağışla. Bizi kendi mirasın olarak benimse.”

10RAB, “Senin halkınla bir antlaşma yapıyorum” dedi, “Onların önünde dünyada ve öteki uluslar arasında görülmemiş harikalar yapacağım. Arasında yaşadığın halk neler yapabileceğimi görecek. Senin için korkunç şeyler yapacağım.11Bugün sana verdiğim buyruğu tut. Amor, Kenan, Hitit*, Periz, Hiv ve Yevus halklarını senin önünden kovacağım.12Gideceğin ülkedeki insanlarla antlaşma yapmaktan kaçın. Çünkü bu senin için bir tuzak olur. 13[*]

Onların sunaklarını yıkacak, dikili taşlarını parçalayacak, Aşera* putlarını keseceksiniz. 14Başka ilahlara tapmayacaksınız. Çünkü ben adı Kıskanç bir RAB'bim, kıskanç bir Tanrı'yım. 15Ülke halkıyla herhangi bir antlaşma yapmayın. Yoksa onlar başka ilahlara gönül verir, kurban keserken sizi de çağırırlar; siz de gider yersiniz. 16Kızlarını oğullarınıza alırsınız. Kızlar başka ilahlara gönül verirken oğullarınızı da artlarından sürükler.

17[*]

“Dökme putlar yapmayacaksınız.

18[*]

“Size buyurduğum gibi, Aviv ayının* belirli günlerinde yedi gün mayasız ekmek yiyerek Mayasız Ekmek Bayramı'nı* kutlayacaksınız. Çünkü Mısır'dan Aviv ayında çıktınız.

19[*]

“Bütün ilk doğanlar benimdir; ister sığır, ister davar olsun, ilk doğan erkek hayvanlarınızın tümü bana aittir. 20[*]

İlk doğan sıpanın bedelini bir kuzuyla ödeyin. Bedelini ödemeyecekseniz, sıpanın boynunu kıracaksınız. Bütün ilk doğan oğullarınızın bedelini ödemelisiniz.

“Kimse huzuruma eli boş çıkmasın.

21[*]

“Altı gün çalışacak, yedinci gün dinleneceksiniz. Ekim, biçim vakti bile olsa dinleneceksiniz.

22[*]

graph-definition>

*

“İlk buğday biçiminde Haftalar Bayramı*, yıl sonunda da Ürün Devşirme Bayramı* yapacaksınız. 23Bütün erkekleriniz yılda üç kez İsrail'in Tanrısı ben Egemen RAB'bin huzuruna çıkacaklar. 24Öteki ulusları önünüzden kovacak, sınırlarınızı genişleteceğim. Yılda üç kez Tanrınız RAB'bin önüne çıktığınız zaman, kimse ülkenize göz dikemeyecek.

25[*]

“Evinizde maya bulunduğu sürece bana kurban kesmeyeceksiniz. Fısıh* kurbanı sabaha bırakılmayacak.

26[*]

graph-definition>

*

“Toprağınızın seçme ilk ürünlerini Tanrınız RAB'bin Tapınağı'na getireceksiniz.

“Oğlağı anasının sütünde haşlamayacaksınız.”

27RAB Musa'ya, “Bunları yaz” dedi, “Çünkü seninle ve İsrailliler'le bu sözlere dayanarak antlaşma yaptım.” 28Musa orada kırk gün kırk gece RAB'le birlikte kaldı. Ağzına ne ekmek koydu, ne de su. Antlaşma sözlerini, on buyruğu taş levhaların üzerine yazdı.

Musa Sina Dağı'ndan İniyor

29[*]

Musa elinde iki antlaşma levhasıyla Sina Dağı'ndan indi. RAB'le konuştuğu için yüzü ışıldıyordu, ama kendisi bunun farkında değildi. 30Harun'la İsrailliler Musa'nın ışıldayan yüzünü görünce, ona yaklaşmaya korktular. 31Musa onları yanına çağırdı. Harun'la İsrail topluluğunun bütün önderleri çevresine toplandılar. Musa onlarla konuştu. 32Sonra herkes ona yaklaştı. Musa RAB'bin Sina Dağı'nda kendisine bildirdiği bütün buyrukları onlara verdi.

33Konuşmasını bitirdikten sonra, yüzüne bir peçe taktı. 34Ama ne zaman konuşmak için RAB'bin huzuruna çıksa, ayrılıncaya kadar peçeyi kaldırırdı. Dönünce de kendisine verilen buyrukları İsrailliler'e bildirir, 35İsrailliler de onun ışıldayan yüzünü görürlerdi. Sonra Musa içeri girip RAB'le görüşünceye kadar yine peçeyi takardı.

35

Şabat Kuralları

(Çık.31:12-18)

1Musa bütün İsrail topluluğunu çağırarak, “RAB'bin yapmanızı buyurduğu işler şunlardır” dedi, 2[*]

“Altı gün çalışacaksınız. Ama yedinci gün sizin için kutsal Şabat*, RAB'be adanmış dinlenme günü olacaktır. O gün çalışan herkes öldürülecektir.3Şabat Günü konutlarınızda ateş yakmayacaksınız.”

Konuta Getirilen Armağanlar

(Çık.25:1-7; 39:32-41)

4Musa bütün İsrail topluluğuna seslenerek şöyle dedi: “RAB'bin buyruğu şudur: 5-7Aranızda armağanlar toplayıp RAB'be sunacaksınız. İstekli olan herkes RAB'be altın, gümüş, tunç*; lacivert, mor, kırmızı iplik; ince keten, keçi kılı, deri[k]

, kırmızı boyalı koç derisi, akasya ağacı armağan etsin. 8Kandil için zeytinyağı; mesh yağı ve güzel kokulu buhur için baharat; 9başkâhinin efoduyla* göğüslüğü* için oniks ve öbür kakma taşları getirsin.

10“Aranızdaki bütün becerikli kişiler gelip RAB'bin buyurduğu her şeyi yapsın. 11Konutu, çadırın iç ve dış örtüsünü, kopçalarını, çerçevelerini, kirişlerini, direklerini, tabanlarını; 12sandığı ve sırıklarını, Bağışlanma Kapağı'nı, bölme perdesini,13masayla sırıklarını, bütün masa takımlarını, huzura konan ekmekleri*; 14ışık için kandilliği ve takımlarını, kandilleri, kandiller için zeytinyağını; 15buhur sunağını ve sırıklarını, mesh yağını, güzel kokulu buhuru; konutun giriş bölümündeki perdeyi; 16yakmalık sunu* sunağını ve tunç ızgarasını, sırıklarını, bütün takımlarını, kazanı ve kazan ayaklığını; 17avlunun çevresindeki perdeleri, direkleri, direk tabanlarını, avlu kapısındaki perdeyi, 18konutun ve avlunun kazıklarıyla iplerini;19kutsal yerde hizmet etmek için dokunmuş giysileri –Kâhin Harun'un giysileriyle oğullarının kâhin giysilerini– yapsınlar.”

20İsrail topluluğu Musa'nın yanından ayrıldı. 21Her istekli, hevesli kişi Buluşma Çadırı'nın yapımı, hizmeti ve kutsal giysiler için RAB'be armağan getirdi. 22Kadın erkek herkes istekle geldi, RAB'be her çeşit altın takı, broş, küpe, yüzük, kolye getirdi. RAB'be armağan ettikleri bütün takılar altındı. 23Ayrıca kimde lacivert, mor, kırmızı iplik; ince keten, keçi kılı, deri, kırmızı boyalı koç derisi varsa getirdi. 24Gümüş ve tunç armağanlar sunan herkes onları RAB'be adadı. Herhangi bir işte kullanılmak üzere kimde akasya ağacı varsa getirdi. 25Bütün becerikli kadınlar elleriyle eğirdikleri lacivert, mor, kırmızı ipliği, ince keteni getirdiler. 26İstekli, becerikli kadınlar da keçi kılı eğirdiler. 27Önderler efod ve göğüslük için oniks, kakma taşlar, 28kandil, mesh yağı ve güzel kokulu buhur için baharat ve zeytinyağı getirdiler. 29Kadın erkek bütün istekli İsrailliler RAB'bin Musa aracılığıyla yapmalarını buyurduğu işler için RAB'be gönülden verilen sunu sundular.

Besalel ve Oholiav Ustalar

(Çık.31:2-6)

30Musa İsrailliler'e, “Bakın!” dedi, “RAB Yahuda oymağından özellikle Hur oğlu Uri oğlu Besalel'i seçti. 31Beceri, anlayış, bilgi ve her türlü ustalık vermek için onu kendi Ruhu'yla doldurdu. 32Öyle ki, altın, gümüş, tunç* işleyerek ustaca yapıtlar üretsin; 33taş kesme ve kakmada, ağaç oymacılığında, her türlü sanat dalında çalışsın. 34RAB ona ve Dan oymağından Ahisamak oğlu Oholiav'a öğretme yeteneği de verdi. 35Onlara üstün beceri verdi. Öyle ki, ustalık isteyen her türlü işte, oymacılıkta, lacivert, mor, kırmızı iplik ve ince keten yapmada, dokuma ve nakış işlerinde, her sanat dalında yaratıcı olsunlar.

36

1“Besalel, Oholiav ve kutsal yerin yapımında gereken işleri nasıl yapacaklarına ilişkin RAB'bin kendilerine bilgelik ve anlayış verdiği bütün becerikli kişiler her işi tam RAB'bin buyurduğu gibi yapacaklar.”

2Musa Besalel'i, Oholiav'ı, RAB'bin kendilerine bilgelik verdiği becerikli adamları ve çalışmaya istekli herkesi iş başına çağırdı. 3Gelenler kutsal yerin yapımında gereken işleri yapmak üzere İsrailliler'in getirmiş olduğu bütün armağanları Musa'dan aldılar. İsrailliler gönülden verdikleri sunuları her sabah Musa'ya getirmeye devam ettiler. 4Öyle ki, kutsal yerdeki işleri yapmakta olan ustalar işlerini bırakıp bir bir Musa'nın yanına gelerek, 5“Halk RAB'bin yapılmasını buyurduğu iş için gereğinden fazla getiriyor” dediler.

6Bunun üzerine Musa buyruk verdi: “Ne erkek, ne kadın hiç kimse kutsal yere armağan olarak artık bir şey vermesin.” Buyruk ordugahta ilan edildi. Böylece halkın daha çok armağan getirmesine engel olundu. 7Çünkü o ana kadar getirilenler işi bitirmek için yeter de artardı bile.

Konutun Yapımı

(Çık.26:1-37)

8Çalışanlar arasındaki becerikli adamlar konutu on perdeden yaptılar. Besalel onları lacivert, mor, kırmızı iplikle, özenle dokunmuş ince ketenden yaptı, üzerini Keruvlar'la* ustaca süsledi. 9Her perdenin boyu yirmi sekiz[l]

, eni dört arşındı[m]

. Bütün perdeler aynı ölçüdeydi. 10Perdeleri beşer beşer birbirine ekleyerek iki takım perde yaptı. 11Birinci takımın kenarına lacivert ilmekler açtı. Öbür takımın kenarına da aynı şeyi yaptı. 12Birinci takımın ilk perdesiyle ikinci takımın son perdesine ellişer ilmek açtı; ilmekler birbirine karşıydı. 13Elli altın kopça yaptı, perdeleri kopçalayarak çadırı birleştirdi. Böylece konut tek parça haline geldi.

14Konutun üstünü kaplayacak çadır için keçi kılından on bir perde yaptı. 15Her perdenin boyu otuz[n]

, eni dört arşındı. On bir perde de aynı ölçüdeydi. 16Beş perdeyi birbirine, altı perdeyi birbirine birleştirdi. 17Her iki perde takımının kenarlarına ellişer ilmek açtı. 18Çadırı birleştirip tek parça haline getirmek için elli tunç* kopça yaptı. 19Çadır için kırmızı boyalı koç derisinden bir örtü, onun üstüne de deriden[o]

başka bir örtü yaptı.

20Konut için akasya ağacından dikine çerçeveler yaptı. 21Her çerçevenin boyu onö

, eni bir buçuk[p]

arşındı.22Çerçevelerin birbirine uyan iki paralel çıkıntısı vardı. Konutun bütün çerçevelerini aynı biçimde yaptı. 23Konutun güneyi için yirmi çerçeve yaptı. 24Her çerçevenin altında iki çıkıntı için birer taban olmak üzere, yirmi çerçevenin altında kırk gümüş taban yaptı. 25-26Konutun öbür yanı, yani kuzeyi için de yirmi çerçeve ve her çerçevenin altında iki taban olmak üzere kırk gümüş taban yaptı. 27Konutun batıya bakacak arka tarafı için altı çerçeve yaptı. 28Arkada konutun köşeleri için iki çerçeve yaptı. 29Bu köşe çerçevelerinin alt tarafı ayrı kaldı, üst tarafı ise birinci halkayla birleştirildi. İki köşeyi oluşturan iki çerçeveyi aynı biçimde yaptı. 30Böylece sekiz çerçeve ve her çerçevenin altında iki taban olmak üzere on altı gümüş taban yaptı.

31-32Konutun bir yanındaki çerçeveler için beş, öbür yanındaki çerçeveler için beş, batıya bakan arka tarafındaki çerçeveler için de beş olmak üzere akasya ağacından kirişler yaptı. 33Çerçevelerin ortasındaki kirişi konutun bir ucundan öbür ucuna geçirdi. 34Çerçevelerle kirişleri altınla kapladı, kirişlerin geçeceği halkaları da altından yaptı.

35Lacivert, mor, kırmızı iplikle, özenle dokunmuş ince ketenden bir perde yaptı, üzerini Keruvlar'la ustaca süsledi.36Perde için akasya ağacından dört direk yaparak altınla kapladı. Çengelleri de altındı. Direkler için dört gümüş taban döktü. 37Çadırın giriş bölümüne lacivert, mor, kırmızı iplikle, özenle dokunmuş ince ketenden nakışlı bir perde yaptı.38Perdeyi asmak için çengelli beş direk yaparak başlıklarını, çemberlerini altınla kapladı. Direklere beş tunç taban yaptı.

37

Antlaşma Sandığı'nın Yapımı

(Çık.25:10-22)

1Besalel Antlaşma Sandığı'nı* akasya ağacından yaptı. Boyu iki buçuk[r]

, eni ve yüksekliği birer buçuk arşındı[s]

. 2İçini de dışını da saf altınla kapladı. Çevresine altın pervaz yaptı. 3İkisi bir yanda, ikisi öbür yanda olmak üzere sandığın dört köşesindeki ayaklara takmak için birer altın halka döktü. 4Akasya ağacından sırıklar yapıp altınla kapladı. 5Sandığın taşınması için sırıkları yanlardaki halkalara geçirdi. 6Bağışlanma Kapağı'nı saf altından yaptı. Boyu iki buçuk, eni bir buçuk arşındı. 7Kapağın iki kenarına dövme altından birer Keruv* yaptı. 8Keruvlar'dan birini bir kenara, öbürünü öteki kenara koyarak kapağı tek parça halinde yaptı. 9Keruvlar yukarı doğru açık kanatlarıyla kapağı örtüyor, yüzleri birbirine dönük kapağa bakıyorlardı.

Üzerinde Ekmek Sunulan Masa'nın Yapımı

(Çık.25:23-30)

10Besalel akasya ağacından bir masa yaptı. Boyu ikiş

, eni bir[t]

, yüksekliği bir buçuk arşındı[u]

. 11Masayı saf altınla kapladı. Çevresine altın pervaz yaptı. 12Pervazın çevresine dört parmak eninde bir kenarlık yaparak altın pervazla çevirdi.13Masa için dört altın halka dökerek dört ayak üzerindeki dört köşeye yerleştirdi. 14Masanın taşınması için sırıkların içinden geçeceği halkalar kenarlığa yakındı. 15Sırıkları akasya ağacından yaptı, altınla kapladı. 16Masa için saf altından tabaklar, sahanlar, dökmelik sunu testileri, tasları yaptı.

Kandilliğin Yapımı

(Çık.25:31-40)

17Saf altından bir kandillik yaptı. Ayağı, gövdesi dövme altındı. Çanak, tomurcuk ve çiçek motifleri kendindendi. 18Üç kolu bir yanda, üç kolu öteki yanda olmak üzere altı kolluydu. 19Her kolda badem çiçeğini andıran üç çanak, tomurcuk ve çiçek motifi vardı. Altı kol da aynıydı. 20Kandilliğin gövdesinde badem çiçeğini andıran dört çanak, tomurcuk ve çiçek motifi bulunuyordu. 21Kandillikten yükselen ilk iki kolun, ikinci iki kolun, üçüncü iki kolun altında kendinden birer tomurcuk vardı. Toplam altı koldu. 22Tomurcukları, kolları tek parça olan kandillik saf dövme altındı. 23Kandillik için saf altından yedi kandil, fitil maşaları, tablalar yaptı. 24Bütün takımları dahil kandilliğe bir talantü

saf altın harcandı.

Buhur Sunağının Yapımı

(Çık.30:1-5)

25Akasya ağacından bir buhur sunağı yaptı. Kare biçiminde, boyu ve eni birer arşın, yüksekliği iki arşındı. Boynuzları kendindendi. 26Üstünü, yanlarını, boynuzlarını saf altınla kapladı. Çevresine altın pervaz yaptı. 27İki yandaki pervazın altına iki altın halka yaptı. Bunlar sunağın taşınması için sırıkların geçmesine yarıyordu. 28Sırıkları akasya ağacından yaparak altınla kapladı.

29[*]

Itriyatçı ustalığıyla kutsal mesh yağı ve güzel kokulu saf buhur yaptı.

38

Yakmalık Sunu Sunağının Yapımı

(Çık.27:1-8)

1Besalel yakmalık sunu* sunağını akasya ağacından kare biçiminde yaptı. Eni ve boyu beşer arşın[v]

, yüksekliği üç arşındı[y]

. 2Dört üst köşesine kendinden boynuzlar yaparak hepsini tunçla* kapladı. 3Sunağın bütün takımlarını –kovaları, kürekleri, çanakları, büyük çatalları, ateş kaplarını– tunçtan yaptı. 4Kenarın altında aşağı doğru sunağın yarısına kadar ağ biçiminde tunç bir ızgara yaptı. 5Tunç ızgaranın dört köşesine taşıma sırıklarını geçirmek için birer halka döktü. 6Sırıkları akasya ağacından yaparak tunçla kapladı. 7Sunağın taşınması için yan tarafındaki halkalara geçirdi. Sunağı tahtadan, içi boş yaptı.

Yıkanma Kazanının Yapımı

(Çık.30:18)

8Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünde hizmet eden kadınların aynalarından tunç* ayaklıklı tunç bir kazan yaptı.

Konut Avlusunun Yapımı

(Çık.27:9-19)

9Konuta bir avlu yaptı. Avlunun güney tarafı için yüz arşın[z]

boyunda özenle dokunmuş ince keten perdeler yaptı.10Perdeler için tabanları tunç*, çengelleri ve çengel çemberleri gümüş yirmi direk yaptı. 11Kuzey tarafı için yüz arşın boyunda perdeler, yirmi direk, direkler için yirmi tunç taban yapıldı. Direklerin çengelleriyle çemberleri gümüştü.

12Avlunun batı tarafı için elli arşın[a]

boyunda perde, on direk, on taban yapıldı. Direklerin çengelleriyle çemberleri gümüştü. 13Doğuya bakan tarafta avlunun eni elli arşındı. 14Girişin bir tarafında on beş arşın[b]

boyunda perde, üç direk ve üç taban; 15öbür tarafında da on beş arşın boyunda perde, üç direk ve üç taban vardı. 16Avlunun çevresindeki bütün perdeler özenle dokunmuş ince ketendi. 17Direklerin tabanları tunç, çengelleriyle çemberleri gümüştü. Başlıkları da gümüş kaplamaydı. Avlunun bütün direkleri gümüş çemberlerle donatılmıştı.

18Avlunun girişindeki perde lacivert, mor, kırmızı iplikle, özenle dokunmuş nakışlı ince ketenden yapılmıştı. Boyu yirmi[c]

, yüksekliği avlunun perdeleri gibi beş arşındıç

. 19Tunçtan dört direği ve dört tabanı vardı. Direklerin çengelleri, başlıklarının kaplaması ve çemberleri gümüştü. 20Konutun ve konutu çevreleyen avlunun bütün kazıkları tunçtandı.

Kullanılan Malzemeler

21Antlaşma Levhaları'nın bulunduğu konut için kullanılan malzeme miktarının tümü Musa'nın buyruğu uyarınca, Kâhin Harun oğlu İtamar'ın yönetimindeki Levililer tarafından kaydedildi. 22RAB'bin Musa'ya buyurduğu bütün işleri Yahuda oymağından Hur oğlu Uri oğlu Besalel yaptı. 23Dan oymağından oymacı, yaratıcı, lacivert, mor, kırmızı iplik ve ince keten işlemede usta nakışçı Ahisamak oğlu Oholiav da ona yardım etti.

24Kutsal yerdeki bütün işler için kullanılan adanmış altın miktarı kutsal yerin şekeliyle 29 talant 730 şekeldi[d]

.25[*]

Topluluğun sayımından elde edilen gümüş, kutsal yerin şekeliyle 100 talant 1 775 şekeldi[e]

. 26[*]

Sayımı yapılan yirmi ve daha yukarı yaştaki 603 550 kişiden adam başına bir beka, yani yarım kutsal yerin şekeli[f]

düşüyordu. 27Kutsal yer ve perde tabanlarının dökümü için 100 talant[g]

gümüş kullanıldı. Her tabana bir talant[h]

olmak üzere, 100 tabana 100 talant gümüş harcandı. 28Direklerin çengelleri, başlıkların kaplanması ve çemberleri için 1 775 şekelı

harcandı. 29Adanan tunç* 70 talant 2 400 şekeldi[i]

. 30-31Bununla Buluşma Çadırı'nın giriş bölümündeki tabanlar, sunakla ızgarası ve bütün takımları, avlu çevresindeki ve girişindeki tabanlar, bütün konut kazıklarıyla avlu çevresindeki kazıklar yapıldı.

39

Kâhin Giysilerinin Yapımı

(Çık.28:1-14)

1Kutsal yerde hizmet için lacivert, mor, kırmızı iplikten özenle dokunmuş giysiler yaptılar. Ayrıca RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi Harun'a kutsal giysiler yapıldı.

Efodun Yapımı

(Çık.28:6-14)

2Efodu* altın sırmayla lacivert, mor, kırmızı iplikle, özenle dokunmuş ince ketenden yaptılar. 3Altını ince tabakalar halinde dövüp lacivert, mor, kırmızı iplik ve ince keten arasına ustaca işlemek için tel tel kestiler. 4Efodun iki köşesine tutturulmuş omuzluklar yaparak birleştirdiler. 5Efodun üzerindeki ustaca dokunmuş şerit efodun bir parçası gibi altın sırmayla lacivert, mor, kırmızı iplikle, özenle dokunmuş ince ketendendi; tıpkı RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibiydi.

6Altın yuvalar içine kakılmış, üzerine İsrailoğulları'nın adları mühür gibi oyulmuş oniksi işleyip 7İsrailliler'in anılması için efodun omuzluklarına taktılar. Tıpkı RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi yaptılar.

Göğüslüğün Yapımı

(Çık.28:15-30)

8Efod* gibi altın sırmayla lacivert, mor, kırmızı iplikle, özenle dokunmuş ince ketenden usta işi bir göğüslük* yaptılar.9Dört köşe, eni ve boyu birer karıştı[j]

, ikiye katlanmıştı. 10Üzerine dört sıra taş yuvası kaktılar. Birinci sırada yakut, topaz, zümrüt; 11ikinci sırada firuze, laciverttaşı, aytaşı; 12üçüncü sırada gökyakut, agat, ametist; 13dördüncü sırada sarı yakut, oniks, yeşim vardı. Taşlar altın yuvalara kakılmıştı. 14On iki taş vardı. Üzerlerine mühür oyar gibi İsrailoğulları'nın adları bir bir oyulmuştu. Bu taşlar İsrail'in on iki oymağını simgeliyordu.

15Göğüslük için saf altından örme zincirler yaptılar. 16İkişer tane altın yuva ve halka yaptılar. Göğüslüğün üst iki köşesine birer halka koydular. 17İki örme altın zinciri göğüslüğün köşelerindeki halkalara taktılar. 18Zincirlerin öteki iki ucunu iki yuvanın üzerinden geçirerek efodun ön tarafına, omuzlukların üzerine bağladılar. 19İki altın halka yaparak göğüslüğün alt iki köşesine, efoda bitişik iç kenarına taktılar. 20İki altın halka daha yaparak efodun önündeki omuzluklara alttan, dikişe yakın, ustaca dokunmuş şeridin yukarısına taktılar. 21Göğüslüğün halkalarıyla efodun halkalarını lacivert kordonla birbirine bağladılar. Öyle ki, göğüslük efodun ustaca dokunmuş şeridinin yukarısında kalsın ve efoddan ayrılmasın. Tıpkı RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi yaptılar.

Öbür Kâhin Giysilerinin Yapımı

(Çık.28:31-43)

22Efodun* altına giyilen kaftanı ustaca dokunmuş salt lacivert iplikten yaptılar. 23Ortasında baş geçecek kadar bir boşluk bıraktılar. Yırtılmaması için boşluğun kenarlarını yaka gibi dokuyarak çevirdiler. 24Kaftanın kenarını lacivert, mor, kırmızı iplikle, özenle dokunmuş ince ketenden nar motifleriyle bezediler. 25-26Saf altından çıngıraklar yaptılar ve hizmet için kullanılan kaftanın eteğinin ucundaki narların arasına, bir çıngırak bir nar, bir çıngırak bir nar olmak üzere çepeçevre koydular. Tıpkı RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi yaptılar.

27-29Harun'la oğulları için ince ketenden ustaca dokunmuş mintanlar, sarıklar, süslü başlıklar, ince keten donlar, lacivert, mor, kırmızı iplikle, özenle dokunmuş ince ketenden nakışlı kuşak yaptılar; tıpkı RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi.

30Kutsal tacın levhasını saf altından yaparak üzerine mühür oyar gibi ‘RAB'be adanmıştır’ sözünü yazdılar. 31Üstüne bağlanmak üzere sarığa lacivert bir kordon taktılar; tıpkı RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi.

İşin Tamamlanması

(Çık.35:10-19)

32Böylece konutun, yani Buluşma Çadırı'nın bütün işleri tamamlandı. İsrailliler her şeyi tıpkı RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi yaptılar. 33-41Konutu, çadırla bütün takımlarını, kopçalarını, çerçevelerini, kirişlerini, direklerini, tabanlarını; kırmızı boyalı koç derisinden örtüyü, deri[k]

örtüyü, bölme perdesini; Levha Sandığı'yla sırıklarını, Bağışlanma Kapağı'nı; masayla takımlarını, Tanrı'nın huzuruna konan ekmekleri*; saf altın kandilliği, üstüne dizilecek kandillerle takımlarını, kandil için zeytinyağını; altın sunağı, mesh yağını, güzel kokulu buhuru, çadırın giriş bölümünün perdesini; tunç* sunakla ızgarasını, sırıklarını, bütün takımlarını, kazanı, kazan ayaklığını; avlunun perdelerini, direklerini, direk tabanlarını, avlu girişinin perdesini, iplerini, kazıklarını, konutta, yani Buluşma Çadırı'ndaki hizmet için gerekli bütün aletleri; kutsal yerdeki hizmet için dokunmuş giysileri, Kâhin Harun'un kutsal giysilerini, oğullarının kâhin giysilerini Musa'ya gösterdiler. 42Her şeyi tıpkı RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi yaptılar. 43Musa baktı, bütün işlerin RAB'bin buyurduğu gibi yapılmış olduğunu görünce onları kutsadı.

40

Buluşma Çadırı'nın Düzenlenmesi ve Adanması

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“Konutu, yani Buluşma Çadırı'nı birinci ayın* ilk günü kur. 3Levha Sandığı'nı oraya getirip perdeyle gizle. 4Masayı içeri getir, gereken her şeyi üzerine diz. Kandilliği getirip kandillerini yak. 5Altın buhur sunağını Levha Sandığı'nın önüne koy, konutun giriş bölümüne perdesini tak. 6Yakmalık sunu* sunağını konutun –Buluşma Çadırı'nın– giriş bölümüne koy. 7Kazanı çadırla sunak arasına koyup içine su doldur. 8Çadırın çevresini avluyla kapat, avlunun girişine perdesini as.

9“Sonra mesh yağıyla konutu ve içindeki bütün eşyaları meshederek* kutsal kıl. Böylece konutla takımları kutsal olacak. 10Yakmalık sunu sunağıyla takımlarını meshet, sunağı kutsal kıl. Sunak çok kutsal olacak. 11Kazan ve kazan ayaklığını meshederek kutsal kıl.

12“Harun'la oğullarını Buluşma Çadırı'nın giriş bölümüne getirip yıka. 13Harun'a kutsal giysileri giydir, bana kâhinlik etmesi için onu meshederek kutsal kıl. 14Oğullarını getirip mintanları giydir. 15Bana kâhinlik etmeleri için babaları gibi onları da meshet. Bu mesh onların kuşaklar boyu sürekli kâhin olmalarını sağlayacak.”

16Musa her şeyi RAB'bin kendisine buyurduğu gibi yaptı. 17Böylece ikinci yılın birinci ayının birinci günü konut kuruldu.18Musa konutu kurdu, tabanlarını koydu, çerçevelerini yerleştirdi, kirişlerini taktı, direklerini dikti. 19Çadırı tıpkı RAB'bin kendisine buyurduğu gibi konutun üzerine gerdi, çadır örtüsünü üzerine örttü. 20Antlaşma Levhaları'nı sandığa koydu, sandık sırıklarını taktı, Bağışlanma Kapağı'nı sandığın üzerine yerleştirdi. 21RAB'bin kendisine buyurduğu gibi Levha Sandığı'nı konuta getirdi, bölme perdesini asarak sandığı gizledi.

22Masayı Buluşma Çadırı'na, konutun kuzeyine, perdenin dışına koydu. 23RAB'bin huzurunda, RAB'bin kendisine buyurduğu gibi üzerine ekmekleri dizdi. 24Kandilliği Buluşma Çadırı'na, masanın karşısına, konutun güneyine koydu.25RAB'bin kendisine buyurduğu gibi, RAB'bin huzurunda kandilleri yaktı. 26Altın sunağı Buluşma Çadırı'na, perdenin önüne koydu. 27RAB'bin kendisine buyurduğu gibi üzerinde güzel kokulu buhur yaktı. 28Konutun giriş bölümünün perdesini taktı. 29RAB'bin kendisine buyurduğu gibi yakmalık sunu sunağını Buluşma Çadırı'nın giriş bölümüne koydu, üzerinde yakmalık sunu ve tahıl sunusu* sundu. 30Kazanı Buluşma Çadırı ile sunak arasına koydu, yıkanmak için içine su doldurdu. 31Musa, Harun ve Harun'un oğulları ellerini, ayaklarını orada yıkadılar. 32Ne zaman Buluşma Çadırı'na girip sunağa yaklaşsalar RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi orada yıkandılar. 33Musa konutla sunağı avluyla çevirdi. Avlunun girişine perdeyi asarak işi tamamladı.

Buluşma Çadırı Üstündeki Bulut

(Say.9:15-23)

34[*]

O zaman bulut Buluşma Çadırı'nı kapladı ve RAB'bin görkemi konutu doldurdu. 35Musa Buluşma Çadırı'na giremedi; çünkü bulut her yeri kaplamış, RAB'bin görkemi konutu doldurmuştu. 36[*]

İsrailliler ancak bulut konutun üzerinden kalkınca göçerlerdi. 37Bulut durdukça yerlerinden ayrılmaz, kalkacağı günü beklerlerdi. 38Böylece bütün yolculuklarında konutun üzerinde gündüzün RAB'bin bulutu, gece de ateş İsrailliler'e yol gösterdi.

[*]

1:1-4 Yar.46:8-27

[*]

1:7 Elç.7:17

[*]

1:8 Elç.7:18

[*]

1:10 Elç.7:19

[*]

1:22 Elç.7:19

[*]

2:2 Elç.7:20-21; İbr.11:23

[*]

2:10 Elç.7:20-21

[g]

2:10 “Musa”: İbranice “Moşe”, “Çıkarmak” anlamına gelen “Maşa” sözcüğünü çağrıştırır.

[*]

2:11 İbr.11:24

[*]

2:11-14 Elç.7:23-28,35

[*]

2:15 Elç.7:29; İbr.11:27

[h]

2:22 “Gerşom”: “Orada garip” anlamına gelir.

[*]

2:24 Yar.15:13-14

[*]

3:1-10 Elç.7:30-34

[*]

3:5 Yşu.5:15

[*]

3:6 Çık.3:15; Mat.22:32; Mar.12:26; Luk.20:37; Elç.3:13; 7:32

[*]

3:13 Çık.6:2-3

[*]

3:14 Yu.8:24,28,58; Va.1:4,8

[*]

3:15 Mat.22:32; Mar.12:26; Luk.20:37; Elç.3:13

ı

3:15 Yahve sözcüğüyle 14. ayetteki Ehye (Ben'im) sözcüğü aynı fiilden (olmak fiilinden)türetilir. Yahve sözcüğü genellikle RAB diye çevrilir (bkz. Önsöz, Çık.6:2-8).

[*]

3:21-22 Çık.12:35-36

[*]

4:23 Çık.12:29

[i]

4:24 “Musa'yla”: İbranice “Onunla”.

[j]

4:25 “Musa'nın”: İbranice “Onun”.

[*]

6:2-3 Çık.3:13-15

[k]

6:2 Yahve genellikle RAB diye çevrilir (bkz. Çık.3:13-18).

[l]

6:12 “Zaten iyi konuşan biri değilim”: İbranice “Ben dudakları sünnetsiz bir adamım.” Aynı ifade 6:30'da da geçer.

[*]

6:16-19 Say.3:17-20; 26:57-58; 1Ta.6:16-19

[*]

7:3 Elç.7:36

[*]

7:11 2Ti.3:8

[*]

7:17 Mez.78:44; Va.11:6; 16:4

[*]

8:19 Luk.11:20

[*]

9:10 Va.16:2

[*]

9:16 Rom.9:17

[*]

9:24 Va.8:7; 16:21

[*]

10:14-15 Yoe.2:2; Va.9:2-3

[*]

10:21-23 Mez.105:28; Va.16:10

[*]

12:1-14 Lev.23:5; Say.9:1-5; 28:16; Yas.16:1-2

[m]

12:3,4 İbranice'den “Kuzu” olarak çevrilen sözcük “Oğlak” anlamına da gelir.

[n]

12:13 “Geçmek”: Bu geçiş olayı Fısıh Bayramı olarak kutlanmaktadır. Fısıh sözcüğü “Geçmek” anlamına gelir.

[*]

12:23 İbr.11:28

[*]

12:29 Çık.4:22-32

[*]

12:35-36 Çık.3:21-22

[*]

12:40 Yar.15:13; Gal.3:17

[*]

12:46 Say.9:12; Mez.34:20; Yu.19:36

[*]

13:1-2 Say.3:13; Luk.2:23

[*]

13:12 Luk.2:23

[*]

13:19 Yar.50:25; Yşu.24:32; İbr.11:22

[*]

14:22 1Ko.10:1-2; İbr.11:29

[o]

14:25 “Çıkardı”: İbranice fiil “Yoldan saptırdı” ya da “Çamura saplanmasını sağladı” anlamına da gelebilir.

[*]

15:1 Va.15:3-4

[*]

15:2 Mez.118:14; Yşa.12:2

ö

15:23 “Mara”: “Acı” anlamına gelir.

[*]

15:27 Say.33:9

[*]

16:4 Yu.6:31

[*]

16:15 1Ko.10:3

[p]

16:16 “Bir omer”: Yaklaşık 2.2 litrelik bir ölçek. Aynı ifade 16:18,32,33,36'da da geçer.

[*]

16:18 2Ko.8:13-15

[r]

16:22 “İki omer”: Yaklaşık 4.4 litrelik bir ölçek.

[*]

16:23 Çık.20:8-11

[*]

16:31 Say.11:7-8

[s]

16:31 “Man”: “Bu ne?” anlamına gelir.

[*]

16:33 İbr.9:4

[*]

16:35 Yşu.5:12; 1Ko.10:3

ş

16:36 “Bir efa”: Yaklaşık 22 litrelik bir ölçek.

[*]

17:1-7 Say.20:2-13; 1Ko.10:4

[t]

17:7 “Massa”: “Deneme” anlamına gelir.

[u]

17:7 “Meriva”: “Çıkışma” anlamına gelir.

[*]

17:14 Yas.25:17-19; 1Sa.15:2-9

ü

17:15 “Yahve nissi”: “Rab sancağımdır” anlamına gelir.

[*]

18:2-3 Çık.2:21-22

[*]

18:2-3 Elç.7:29

[v]

18:2-3 “Gerşom”: “Orada garip” anlamına gelir.

[y]

18:4 “Eliezer”: “Tanrım yardımcıdır” anlamına gelir.

[*]

19:5 Yas.4:20; 7:6; 14:2; 26:18; Tit.2:14

[*]

19:5-6 1Pe.2:9, Va.1:4-6; 5:9-10

[z]

19:6 “Kâhin”: Tanrı ile insanlar arasında aracılık yapan ve Tanrı'ya kurban sunmak gibi dinsel işlerle uğraşan görevli. Kâhinin büyücülük, falcılık, sihirbazlık, gaipten haber vermek gibi işlerle uğraşması söz konusu değildi. Bu uygulamalar Yas.18:9-14 ayetlerinde yasaklanmıştır.

[*]

19:12-13 İbr.12:20

[*]

19:16 Va.4:5

[*]

19:16-18 Yas.4:11-12; İbr.12:18-19

[*]

20:4-5 Çık.34:17; Lev.19:4; 26:1; Yas.4:15-18; 27:15

[*]

20:5-6 Çık.34:6-7; Say.14:18; Yas.7:9-10

[a]

20:6 “Kuşağa” ya da “Kişiye”.

[*]

20:7 Lev.19:12

[*]

20:8 Çık.16:23-30; 31:12-14

[*]

20:9-10 Çık.23:12; 31:15; 34:21; 35:2; Lev.23:3

[*]

20:11 Yar.2:1-3; Çık.31:17

[*]

20:12 Yas.27:16; Mat.15:4; 19:19; Mar.7:10; 10:19; Luk.18:20; Ef. 6:2

[*]

20:12 Ef.6:3

[*]

20:13 Yar.9:6; Lev.24:17; Mat.5:21; 19:18; Mar.10:19; Luk.18:20; Rom.13:9; Yak.2:11

[*]

20:14 Lev.20:10; Mat.5:27; 19:18; Mar.10:19; Luk.18:20; Rom.13:9; Yak.2:11

[*]

20:15 Lev.19:11; Mat.19:18; Mar.10:19; Luk.18:20; Rom.13:9

[*]

20:16 Çık.23:1; Mat.19:18; Mar.10:19; Luk.18:20

[*]

20:17 Rom.7:7; 13:9

[*]

20:18-19 İbr.12:18-19

[*]

20:22 İbr.12:25

[*]

20:25 Yas.27:5-7; Yşu.8:31

[*]

21:2 Yas.15:12

[*]

21:2-6 Lev.25:39-46

[b]

21:6 “Yargıç huzuru” ya da “Tanrı huzuru”. Tanrı huzuru tapınma yeri anlamına gelebilir.

[*]

21:12 Lev.24:17

[*]

21:13 Say.35:10-34; Yas.19:1-13; Yşu.20:1-9

[*]

21:16 Yas.24:7

[*]

21:17 Lev.20:9; Mat.15:4; Mar.7:10

[*]

21:23-25 Lev.24:20; Yas.19:21; Mat.5:38

[c]

21:32 “Otuz şekel”: Yaklaşık 345 gr.

ç

22:8,9 “Yargıç” ya da “Tanrı”.

[*]

22:16-17 Yas.22:28-29

[*]

22:18 Yas.18:10-11

[*]

22:19 Lev.18:23; 20:15-16; Yas.27:21

[*]

22:20 Yas.17:2-7

[*]

22:21-22 Çık.23:9; Lev.19:33-34; Yas.24:17-18; 27:19

[*]

22:25 Lev.25:35-38; Yas.15:7-11; 23:19-20

[*]

22:26-27 Yas.24:10-13

[*]

22:28 Elç.23:5

[*]

22:31 Lev.17:15

[*]

23:1 Çık.20:16; Lev.19:11-12; Yas.5:20

[*]

23:3 Lev.19:15

[*]

23:4-5 Yas.22:1-4

[*]

23:6-8 Lev.19:15; Yas.16:19

[*]

23:9 Çık.22:21; Lev.19:33-34; Yas.24:17-18; 27:19

[*]

23:10-11 Lev.25:1-7

[*]

23:12 Çık.20:9-11; 31:15; 34:21; 35:2; Lev.23:3; Yas.5:13-14

[*]

23:15 Çık.12:14-20; Lev.23:6-8; Say.28:17-25

[*]

23:16 Lev.23:15-21; Say.28:26-31

[*]

23:16 Lev.23:39-43

[*]

23:19 Yas.26:2

[*]

23:19 Çık.34:26; Yas.14:21

[d]

23:28 “Eşekarısı”: İbranice sözcüğün anlamı kesin bilinmiyor. Dehşet ya da bir çeşit hastalık anlamına da gelebilir.

[e]

23:31 “Filist Denizi”: Akdeniz.

[*]

24:8 İbr.9:19-20

[*]

24:8 Mat.26:28; Mar.14:24; Luk.22:20; 1Ko.11:25; İbr.9:20; 10:29

[*]

24:18 Yas.9:9

[f]

25:5 “Deri”: Yunus balığı derisi olabilir.

[g]

25:10,17 “İki buçuk arşın”: Yaklaşık 1.1 m.

[h]

25:10,17 “Bir buçuk arşın”: Yaklaşık 70 cm.

ı

25:17,22 “Bağışlanma Kapağı” diye çevrilen İbranice “Kapporet” sözcüğü Tanrı'nın öfkesinin yatıştırıldığı, halkının günahlarının bağışlanıp Tanrı'yla barıştırıldığı özel yeri ifade ediyordu.

[i]

25:22 “Levha Sandığı”: Antlaşma Sandığı diye de bilinir.

[j]

25:23 “İki arşın”: Yaklaşık 90 cm.

[k]

25:23 “Bir arşın”: Yaklaşık 45 cm.

[l]

25:23 “Bir buçuk arşın”: Yaklaşık 70 cm.

[*]

25:30 Lev.24:5-8

[m]

25:39 “Bir talant”: Yaklaşık 34.5 kg.

[*]

25:40 Elç.7:44; İbr.8:5

[n]

26:2 “Yirmi sekiz arşın”: Yaklaşık 12.6 m.

[o]

26:2,8 “Dört arşın”: Yaklaşık 1.8 m.

ö

26:8 “Otuz arşın”: Yaklaşık 13.5 m.

[p]

26:13 “Bir arşın”: Yaklaşık 45 cm.

[r]

26:14 “Deri”: Yunus balığı derisi olabilir.

[s]

26:16 “On arşın”: Yaklaşık 4.5 m.

ş

26:16 “Bir buçuk arşın”: Yaklaşık 70 cm.

[*]

26:33 İbr.6:19; 9:3-5

[t]

27:1 “Beş arşın”: Yaklaşık 2.3 m.

[u]

27:1 “Üç arşın”: Yaklaşık 1.4 m.

ü

27:9,11,18 “Yüz arşın”: Yaklaşık 45 m.

[v]

27:12,13,18 “Elli arşın”: Yaklaşık 22.5 m.

[y]

27:14,15 “On beş arşın”: Yaklaşık 6.8 m.

[z]

27:16 “Yirmi arşın”: Yaklaşık 9 m.

[a]

27:18 “Beş arşın”: Yaklaşık 2.3 m.

[b]

27:21 “Buluşma Çadırı”: İnsanların Tanrı'ya danıştıkları yer (bkz. Çık.33:7-10).

[c]

28:16 “Bir karış”: Yaklaşık 22.5 cm.

[*]

29:18 Ef.5:2; Flp.4:18

ç

29:40 “Dörtte bir hin”: Yaklaşık 0.9 lt.

[d]

29:40 “Onda bir efa”: Yaklaşık 1.3 kg.

[e]

30:2 “Bir arşın”: Yaklaşık 45 cm.

[f]

30:2 “İki arşın”: Yaklaşık 90 cm.

[*]

30:13 Çık.38:25-26; Mat.17:24

[g]

30:13 “Yarım kutsal yerin şekeli”: Yaklaşık 5 gr.

[*]

30:18 Çık.38:8

[*]

30:22-38 Çık.37:29

[h]

30:23,24 “500 kutsal yerin şekeli”: Yaklaşık 5 kg.

ı

30:23 “250 şekel”: Yaklaşık 2.5 kg.

[i]

30:24 “Bir hin”: Yaklaşık 3.6 lt.

[j]

30:34 “Onika”: Kamış Denizi'nde bulunan bir tür midye kabuğundan yapılan güzel kokulu bir baharat olduğu sanılıyor.

[*]

31:15 Çık.20:8-11; 23:12; 34:21; 35:2; Lev.23:3; Yas.5:12-14

[*]

31:17 Çık.20:11

[*]

32:1 Elç.7:40

[*]

32:4 Neh.9:18; Elç.7:41

[*]

32:6 1Ko.10:7

[*]

32:11-14 Say.14:13-19

[*]

32:13 Yar.22:16-17

[*]

32:13 Yar.17:8

[*]

32:23 Elç.7:40

[*]

32:32-33 Mez.69:28; Va.3:5

[*]

33:1 Yar.12:7; 26:3; 28:13

[*]

33:19 Rom.9:15

[*]

34:6 Say.14:18; Neh.9:17; Mez.86:15; 103:8; 145:8; Yoe.2:13; Yun.4:2

[*]

34:6-7 Çık.20:5-6; Say.14:18; Yas.5:9-10; 7:9-10

[*]

34:13 Yas.16:21

[*]

34:17 Çık.20:4; Lev.19:4; Yas.5:8; 27:15

[*]

34:18 Çık.12:14-20; Lev.23:6-8; Say.28:16-25

[*]

34:19 Çık.13:2

[*]

34:20 Çık.13:13

[*]

34:21 Çık.20:9-10; 23:12; 31:15; 35:2; Lev.23:3; Yas.5:13-14

[*]

34:22 Lev.23:15-21; Say.28:26-31

[*]

34:22 Lev.23:39-43

[*]

34:25 Çık.12:10

[*]

34:26 Yas.26:2

[*]

34:26 Yas.24:21

[*]

34:29-35 2Ko.3:7-16

[*]

35:2 Çık.20:8-11; 23:12; 31:15; 34:21; Lev.23:3; Yas.5:12-14

[k]

35:5-7 “Deri”: Yunus balığı derisi olabilir.

[l]

36:9 “Yirmi sekiz arşın”: Yaklaşık 12.6 m.

[m]

36:9,15 “Dört arşın”: Yaklaşık 1.8 m.

[n]

36:15 “Otuz arşın”: Yaklaşık 13.5 m.

[o]

36:19 “Deri”: Yunus balığı derisi olabilir.

ö

36:21 “On arşın”: Yaklaşık 4.5 m.

[p]

36:21 “Bir buçuk arşın”: Yaklaşık 70 cm.

[r]

37:1,6 “İki buçuk arşın”: Yaklaşık 1.1 m.

[s]

37:1,6 “Bir buçuk arşın”: Yaklaşık 70 cm.

ş

37:10 “İki arşın”: Yaklaşık 90 cm.

[t]

37:10 “Bir arşın”: Yaklaşık 45 cm.

[u]

37:10 “Bir buçuk arşın”: Yaklaşık 70 cm.

ü

37:24 “Bir talant”: Yaklaşık 34.5 kg.

[*]

37:29 Çık.30:22-38

[v]

38:1 “Beş arşın”: Yaklaşık 2.3 m.

[y]

38:1 “Üç arşın”: Yaklaşık 1.4 m.

[z]

38:9,11 “Yüz arşın”: Yaklaşık 45 m.

[a]

38:12,13 “Elli arşın”: Yaklaşık 22.5 m.

[b]

38:14,15 “On beş arşın”: Yaklaşık 6.8 m.

[c]

38:18 “Yirmi arşın”: Yaklaşık 9 m.

ç

38:18 “Beş arşın”: Yaklaşık 2.3 m.

[d]

38:24 “Kutsal yerin şekeliyle 29 talant 730 şekel”: Yaklaşık 880 kg.

[*]

38:25-26 Çık.30:11-16

[e]

38:25 “Kutsal yerin şekeliyle 100 talant 1 775 şekel”: Yaklaşık 3.2 ton.

[*]

38:26 Mat.17:24

[f]

38:26 “Bir beka, yani yarım kutsal yerin şekeli”: Yaklaşık 5 gr.

[g]

38:27 “100 talant”: Yaklaşık 3 ton.

[h]

38:27 “Bir talant”: Yaklaşık 30 kg.

ı

38:28 “1 775 şekel”: Yaklaşık 17.8 kg.

[i]

38:29 “70 talant 2 400 şekel”: Yaklaşık 2.1 ton.

[j]

39:9 “Bir karış”: Yaklaşık 22.5 cm.

[k]

39:33-41 “Deri”: Yunus balığı derisi olabilir.

[*]

40:34 1Kr.8:10-11; 2Ta.5:13-14; Yşa.6:4; Hez.43:4-5; Va.15:8

[*]

40:36 Say.9:17

Levililer

GİRİŞ

Levililer Kitabı eski İsrail'deki tapınma düzeni ve bunu yöneten Levi oymağından gelen kâhinlerle ilgili kuralları içerir.

Kitap temel olarak Tanrı'nın kutsallığı ve İsrail halkının kutsal Tanrı'yla ilişkisini sürdürmek için nasıl yaşayıp tapınması gerektiği konusuna açıklık getirir. Kitabın en çok bilinen ayetlerinden biri, İsa'nın ikinci büyük buyruk olarak söylediği 19:18 ayetindeki "Komşunu kendin gibi seveceksin" sözleridir.

Ana Hatlar:

1:1-7:38 Sunu ve kurbanlarla ilgili yasalar

8:1-10:20 Harun'la oğullarının kâhin olarak atanması

11:1-15:33 Dinsel açıdan kirli ve temiz sayılmayla ilgili yasalar

16:1-34 Günahları Bağışlatma Günü

17:1-27:34 Kutsallık ve tapınmayla ilgili yasalar

1

Yakmalık Sunu

1RAB Musa'yı çağırıp Buluşma Çadırı'ndan[l]

ona şöyle seslendi: 2“İsrail halkıyla konuş, onlara de ki, ‘İçinizden biri RAB'be sunu olarak bir hayvan sunacağı zaman, sığır ya da davar sunmalı.

3“ ‘Eğer yakmalık sunu* sığırsa, kusursuz ve erkek olmalı. RAB'bin sunuyu[m]

kabul etmesi için onu Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünde sunmalı. 4Elini yakmalık sununun başına koymalı. Sunu kişinin günahlarının bağışlanması için kabul edilecektir. 5Boğayı RAB'bin önünde kesmeli. Harun soyundan gelen kâhinler[n]

boğanın kanını getirip Buluşma Çadırı'nın giriş bölümündeki sunağın her yanına dökecekler. 6Sonra kişi yakmalık sunuyu yüzüp parçalara ayırmalı. 7Kâhin Harun'un oğulları sunakta ateş yakıp üzerine odun dizecekler. 8Hayvanın başını, iç yağını, parçalarını sunakta yanan odunların üzerine yerleştirecekler. 9Kişi hayvanın işkembesini, bağırsaklarını ve ayaklarını yıkayacak. Kâhin de hepsini yakmalık sunu, yakılan sunu ve RAB'bi hoşnut eden koku olarak sunağın üzerinde yakacaktır.

10“ ‘Eğer kişi yakmalık sunu olarak davar, yani koyun ya da keçi sunmak istiyorsa, sunusu kusursuz ve erkek olmalı.11Onu sunağın kuzeyinde, RAB'bin önünde kesmeli. Harun soyundan gelen kâhinler kanı sunağın her yanına dökecekler.12Kişi başını, iç yağını kesip hayvanı parçalara ayırmalı. Kâhin bunları sunakta yanan odunların üzerine yerleştirecek.13Kişi hayvanın işkembesini, bağırsaklarını, ayaklarını yıkamalı. Kâhin bunları sunak üzerinde yakarak sunmalı. Bu yakmalık sunu, yakılan sunu ve RAB'bi hoşnut eden kokudur.

14“ ‘Eğer kişi yakmalık sunu olarak RAB'be kuş sunmak istiyorsa, kumru ya da güvercin sunmalı. 15Kâhin sunuyu sunağa getirecek, başını ayırıp sunağın üzerinde yakacak. Kuşun kanı sunağın yan tarafından akıtılacak. 16Kâhin kuşun kursağını pisliğiyle birlikte çıkarıp sunağın doğusundaki küllüğe atacak. 17Kanatlarını tutarak kuşu ikiye bölecek, ama tümüyle ayırmayacak. Sonra kuşu sunakta yanan odunların üstünde yakmalı. Bu yakmalık sunu, yakılan sunu ve RAB'bi hoşnut eden kokudur.’ ”

2

Tahıl Sunusu

1“ ‘Biri RAB'be tahıl sunusu* getirdiği zaman, sunusu ince undan olmalı. Üzerine zeytinyağı dökerek ve günnük koyarak^2sunuyu Harun soyundan gelen kâhinlere götürmeli. Kâhin avuç dolusu ince un, zeytinyağı ve bütün günnüğü alıp sunağın üzerinde anma payı olarak yakacak. Bu yakılan sunu ve RAB'bi hoşnut eden kokudur. 3Tahıl sunusundan artakalan Harun'la oğullarına bırakılmalı. RAB için yakılan bir sunu olduğundan çok kutsaldır.

4“ ‘Eğer fırında pişirilmiş tahıl sunusu sunuyorsan, zeytinyağıyla yoğrulmuş ince undan yapılmış mayasız pideler ya da üzerine yağ sürülmüş mayasız yufkalar olmalı. 5Eğer sunu sacda pişirilmiş tahıl sunusu ise, zeytinyağıyla yoğrulmuş mayasız ince undan yapılmalı. 6Onu sunarken parçalara ayırıp üzerine zeytinyağı dökeceksin. Bu tahıl sunusudur. 7Eğer sunu tavada pişirilmiş tahıl sunusu ise, ince un ve zeytinyağıyla yoğrulmuş olmalı. 8Böyle yapılmış tahıl sunusunu RAB'be sunmak için getirip kâhine vereceksin. Kâhin de onu sunağa götürecek. 9Anma payı olarak tahıl sunusundan bir parça alıp yakılan sunu ve RAB'bi hoşnut eden koku olarak sunak üzerinde yakacak. 10Tahıl sunusundan artakalan Harun'la oğullarına bırakılmalı. RAB için yakılan bir sunu olduğundan çok kutsaldır.

11“ ‘RAB'be sunacağınız tahıl sunularının hiçbirine maya katılmamalı. Çünkü RAB için yakılan sunu içinde hiçbir zaman maya ya da bal yakılmamalı. 12Bunları ilk ürünlerinizin sunusu olarak RAB'be sunabilirsiniz. Ancak RAB'bi hoşnut eden koku olarak sunak üzerinde sunulmamaları gerekir. 13Bütün tahıl sunularını tuzlayacaksınız. Tanrı'nın sizinle yaptığı antlaşmayı simgeleyen tuzu tahıl sunularından hiç eksik etmeyeceksiniz. Bütün sunulara tuz katacaksınız.

14“ ‘Eğer RAB'be ilk ürünlerin tahıl sunusunu getiriyorsan, kavrulup dövülmüş, taze devşirilmiş buğday başakları sunacaksın. 15Üzerine zeytinyağı ve günnük koyacaksın. Tahıl sunusudur bu. 16Kâhin biraz dövülmüş buğday ve zeytinyağı alıp günnüğün tümüyle birlikte anma payı olarak yakacak. RAB için yakılan sunudur bu.’ ”

3

Esenlik Sunusu

1“ ‘Eğer biri esenlik kurbanı olarak sığır sunmak istiyorsa, RAB'be erkek ya da dişi, kusursuz bir hayvan sunmalı. 2Elini sununun başına koyup onu Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünde kesmeli. Harun soyundan gelen kâhinler kanı sunağın her yanına dökecekler. 3Kişi esenlik sunusunun* bazı parçalarını RAB için yakılan sunu olarak sunmalı. Sununun bağırsak ve işkembe yağlarını, 4böbreklerini, böbrek üstü yağlarını, karaciğerden böbreklere uzanan perdeyi ayıracak. 5Harun'un oğulları sunakta yanan odunların üzerinde duran yakmalık sununun* üzerinde bunları yakacak. Yakılan sunu, RAB'bi hoşnut eden kokudur.

6“ ‘Eğer kişi esenlik kurbanı olarak RAB'be davar sunmak istiyorsa, erkek ya da dişi, sunusu kusursuz olmalı. 7Eğer kuzu sunmak istiyorsa, RAB'bin önünde sunmalı. 8Elini sununun başına koyup onu Buluşma Çadırı'nın önünde kesmeli. Harun'un oğulları kanı sunağın her yanına dökecekler. 9Kişi esenlik kurbanının bazı parçalarını RAB için yakılan sunu olarak sunmalı. Yağını almalı, kuyruk sokumunun dibinden bütün kuyruk yağını kesmeli, bağırsak ve işkembe yağlarını,10böbreklerini, böbrek üstü yağlarını, karaciğerden böbreklere uzanan perdeyi ayırmalı. 11Kâhin bunları sunağın üzerinde yakacak. RAB için yakılan yiyecek sunusudur bu.

12“ ‘Eğer sunusu keçi ise, onu RAB'bin önünde sunmalı. 13Elini sununun başına koyup onu Buluşma Çadırı'nın önünde kesmeli. Harun'un oğulları kanı sunağın her yanına dökecekler. 14-15RAB için yakılan sunu olarak sunudan şunları ayırıp sunmalı: Bağırsak ve işkembe yağlarını, böbrekleri, böbrek üstü yağlarını, karaciğerden böbreklere uzanan perdeyi.16Kâhin bütün bunları sunağın üzerinde yakacak. Yakılan yiyecek sunusudur bu. Kokusu RAB'bi hoşnut eder. Yağın tümü RAB'be aittir. 17Hayvan yağı ve kan yemeyeceksiniz. Yaşadığınız her yerde kuşaklar boyunca bu kural hep geçerli olacak.’ ”

4

Günah Sunusu

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“İsrail halkına söyle: ‘Biri buyruklarımdan birinde yasakladığım bir şeyi yapar, bilmeden günah işlerse; 3meshedilmiş* kâhin günah işleyerek halkını da suçlu kılarsa, işlediği günahtan ötürü RAB'be günah sunusu* olarak kusursuz bir boğa sunmalı. 4Boğayı Buluşma Çadırı'nın giriş bölümüne, RAB'bin önüne getirip elini onun başına koymalı ve RAB'bin huzurunda onu kesmeli. 5Meshedilmiş kâhin boğa kanının birazını Buluşma Çadırı'na götürecek. 6Parmağını kana batırıp En Kutsal Yer'in* perdesi önünde, RAB'bin huzurunda yedi kez serpecek. 7[*]

Sonra çadırda, RAB'bin huzurunda, buhur sunağının boynuzlarına sürecek. Boğanın artakalan kanını çadırın giriş bölümündeki yakmalık sunu* sunağının dibine dökecek. 8Günah sunusu olarak adanan boğanın bütün yağını alacak. Bağırsak ve işkembe yağlarını, 9böbrekleri, böbrek üstü yağlarını, karaciğerden böbreklere uzanan perdeyi, 10esenlik kurbanı olarak sunulan sığırda olduğu gibi ayıracak. Bunları yakmalık sunu sunağı üzerinde yakacak. 11-12Boğanın artakalan parçalarını; derisini, etinin tümünü, başını, ayaklarını, işkembesini, bağırsaklarını, gübresini ordugahın dışında küllerin döküldüğü temiz bir yere götürecek; küllerin üzerinde odun ateşiyle yakacak.

13“ ‘Eğer bütün İsrail topluluğu bilmeden günah işler, RAB'bin buyruklarından birinde yasaklanmış olanı yaparsa durum gözden kaçsa bile suçlu sayılır. 14İşlediği günah açığa çıkınca, topluluk günah sunusu olarak bir boğa sunmalı, onu Buluşma Çadırı'nın önüne getirmeli. 15RAB'bin huzurunda topluluğun ileri gelenleri ellerini boğanın başına koyacak ve boğa RAB'bin huzurunda kesilecek. 16Meshedilmiş kâhin boğanın kanını Buluşma Çadırı'na götürecek. 17Parmağını kana batırıp RAB'bin huzurunda, perdenin önünde yedi kez serpecek. 18Sonra çadırda RAB'bin huzurunda bulunan sunağın boynuzlarına sürecek. Boğanın artakalan kanını çadırın giriş bölümündeki yakmalık sunu sunağının dibine dökecek.19Boğanın bütün yağını alıp sunağın üzerinde yakacak. 20Günah sunusu olarak sunulan boğaya yaptığının aynısını yapacak. Böylece kâhin halkın günahlarını bağışlatacak ve halk bağışlanacak. 21İlk boğayı yaktığı gibi bunu da ordugahın dışına çıkarıp yakacak. Topluluğun günah sunusudur bu.

22“ ‘Önderlerden biri günah işler, bilmeden Tanrısı RAB'bin buyruklarından birinde yasak olanı yaparsa, suçlu sayılır.23İşlediği günah kendisine açıklanırsa, sunu olarak kusursuz bir teke getirmeli. 24Elini tekenin başına koymalı ve yakmalık sunuların kesildiği yerde RAB'bin huzurunda onu kesmeli. Bu bir günah sunusudur. 25Kâhin günah sunusunun kanına parmağını batırıp yakmalık sunu sunağının boynuzlarına sürecek. Artakalan kanı yakmalık sunu sunağının dibine dökecek. 26Tekenin bütün yağını esenlik kurbanının yağı gibi sunak üzerinde yakacak. Kâhin kişinin günahını bağışlatacak ve kişi bağışlanacak.

27“ ‘Eğer halktan biri RAB'bin buyruklarından birinde yasak olanı yapar, bilmeden günah işlerse, suçlu sayılır. 28İşlediği günah kendisine açıklanırsa, günahından ötürü sunu olarak kusursuz bir dişi keçi getirmeli. 29Elini günah sunusunun başına koymalı ve yakmalık sunuların kesildiği yerde onu kesmeli. 30Kâhin sununun kanına parmağını batırıp yakmalık sunu sunağının boynuzlarına sürecek. Artakalan kanı sunağın dibine dökecek. 31Kişi keçinin bütün yağını, esenlik kurbanında olduğu gibi ayıracak. Kâhin RAB'bi hoşnut eden koku olarak onu sunakta yakacak, kişinin günahını bağışlatacak ve kişi bağışlanacak.

32“ ‘Eğer biri günah sunusu olarak bir kuzu getirirse, kuzu dişi ve kusursuz olmalı. 33Elini günah sunusunun başına koyacak ve yakmalık sunuların kesildiği yerde onu günah sunusu olarak kesecek. 34Kâhin sununun kanına parmağını batırıp yakmalık sunu sunağının boynuzlarına sürecek. Artakalan kanı sunağın dibine dökecek. 35Esenlik kurbanı kuzusunda olduğu gibi kişi sununun bütün yağını ayırmalı. Kâhin RAB için yakılan sunuların üzerinde hepsini sunakta yakacak. Kâhin kişinin günahını bağışlatacak ve kişi bağışlanacak.

5

1“ ‘Lanetleneceğini bile bile gördüğüne ya da bildiğine tanıklık etmeyen kişi günah işlemiş olur ve suçunun cezasını çekecektir.

2“ ‘Biri bilmeden kirli sayılan herhangi bir şeye, yabanıl, evcil ya da küçük bir hayvan leşine dokunursa, kirlenmiş olur ve suçlu sayılır.

3“ ‘Biri bilmeden kirli sayılan bir insana ya da insandan kaynaklanan kendisini kirletecek herhangi bir şeye dokunursa, ne yaptığını anladığı an suçlu sayılacaktır.

4“ ‘Biri hangi konuda olursa olsun, kötülük ya da iyilik yapmak için, düşünmeden ve ne yaptığını bilmeden ant içerse, bunu anladığı an suçlu sayılacaktır.

5“ ‘Kişi bu suçlardan birini işlediği zaman, günahını itiraf etmeli. 6Günahının bedeli olarak RAB'be bir suç sunusu* getirmeli. Bu sunu küçükbaş hayvanlardan olmalı. Dişi bir kuzu ya da keçi olabilir. Kâhin kişinin günahını bağışlatacaktır.

7“ ‘Eğer kuzu alacak gücü yoksa, suçuna karşılık biri günah sunusu*, öbürü yakmalık sunu* olmak üzere RAB'be iki kumru ya da iki güvercin sunmalı. 8Bunları kâhine getirmeli. Kâhin önce günah sunusunu sunacak. Kuşun boynunu kırmalı, ama başını koparmamalı. 9Sununun kanından birazını sunağın yan yüzüne serpmeli. Artakalan kan sunağın dibine akıtılmalı. Bu günah sunusudur. 10Kâhin bundan sonra ikinci kuşu yakmalık sunu olarak kurallara göre sunacak. Kâhin kişinin günahını bağışlatacak ve kişi bağışlanacak.

11“ ‘Eğer iki kumru ya da iki güvercin alacak gücü yoksa, günahına karşılık günah sunusu olarak onda bir efa[o]

ince un getirmeli. Üzerine zeytinyağı dökmemeli, günnük de koymamalı; çünkü bu günah sunusudur. 12Onu kâhine vermeli. Kâhin anma payı olarak bir avuç dolusu alıp sunakta, RAB için yakılan sunuların üzerinde yakacak. Bu günah sunusudur.13Kâhin kişinin günahını bağışlatacak ve kişi bağışlanacak. Tahıl sunusunda* olduğu gibi, artakalan un kâhinin olacaktır.’ ”

Suç Sunusu

14RAB Musa'ya şöyle dedi: 15“Eğer biri RAB'be adanmış nesnelere el uzatır, bilmeden günah işlerse, suç sunusu* olarak RAB'be küçükbaş hayvanlardan kusursuz bir koç getirmeli. Değeri gümüş şekelle, kutsal yerin şekeliyleö

ölçülmeli. 16Adanmış nesneler konusunda işlediği günahın karşılığını ödemeli ve beşte birini üzerine ekleyip kâhine vermeli. Kâhin suç sunusu olan koçla kişinin günahını bağışlatacak ve kişi bağışlanacak.

17“Eğer biri günah işler, RAB'bin buyruklarından birinde yasak olanı yaparsa, bilmeden yapsa bile, suç işlemiş olur; suçunun cezasını çekecektir. 18Kâhine suç sunusu olarak küçükbaş hayvanlardan belli değeri olan kusursuz bir koç getirmeli. Kâhin kişinin bilmeden işlediği günahı bağışlatacak ve kişi bağışlanacak. 19Bu suç sunusudur. Kişi gerçekten RAB'be karşı suç işlemiştir.”

6

1[*]

RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“Eğer biri günah işler, RAB'be ihanet eder, kendisine emanet edilen, rehin bırakılan ya da çalıntı bir mal konusunda komşusunu aldatır ya da ona haksızlık ederse, 3kayıp bir eşya bulup yalan söylerse, yalan yere ant içerse, yani insanların işleyebileceği bu suçlardan birini işlerse, 4günah işlemiş olur ve suçlu sayılır. Çaldığı ya da haksızlıkla ele geçirdiği şeyi, kendisine emanet edilen ya da bulduğu kayıp eşyayı, 5ya da hakkında yalan yere ant içtiği şeyi, üzerine beşte birini de ekleyerek, suç sunusunu getirdiği gün sahibine geri vermeli. 6RAB'be suç sunusu olarak kâhine belli değeri olan kusursuz bir koç getirmeli. 7Kâhin RAB'bin huzurunda onun günahını bağışlatacak; işlediği suç ne olursa olsun kişi bağışlanacak.”

Kâhinlerin Sunu Sunma Kuralları

a) Yakmalık Sunu

8RAB Musa'ya şöyle dedi: 9“Harun'la oğullarına buyruk ver: ‘Yakmalık sunu* yasası şudur: Yakmalık sunu bütün gece, sabaha kadar sunaktaki ateşin üzerinde kalacak. Sunağın üzerindeki ateş sönmeyecek. 10Kâhin keten giysisini, donunu giyecek. Sunağın üzerindeki yakmalık sunudan kalan külü toplayıp sunağın yanına koyacak. 11Giysilerini değiştirdikten sonra külü ordugahın dışında temiz bir yere götürecek. 12Sunağın üzerindeki ateş sürekli yanacak, hiç sönmeyecek. Kâhin her sabah ateşe odun atacak, yakmalık sununun parçalarını odunların üzerine dizecek, onun üzerinde de esenlik sunularının* yağını yakacak. 13Sunağın üzerindeki ateş sürekli yanacak, hiç sönmeyecek.’ ”

b) Tahıl Sunusu

14“ ‘Tahıl sunusu* yasası şudur: Harun'un oğulları onu sunağın önünde RAB'be sunacaklar. 15Kâhin üzerindeki günnükle birlikte tahıl sunusunun ince unundan ve zeytinyağından bir avuç alıp anma payı ve RAB'bi hoşnut eden koku olarak sunakta yakacak. 16Artakalanı Harun'la oğulları yiyecekler. Onu kutsal bir yerde, Buluşma Çadırı'nın avlusunda mayasız ekmek olarak yemeliler. 17Mayayla pişirilmemeli. Bunu yakılan sunulardan, kâhinlerin payı olarak verdim. Suç sunusu*, günah sunusu* gibi bu da çok kutsaldır. 18Harun soyundan gelen her erkek ondan yiyebilir. RAB için yakılan sunularda onların kuşaklar boyunca sonsuza dek payları olacak. Sunulara her dokunan kutsal sayılacak.’ ”

19RAB Musa'ya şöyle dedi: 20“Harun kâhin olarak meshedildiği* gün, Harun'la oğulları tahıl sunusu olarak RAB'be yarısı sabah, yarısı akşam olmak üzere, onda bir efa[p]

ince un sunacaklar. Bu sürekli bir sunu olacak. 21Zeytinyağıyla iyice yoğrulup sacda pişirilecek. Tahıl sunusunu getirip RAB'bi hoşnut eden koku olarak pişmiş parçalar halinde sunacaklar.22Bunu Harun soyundan gelen meshedilmiş kâhin RAB'be sunacak. Sürekli bir kural olacak bu. Sununun tümü yakılacak.23Kâhinin sunduğu her tahıl sunusu tümüyle yakılmalı, hiç yenmemeli.”

c) Günah Sunusu

24RAB Musa'ya şöyle dedi: 25“Harun'la oğullarına de ki, ‘Günah sunusu* yasası şudur: Günah sunusu yakmalık sununun* kesildiği yerde, RAB'bin huzurunda kesilecek. Çok kutsaldır. 26Hayvanı sunan kâhin onu kutsal bir yerde, Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünde yiyecek. 27Sununun etine her dokunan kutsal sayılacak. Kanı birinin giysisine sıçrarsa, giysi kutsal bir yerde yıkanmalı. 28İçinde etin haşlandığı çömlek kırılmalı. Ancak tunç* bir kapta haşlanmışsa, kap iyice ovulup suyla durulanmalı. 29Kâhinler soyundan gelen her erkek bu sunuyu yiyebilir. Çok kutsaldır. 30Ama kutsal yerde günah bağışlatmak için kanı Buluşma Çadırı'na getirilen günah sunusunun eti yenmeyecek, yakılacaktır.’ ”

7

ç) Suç Sunusu

1“ ‘Çok kutsal olan suç sunusunun* yasası şudur: 2Suç sunusu yakmalık sununun* kesildiği yerde kesilecek ve kanı sunağın her yanına dökülecek. 3-4Hayvanın bütün yağı alınacak, kuyruk yağı, bağırsak ve işkembe yağları, böbrekleri, böbrek üstü yağları, karaciğerden böbreklere uzanan perde ayrılacak. 5Kâhin bunların hepsini sunak üzerinde, RAB için yakılan sunu olarak yakacak. Bu suç sunusudur. 6Kâhinler soyundan gelen her erkek bu sunuyu yiyebilir. Sunu kutsal bir yerde yenecek, çünkü çok kutsaldır.

7“ ‘Suç ve günah sunuları* için aynı yasa geçerlidir. Et, sunuyu sunarak günahı bağışlatan kâhinindir. 8Yakmalık sununun derisi de sunuyu sunan kâhinindir. 9Fırında, tavada ya da sacda pişirilen her tahıl sunusu* onu sunan kâhinin olacak. 10Zeytinyağıyla yoğrulmuş ya da kuru tahıl sunuları da Harunoğulları'na aittir. Aralarında eşit olarak bölüşülecektir.’ ”

Esenlik Sunusu

11“ ‘RAB'be sunulacak esenlik kurbanının yasası şudur: 12Eğer adam sunusunu RAB'be şükretmek için sunuyorsa, sunusunun yanısıra zeytinyağıyla yoğrulmuş mayasız pideler, üzerine zeytinyağı sürülmüş mayasız yufkalar ve iyice karıştırılmış ince undan yağla yoğrulmuş mayasız pideler de sunacak. 13RAB'be şükretmek için, esenlik sunusunu* mayalı ekmek pideleriyle birlikte sunacak. 14Her sunudan birini RAB'be bağış sunusu olarak sunacak ve o sunu esenlik sunusunun kanını sunağa döken kâhinin olacak. 15RAB'be şükretmek için sunulan esenlik kurbanının eti, sununun sunulduğu gün yenecek, sabaha bırakılmayacak.

16“ ‘Biri gönülden verilen bir sunu ya da dilediği adağı sunmak istiyorsa, kurbanın eti sununun sunulduğu gün yenecek, artakalırsa ertesi güne bırakılabilecek. 17Ancak üçüncü güne bırakılan kurban eti yakılacak. 18Esenlik kurbanının eti üçüncü gün yenirse sunu kabul edilmeyecek, geçerli sayılmayacak. Çünkü et kirlenmiş sayılır ve her yiyen suçunun cezasını çekecektir.

19“ ‘Kirli sayılan herhangi bir şeye dokunan et yenmemeli, yakılmalıdır. Öteki etlere gelince, temiz sayılan bir insan o etlerden yiyebilir. 20Ama biri kirli sayıldığı sürece RAB'be sunulan esenlik kurbanının etini yerse, halkın arasından atılacak. 21Ayrıca kirli sayılan herhangi bir şeye, insandan kaynaklanan bir kirliliğe, kirli bir hayvana ya da kirli ve iğrenç bir şeye dokunup da RAB'be sunulan esenlik kurbanının etinden yiyen biri halkın arasından atılacak.’ ”

Yağ ve Kan Yenmemeli

22RAB Musa'ya şöyle dedi: 23“İsrail halkına de ki, ‘İster sığır, ister koyun ya da keçi yağı olsun, hayvan yağı yemeyeceksiniz. 24Kendiliğinden ölen ya da yabanıl hayvanların parçaladığı bir hayvanın yağı başka şeyler için kullanılabilir, ama hiçbir zaman yenmemeli. 25Kim yakılan ve RAB'be sunulan hayvanlardan birinin yağını yerse, halkımın arasından atılacak. 26[*]

Nerede yaşarsanız yaşayın, hiçbir kuşun ya da hayvanın kanını yemeyeceksiniz. 27Kan yiyen herkes halkımın arasından atılacak.’ ”

Kâhinlerin Payı

28RAB Musa'ya şöyle dedi: 29“İsrail halkına de ki, ‘RAB'be esenlik kurbanı sunmak isteyen biri, esenlik kurbanının bir parçasını RAB'be sunmalı. 30RAB için yakılan sunusunu kendi eliyle getirmeli. Hayvanın yağını döşüyle birlikte getirecek ve döş RAB'bin huzurunda sallamalık bir sunu olarak sallanacak. 31Kâhin yağı sunağın üzerinde yakacak, ama döş Harun'la oğullarının olacak. 32Esenlik kurbanlarınızın sağ budunu bağış olarak kâhine vereceksiniz. 33Harunoğulları arasında esenlik sunusunun* kanını ve yağını kim sunuyorsa, sağ but onun payı olacak. 34İsrail halkının sunduğu esenlik kurbanlarından sallamalık döşü ve bağış olarak sunulan budu aldım. İsrail halkının payı olarak bunları sonsuza dek Kâhin Harun'la oğullarına verdim.’ ”

35Harun'la oğulları kâhin atandıkları gün RAB için yakılan sunulardan paylarına bu düştü. 36RAB onları meshettiği* gün İsrail halkına buyruk vermişti. Adağın bu parçaları gelecek kuşaklar boyunca onların payı olacaktı.

37Yakmalık, tahıl, suç, günah, atanma sunularının ve esenlik kurbanlarının yasası budur. 38RAB, bu buyruğu çölde, Sina Dağı'nda İsrail halkından kendisine sunu sunmalarını istediği gün Musa'ya vermişti.

8

Harun'la Oğullarının Kâhin Atanması

(Çık.29:1-37)

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2-3“Harun'la oğullarını, kâhin giysilerini, mesh yağını, günah sunusu* olarak sunulacak boğayı, iki koçu ve mayasız ekmek sepetini Buluşma Çadırı'nın giriş bölümüne getir. Bütün topluluğu da oraya çağır.”4Musa RAB'bin buyruğunu yerine getirdi. Herkes Buluşma Çadırı'nın önünde toplandı.

5Musa topluluğa, “Şimdi RAB'bin buyruğunu yerine getireceğim” dedi. 6Harun'la oğullarını öne çıkarıp yıkadı. 7Harun'a mintanı giydirdi, beline kuşağı bağladı, üzerine kaftanı, onun üzerine de efodu* giydirdi. Ustaca dokunmuş şeridiyle efodu bağladı. 8Üzerine göğüslüğü* taktı, göğüslüğün içine Urim ile Tummim'i* koydu. 9Başına sarığı sardı, ön kısmına kutsal tacı, altın levhayı koydu. Musa her şeyi RAB'bin buyurduğu gibi yaptı.

10Sonra mesh yağını aldı, Tanrı'nın Konutu'nu ve içindeki her şeyi meshederek* kutsal kıldı. 11Yağı yedi kez sunağın üzerine serpti; sunağı, sunağın bütün aletlerini, kazanı ve ayaklıklarını kutsal kılmak için meshetti. 12Harun'u kutsal kılmak için başına yağ dökerek meshetti. 13Harun'un oğullarını öne çıkardı, onlara mintan giydirdi, bellerine kuşak bağladı, başlarına başlık koydu. Musa her şeyi RAB'bin buyurduğu gibi yaptı.

14Sonra günah sunusu olarak sunulacak boğayı getirdi. Harun'la oğulları ellerini boğanın başına koydular. 15Musa boğayı kesti. Sunağı pak kılmak için kanını parmağıyla sunağın boynuzlarına çepeçevre sürdü. Artan kanı sunağın dibine döktü. Böylece sunağı arındırıp kutsal kıldı. 16Musa hayvanın bağırsak ve işkembe yağlarını, karaciğer perdesini, böbreklerini ve böbrek yağlarını sunağın üzerinde yaktı. 17Boğanın geri kalan kısmını da –derisini, etini, gübresini– ordugahın dışında yaktı. Musa her şeyi RAB'bin buyurduğu gibi yaptı.

18Sonra yakmalık sunu* olarak sunulacak koçu getirdi. Harun'la oğulları ellerini koçun başına koydular. 19Musa koçu kesti, kanını sunağın her yanına döktü. 20Koçu parçalara ayırıp parçaları, başını ve iç yağını yaktı. 21Bağırsaklarını, işkembesini, ayaklarını yıkadı ve koçun tümünü sunağın üzerinde yaktı. Bu bir yakmalık sunu, RAB'bi hoşnut eden koku, yakılan sunuydu. Musa her şeyi RAB'bin buyurduğu gibi yaptı.

22Sonra öteki koçu, atanma sunusu olarak sunulacak koçu getirdi. Harun'la oğulları ellerini koçun başına koydular.23Musa koçu kesti. Kanını Harun'un sağ kulak memesine, sağ elinin ve sağ ayağının baş parmaklarına sürdü. 24Sonra Harun'un oğullarını öne çıkardı. Onların da sağ kulak memelerine, sağ ellerinin ve ayaklarının baş parmaklarına kan sürdü. Artan kanı sunağın her yanına döktü. 25Hayvanın yağını, kuyruk yağını, bağırsak ve işkembe yağlarını, karaciğer perdesini, böbreklerini, böbrek yağlarını ve sağ budunu aldı. 26Sonra RAB'bin huzurunda bulunan mayasız ekmek sepetinden bir ekmek, yağlı pide ve yufka alıp hayvanın yağlarının ve sağ budunun üzerine koydu. 27Hepsini Harun'la oğullarının eline verdi. Bunları RAB'bin huzurunda sallamalık sunu olarak salladı. 28Sonra ellerinden alıp sunakta yakmalık sununun üzerinde yaktı. Bunlar atanma sunusu, RAB'bi hoşnut eden koku ve RAB için yakılan sunuydu. 29Bundan sonra Musa döşü aldı ve sallamalık sunu olarak RAB'bin huzurunda salladı. Atanma sunusu olarak sunulan koçtan Musa'nın payına düşen buydu. Musa her şeyi RAB'bin buyurduğu gibi yaptı.

30Musa mesh yağını ve sunağın üzerindeki kanı alıp Harun'la oğullarının ve giysilerinin üzerine serpti. Böylece Harun'u, oğullarını ve giysilerini kutsal kılmış oldu.

31Sonra Harun'la oğullarına, “Eti Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünde haşlayın” dedi, “ ‘Eti Harun'la oğulları yiyecek’ diye buyurmuştum. Atanma sunularının bulunduğu sepetteki ekmekle birlikte onu orada yiyin. 32Etten ve ekmekten artanı yakın. 33Atanma günleriniz doluncaya kadar, yedi gün boyunca Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünden ayrılmayın. Çünkü atanmanız yedi gün sürecek. 34Bugün yapılan her şeyi günahlarınızı bağışlatmak için RAB buyurdu. 35Yedi gün boyunca gece gündüz Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünde bekleyecek, RAB'bin buyruğunu yerine getireceksiniz. Öyle ki, ölmeyesiniz. Bana böyle buyruk verildi.” 36Böylece Harun'la oğulları RAB'bin Musa aracılığıyla verdiği bütün buyrukları yerine getirdiler.

9

Kâhinler Görevlerine Başlıyor

1Sekizinci gün Musa Harun'la oğullarını ve İsrail ileri gelenlerini çağırdı. 2Harun'a, “Kendin için günah sunusu* olarak kusursuz bir erkek buzağı, yakmalık sunu* olarak da kusursuz bir koç al, RAB'be sun” dedi, 3“Sonra İsrail halkına de ki, ‘Günah sunusu olarak bir teke, yakmalık sunu olarak da bir yaşında kusursuz bir buzağı ile bir kuzu alın. 4RAB'bin huzurunda esenlik sunusu* olarak kurban edilmek üzere bir sığır ve bir koçla birlikte zeytinyağıyla yoğrulmuş tahıl sunusu* getirin. Çünkü RAB bugün size görünecektir.’ ”

5Musa'nın buyurdukları Buluşma Çadırı'nın önüne getirildi. Herkes yaklaşıp RAB'bin huzurunda toplandı. 6Musa, “RAB şunları yapmanızı buyuruyor, o zaman RAB'bin yüceliği size görünecektir” dedi. 7[*]

Sonra Harun'a, “Sunağa git, günah ve yakmalık sunularını sun” dedi, “Hem kendinin, hem de halkın günahlarını bağışlat. RAB'bin buyurduğu gibi halkın sunusunu sun, günahlarını bağışlat.”

8Böylece Harun sunağa gidip kendisi için günah sunusu olarak sunulacak buzağıyı kesti. 9Oğulları buzağının kanını ona getirdiler. Harun parmağını kana batırıp sunağın boynuzlarına sürdü. Artan kanı sunağın dibine döktü. 10RAB'bin Musa'ya verdiği buyruğa uygun olarak günah sunusunun yağını, böbreklerini, karaciğerinin perdesini sunakta yaktı. 11Etiyle derisini ise ordugahın dışında yaktı.

12Sonra yakmalık sunuyu kesti. Oğulları sununun kanını kendisine verdiler. O da kanı sunağın her yanına döktü.13Sununun bütün parçalarını ve başını Harun'a verdiler. Harun hepsini sunağın üzerinde yaktı. 14Sununun işkembesini, bağırsaklarını, ayaklarını yıkayıp sunakta yakmalık sununun üzerinde yaktı.

15Bundan sonra Harun halkın sunusunu getirdi. Halkın günahları için sunulacak tekeyi kesti ve ilk sunu gibi bunu da günah sunusu olarak sundu.

16Yakmalık sunuyu da kurallara uygun biçimde sundu. 17Sonra tahıl sunusunu getirdi. Bir avuç alıp her sabah sunulan yakmalık sunuya ek olarak sunağın üzerinde yaktı.

18[*]

Halk için esenlik kurbanları olarak sunulacak sığırla koçu da kesti. Oğulları sunuların kanını kendisine verdiler. O da kanı sunağın her yanına döktü. 19Sığırla koçun yağlarını, kuyruk yağını, bağırsak ve işkembe yağlarını, böbreklerini ve karaciğerlerinin perdesini 20döşlerin üzerine koydular. Harun yağları sunakta yaktı. 21Musa'nın buyurduğu gibi döşleri ve sağ budu sallamalık sunu olarak RAB'bin huzurunda salladı.

22[*]

Harun günah, yakmalık, esenlik sunularını sunduktan sonra ellerini halka doğru uzatarak onları kutsadı ve aşağıya indi.

23Musa'yla Harun Buluşma Çadırı'na girdiler. Dışarı çıkınca halkı kutsadılar. O zaman RAB'bin yüceliği halka göründü.24RAB bir ateş gönderdi. Ateş sunağın üzerindeki yakmalık sunuyu, yağları yakıp küle çevirdi. Bunu gören halkın tümü sevinçle haykırarak yüzüstü yere kapandı.

10

Nadav'la Avihu'nun Ölümü

1Harun'un oğulları Nadav'la Avihu buhurdanlarını alıp içlerine ateş, ateşin üstüne de buhur koydular. RAB'bin buyruklarına aykırı bir ateş sundular. 2RAB bir ateş gönderdi. Ateş onları yakıp yok etti. RAB'bin huzurunda öldüler.3Musa Harun'a şöyle dedi: “RAB demişti ki,

‘Bana hizmet edenler kutsallığıma saygı duyacak

Ve halkın tümü beni yüceltecek.’ ”

Harun hiçbir şey söylemedi.

4Musa Harun'un amcası Uzziel'in oğullarını, Mişael'le Elsafan'ı çağırdı, “Gelin, kardeşlerinizi kutsal yerin önünden kaldırıp ordugahın dışına çıkarın” dedi. 5Geldiler ve Musa'nın buyurduğu gibi cesetleri üzerlerindeki mintanlarıyla ordugahın dışına çıkardılar.

6Sonra Musa Harun'la oğulları Elazar'la İtamar'a, “Saçlarınızı dağıtmayın, giysilerinizi yırtmayın” dedi, “Yoksa ölürsünüz ve RAB bütün topluluğa öfkelenir. Ama kardeşleriniz, bütün İsrail halkı RAB'bin ateşle yok ettiği bu insanlar için yas tutsun. 7Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünden ayrılmayın, yoksa ölürsünüz. Çünkü RAB'bin mesh yağıyla kutsandınız.” Harun'la oğulları Musa'nın dediğine uydular.

8RAB Harun'a şöyle dedi: 9“Sen ve oğulların Buluşma Çadırı'na şarap ya da herhangi bir içki içip girmeyin, yoksa ölürsünüz. Kuşaklar boyunca bir kural olsun bu. 10[*]

Kutsalla bayağı olanı, kirliyle temizi birbirinden ayırt etmelisiniz.11RAB'bin Musa aracılığıyla İsrail halkına bildirdiği bütün kuralları onlara öğretmelisiniz.”

12[*]

Musa Harun'a ve sağ kalan oğulları Elazar'la İtamar'a şöyle dedi: “RAB için yakılan sunulardan artan tahıl sunusunu* alın, mayasız ekmek yapıp sunağın yanında yiyin. Çünkü çok kutsaldır. 13Onu kutsal bir yerde yemelisiniz. Çünkü RAB için yakılan sunulardan senin ve oğullarının payıdır bu. Bana böyle buyruk verildi. 14-15[*]

Sallamalık döşle bağış olarak sunulan budu ise oğulların ve kızlarınla birlikte temiz bir yerde yemelisin. Çünkü bunlar İsrail halkının sunduğu esenlik kurbanlarından senin ve çocuklarının payı olarak ayrıldı. Bağış olarak sunulan butla sallamalık döşü, yakılacak sunu yağlarıyla birlikte getirip RAB'bin önünde sallamalık sunu olarak sunacaklar. RAB'bin buyruğu uyarınca bunlar sonsuza dek senin ve çocuklarının payı olacak.”

16-17[*]

Musa günah sunusu* olarak sunulacak tekeyi soruşturdu, yakılmış olduğunu öğrenince, Harun'un sağ kalan oğulları Elazar'la İtamar'a çok öfkelendi, “Neden günah sunusunu kutsal bir yerde yemediniz?” diye sordu, “O çok kutsaldır. Topluluğun suçunu üstlenmesi ve günahlarını bağışlatmanız için RAB onu size vermişti. 18Tekenin kanı kutsal çadıra getirilmemiş. Buyurduğum gibi tekeyi kesinlikle kutsal yerde yemeniz gerekirdi.”

19Harun, “Halk bugün RAB'be günah sunusu ve yakmalık sunu* sundu” diye yanıtladı, “Benim başıma ise bunlar geldi. Günah sunusunu bugün yemiş olsaydım, RAB bundan hoşnut olur muydu?” 20Musa yanıtı uygun buldu.

11

Eti Yenen ve Yenmeyen Hayvanlar

(Yas.14:3-21)

1RAB Musa'yla Harun'a şöyle dedi: 2“İsrail halkına deyin ki, ‘Karada yaşayan hayvanlardan şunların etini yiyebilirsiniz:3Çatal ve yarık tırnaklı, geviş getiren hayvanların tümü. 4Ancak geviş getiren ve çatal tırnaklı olan hayvanlardan etini yememeniz gerekenler şunlardır: Deve geviş getirir, ama çatal tırnaklı değildir. Sizin için kirli sayılır. 5Kaya tavşanı* geviş getirir, ama çatal tırnaklı değildir. Sizin için kirli sayılır. 6Tavşan geviş getirir, ama çatal tırnaklı değildir. Sizin için kirli sayılır. 7Domuz çatal ve yarık tırnaklıdır, ama geviş getirmez. Sizin için kirli sayılır. 8Bu hayvanların etini yemeyecek, leşine dokunmayacaksınız, sizin için kirlidir.

9“ ‘Suda yaşayan hayvanlardan şunların etini yiyebilirsiniz: Denizde, akarsularda yaşayan pullu ve yüzgeçli canlıların etini yiyebilirsiniz. 10Denizdeki ve akarsulardaki bütün pulsuz ve yüzgeçsiz canlılar –suda toplu halde yaşayanlar ve ötekiler– sizin için iğrenç sayılır. 11Bunlar sizin için iğrenç sayılacak. Etlerini yemeyecek, leşlerinden tiksineceksiniz.12Suda yaşayan bütün pulsuz ve yüzgeçsiz canlılar sizin için iğrenç sayılacak.

13“ ‘Tiksindirici kuşların etini yemeyecek, şunları iğrenç sayacaksınız: Kartal, kuzu kartalı, kara akbaba, 14çaylak, doğan türleri, 15bütün karga türleri, 16baykuş, puhu, martı, atmaca türleri, 17kukumav, karabatak, büyük baykuş, 18peçeli baykuş, ishakkuşu, akbaba, 19leylek, balıkçıl türleri, ibibik, yarasa.

20“ ‘Dört ayaklı ve kanatlı böceklerin hepsi sizin için iğrençtir. 21Ama dört ayaklı ve kanatlı olup ayaklarını sıçramak için kullanan bazılarının etini yiyebilirsiniz. 22Şunları yiyeceksiniz: Bütün çekirge türleri, küçük çekirge, cırcırböceği, ağustosböceği. 23Öbür dört ayaklı, kanatlı böceklerin hepsi sizin için iğrenç sayılır.

24“ ‘Sizi kirletecek şeyler şunlardır: Aşağıdaki hayvanların leşine dokunan akşama kadar kirli sayılacaktır. 25Kim aşağıdaki hayvanların leşini taşırsa giysilerini yıkayacak ve akşama kadar kirli sayılacaktır. 26Çatal tırnaklı ama tırnağı yarık olmayan ve geviş getirmeyen her hayvan sizin için kirlidir. Bunlara dokunan da kirlenmiş sayılır. 27Dört ayaklı hayvanlardan pençelerini yere basarak yürüyenler sizin için kirlidir. Bunların leşine dokunanlar akşama kadar kirli sayılacaktır. 28Bunların leşini taşıyanlar giysilerini yıkayacak ve akşama kadar kirli sayılacaktır. Çünkü bu hayvanlar sizin için kirlidir.

29-30“ ‘Küçük kara hayvanları içinde sizin için kirli sayılanlar şunlardır: Gelincik, fare, bütün kertenkele türleri –geko, varan, duvar kertenkelesi, düz keler– bukalemun. 31Sizin için kirli sayılan küçük kara hayvanları bunlardır. Bunların leşine dokunan akşama kadar kirli sayılacaktır. 32Bunlardan birinin leşi neyin üzerine düşerse onu da kirletir. İster tahta kap, ister giysi, ister deri, ister çul olsun suya konmalıdır. Akşama kadar kirli sayılacak ve akşam temizlenmiş olacaktır.33Bunlardan biri toprak kabın içine düşerse, kabın içindekiler kirli sayılacaktır. Toprak kap kırılmalıdır. 34Toprak kaptaki sulu yiyecek ve her içecek kirli sayılacaktır. 35Bunlardan birinin leşi neyin üzerine düşerse onu da kirletir. Üzerine düştüğü ister fırın olsun, ister ocak, parçalanmalıdır. Çünkü onlar kirlidir ve sizin için kirli sayılacaktır. 36Ancak kaynak ya da su sarnıcı temiz sayılacaktır; ama bunların leşine dokunan kirli sayılacaktır. 37Eğer bu hayvanlardan birinin leşi ekin tohumunun üzerine düşerse, o tohum temiz sayılacaktır. 38Ama suya konmuş tohumun içine düşerse, tohum sizin için kirlidir.

39“ ‘Eti yenen hayvanlardan biri ölürse, leşine dokunan akşama kadar kirli sayılacaktır. 40Hayvanın leşinden yiyen giysilerini yıkayacak ve akşama kadar kirli sayılacaktır. Leşi taşıyan da giysilerini yıkayacak ve akşama kadar kirli sayılacaktır.

41“ ‘Bütün küçük kara hayvanları iğrençtir. Yenmeyecektir. 42İster karnı üzerinde sürünen, ister dört ayaklı ya da çok ayaklı canlılar olsun, bunların hiçbirini yemeyeceksiniz. Çünkü bunlar iğrençtir. 43Bunların hiçbiriyle kendinizi kirletmeyin, iğrenç duruma sokmayın, kirli duruma düşmeyin. 44[*]

Tanrınız RAB benim. Kendinizi bana adayın ve kutsal olun. Çünkü ben kutsalım. Murdar küçük kara hayvanlarını yiyerek kendinizi kirletmeyin. 45Tanrınız olmak için sizi Mısır'dan çıkaran RAB benim. Kutsal olun, çünkü ben kutsalım.

46-47“ ‘Kirli olanı temizden, eti yeneni eti yenmeyenden ayırt edebilmeniz için hayvanlar, kuşlar, suda toplu halde yaşayan bütün canlılar ve küçük kara hayvanlarıyla ilgili yasa budur.’ ”

12

Doğum Yapan Kadının Paklanması

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“İsrail halkına de ki, ‘Bir kadın hamile kalıp erkek çocuk doğurursa, âdet gördüğü günlerde olduğu gibi yedi gün kirli sayılacaktır. 3[*]

Çocuk sekizinci gün sünnet edilmeli. 4Kadın kanamasından paklanmak için otuz üç gün bekleyecek. Pak sayılması için geçmesi gereken bu günler doluncaya dek kutsal bir şeye dokunmayacak, tapınağa girmeyecek. 5Ancak, kız çocuk doğurursa, âdet gördüğü günler gibi iki hafta kirli sayılacaktır. Kanamasından paklanmak için altmış altı gün bekleyecektir.

6“ ‘Erkek ya da kız çocuk doğuran kadının temiz sayılması için geçmesi gereken günler dolunca, yakmalık sunu* olarak bir yaşında bir kuzu, günah sunusu* olarak bir güvercin ya da bir kumru getirip Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünde kâhine verecektir. 7Kâhin bunu RAB'bin huzurunda sunacak ve kadını arıtacak. Böylece kadın kanamasından temizlenmiş sayılacak. Erkek ya da kız doğuran kadınla ilgili yasa budur.

8[*]

“ ‘Eğer kadının kuzu alacak gücü yoksa, biri yakmalık sunu, öbürü günah sunusu olmak üzere, iki kumru ya da iki güvercin yavrusu getirecek. Kâhin kadını arıtacak ve kadın temiz sayılacaktır.’ ”

13

Deri Hastalıkları Yasası

1RAB Musa'ya ve Kâhin Harun'a şöyle dedi: 2“Bedeninde deri hastalığına dönüşebilecek şiş, kabuk ya da parlak leke bulunan kişi Harun'a, ya da Harun'un kâhin oğullarından birine götürülecek. 3Kâhin derideki yaraya bakacak, yarada kıl ağarması varsa ve yara derine inmişse, kişi deri hastalığına yakalanmış demektir. Hastaya bakan kâhin onu kirli ilan edecektir. 4Derideki parlak leke beyazsa, derine inmemişse, üzerindeki kıllar ağarmamışsa, kâhin hastayı yedi gün kapalı bir yerde tutacak. 5Yedinci gün yaraya bakacak; yara ilerlememiş, deri yüzeyine yayılmamışsa, hastayı yedi gün daha kapalı bir yerde tutacak. 6Yedinci gün hastaya bir daha bakacak; yara solmuş, deri yüzeyine yayılmamışsa, hastayı temiz ilan edecek. Yara yalnızca kabuktur. Hasta giysilerini yıkayıp temiz sayılacaktır. 7Ancak temiz sayılmak için kâhine muayene olduktan sonra derisindeki kabuk yayılırsa, yine kâhine görünmelidir. 8Kâhin kişiye bakacak, derisindeki kabuk yayılmışsa onu kirli ilan edecek. Kişi deri hastalığına yakalanmış demektir.

9“Deri hastalığına yakalanan kişi kâhine götürülecek. 10Kâhin ona bakacak. Derideki şiş beyazlaşmış, üzerindeki kıllar ağarmışsa, şişkin yarada kızıl et görünüyorsa, 11bu müzmin bir deri hastalığıdır. Kâhin kişiyi kirli ilan edecek, ama kapalı yerde tutmayacaktır. Çünkü kişi zaten kirlenmiştir.

12“Eğer deri hastalığı yayılıp kâhinin görebildiği kadarıyla tepeden tırnağa hastanın bütün bedenini kaplamışsa, 13kâhin hastaya bakacak ve bedenini hastalık saran kişiyi temiz ilan edecektir. Yaralar beyazlaşmış ve temizdir. 14Ama kızıl et görülüyorsa, kişi kirli sayılacaktır. 15Kâhin kızıl et görürse, kişiyi kirli ilan edecektir. Kızıl et kirlidir, deri hastalığıdır.16Eğer kızıl et iyileşir, beyazlaşırsa, hasta yine kâhine görünmelidir. 17Kâhin hastaya bakacak, yara beyazlaşmışsa, yarayı temiz ilan edecek. Kişi temiz sayılacak.

18“Derideki çıban iyileşmiş, 19ama bir süre sonra çıbanın yerinde beyaz bir şiş, ya da kırmızımsı-beyaz parlak bir leke oluşmuşsa, kâhine göstermeli. 20Kâhin hastaya bakacak, görünen yara derine inmiş, üzerindeki kıllar ağarmışsa, kişiyi kirli ilan edecektir. Çıbanda baş gösteren bir deri hastalığıdır bu. 21Ama kâhin hastaya baktığında yarada beyaz kıl yoksa, yara derine inmemiş ve yara solmuşsa, kişiyi yedi gün kapalı bir yerde tutacaktır. 22Eğer derideki yara yayılıyorsa, kâhin kişiyi kirli ilan edecektir; çünkü kişi hastalığa yakalanmış demektir. 23Parlak leke geçmemiş ama yayılmamışsa, bu çıban kabuğudur. Kâhin kişiyi temiz ilan edecektir.

24“Deride ateş yanığı varsa ve et kırmızımsı-beyaz ya da beyaz, parlak bir leke haline gelmişse, 25kâhin yaraya bakmalı. Parlak lekenin üzerindeki kıllar ağarmış, leke derine inmişse, yanıkta deri hastalığı var demektir. Kâhin kişiyi kirli ilan edecektir, çünkü kişi deri hastalığına yakalanmıştır. 26Ama parlak lekede kıl ağarması yoksa, leke derine inmemiş ve solmuşsa, kâhin hastayı yedi gün kapalı bir yerde tutacaktır. 27Yedinci gün kişiye yine bakacak, eğer leke deriye yayılmışsa, onu kirli ilan edecek. Çünkü kişi deri hastalığına yakalanmıştır. 28Eğer derideki parlak leke geçmemiş, ama yayılmamış ve solmuşsa, yanıktan doğan bir şişliktir. Kâhin kişiyi temiz ilan edecektir. Çünkü yanık yarasının kabuğudur bu.

29“Bir erkeğin ya da kadının başında ya da çenesinde yara varsa, 30kâhin yaraya bakmalı. Yara derine inmişse ve üzerinde ince sarı tüyler varsa, hastayı kirli ilan edecektir. Çünkü hasta uyuzdur. Baş ya da çenede görülen bir deri hastalığıdır. 31Ancak kâhin bu tür bir yaraya baktığı zaman, yara derine inmemişse, üzerinde siyah kıl yoksa, hastayı yedi gün kapalı bir yerde tutacak. 32Yedinci gün yaraya yine bakacak; uyuz deriye yayılmamışsa, üzerinde sarı kıl yoksa, uyuz derine inmemişse, 33hasta tıraş olacak, ama uyuz olan yerlere dokunmayacaktır. Kâhin hastayı yedi gün daha kapalı bir yerde tutacak. 34Yedinci gün uyuza yine bakacak; uyuz deriye yayılmamışsa, derine inmemişse, hastayı temiz ilan edecektir. Hasta giysilerini yıkayacak ve temiz sayılacaktır. 35Ama hasta temiz ilan edildikten sonra uyuz derisine yayılırsa, 36kâhin ona yeniden bakmalı. Uyuz yayılmışsa, yarada sarı kıl olup olmamasına bakılmaksızın kişi kirli sayılacaktır. 37Ama kâhine göre uyuz ilerlememiş, üzerinde siyah kıl bitmişse, hastalık geçmiş demektir. Kişi temizdir. Kâhin onu temiz ilan edecektir.

38“Bir erkeğin ya da kadının derisinde beyaz parlak lekeler varsa, 39kâhin ona bakmalı. Derideki lekeler beyaz ve solgunsa, sadece deride çıkan kırmızı lekelerdir. Kişi temizdir.

40“Eğer adamın saçı dökülmüşse, sadece keldir. Temiz sayılır. 41Saçının önü dökülmüşse alnı açılmış demektir. Temiz sayılır. 42Ama saçı dökülmüş ya da alnı açılmış adamın başında veya alnında kırmızımsı-beyaz yaralar çıkmışsa, adam deri hastalığına yakalanmış demektir. 43Kâhin adama bakacak. Saçı dökülmüş baş ya da alındaki şişler deri hastalığının yol açtığı yaralar gibi kırmızımsı-beyazsa, 44adam deri hastalığına yakalanmıştır. Kirlidir. Başındaki yaradan ötürü kâhin kesinlikle onu kirli ilan edecektir.

45“Böyle bir hastalığa yakalanan kişinin giysileri yırtık, saçları dağınık olmalı; kişi ağzını örtüp, ‘Kirliyim! Kirliyim!’ diye bağırmalı. 46Hastalığı devam ettiği sürece kirli sayılacaktır, çünkü kirlenmiştir. Halktan uzak, ordugahın dışında yaşamalıdır.”

Küfle İlgili Kurallar

47“Yün ya da keten bir giyside, 48yün ya da keten bir kumaşta, deri ya da deri eşyada küf görülürse, 49giyside, deride, deri eşyada, örgü ipinde, kumaşta görülen küf yeşilimsi ya da kırmızımsı bir renk almışsa, kâhine gösterilmelidir. 50Kâhin ona bakacak ve yedi gün kapalı bir yerde tutacak. 51Yedinci gün ona yine bakacak. Eğer kumaştaki, giysideki veya herhangi bir amaçla kullanılan deri eşyadaki küf yayılmışsa, bu tehlikeli bir küftür. Kirli sayılacaktır. 52Üzerinde küf bulunan yün ya da keten giysi, kumaş ya da her türlü deri eşya kâhin tarafından yakılacaktır. Çünkü önü alınamaz bir küftür ve yakılmalıdır.

53“Kâhin giyside, kumaşta ya da herhangi bir deri eşyada bulunan küfün yayılmadığını görürse, 54buyruk verecek ve küflü eşya yıkanacak. Kâhin onu yedi gün daha kapalı bir yerde tutacak. 55Küflü eşya yıkandıktan sonra yeniden kâhine gösterilmeli. Küf yayılmasa bile rengi değişmemişse, kirli sayılacak. Yakılmalıdır. Gerek iç yüzünü, gerekse dış yüzünü küf kemirmiştir.

56“Küflü eşya yıkandıktan sonra, küfte bir solma varsa, kâhin giysideki, derideki ya da kumaştaki küflü kısmı yırtacak.57Eğer kumaşta, giyside ya da herhangi bir deri eşyada yine küf görülürse, küf yayılıyor demektir; eşyayı yakacaksın.58Yıkanan giysiden, kumaştan ya da deri bir eşyadan küf geçmişse, yeniden yıkanacak. Sonra temiz sayılacaktır.”

59Küfün bulaştığı yün ya da keten giysiyi, kumaşı veya deri eşyayı kirli ya da temiz ilan etmenin yasası budur.

14

Deri Hastalarının Paklanması

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2[*]

“Deri hastasının temiz kılınacağı gün şu yasa geçerlidir: Hasta kâhine götürülecek. 3Kâhin hastaya ordugahın dışında bakacak. Hastalık iyileşmişse, 4pak kılınacak kişi için iki temiz, canlı kuş, sedir ağacı, kırmızı iplik ve mercanköşkotu getirilmesini buyuracak. 5Kâhinin buyruğuyla kuşlardan biri toprak bir kapta, akarsuyun üzerinde kesilecek. 6Sonra kâhin canlı kuşu, sedir ağacını, kırmızı ipliği ve mercanköşkotunu akarsuyun üzerinde kesilen kuşun kanına batıracak 7ve pak kılınacak kişinin üzerine yedi kez serpecek, onu temiz ilan edip canlı kuşu kıra salacak. 8Pak kılınacak kişi giysilerini yıkayacak, bütün kıllarını tıraş edecek ve yıkanacak. Bundan sonra pak sayılacak. Artık ordugaha girebilir, ama yedi gün çadırının dışında kalmalı. 9Yedinci gün saçını, sakalını, kaşlarını, bedenindeki bütün kılları tıraş edecek. Giysilerini yıkayacak, kendisi de yıkandıktan sonra temiz sayılacak.

10“Sekizinci gün kusursuz iki erkek kuzu, bir yaşında kusursuz bir dişi kuzu, tahıl sunusu* olarak zeytinyağıyla yoğrulmuş onda üç efa[r]

ince un ve bir log[s]

zeytinyağı getirecek. 11Paklama işiyle görevli kâhin bütün bunları ve pak kılacağı kişiyi RAB'bin huzurunda, Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünde bekletecek. 12Sonra kâhin erkek kuzulardan birini alıp bir log zeytinyağıyla birlikte RAB'be suç sunusu* olarak sunacak. Sallamalık sunu olarak bunları RAB'bin huzurunda sallayacak. 13Erkek kuzuyu günah sunusunun* ve yakmalık sununun* kesildiği kutsal yerde kesecek. Çünkü günah sunusu gibi suç sunusu da kâhine aittir. Çok kutsaldır. 14Kâhin pak kılınacak kişinin sağ kulak memesine, sağ elinin ve sağ ayağının baş parmağına suç sunusunun kanından sürecek. 15Sonra bir log zeytinyağından biraz alarak kendi sol avucuna dökecek. 16Sağ elinin parmağını zeytinyağına batırıp RAB'bin huzurunda yedi kez serpecek. 17Pak kılınacak kişinin sağ kulak memesine, sağ elinin ve sağ ayağının baş parmağına, suç sunusunun kanı üzerine avucunda kalan yağdan sürecek. 18Ayrıca pak kılınacak kişinin başına avucunda kalan yağı sürerek RAB'bin huzurunda onu arıtacak.19Sonra günah sunusunu sunarak pak kılınacak kişiyi kirliliğinden arıtacak ve yakmalık sunuyu kesecek. 20Yakmalık sunuyla tahıl sunusunu sunakta sunacak. Böylece kâhin kişiyi arıtacak ve kişi temiz sayılacaktır.

21“Eğer kişi yoksulsa ve bunları alacak gücü yoksa, arınmak üzere sallamalık suç sunusu olarak bir erkek kuzu, tahıl sunusu olarak zeytinyağıyla yoğrulmuş onda bir efaş

ince un ve bir log zeytinyağı alacak. 22Gücü oranında biri günah sunusu, öbürü yakmalık sunu olmak üzere iki kumru ya da iki güvercin sunacak. 23Pak kılınmak için sekizinci gün hepsini RAB'bin huzuruna, Buluşma Çadırı'nın giriş bölümüne getirip kâhine verecek. 24Kâhin suç sunusu olan erkek kuzuyla bir log zeytinyağını alıp sallamalık sunu olarak RAB'bin huzurunda sallayacak. 25Suç sunusu olan kuzuyu kesecek. Sununun kanını pak kılınan kişinin sağ kulak memesine, sağ elinin ve sağ ayağının baş parmağına sürecek.26Sonra kendi sol avucuna biraz zeytinyağı dökecek. 27Sağ parmağını sol avucundaki yağa batırarak RAB'bin huzurunda yedi kez serpecek. 28Avucundaki yağdan pak kılınacak kişinin sağ kulak memesine, sağ elinin ve sağ ayağının baş parmağına, suç sunusunun kanını sürdüğü yerlere sürecek. 29RAB'bin huzurunda pak kılınacak kişiyi arıtmak üzere avucunda kalan yağı başına sürecek. 30-31Sonra kişinin gücü oranında aldığı kumrulardan ya da güvercinlerden birini günah sunusu, öbürünü yakmalık sunu olarak tahıl sunusuyla birlikte sunacak. Kâhin böylece pak kılınan kişiyi RAB'bin huzurunda arıtacak.” 32Deri hastası olup da temiz kılınmaya parasal gücü yetmeyen kişiler için bu yasa geçerlidir.

Küften Kurtulma

33RAB Musa'yla Harun'a şöyle dedi: 34“Size mülk olarak vereceğim Kenan ülkesine gittiğiniz zaman, ülkenizdeki bir eve küf hastalığı gönderirsem, 35ev sahibi gidip kâhine, ‘Evimde küfe benzer bir hastalık gördüm’ diye haber vermeli.36Kâhin küfe bakmaya gitmeden önce, evdeki her şeyin kirli sayılmaması için evin boşaltılmasını buyuracak. Sonra evi görmeye gidecek. 37Duvarlara yayılan küfe bakacak. Eğer küf yeşilimsi ya da kırmızımsı lekeler halindeyse ve duvarın içine işlemişse, 38kâhin evi terk edecek ve yedi gün süreyle kapalı tutacak. 39Yedinci gün geri dönecek ve eve yine bakacak. Eğer küf duvarlara yayılmışsa, 40küflü taşları söküp kentin dışına, kirli sayılan bir yere atmaları için buyruk verecek. 41Evin içindeki bütün sıvayı kazdıracak. Moloz kentin dışına, kirli sayılan bir yere dökülecek. 42Sökülen taşların yerine başka taşlar koyup evi yeniden sıvayacaklar.

43“Taşları sökülüp sıvası kazınan evde yeni sıva yapıldıktan sonra küf yine ortaya çıkarsa, 44kâhin gidip eve bakacak. Küf yayılmışsa, önü alınamaz demektir. Ev kirli sayılır. 45Yıkılmalıdır. Taşları, keresteleri, bütün harcı kent dışına, kirli sayılan bir yere atılmalıdır. 46Evin kapalı olduğu günlerde, eve giren biri akşama kadar kirli sayılacak. 47O evde yatan ya da yemek yiyen biri giysilerini yıkamalı.

48“Ev sıvandıktan sonra kâhin eve girip bakacak, küf yayılmamışsa evi temiz ilan edecek. Çünkü küf geçmiş demektir.49Evi paklamak için iki kuş, sedir ağacı, kırmızı iplik ve mercanköşkotu alacak. 50Kuşlardan birini toprak bir kapta, akarsuyun üzerinde kesecek. 51Sedir ağacını, mercanköşkotunu, kırmızı ipliği, canlı kuşu alıp kesilen kuşun kanına ve akarsuya batıracak. Yedi kez eve serpecek. 52Böylece kuşun kanı, akarsu, canlı kuş, sedir ağacı, mercanköşkotu ve kırmızı iplikle evi paklamış olacak. 53Sonra canlı kuşu kent dışına, kıra salacak. Böylece evin kirliliğini bağışlatacak ve ev temiz sayılacaktır.”

54-56Her türlü deri hastalığı, uyuz, giysiye ya da eve bulaşan küf, şiş, kabuk ya da parlak lekelerle ilgili yasa budur.57Bunların ne zaman kirli, ne zaman temiz olduğu bu yasaya göre bilinebilir. Deri hastalığı yasası budur.

15

Bedensel Akıntının Yol Açtığı Kirlilik

1RAB Musa'yla Harun'a şöyle dedi: 2“İsrail halkına deyin ki, ‘Adamın erkeklik organında akıntı varsa, akıntı kirlidir.3Akıntı ister devam etsin, ister kesilsin adamı kirletir. Akıntının neden olduğu kirlilikler şunlardır: 4Üzerinde yattığı her yatak ve oturduğu her şey kirli sayılacaktır. 5Kim yatağına dokunursa, giysilerini yıkayacak, yıkanacak, akşama kadar kirli sayılacaktır. 6Adamın üzerine oturduğu bir eşyaya oturan da giysilerini yıkayacak, yıkanacak, akşama kadar kirli sayılacaktır. 7Kim akıntısı olan adamın bedenine dokunursa giysilerini yıkayacak, yıkanacak, akşama kadar kirli sayılacaktır. 8Eğer akıntısı olan adam temiz bir adama tükürürse, o kişi giysilerini yıkayacak, yıkanacak, akşama kadar kirli sayılacaktır. 9Akıntısı olan adamın bindiği her eyer kirli sayılacaktır. 10Adamın üzerine oturduğu ya da yattığı herhangi bir eşyaya dokunan, akşama kadar kirli sayılacaktır. Bu eşyaları taşıyan herkes giysilerini yıkayacak, yıkanacak, akşama kadar kirli sayılacaktır. 11Akıntısı olan adam ellerini yıkamadan kime dokunursa o kişi giysilerini yıkayacak, yıkanacak, akşama kadar kirli sayılacaktır. 12Akıntısı olan adamın dokunduğu toprak kap parçalanacak, tahta kap ise suyla çalkalanacaktır.

13“ ‘Eğer adamın akıntısı kesilirse, paklanmak için yedi gün bekleyecek. Sonra giysilerini yıkayacak, akarsuda yıkanacak ve temiz sayılacak. 14Sekizinci gün iki kumru ya da iki güvercin alıp RAB'bin huzuruna, Buluşma Çadırı'nın giriş bölümüne gelecek ve bunları kâhine verecek. 15Kâhin birini günah sunusu*, ötekini yakmalık sunu* olarak sunacak. Böylece akıntısı olan adamı RAB'bin huzurunda arıtacak.

16“ ‘Eğer bir adamdan meni akarsa, bedeninin tümünü yıkayacak ve akşama kadar kirli sayılacaktır. 17Üzerine meni bulaşan her giysi ya da deri eşya yıkanacak, akşama kadar kirli sayılacaktır. 18Bir adam kadınla cinsel ilişkide bulunurken menisi akarsa, ikisi de yıkanacak ve akşama kadar kirli sayılacaklardır.

19“ ‘Âdet gördüğü için kan kaybeden kadın yedi gün kirli sayılacak. Ona dokunan da akşama kadar kirli sayılacak.20Âdet gördüğü günlerde kadının üzerinde yattığı ya da oturduğu her şey kirli sayılacaktır. 21Kim kadının yatağına dokunursa, giysilerini yıkayacak, yıkanacak, akşama kadar kirli sayılacaktır. 22Kim kadının üzerine oturduğu herhangi bir şeye dokunursa, o da giysilerini yıkayacak, yıkanacak, akşama kadar kirli sayılacaktır. 23Kadının yatağındaki ya da oturduğu şeyin üzerindeki herhangi bir eşyaya dokunan herkes akşama kadar kirli sayılacaktır. 24Âdet gören kadının kirliliği onunla yatan adama da bulaşır. Adam yedi gün kirli kalır ve yattığı her yatak kirli sayılır.

25“ ‘Eğer bir kadının âdet günleri dışında uzun süreli bir kanaması varsa, ya da kanaması âdet günlerinden sonra da devam ediyorsa, kanaması olduğu sürece âdet günlerinde olduğu gibi kirli sayılır. 26Kanaması olduğu sürece, âdet günlerinde olduğu gibi, yattığı her yatak ve üzerine oturduğu her şey kirli sayılacaktır. 27Kim bunlara dokunursa kirli sayılacak. Giysilerini yıkayacak, yıkanacak, akşama kadar kirli kalacaktır.

28“ ‘Ama kanama durursa, kadın yedi gün bekleyecek, sonra temiz sayılacaktır. 29Sekizinci gün iki kumru ya da iki güvercin alıp Buluşma Çadırı'nın giriş bölümüne getirecek ve bunları kâhine verecek. 30Kâhin birini günah sunusu, ötekini yakmalık sunu olarak sunacak. Böylece kadını kanamasından doğan kirlilikten RAB'bin huzurunda arıtacak.

31“ ‘İsrail halkını kirliliğinden arındıracaksın. Öyle ki, aralarında bulunan konutumu kirletip kirlilik içinde ölmesinler.’ ”

32-33Akıntısı olan, boşalarak kirlenen adam, âdet gören kadın, akıntısı olan erkek ya da kadın ve kirli sayılan kadınla yatan erkekle ilgili yasa budur.

16

Günahları Bağışlatma Günü

(Lev.23:26-32; Say.29:7-11)

1-2[*]

RAB'bin huzuruna yaklaştıkları için ölen Harun'un iki oğlunun ölümünden sonra RAB Musa'ya şöyle dedi: “Ağabeyin Harun'a de ki, perdenin arkasındaki En Kutsal Yer'e* ikide bir girmesin, Antlaşma Sandığı'nın* üzerindeki Bağışlanma Kapağı'na[t]

yaklaşmasın. Yoksa ölür. Çünkü ben kapağın üstünde, bulut içinde görünüyorum. 3[*]

Harun En Kutsal Yer'e ancak günah sunusu* olarak bir boğa, yakmalık sunu* olarak da bir koç sunarak girebilir. 4Kutsal keten mintan, keten don giyecek, keten kuşak bağlayacak, keten sarık saracak. Bunlar kutsal giysilerdir. Bunları giymeden önce yıkanacak.5İsrail topluluğu günah sunusu olarak Harun'a iki teke, yakmalık sunu olarak bir koç verecek.

6“Harun boğayı kendisi için günah sunusu olarak sunacak. Böylece kendisinin ve ailesinin günahlarını bağışlatacak.7Sonra iki tekeyi alıp RAB'bin huzuruna, Buluşma Çadırı'nın giriş bölümüne götürecek. 8İkisi üzerine kura çekecek. Biri RAB için, biri Azazel[u]

için. 9Harun kurada RAB'be düşen tekeyi getirip günah sunusu olarak sunacak. 10Azazel'e düşen tekeyi ise halkın günahlarını bağışlatmak için canlı olarak RAB'be sunacak. Onu çöle salıp Azazel'e gönderecek.

11“Harun kendisi için günah sunusu olarak boğayı getirecek. Böylece kendisinin ve ailesinin günahlarını bağışlatacak. Bu günah sunusunu kendisi için kesecek. 12RAB'bin huzurunda bulunan sunağın üzerindeki korları buhurdana koyup iki avuç dolusu ince öğütülmüş güzel kokulu buhurla perdenin arkasına geçecek. 13Orada, RAB'bin huzurunda buhuru korların üzerine koyacak; buhurun dumanı Levha Sandığı'nınü

üzerindeki Bağışlanma Kapağı'nı kaplayacak. Öyle ki, Harun ölmesin. 14Sonra boğanın kanını alıp parmağıyla kapağın üzerine, doğuya doğru serpecek. Kapağın önünde yedi kez bunu yineleyecek.

15[*]

“Bundan sonra, halk için günah sunusu olarak tekeyi kesecek. Kanını perdenin arkasına götürecek. Boğanın kanıyla yaptığı gibi tekenin kanını da Bağışlanma Kapağı'nın üzerine ve önüne serpecek. 16Böylece En Kutsal Yer'i İsrail halkının kirliliklerinden, isyanlarından, bütün günahlarından arındıracak. Buluşma Çadırı için de aynı şeyi yapacak. Çünkü kirli insanların arasında bulunuyor. 17Harun kendisi, ailesi ve bütün İsrail topluluğunun günahlarını bağışlatmak için En Kutsal Yer'e girdiğinde, dışarı çıkıncaya kadar Buluşma Çadırı'nda hiç kimse bulunmayacak. 18Harun RAB'bin huzurunda bulunan sunağa çıkıp sunağı arındıracak, boğanın ve tekenin kanını sunağın boynuzlarına çepeçevre sürecek. 19Kanı parmağıyla yedi kez sunağa serpecek. Böylece sunağı İsrail halkının kirliliğinden arındırıp kutsal kılacak.

20“Harun En Kutsal Yer'i, Buluşma Çadırı'nı, sunağı arındırdıktan sonra, canlı tekeyi sunacak. 21İki elini tekenin başına koyacak, İsrail halkının bütün suçlarını, isyanlarını, günahlarını açıklayarak bunları tekenin başına aktaracak. Sonra bu iş için atanan bir adamla tekeyi çöle gönderecek. 22Teke İsrail halkının bütün suçlarını yüklenerek ıssız bir ülkeye taşıyacak. Adam tekeyi çöle salacak.

23[*]

“Sonra Harun Buluşma Çadırı'na girecek. En Kutsal Yer'e girerken giydiği keten giysileri çıkarıp orada bırakacak.24Kutsal bir yerde yıkanıp kendi giysilerini giyecek. Sonra çıkıp kendisi ve halk için getirilen yakmalık sunuları sunacak, kendisinin ve halkın günahlarını bağışlatacak. 25Günah sunusunun yağını sunakta yakacak.

26“Tekeyi Azazel'e gönderen adam giysilerini yıkayıp kendisi de yıkandıktan sonra ordugaha girecek. 27[*]

Günah sunusu olarak sunulan ve kanları günahları bağışlatmak için En Kutsal Yer'e getirilen boğa ile teke ordugahın dışına çıkarılacak. Derileri, etleri, gübreleri yakılacak. 28Bunları yakan kişi giysilerini yıkayıp kendisi de yıkandıktan sonra ordugaha girecek.

29[*]

“Aşağıdakiler sizin için sürekli bir yasa olacak: Yedinci ayın* onuncu günü isteklerinizi denetleyeceksiniz. Gerek İsrailliler'den, gerekse aranızda yaşayan yabancılardan hiç kimse çalışmayacak. 30Çünkü o gün, Kâhin Harun sizi pak kılmak için günahlarınızı bağışlatacaktır. RAB'bin huzurunda bütün günahlarınızdan arınacaksınız. 31O gün Şabat'tır*, sizin için dinlenme günüdür. İsteklerinizi denetleyeceksiniz. Bu sürekli bir yasadır. 32Babasının meshedip* kendi yerine atadığı kâhin günahları bağışlatacak. Kutsal keten giysileri giyecek. 33En Kutsal Yer'i, Buluşma Çadırı'nı, sunağı arındıracak; kâhinlerin ve bütün topluluğun günahlarını bağışlatacak.

34“Bu sizin için sürekli bir yasadır: İsrail halkının bütün günahlarını yılda bir kez bağışlatmak için verildi.”

Ve Harun RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi yaptı.

17

Kan Yemek Yasaktır

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“Harun'la oğullarına ve bütün İsrail halkına de ki, ‘RAB'bin buyruğu şudur: 3İsrailliler'den kim ordugahın içinde ya da dışında bir sığır, bir kuzu ya da keçi kurban eder 4ve onu Buluşma Çadırı'nın giriş bölümüne, RAB'bin Konutu'nun önüne, RAB'be sunmak üzere getirmezse, kan dökmüş sayılacak ve halkın arasından atılacaktır.5Öyle ki, İsrailliler açık kırlarda kestikleri kurbanları RAB'bin huzuruna, Buluşma Çadırı'nın giriş bölümüne, kâhine getirsinler ve esenlik sunusu* olarak RAB'be kurban etsinler. 6Kâhin sununun kanını Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünde RAB'bin sunağı üzerine dökecek, yağını da RAB'bi hoşnut eden koku olarak yakacak. 7[*]

İsrail halkı taptığı teke ilahlara[v]

artık kurban kesmeyecek. Bu yasa kuşaklar boyunca geçerli olacak.’

8“Onlara de ki, ‘İsrail halkından ya da aralarında yaşayan yabancılardan kim yakmalık sunu* veya kurban sunar da,9onu RAB'be sunmak için Buluşma Çadırı'nın giriş bölümüne getirmezse, halkın arasından atılacaktır.

10[*]

“ ‘İsrail halkından ya da aralarında yaşayan yabancılardan kim kan yerse, ona öfkeyle bakacağım ve halkımın arasından atacağım. 11[*]

Çünkü canlılara yaşam veren kandır. Ben onu size sunakta kendinizi günahtan bağışlatmanız için verdim. Kan yaşam karşılığı günah bağışlatır. 12Bundan dolayı İsrail halkına, Sizlerden ya da aranızda yaşayan yabancılardan hiç kimse kan yemeyecek, dedim.

13“ ‘İsrail halkından ya da aralarında yaşayan yabancılardan kim eti yenen bir hayvan veya kuş avlarsa, kanını akıtıp toprakla örtecektir. 14Çünkü canlılara yaşam veren kandır. Bundan dolayı İsrail halkına, Hiçbir etin kanını yemeyeceksiniz, dedim. Çünkü her canlıya yaşam veren kandır. Onu yiyen halkın arasından atılacaktır.

15“ ‘Yerli olsun, yabancı olsun ölü bulduğu ya da yabanıl hayvanların parçaladığı bir hayvanın leşini yiyen herkes giysilerini yıkayacak, kendisi de yıkanacak, akşama kadar kirli sayılacaktır. Ancak bundan sonra temiz sayılacaktır.16Eğer giysilerini yıkamaz ve yıkanmazsa suçunun cezasını çekecektir.’ ”

18

Yasak İlişkiler

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“İsrail halkına de ki, ‘Tanrınız RAB benim. 3Mısır'da bir süre yaşadınız; onların törelerine göre yaşamayacaksınız. Sizleri Kenan ülkesine götürüyorum. Onlar gibi de yaşamayacaksınız. Onların kurallarına uymayacaksınız. 4Benim kurallarımı yerine getirecek, ilkelerime göre yaşayacaksınız. Tanrınız RAB benim.5[*]

Kurallarıma, ilkelerime sarılın. Çünkü onları yerine getiren onlar sayesinde yaşayacaktır. RAB benim.

6“ ‘Hiçbiriniz cinsel ilişkide bulunmak için yakın akrabasına yaklaşmayacak. RAB benim. 7Annenle cinsel ilişkide bulunarak babanın namusuna dokunmayacaksın. O senin annendir. Onunla ilişki kurmayacaksın. 8[*]

Babanın karısıyla cinsel ilişki kurmayacaksın. Babanın namusudur o. 9[*]

Annenden ya da babandan olan, ister seninle aynı evde doğmuş olsun, ister olmasın üvey kızkardeşlerinden biriyle cinsel ilişki kurmayacaksın. 10Kızının ya da oğlunun kızıyla cinsel ilişki kurmayacaksın. Çünkü onların namusu senin namusundur. 11Babanın evlendiği kadından doğan kızla cinsel ilişki kurmayacaksın. Çünkü o babandan olmadır, senin kızkardeşin sayılır. 12[*]

Halanla cinsel ilişki kurmayacaksın. Çünkü o babanın yakın akrabasıdır. 13Teyzenle cinsel ilişki kurmayacaksın. Çünkü o annenin yakın akrabasıdır. 14Amcanın namusuna dokunmayacaksın. Karısına yaklaşmayacaksın, çünkü o senin yengendir. 15[*]

Gelininle cinsel ilişki kurmayacaksın. Çünkü oğlunun karısıdır. Onunla ilişki kurmayacaksın. 16[*]

Kardeşinin karısıyla cinsel ilişki kurmayacaksın. Çünkü o kardeşinin namusudur. 17[*]

Bir kadının hem kendisiyle, hem kızıyla cinsel ilişki kurmayacaksın. Kadının kızının ya da oğlunun kızıyla cinsel ilişki kurmayacaksın. Çünkü onlar kadının yakın akrabasıdır. Onlara yaklaşmak alçaklıktır. 18Karın yaşadığı sürece onun kızkardeşini kuma olarak almayacak ve onunla cinsel ilişki kurmayacaksın.

19[*]

“ ‘Âdet gördüğü için kirli sayılan bir kadınla cinsel ilişki kurmayacaksın. 20[*]

Komşunun karısıyla cinsel ilişki kurarak kendini kirletmeyeceksin. 21[*]

İlah Molek'e* ateşte kurban edilmek üzere çocuklarından hiçbirini vermeyeceksin. Tanrın'ın adına leke getirmeyeceksin. RAB benim. 22[*]

Kadınla yatar gibi bir erkekle yatma. Bu iğrençtir. 23[*]

Bir hayvanla cinsel ilişki kurmayacaksın. Kendini kirletmiş olursun. Kadınlar cinsel ilişki kurmak amacıyla bir hayvana yaklaşmayacak. Sapıklıktır bu.

24“ ‘Bu davranışların hiçbiriyle kendinizi kirletmeyin. Çünkü önünüzden kovacağım uluslar böyle kirlendiler. 25Onların yüzünden ülke bile kirlendi. Günahından ötürü ülkeyi cezalandırdım. Ülke, üzerinde yaşayan halkı kusuyor. 26İster yerli olsun, ister aranızda yaşayan yabancılar olsun kurallarıma ve ilkelerime göre yaşayacaksınız. Bu iğrençliklerin hiçbirini yapmayacaksınız. 27Sizden önce bu ülkede yaşayan insanlar bütün bu iğrençlikleri yaparak ülkeyi kirlettiler. 28Eğer siz de ülkeyi kirletirseniz, ülke sizden önceki uluslara yaptığı gibi sizi de kusar.

29“ ‘Kim bu iğrençliklerden birini yaparsa halkın arasından atılacaktır. 30Buyruklarımı yerine getirin, sizden önceki insanların iğrenç törelerine uyarak kendinizi kirletmeyin. Tanrınız RAB benim.’ ”

19

Adalet ve Kutsallık Yasaları

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2[*]

“İsrail topluluğuna de ki, ‘Kutsal olun, çünkü ben Tanrınız RAB kutsalım.

3[*]

graph-definition>

*

“ ‘Herkes annesine babasına saygı göstersin. Şabat* günlerimi tutun. Tanrınız RAB benim.

4[*]

graph-definition>

*

“ ‘Putlara tapmayın. Kendinize dökme ilahlar yapmayın. Tanrınız RAB benim.

5“ ‘RAB için esenlik kurbanı keseceğiniz zaman kabul edilecek biçimde[y]

kesin. 6Kurban eti, kestiğiniz gün ya da ertesi gün yenecek. Üçüncü güne kalan et yakılacak. 7Üçüncü gün yenirse iğrenç sayılır. Kabul olmayacaktır. 8Onu yiyen suçunun cezasını çekecektir. Çünkü RAB'bin gözünde kutsal olanı bayağılaştırmıştır. Halkın arasından atılacaktır.

9[*]

“ ‘Ülkenizdeki ekinleri biçerken tarlanızı sınırlarına kadar biçmeyeceksiniz. Artakalan başakları toplamayacaksınız.10Bağbozumunda bağınızı tümüyle devşirmeyecek, yere düşen üzümleri toplamayacaksınız. Onları yoksullara ve yabancılara bırakacaksınız. Tanrınız RAB benim.

11[*]

graph-definition>

*

“ ‘Çalmayacaksınız. Hile yapmayacaksınız. Birbirinize yalan söylemeyeceksiniz. 12[*]

Benim adımla yalan yere ant içmeyeceksiniz. Tanrınız'ın adını aşağılamış olursunuz. RAB benim.

13[*]

“ ‘Komşuna haksızlık etmeyecek, onu soymayacaksın. İşçinin alacağını sabaha bırakmayacaksın. 14[*]

Sağıra lanet etmeyecek, körün önüne engel koymayacaksın. Tanrın'dan korkacaksın. RAB benim.

15[*]

“ ‘Yargılarken haksızlık yapmayacaksın. Yoksula ayrıcalık göstermeyecek, güçlüyü kayırmayacaksın. Komşunu adaletle yargılayacaksın. 16Halkının arasında onu bunu çekiştirerek dolaşmayacaksın. Komşunun canına zarar vermeyeceksin. RAB benim.

17[*]

“ ‘Kardeşine yüreğinde nefret beslemeyeceksin. Komşun günah işlerse onu uyaracaksın. Yoksa sen de günah işlemiş olursun. 18[*]

Öç almayacaksın. Halkından birine kin beslemeyeceksin. Komşunu kendin gibi seveceksin. RAB benim.

19[*]

“ ‘Kurallarımı uygulayın. Farklı cinsten iki hayvanı çiftleştirme. Tarlana iki çeşit tohum ekme. Üzerine iki tür iplikle dokunmuş giysi giyme.

20“ ‘Bir adam bir cariyeyle yatarsa, eğer kadın nişanlı, bedeli ödenmemiş ya da azat edilmemişse, ikisi de cezalandırılacak ama öldürülmeyecek. Çünkü kadın özgür değildir. 21Adam RAB'be, Buluşma Çadırı'nın giriş bölümüne, suç sunusu* olarak bir koç getirecek. 22Kâhin bu koçla adamın işlediği günahı RAB'bin önünde bağışlatacak ve adam bağışlanacak.

23“ ‘Kenan ülkesine girdiğinizde bir meyve ağacı dikerseniz, ilk üç yıl meyvesini kirli ve yasak sayın, yemeyin.24Dördüncü yıl ağacın bütün meyvesi şükran sunusu olarak RAB için kutsal sayılacak. 25Beşinci yıl ağacın meyvesini yiyebilirsiniz. Böylece ağaç daha bol ürün verir. Tanrınız RAB benim.

26[*]

graph-definition>

*

“ ‘Kanlı et yemeyeceksiniz. Kehanette bulunmayacak, falcılık yapmayacaksınız. 27[*]

Başınızın yan tarafındaki saçları kesmeyecek, sakalınızın kenarlarına dokunmayacaksınız. 28Ölüler için bedeninizi yaralamayacak, dövme yaptırmayacaksınız. RAB benim.

29[*]

“ ‘Kızını fahişeliğe sürükleyip rezil etme. Yoksa fahişelik yayılır ve ülke ahlaksızlıkla dolup taşar. 30[*]

Şabat günlerimi tutacaksınız. Tapınağıma saygı göstereceksiniz. RAB benim.

31[*]

“ ‘Cincilere, ruh çağıranlara yönelmeyin. Onlara danışmayın, kirlenirsiniz. Tanrınız RAB benim.

32“ ‘Ak saçlı insanların önünde ayağa kalkacak, yaşlılara saygı göstereceksin. Tanrın'dan korkacaksın. RAB benim.

33[*]

“ ‘Ülkenizde sizinle birlikte yaşayan bir yabancıya kötü davranmayın. 34Ona sizden biriymiş gibi davranacak ve onu kendiniz kadar seveceksiniz. Çünkü siz de Mısır'da yabancıydınız. Tanrınız RAB benim.

35[*]

“ ‘Yargılarken, uzunluk ve sıvı ölçerken, ağırlık tartarken haksızlık yapmayın. 36Doğru terazi, ağırlık taşı, efa ve hin kullanın. Mısır'dan sizi çıkaran Tanrınız RAB benim. 37Kurallarımın, ilkelerimin tümüne uyacak ve onları yerine getireceksiniz. RAB benim.’ ”

20

Günahın Bedeli

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“İsrail halkına de ki, ‘İsrailliler'den ya da aranızda yaşayan yabancılardan kim çocuklarından birini ilah Molek'e* sunarsa, kesinlikle öldürülecek. Ülke halkı onu taşlayacak. 3Kim çocuğunu Molek'e sunarak tapınağımı kirletir, kutsal adıma leke sürerse, ona öfkeyle bakacağım. Onu halkımın arasından atacağım. 4Adam çocuğunu Molek'e sunar da, ülke halkı bunu görmezden gelir, onu öldürmezse, 5adama ve ailesine öfkeyle bakacağım. Hem onu, hem de bana ihanet edip onu izleyerek Molek'e tapanların hepsini halkımın arasından atacağım.

6“ ‘Kim cincilere, ruh çağıranlara danışır, bana ihanet ederse, ona öfkeyle bakacak, halkımın arasından atacağım.7Kendinizi bana adayın, kutsal olun. Tanrınız RAB benim. 8Kurallarıma uyacak, onları yerine getireceksiniz. Sizi kutsal kılan RAB benim.

9[*]

“ ‘Annesine ya da babasına lanet eden herkes kesinlikle öldürülecektir. Annesine ya da babasına lanet ettiği için ölümü hak etmiştir.

10[*]

“ ‘Biri başka birinin karısıyla, yani komşusunun karısıyla zina ederse, hem kendisi, hem de zina ettiği kadın kesinlikle öldürülecektir. 11[*]

Babasının karısıyla yatan, babasının namusuna leke sürmüş olur. İkisi de kesinlikle öldürülecektir. Ölümü hak etmişlerdir. 12[*]

Bir adam geliniyle yatarsa, ikisi de kesinlikle öldürülecektir. Rezillik etmişler, ölümü hak etmişlerdir. 13[*]

Bir erkek başka bir erkekle cinsel ilişki kurarsa, ikisi de iğrençlik etmiş olur. Kesinlikle öldürülecekler. Ölümü hak etmişlerdir. 14[*]

Bir adam hem bir kızla, hem de kızın annesiyle evlenirse, alçaklık etmiş olur. Aranızda böyle alçaklıklar olmasın diye üçü de yakılacaktır. 15[*]

Bir hayvanla cinsel ilişki kuran adam kesinlikle öldürülecek, hayvansa kesilecektir. 16Bir kadın cinsel ilişki kurmak amacıyla bir hayvana yaklaşırsa, kadını da hayvanı da kesinlikle öldüreceksiniz. Ölümü hak etmişlerdir.

17[*]

“ ‘Bir adam anne ya da baba tarafından üvey olan kızkardeşiyle evlenir, cinsel ilişki kurarsa, utançtır. Açıkça aşağılanıp halkın arasından atılacaklardır. Adam kızkardeşiyle ilişki kurduğu için suçunun cezasını çekecektir. 18[*]

Âdet gören bir kadınla yatıp cinsel ilişki kuran adam kadının akıntılı yerini açığa çıkarmış, kadın da buna katılmış olur. İkisi de halkın arasından atılacaktır.

19[*]

“ ‘Teyzenle ya da halanla cinsel ilişki kurmayacaksın. Çünkü yakın akrabanın namusudur. İkiniz de suçunuzun cezasını çekeceksiniz.

20“ ‘Amcasının karısıyla cinsel ilişki kuran adam, amcasının namusuna leke sürmüş olur. İkisi de günahlarının cezasını çekecek ve çocuk sahibi olmadan öleceklerdir. 21[*]

Kardeşinin karısıyla evlenen adam rezillik etmiş olur. Kardeşinin namusunu lekelemiştir. Çocuk sahibi olmayacaklardır.

22“ ‘Bütün kurallarıma, ilkelerime uyacak, onları yerine getireceksiniz. Öyle ki, yaşamak üzere sizi götüreceğim ülke sizi dışarı kusmasın. 23Önünüzden kovacağım ulusların törelerine göre yaşamayacaksınız. Çünkü onlar bütün bu kötülükleri yaptılar. Bu yüzden onlardan nefret ettim. 24Oysa, Siz onların topraklarını sahipleneceksiniz. Bal ve süt akan bu ülkeyi size mülk olarak vereceğim, dedim. Sizi öteki uluslardan ayrı tutan Tanrınız RAB benim.

25“ ‘Temiz hayvanlarla kuşları kirli olanlardan ayırt edeceksiniz. Sizin için kirli ilan ettiğim hayvanlarla, kuşlarla, küçük kara hayvanlarıyla kendinizi kirletmeyeceksiniz. 26Benim için kutsal olacaksınız. Çünkü ben RAB kutsalım. Bana ait olmanız için sizi öbür halklardan ayrı tuttum.

27“ ‘Cincilik yapan ve ruh çağıran ister erkek olsun, ister kadın olsun kesinlikle öldürülecektir. Onları taşlayacaksınız. Ölümlerinden kendileri sorumludur.’ ”

21

Kâhinlerle İlgili Kurallar

1-2RAB Musa'ya şöyle dedi: “Harun soyundan gelen kâhinlere de ki, ‘Kâhinlerden hiçbiri yakın akrabası olan annesi, babası, oğlu, kızı ve kardeşi dışında, halkından birinin ölüsüyle kendini kirletmesin. 3[*]

Yanında kalan evlenmemiş kızkardeşi için kendini kirletebilir. 4Halkı arasında bir büyük olarak kendini kirletmemeli, adına leke getirmemeli.

5[*]

“ ‘Kâhinler yas tutarken başlarını tıraş etmeyecek, sakallarının uçlarını kesmeyecek, bedenlerini yaralamayacaklar.6Tanrıları için kutsal olacaklar, Tanrıları'nın adını lekelemeyecekler. Çünkü onlar Tanrıları RAB'be yakılan sunu ve yiyecek sunusu sunuyorlar. Kutsal olmaları gerekir. 7Kâhinler fahişelerle, kirletilmiş kadınlarla, boşanmış kadınlarla evlenmeyecek. Çünkü kâhin Tanrı için kutsal olmalıdır. 8Onu kutsal sayın. Çünkü yiyecek sunusunu Tanrınız'a o sunuyor. Sizin için kutsaldır. Çünkü ben kutsalım, sizi kutsal kılan RAB benim. 9Bir kâhinin kızı fahişelik yaparak kendini kirletirse, hem kendini hem de babasını rezil etmiş olur. Yakılmalıdır.

10“ ‘Öbür kâhinler arasından başına mesh yağı dökülen ve özel giysiler giymek üzere atanan başkâhin, saçlarını dağıtmayacak, giysilerini yırtmayacak. 11Hiçbir ölüye yaklaşmayacak. Ölen annesi, babası bile olsa kendini kirletmeyecek. 12Tapınak hizmetinden ayrılmayacak, Tanrısı'nın Tapınağı'nı kirletmeyecek. Çünkü Tanrı'nın buyurduğu mesh yağıyla Tanrısı'na adanmıştır. RAB benim. 13Başkâhinin evleneceği kadın bakire olmalıdır. 14[*]

Dul, boşanmış, kirletilmiş ya da fahişe bir kadınla evlenmeyecek. Yalnız kendi halkından bakire bir kızla evlenebilir. 15Böylece halkının arasında çocuklarına leke sürmemiş olur. Onu kutsal kılan RAB benim.’ ”

16RAB Musa'ya şöyle dedi: 17“Harun'a de ki, ‘Soyundan gelecek kuşaklar boyunca kusurlu olan hiç kimse yiyecek sunusu sunmak üzere Tanrısı'na yaklaşmasın. 18Kusurlu olan, sunağa yaklaşamaz: Kör, topal, yüzü arızalı, organlarından biri aşırı büyümüş, 19kolu veya ayağı kırık, 20kambur, cüce, gözü özürlü, uyuz, yarası kabuk bağlamış ya da hadım. 21Kâhin Harun'un soyundan bu kusurlara sahip hiç kimse RAB için yakılan sunuyu sunmak üzere sunağa yaklaşmayacak. Çünkü kusurludur. Tanrısı'na yiyecek sunusu sunmak üzere sunağa yaklaşamaz. 22Böyle bir adam Tanrısı'na sunulan kutsal ve en kutsal yiyecekleri yiyebilir. 23Ancak perdeye ve sunağa yaklaşmayacaktır. Çünkü kusurludur. Tapınağımı kirletmesin. Onları kutsal kılan RAB benim.’ ”

24Musa Harun'la oğullarına ve bütün İsrail halkına bunları anlattı.

22

Sunuları Kimler Yiyecek

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“Harun'a ve oğullarına de ki, ‘İsrail halkının bana sunduğu kutsal sunulardan uzak dursunlar. Kutsal adıma leke sürmesinler. RAB benim. 3Gelecek kuşaklar boyunca soyunuzdan biri İsrail halkının bana sunduğu kutsal sunulara kirli olarak yaklaşırsa, onu huzurumdan atacağım. RAB benim.

4“ ‘Harun soyundan deri hastalığına yakalanmış ya da akıntısı olan biri temiz sayılıncaya kadar kutsal sunuları yemeyecektir. Bir cesede değdiği için kirli sayılan bir şeye dokunan, menisi akan, 5insanı kirli kılacak küçük kara hayvanlarından birine ya da herhangi bir nedenle kirli sayılan bir insana dokunan, 6akşama kadar kirli sayılacak, yıkanmadığı sürece kutsal sunulardan yemeyecektir. 7Güneş battıktan sonra temiz sayılır, kutsal sunuları yiyebilir. Çünkü bu onun yiyeceğidir. 8Ölü bulunmuş ya da yabanıl hayvanlar tarafından parçalanmış bir leşi yiyerek kendini kirletmeyecektir. RAB benim.

9“ ‘Kâhinler buyruklarıma uymalıdır. Yoksa günahlarının cezasını çeker, buyruklarımı çiğnedikleri için ölürler. Onları kutsal kılan RAB benim.

10“ ‘Kâhin ailesi dışında hiç kimse kutsal sunuyu yemeyecek; kâhinin konuğu ve işçisi bile. 11Ama kâhinin parayla satın aldığı ya da evinde doğan köle onun yemeğini yiyebilir. 12Kâhinin kâhin olmayan bir erkekle evlenen kızı bağışlanan kutsal sunuları yemeyecek. 13Ama dul kalmış ya da boşanmış, çocuğu olmamış ve gençliğinde kaldığı baba evine geri dönmüş kâhin kızı babasının ekmeğini yiyebilir. Aile dışından yabancı biri asla yiyemez.

14“ ‘Bilmeden kutsal sunuyu yiyen biri, beşte birini üzerine katarak kâhine geri verecek. 15Kâhinler İsrail halkının RAB'be sunduğu kutsal sunuları bayağılaştırmayacaklar. 16Yoksa kutsal sunuları yiyen öbür insanlara büyük suç yüklemiş olurlar. Çünkü sunuları kutsal kılan RAB benim.’ ”

Kabul Edilmeyecek Kurbanlar

17RAB Musa'ya şöyle dedi: 18“Harun'la oğullarına ve bütün İsrail halkına de ki, ‘İster İsrailli olsun, ister İsrail'de yaşayan bir yabancı olsun, biriniz RAB'be dilek adağı ya da gönülden verilen sunu olarak yakmalık sunu* sunmak istiyorsa,19sunusunun kabul edilmesi için kusursuz bir erkek sığır, koyun ya da keçi sunmalı. 20[*]

Kusurlu olanı sunmayacaksınız. Çünkü kabul edilmeyecektir. 21Kim gönülden verilen bir sunuyu ya da dilek adağını yerine getirmek için RAB'be esenlik kurbanı olarak sığır veya davar sunmak isterse, kabul edilmesi için hayvan kusursuz olmalı. Hiçbir eksiği bulunmamalı.22Kör, sakat, yaralı, yarası irinli, kabuklu ya da uyuz bir hayvanı RAB'be sunmayacaksınız. Yakılan sunu olarak sunak üzerinde RAB'be böyle bir hayvan sunmayacaksınız. 23Organlarından biri aşırı büyümüş ya da yeterince gelişmemiş bir sığırı veya davarı dilek adağı olarak sunabilirsiniz. Ama gönülden verilen bir sunu olarak kabul edilmez. 24Yumurtaları vurulmuş, ezilmiş, burulmuş ya da kesilmiş hayvanı RAB'be sunmayacak, ülkenizde buna yer vermeyeceksiniz. 25Böyle bir hayvanı bir yabancıdan alıp yiyecek sunusu olarak Tanrınız'a sunmayacaksınız. Çünkü sakat ve kusurludur. Kabul edilmeyecektir.’ ”

26RAB Musa'ya şöyle dedi: 27“Bir buzağı, kuzu ya da oğlak doğduğu zaman, yedi gün anasının yanında kalacaktır. Sekizinci günden itibaren yakılan sunu olarak RAB'be sunulabilir. Kabul edilecektir. 28İster inek, ister davar olsun, hayvanla yavrusunu aynı gün kesmeyeceksiniz.

29“RAB'be şükran kurbanı sunduğunuz zaman, kabul edilecek biçimde[z]

sunun. 30Eti aynı gün yenecek, sabaha bırakılmayacak. RAB benim.

31“Buyruklarıma uyacak, onları yerine getireceksiniz. RAB benim. 32Kutsal adıma leke sürmeyeceksiniz. İsrail halkı arasında kutsal tanınacağım. Sizi kutsal kılan RAB benim. 33Tanrınız olmak için sizi Mısır'dan çıkardım. RAB benim.”

23

Bayramlar

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“İsrail halkına de ki, ‘Kutsal toplantılar olarak ilan edeceğiniz bayramlarım, RAB'bin bayramları şunlardır:’ ”

Şabat Günü

3[*]

“ ‘Altı gün çalışacaksınız. Ama yedinci gün olan Şabat* dinlenme ve kutsal toplantı günüdür. Hiçbir iş yapmayacaksınız. Yaşadığınız her yerde Şabat'ı RAB'be ayıracaksınız.’ ”

Fısıh ve Mayasız Ekmek Bayramı

(Çık.12:15-20; Say.28:16-25; Yas.16:1-8)

4“ ‘Belirli zamanlarda kutsal toplantılar olarak ilan edeceğiniz RAB'bin bayramları şunlardır: 5[*]

Birinci ayın* on dördüncü günü akşamüstü RAB'bin Fısıh Bayramı* başlar. 6On beşinci gün RAB'bin Mayasız Ekmek Bayramı'dır*. Yedi gün mayasız ekmek yiyeceksiniz. 7İlk gün kutsal toplantı düzenleyecek, gündelik işlerinizi yapmayacaksınız. 8Yedi gün RAB için yakılan sunu sunacaksınız. Yedinci gün kutsal toplantı düzenleyecek, gündelik işlerinizi yapmayacaksınız.’ ”

İlk Ürünler

9RAB Musa'ya şöyle dedi: 10“İsrail halkına de ki, ‘Size vereceğim ülkeye girip ürününü biçtiğiniz zaman, ilk yetişen ürününüzden bir demet kâhine götüreceksiniz. 11Kabul edilmeniz için, kâhin demeti RAB'bin huzurunda sallayacak. Demet Şabat'tan* sonraki gün sallanacak. 12Demetin sallandığı gün, yakmalık sunu* olarak RAB'be bir yaşında kusursuz bir erkek kuzu sunacaksınız. 13Kuzuyla birlikte tahıl sunusu* olarak yağla yoğrulmuş bir efa ince unun onda ikisi[a]

sunulacak. RAB için yakılan sunu ve O'nu hoşnut eden koku olacak bu. Yakmalık sunuyla birlikte dökmelik sunu olarak bir hin şarabın dörtte birini[b]

sunacaksınız. 14Tanrınız'a bu sunuyu getireceğiniz güne kadar ekmek, kavrulmuş buğday, taze başak yemeyeceksiniz. Yaşadığınız her yerde kuşaklar boyunca sürekli bir yasa olacak bu.’ ”

Hasat Bayramı

(Say.28:26-31; Yas.16:9-12)

15[*]

“ ‘Şabat'tan* sonraki gün sallamalık demeti götürdüğünüz günden başlayarak tam yedi hafta sayın. 16Yedinci Şabat'tan sonraki güne kadar elli gün sayın: O gün RAB'be yeni tahıl sunusu* sunacaksınız. 17Yaşadığınız yerden RAB'be sallamalık sunu olarak iki ekmek getirin. Ekmekler ilk ürünlerden, onda iki efa[c]

ince undan yapılacak. Mayayla pişirilip RAB'be öyle sunulacak. 18Ekmekle birlikte yakmalık sunu* olarak RAB'be bir yaşında kusursuz yedi kuzu, bir boğa ve iki koç sunacaksınız. Tahıl sunusu ve dökmelik sunuyla sunulan bu sunu, yakılan sunu ve RAB'bi hoşnut eden kokudur. 19Günah sunusu* olarak bir teke, esenlik kurbanı olarak bir yaşında iki kuzu sunacaksınız. 20Kâhin iki kuzuyu ilk üründen yapılmış ekmekle birlikte sallamalık sunu olarak RAB'bin huzurunda sallayacak. RAB için kutsal olan bu sunular kâhinindir. 21O gün kutsal toplantı ilan edecek ve gündelik işlerinizi yapmayacaksınız. Yaşadığınız her yerde kuşaklar boyunca sürekli bir yasa olacak bu.

22[*]

“ ‘Ülkenizdeki ekinleri biçerken tarlalarınızı sınırlarına kadar biçmeyin. Artakalan başakları toplamayın. Onları yoksullara ve yabancılara bırakacaksınız. Tanrınız RAB benim.’ ”

Anma Günü

(Say.29:1-6)

23RAB Musa'ya şöyle dedi: 24“İsrail halkına de ki, ‘Yedinci ayın* birinci günü dinlenme günüdür, boru çalınarak anma ve kutsal toplantı günü olacaktır. 25O gün gündelik işlerinizi yapmayacak, RAB için yakılan sunu sunacaksınız.’ ”

Günahların Bağışlanma Günü

(Lev.16:2-34; Say.29:7-11)

26RAB Musa'ya şöyle dedi: 27[*]

“Yedinci ayın* onuncu günü günahların bağışlanma günüdür. Kutsal bir toplantı düzenleyeceksiniz. İsteklerinizi denetleyecek, RAB için yakılan sunu sunacaksınız. 28O gün hiç iş yapmayacaksınız. Çünkü Tanrınız RAB'bin huzurunda günahlarınızı bağışlatacağınız bağışlanma günüdür. 29O gün isteklerini denetlemeyen herkes halkın arasından atılacaktır. 30O gün herhangi bir iş yapanı halkın arasından yok edeceğim. 31Hiç iş yapmayacaksınız. Yaşadığınız her yerde kuşaklar boyunca sürekli yasa olacak bu. 32O gün sizin için Şabat*, dinlenme günü olacak. İsteklerinizi denetleyeceksiniz. Ayın dokuzuncu günü, akşamdan ertesi akşama kadar Şabat'ı kutlayacaksınız.”

Çardak Bayramı

(Say.29:12-39; Yas.16:13-17)

33RAB Musa'ya şöyle dedi: 34[*]

“İsrail halkına de ki, ‘Yedinci ayın* on beşinci günü Çardak Bayramı* başlar. Bu bayramı RAB'bin onuruna yedi gün kutlayacaksınız. 35İlk gün kutsal bir toplantı düzenleyecek, gündelik işlerinizi yapmayacaksınız. 36Yedi gün RAB için yakılan sunu sunacaksınız. Sekizinci gün kutsal bir toplantı düzenlemeli, RAB için yakılan sunu sunmalısınız. Bu bayramın son toplantısıdır. Gündelik işlerinizi yapmayacaksınız.

37–“ ‘Kutsal toplantılar olarak ilan edeceğiniz RAB'bin bayramları bunlardır. Bayramlarda RAB için yakılan sunuyu, yakmalık sunuyu*, tahıl sunusunu*, kurbanı, dökmelik sunuları günün gereğine uygun biçimde sunacaksınız. 38Bunlar RAB'bin kutlamanızı istediği Şabat* günlerinin, RAB'be sunduğunuz armağanların, bütün dilek adaklarının ve gönülden verilen sunuların dışındadır.–

39[*]

“ ‘Yedinci ayın on beşinci günü, topraklarınızın ürünlerini devşirdiğiniz zaman RAB için yedi gün bayram yapacaksınız. Birinci ve sekizinci gün dinlenme günleri olacak. 40İlk gün meyve ağaçlarının güzel meyvelerini, hurma dallarını, sık yapraklı ağaç dallarını, vadi kavaklarını toplayıp Tanrınız RAB'bin önünde yedi gün şenlik yapacaksınız.41Bunu her yıl yedi gün RAB'bin bayramı olarak kutlayacaksınız. Kuşaklar boyunca sürekli bir yasa olacak bu. Bayramı yedinci ay kutlayacaksınız. 42Yedi gün çardaklarda kalacaksınız. Bütün yerli İsrailliler çardaklarda yaşayacak. 43Öyle ki, gelecek kuşaklar İsrail halkını Mısır'dan çıkardığım zaman çardaklarda barındırdığımı bilsinler. Tanrınız RAB benim.’ ”

44Böylece Musa İsrail halkına RAB'bin bayramlarını bildirdi.

24

Rab'bin Huzurunda Yanan Işık

(Çık.27:20-21)

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“İsrail halkına buyruk ver, kandilin sürekli yanıp ışık vermesi için saf sıkma zeytinyağı getirsinler. 3Harun kandilleri benim huzurumda, Buluşma Çadırı'nda, Levha Sandığı'nın önündeki perdenin dışında, akşamdan sabaha kadar sürekli yanar biçimde tutacak. Kuşaklar boyunca sürekli bir kural olacak bu. 4RAB'bin huzurunda saf altın kandillikteki kandiller sürekli yanacaktır.”

Rab'be Sunulan Ekmek

5[*]

“İnce undan on iki pide pişireceksin. Her biri efanın onda ikisiç

ağırlığında olacak. 6Bunları RAB'bin huzurunda iki sıra halinde, altışar altışar saf altın masanın üzerine dizeceksin. 7İki sıra ekmeğin yanına anma payı olarak saf günnük koyacaksın. Bu RAB için yakılan sunu olacak ve ekmeğin yerini alacak. 8Bu ekmek, İsrail halkı adına sonsuza dek sürecek bir antlaşma olarak, her Şabat* Günü aksatılmadan RAB'bin huzurunda dizilecek. 9[*]

Ve Harun'la oğullarına ait olacak. Onu kutsal bir yerde yiyecekler. Çünkü çok kutsaldır. RAB için yakılan sunulardan onların sürekli bir payı olacak.”

Tanrı'ya Lanet Edenin Sonu

10İsrailliler arasında annesi İsrailli babası Mısırlı bir adam vardı. Ordugahta onunla bir İsrailli arasında kavga çıktı.11İsrailli kadının oğlu RAB'be sövdü, lanet etti. Onu Musa'ya getirdiler. Annesi Dan oymağından Divri'nin kızı Şelomit'ti.12Adamı göz altına alıp RAB'bin kararını beklediler.

13RAB Musa'ya şöyle dedi: 14“Onu ordugahın dışına çıkar. Ettiği laneti duyan herkes elini adamın başına koysun ve bütün topluluk onu taşlasın. 15İsrail halkına de ki, ‘Kim Tanrısı'na lanet ederse günahının cezasını çekecektir. 16RAB'be söven kesinlikle öldürülecektir. Bütün topluluk onu taşlayacak. İster yerli ister yabancı olsun, RAB'be söven herkes öldürülecektir.

17[*]

“ ‘Adam öldüren kesinlikle öldürülecektir. 18Başkasının hayvanını öldüren, yerine bir hayvan vererek aldığı canın karşılığını canla ödeyecektir. 19Kim komşusunu yaralarsa, kendisine de aynı şey yapılacaktır. 20[*]

Kırığa karşılık kırık, göze göz, dişe diş olmak üzere, ona ne yaptıysa kendisine de aynı şey yapılacaktır. 21Hayvan öldüren yerine bir hayvan verecek, adam öldüren öldürülecektir. 22[*]

Yerli yabancı herkes için tek bir yasanız olacak. Tanrınız RAB benim.’ ”

23Musa bunları İsrail halkına bildirdikten sonra, halk RAB'be lanet eden adamı ordugahın dışına çıkardı ve taşlayarak öldürdü. Böylece İsrail halkı RAB'bin Musa'ya verdiği buyruğu yerine getirmiş oldu.

25

Şabat Yılı

1[*]

RAB Sina Dağı'nda Musa'ya şöyle dedi: 2“İsrail halkına de ki, ‘Size vereceğim ülkeye girdiğiniz zaman, ülke RAB için Şabat'ı* kutlamalı. 3Altı yıl tarlanı ekeceksin, bağını budayacaksın, ürününü toplayacaksın. 4Ama yedinci yıl toprak dinlenecek. O yıl Şabat Yılı olacak, RAB'be adanacak. Tarlanı ekmemeli, bağını budamamalısın. 5Hasadının ardından süreni biçmeyecek, budanmamış asmanın üzümlerini toplamayacaksın. O yıl ülke için dinlenme yılı olacak. 6Şabat Yılı'nda ülke ne ürün verirse, sizin için, köleleriniz, cariyeleriniz, yanınızda çalışan ücretliler ve aranızda yaşayan yabancılar için yiyecek olacak. 7Ülkede yetişen ürünler kendi hayvanlarınızı da yabanıl hayvanları da doyuracak.’ ”

Özgürlük Yılı

8“ ‘Yedi yılda bir kutlanan Şabat yıllarının yedi kez geçmesini bekleyin. Yedi kez geçecek Şabat yıllarının toplamı kırk dokuz yıldır. 9Sonra, yedinci ayın* onuncu günü, yani günahları bağışlatma günü, bütün ülkede yüksek sesle boru çalınacak. 10Ellinci yılı kutsal sayacak, bütün ülke halkı için özgürlük ilan edeceksiniz. O yıl sizin için özgürlük yılı olacak. Herkes kendi toprağına, ailesine dönecek. 11Ellinci yıl sizin için özgürlük yılı olacak. O yıl ekmeyecek, ürünün ardından süreni biçmeyecek, budanmamış asmanın üzümlerini toplamayacaksınız. 12Çünkü o yıl özgürlük yılıdır. Sizin için kutsaldır. Yalnız tarlalarda kendiliğinden yetişeni yiyebilirsiniz.

13“ ‘Özgürlük yılında herkes kendi toprağına dönecek. 14Bir komşuna tarla satar ya da ondan tarla alırsan, birbirinize haksızlık yapmayacaksınız. 15Eğer sen ondan alıyorsan, özgürlük yılından sonraki yılların sayısına göre ödeyeceksin, o da sana ürün yıllarının sayısına göre satacak. 16Yılların sayısı çoksa fiyatı artıracak, azsa indireceksin. Çünkü sana yıllık ürünlerini satıyor. 17Birbirinize haksızlık yapmayacak, Tanrınız'dan korkacaksınız. Tanrınız RAB benim.

18“ ‘Kurallarıma uyacak, ilkelerimi özenle yerine getireceksiniz. Böylece ülkede güvenlik içinde yaşayacaksınız. 19Ülke de ürün verecek, sizi doyuracak ve orada güvenlik içinde oturacaksınız. 20Toprağımızı ekmez, ürünümüzü toplamazsak, yedinci yıl ne yiyeceğiz? diye sorarsanız, 21altıncı yıl size öyle bir bereket göndereceğim ki, toprak üç yıllık ürün verecek.22Sekizinci yıl toprağınızı ekerken, dokuzuncu yıl ürün alıncaya kadar eski ürününüzü yiyeceksiniz.

23“ ‘Tarlanız temelli olarak satılamaz. Çünkü bana aittir. Sizse yabancısınız, konuğumsunuz. 24Miras alacağınız ülkenin her yerinde tarlanın asıl sahibine tarlasını geri alma hakkı tanımalısınız. 25Kardeşlerinizden biri yoksullaşır, toprağının bir parçasını satmak zorunda kalırsa, en yakın akrabası gelip toprağı geri alabilir. 26Toprağını satın alacak yakın bir akrabası yoksa, sonradan durumu düzelir, yeterli para bulursa, 27satış yaptıktan sonra geçen yılları hesaplayacak ve geri kalan parayı toprağını sattığı adama ödeyip toprağına dönecek. 28Ancak toprağını geri alacak parayı bulamazsa, toprak özgürlük yılına kadar onu satın alan adama ait olacak. O yıl toprağı elinden çıkaracak, satan adam da toprağına kavuşacak.

29“ ‘Surlu bir kentte evini satan adamın evi sattıktan tam bir yıl sonrasına kadar onu geri alma hakkı olacaktır. 30Eğer bir yıl içinde evini geri almazsa, ev temelli olarak alıcıya geçecek, kuşaklar boyunca yeni sahibinin olacaktır. Özgürlük yılında ev yeni sahibinin elinden alınmayacaktır. 31Ama surlarla çevrilmemiş köylerdeki evler tarlalar gibi işlem görecektir. İlk sahibinin evi geri alma hakkı olacak, özgürlük yılında evi satın alan onu geri verecektir.

32“ ‘Ancak Levililer kendilerine ait kentlerde sattıkları evleri her zaman geri alma hakkına sahiptirler. 33Eğer bir Levili bu kentlerde sattığı evi geri alamazsa, özgürlük yılında ev kendisine geri verilecektir. Çünkü Levililer'in kentlerindeki evler onların İsrail halkının arasındaki mülkleridir. 34Kentlerinin çevresindeki otlaklar ise satılamaz. Çünkü bunlar onların kalıcı mülküdür.

35[*]

“ ‘Bir kardeşin yoksullaşır, muhtaç duruma düşerse, ona yardım etmelisin. Aranızda kalan bir yabancı ya da konuk gibi yaşayacak. 36Ondan faiz ve kâr alma. Tanrın'dan kork ki, kardeşin yanında yaşamını sürdürebilsin. 37[*]

Ona faizle para vermeyeceksin. Ödünç verdiğin yiyecekten kâr almayacaksın. 38Ben Kenan ülkesini size vermek ve Tanrınız olmak için sizleri Mısır'dan çıkaran Tanrınız RAB'bim.

39[*]

“ ‘Aranızda yaşayan bir kardeşin yoksullaşır, kendini köle olarak sana satarsa, onu bir köle gibi çalıştırmayacaksın.40Yanında çalışan bir işçi ya da yabancı gibi davranacaksın ona. Özgürlük yılına dek yanında çalışacak. 41Sonra çocuklarıyla birlikte yanından ayrılıp ailesinin yanına, atalarının toprağına dönecek. 42Çünkü İsrailliler benim Mısır'dan çıkardığım kullarımdır. Köle olarak satılamazlar. 43Ona efendilik etmeyecek, sert davranmayacaksın. Tanrın'dan korkacaksın.

44“ ‘Köleleriniz, cariyeleriniz çevrenizdeki uluslardan olmalı. Onlardan uşak ve cariye satın alabilirsiniz. 45Ayrıca aranızda yaşayan yabancıların çocuklarını, ister ülkenizde doğmuş olsun ister olmasın, satın alıp onlara sahip olabilirsiniz. 46Onları miras olarak çocuklarınıza bırakabilirsiniz. Yaşamları boyunca size kölelik edecekler. Ancak bir İsrailli kardeşine efendilik etmeyecek, sert davranmayacaksın.

47“ ‘Aranızda yaşayan bir yabancı ya da geçici olarak kalan biri zenginleşir, buna karşılık bir İsrailli kardeşin yoksullaşıp kendini ona ya da ailesinin bir bireyine köle olarak satarsa, 48-49satıldıktan sonra geri alınma hakkı vardır. Kardeşlerinden biri, amcası, amcasının oğlu veya yakın akrabalarından, ailesinden biri onu geri alabilir. Ya da yeterli para bulursa, kendisi özgürlüğünü geri alabilir. 50Efendisiyle hesap görmeli. Kendisini sattığı yıldan özgürlük yılına kadar geçen yılları sayacaklar. Özgürlüğünün bedeli, kalan yılların sayısına göre bir işçinin gündelik ücreti üzerinden hesap edilecektir.51Eğer geriye çok yıl kalıyorsa, buna göre özgürlüğünün bedeli olarak satın alındığı fiyatın bir bölümünü ödeyecek. 52Eğer özgürlük yılına yalnız birkaç yıl kalmışsa, ona göre hesap ederek özgürlüğünün bedelini ödemelidir. 53Efendisinin yanında yıllık sözleşmeyle çalışan bir işçi gibi yaşamalıdır. Senin önünde efendisinin ona sert davranmamasını sağlayacaksın.

54“ ‘Bu yollardan özgürlüğüne kavuşamasa bile, özgürlük yılında çocuklarıyla birlikte özgür olacaktır. 55Çünkü İsrailliler benim kullarım, Mısır'dan çıkardığım kendi kullarımdır. Tanrınız RAB benim.’ ”

26

Tanrı'ya Bağlılığın Ödülü

1[*]

graph-definition>

*

“ ‘Put yapmayacaksınız. Oyma put ya da taş sütun dikmeyeceksiniz. Tapmak için ülkenize putları simgeleyen oyma taşlar koymayacaksınız. Çünkü Tanrınız RAB benim. 2Şabat* günlerimi tutacak, tapınağıma saygı göstereceksiniz. RAB benim.

3[*]

“ ‘Kurallarıma göre yaşar, buyruklarımı dikkatle yerine getirirseniz, 4yağmurları zamanında yağdıracağım. Toprak ürün, ağaçlar meyve verecek. 5Bağbozumuna kadar harman dövecek, ekim zamanına kadar bağlarınızdan üzüm toplayacaksınız. Bol bol yiyecek, ülkenizde güvenlik içinde yaşayacaksınız.

6“ ‘Ülkenize barış sağlayacağım. Korku içinde yatmayacaksınız. Tehlikeli hayvanları ülkenizden kovacağım. Savaş yüzü görmeyeceksiniz. 7Düşmanlarınızı kovalayacaksınız. Kılıç darbeleriyle önünüzde yere serilecekler. 8Beşiniz yüz kişinin, yüzünüz on bin kişinin hakkından gelecek. Düşmanlarınız kılıç darbeleriyle önünüzde yere serilecek. 9Size iyilikle bakacağım. Sizi verimli kılıp çoğaltacağım. Sizinle yaptığım antlaşmayı sürdüreceğim. 10Eski ürününüz yemekle tükenmeyecek. Yeni ürüne yer bulmak için eskisini boşaltmak zorunda kalacaksınız. 11Konutumu aranızda kuracak, size sırt çevirmeyeceğim. 12[*]

Aranızda yaşayacak, Tanrınız olacağım. Siz de benim halkım olacaksınız. 13Ben sizi Mısır'da köle olmaktan kurtaran Tanrınız RAB'bim. Boyunduruğunuzu kırdım. Sizi başı dik yaşattım.’ ”

Tanrı'dan Uzaklaşmanın Cezası

14“ ‘Ama beni dinlemez, bütün bu buyrukları yerine getirmezseniz, cezalandırılacaksınız. 15Kurallarımı çiğner, ilkelerimden nefret eder, buyruklarıma karşı çıkar, antlaşmamı bozarsanız, 16sizi şöyle cezalandıracağım: Üzerinize dehşet salacağım. Verem ve sıtma gözlerinizin ferini söndürecek, canınızı kemirecek. Boşa tohum ekeceksiniz, çünkü ürünlerinizi düşmanlarınız yiyecek. 17Size öfkeyle bakacağım. Düşmanlarınız sizi bozguna uğratacak. Sizden nefret edenler sizi yönetecek. Kovalayan yokken bile kaçacaksınız.

18“ ‘Bütün bunlara karşın beni dinlemezseniz, günahlarınıza karşılık cezanızı yedi kat artıracağım. 19İnatçı gururunuzu kıracağım. Gök demir, yer bakır olacak. 20Gücünüz tükenecek. Topraklarınız ürün, ağaçlarınız meyve vermeyecek.

21“ ‘Eğer karşı çıkmaya devam eder, beni dinlemek istemezseniz, günahlarınıza karşılık cezanızı yedi kat artıracağım.22Üzerinize yabanıl hayvanlar göndereceğim. Çocuklarınızı öldürecek, hayvanlarınızı yok edecekler. Sayınız azalacak, yollarınız ıssız kalacak.

23“ ‘Bununla da yola gelmez, bana karşı çıkmaya devam ederseniz, 24ben de size karşı çıkacağım, günahlarınıza karşılık sizi yedi kez cezalandıracağım. 25Bozduğunuz antlaşmamın öcünü almak için başınıza savaş getireceğim. Kentlerinize çekildiğinizde aranıza salgın hastalık göndereceğim. Düşman eline düşeceksiniz. 26Ekmeğinizi kestiğim zaman, on kadın ekmeğinizi bir fırında pişirecek. Ekmeğiniz azar azar, tartıyla verilecek. Yiyecek ama doymayacaksınız.

27“ ‘Bütün bunlardan sonra yine beni dinlemez, bana karşı çıkarsanız, 28bu kez ben de öfkeyle size karşı çıkacağım ve günahlarınıza karşılık sizi yedi kat cezalandıracağım. 29Açlıktan çocuklarınızın etini yiyeceksiniz. 30Tapınma yerlerinizi yıkacak, buhur sunaklarınızı yok edeceğim. Cesetlerinizi devrilen putların üzerine serecek, sizden nefret edeceğim.31Kentlerinizi viraneye çevirecek, tapınaklarınızı yıkacağım. Beni hoşnut etmek için sunduğunuz kokuları duymayacağım.32Ülkenizi viran edeceğim, oraya yerleşen düşmanlarınız bile şaşkına dönecek. 33Sizi öteki ulusların arasına dağıtacak, kılıcımla peşinize düşeceğim. Ülkeniz viran olacak, kentleriniz harabeye dönecek. 34Siz düşmanlarınızın ülkesinde yaşarken, ülke ıssız kaldığı yıllar boyunca Şabatlar'ın* sevincini yaşayacak. Ancak o zaman dinlenip Şabatları'nın tadına varacak. 35Üzerinde yaşadığınız Şabat yıllarında görmediği rahatı ıssız kaldığı yıllarda görecek.

36“ ‘Düşman ülkelerinde sağ kalanlarınızın yüreğine öyle bir korku düşüreceğim ki, rüzgarın sürüklediği yaprakların sesinden bile kaçacaklar. Savaştan kaçarcasına kaçacaklar. Peşlerinde kovalayan olmadığı halde düşecekler.37Kovalayan yokken savaştan kaçarcasına birbirlerinin üzerine yıkılacaklar. Düşmanlarınızın karşısında ayakta duramayacaksınız. 38Öteki ulusların arasında yok olacaksınız. Düşman ülkeler sizi yutacak. 39Artakalanlarınız gerek kendi, gerekse atalarının suçlarından ötürü düşman ülkelerde eriyip gidecekler.

40“ ‘Ama işledikleri suçları, atalarının suçlarını, bana karşı geldiklerini, ihanet ettiklerini itiraf eder 41–bu yüzden onlara karşı çıkıp kendilerini düşman ülkelerine sürmüştüm– inadı bırakıp alçakgönüllü olur[d]

, suçlarının bedelini öderlerse,42[*]

graph-definition>

*

*

ben de Yakup'la, İshak'la, İbrahim'le yaptığım antlaşmayı ve onlara söz verdiğim ülkeyi anımsayacağım. 43Ülke önce ıssız bırakılacak ve ıssız kaldığı sürece Şabatlar'ın tadına varacak. Onlar da işledikleri suçların bedelini ödeyecekler; çünkü ilkelerimi reddettiler, kurallarımdan nefret ettiler. 44Bütün bunlara karşın, düşman ülkelerindeyken yine de onları reddetmeyecek, onlardan nefret etmeyeceğim. Böylece hepsini yok etmeyecek, kendileriyle yaptığım antlaşmayı bozmayacağım. Çünkü ben onların Tanrısı RAB'bim. 45Tanrıları olmak için öteki ulusların önünde Mısır'dan çıkardığım atalarıyla yaptığım antlaşmayı onlar için anımsayacağım. RAB benim.’ ”

46RAB'bin Sina Dağı'nda Musa aracılığıyla kendisiyle İsrail halkı arasına koyduğu kurallar, ilkeler, yasalar bunlardır.

27

Dilek Adaklarıyla İlgili Kurallar

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“İsrail halkına de ki, ‘Eğer bir kimse RAB'be birini adamışsa senin biçeceğin değeri ödeyerek adağını yerine getirebilir. 3Bu değerler şöyle olacak: Yirmi yaşından altmış yaşına kadar erkekler için elli kutsal yerin şekeli[e]

gümüş, 4kadınlar için otuz şekel[f]

. 5Beş yaşından yirmi yaşına kadar erkekler için yirmi[g]

, kadınlar için on şekel[h]

. 6Bir aylıktan beş yaşına kadar oğlanlar için beşı

, kızlar için üç şekel[i]

gümüş. 7Eğer altmış ya da daha yukarı yaşta iseler, erkekler için on beş[j]

, kadınlar için on şekel. 8Ancak adakta bulunan kişi belirtilen parayı ödeyemeyecek kadar yoksulsa, adadığı kişiyi kâhine götürecek; kâhin adakta bulunan kişinin ödeme gücüne göre ona değer biçecektir.

9“ ‘RAB'be sunulacak adak O'na sunu olarak sunulabilecek hayvanlardan biriyse, kabul edilecektir. O'na böyle sunulan her hayvan kutsaldır. 10Adakta bulunan kişi RAB'be sunacağı adağı değiştirmemeli. İyisinin yerine kötüsünü ya da kötüsünün yerine iyisini koymamalı. Eğer hayvanı değiştirirse, değiştirilen hayvanların ikisi de kutsal sayılacaktır. 11Eğer adak RAB'be sunulamayacak kirli sayılan hayvanlardan biriyse, kâhine götürülecektir. 12Hayvan iyi ya da kötü olsun, kâhin ona değer biçecek. Biçilen değer neyse o geçerli olacak. 13Ama sahibi hayvanı geri almak isterse, kâhinin biçtiği değerin üzerine beşte bir fazlasını katarak ödemelidir.

14“ ‘Bir kimse kutsal bir sunu olarak evini RAB'be adarsa, evin iyi ya da kötü olduğuna kâhin karar verecektir. Kâhinin biçtiği değer geçerli olacaktır. 15Eğer kişi adadığı evi geri almak isterse, kâhinin biçtiği değerin üzerine beşte bir fazlasını katarak ödeyecek, böylece ev kendisine kalacaktır.

16“ ‘Bir kimse ailesinden kalan tarlanın bir bölümünü RAB'be adamak isterse, tarlaya ekilecek tohum miktarına göre değer biçilecektir. Bir homer arpa[k]

tohumu ekilebilecek tarlanın değeri elli şekel[l]

gümüş olacaktır. 17Eğer tarlasını özgürlük yılından hemen sonra adarsa, bu fiyat geçerli olacaktır. 18Eğer özgürlük yılından daha sonra adarsa, kâhin bir sonraki özgürlük yılına kadar geçecek yılların sayısına göre tarlaya değer biçecektir. Tarlanın fiyatı daha düşük olacaktır.19Kişi tarlasını geri almak isterse, tarlaya biçilen değerin üzerine beşte bir fazlasını katarak ödeyecek, böylece tarla kendisine kalacaktır. 20Ama tarlayı geri almadan başka birine satarsa, tarla geri alınamaz. 21Tarla özgürlük yılında serbest kaldığı zaman, RAB'be koşulsuz adanmış bir tarla gibi kutsal sayılacak ve kâhinlere ait olacaktır.

22“ ‘Bir kimse ailesinin mülkü olmayan, sonradan satın aldığı bir tarlayı RAB'be adarsa, 23kâhin özgürlük yılına kadar geçecek yıllara göre ona bir değer biçecektir. O gün kişi biçilen değer üzerinden ödeme yapacak ve para RAB'be ait olacak, kutsal sayılacaktır. 24Özgürlük yılında tarla ilk sahibine geri verilecektir. 25Değer biçilirken kutsal yerin şekeli[m]

esas alınacaktır. Bir şekel yirmi geradır.

26“ ‘İlk doğan hayvan RAB'be aittir. İster sığır, ister davar olsun, kimse onu RAB'be adayamaz. Çünkü o RAB'bindir.27Ama ilk doğan hayvan kirli sayılan hayvanlardan biriyse, kişi kâhinin biçeceği değerin beşte bir fazlasını ödeyerek hayvanı geri alabilir. Geri alınmazsa, hayvan biçilen değer üzerinden başka birine satılacaktır.

28[*]

“ ‘İster insan, ister hayvan, ister aileden kalma tarla olsun, RAB'be koşulsuz adanan hiç bir şey satılmayacak ve geri alınmayacaktır. Çünkü RAB'be koşulsuz adanan her şey RAB için çok kutsaldır. 29RAB'be koşulsuz adanan insan para karşılığında kurtarılamayacak, kesinlikle öldürülecektir.

30[*]

“ ‘İster toprağın ürünü, ister ağacın meyvesi olsun, toprakta yetişen her şeyin ondalığı RAB'be aittir. RAB için kutsaldır. 31Kim ondalığının bir bölümünü geri almak isterse, değerinin üzerine beşte bir fazlasını katarak ödemelidir.32Bütün sığırlarla davarların ondalığı, sayımda çoban değneğinin altından geçen her onuncu hayvan RAB için kutsal sayılacaktır. 33Hayvan sahibi hayvanları iyi, kötü diye ayırmayacak, birini öbürüyle değiştirmeyecektir. Değiştirirse, değiştirilen hayvanların ikisi de kutsal sayılacak ve karşılığı ödenip geri alınamayacaktır.’ ”

34RAB'bin Sina Dağı'nda İsrail halkı için Musa'ya bildirdiği buyruklar bunlardır.

[l]

1:1 “Buluşma Çadırı”: İnsanların Tanrı'ya danıştıkları yer (bkz. Çık.33:7-10).

[m]

1:3 “Sunuyu” ya da “Kişiyi”.

[n]

1:5 “Kâhin”: Tanrı ile insanlar arasında aracılık yapan ve Tanrı'ya kurban sunmak gibi dinsel işlerle uğraşan görevli. Kâhinin büyücülük, falcılık, sihirbazlık, gaipten haber vermek gibi işlerle uğraşması söz konusu değildi. Bu uygulamalar Yas.18:9-14 ayetlerinde yasaklanmıştır.

[*]

4:7-31 Say.15:27-28

[o]

5:11 “Onda bir efa”: Yaklaşık 1.3 kg.

ö

5:15 “Bir kutsal yerin şekeli”: Yaklaşık 10 gr.

[*]

6:1-7 Say.5:5-8

[p]

6:20 “Onda bir efa”: Yaklaşık 1.3 kg.

[*]

7:26-27 Yar.9:4; Lev.17:10-14; 19:26; Yas.12:16,23-25; 15:23

[*]

9:7 İbr.7:27

[*]

9:18 Lev.3:1-11

[*]

9:22 Say.6:22-26

[*]

10:10 Hez.22:26; 44:23

[*]

10:12-13 Lev.6:14-18

[*]

10:14-15 Lev.7:30-34

[*]

10:16-17 Lev.6:24-26

[*]

11:44-45 Lev.19:2; 1Pe.1:16

[*]

12:3 Yar.17:12; Luk.1:59; 2:21

[*]

12:8 Luk.2:24

[*]

14:2 Mat.8:4; Mar.1:44, Luk.5:14; 17:14

[r]

14:10 “Onda üç efa”: Yaklaşık 3.9 kg.

[s]

14:10,12,15,21,24 “Bir log”: Yaklaşık 0.3 lt.

ş

14:21 “Onda bir efa”: Yaklaşık 1.3 kg.

[*]

16:1-2 İbr.6:19

[t]

16:1-2 “Bağışlanma Kapağı” diye çevrilen İbranice “Kapporet” sözcüğü Tanrı'nın öfkesinin yatıştırıldığı, halkının günahlarının bağışlanıp Tanrı'yla barıştırıldığı özel yeri ifade ediyordu.

[*]

16:3 İbr.9:7

[u]

16:8,10,26 “Azazel”: “Günah keçisi olarak kıra salmak” anlamına gelebilir.

ü

16:13 “Levha Sandığı”: Antlaşma Sandığı diye de bilinir.

[*]

16:15-16 İbr.9:12

[*]

16:23 Hez.44:19

[*]

16:27 İbr.13:11

[*]

16:29-34 Lev.23:26-32; Say.29:7-11

[*]

17:7 2Ta.11:15

[v]

17:7 “Teke ilahlar” ya da “Teke görünümlü cinler.”

[*]

17:10 Yar.9:4; Lev.7:26-27; 19:26; Yas.12:16,23-25; 15:23

[*]

17:11 İbr.9:22

[*]

18:5 Neh.9:29; Hez.18:9; 20:11-13; Luk.10:28; Rom.10:5; Gal.3:12

[*]

18:8 Lev.20:11; Yas.22:30; 27:20; 1Ko.5:1

[*]

18:9 Lev.20:17; Yas.27:22

[*]

18:12-14 Lev.20:19-20

[*]

18:15 Lev.20:12

[*]

18:16 Lev.20:21

[*]

18:17 Lev.20:14; Yas.27:23

[*]

18:19 Lev.20:18

[*]

18:20 Lev.20:10

[*]

18:21 Lev.20:1-5

[*]

18:22 Lev.20:13

[*]

18:23 Çık.22:19; Lev.20:15-16; Yas.27:21

[*]

19:2 Lev.11:44-45; 1Pe.1:16

[*]

19:3 Çık.20:12; Yas.5:16

[*]

19:3 Çık.20:8; Yas.5:12

[*]

19:4 Lev.26:1

[*]

19:4 Çık.20:23; 34:17; Yas.7:25

[y]

19:5 “Kabul edilecek biçimde” ya da “Kabul edilmeniz için”.

[*]

19:9-10 Lev.23:22; Yas.24:19-22

[*]

19:11 Çık.20:15; Yas.5:19

[*]

19:11 Çık.20:16; Yas.5:20

[*]

19:12 Çık.20:7; Yas.5:11; Mat.5:33

[*]

19:13 Yas.24:14-15

[*]

19:14 Yas.27:18

[*]

19:15 Çık.23:6-8; Yas.16:19

[*]

19:17 Mat.18:15

[*]

19:18 Mat.5:43; 19:19; 22:39; Mar.12:31,33; Luk.10:27; Rom.13:9; Gal.5:14; Yak.2:8

[*]

19:19 Yas.22:9-11

[*]

19:26 Yar.9:4; Lev.7:26-27; 17:10-14; Yas.12:16,23-25; 15:23

[*]

19:26 Yas.18:10

[*]

19:27-28 Lev.21:5; Yas.14:1

[*]

19:29 Yas.23:17

[*]

19:30 Lev.26:2

[*]

19:31 Yas.18:11; 1Sa.28:3; 2Kr.23:4; Yşa.8:19

[*]

19:33-34 Çık.22:21; Yas.24:17-18; 27:19

[*]

19:35-36 Yas.25:13-16; Özd.20:10; Hez.45:10

[*]

20:9 Çık.21:17; Mat.15:4; Mar.7:10

[*]

20:10 Çık.20:14; Lev.18:20; Yas.5:18

[*]

20:11 Lev.18:8; Yas.22:30; 27:20; 1Ko.5:1

[*]

20:12 Lev.18:15

[*]

20:13 Lev.18:22

[*]

20:14 Lev.18:17; Yas.27:23

[*]

20:15-16 Çık.22:19; Lev.18:23; Yas.27:21

[*]

20:17 Lev.18:9; Yas.27:22

[*]

20:18 Lev.18:19

[*]

20:19-20 Lev.18:12-14

[*]

20:21 Lev.18:16

[*]

21:3 Hez.44:25

[*]

21:5 Lev.19:27-28; Yas.14:1

[*]

21:14 Hez.44:22

[*]

22:20 Yas.17:1

[z]

22:29 “Kabul edilecek biçimde” ya da “Kabul edilmeniz için”.

[*]

23:3 Çık.20:8-10; 23:12; 31:15; 34:21; 35:2; Yas.5:12-14

[*]

23:5 Çık.12:1-13; Yas.16:1-2

[a]

23:13 “Efanın onda ikisi”: Yaklaşık 2.6 kg.

[b]

23:13 “Hinin dörtte biri”: Yaklaşık 0.9 lt.

[*]

23:15-21 Çık.23:16; 34:22

[c]

23:17 “Onda iki efa”: Yaklaşık 2.6 kg.

[*]

23:22 Lev.19:9-10; Yas.24:19-22

[*]

23:27 Lev.16:29-34; Say.29:7

[*]

23:34-36 Say.29:12,35

[*]

23:39-43 Çık.23:16; 34:22

[*]

24:5-6 Çık.25:30

ç

24:5 “Efanın onda ikisi”: Yaklaşık 2.6 kg.

[*]

24:9 Mat.12:4; Mar.2:26; Luk.6:4

[*]

24:17 Çık.21:12

[*]

24:20 Çık.21:23-25; Yas.19:21; Mat.5:38

[*]

24:22 Say.15:16

[*]

25:1-7 Çık.23:10-11

[*]

25:35 Yas.15:7-8

[*]

25:37 Çık.22:25; Yas.23:19-20

[*]

25:39-46 Çık.21:2-6; Yas.15:12-18

[*]

26:1 Lev.19:4

[*]

26:1 Çık.20:4; Yas.5:8; 16:21-22; 27:1

[*]

26:3-5 Yas.11:13-15

[*]

26:12 Hez.37:27; 2Ko.6:16; Va.21:3

[d]

26:41 “İnadı bırakıp alçakgönüllü olur”: İbranice “Sünnetsiz* yüreklerini alçaltır”.

[*]

26:42 Yar.28:13-14

[*]

26:42 Yar.26:3-4

[*]

26:42 Yar.17:7-8

[e]

27:3 “Elli kutsal yerin şekeli”: Yaklaşık 500 gr.

[f]

27:4 “Otuz şekel”: Yaklaşık 300 gr.

[g]

27:5 “Yirmi şekel”: Yaklaşık 200 gr.

[h]

27:5,7 “On şekel”: Yaklaşık 100 gr.

ı

27:6 “Beş şekel”: Yaklaşık 50 gr.

[i]

27:6 “Üç şekel”: Yaklaşık 30 gr.

[j]

27:7 “On beş şekel”: Yaklaşık 150 gr.

[k]

27:16 “Bir homer arpa”: Yaklaşık 150 kg.

[l]

27:16 “Elli şekel”: Yaklaşık 500 gr.

[m]

27:25 “Bir kutsal yerin şekeli”: Yaklaşık 10 gr.

[*]

27:28 Say.18:14

[*]

27:30-33 Say.18:21; Yas.14:22-29

Çölde Sayım

GİRİŞ

Çölde Sayım Kitabı, İsrail halkının Sina Dağı'ndan göç edip Tanrı'nın vaat ettiği Kenan topraklarının doğu sınırına ulaşana dek başlarından geçen olayları anlatır. Kitap adını Musa'nın Sina Dağı'nda, göç etmeden önce yaptığı sayımdan almıştır. Musa bir kuşak sonra Moav'da, Şeria Irmağı'nın doğusunda İsrail halkı arasında bir kez daha sayım yaptı. Bu iki sayım arasında İsrailliler Kenan topraklarının güney sınırında olan Kadeş-Barnea'ya dek ilerlediler. Ne var ki, oradan vaat edilen ülkeye imansızlıklarından ötürü giremediler. Kırk yıl kadar dolaştıktan sonra, Şeria Irmağı'nın doğu bölgesine gittiler. Kenan topraklarına girmek için ırmağın karşı yakasına geçmeye hazırlandılar.

Çölde Sayım Kitabı sık sık cesaretsizliğe düşen, sıkıntılardan korkan ve yakınan halkın başından geçen olayları anlatır. Halk Tanrı'ya ve Tanrı'nın onlara önder atadığı Musa'ya karşı başkaldırıp durdu. Bu kitap halkın itaatsizliğine karşın, Tanrı'nın sadakatini ve sürekli kayırıcılığını vurguluyor; bazen sabırsız olmuşsa da Musa'nın Tanrısı'na ve halkına adanmışlığını açıkça dile getiriyor.

Kitap ayrıca hem Sina Dağı'nda, hem de Kenan sınırında Tanrı'nın Musa aracılığıyla verdiği yasaları içerir.

Ana Hatlar:

1:1-9:14 İsrailliler Sina Dağı'ndan göç etmeye hazırlanıyor

a. 1:1-4:49 Birinci sayım

b. 5:1-8:26 Çeşitli yasalar, kurallar

c. 9:1-14 İkinci Fısıh Bayramı

9:15-21:35 Sina Dağı'ndan Moav'a

22:1-32:42 Moav'da geçen olaylar

33:1-49 Mısır'dan Moav'a yolculuğun özeti

33:50-36:13 Şeria Irmağı'nın karşı yakasına geçmeden verilen kurallar

1

İsrail'de Yapılan İlk Sayım

1[*]

İsrailliler'in Mısır'dan çıkışının ikinci yılı, ikinci ayın* birinci günü RAB Sina Çölü'nde, Buluşma Çadırı'nda[n]

Musa'ya şöyle seslendi: 2-3“Sen ve Harun İsrail topluluğunun bütün boylarıyla ailelerinin sayımını yapın. Bütün erkekleri bir bir sayıp adlarını yazın. İsrailliler'den savaşabilecek durumda yirmi ve daha yukarı yaştaki bütün erkekleri sayıp bölüklere ayırın. 4Size yardım etmek için yanınızda her oymaktan birer adam bulunsun; bu kişiler aile başı olmalı. 5Size yardımcı olacak adamların adları şunlardır:

“Ruben oymağından: Şedeur oğlu Elisur, 6Şimon oymağından: Surişadday oğlu Şelumiel, 7Yahuda oymağından: Amminadav oğlu Nahşon, 8İssakar oymağından: Suar oğlu Netanel, 9Zevulun oymağından: Helon oğlu Eliav,10Yusufoğulları'ndan Efrayim oymağından: Ammihut oğlu Elişama, Manaşşe oymağından: Pedahsur oğlu Gamliel,11Benyamin oymağından: Gidoni oğlu Avidan, 12Dan oymağından: Ammişadday oğlu Ahiezer, 13Aşer oymağından: Okran oğlu Pagiel, 14Gad oymağından: Deuel oğlu Elyasaf, 15Naftali oymağından: Enan oğlu Ahira.”

16Bunlar İsrail topluluğundan atanmış adamlardı; atalarının soyundan gelen oymak önderleri, İsrail'in boy başlarıydı.17Musa'yla Harun adları bildirilen bu adamları getirttiler. 18-19RAB'bin buyruğu uyarınca ikinci ayın birinci günü bütün halkı topladılar. Yirmi ve daha yukarı yaştakileri boylarına, ailelerine göre birer birer sayıp adlarını yazdılar. Böylece Musa Sina Çölü'nde halkın sayımını yaptı.

20İsrail'in ilk oğlu Ruben'in soyundan olanlar: Savaşabilecek durumda yirmi ve daha yukarı yaştaki bütün erkekler bağlı oldukları boy ve aileye göre adlarıyla birer birer kayda geçirildi. 21Ruben oymağından sayılanlar 46 500 kişiydi.

22Şimon'un soyundan olanlar: Savaşabilecek durumda yirmi ve daha yukarı yaştaki bütün erkekler bağlı oldukları boy ve aileye göre adlarıyla birer birer belirlenip kayda geçirildi. 23Şimon oymağından sayılanlar 59 300 kişiydi.

24Gad'ın soyundan olanlar: Savaşabilecek durumda yirmi ve daha yukarı yaştakiler bağlı oldukları boy ve aileye göre adlarıyla kayda geçirildi. 25Gad oymağından sayılanlar 45 650 kişiydi.

26Yahuda'nın soyundan olanlar: Savaşabilecek durumda yirmi ve daha yukarı yaştakiler bağlı oldukları boy ve aileye göre adlarıyla kayda geçirildi. 27Yahuda oymağından sayılanlar 74 600 kişiydi.

28İssakar'ın soyundan olanlar: Savaşabilecek durumda yirmi ve daha yukarı yaştakiler bağlı oldukları boy ve aileye göre adlarıyla kayda geçirildi. 29İssakar oymağından sayılanlar 54 400 kişiydi.

30Zevulun'un soyundan olanlar: Savaşabilecek durumda yirmi ve daha yukarı yaştakiler bağlı oldukları boy ve aileye göre adlarıyla kayda geçirildi. 31Zevulun oymağından sayılanlar 57 400 kişiydi.

32Yusufoğulları'ndan, Efrayim soyundan olanlar: Savaşabilecek durumda yirmi ve daha yukarı yaştakiler bağlı oldukları boy ve aileye göre adlarıyla kayda geçirildi. 33Efrayim oymağından sayılanlar 40 500 kişiydi. 34Manaşşe'nin soyundan olanlar: Savaşabilecek durumda yirmi ve daha yukarı yaştakiler bağlı oldukları boy ve aileye göre adlarıyla kayda geçirildi.35Manaşşe oymağından sayılanlar 32 200 kişiydi.

36Benyamin'in soyundan olanlar: Savaşabilecek durumda yirmi ve daha yukarı yaştakiler bağlı oldukları boy ve aileye göre adlarıyla kayda geçirildi. 37Benyamin oymağından sayılanlar 35 400 kişiydi.

38Dan'ın soyundan olanlar: Savaşabilecek durumda yirmi ve daha yukarı yaştakiler bağlı oldukları boy ve aileye göre adlarıyla kayda geçirildi. 39Dan oymağından sayılanlar 62 700 kişiydi.

40Aşer'in soyundan olanlar: Savaşabilecek durumda yirmi ve daha yukarı yaştakiler bağlı oldukları boy ve aileye göre adlarıyla kayda geçirildi. 41Aşer oymağından sayılanlar 41 500 kişiydi.

42Naftali'nin soyundan olanlar: Savaşabilecek durumda yirmi ve daha yukarı yaştakiler bağlı oldukları boy ve aileye göre adlarıyla kayda geçirildi. 43Naftali oymağından sayılanlar 53 400 kişiydi.

44Musa, Harun ve İsrail'in on iki önderi tarafından sayılanlar bunlardı. Her önder bağlı olduğu aileyi temsil ediyordu.45İsrail'de savaşabilecek durumda yirmi ve daha yukarı yaştakilerin tümü bağlı oldukları aileye göre sayıldılar.46Sayılanların toplamı 603 550 kişiydi.

47Ne var ki, Levi oymağından olanlar öbürleriyle birlikte sayılmadı. 48Çünkü RAB Musa'ya şöyle demişti: 49“Ancak Levi oymağını sayma, öbür İsrailliler arasında yaptığın sayıma onları katma. 50Levililer'i Levha Sandığı'nın[o]

bulunduğu konuttan, eşyalardan ve konuta ait her şeyden sorumlu kıl. Konutu ve bütün eşyalarını onlar taşısın; konutun bakımını onlar yapsın, çevresinde ordugah kursun. 51Konut taşınırken onu Levililer toplayacak; konaklanacağı zaman da onlar kuracak. Levililer dışında konuta yaklaşan ölüm cezasına çarptırılacak. 52İsrailliler çadırlarını bölükler halinde kuracaklar. Herkes kendi ordugahında, kendi sancağının altında bulunacak. 53Ancak İsrail topluluğunun gazabıma uğramaması için Levililer Levha Sandığı'nın bulunduğu konutun çevresinde konaklayacak ve konuta bekçilik edecekler.”

54İsrailliler bütün bunları tam tamına RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi yaptılar.

2

Oymakların Konaklama Düzeni

1-2RAB Musa'yla Harun'a, “İsrailliler sancaklarının altında, aile bayraklarıyla Buluşma Çadırı'ndan biraz ötede çepeçevre konaklasın” dedi.

3Doğuda, gündoğusunda konaklayan bölükler Yahuda ordugahının sancağına bağlı olacak. Yahudaoğulları'nın önderi Amminadav oğlu Nahşon olacak. 4Bölüğünün sayısı 74 600 kişiydi.

5İssakar oymağı onların bitişiğinde konaklayacak. İssakaroğulları'nın önderi Suar oğlu Netanel olacak. 6Bölüğünün sayısı 54 400 kişiydi.

7Sonra Zevulun oymağı konaklayacak. Zevulunoğulları'nın önderi Helon oğlu Eliav olacak. 8Bölüğünün sayısı 57 400 kişiydi.

9Yahuda ordugahına ayrılan bölüklerdeki adam sayısı 186 400 kişiydi. Yola ilk çıkacak olanlar bunlardı.

10Güneyde Ruben ordugahının sancağı dikilecek, Ruben'e bağlı bölükler orada konaklayacak. Rubenoğulları'nın önderi Şedeur oğlu Elisur olacak. 11Bölüğünün sayısı 46 500 kişiydi.

12Şimon oymağı onların bitişiğinde konaklayacak. Şimonoğulları'nın önderi Surişadday oğlu Şelumiel olacak.13Bölüğünün sayısı 59 300 kişiydi.

14Sonra Gad oymağı konaklayacak. Gadoğulları'nın önderi Deuel oğlu Elyasaf olacak. 15Bölüğünün sayısı 45 650 kişiydi.

16Ruben ordugahına ayrılan bölüklerdeki adam sayısı 151 450 kişiydi. İkinci sırada yola çıkacak olanlar bunlardı.

17Buluşma Çadırı ve Levililer'in ordugahı göç sırasında öbür ordugahların ortasında yola çıkacak. Herkes konakladığı düzende kendi sancağı altında göç edecek.

18Batıda Efrayim ordugahının sancağı dikilecek, Efrayim'e bağlı bölükler orada konaklayacak. Efrayimoğulları'nın önderi Ammihut oğlu Elişama olacak. 19Bölüğünün sayısı 40 500 kişiydi.

20Manaşşe oymağı onlara bitişik olacak. Manaşşeoğulları'nın önderi Pedahsur oğlu Gamliel olacak. 21Bölüğünün sayısı 32 200 kişiydi.

22Sonra Benyamin oymağı konaklayacak. Benyaminoğulları'nın önderi Gidoni oğlu Avidan olacak. 23Bölüğünün sayısı 35 400 kişiydi.

24Efrayim ordugahına ayrılan bölüklerdeki adam sayısı 108 100 kişiydi. Üçüncü olarak bunlar yola çıkacak.

25Kuzeyde Dan ordugahının sancağı dikilecek, Dan'a bağlı bölükler orada konaklayacak. Danoğulları'nın önderi Ammişadday oğlu Ahiezer olacak. 26Bölüğünün sayısı 62 700 kişiydi.

27Aşer oymağı onların bitişiğinde konaklayacak. Aşeroğulları'nın önderi Okran oğlu Pagiel olacak. 28Bölüğünün sayısı 41 500 kişiydi.

29Sonra Naftali oymağı konaklayacak. Naftalioğulları'nın önderi Enan oğlu Ahira olacak. 30Bölüğünün sayısı 53 400 kişiydi.

31Dan ordugahına ayrılan adamların sayısı 157 600 kişiydi. Kendi sancakları altında en son onlar yola çıkacak.

32Ailelerine göre sayılan İsrailliler bunlardı. Ordugahlardaki bütün bölüklerin toplamı 603 550 kişiydi. 33RAB'bin Musa'ya verdiği buyruk uyarınca Levililer öbür İsrailliler'le birlikte sayılmadı.

34Böylece İsrailliler RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi yaptılar. Sancakları altında ordugah kurdular. Göç ederken de herkes boyu ve ailesiyle birlikte yola çıktı.

3

Levililer'in Görevleri

1RAB Sina Dağı'nda Musa'ya seslendiği sırada Harun'la Musa'nın çocukları şunlardı. 2[*]

Harun'un oğulları: İlk oğlu Nadav, Avihu, Elazar, İtamar. 3Harun'un kâhinö

atanıp meshedilen* oğulları bunlardı. 4[*]

Nadav'la Avihu Sina Çölü'nde RAB'bin önünde kurallara aykırı bir ateş sunarken öldüler. Oğulları yoktu. Elazar'la İtamar babaları Harun'un yanında kâhinlik ettiler.

5RAB Musa'ya şöyle dedi: 6“Kâhin Harun'a yardım etmek üzere Levi oymağını çağırıp görevlendir. 7Buluşma Çadırı'nda Harun'la bütün topluluk adına konutla ilgili hizmeti yürütsünler. 8Buluşma Çadırı'ndaki bütün eşyalardan sorumlu olacak, İsrailliler adına konuta ilişkin hizmeti yerine getirecekler. 9Levililer'i Harun'la oğullarının hizmetine ver. İsrailliler arasında tümüyle onun hizmetine ayrılanlar onlardır. 10Kâhinlik görevini sürdürmek üzere Harun'la oğullarını görevlendir. Kutsal yere onlardan başka her kim yaklaşırsa öldürülecektir.”

11RAB Musa'ya şöyle dedi: 12“İşte İsrailli kadınların doğurduğu ilk erkek çocukların yerine İsrailliler arasından Levililer'i seçtim. Onlar benim olacaktır. 13[*]

Çünkü bütün ilk doğanlar benimdir. Mısır'da ilk doğanların hepsini yok ettiğim gün, İsrail'de insan olsun hayvan olsun bütün ilk doğanları kendime ayırdım. Onlar benim olacak. Ben RAB'bim.”

14RAB Musa'ya Sina Çölü'nde şöyle dedi: 15“Levioğulları'nı ailelerine ve boylarına göre say. Bir aylık ve daha yukarı yaştaki her erkeği sayacaksın.”

16Böylece Musa RAB'bin buyruğu uyarınca onları saydı.

17Levi'nin oğullarının adları şunlardı: Gerşon, Kehat, Merari. 18Gerşon'un boy başı olan oğulları şunlardı: Livni, Şimi.19Kehat'ın boy başı olan oğulları: Amram, Yishar, Hevron, Uzziel. 20Merari'nin boy başı olan oğulları: Mahli, Muşi. Ailelerine göre Levi boyları bunlardı.

21Livni ve Şimi boyları Gerşon soyundandı. Gerşon boyları bunlardı. 22Bir aylık ve daha yukarı yaştaki bütün erkeklerin sayısı 7 500'dü. 23Gerşon boyları batıda konutun arkasında konaklayacaktı. 24Gerşon'a bağlı ailelerin önderi Lael oğlu Elyasaf'tı. 25Buluşma Çadırı'nda Gerşonoğulları konuttan, çadırın örtüsünden, Buluşma Çadırı'nın girişindeki perdeden,26konutla sunağı çevreleyen avlunun perdelerinden, avlunun girişindeki perdeyle iplerden ve bunların kullanımından sorumlu olacaktı.

27Amram, Yishar, Hevron ve Uzziel boyları Kehat soyundandı. Kehat boyları bunlardı. 28Bir aylık ve daha yukarı yaştaki bütün erkeklerin sayısı 8 600'dü. Bunlar kutsal yerden sorumluydular. 29Kehat boyları konutun güney yanında konaklayacaktı. 30Kehat boylarına bağlı ailelerin önderi Uzziel oğlu Elisafan'dı. 31Kehatlılar Antlaşma Sandığı'ndan*, masayla kandillikten, sunaklardan, kutsal yerin eşyalarından, perdeden ve bunların kullanımından sorumlu olacaktı.32Levili önderlerin başı Kâhin Harun'un oğlu Elazar olacak, kutsal yerden sorumlu olanları o yönetecekti.

33Mahli ve Muşi boyları Merari soyundandı. Merari boyları bunlardı. 34Bir aylık ve daha yukarı yaştaki bütün erkeklerin sayısı 6 200'dü. 35Merari boylarına bağlı ailelerin önderi Avihayil oğlu Suriel'di. Merari boyları konutun kuzey yanında konaklayacaktı. 36Merarioğulları konutun çerçevelerinden, kirişlerinden, direklerinden, tabanlarından, takımlarından ve bunların kullanımından, 37konutu çevreleyen avlunun direkleriyle tabanlarından, kazıklarıyla iplerinden sorumlu olacaktı.

38Musa, Harun ve oğulları konutun önünde, gündoğusu yönünde Buluşma Çadırı'nın önünde konaklayacaklardı. İsrailliler adına kutsal yerin bakımından sorumlu olacaklardı. Kutsal yere başka her kim yaklaşırsa öldürülecekti.

39RAB'bin buyruğu uyarınca Musa'yla Harun'un Levili boylardan saydıkları bir aylık ve daha yukarı yaştaki bütün erkeklerin sayısı 22 000'di.

40Sonra RAB Musa'ya, “İsrailliler'in bir aylık ve daha yukarı yaştaki ilk doğan bütün erkeklerini say, adlarını yaz” dedi,41“İsrailliler'in bütün ilk doğanlarının yerine Levililer'i, yine İsrailliler'in ilk doğan hayvanlarının yerine Levililer'in hayvanlarını bana ayır. Ben RAB'bim.”

42Böylece Musa, RAB'bin buyurduğu gibi, İsrailliler arasında ilk doğanların tümünü saydı. 43Adlarıyla yazılan, ilk doğan bir aylık ve daha yukarı yaştaki erkeklerin sayısı 22 273'tü.

44RAB Musa'ya şöyle dedi: 45“İsrailliler'in ilk doğanları yerine Levililer'i, hayvanları yerine de Levililer'in hayvanlarını ayır. Levililer benim olacak. Ben RAB'bim. 46İsrailliler'in ilk doğanlarından olup Levililer'in sayısını aşan 273 kişi için bedel alacaksın. 47Adam başına beşer şekel[p]

al. Kutsal yerin yirmi geradan[r]

oluşan şekelini ölçü tut. 48Levililer'in sayısını aşanlardan bedel olarak alınan parayı Harun'la oğullarına ver.”

49Böylece Musa, bedeli Levililer olanların sayısını aşan İsrailliler'den bedel parasını aldı. 50İsrailliler'in ilk doğanlarından 1 365 kutsal yerin şekeli[s]

aldı. 51RAB'bin sözü uyarınca, RAB'bin kendisine buyurduğu gibi, bedel parasını Harun'la oğullarına verdi.

4

Kehatoğulları'nın Görevleri

1-2RAB Musa'yla Harun'a, “Levi oymağında Kehatoğulları'na bağlı boy ve aileler arasında sayım yapın” dedi, 3“Buluşma Çadırı'nda hizmet etmeyeş

gelen otuz ile elli yaş arasındaki adamların hepsini sayın.

4“Kehatoğulları'nın Buluşma Çadırı'ndaki görevi şudur: En kutsal eşyaları taşımak. 5Ordugah taşınacağı zaman Harun'la oğulları gelip bölme perdesini indirecekler ve Levha Sandığı'nı bununla örtecekler. 6Sonra üzerine deri[t]

bir örtü geçirecek, üstüne de salt lacivert bir bez serecek, sırıklarını yerine koyacaklar.

7“Kutsal masanın üzerine lacivert bir bez serip üzerine tabakları, sahanları, tasları, dökmelik sunu testilerini koyacaklar. Masada sürekli ekmek bulunmasını sağlayacaklar. 8Bunların üzerine kırmızı bir bez serip deri bir örtüyle örtecek, sırıklarını yerine koyacaklar.

9“Işık veren kandilliği, kandillerini, fitil maşalarını, tablalarını ve zeytinyağı için kullanılan kaplarını lacivert bir bezle örtecekler. 10Kandillikle takımlarını deri bir örtüye sarıp sedyenin üzerine koyacaklar.

11“Altın sunağın üzerine lacivert bir bez serip üzerine deri bir örtü örtecek, sırıklarını yerine koyacaklar. 12Kutsal yerde kullanılan bütün eşyaları lacivert bir beze sarıp deri bir örtüyle örtecek, sedyenin üzerine koyacaklar. 13Sunaktan yağı, külü kaldıracak, sunağı mor bir bezle örtecekler. 14Sonra üzerine hizmet için kullanılan bütün takımları, ateş kaplarını, büyük çatalları, kürekleri, çanakları yerleştirip deri bir örtüyle örtecek, sırıklarını yerine koyacaklar.

15“Ordugah başka yere taşınırken Harun'la oğulları kutsal yere ait bütün eşyaları ve takımları örtmeyi bitirdikten sonra, Kehatoğulları onları taşımaya gelecekler. Ölmemek için kutsal eşyalara dokunmayacaklar. Buluşma Çadırı'ndaki bu eşyaların taşınması Kehatoğulları'nın sorumluluğu altındadır.

16“Kâhin Harun oğlu Elazar ışık için zeytinyağından, güzel kokulu buhurdan, günlük tahıl sunusundan* ve mesh yağından –konuttan ve içindeki her şeyden– kutsal yerle eşyalarından sorumlu olacaktır.”

17RAB Musa'yla Harun'a şöyle dedi: 18“Kehat boylarının Levililer'in arasından yok olmasına yol açmayın. 19En kutsal eşyalara yaklaşınca ölmemeleri için şöyle yapın: Harun'la oğulları kutsal yere girecek, her adamı göreceği işe atayıp ne taşıyacağını bildirecek. 20Ancak Kehatoğulları içeri girip bir an bile kutsal eşyalara bakmamalı, yoksa ölürler.”

Gerşonoğulları'nın Görevleri

21RAB Musa'ya şöyle dedi: 22“Gerşonoğulları'nı da boylarına, ailelerine göre say. 23Buluşma Çadırı'ndaki işlerde çalışabilecek otuz ile elli yaş arasındaki bütün erkekleri say.

24“Hizmet etmek ve yük taşımak konusunda Gerşon boylarının sorumluluğu şudur: 25-26Konutun perdelerini, Buluşma Çadırı'nı ve örtüsünü, üzerindeki deri[u]

örtüyü, Buluşma Çadırı'nın girişindeki perdeyi, konutla sunağı çevreleyen avlunun perdelerini, girişindeki perdeyi, ipleri ve bu amaçla kullanılan bütün eşyaları taşıyacaklar. Bu konuda gereken her şeyi Gerşonoğulları yapacak. 27Yapacakları bütün hizmetler –yük taşıma ya da başka bir iş– Harun'la oğullarının yönetimi altında yapılacaktır. Taşıyacakları yükten Gerşonoğulları'nı sorumlu tutacaksınız. 28Gerşon boylarının Buluşma Çadırı'yla ilgili görevi budur. Kâhin Harun oğlu İtamar'ın yönetimi altında hizmet edecekler.”

Merarioğulları'nın Görevleri

29“Boylarına ve ailelerine göre Merarioğulları'nı say. 30Buluşma Çadırı'ndaki işlerde çalışabilecek otuz ile elli yaş arasındaki bütün erkekleri say. 31Buluşma Çadırı'nda hizmet ederken şunları yapacaklar: Konutun çerçevelerini, kirişlerini, direklerini, tabanlarını, 32çadırı çevreleyen avlunun direkleriyle tabanlarını, kazıklarını, iplerini ve bunların kullanımıyla ilgili bütün eşyaları taşıyacaklar. Herkesi yapacağı belirli işe ata. 33Merari boylarının Buluşma Çadırı'yla ilgili görevi budur. Kâhin Harun oğlu İtamar'ın yönetimi altında hizmet edecekler.”

Levililer'in Sayımı

34-35Musa, Harun ve topluluğun önderleri, boylarına ve ailelerine göre Kehatoğulları'nı, Buluşma Çadırı'ndaki işlerde çalışabilecek otuz ile elli yaş arasındaki bütün erkekleri saydılar. 36Boylarına göre sayılanlar 2 750 kişiydi. 37Buluşma Çadırı'nda hizmet gören Kehat boylarından sayılanlar bunlardı. RAB'bin Musa'ya verdiği buyruk uyarınca Musa'yla Harun onları saydılar.

38-39Gerşonoğulları'ndan boylarına ve ailelerine göre Buluşma Çadırı'ndaki işlerde çalışabilecek otuz ile elli yaş arasındaki bütün erkekleri saydılar. 40Boylarına ve ailelerine göre sayılanlar 2 630 kişiydi. 41Buluşma Çadırı'nda hizmet gören Gerşon boylarından sayılanlar bunlardı. RAB'bin buyruğu uyarınca Musa'yla Harun onları saydılar.

42-43Merari boylarına ve ailelerine göre Buluşma Çadırı'ndaki işlerde çalışabilecek otuz ile elli yaş arasındaki bütün erkekleri saydılar. 44Boylarına göre sayılanlar 3 200 kişiydi. 45Buluşma Çadırı'nda hizmet gören Merari boylarından sayılanlar bunlardı. RAB'bin Musa'ya verdiği buyruk uyarınca Musa'yla Harun onları saydılar.

46-47Böylece Musa, Harun ve İsrail önderleri, boylarına ve ailelerine göre Levililer'i, Buluşma Çadırı'nda hizmet gören ve yük taşıma işini yapan otuz ile elli yaş arasındaki bütün erkekleri saydılar. 48Sayılanlar 8 580 kişiydi. 49RAB'bin Musa'ya verdiği buyruk uyarınca, herkes yapacağı hizmete ve taşıyacağı yüke göre atandı. Böylece RAB'bin Musa'ya verdiği buyruk uyarınca yazıldılar.

5

Topluluğu Temiz Tutmak

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“İsrail halkına de ki, deri hastalığı veya akıntısı olan ya da ölüye dokunduğundan kirli sayılan herkesi ordugahın dışına çıkarsınlar. 3Erkeği de kadını da çıkaracaksınız. Aralarında yaşadığım ordugahlarını kirletmemeleri için onları ordugahın dışına çıkaracaksınız.” 4İsrail halkı denileni yaparak RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi onları ordugahın dışına çıkardı.

5[*]

RAB Musa'ya şöyle dedi: 6“İsrail halkına de ki, ‘Bir erkek ya da kadın, insanın işleyebileceği günahlardan birini işler, RAB'be ihanet ederse o kişi suçlu sayılır. 7İşlediği günahı itiraf etmeli. Karşılığını, beşte birini üzerine ekleyerek suç işlediği kişiye ödeyecek. 8Eğer kişinin işlenen suçun karşılığını alacak bir yakını yoksa, suçun karşılığı RAB'be ait olacak. Günahın bağışlanması için sunulan bağışlamalık koçla birlikte suçun karşılığı da kâhine verilecek. 9İsrail halkının kâhine sunduğu kutsal armağanların bağış kısımları kâhinin olacak. 10Herkesin kendine ayırdığı sunular kendinin, ama kâhine verdikleri kâhinin olacaktır.’ ”

11RAB Musa'ya şöyle dedi: 12“İsrail halkına de ki, ‘Eğer bir adamın karısı yoldan çıkar, ona ihanet eder, 13başka bir adamla yatar, kirlendiği halde bu olayı kocasından gizlerse ve tanık olmadığı için kadının yaptığı ortaya çıkmazsa, 14koca karısını kıskanır, ona karşı yüreğinde kuşku uyanırsa, kadın suçluysa ya da suçlu olmadığı halde kocası onu kıskanır, ona karşı yüreğinde kuşku uyanırsa, 15adam karısını kâhine götürecek. Karısı için sunu olarak onda bir efa arpa unuü

alacak. Üzerine zeytinyağı dökmeyecek, günnük koymayacak. Çünkü bu kıskançlık sunusudur. Suçu anımsatan anımsatma sunusudur.

16“ ‘Kâhin kadını öne çağırıp RAB'bin önünde durmasını sağlayacak. 17Sonra, toprak bir kabın içine kutsal su koyacak. Konutun kurulu olduğu yerden biraz toprak alıp suya katacak. 18Kadını RAB'bin önünde durdurduktan sonra onun saçını açacak, anımsatma sunusu, yani kıskançlık sunusunu eline verecek. Kendisi de lanet getiren acı suyu elinde tutacak.19Sonra kadına ant içirtip şöyle diyecek: Eğer başka bir adam seninle yatmadıysa, kocanla evliyken yoldan çıkıp günah işlemediysen, lanet getiren bu acı su sana zarar vermesin. 20Ama kocanla evliyken yoldan çıkıp başka biriyle yatarak günah işlediysen 21–kâhin kadına lanet andı içirtip şöyle diyecek– RAB sana eriyen kalça, şişen karın versin. RAB halkın arasında seni lanetli ve iğrenç duruma düşürsün. 22Lanet getiren bu su karnına girince karnını şişirsin, kalçanı eritsin.

“ ‘O zaman kadın, Amin, amin, diyecek.

23“ ‘Kâhin bu lanetleri bir kitaba yazıp acı suda yıkayacak. 24Lanet getiren acı suyu kadına içirecek. Su kadının içine girince acılık verecek. 25Kâhin kadının elinden kıskançlık sunusunu alacak, RAB'bin huzurunda salladıktan sonra sunağa getirecek. 26Kadının anma payı olarak sunudan bir avuç alıp sunakta yakacak. Sonra kadına suyu içirecek. 27Eğer kadın kocasına ihanet etmiş, kendini kirletmişse, lanet getiren suyu içince acı duyacak; karnı şişip kalçası eriyecek. Halkı arasında lanetli olacak. 28Ama kendini kirletmemişse, temizse, zarar görmeyecek, çocuk doğurabilecek.

29“ ‘Kıskançlık yasası budur. Bir kadın yoldan çıkar, kocasıyla evliyken kendini kirletirse, 30ya da bir koca karısını kıskanır, ona karşı yüreğinde kuşku uyanırsa, kâhin kadını RAB'bin önünde durduracak, bu yasayı ona uygulayacak.31Kocası herhangi bir suçtan suçsuz sayılacak, kadınsa suçunun cezasını çekecek.’ ”

6

Rab'bin Adanmışı

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“İsrail halkına de ki, ‘Eğer bir erkek ya da kadın RAB'be adanmış kişi* olarak RAB'be özel bir adak adamak, kendini RAB'be adamak isterse, 3[*]

şaraptan ya da herhangi bir içkiden kaçınacak, şaraptan ya da başka içkilerden yapılmış sirke içmeyecek. Üzüm suyu da içmeyecek. Yaş ya da kuru üzüm yemeyecek. 4RAB'be adanmışlığı süresince çekirdekten kabuğuna dek asmanın ürününden hiçbir şey yemeyecek.

5“ ‘RAB'be adanmışlığı süresince başına ustura değmeyecek. Kendini RAB'be adadığı günler tamamlanıncaya dek kutsal olacak, saçını uzatacak. 6Kendini RAB'be adadığı günler boyunca ölüye yaklaşmayacak. 7Annesi, babası, erkek ya da kız kardeşi ölse bile onlar için kendini kirletmeyecek. Çünkü kendini Tanrısı'na adama simgesi başı üzerindedir.8Adanmışlığı süresince RAB için kutsal olacaktır.

9“ ‘Eğer ansızın yanında biri ölür, adamış olduğu başını kirletirse, temizlendiği gün, yedinci gün saçını tıraş edecek.10Sekizinci gün Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünde kâhine iki kumru ya da iki güvercin sunacak. 11Kâhin birini günah sunusu*, öbürünü yakmalık sunu* olarak sunacak. Böylece ölünün yanında bulunmakla kirlenen adam arınacak. O gün başını yeniden adayacak. 12Adanmışlığı süresince kendini RAB'be yeniden adayacak. Suç sunusu* olarak bir yaşında bir erkek kuzu getirecek. Önceki günler sayılmayacak, çünkü adanmışlığı kirlenmiş sayıldı.

13[*]

“ ‘Adanmış kişi için yasa şudur: Kendini adamış olduğu günler tamamlanınca, Buluşma Çadırı'nın giriş bölümüne getirilecek. 14Orada RAB'be sunularını sunacak: Yakmalık sunu için bir yaşında kusursuz bir erkek kuzu, günah sunusu olarak bir yaşında kusursuz bir dişi kuzu, esenlik sunusu* için kusursuz bir koç, 15tahıl sunusu* ve dökmelik sunularla birlikte bir sepet mayasız ekmek, ince undan zeytinyağıyla yoğrulmuş pideler, üzerine yağ sürülmüş mayasız yufkalar.

16“ ‘Kâhin bunları günah sunusu ve yakmalık sunu olarak RAB'bin önünde sunacak. 17Esenlik kurbanı olarak da koçu mayasız ekmek sepetiyle birlikte RAB'be sunacak. İlgili tahıl ve dökmelik sunuları da sunacak.

18“ ‘Sonra adanmış kişi Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünde adadığı saçını tıraş edecek, saçını alıp esenlik kurbanının altındaki ateşe koyacak.

19“ ‘Adanmış kişi adadığı saçını tıraş ettikten sonra, kâhin koçun haşlanmış budunu, sepetten alacağı mayasız pide ve mayasız yufkayla birlikte adanmış kişinin eline koyacak. 20Sonra sallamalık sunu olarak RAB'bin huzurunda bunları sallayacak. Bunlar sallanan döş ve bağış olarak sunulan butla birlikte kutsaldır, kâhin için ayrılacaktır. Bundan sonra adanmış kişi şarap içebilir.

21“ ‘Adak adayan adanmış kişiyle ilgili yasa budur. RAB'be sunacağı sunu adağı uyarınca olacak. Elinden geldiğince daha fazlasını verebilir. Adanmışlıkla ilgili yasa uyarınca adadığı adağı yerine getirmelidir.’ ”

Kâhinin Yapacağı Kutsama

22RAB Musa'ya şöyle dedi: 23“Harun'la oğullarına de ki, ‘İsrail halkını şöyle kutsayacaksınız. Onlara diyeceksiniz ki,

24RAB sizi kutsasın

Ve korusun;

25RAB aydın yüzünü size göstersin

Ve size lütfetsin;

26RAB yüzünü size çevirsin

Ve size esenlik versin.’

27“Böylece kâhinler İsrail halkını adımı anarak kutsayacaklar. Ben de onları kutsayacağım.”

7

Önderlerin Rab'be Verdiği Armağanlar

1Musa konutu bitirdiği gün onu meshetti*. Onu ve içindeki bütün eşyaları, sunağı ve bütün takımlarını da meshedip adadı. 2-3Sonra İsrail ileri gelenleri, sayılanlardan sorumlu olan aile ve oymak önderleri armağanlar sundular. RAB'be armağan olarak üstü kapalı altı araba ve on iki öküz getirdiler: Her iki önder için bir araba, her önder için bir öküz. Bu armağanları konutun önüne getirdiler.

4-5Sonra RAB Musa'ya, “Bunları Buluşma Çadırı'ndaki hizmetlerde kullanılmak üzere onlardan alıp yapacakları işe göre Levililer'e ver” dedi.

6Musa arabaları, öküzleri alıp Levililer'e verdi. 7Yapacakları işe göre Gerşonoğulları'na iki arabayla dört öküz,8Merarioğulları'na da dört arabayla sekiz öküz verdi. Bunlar Kâhin Harun oğlu İtamar'ın sorumluluğu altında yapıldı.9Kehatoğulları'na ise bir şey vermedi. Çünkü onların görevi kutsal eşyaları omuzlarında taşımaktı.

10Meshedilen sunağın adanması için önderler armağanlarını sunağın önüne getirdiler. 11Çünkü RAB Musa'ya, “Sunağın adanması için her gün bir önder kendi armağanını sunacak” demişti.

12Birinci gün Yahuda oymağından Amminadav oğlu Nahşon armağanlarını sundu. 13Getirdiği armağanlar şunlardı: 130 kutsal yerin şekeli[v]

ağırlığında gümüş bir tabak, yetmiş şekel[y]

ağırlığında gümüş bir çanak –ikisi de tahıl sunusu* için zeytinyağıyla yoğrulmuş ince un doluydu– 14buhur dolu on şekel[z]

ağırlığında altın bir tabak; 15yakmalık sunu* için bir boğa, bir koç, bir yaşında bir erkek kuzu; 16günah sunusu* için bir teke; 17esenlik kurbanı için iki sığır, beş koç, beş teke, bir yaşında beş kuzu. Amminadav oğlu Nahşon'un getirdiği armağanlar bunlardı.

18İkinci gün İssakar oymağı önderi Suar oğlu Netanel armağanlarını sundu. 19Getirdiği armağanlar şunlardı: 130 kutsal yerin şekeli ağırlığında gümüş bir tabak, yetmiş şekel ağırlığında gümüş bir çanak –ikisi de tahıl sunusu için zeytinyağıyla yoğrulmuş ince un doluydu– 20buhur dolu on şekel ağırlığında altın bir tabak; 21yakmalık sunu için bir boğa, bir koç, bir yaşında bir erkek kuzu; 22günah sunusu için bir teke; 23esenlik kurbanı için iki sığır, beş koç, beş teke, bir yaşında beş kuzu. Suar oğlu Netanel'in getirdiği armağanlar bunlardı.

24Üçüncü gün Zevulun oymağı önderi Helon oğlu Eliav armağanlarını sundu. 25Getirdiği armağanlar şunlardı: 130 kutsal yerin şekeli ağırlığında gümüş bir tabak, yetmiş şekel ağırlığında gümüş bir çanak –ikisi de tahıl sunusu için zeytinyağıyla yoğrulmuş ince un doluydu– 26buhur dolu on şekel ağırlığında altın bir tabak; 27yakmalık sunu için bir boğa, bir koç, bir yaşında bir erkek kuzu; 28günah sunusu için bir teke; 29esenlik kurbanı için iki sığır, beş koç, beş teke, bir yaşında beş kuzu. Helon oğlu Eliav'ın getirdiği armağanlar bunlardı.

30Dördüncü gün Ruben oymağı önderi Şedeur oğlu Elisur armağanlarını sundu. 31Getirdiği armağanlar şunlardı: 130 kutsal yerin şekeli ağırlığında gümüş bir tabak, yetmiş şekel ağırlığında gümüş bir çanak –ikisi de tahıl sunusu için zeytinyağıyla yoğrulmuş ince un doluydu– 32buhur dolu on şekel ağırlığında altın bir tabak; 33yakmalık sunu için bir boğa, bir koç, bir yaşında bir erkek kuzu; 34günah sunusu için bir teke; 35esenlik kurbanı için iki sığır, beş koç, beş teke, bir yaşında beş kuzu. Şedeur oğlu Elisur'un getirdiği armağanlar bunlardı.

36Beşinci gün Şimon oymağı önderi Surişadday oğlu Şelumiel armağanlarını sundu. 37Getirdiği armağanlar şunlardı: 130 kutsal yerin şekeli ağırlığında gümüş bir tabak, yetmiş şekel ağırlığında gümüş bir çanak –ikisi de tahıl sunusu için zeytinyağıyla yoğrulmuş ince un doluydu– 38buhur dolu on şekel ağırlığında altın bir tabak; 39yakmalık sunu için bir boğa, bir koç, bir yaşında bir erkek kuzu; 40günah sunusu için bir teke; 41esenlik kurbanı için iki sığır, beş koç, beş teke, bir yaşında beş kuzu. Surişadday oğlu Şelumiel'in getirdiği armağanlar bunlardı.

42Altıncı gün Gad oymağı önderi Deuel oğlu Elyasaf armağanlarını sundu. 43Getirdiği armağanlar şunlardı: 130 kutsal yerin şekeli ağırlığında gümüş bir tabak, yetmiş şekel ağırlığında gümüş bir çanak –ikisi de tahıl sunusu için zeytinyağıyla yoğrulmuş ince un doluydu– 44buhur dolu on şekel ağırlığında altın bir tabak; 45yakmalık sunu için bir boğa, bir koç, bir yaşında bir erkek kuzu; 46günah sunusu için bir teke; 47esenlik kurbanı için iki sığır, beş koç, beş teke, bir yaşında beş kuzu. Deuel oğlu Elyasaf'ın getirdiği armağanlar bunlardı.

48Yedinci gün Efrayim oymağı önderi Ammihut oğlu Elişama armağanlarını sundu. 49Getirdiği armağanlar şunlardı: 130 kutsal yerin şekeli ağırlığında gümüş bir tabak, yetmiş şekel ağırlığında gümüş bir çanak –ikisi de tahıl sunusu için zeytinyağıyla yoğrulmuş ince un doluydu– 50buhur dolu on şekel ağırlığında altın bir tabak; 51yakmalık sunu için bir boğa, bir koç, bir yaşında bir erkek kuzu; 52günah sunusu için bir teke; 53esenlik kurbanı için iki sığır, beş koç, beş teke, bir yaşında beş kuzu. Ammihut oğlu Elişama'nın getirdiği armağanlar bunlardı.

54Sekizinci gün Manaşşe oymağı önderi Pedahsur oğlu Gamliel armağanlarını sundu. 55Getirdiği armağanlar şunlardı: 130 kutsal yerin şekeli ağırlığında gümüş bir tabak, yetmiş şekel ağırlığında gümüş bir çanak –ikisi de tahıl sunusu için zeytinyağıyla yoğrulmuş ince un doluydu– 56buhur dolu on şekel ağırlığında altın bir tabak; 57yakmalık sunu için bir boğa, bir koç, bir yaşında bir erkek kuzu; 58günah sunusu için bir teke; 59esenlik kurbanı için iki sığır, beş koç, beş teke, bir yaşında beş kuzu. Pedahsur oğlu Gamliel'in getirdiği armağanlar bunlardı.

60Dokuzuncu gün Benyamin oymağı önderi Gidoni oğlu Avidan armağanlarını sundu. 61Getirdiği armağanlar şunlardı: 130 kutsal yerin şekeli ağırlığında gümüş bir tabak, yetmiş şekel ağırlığında gümüş bir çanak –ikisi de tahıl sunusu için zeytinyağıyla yoğrulmuş ince un doluydu– 62buhur dolu on şekel ağırlığında altın bir tabak; 63yakmalık sunu için bir boğa, bir koç, bir yaşında bir erkek kuzu; 64günah sunusu için bir teke; 65esenlik kurbanı için iki sığır, beş koç, beş teke, bir yaşında beş kuzu. Gidoni oğlu Avidan'ın getirdiği armağanlar bunlardı.

66Onuncu gün Dan oymağı önderi Ammişadday oğlu Ahiezer armağanlarını sundu. 67Getirdiği armağanlar şunlardı: 130 kutsal yerin şekeli ağırlığında gümüş bir tabak, yetmiş şekel ağırlığında gümüş bir çanak –ikisi de tahıl sunusu için zeytinyağıyla yoğrulmuş ince un doluydu– 68buhur dolu on şekel ağırlığında altın bir tabak; 69yakmalık sunu için bir boğa, bir koç, bir yaşında bir erkek kuzu; 70günah sunusu için bir teke; 71esenlik kurbanı için iki sığır, beş koç, beş teke, bir yaşında beş kuzu. Ammişadday oğlu Ahiezer'in getirdiği armağanlar bunlardı.

72On birinci gün Aşer oymağı önderi Okran oğlu Pagiel armağanlarını sundu. 73Getirdiği armağanlar şunlardı: 130 kutsal yerin şekeli ağırlığında gümüş bir tabak, yetmiş şekel ağırlığında gümüş bir çanak –ikisi de tahıl sunusu için zeytinyağıyla yoğrulmuş ince un doluydu– 74buhur dolu on şekel ağırlığında altın bir tabak; 75yakmalık sunu için bir boğa, bir koç, bir yaşında bir erkek kuzu; 76günah sunusu için bir teke; 77esenlik kurbanı için iki sığır, beş koç, beş teke, bir yaşında beş kuzu. Okran oğlu Pagiel'in getirdiği armağanlar bunlardı.

78On ikinci gün Naftali oymağı önderi Enan oğlu Ahira armağanlarını sundu. 79Getirdiği armağanlar şunlardı: 130 kutsal yerin şekeli ağırlığında gümüş bir tabak, yetmiş şekel ağırlığında gümüş bir çanak –ikisi de tahıl sunusu için zeytinyağıyla yoğrulmuş ince un doluydu– 80buhur dolu on şekel ağırlığında altın bir tabak; 81yakmalık sunu için bir boğa, bir koç, bir yaşında bir erkek kuzu; 82günah sunusu için bir teke; 83esenlik kurbanı için iki sığır, beş koç, beş teke, bir yaşında beş kuzu. Enan oğlu Ahira'nın getirdiği armağanlar bunlardı.

84Sunak meshedildiğinde İsrail önderlerinin adanması için sunduğu armağanlar şunlardı: On iki gümüş tabak, on iki gümüş çanak, on iki altın tabak; 85her gümüş tabağın ağırlığı 130 şekel, her çanağın ağırlığı yetmiş şekeldi. Bütün gümüş eşyaların toplam ağırlığı 2 400 kutsal yerin şekeliydi[a]

. 86Buhur dolu on iki altın tabağın her birinin ağırlığı on kutsal yerin şekeliydi. Bütün altın tabakların toplam ağırlığı 120 şekeldi[b]

. 87Yakmalık sunu için tahıl sunularıyla birlikte sunulan hayvanların sayısı on iki boğa, on iki koç, bir yaşında on iki erkek kuzuydu; günah sunusu için de on iki teke sunuldu.88Esenlik kurbanı için sunulan hayvanların sayısı yirmi dört sığır, altmış koç, altmış teke, bir yaşında altmış kuzuydu. Sunak meshedildikten sonra, adanması için verilen armağanlar bunlardı.

89Musa RAB'le konuşmak için Buluşma Çadırı'na girince, Levha Sandığı'nın Bağışlanma Kapağı'nın[c]

üstündeki iki Keruv* arasından kendisine seslenen sesi duydu. RAB Musa'yla bu şekilde konuştu.

8

Kandillikle İlgili Kurallar

1[*]

RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“Harun'a de ki, yedi kandili kandilliğin önünü aydınlatacak biçimde yerleştirsin.”

3Harun söyleneni yaptı. RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi, kandilleri kandilliğin önüne yerleştirdi. 4Kandillik, ayağından çiçek motiflerine dek dövme altından, RAB'bin Musa'ya gösterdiği örneğe göre yapıldı.

Levililer'in Adanması

5RAB Musa'ya şöyle dedi: 6“Levililer'i İsrailliler'in arasından ayırıp dinsel açıdan arındır. 7Onları arındırmak için şöyle yapacaksın: Günahtan arındırma suyunu üzerlerine serp; bedenlerindeki bütün kılları tıraş etmelerini, giysilerini yıkamalarını sağla. Böylece arınmış olurlar. 8Sonra bir boğa ile tahıl sunusu* için zeytinyağıyla yoğrulmuş ince un alsınlar; günah sunusu* için sen de başka bir boğa alacaksın. 9Levililer'i Buluşma Çadırı'nın önüne getir, bütün İsrail topluluğunu da topla. 10Levililer'i RAB'bin huzuruna getireceksin, İsrailliler ellerini üzerlerine koyacaklar. 11Harun, RAB'bin hizmetini yapabilmeleri için, İsrailliler'in arasından adak olarak Levililer'i RAB'be adayacak.

12“Levililer ellerini boğaların başına koyacaklar; günahlarını bağışlatmak için boğalardan birini günah sunusu, öbürünü yakmalık sunu* olarak RAB'be sunacaksın. 13Levililer Harun'la oğullarının önünde duracaklar. Onları adak olarak RAB'be adayacaksın. 14Levililer'i öbür İsrailliler'in arasından bu şekilde ayıracaksın. Levililer benim olacak.

15“Sen onları arındırıp adak olarak adadıktan sonra, Levililer Buluşma Çadırı'ndaki hizmeti yerine getirmeye başlayacaklar. 16Çünkü İsrailliler arasından Levililer tümüyle bana verilmiştir. İlk doğanların, İsrailli kadınların doğurdukları ilk erkek çocukların yerine onları kendime ayırdım. 17[*]

İsrailliler arasında ilk doğan insan ya da hayvan benimdir. Mısır'da ilk doğanları yok ettiğim gün, onları kendime ayırdım. 18İsrail'de ilk doğan erkek çocukların yerine Levililer'i seçtim.19İsrailliler kutsal yere yaklaştıklarında belaya uğramamaları için, onların adına Buluşma Çadırı'ndaki hizmeti yerine getirmek ve günahlarını bağışlatmak üzere, onların arasından Levililer'i Harun'la oğullarına armağan olarak verdim.”

20Musa, Harun ve bütün İsrail topluluğu Levililer için söyleneni yaptılar. İsrailliler RAB'bin Musa'ya Levililer'le ilgili verdiği her buyruğu yerine getirdiler. 21Levililer kendilerini günahtan arındırıp giysilerini yıkadılar. Sonra Harun onları RAB'bin huzurunda adak olarak adadı; onları arındırmak için günahlarını bağışlattı. 22Bundan sonra Levililer Harun'la oğullarının sorumluluğu altında Buluşma Çadırı'ndaki hizmetlerini yapmaya geldiler. RAB'bin Levililer'e ilişkin Musa'ya verdiği buyrukları yerine getirdiler.

23RAB Musa'ya şöyle dedi: 24“Levililer'le ilgili kural şudur: Yirmi beş ve daha yukarı yaşta olanlar Buluşma Çadırı'nda hizmet edecekler. 25Ancak elli yaşına gelince yaptıkları hizmetten ayrılıp bir daha çadırda çalışmayacaklar. 26Buluşma Çadırı'nda görev yapan kardeşlerine yardımcı olacaklar, ama kendileri hizmet etmeyecekler. Levililer'in sorumluluklarını böyle düzenleyeceksin.”

9

Fısıh Kurbanıyla İlgili Kurallar

1[*]

İsrailliler'in Mısır'dan çıkışlarının ikinci yılının birinci ayında* RAB Sina Çölü'nde Musa'ya şöyle seslendi: 2“İsrailliler Fısıh* kurbanını belirlenen zamanda kessinler. 3Bütün kurallar, ilkeler uyarınca kurbanı belirlenen zamanda, bu ayın on dördüncü gününün akşamüstü keseceksiniz.”

4Böylece Musa İsrailliler'e Fısıh kurbanını kesmelerini söyledi. 5Onlar da Sina Çölü'nde birinci ayın on dördüncü gününün akşamüstü Fısıh kurbanını kestiler. Her şeyi RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi yaptılar.

6Ancak, ölüye dokunduklarından kirli sayılan bazı kişiler o gün Fısıh kurbanını kesemediler. Aynı gün Musa'yla Harun'a gelip 7Musa'ya, “Ölüye dokunduğumuzdan kirli sayılırız” dediler, “Ama öbür İsrailliler'le birlikte belirlenen zamanda RAB'bin sunusunu sunmamız neden engellensin?”

8Musa, “RAB'bin sizinle ilgili bana neler söyleyeceğini duyuncaya dek bekleyin” dedi.

9RAB Musa'ya şöyle dedi: 10“İsrailliler'e de ki, ‘Sizlerden ya da soyunuzdan ölüye dokunduğu için kirli sayılan ya da uzak bir yolculukta bulunan biri RAB'bin Fısıh kurbanını kesebilir. 11İkinci ayın on dördüncü gününün akşamüstü Fısıh kurbanını kesip mayasız ekmek ve acı otlarla yiyecek. 12[*]

Sabaha dek kurbandan bir şey bırakmayacak, kemiklerini kırmayacak. Fısıh kurbanını bütün kuralları uyarınca kesmelidir. 13Ancak, temiz sayılan ve yolculukta olmayan biri Fısıh kurbanını kesmeyi savsaklarsa, halkının arasından atılacaktır. Çünkü belirlenen zamanda RAB'bin sunusunu sunmamıştır. Günahının cezasını çekecektir.

14“ ‘Aranızda yaşayan bir yabancı RAB'bin Fısıh kurbanını kesmek isterse, Fısıh'ın kuralları, ilkeleri uyarınca kesmelidir. Yerli ya da yabancı için aynı kuralı uygulamalısınız.’ ”

Konutun Üstündeki Bulut

(Çık.40:34-38)

15Konut, yani Levha Sandığı'nın bulunduğu çadır kurulduğu gün üstünü bulut kapladı. Konutun üstündeki bulut akşamdan sabaha dek ateşi andırdı. 16Bu hep böyle sürüp gitti. Konutu kaplayan bulut gece ateşi andırıyordu.17[*]

İsrailliler ancak bulut çadırın üzerinden kalkınca göçer, bulut nerede durursa orada konaklarlardı. 18RAB'bin buyruğu uyarınca göç eder, yine RAB'bin buyruğu uyarınca konaklarlardı. Bulut konutun üzerinde durdukça yerlerinden ayrılmazlardı. 19Bulut konutun üzerinde uzun süre durduğu zaman RAB'bin buyruğuna uyar, yola çıkmazlardı. 20Bazen bulut konutun üzerinde birkaç gün kalırdı. Halk da RAB'bin verdiği buyruğa göre ya konakladığı yerde kalır ya da göç ederdi. 21Bazı günler bulut akşamdan sabaha dek kalır, sabah konutun üzerinden kalkar kalkmaz halk yola çıkardı. Gece olsun, gündüz olsun, bulut konutun üzerinden kalkar kalkmaz halk yola çıkardı. 22Bulut konutun üzerinde iki gün, bir ay ya da uzun süre kalsa bile, İsrailliler konakladıkları yerde kalır, yola koyulmazlardı. Ama bulut kalkar kalkmaz yola çıkarlardı. 23RAB'bin buyruğu uyarınca konaklar ya da yola çıkarlardı. Böylece RAB'bin Musa aracılığıyla verdiği buyruğa uydular.

10

Gümüş Borazanlar

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“Dövme gümüşten iki borazan yapacaksın; bunları topluluğu çağırmak ve halkın yola çıkması için kullanacaksın. 3İki borazan birden çalınınca, bütün topluluk senin yanında, Buluşma Çadırı'nın girişi önünde toplanacak. 4Yalnız biri çalınırsa, önderler, İsrail'in oymak başları senin yanında toplanacak. 5Borazan kısa çalınınca, doğuda konaklayanlar yola çıkacak. 6İkinci kez kısa çalınınca da güneyde konaklayanlar yola çıkacak. Borazanın kısa çalınması oymakların yola çıkması için bir işarettir. 7Topluluğu toplamak için de borazan çaldırt, ama kısa olmasın.

8“Borazanları kâhin olan Harunoğulları çalacak. Borazan çalınması sizler ve gelecek kuşaklar için kalıcı bir kural olacak.9Sizi sıkıştıran düşmana karşı ülkenizde savaşa çıktığınızda, borazan çalın. O zaman Tanrınız RAB sizi anımsayacak, sizi düşmanlarınızdan kurtaracak. 10Sevinçli olduğunuz günler –kutladığınız bayramlar ve Yeni Ay Törenleri'nde– yakmalık sunular* ve esenlik kurbanları üzerine borazan çalacaksınız. Böylelikle Tanrınız'ın önünde anımsanmış olacaksınız. Ben Tanrınız RAB'bim.”

İsrailliler Sina'dan Ayrılıyor

11İkinci yılın ikinci ayının* yirminci günü bulut Levha Sandığı'nın bulunduğu konutun üzerinden kalktı. 12İsrailliler de Sina Çölü'nden göç etmeye başladılar. Bulut Paran Çölü'nde durdu. 13Bu, RAB'bin Musa aracılığıyla verdiği buyruk uyarınca ilk göç edişleriydi.

14Önce Yahuda sancağı bölükleriyle yola çıktı. Yahuda bölüğüne Amminadav oğlu Nahşon komuta ediyordu. 15İssakar oymağının bölüğüne Suar oğlu Netanel, 16Zevulun oymağının bölüğüne de Helon oğlu Eliav komuta ediyordu. 17Konut yere indirilince, onu taşıyan Gerşonoğulları'yla Merarioğulları yola koyuldular.

18Sonra Ruben sancağı bölükleriyle yola çıktı. Ruben bölüğüne Şedeur oğlu Elisur komuta ediyordu. 19Şimon oymağının bölüğüne Surişadday oğlu Şelumiel, 20Gad oymağının bölüğüne de Deuel oğlu Elyasaf komuta ediyordu.21Kehatlılar kutsal eşyaları taşıyarak yola koyuldular. Bunlar varmadan konut kurulmuş olurdu.

22Efrayim sancağı bölükleriyle yola çıktı. Efrayim bölüğüne Ammihut oğlu Elişama komuta ediyordu. 23Manaşşe oymağının bölüğüne Pedahsur oğlu Gamliel, 24Benyamin oymağının bölüğüne de Gidoni oğlu Avidan komuta ediyordu.

25En sonunda Dan sancağı ordunun artçı kolu olan bölükleriyle yola çıktı. Dan bölüğüne Ammişadday oğlu Ahiezer komuta ediyordu. 26Aşer oymağının bölüğüne Okran oğlu Pagiel, 27Naftali oymağının bölüğüne de Enan oğlu Ahira komuta ediyordu. 28Yola koyulduklarında İsrailli bölüklerin yürüyüş düzeni böyleydi.

29Musa, kayınbabası Midyanlı Reuel oğlu Hovav'a, “RAB'bin, ‘Size vereceğim’ dediği yere gidiyoruz” dedi, “Bizimle gel, sana iyi davranırız. Çünkü RAB İsrail'e iyilik edeceğine söz verdi.”

30Hovav, “Gelmem” diye yanıtladı, “Ülkeme, akrabalarımın yanına döneceğim.”

31Musa, “Lütfen bizi bırakma” diye üsteledi, “Çünkü çölde konaklayacağımız yerleri sen biliyorsun. Sen bize göz olabilirsin. 32Bizimle gelirsen, RAB'bin yapacağı bütün iyilikleri seninle paylaşırız.”

33RAB'bin Dağı'ndan ayrılıp üç günlük yol aldılar. Konaklayacakları yeri bulmaları için RAB'bin Antlaşma Sandığı* üç gün boyunca önleri sıra gitti. 34Konakladıkları yerden ayrıldıklarında da RAB'bin bulutu gündüzün onların üzerinde duruyordu.

35[*]

Sandık yola çıkınca Musa,

“Ya RAB, kalk!

Düşmanların dağılsın,

Senden nefret edenler önünden kaçsın!” diyordu.

36Sandık konaklayınca da,

“Ya RAB, binlerce, on binlerce İsrailli'ye dön!” diyordu.

11

Halk Yakınıyor

1Halk çektiği sıkıntılardan ötürü yakınmaya başladı. RAB bunu duyunca öfkelendi, aralarına ateşini göndererek ordugahın kenarlarını yakıp yok etti. 2Halk Musa'ya yalvardı. Musa RAB'be yakarınca ateş söndü. 3Bu nedenle oraya Taveraç

adı verildi. Çünkü RAB'bin gönderdiği ateş onların arasında yanmıştı.

4[*]

Derken, halkın arasındaki yabancılar başka yiyeceklere özlem duymaya başladılar. İsrailliler de yine ağlayarak, “Keşke yiyecek biraz et olsaydı!” dediler, 5“Mısır'da parasız yediğimiz balıkları, salatalıkları, karpuzları, pırasaları, soğanları, sarmısakları anımsıyoruz. 6Şimdiyse yemek yeme isteğimizi yitirdik. Bu mandan* başka hiçbir şey gördüğümüz yok.”

7[*]

Man kişniş tohumuna benzerdi, görünüşü de reçine gibiydi. 8Halk çıkıp onu toplar, değirmende öğütür ya da havanda döverdi. Çömlekte haşlayıp pide yaparlardı. Tadı zeytinyağında pişirilmiş yiyeceklere benzerdi. 9[*]

Gece ordugaha çiy düşerken, man da birlikte düşerdi.

10Musa herkesin, her ailenin çadırının önünde ağladığını duydu. RAB buna çok öfkelendi. Musa da üzüldü. 11RAB'be, “Kuluna neden kötü davrandın?” dedi, “Seni hoşnut etmeyen ne yaptım ki, bu halkın yükünü bana yüklüyorsun? 12Bütün bu halka ben mi gebe kaldım? Onları ben mi doğurdum? Öyleyse neden emzikteki çocuğu taşıyan bir dadı gibi, atalarına ant içerek söz verdiğin ülkeye onları kucağımda taşımamı istiyorsun? 13Bütün bu halka verecek eti nereden bulayım? Bana, ‘Bize yiyecek et ver’ diye sızlanıp duruyorlar. 14Bu halkı tek başıma taşıyamam, bunca yükü kaldıramam. 15Bana böyle davranacaksan –eğer gözünde lütuf bulduysam– lütfen beni hemen öldür de kendi yıkımımı görmeyeyim.”

16RAB Musa'ya, “Halk arasında önder ve yönetici bildiğin İsrail ileri gelenlerinden yetmiş kişi topla” dedi, “Onları Buluşma Çadırı'na getir, yanında dursunlar. 17Ben inip seninle orada konuşacağım. Senin üzerindeki Ruh'tan alıp onlara vereceğim. Halkın yükünü tek başına taşımaman için sana yardım edecekler.

18“Halka de ki, ‘Yarın için kendinizi kutsayın, et yiyeceksiniz. Keşke yiyecek biraz et olsaydı, Mısır'da durumumuz iyiydi diye ağladığınızı RAB duydu. Şimdi yemeniz için size et verecek. 19Yalnız bir gün, iki gün, beş, on ya da yirmi gün değil, 20bir ay boyunca, burnunuzdan gelinceye dek, tiksinene dek yiyeceksiniz. Çünkü aranızda olan RAB'bi reddettiniz. O'nun önünde, Mısır'dan neden çıktık diyerek ağladınız.’ ”

21Musa, “Aralarında bulunduğum halkın 600 000'i yetişkin erkektir” diye karşılık verdi, “Oysa sen, ‘Bu halka bir ay boyunca yemesi için et vereceğim’ diyorsun. 22Bütün davarlar, sığırlar kesilse, onları doyurur mu? Denizdeki bütün balıklar tutulsa, onları doyurur mu?”

23RAB, “Elim kısaldı mı?” diye yanıtladı, “Sana söylediklerimin yerine gelip gelmeyeceğini şimdi göreceksin.”

24Böylece Musa dışarı çıkıp RAB'bin kendisine söylediklerini halka bildirdi. Halkın ileri gelenlerinden yetmiş adam toplayıp çadırın çevresine yerleştirdi. 25Sonra RAB bulutun içinde inip Musa'yla konuştu. Musa'nın üzerindeki Ruh'tan alıp yetmiş ileri gelene verdi. Ruh'u alınca peygamberlik ettilerse de, daha sonra hiç peygamberlik etmediler.

26Eldat ve Medat adında iki kişi ordugahta kalmıştı. Seçilen yetmiş kişi arasındaydılar ama çadıra gitmemişlerdi. Ruh üzerlerine konunca ordugahta peygamberlik ettiler. 27Bir genç koşup Musa'ya, “Eldat'la Medat ordugahta peygamberlik ediyor” diye haber verdi.

28Gençliğinden beri Musa'nın yardımcısı olan Nun oğlu Yeşu, “Ey efendim Musa, onlara engel ol!” dedi.

29Ama Musa, “Sen benim adıma mı kıskanıyorsun?” diye yanıtladı, “Keşke RAB'bin bütün halkı peygamber olsa da RAB üzerlerine Ruhu'nu gönderse!” 30Sonra Musa'yla İsrail'in ileri gelenleri ordugaha döndüler.

Rab Bıldırcın Gönderiyor

31RAB denizden bıldırcın getiren bir rüzgar gönderdi. Rüzgar bıldırcınları ordugahın her yönünden bir günlük yol kadar uzaklığa, yerden iki arşın[d]

yüksekliğe indirdi. 32Halk bütün gün, bütün gece ve ertesi gün durmadan bıldırcın topladı. Kimse on homerden[e]

az toplamadı. Bıldırcınları ordugahın çevresine serdiler. 33Et daha halkın dişleri arasındayken, çiğnemeye vakit kalmadan RAB öfkelendi, onları büyük bir yıkımla cezalandırdı. 34Bu nedenle oraya Kivrot-Hattaava[f]

adı verildi. Başka yiyeceklere özlem duyanları oraya gömdüler.

35Halk Kivrot-Hattaava'dan Haserot'a göç edip orada kaldı.

12

Miryam'la Harun'un Yakınmaları

1Musa Kûşlu* bir kadınla evlenmişti. Bundan dolayı Miryam'la Harun onu yerdiler. 2“RAB yalnız Musa aracılığıyla mı konuştu?” dediler, “Bizim aracılığımızla da konuşmadı mı?” RAB bu yakınmaları duydu.

3Musa yeryüzünde yaşayan herkesten daha alçakgönüllüydü.

4RAB ansızın Musa, Harun ve Miryam'a, “Üçünüz Buluşma Çadırı'na gelin” dedi. Üçü de gittiler. 5RAB bulut sütununun içinde indi. Çadırın kapısında durup Harun'la Miryam'ı çağırdı. İkisi ilerlerken 6RAB onlara seslendi:

“Sözlerime kulak verin:

Eğer aranızda bir peygamber varsa,

Ben RAB görümde kendimi ona tanıtır,

Onunla düşte konuşurum.

7[*]

Ama kulum Musa öyle değildir.

O bütün evimde sadıktır.

8Onunla bilmecelerle değil,

Açıkça, yüzyüze konuşurum.

O RAB'bin suretini görüyor.

Öyleyse kulum Musa'yı yermekten korkmadınız mı?”

9RAB onlara öfkelenip oradan gitti. 10Bulut çadırın üzerinden ayrıldığında Miryam deri hastalığına yakalanmış, kar gibi bembeyaz olmuştu. Harun Miryam'a baktı, deri hastalığına yakalandığını gördü. 11Musa'ya, “Ey efendim, lütfen akılsızca işlediğimiz günahtan ötürü bizi cezalandırma” dedi, 12“Miryam etinin yarısı yenmiş olarak ana rahminden çıkan ölü bir bebeğe benzemesin.”

13Musa RAB'be, “Ey Tanrı, lütfen Miryam'ı iyileştir!” diye yakardı.

14[*]

RAB, “Babası onun yüzüne tükürseydi, yedi gün utanç içinde kalmayacak mıydı?” diye karşılık verdi, “Onu yedi gün ordugahtan uzaklaştırın, sonra geri getirilsin.” 15Böylece Miryam yedi gün ordugahtan uzaklaştırıldı, o geri getirilene dek halk yola çıkmadı.

16Bundan sonra halk Haserot'tan ayrılıp Paran Çölü'nde konakladı.

13

Kenan Ülkesine Casuslar Gönderiliyor

(Yas.1:19-33)

1-2RAB Musa'ya, “İsrail halkına vereceğim Kenan ülkesini araştırmak için bazı adamlar gönder” dedi, “Ataların her oymağından bir önder gönder.”

3Musa RAB'bin buyruğu uyarınca Paran Çölü'nden adamları gönderdi. Hepsi İsrail halkının önderlerindendi. 4Adları şöyleydi:

Ruben oymağından Zakkur oğlu Şammua; 5Şimon oymağından Hori oğlu Şafat; 6Yahuda oymağından Yefunne oğlu Kalev; 7İssakar oymağından Yusuf oğlu Yigal; 8Efrayim oymağından Nun oğlu Hoşea; 9Benyamin oymağından Rafu oğlu Palti; 10Zevulun oymağından Sodi oğlu Gaddiel; 11Yusuf oymağından –Manaşşe oymağından– Susi oğlu Gaddi; 12Dan oymağından Gemalli oğlu Ammiel; 13Aşer oymağından Mikael oğlu Setur; 14Naftali oymağından Vofsi oğlu Nahbi; 15Gad oymağından Maki oğlu Geuel.

16Ülkeyi araştırmak üzere Musa'nın gönderdiği adamlar bunlardı. Musa Nun oğlu Hoşea'ya[g]

Yeşu adını verdi.

17Musa, Kenan ülkesini araştırmak üzere onları gönderirken, “Negev'e, dağlık bölgeye gidin” dedi, 18“Nasıl bir ülke olduğunu, orada yaşayan halkın güçlü mü zayıf mı, çok mu az mı olduğunu öğrenin. 19Yaşadıkları ülke iyi mi kötü mü, kentleri nasıl, surlu mu değil mi anlayın. 20Toprak nasıl? Verimli mi, kıraç mı? Çevre ağaçlık mı, değil mi? Elinizden geleni yapıp orada yetişen meyvelerden getirin.” Mevsim üzümün olgunlaşmaya başladığı zamandı.

21Böylece adamlar yola çıkıp ülkeyi Zin Çölü'nden Levo-Hamat'a doğru Rehov'a dek araştırdılar. 22Negev'den geçip Anakoğulları'ndan Ahiman, Şeşay ve Talmay'ın yaşadığı Hevron'a vardılar. –Hevron Mısır'daki Soan Kenti'nden[h]

yedi yıl önce kurulmuştu.– 23Eşkol Vadisi'ne varınca, üzerinde bir salkım üzüm olan bir asma dalı kestiler. Adamlardan ikisi dalı bir sırıkta taşıdılar. Yanlarına nar, incir de aldılar. 24İsrailliler'in kestiği üzüm salkımından dolayı oraya Eşkolı

Vadisi adı verildi.

25Kırk gün dolaştıktan sonra adamlar ülkeyi araştırmaktan döndüler. 26Paran Çölü'ndeki Kadeş'e, Musa'yla Harun'un ve İsrail topluluğunun yanına geldiler. Onlara ve bütün topluluğa gördüklerini anlatıp ülkenin ürünlerini gösterdiler. 27Musa'ya, “Bizi gönderdiğin ülkeye gittik” dediler, “Gerçekten süt ve bal akıyor orada! İşte ülkenin ürünleri! 28Ancak orada yaşayan halk güçlü, kentler de surlu ve çok büyük. Orada Anak soyundan gelen insanları bile gördük. 29Amalekliler Negev'de; Hititler*, Yevuslular ve Amorlular dağlık bölgede; Kenanlılar da denizin yanında ve Şeria Irmağı'nın kıyısında yaşıyor.”

30Kalev, Musa'nın önünde halkı susturup, “Oraya gidip ülkeyi ele geçirelim. Kesinlikle buna yetecek gücümüz var” dedi.

31Ne var ki, kendisiyle oraya giden adamlar, “Bu halka saldıramayız, onlar bizden daha güçlü” dediler. 32Araştırdıkları ülke hakkında İsrailliler arasında kötü haber yayarak, “Boydan boya araştırdığımız ülke, içinde yaşayanları yiyip bitiren bir ülkedir” dediler, “Üstelik orada gördüğümüz herkes uzun boyluydu. 33Nefiller'i, Nefiller'in soyundan gelen Anaklılar'ı gördük. Onların yanında kendimizi çekirge gibi hissettik, onlara da öyle göründük.”

14

Halk Başkaldırıyor

(Yas.1:26-46)

1O gece bütün topluluk yüksek sesle bağrışıp ağladı. 2Bütün İsrail halkı Musa'yla Harun'a karşı söylenmeye başladı. Onlara, “Keşke Mısır'da ya da bu çölde ölseydik!” dediler, 3“RAB neden bizi bu ülkeye götürüyor? Kılıçtan geçirilelim diye mi? Karılarımız, çocuklarımız tutsak edilecek. Mısır'a dönmek bizim için daha iyi değil mi?” 4Sonra birbirlerine, “Kendimize bir önder seçip Mısır'a dönelim” dediler.

5Bunun üzerine Musa'yla Harun İsrail topluluğunun önünde yüzüstü yere kapandılar. 6Ülkeyi araştıranlardan Nun oğlu Yeşu'yla Yefunne oğlu Kalev giysilerini yırttılar. 7Sonra bütün İsrail topluluğuna şöyle dediler: “İçinden geçip araştırdığımız ülke çok iyi bir ülkedir. 8Eğer RAB bizden hoşnut kalırsa, süt ve bal akan o ülkeye bizi götürecek ve orayı bize verecektir.9[*]

Ancak RAB'be karşı gelmeyin. Orada yaşayan halktan korkmayın. Onları ekmek yer gibi yiyip bitireceğiz. Koruyucuları onları bırakıp gitti. Ama RAB bizimledir. Onlardan korkmayın!”

10Topluluk onları taşa tutmayı düşünürken, ansızın RAB'bin görkemi Buluşma Çadırı'nda bütün İsrail halkına göründü.11RAB Musa'ya şöyle dedi: “Ne zamana dek bu halk bana saygısızlık edecek? Onlara gösterdiğim bunca belirtiye karşın, ne zamana dek bana iman etmeyecekler? 12Onları salgın hastalıkla cezalandıracağım, mirastan yoksun bırakacağım. Ama seni onlardan daha büyük, daha güçlü bir ulus kılacağım.”

13[*]

Musa, “Mısırlılar bunu duyacak” diye karşılık verdi, “Çünkü bu halkı gücünle onların arasından sen çıkardın. 14Kenan topraklarında yaşayan halka bunu anlatacaklar. Ya RAB, bu halkın arasında olduğunu, onlarla yüz yüze görüştüğünü, bulutunun onların üzerinde durduğunu, gündüz bulut sütunu, gece ateş sütunu içinde onlara yol gösterdiğini duymuşlar.15-16Eğer bu halkı bir insanmış gibi yok edersen, senin ününü duymuş olan bu uluslar, ‘RAB ant içerek söz verdiği ülkeye bu halkı götüremediği için onları çölde yok etti’ diyecekler.

17“Şimdi gücünü göster, ya Rab. Demiştin ki, 18[*]

graph-definition>

*

‘RAB tez öfkelenmez, sevgisi engindir, suçu ve isyanı bağışlar. Ancak suçluyu cezasız bırakmaz; babaların işlediği suçun hesabını üçüncü, dördüncü kuşak çocuklarından sorar.’19Mısır'dan çıkışlarından bugüne dek bu halkı nasıl bağışladıysan, büyük sevgin uyarınca onların suçunu bağışla.”

20RAB, “Dileğin üzerine onları bağışladım” diye yanıtladı, 21[*]

“Ne var ki, varlığım ve yeryüzünü dolduran yüceliğim adına ant içerim ki, 22yüceliğimi, Mısır'da ve çölde gösterdiğim belirtileri görüp de beni on kez sınayan, sözümü dinlemeyen bu kişilerden hiçbiri 23atalarına ant içerek söz verdiğim ülkeyi görmeyecek. Beni küçümseyenlerden hiçbiri orayı görmeyecek. 24[*]

Ama kulum Kalev'de başka bir ruh var, o bütün yüreğiyle ardımca yürüdü. Araştırmak için gittiği ülkeye onu götüreceğim, onun soyu orayı miras alacak. 25Amalekliler'le Kenanlılar ovada yaşıyorlar. Siz yarın geri dönün, Kamış Denizi* yolundan çöle gidin.”

26-27RAB Musa'yla Harun'a da, “Bu kötü topluluk ne zamana dek bana söylenecek?” dedi, “Bana söylenen İsrail halkının yakınmalarını duydum. 28Onlara RAB şöyle diyor de: ‘Varlığım adına ant içerim ki, söylediklerinizin aynısını size yapacağım: 29[*]

Cesetleriniz bu çöle serilecek. Bana söylenen, yirmi ve daha yukarı yaşta sayılan herkes çölde ölecek.30Sizi yerleştireceğime ant içtiğim ülkeye Yefunne oğlu Kalev'le Nun oğlu Yeşu'dan başkası girmeyecek. 31Ama tutsak edilecek dediğiniz çocuklarınızı oraya, sizin reddettiğiniz ülkeye götüreceğim; orayı tanıyacaklar. 32Size gelince, cesetleriniz bu çöle serilecek. 33[*]

Çocuklarınız, hepiniz ölünceye dek kırk yıl çölde çobanlık edecek ve sizin sadakatsizliğiniz yüzünden sıkıntı çekecekler. 34Ülkeyi araştırdığınız günler kadar –kırk gün, her gün için bir yıldan kırk yıl– suçunuzun cezasını çekeceksiniz. Sizden yüz çevirdiğimi bileceksiniz!’ 35Ben RAB söyledim; bana karşı toplanan bu kötü topluluğa bunları gerçekten yapacağım. Bu çölde yıkıma uğrayacak, burada ölecekler.”

36Musa'nın ülkeyi araştırmak üzere gönderdiği adamlar geri dönüp ülke hakkında kötü haber yayarak bütün topluluğun RAB'be söylenmesine neden oldular. 37Ülke hakkında kötü haber yayan bu adamlar RAB'bin önünde ölümcül hastalıktan öldüler. 38Ülkeyi araştırmak üzere gidenlerden yalnız Nun oğlu Yeşu'yla Yefunne oğlu Kalev sağ kaldı.

39Musa bu sözleri İsrail halkına bildirince, halk yasa büründü. 40Sabah erkenden kalkıp dağın tepesine çıktılar. “Günah işledik” dediler, “Ama RAB'bin söz verdiği yere çıkmaya hazırız.”

41Bunun üzerine Musa, “Neden RAB'bin buyruğuna karşı geliyorsunuz?” dedi, “Bunu başaramazsınız. 42Savaşa gitmeyin, çünkü RAB sizinle olmayacak. Düşmanlarınızın önünde yenilgiye uğrayacaksınız. 43Amalekliler'le Kenanlılar sizinle orada karşılaşacak ve sizi kılıçtan geçirecekler. Çünkü RAB'bin ardınca gitmekten vazgeçtiniz. RAB de sizinle olmayacak.”

44Öyleyken, kendilerine güvenerek dağlık bölgenin tepesine çıktılar. RAB'bin Antlaşma Sandığı* da Musa da ordugahta kaldı. 45Dağlık bölgede yaşayan Amalekliler'le Kenanlılar üzerlerine saldırdılar, Horma Kenti'ne dek onları kovalayıp bozguna uğrattılar.

15

Sunularla İlgili Kurallar

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“İsrail halkına de ki, ‘Yerleşmek için size vereceğim ülkeye girince, 3RAB'bi hoşnut eden bir koku yapmak için yakmalık sunu*, özel adak kurbanı, gönülden verilen sunu ya da bayram sunusu gibi yakılan sunu olarak RAB'be sığır ya da davar sunacaksınız. 4Sunu sunan kişi RAB'be tahıl sunusu* olarak dörtte bir hin[i]

zeytinyağıyla yoğrulmuş onda bir efa[j]

ince un sunacak. 5Yakmalık sunu ya da kurban için, her kuzuya dökmelik sunu olarak dörtte bir hin şarap hazırla.

6“ ‘Koç sunarken tahıl sunusu olarak üçte bir hin[k]

zeytinyağıyla yoğrulmuş onda iki efa[l]

ince un hazırla. 7Dökmelik sunu olarak da üçte bir hin şarap sun. Bunları RAB'bi hoşnut eden koku olarak sunacaksın. 8RAB'be yakmalık sunu, özel adak kurbanı ya da esenlik sunusu* olarak bir boğa sunduğunda, 9boğayla birlikte tahıl sunusu olarak yarım hin[m]

zeytinyağıyla yoğrulmuş onda üç efa[n]

ince un sun. 10Ayrıca dökmelik sunu olarak yarım hin şarap sun. Yakılan bu sunu RAB'bi hoşnut eden bir koku olacak. 11Sığır, koç, davar –kuzu ya da keçi– böyle hazırlanacak. 12Kaç hayvan sunacaksan her biri için aynı şeyleri yapacaksın.

13“ ‘Her İsrail yerlisi RAB'bi hoşnut eden koku olarak yakılan bir sunu sunarken bunları aynen yapmalıdır. 14Kuşaklar boyunca aranızda yaşayan bir yabancı ya da yerli olmayan bir konuk, RAB'bi hoşnut eden koku olarak yakılan bir sunu sunarken, sizin uyguladığınız kuralları uygulamalıdır. 15Sizin ve aranızda yaşayan yabancılar için topluluk aynı kuralları uygulamalıdır. Kuşaklar boyunca kalıcı bir kural olacak bu. RAB'bin önünde siz nasılsanız, aranızda yaşayan yabancı da aynı olacak. 16[*]

Size de aranızda yaşayan yabancıya da aynı yasalar ve kurallar uygulanacak.’ ”

17RAB Musa'ya şöyle dedi: 18“İsrail halkına de ki, ‘Sizi götüreceğim ülkeye girip 19o ülkenin ekmeğinden yediğinizde, bir kısmını bana sunacaksınız. 20İlk tahılınızdan sunu olarak bir pide sunacaksınız; bunu harmanınızdan bir sunu olarak sunacaksınız. 21İlk tahılınızdan yapılmış bu sunuyu kuşaklar boyunca RAB'be sunacaksınız.’ ”

Günah için Sunu

22-23“ ‘Eğer bilmeden günah işlediyseniz, RAB'bin Musa'ya verdiği buyruklardan herhangi birini –RAB'bin buyruk verdiği günden başlayarak Musa aracılığıyla size ve gelecek kuşaklara buyurduğu herhangi bir şeyi– yerine getirmediyseniz 24ve bu günah bilmeden işlendiyse, bütün topluluk RAB'bi hoşnut eden koku sunmak için yakmalık sunu olarak istenilen tahıl ve dökmelik sunuyla birlikte bir boğa, günah sunusu olarak da bir teke sunacaktır. 25Kâhin bütün İsrail topluluğunun günahını bağışlatacak, halk bağışlanacak. Çünkü bilmeyerek günah işlediler. İşledikleri günah yüzünden RAB için yakılan sunu olarak sunularını ve günah sunularını sundular. 26Bütün İsrail topluluğu da aranızda yaşayan yabancılar da bağışlanacaktır. Çünkü halk bilmeyerek bu günahı işledi.

27[*]

“ ‘Eğer biri bilmeden günah işlerse, günah sunusu olarak bir yaşında bir dişi keçi getirmeli. 28Kâhin RAB'bin önünde, bilmeden günah işleyen kişinin günahını bağışlatacak. Bağışlatma yapılınca kişi bağışlanacak. 29Bilmeden günah işleyen İsrail yerlisi için de aranızda yaşayan yabancı için de aynı yasayı uygulayacaksınız.

30“ ‘Yerli ya da yabancı biri bilerek günah işlerse, RAB'be saygısızlık etmiştir. Bu kişi halkının arasından atılmalı.31RAB'bin sözünü küçümsemiş, buyruklarına karşı gelmiştir. Bu nedenle o kişi halkının arasından kesinlikle atılacak, suçunun cezasını çekecektir.’ ”

Şabat Günü'nü Tutmayan Öldürülüyor

32İsrailliler çöldeyken, Şabat Günü* odun toplayan birini buldular. 33Odun toplarken adamı bulanlar onu Musa'yla Harun'un ve bütün topluluğun önüne getirdiler. 34Adama ne yapılacağı belirlenmediğinden onu gözaltında tuttular.35Derken RAB Musa'ya, “O adam öldürülmeli. Bütün topluluk ordugahın dışında onu taşa tutsun” dedi. 36Böylece topluluk adamı ordugahın dışına çıkardı. RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi, onu taşlayarak öldürdüler.

Püsküllerle İlgili Kural

37RAB Musa'ya şöyle dedi: 38[*]

“İsrail halkına de ki, ‘Kuşaklar boyunca giysinizin dört yanına püskül dikeceksiniz. Her püskülün üzerine lacivert bir kordon koyacaksınız. 39Öyle ki, püskülleri gördükçe RAB'bin buyruklarını anımsayasınız. Böylelikle RAB'bin buyruklarına uyacak, yüreğinizin, gözünüzün istekleri ardınca gitmeyecek, hainlik etmeyeceksiniz.40Ta ki, bütün buyruklarımı anımsayıp tutasınız ve Tanrınız için kutsal olasınız. 41Tanrınız olmak için sizi Mısır'dan çıkaran Tanrınız RAB benim. Tanrınız RAB benim.’ ”

16

Korah, Datan ve Aviram Başkaldırıyor

1-2[*]

Levi oğlu Kehat oğlu Yishar oğlu Korah, Ruben soyundan Eliavoğulları'ndan Datan, Aviram ve Pelet oğlu On toplulukça seçilen, tanınmış iki yüz elli İsrailli önderle birlikte Musa'ya başkaldırdı. 3Hep birlikte Musa'yla Harun'un yanına varıp, “Çok ileri gittiniz!” dediler, “Bütün topluluk, topluluğun her bireyi kutsaldır ve RAB onların arasındadır. Öyleyse neden kendinizi RAB'bin topluluğundan üstün görüyorsunuz?”

4Bunu duyan Musa yüzüstü yere kapandı. 5Sonra Korah'la yandaşlarına şöyle dedi: “Sabah RAB kimin kendisine ait olduğunu, kimin kutsal olduğunu açıklayacak ve o kişiyi huzuruna çağıracak. RAB seçeceği kişiyi huzuruna çağıracak.6Ey Korah ve yandaşları, kendinize buhurdanlar alın. 7Yarın RAB'bin huzurunda buhurdanlarınızın içine ateş, ateşin üstüne de buhur koyun. RAB'bin seçeceği kişi, kutsal olan kişidir. Ey Levililer, çok ileri gittiniz!”

8Musa Korah'la konuşmasını şöyle sürdürdü: “Ey Levililer, beni dinleyin! 9-10İsrail'in Tanrısı sizi kendi huzuruna çıkarmak için ayırdı. RAB'bin Konutu'nun hizmetini yapmanız, topluluğun önünde durmanız, onlara hizmet etmeniz için sizi İsrail topluluğunun arasından seçti. Sizi ve bütün Levili kardeşlerinizi huzuruna çıkardı. Bu yetmiyormuş gibi kâhinliği de mi istiyorsunuz? 11Ey Korah, senin ve yandaşlarının böyle toplanması RAB'be karşı gelmektir. Harun kim ki, ona dil uzatıyorsunuz?”

12Sonra Musa Eliavoğulları Datan'la Aviram'ı çağırttı. Ama onlar, “Gelmeyeceğiz” dediler, 13“Bizi çölde öldürtmek için süt ve bal akan ülkeden çıkardın. Bu yetmiyormuş gibi başımıza geçmek istiyorsun. 14Bizi süt ve bal akan ülkeye götürmediğin gibi mülk olarak bize tarlalar, bağlar da vermedin. Bu adamları kör mü sanıyorsun? Hayır, gelmeyeceğiz.”

15Çok öfkelenen Musa RAB'be, “Onların sunularını önemseme. Onlardan bir eşek bile almadım, üstelik hiçbirine de haksızlık etmedim” dedi.

16Sonra Korah'a, “Yarın sen ve bütün yandaşların –sen de, onlar da– RAB'bin önünde bulunmak için gelin” dedi, “Harun da gelsin. 17Herkes kendi buhurdanını alıp içine buhur koysun. İki yüz elli kişi birer buhurdan alıp RAB'bin önüne getirsin. Harun'la sen de buhurdanlarınızı getirin.” 18Böylece herkes buhurdanını alıp içine ateş, ateşin üstüne de buhur koydu. Sonra Musa ve Harun'la birlikte Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünde durdular. 19Korah bütün topluluğu Musa'yla Harun'un karşısında Buluşma Çadırı'nın giriş bölümünde toplayınca, RAB'bin görkemi bütün topluluğa göründü. 20-21RAB, Musa'yla Harun'a, “Bu topluluğun arasından ayrılın da onları bir anda yok edeyim” dedi.

22Musa'yla Harun yüzüstü yere kapanarak, “Ey Tanrı, bütün insan ruhlarının Tanrısı!” dediler, “Bir kişi günah işledi diye bütün topluluğa mı öfkeleneceksin?”

23-24RAB Musa'ya, “Topluluğa söyle, Korah'ın, Datan'ın, Aviram'ın çadırlarından uzaklaşsınlar” dedi.

25Musa Datan'la Aviram'a gitti. İsrail'in ileri gelenleri onu izledi. 26Topluluğu uyararak, “Bu kötü adamların çadırlarından uzak durun!” dedi, “Onların hiçbir şeyine dokunmayın. Yoksa onların günahları yüzünden canınızdan olursunuz.” 27Bunun üzerine topluluk Korah, Datan ve Aviram'ın çadırlarından uzaklaştı. Datan'la Aviram çıkıp karıları, küçük büyük çocuklarıyla birlikte çadırlarının önünde durdular.

28Musa şöyle dedi: “Bütün bunları yapmam için RAB'bin beni gönderdiğini, kendiliğimden bir şey yapmadığımı şuradan anlayacaksınız: 29Eğer bu adamlar herkes gibi doğal bir ölümle ölür, herkesin başına gelen bir olayla karşılaşırlarsa, bilin ki beni RAB göndermemiştir. 30Ama RAB yepyeni bir olay yaratırsa, yer yarılıp onları ve onlara ait olan her şeyi yutarsa, ölüler diyarına diri diri inerlerse, bu adamların RAB'be saygısızlık ettiklerini anlayacaksınız.”

31Musa konuşmasını bitirir bitirmez Korah, Datan ve Aviram'ın altındaki yer yarıldı. 32Yer yarıldı, onları, ailelerini, Korah'ın adamlarıyla mallarını yuttu. 33Sahip oldukları her şeyle birlikte diri diri ölüler diyarına indiler. Yer onların üzerine kapandı. Topluluğun arasından yok oldular. 34Çığlıklarını duyan çevredeki İsrailliler, “Yer bizi de yutmasın!” diyerek kaçıştılar.

35RAB'bin gönderdiği ateş buhur sunan iki yüz elli adamı yakıp yok etti.

36RAB Musa'ya şöyle dedi: 37“Kâhin Harun oğlu Elazar'a buhurdanları ateşin içinden çıkarmasını, ateş korlarını az öteye dağıtmasını söyle. Çünkü buhurdanlar kutsaldır. 38İşledikleri günahtan ötürü öldürülen bu adamların buhurdanlarını levha haline getirip sunağı bunlarla kapla. Buhurdanlar RAB'be sunuldukları için kutsaldır. Bunlar İsrailliler için bir uyarı olsun.”

39-40Böylece Kâhin Elazar, yanarak ölen adamların getirdiği tunç* buhurdanları RAB'bin Musa aracılığıyla kendisine söylediği gibi alıp döverek sunağı kaplamak için levha haline getirdi. Bu, İsrailliler'e Harun'un soyundan gelenlerden başka hiç kimsenin RAB'bin önüne çıkıp buhur yakmaması gerektiğini anımsatacaktı. Yoksa o kişi Korah'la yandaşları gibi yok olacaktı.

41[*]

Ertesi gün bütün İsrail topluluğu Musa'yla Harun'a söylenmeye başladı. “RAB'bin halkını siz öldürdünüz” diyorlardı.

42Topluluk Musa'yla Harun'a karşı toplanıp Buluşma Çadırı'na doğru yönelince, çadırı ansızın bulut kapladı ve RAB'bin görkemi göründü. 43Musa'yla Harun Buluşma Çadırı'nın önüne geldiler. 44-45RAB Musa'ya, “Bu topluluğun arasından ayrılın da onları birden yok edeyim” dedi. Musa'yla Harun yüzüstü yere kapandılar.

46Sonra Musa Harun'a, “Buhurdanını alıp içine sunaktan ateş koy, üstüne de buhur koy” dedi, “Günahlarını bağışlatmak için hemen topluluğa git. Çünkü RAB öfkesini yağdırdı. Öldürücü hastalık başladı.” 47Harun Musa'nın dediğini yaparak buhurdanını alıp topluluğun ortasına koştu. Halkın arasında öldürücü hastalık başlamıştı. Harun buhur sunarak topluluğun günahını bağışlattı. 48O ölülerle dirilerin arasında durunca, öldürücü hastalık da dindi. 49Korah olayında ölenler dışında, öldürücü hastalıktan ölenlerin sayısı 14 700 kişiydi. 50Öldürücü hastalık dindiğinden, Harun Musa'nın yanına, Buluşma Çadırı'nın giriş bölümüne döndü.

17

Harun'un Değneği

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“İsrail halkına her oymak önderi için bir tane olmak üzere on iki değnek getirmesini söyle. Her önderin adını kendi değneğinin üzerine yaz. 3Levi oymağının değneği üzerine Harun'un adını yazacaksın. Her oymak önderi için bir değnek olacak. 4Değnekleri Buluşma Çadırı'nda sizinle buluştuğum Levha Sandığı'nın önüne koy.5Seçeceğim kişinin değneği filiz verecek. İsrail halkının sizden sürekli yakınmasına son vereceğim.”

6Musa İsrail halkıyla konuştu. Halkın önderleri, her oymak önderi için bir tane olmak üzere on iki değnek getirdiler. Harun'un değneği de aralarındaydı. 7Musa değnekleri Levha Sandığı'nın bulunduğu çadırda RAB'bin önüne koydu.

8[*]

Ertesi gün Musa Levha Sandığı'nın bulunduğu çadıra girdi. Baktı, Levi oymağını temsil eden Harun'un değneği filiz vermiş, tomurcuklanıp çiçek açmış, badem yetiştirmiş. 9Musa bütün değnekleri RAB'bin önünden çıkarıp İsrail halkına gösterdi. Halk değneklere baktı, her biri kendi değneğini aldı.

10RAB Musa'ya, “Başkaldıranlara bir uyarı olsun diye Harun'un değneğini saklanmak üzere Levha Sandığı'nın önüne koy” dedi, “Onların benden yakınmalarına son vereceksin; öyle ki, ölmesinler.” 11Musa RAB'bin buyruğu uyarınca davrandı.

12İsrailliler Musa'ya, “Yok olacağız! Öleceğiz! Hepimiz yok olacağız!” dediler, 13“RAB'bin Konutu'na her yaklaşan ölüyor. Hepimiz mi yok olacağız?”

18

Kâhinlerle Levililer'in Görevi

1RAB Harun'a, “Sen, oğulların ve ailen kutsal yere ilişkin suçtan sorumlu tutulacaksınız” dedi, “Kâhinlik görevinizle ilgili suçtan da sen ve oğulların sorumlu tutulacaksınız. 2[*]

Sen ve oğulların Levha Sandığı'nın bulunduğu çadırın önünde hizmet ederken, atanız Levi'nin oymağından kardeşlerinizin de size katılıp yardım etmelerini sağlayın. 3Senin sorumluluğun altında çadırda hizmet etsinler. Ancak, siz de onlar da ölmeyesiniz diye kutsal yerin eşyalarına ya da sunağa yaklaşmasınlar. 4Seninle çalışacak ve Buluşma Çadırı'yla ilgili bütün hizmetlerden sorumlu olacaklar. Levililer dışında hiç kimse bulunduğunuz yere yaklaşmayacak.

5“Bundan sonra İsrail halkına öfkelenmemem için kutsal yerin ve sunağın hizmetinden sizler sorumlu olacaksınız. 6Ben İsrailliler arasından Levili kardeşlerinizi size bir armağan olarak seçtim. Buluşma Çadırı'yla ilgili hizmeti yapmaları için onlar bana adanmıştır. 7Ama sunaktaki ve perdenin ötesindeki kâhinlik görevini sen ve oğulların üstleneceksiniz. Kâhinlik görevini size armağan olarak veriyorum. Sizden başka kutsal yere kim yaklaşırsa öldürülecektir.”

Kâhinlerle Levililer'in Payı

8RAB Harun'la konuşmasını şöyle sürdürdü: “Bana sunulan kutsal sunuların bağış kısımlarını sana veriyorum. Bunları sonsuza dek pay olarak sana ve oğullarına veriyorum. 9Sunakta tümüyle yakılmayan, bana sunulan en kutsal sunulardan şunlar senin olacak: Tahıl, suç ve günah sunuları*. En kutsal sunular senin ve oğullarının olacak. 10Bunları en kutsal sunu olarak yiyeceksin. Her erkek onlardan yiyebilir. Onları kutsal sayacaksın.

11“Ayrıca şunlar da senin olacak: İsrailliler'in sunduğu sallamalık sunuların bağış kısımlarını sonsuza dek pay olarak sana, oğullarına ve kızlarına veriyorum. Ailende dinsel açıdan temiz olan herkes onları yiyebilir.

12“RAB'be verdikleri ilk ürünleri –zeytinyağının, yeni şarabın, tahılın en iyisini– sana veriyorum. 13Ülkede yetişen ilk ürünlerden RAB'be getirdiklerinin tümü senin olacak. Ailende dinsel açıdan temiz olan herkes onları yiyebilir.

14[*]

“İsrail'de RAB'be koşulsuz adanan her şey senin olacak. 15İnsan olsun hayvan olsun RAB'be adanan her rahmin ilk ürünü senin olacak. Ancak ilk doğan her çocuk ve kirli sayılan hayvanların her ilk doğanı için kesinlikle bedel alacaksın.16İlk doğanlar bir aylıkken, kendi biçeceğin değer uyarınca, yirmi geradan oluşan kutsal yerin şekeline göre beş şekel[o]

gümüş bedel alacaksın.

17“Ancak sığırın, koyunun ya da keçinin ilk doğanı için bedel almayacaksın. Onlar benim için ayrılmıştır. Kanlarını sunağın üzerine dökeceksin, yağlarını RAB'bi hoşnut eden koku olsun diye yakılan bir sunu olarak yakacaksın.18Sallamalık sununun göğsü ve sağ budu senin olduğu gibi eti de senin olacak. 19İsrailliler'in bana sundukları kutsal sunuların bağış kısımlarını sonsuza dek pay olarak sana, oğullarına ve kızlarına veriyorum. Senin ve soyun için bu RAB'bin önünde sonsuza dek sürecek bozulmaz bir antlaşmadırö

.”

20RAB Harun'la konuşmasını şöyle sürdürdü: “Onların ülkesinde mirasın olmayacak, aralarında hiçbir payın olmayacak. İsrailliler arasında payın ve mirasın benim.

21[*]

“Buluşma Çadırı'yla ilgili yaptıkları hizmete karşılık, İsrail'de toplanan bütün ondalıkları pay olarak Levililer'e veriyorum. 22Bundan böyle öbür İsrailliler Buluşma Çadırı'na yaklaşmamalı. Yoksa günahlarının bedelini canlarıyla öderler.23Buluşma Çadırı'yla ilgili hizmeti Levililer yapacak, çadıra karşı işlenen suçtan onlar sorumlu olacak. Gelecek kuşaklarınız boyunca kalıcı bir kural olacak bu. İsrailliler arasında onların payı olmayacak. 24Bunun yerine İsrailliler'in RAB'be armağan olarak verdiği ondalığı miras olarak Levililer'e veriyorum. Bu yüzden Levililer için, ‘İsrailliler arasında onların mirası olmayacak’ dedim.”

25RAB Musa'ya şöyle dedi: 26“Levililer'e de ki, ‘Pay olarak size verdiğim ondalıkları İsrailliler'den alınca, aldığınız ondalığın ondalığını RAB'be armağan olarak sunacaksınız. 27Armağanınız harmandan tahıl ya da üzüm sıkma çukurundan bir armağan sayılacaktır. 28Böylelikle siz de İsrailliler'den aldığınız bütün ondalıklardan RAB'be armağan sunacaksınız. Bu ondalıklardan RAB'bin armağanını Kâhin Harun'a vereceksiniz. 29Aldığınız bütün armağanlardan RAB için bir armağan ayıracaksınız; hepsinin en iyisini, en kutsalını ayıracaksınız.’

30“Levililer'e şöyle de: ‘En iyisini sunduğunuzda, geri kalanı harman ya da asma ürünü olarak size sayılacaktır. 31Siz ve aileniz her yerde ondan yiyebilirsiniz. Buluşma Çadırı'nda yaptığınız hizmete karşılık size verilen ücrettir bu. 32En iyisini sunarsanız, bu konuda günah işlememiş olursunuz. Ölmemek için İsrailliler'in sunduğu kutsal sunuları kirletmeyeceksiniz.’ ”

19

Kirli Sayılanın Arındırılması

1RAB Musa'yla Harun'a şöyle dedi: 2“RAB'bin buyurduğu yasanın kuralı şudur: İsrailliler'e size kusursuz, özürsüz, boyunduruk takmamış kızıl bir inek getirmelerini söyleyin. 3İnek Kâhin Elazar'a verilsin; ordugahın dışına çıkarılıp onun önünde kesilecek. 4Kâhin Elazar parmağıyla kanından alıp yedi kez Buluşma Çadırı'nın önüne doğru serpecek. 5Sonra Elazar'ın gözü önünde inek, derisi, eti, kanı ve gübresiyle birlikte yakılacak. 6Kâhin biraz sedir ağacı, mercanköşkotu ve kırmızı iplik alıp yanmakta olan ineğin üzerine atacak. 7Sonra giysilerini yıkayacak, yıkanacak. Ancak o zaman ordugaha girebilir. Ama akşama dek kirli sayılacaktır. 8İneği yakan kişi de giysilerini yıkayacak, yıkanacak. O da akşama dek kirli sayılacak.

9[*]

“Temiz sayılan bir kişi ineğin külünü toplayıp ordugahın dışında temiz sayılan bir yere koyacak. İsrail topluluğu temizlenme suyu için bu külü saklayacak; bu, günahtan arınmak içindir. 10İneğin külünü toplayan adam giysilerini yıkayacak, akşama dek kirli sayılacak. Bu kural hem İsrailliler, hem de aralarında yaşayan yabancılar için kalıcı olacaktır.

11“Herhangi bir insan ölüsüne dokunan kişi yedi gün kirli sayılacaktır. 12Üçüncü ve yedinci gün temizlenme suyuyla kendini arındıracak, böylece paklanmış olacak. Üçüncü ve yedinci gün kendini arındırmazsa, paklanmış sayılmayacak.13Herhangi bir insan ölüsüne dokunup da kendini arındırmayan kişi RAB'bin Konutu'nu kirletmiş olur. O kişi İsrail'den atılmalı. Temizlenme suyu üzerine dökülmediği için kirli sayılır, kirliliği üzerinde kalır.

14“Çadırda biri öldüğü zaman uygulanacak kural şudur: Çadıra giren ve çadırda bulunan herkes yedi gün kirli sayılacaktır. 15Kapağı iple bağlanmamış, ağzı açık her kap kirli sayılacaktır.

16“Kırda kılıçla öldürülmüş ya da doğal ölümle ölmüş birine, insan kemiğine ya da mezara her dokunan yedi gün kirli sayılacaktır.

17“Kirli sayılan kişi için bir kabın içine yakılan günah sunusunun* külünden koyun, üstüne duru su dökeceksiniz.18Temiz sayılan bir adam mercanköşkotunu alıp suya batıracak. Sonra çadırın, bütün eşyaların ve orada bulunanların üzerine serpecek. Kemiğe, öldürülmüş ya da doğal ölümle ölmüş kişiye ya da mezara dokunanın üzerine de suyu serpecek. 19Temiz sayılan adam, üçüncü ve yedinci gün kirli sayılanın üzerine suyu serpecek. Yedinci gün onu arındıracak. Arınan kişi giysilerini yıkayacak, yıkanacak ve akşam temiz sayılacak. 20Ancak, kirli sayılan biri kendini arındırmazsa topluluğun arasından atılmalı. Çünkü RAB'bin Tapınağı'nı kirletmiştir. Temizlenme suyu üzerine dökülmediği için kirli sayılır. 21Onlar için bu kural kalıcı olacaktır. Temizlenme suyunu serpen kişi de giysisini yıkamalı. Temizlenme suyuna dokunan kişi akşama dek kirli sayılacak. 22Kirli sayılan birinin dokunduğu nesne kirli sayılır; o nesneye dokunan da akşama dek kirli sayılır.”

20

Kayadan Çıkan Su

1İsrail topluluğu birinci ay* Zin Çölü'ne vardı, halk Kadeş'te konakladı. Miryam orada öldü ve gömüldü.

2[*]

Ancak topluluk için içecek su yoktu. Halk Musa'yla Harun'a karşı toplandı. 3Musa'ya, “Keşke kardeşlerimiz RAB'bin önünde öldüğünde biz de ölseydik!” diye çıkıştılar, 4“RAB'bin topluluğunu neden bu çöle getirdiniz? Biz de hayvanlarımız da ölelim diye mi? 5Neden bizi bu korkunç yere getirmek için Mısır'dan çıkardınız? Ne tahıl, ne incir, ne üzüm ne de nar var. Üstelik içecek su da yok!”

6Musa'yla Harun topluluktan ayrılıp Buluşma Çadırı'nın giriş bölümüne gittiler, yüzüstü yere kapandılar. RAB'bin görkemi onlara göründü. 7-8RAB Musa'ya, “Değneği al” dedi, “Sen ve ağabeyin Harun topluluğu toplayın. Halkın gözü önünde su fışkırması için kayaya buyruk verin. Onlar da hayvanları da içsin diye kayadan onlara su çıkaracaksınız.”

9Musa kendisine verilen buyruk uyarınca değneği RAB'bin önünden aldı. 10Musa'yla Harun topluluğu kayanın önüne topladılar. Musa, “Ey siz, başkaldıranlar, beni dinleyin!” dedi, “Bu kayadan size su çıkaralım mı?” 11Sonra kolunu kaldırıp değneğiyle kayaya iki kez vurdu. Kayadan bol su fışkırdı, topluluk da hayvanları da içti.

12RAB Musa'yla Harun'a, “Madem İsrailliler'in gözü önünde benim kutsallığımı sayarak bana güvenmediniz” dedi, “Bu topluluğu kendilerine vereceğim ülkeye de götürmeyeceksiniz.”

13Bu sulara Meriva[p]

suları denildi. Çünkü İsrail halkı orada RAB'be çıkışmış, RAB de aralarında kutsallığını göstermişti.

Edom Kralı İsrailliler'e Geçiş İzni Vermiyor

14Musa Kadeş'ten Edom Kralı'na ulaklarla şu haberi gönderdi: “Kardeşin İsrail şöyle diyor: ‘Başımıza gelen güçlükleri biliyorsun. 15Atalarımız Mısır'a gitmişler. Orada uzun yıllar yaşadık. Mısırlılar atalarımıza da bize de kötü davrandılar.16Ama biz RAB'be yakarınca, yakarışımızı işitti. Bir melek gönderip bizi Mısır'dan çıkardı.

“ ‘Şimdi senin sınırına yakın bir kent olan Kadeş'teyiz. 17İzin ver, ülkenden geçelim. Tarlalardan, bağlardan geçmeyeceğiz, hiçbir kuyudan da su içmeyeceğiz. Sınırından geçinceye dek, sağa sola sapmadan Kral yolundan yolumuza devam edeceğiz.’ ”

18Ama Edom Kralı, “Ülkemden geçmeyeceksiniz!” diye yanıtladı, “Geçmeye kalkışırsanız kılıçla karşınıza çıkarım.”

19İsrailliler, “Yol boyunca geçip gideceğiz” dediler, “Eğer biz ya da hayvanlarımız suyundan içersek karşılığını öderiz. Yürüyüp geçmek için senden izin istiyoruz, hepsi bu.”

20Edom Kralı yine, “Geçmeyeceksiniz!” yanıtını verdi. Edomlular İsrailliler'e saldırmak üzere kalabalık ve güçlü bir orduyla yola çıktılar. 21Edom Kralı ülkesinden geçmelerine izin vermeyince, İsrailliler dönüp ondan uzaklaştılar.

Harun'un Ölümü

22İsrail topluluğu Kadeş'ten ayrılıp Hor Dağı'na geldi. 23RAB, Edom sınırındaki Hor Dağı'nda Musa'yla Harun'a şöyle dedi: 24“Harun ölüp atalarına kavuşacak. İsrail halkına vereceğim ülkeye girmeyecek. Çünkü ikiniz Meriva sularında verdiğim buyruğa karşı geldiniz. 25Harun'la oğlu Elazar'ı Hor Dağı'na çıkar. 26Harun'un kâhinlik giysilerini üzerinden çıkarıp oğlu Elazar'a giydir. Harun orada ölüp atalarına kavuşacak.”

27Musa RAB'bin buyurduğu gibi yaptı. Bütün topluluğun gözü önünde Hor Dağı'na çıktılar. 28[*]

graph-definition>

*

Musa Harun'un kâhinlik giysilerini üzerinden çıkarıp oğlu Elazar'a giydirdi. Harun orada, dağın tepesinde öldü. Sonra Musa'yla Elazar dağdan indiler. 29Harun'un öldüğünü öğrenince bütün İsrail halkı onun için otuz gün yas tuttu.

21

Arat Kenti Yok Ediliyor

1[*]

Negev'de yaşayan Kenanlı Arat Kralı, İsrailliler'in Atarim yolundan geldiğini duyunca, onlara saldırarak bazılarını tutsak aldı. 2Bunun üzerine İsrailliler, “Eğer bu halkı tümüyle elimize teslim edersen, kentlerini büsbütün yok edeceğiz” diyerek RAB'be adak adadılar. 3RAB İsrailliler'in yalvarışını işitti ve Kenanlılar'ı ellerine teslim etti. İsrailliler onları da kentlerini de büsbütün yok ettiler. Oraya Horma[r]

adı verildi.

Tunç Yılan

4[*]

Edom ülkesinin çevresinden geçmek için Kamış Denizi* yoluyla Hor Dağı'ndan ayrıldılar. Ama yolda halk sabırsızlandı. 5[*]

Tanrı'dan ve Musa'dan yakınarak, “Çölde ölelim diye mi bizi Mısır'dan çıkardınız?” dediler, “Burada ne ekmek var, ne de su. Ayrıca bu iğrenç yiyecekten de tiksiniyoruz!”

6Bunun üzerine RAB halkın arasına zehirli yılanlar gönderdi. Yılanlar ısırınca İsrailliler'den birçok kişi öldü. 7Halk Musa'ya gelip, “RAB'den ve senden yakınmakla günah işledik. Yalvar da, RAB aramızdan yılanları kaldırsın” dedi. Bunun üzerine Musa halk için yalvardı.

8RAB Musa'ya, “Bir yılan yap ve onu bir direğin üzerine koy. Isırılan herkes ona bakınca yaşayacaktır” dedi. 9[*]

Böylece Musa tunç* bir yılan yaparak direğin üzerine koydu. Yılan tarafından ısırılan kişiler tunç yılana bakınca yaşadı.

Moav'a Yolculuk

10İsrail halkı yola koyulup Ovot'ta konakladı. 11Sonra Ovot'tan ayrılıp doğuda Moav'a bakan çölde, İye– Haavarim'de konakladı. 12Oradan da ayrılıp Zeret Vadisi'nde konakladı. 13Oradan da ayrılıp Amorlular'ın sınırına dek uzanan çölde, Arnon Vadisi'nin karşı yakasında konakladılar. Arnon Moav'la Amorlular'ın ülkesi arasındaki Moav sınırıdır. 14RAB'bin Savaşları Kitabı'nda şöyle yazılıdır:

“... Sufa topraklarında Vahev Kenti, vadiler, Arnon Vadisi, 15Ar Kenti'ne dayanan ve Moav sınırı boyunca uzanan vadilerin yamaçları ...”

16Oradan RAB'bin Musa'ya, “Halkı bir araya topla, onlara su vereceğim” dediği kuyuya, Beer'e[s]

doğru yol aldılar.

17O zaman İsrailliler şu ezgiyi söylediler:

“Suların fışkırsın, ey kuyu!

Ezgi okuyun ona.

18O kuyu ki, onu önderlerle

Halkın soyluları

Asayla, değnekle kazdılar.”

Bundan sonra çölden Mattana'ya, 19Mattana'dan Nahaliel'e, Nahaliel'den Bamot'a, 20Bamot'tan Moav topraklarındaki vadiye, çöle bakan Pisga Dağı'nın eteklerine gittiler.

Kral Sihon ve Og'un Yenilgisi

(Yas.2:26-3:11)

21İsrailliler Amorlular'ın Kralı Sihon'a ulaklarla şu haberi gönderdi:

22“İzin ver, ülkenden geçelim. Tarlalardan, bağlardan geçmeyeceğiz, hiçbir kuyudan su içmeyeceğiz. Sınırından geçinceye dek, Kral yolundan yolumuza devam edeceğiz.”

23Ne var ki Sihon, ülkesinden İsrailliler'in geçmesine izin vermedi. İsrailliler'le savaşmak üzere bütün halkını toplayıp çöle çıktı. Yahesa'ya varınca, İsrailliler'e saldırdı. 24İsrailliler onu kılıçtan geçirip Arnon'dan Yabbuk'a, Ammonlular'ın sınırına dek uzanan topraklarını aldılar. Az Kenti Ammon sınırını oluşturuyordu. 25İsrailliler Heşbon ve çevresindeki köylerle birlikte Amorlular'ın bütün kentlerini ele geçirerek orada yaşamaya başladılar. 26Heşbon Amorlular'ın Kralı Sihon'un kentiydi. Sihon eski Moav Kralı'na karşı savaşmış, Arnon'a dek uzanan topraklarını elinden almıştı. 27Bunun için ozanlar şöyle diyor:

“Heşbon'a gelin,

Sihon'un kenti yeniden kurulsun

Ve sağlamlaştırılsın.

28[*]

Heşbon'dan ateş,

Sihon'un kentinden alev çıktı;

Moav'ın Ar Kenti'ni,

Arnon tepelerinin efendilerini yakıp yok etti.

29Vay sana, ey Moav!

İlah Kemoş'un halkı, yok oldun!

Kemoş senin oğullarının Amorlular'ın Kralı Sihon'a kaçmasını,

Kızlarının ona tutsak olmasını önleyemedi.

30Onları bozguna uğrattık;

Heşbon Divon'a dek yıkıma uğradı.

Medeva'ya uzanan Nofah'a dek onları yıkıma uğrattık.”

31Böylece İsrail halkı Amorlular'ın ülkesinde yaşamaya başladı.

32Musa Yazer'i araştırmak için adamlar gönderdi. Sonra İsrailliler Yazer çevresindeki köyleri ele geçirerek orada yaşayan Ammonlular'ı kovdular. 33Bundan sonra dönüp Başan'a doğru ilerlediler. Başan Kralı Og'la ordusu onlarla savaşmak için Edrei'de karşılarına çıktı.

34RAB Musa'ya, “Ondan korkma!” dedi, “Çünkü onu da ordusuyla ülkesini de senin eline teslim ettim. Amorlular'ın Heşbon'da yaşayan Kralı Sihon'a yaptığının aynısını ona da yapacaksın.”

35Böylece İsrail halkı kimseyi sağ bırakmadan Og'la oğullarını ve ordusunu yok etti, ülkeyi ele geçirdi.

22

Moav Kralı Balak Balam'ı Çağırıyor

1İsrailliler yollarına devam ederek Moav ovalarında, Şeria Irmağı'nın doğusunda, Eriha karşısında konakladılar.

2Sippor oğlu Balak İsrailliler'in Amorlular'a neler yaptığını duydu. 3İsrail halkı kalabalık olduğundan, Moavlılar onlardan korkarak yılgıya düştü.

4Midyan ileri gelenlerine, “Öküz kırda nasıl otu yiyip tüketirse, bu topluluk da çevremizdeki her şeyi yiyip bitirecek” dediler.

O sırada Sippor oğlu Balak Moav Kralı'ydı. 5[*]

Balak, Beor oğlu Balam'ı çağırmak için ulaklar gönderdi. Balam Fırat Irmağı kıyısında, Amav ülkesindeki Petor'da yaşıyordu. Balak şöyle dedi:

“Mısır'dan çıkıp yeryüzünü kaplayan bir halk yanıbaşıma yerleşti. 6Lütfen gel de benden daha güçlü olan bu halka benim için lanet oku. Olur ki, onları yener, ülkeden kovarız. Çünkü senin kutsadığın kişinin kutsanacağını, lanetlediğin kişinin lanetleneceğini biliyorum.”

7Moav ve Midyan ileri gelenleri falcılık ücretini alıp gittiler. Balam'a varınca Balak'ın bildirisini ona ilettiler.

8Balam onlara, “Geceyi burada geçirin” dedi, “RAB'bin bana söyleyecekleri uyarınca size yanıt vereceğim.”

Bunun üzerine Moav önderleri geceyi Balam'ın yanında geçirdiler.

9Tanrı Balam'a gelip, “Evinde kalan bu adamlar kim?” diye sordu.

10Balam Tanrı'yı şöyle yanıtladı: “Sippor oğlu Moav Kralı Balak bana şu bildiriyi gönderdi: 11‘Mısır'dan çıkan halk yeryüzünü kapladı. Gel de benim için onlara lanet oku. Olur ki, onlarla savaşmaya gücüm yeter, onları kovarım.’ ”

12Ama Tanrı Balam'a, “Onlarla gitme! Bu halka lanet okuma, onlar kutsanmış halktır” dedi.

13Sabah Balam kalktı, Balak'ın önderlerine, “Ülkenize dönün. Çünkü RAB sizinle gelmeme izin vermiyor” dedi.

14Moav önderleri dönüp Balak'a, “Balam bizimle gelmedi” dediler.

15Bunun üzerine Balak ilk gidenlerden daha çok ve daha saygın başka önderler gönderdi. 16Balam'a gidip şöyle dediler:

“Sippor oğlu Balak diyor ki, ‘Lütfen yanıma gelmene engel olan hiçbir şeye izin verme. 17Çünkü seni fazlasıyla ödüllendireceğim, ne istersen yapacağım. Ne olur, gel, benim için bu halka lanet oku.’ ”

18Balam Balak'ın ulaklarına şu yanıtı verdi: “Balak sarayını altınla, gümüşle doldurup bana verse bile, Tanrım RAB'bin buyruğundan öte küçük büyük hiçbir şey yapamam. 19Lütfen siz de bu gece burada kalın, RAB'bin bana başka bir diyeceği var mı öğreneyim.”

20O gece Tanrı Balam'a gelip, “Madem bu adamlar seni çağırmaya gelmiş, onlarla git; ancak sana ne söylersem onu yap” dedi.

Balam'ın Eşeği

21Balam sabah kalkıp eşeğine palan vurdu, Moav önderleriyle birlikte gitti. 22Tanrı onun gidişine öfkelendi. RAB'bin meleği engel olmak için yoluna dikildi. Balam eşeğine binmişti, yanında iki uşağı vardı. 23Eşek, yalın kılıç yolda durmakta olan RAB'bin meleğini görünce, yoldan sapıp tarlaya girdi. Balam yola döndürmek için eşeği dövdü.

24RAB'bin meleği iki bağın arasında iki yanı duvarlı dar bir yolda durdu. 25Eşek RAB'bin meleğini görünce duvara sıkıştı, Balam'ın ayağını ezdi. Balam eşeği yine dövdü.

26RAB'bin meleği ilerledi, sağa sola dönüşü olmayan dar bir yerde durdu. 27Eşek RAB'bin meleğini görünce, Balam'ın altında yıkıldı. Balam öfkelendi, değneğiyle eşeği dövdü. 28Bunun üzerine RAB eşeği konuşturdu. Eşek Balam'a, “Sana ne yaptım ki, üç kez beni böyle dövdün?” diye sordu.

29Balam, “Benimle alay ediyorsun” diye yanıtladı, “Elimde kılıç olsaydı, seni hemen öldürürdüm.”

30Eşek, “Bugüne dek hep üzerine bindiğin eşek değil miyim ben?” dedi, “Daha önce sana hiç böyle davrandım mı?”

Balam, “Hayır” diye yanıtladı.

31Bundan sonra RAB Balam'ın gözlerini açtı. Balam yalın kılıç yolda durmakta olan RAB'bin meleğini gördü, eğilip yüzüstü yere kapandı.

32RAB'bin meleği, “Neden üç kez eşeğini dövdün?” diye sordu, “Ben seni engellemeye geldim. Çünkü gittiğin yol seni yıkıma götürüyor. 33Eşek beni gördü, üç kez önümden saptı. Eğer yoldan sapmasaydı, seni öldürür, onu sağ bırakırdım.”

34Balam RAB'bin meleğine, “Günah işledim” dedi, “Beni engellemek için yolda dikildiğini anlamadım. Uygun görmüyorsan şimdi evime döneyim.”

35RAB'bin meleği, “Adamlarla git” dedi, “Ama yalnız sana söyleyeceklerimi söyleyeceksin.” Böylece Balam Balak'ın önderleriyle gitti.

36Balak Balam'ın geldiğini duyunca, onu karşılamak için Arnon kıyısında, sınırın en uzak köşesindeki Moav Kenti'ne gitti. 37Balam'a, “Seni çağırmak için adam gönderdiğimde neden gelmedin?” dedi, “Seni ödüllendirmeye gücüm yetmez mi?”

38Balam, “İşte şimdi geldim” diye yanıtladı, “Ama ne diyebilirim ki? Ancak Tanrı'nın bana buyurduklarını söyleyeceğim.”

39Bundan sonra Balam Balak'la yola çıkarak Kiryat-Husot'a gitti. 40Balak sığırlar, davarlar kurban etti, Balam'la yanındaki önderlere et gönderdi. 41Sabah Balak Balam'ı Bamot-Baal'a çıkardı. Balam oradan İsrail halkının bir kesimini görebildi.

23

Balam'ın İlk Bildirisi

1Balam Balak'a, “Burada benim için yedi sunak kur ve yedi boğayla yedi koç hazırla” dedi.

2Balak onun dediğini yaptı. Balak'la Balam her sunağın üstünde birer boğayla koç sundular.

3Sonra Balam Balak'a, “Ben az öteye gideceğim, sen yakmalık sununun* yanında bekle” dedi, “Olur ki, RAB karşıma çıkar. Bana ne açıklarsa, sana bildiririm.” Sonra çıplak bir tepeye çıktı.

4Tanrı Balam'a göründü. Balam Tanrı'ya, “Yedi sunak kurdum, her sunağın üstünde birer boğayla koç sundum” dedi.

5RAB Balam'a ne söylemesi gerektiğini bildirerek, “Balak'a git, ona şu haberi ilet” dedi.

6Böylece Balam Balak'ın yanına döndü. Onun Moav önderleriyle birlikte yakmalık sunusunun yanında durduğunu gördü.7Sonra şu bildiriyi iletti:

“Balak beni Aram'dan,

Moav Kralı beni doğu dağlarından getirdi.

‘Gel, benim için Yakup soyuna lanet oku’ dedi,

‘Gel, İsrail'in yıkımını dile.’

8Tanrı'nın lanetlemediğini

Ben nasıl lanetlerim?

RAB'bin yıkımını istemediği kişinin yıkımını

Ben nasıl isteyebilirim?

9Kayaların doruğundan görüyorum onları,

Tepelerden bakıyorum onlara.

Tek başına yaşayan,

Uluslardan kendini soyutlayan

Bir halk görüyorum.

10Kim Yakup soyunun tozunu

Ve İsrail'in dörtte birini sayabilir?

Doğru kişilerin ölümüyle öleyim,

Sonum onlarınki gibi olsun!”

11Balak Balam'a, “Bana ne yaptın?” dedi, “Düşmanlarıma lanet okuyasın diye seni getirdim. Oysa sen onları kutsadın!”

12Balam, “Ben ancak RAB'bin söylememi istediği şeyleri söylemeliyim” diye yanıtladı.

Balam'ın İkinci Bildirisi

13Bunun üzerine Balak, “Ne olur, benimle gel” dedi, “Onları görebileceğin başka bir yere gidelim. Onların hepsini görmeyeceksin, bir kesimini göreceksin. Oradan onlara benim için lanet oku.” 14Böylece Balak Balam'ı Pisga Dağı'ndaki Gözcüler Yaylası'na götürdü. Orada yedi sunak kurdu, her sunağın üstünde birer boğayla koç sundu.

15Balam Balak'a, “Az ötede RAB'be danışacağım, sen burada yakmalık sununun* yanında bekle” dedi.

16RAB Balam'a göründü, ne söylemesi gerektiğini bildirerek, “Balak'a git, ona şu haberi ilet” dedi.

17Böylece Balam Balak'ın yanına döndü, onun Moav önderleriyle birlikte yakmalık sunusunun yanında durduğunu gördü.

Balak, “RAB ne dedi?” diye sordu.

18Balam şu bildiriyi iletti:

“Ey Balak, uyan ve dinle;

Ey Sippor oğlu, bana kulak ver.

19Tanrı insan değil ki,

Yalan söylesin;

İnsan soyundan değil ki,

Düşüncesini değiştirsin.

O söyler de yapmaz mı?

Söz verir de yerine getirmez mi?

20Kutsamak için bana buyruk verildi;

O kutsadı, ben değiştiremem.

21Yakup soyunda suç bulunmadı,

Ne de İsrail'de kötülük.

Tanrıları RAB aralarındadır,

Aralarındaki kral olarak

Adına sevinç çığlıkları atıyorlar.

22Tanrı onları Mısır'dan çıkardı,

O'nun yaban öküzü gibi gücü var.

23Yakup soyuna yapılan büyü tutmaz;

İsrail'e karşı falcılık etkili olmaz.

Şimdi Yakup ve İsrail için,

‘Tanrı neler yaptı!’ denecek.

24İşte halk bir dişi aslan gibi uyanıyor.

Avını yiyip bitirmedikçe,

Öldürülenlerin kanını içmedikçe rahat etmeyen aslan gibi kalkıyor.”

25Bunun üzerine Balak, “Onlara ne lanet oku, ne de onları kutsa!” dedi.

26Balam, “RAB ne derse onu yapmalıyım dememiş miydim sana?” diye yanıtladı.

Balam'ın Üçüncü Bildirisi

27Sonra Balak Balam'a, “Ne olur, gel, seni başka bir yere götüreyim” dedi, “Olur ki, Tanrı oradan benim için onlara lanet okumana izin verir.” 28Böylece Balam'ı çöle bakan Peor Dağı'nın tepesine götürdü.

29Balam, “Burada benim için yedi sunak kurup yedi boğayla yedi koç hazırla” dedi. 30Balak onun dediğini yaptı, her sunağın üstünde birer boğayla koç sundu.

24

1Balam, RAB'bin İsrail halkını kutsamaktan hoşnut olduğunu anlayınca, önceden yaptığı gibi gidip fala başvurmadı, yüzünü çöle çevirdi. 2Baktı, İsrail'in oymak oymak yerleştiğini gördü. Tanrı'nın Ruhu onun üzerine inince, 3şu bildiriyi iletti:

“Beor oğlu Balam,

Gözü açılmış olan,

4Tanrı'nın sözlerini duyan,

Her Şeye Gücü Yeten'in görümlerini gören,

Yere kapanan, Tanrı'nın gözlerini açtığı kişi bildiriyor:

5‘Ey Yakup soyu, çadırların,

Ey İsrail, konutların ne güzel!

6Yayılıyorlar vadiler gibi,

Irmak kıyısında bahçeler gibi,

RAB'bin diktiği öd ağaçları gibi,

Su kıyısındaki sedir ağaçları gibi.

7Kovalarından sular akacak,

Tohumları bol suyla sulanacak.

Kralları Agak'tan büyük olacak,

Krallığı yüceltilecek.

8Tanrı onları Mısır'dan çıkardı,

O'nun yaban öküzü gibi gücü var.

Düşmanı olan ulusları yiyip bitirecek,

Kemiklerini parçalayacak,

Oklarıyla onları deşecekler.

9[*]

graph-definition>

*

Aslan gibi, dişi aslan gibi

Yere çömelir, yatarlar,

Kim onları uyandırmaya cesaret edebilir?

Seni kutsayan kutsansın,

Seni lanetleyen lanetlensin!’ ”

10Balam'a öfkelenen Balak ellerini birbirine vurarak, “Düşmanlarıma lanet okuyasın diye seni çağırdım” dedi, “Oysa üç kez onları kutsadın. 11Haydi, hemen evine dön! Seni ödüllendireceğimi söylemiştim. Ama RAB seni ödül almaktan yoksun bıraktı.”

12-13Balam şöyle karşılık verdi: “Bana gönderdiğin ulaklara, ‘Balak sarayını altınla, gümüşle doldurup bana verse bile, RAB'bin buyruğundan öte iyi kötü hiçbir şey yapamam. Ancak RAB ne derse onu söylerim’ dememiş miydim? 14İşte şimdi halkıma dönüyorum. Gel, bu halkın gelecekte halkına neler yapacağını sana bildireyim.”

Balam'ın Dördüncü Bildirisi

15Sonra Balam şu bildiriyi iletti:

“Beor oğlu Balam,

Gözü açılmış olan,

16Tanrı'nın sözlerini duyan,

Yüceler Yücesi'nin bilgisine kavuşan,

Her Şeye Gücü Yeten'in görümlerini gören,

Yere kapanan, Tanrı'nın gözlerini açtığı kişi bildiriyor:

17‘Onu görüyorum, ama şimdilik değil,

Ona bakıyorum, ama yakından değil.

Yakup soyundan bir yıldız çıkacak,

İsrail'den bir önderş

yükselecek.

Moavlılar'ın alınlarını,

Şetoğulları'nın başlarını ezecek.

18Düşmanı olan Edom ele geçirilecek,

Evet, Seir alınacak,

Ama İsrail güçlenecek.

19Yakup soyundan gelen kişi önderlik edecek,

Kentte sağ kalanları yok edecek.’ ”

Balam'ın Son Bildirileri

20Balam Amalekliler'i görünce şu bildiriyi iletti:

“Amalek halkı uluslar arasında birinciydi,

Ama sonu yıkım olacak.”

21Kenliler'i görünce de şu bildiriyi iletti:

“Yaşadığınız yer güvenli,

Yuvanız kayalarda kurulmuş;

22Ama, ey Kenliler, Asurlular sizi tutsak edince,

Yanıp yok olacaksınız.”

23Balam bildirisini iletmeyi sürdürdü:

“Ah, bunu yapan Tanrı'ysa,

Kim sağ kalabilir?

24Kittim[t]

kıyılarından gemiler gelecek,

Asur'la Ever'i dize getirecekler,

Kendileri de yıkıma uğrayacak.”

25Bundan sonra Balam kalkıp evine döndü, Balak da kendi yoluna gitti.

25

İsrailliler Peor'da Günaha Giriyor

1[*]

İsrailliler Şittim'de yaşarken, erkekleri Moavlı kadınlarla zina etmeye başladı. 2Bu kadınlar kendi ilahlarına kurban sunarken İsrailliler'i de çağırdılar. İsrail halkı yiyeceklerden yedi ve onların ilahlarına taptı. 3Böylece Baal-Peor'a bağlandılar. RAB bu yüzden onlara öfkelendi.

4Musa'ya, “Bu halkın bütün önderlerini gündüz benim önümde öldür” dedi, “Öyle ki, İsrail halkına öfkem yatışsın.”

5Bunun üzerine Musa İsrail yargıçlarına, “Her biriniz kendi adamlarınız arasında Baal-Peor'a bağlanmış olanları öldürün” dedi.

6O sırada İsrailli bir adam geldi, Musa'nın ve Buluşma Çadırı'nın girişinde ağlayan İsrail topluluğunun gözü önünde kardeşine Midyanlı bir kadın getirdi. 7Bunu gören Kâhin Harun oğlu Elazar oğlu Pinehas topluluktan ayrılıp eline bir mızrak aldı. 8İsrailli'nin ardına düşerek çadıra girdi ve mızrağı ikisine birden sapladı. Mızrak hem İsrailli'nin, hem de Midyanlı kadının karnını delip geçti. Böylece İsrail'i yok eden hastalık dindi. 9Hastalıktan ölenlerin sayısı 24 000 kişiydi.

10RAB Musa'ya şöyle dedi: 11“Kâhin Harun oğlu Elazar oğlu Pinehas İsrail halkına öfkemin dinmesine neden oldu. Çünkü o, aralarında benim adıma büyük kıskançlık duydu. Bu yüzden onları kıskançlıktan büsbütün yok etmedim. 12Ona de ki, ‘Onunla bir esenlik antlaşması yapacağım. 13Kendisi ve soyundan gelenler için kalıcı bir kâhinlik antlaşması olacak bu. Çünkü o Tanrısı için kıskançlık duydu ve İsrail halkının günahlarını bağışlattı.’ ”

14Midyanlı kadınla birlikte öldürülen İsrailli, Şimonoğulları'nın bir aile başıydı ve adı Salu oğlu Zimri'ydi. 15Öldürülen kadın ise Midyanlı bir aile başı olan Sur'un kızı Kozbi'ydi.

16-17RAB Musa'ya, “Midyanlılar'ı düşman say ve yok et” dedi, 18“Çünkü Peor olayında ve bunun sonucunda ölümcül hastalık çıktığı gün öldürülen kızkardeşleri Midyanlı önderin kızı Kozbi olayında kurdukları tuzaklarla sizi aldatarak düşmanca davrandılar.”

26

İkinci Sayım

1-2[*]

Ölümcül hastalık son bulunca RAB, Musa'yla Kâhin Harun oğlu Elazar'a, “İsrail topluluğunun ailelerine göre sayımını yapın” dedi, “Savaşabilecek durumdaki yirmi ve daha yukarı yaştaki bütün erkekleri sayın.”

3-4Bunun üzerine Musa'yla Kâhin Elazar, Şeria Irmağı'nın yanında, Eriha karşısındaki Moav ovalarında halka, “RAB'bin Musa'ya verdiği buyruk uyarınca, yirmi ve daha yukarı yaştaki erkekleri sayın” dediler.

Mısır'dan çıkan İsrailliler şunlardı:

5İsrail'in ilk doğanı Ruben'in soyundan gelen Rubenoğulları:

Hanok soyundan Hanok boyu, Pallu soyundan Pallu boyu, 6Hesron soyundan Hesron boyu, Karmi soyundan Karmi boyu.

7Ruben boyları bunlardı, sayıları 43 730 kişiydi.

8Pallu'nun oğlu Eliav, 9Eliav'ın oğulları Nemuel, Datan ve Aviram'dı. Bunlar topluluğun seçtiği, Musa'yla Harun'a, dolayısıyla RAB'be başkaldırarak Korah'ın yandaşlarına katılan Datan'la Aviram'dı. 10Yer yarılıp onları Korah'la birlikte yutunca yok oldular. Ateş Korah'ın iki yüz elli yandaşını yakıp yok etti. Böylece başkalarına bir uyarı oldular. 11Korah'ın oğulları ise ölmedi.

12Boylarına göre Şimonoğulları şunlardı:

Nemuel soyundan Nemuel boyu, Yamin soyundan Yamin boyu, Yakin soyundan Yakin boyu, 13Zerah soyundan Zerah boyu, Şaul soyundan Şaul boyu.

14Şimon boyları bunlardı, sayıları 22 200 kişiydi.

15Boylarına göre Gadoğulları şunlardı:

Sefon soyundan Sefon boyu, Hagi soyundan Hagi boyu, Şuni soyundan Şuni boyu, 16Ozni soyundan Ozni boyu, Eri soyundan Eri boyu, 17Arot soyundan Arot boyu, Areli soyundan Areli boyu.

18Gad boyları bunlardı, sayıları 40 500 kişiydi.

19Yahuda'nın iki oğlu Er'le Onan Kenan ülkesinde ölmüşlerdi.

20Boylarına göre Yahudaoğulları şunlardı:

Şela soyundan Şela boyu, Peres soyundan Peres boyu, Zerah soyundan Zerah boyu.

21Peres soyundan gelenler şunlardı: Hesron soyundan Hesron boyu, Hamul soyundan Hamul boyu.

22Yahuda boyları bunlardı, sayıları 76 500 kişiydi.

23Boylarına göre İssakaroğulları şunlardı:

Tola soyundan Tola boyu, Puvva soyundan Puvva boyu, 24Yaşuv soyundan Yaşuv boyu, Şimron soyundan Şimron boyu.

25İssakar boyları bunlardı, sayıları 64 300 kişiydi.

26Boylarına göre Zevulunoğulları şunlardı:

Seret soyundan Seret boyu, Elon soyundan Elon boyu, Yahleel soyundan Yahleel boyu.

27Zevulun boyları bunlardı, sayıları 60 500 kişiydi.

28Boylarına göre Yusuf'un oğulları: Manaşşe ve Efrayim.

29Manaşşe soyundan gelenler:

Makir soyundan Makir boyu –Makir Gilat'ın babasıydı– Gilat soyundan Gilat boyu.

30Gilat soyundan gelenler şunlardı:

İezer soyundan İezer boyu, Helek soyundan Helek boyu, 31Asriel soyundan Asriel boyu, Şekem soyundan Şekem boyu, 32Şemida soyundan Şemida boyu, Hefer soyundan Hefer boyu.

33Hefer oğlu Selofhat'ın oğulları olmadı; yalnız Mahla, Noa, Hogla, Milka ve Tirsa adında kızları vardı.

34Manaşşe boyları bunlardı, sayıları 52 700 kişiydi.

35Boylarına göre Efrayim soyundan gelenler şunlardı:

Şutelah soyundan Şutelah boyu, Beker soyundan Beker boyu, Tahan soyundan Tahan boyu.

36Şutelah soyundan gelenler şunlardı:

Eran soyundan Eran boyu.

37Efrayim boyları bunlardı, sayıları 32 500 kişiydi.

Boylarına göre Yusuf'un soyundan gelenler bunlardı.

38Boylarına göre Benyamin soyundan gelenler:

Bala soyundan Bala boyu, Aşbel soyundan Aşbel boyu, Ahiram soyundan Ahiram boyu, 39Şufam soyundan Şufam boyu, Hufam soyundan Hufam boyu.

40Bala'nın oğulları Ard'la Naaman'dı.

Ard soyundan Ard boyu,

Naaman soyundan Naaman boyu.

41Boylarına göre Benyamin soyundan gelenler bunlardı, sayıları 45 600 kişiydi.

42Boylarına göre Dan soyundan gelenler şunlardı:

Şuham soyundan Şuham boyu.

Dan boyu buydu.

43Hepsi Şuham boyundandı, sayıları 64 400 kişiydi.

44Boylarına göre Aşer soyundan gelenler:

Yimna soyundan Yimna boyu, Yişvi soyundan Yişvi boyu, Beria soyundan Beria boyu.

45Beria soyundan gelenler:

Hever soyundan Hever boyu,

Malkiel soyundan Malkiel boyu.

46Aşer'in Serah adında bir kızı vardı.

47Aşer boyları bunlardı, sayıları 53 400 kişiydi.

48Boylarına göre Naftali soyundan gelenler:

Yahseel soyundan Yahseel boyu, Guni soyundan Guni boyu, 49Yeser soyundan Yeser boyu, Şillem soyundan Şillem boyu.

50Boylarına göre Naftali boyları bunlardı, sayıları 45 400 kişiydi.

51Sayılan İsrailliler'in toplamı 601 730 erkekti.

52[*]

RAB Musa'ya şöyle dedi: 53“Adlarının sayısına göre ülke bunlara pay olarak bölüştürülecek. 54Sayıca çok olana büyük, sayıca az olana küçük pay vereceksin. Her oymağa kişi sayısına göre pay verilecek. 55Ancak ülke kura ile dağıtılacak. Herkesin payı, ata oymağının adına göre olacak. 56Küçük, büyük her oymağın payı kurayla dağıtılacak.”

57Boylarına göre sayılan Levililer şunlardı:

Gerşon soyundan Gerşon boyu, Kehat soyundan Kehat boyu, Merari soyundan Merari boyu.

58Şunlar da Levili boylardı:

Livni boyu, Hevron boyu, Mahli boyu, Muşi boyu, Korah boyu.

Kehat Amram'ın babasıydı. 59Amram'ın karısı Mısır'da doğan, Levi soyundan gelme Yokevet'ti. Amram'a Harun'u, Musa'yı ve kızkardeşleri Miryam'ı doğurdu. 60[*]

Harun Nadav, Avihu, Elazar ve İtamar'ın babasıydı. 61[*]

Nadav'la Avihu RAB'bin önünde kurallara aykırı bir ateş sunarken öldüler.

62Levililer'den sayılan bir aylık ve daha yukarı yaştaki bütün erkekler 23 000 kişiydi. Bunlar öbür İsrailliler'le birlikte sayılmadılar. Çünkü öbür İsrailliler arasında onlara pay verilmemişti.

63Şeria Irmağı yanında, Eriha karşısındaki Moav ovalarında Musa'yla Kâhin Elazar'ın saydıkları İsrailliler bunlardı.64Ancak, bu sayılanların arasında Musa'yla Kâhin Harun'un Sina Çölü'nde saymış olduğu İsrailliler'den kimse yoktu.65[*]

Çünkü RAB o dönemde sayımı yapılan İsrailliler'in kesinlikle çölde öleceğini söylemişti. Onlardan Yefunne oğlu Kalev'le Nun oğlu Yeşu'dan başka kimse sağ kalmamıştı.

27

Selofhat'ın Kızları

(Say.36:1-12)

1-2Yusuf oğlu Manaşşe'nin boylarından Manaşşe oğlu Makir oğlu Gilat oğlu Hefer oğlu Selofhat'ın Mahla, Noa, Hogla, Milka, Tirsa adındaki kızları, Buluşma Çadırı'nın girişinde Musa'nın, Kâhin Elazar'ın, önderlerin ve bütün topluluğun önüne gelip şöyle dediler: 3“Babamız çölde öldü. RAB'be başkaldıran Korah'ın yandaşları arasında değildi. İşlemiş olduğu günahtan ötürü öldü. Oğulları olmadı. 4Erkek çocuğu olmadı diye babamızın adı kendi boyu arasından neden yok olsun? Babamızın kardeşleri arasında bize de mülk verin.”

5Musa onların davasını RAB'be götürdü. 6RAB Musa'ya şöyle dedi: 7[*]

“Selofhat'ın kızları doğru söylüyor. Onlara amcalarıyla birlikte miras olarak mülk verecek, babalarının mirasını onlara aktaracaksın.

8“İsrailliler'e de ki, ‘Bir adam erkek çocuğu olmadan ölürse, mirasını kızına vereceksiniz. 9Kızı yoksa mirasını kardeşlerine, 10kardeşleri yoksa amcalarına vereceksiniz. 11Amcaları da yoksa, mirasını bağlı olduğu boyda kendisine en yakın akrabasına vereceksiniz. Yakını mirası mülk edinsin. Musa'ya verdiğim buyruk uyarınca, İsrailliler için kesin bir kural olacak bu.’ ”

Yeşu Musa'nın Yerine Geçecek

(Yas.31:1-8)

12[*]

Bundan sonra RAB Musa'ya, “Haavarim dağlık bölgesine çık, İsrailliler'e vereceğim ülkeye bak” dedi, 13“Ülkeyi gördükten sonra, ağabeyin Harun gibi sen de ölüp atalarına kavuşacaksın. 14Çünkü ikiniz de Zin Çölü'nde buyruğuma karşı çıktınız. Topluluk sularda bana başkaldırdığında, onların önünde kutsallığımı önemsemediniz.” –Bunlar Zin Çölü'ndeki Kadeş'te Meriva sularıdır.–

15-16Musa, “Bütün insan ruhlarının Tanrısı RAB bu topluluğa bir önder atasın” diye karşılık verdi, 17[*]

“O kişi topluluğun önünde yürüsün ve topluluğu yönetsin. Öyle ki, RAB'bin topluluğu çobansız koyunlar gibi kalmasın.”

18[*]

Bunun üzerine RAB, “Kendisinde RAB'bin Ruhu bulunan Nun oğlu Yeşu'yu yanına al, üzerine elini koy” dedi, 19“Onu Kâhin Elazar'la bütün topluluğun önüne çıkar ve hepsinin önünde görevlendir. 20Bütün İsrail topluluğu sözünü dinlesin diye ona yetkinden ver. 21Kâhin Elazar'ın önüne çıkacak; kâhin, Yeşu için Urim* aracılığıyla RAB'be danışacak. Bu yöntemle Elazar Yeşu'yu ve bütün halkı yönlendirecek.”

22Musa RAB'bin kendisine buyurduğu gibi yaptı. Yeşu'yu Kâhin Elazar'ın ve bütün topluluğun önüne götürdü.23[*]

RAB'bin buyruğu uyarınca ellerini üzerine koyarak onu görevlendirdi.

28

Günlük Sunular

(Çık.29:38-46)

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“İsrailliler'e buyur ve de ki, ‘Bana sunacağınız sunuyu –yakılan sunu ve beni hoşnut eden koku olarak sunacağınız yiyeceği– belirlenen zamanda sunmaya dikkat edeceksiniz.’ 3Onlara de ki, ‘RAB'be sunacağınız yakılan sunu şudur: Günlük yakmalık sunu* olarak her gün bir yaşında kusursuz iki erkek kuzu sunacaksınız. 4Kuzunun birini sabah, öbürünü akşamüstü sunun. 5Kuzuyla birlikte tahıl sunusu* olarak dörtte bir hin[u]

sıkma zeytinyağıyla yoğrulmuş onda bir efaü

ince un sunacaksınız. 6Günlük yakmalık sunu, Sina Dağı'nda başlatılan, RAB'bi hoşnut eden koku olarak yakılan sunudur. 7Kuzuyla birlikte dökmelik sunu olarak dörtte bir hin içki sunacaksınız. Dökmelik sunuyu RAB için kutsal yerde dökeceksiniz. 8Öbür kuzuyu akşamüstü, yakılan sunu ve RAB'bi hoşnut eden koku olarak, sabahki gibi tahıl sunusu ve dökmelik sunuyla birlikte bana sunacaksınız.’ ”

Şabat Sunuları

9[*]

“ ‘Şabat Günü* bir yaşında kusursuz iki erkek kuzuyla birlikte tahıl sunusu* olarak zeytinyağıyla yoğrulmuş onda iki efa[v]

ince un ve onun dökmelik sunusunu sunacaksınız. 10Günlük yakmalık sunuyla* dökmelik sunusu dışında, her Şabat Günü sunulan yakmalık sunu budur.’ ”

Yeni Ay Sunuları

11“ ‘Her ayın ilk günü, RAB'be yakmalık sunu* olarak iki boğa, bir koç ve bir yaşında kusursuz yedi erkek kuzu sunacaksınız. 12Her boğayla birlikte tahıl sunusu* olarak zeytinyağıyla yoğrulmuş onda üç efa[y]

ince un; koçla birlikte tahıl sunusu olarak zeytinyağıyla yoğrulmuş onda iki efa ince un; 13her kuzuyla da tahıl sunusu olarak zeytinyağıyla yoğrulmuş onda bir efa ince un sunacaksınız. Bu, yakmalık sunu, RAB'bi hoşnut eden koku, yakılan sunu olacaktır.14Her boğayla dökmelik sunu olarak yarım hin[z]

, koçla üçte bir hin[a]

, her kuzuyla dörtte bir hin[b]

şarap sunacaksınız. Yıl boyunca her Yeni Ay'da yapılacak yakmalık sunu budur. 15Günlük yakmalık sunuyla dökmelik sunusu dışında, RAB'be günah sunusu olarak bir teke sunulacak.’ ”

Fısıh Sunuları

(Çık.12:15-20; Lev.23:4-8; Yas.16:1-8)

16[*]

“ ‘RAB'bin Fısıh* kurbanı birinci ayın* on dördüncü günü kesilmelidir. 17On beşinci gün bayram olacaktır; yedi gün mayasız ekmek yiyeceksiniz. 18İlk gün kutsal toplantı düzenleyecek, gündelik işlerinizi yapmayacaksınız. 19RAB için yakılan sunu, yakmalık sunu* olarak iki boğa, bir koç ve bir yaşında yedi erkek kuzu sunacaksınız. Sunacağınız hayvanlar kusursuz olmalı. 20-21Her boğayla birlikte tahıl sunusu* olarak zeytinyağıyla yoğrulmuş onda üç efa, koçla onda iki efa, her kuzuyla onda bir efa ince un sunacaksınız; 22günahlarınızı bağışlatmak için de günah sunusu* olarak bir teke sunacaksınız. 23Her sabah sunacağınız günlük yakmalık sunuya ek olarak bunları da sunacaksınız. 24Böylece her gün RAB'bi hoşnut eden koku olarak yakılan yiyecek sunusunu yedi gün sunacaksınız. Bunu günlük yakmalık sunuyla dökmelik sunusuna ek olarak sunacaksınız. 25Yedinci gün kutsal toplantı düzenleyecek, gündelik işlerinizi yapmayacaksınız.’ ”

Haftalar Bayramı'nda Sunulacak Sunular

(Lev.23:15-22; Yas.16:9-12)

26“ ‘İlk ürünleri kutlama günü, Haftalar Bayramı'nda* RAB'be yeni tahıl sunusu* sunduğunuzda kutsal toplantı düzenleyecek, gündelik işlerinizi yapmayacaksınız. 27RAB'bi hoşnut eden koku, yakmalık sunu* olarak iki boğa, bir koç ve bir yaşında yedi erkek kuzu sunacaksınız. 28-29Her boğayla birlikte tahıl sunusu olarak zeytinyağıyla yoğrulmuş onda üç efa, koçla birlikte onda iki efa, her kuzuyla da onda bir efa ince un sunacaksınız; 30günahlarınızı bağışlatmak için de bir teke sunacaksınız. 31Günlük yakmalık sunuyla tahıl sunusuna ek olarak bunları dökmelik sunuyla birlikte sunacaksınız. Sunacağınız hayvanlar kusursuz olmalı.’ ”

29

Boru Çalma Günü

(Lev.23:23-25)

1“ ‘Yedinci ayın* birinci günü kutsal toplantı düzenleyecek, gündelik işlerinizi yapmayacaksınız. O gün sizin için boru çalma günü olacak. 2RAB'bi hoşnut eden koku, yakmalık sunu* olarak kusursuz bir boğa, bir koç ve bir yaşında yedi erkek kuzu sunacaksınız. 3-4Boğayla birlikte tahıl sunusu* olarak zeytinyağıyla yoğrulmuş onda üç efa[c]

, koçla birlikte onda iki efaç

, her kuzuyla da onda bir efa[d]

ince un sunacaksınız. 5Günahlarınızı bağışlatmak için de günah sunusu* olarak bir teke sunacaksınız. 6Kurala göre sunacağınız aylık ve günlük yakmalık sunuyla dökmelik sunulara, tahıl sunularına ek olarak bunları sunacaksınız. Bunlar RAB'bi hoşnut eden koku olarak yakılan sunulardır.’ ”

Günahları Bağışlatma Günü Sunulacak Sunular

(Lev.16:2-34; 23:26-32)

7[*]

“ ‘Yedinci ayın* onuncu günü kutsal bir toplantı düzenleyeceksiniz. O gün isteklerinizi denetleyecek, hiç iş yapmayacaksınız. 8RAB'bi hoşnut eden koku, yakmalık sunu* olarak bir boğa, bir koç ve bir yaşında yedi erkek kuzu sunacaksınız. Sunacağınız hayvanlar kusursuz olmalı. 9Boğayla birlikte tahıl sunusu* olarak zeytinyağıyla yoğrulmuş onda üç efa, koçla birlikte onda iki efa, 10her kuzuyla da onda bir efa ince un sunacaksınız. 11Günah sunusu* için bir teke sunacaksınız. Günahlarınızı bağışlatmak için sunulan günah sunusu, günlük yakmalık sunuyla dökmelik ve tahıl sunularına ek olarak bunları da sunacaksınız.’ ”

Çardak Bayramı'nda Sunulacak Sunular

(Lev.23:33-43; Yas.16:13-17)

12[*]

“ ‘Yedinci ayın* on beşinci günü kutsal bir toplantı düzenleyecek, gündelik işlerinizi yapmayacaksınız. Bu bayramı RAB'bin onuruna yedi gün kutlayacaksınız. 13RAB'bi hoşnut eden koku olarak yakılan sunu, yakmalık sunu* olarak on üç boğa, iki koç ve bir yaşında on dört erkek kuzu sunacaksınız. Bu hayvanlar kusursuz olmalı. 14-15Her boğayla birlikte tahıl sunusu* olarak zeytinyağıyla yoğrulmuş onda üç efa, her koçla birlikte onda iki efa, her kuzuyla da onda bir efa ince un sunacaksınız. 16Günah sunusu* için bir teke sunacaksınız. Bu sunular günlük yakmalık sunuyla tahıl sunularına ve dökmelik sunulara ek olacak.

17“ ‘İkinci gün kusursuz on iki boğa, iki koç ve bir yaşında on dört erkek kuzu sunacaksınız. 18Boğa, koç ve kuzularla sayısına göre istenilen tahıl sunularını ve dökmelik sunuları sunacaksınız. 19Günah sunusu için bir teke sunacaksınız. Bu sunular günlük yakmalık sunuyla tahıl sunularına ve dökmelik sunulara ek olacak.

20“ ‘Üçüncü gün kusursuz on bir boğa, iki koç ve bir yaşında on dört erkek kuzu sunacaksınız. 21Boğa, koç ve kuzularla sayısına göre istenilen tahıl sunularını ve dökmelik sunuları sunacaksınız. 22Günah sunusu için bir teke sunacaksınız. Bu sunular günlük yakmalık sunuyla tahıl sunularına ve dökmelik sunulara ek olacak.

23“ ‘Dördüncü gün kusursuz on boğa, iki koç ve bir yaşında on dört erkek kuzu sunacaksınız. 24Boğa, koç ve kuzularla sayısına göre istenilen tahıl sunularını ve dökmelik sunuları sunacaksınız. 25Günah sunusu için bir teke sunacaksınız. Bu sunular günlük yakmalık sunuyla tahıl sunularına ve dökmelik sunulara ek olacak.

26“ ‘Beşinci gün kusursuz dokuz boğa, iki koç ve bir yaşında on dört erkek kuzu sunacaksınız. 27Boğa, koç ve kuzularla sayısına göre istenilen tahıl sunularını ve dökmelik sunuları sunacaksınız. 28Günah sunusu için bir teke sunacaksınız. Bu sunular günlük yakmalık sunuyla tahıl sunularına ve dökmelik sunulara ek olacak.

29“ ‘Altıncı gün kusursuz sekiz boğa, iki koç ve bir yaşında on dört erkek kuzu sunacaksınız. 30Boğa, koç ve kuzularla sayısına göre istenilen tahıl sunularını ve dökmelik sunuları sunacaksınız. 31Günah sunusu için bir teke sunacaksınız. Bu sunular günlük yakmalık sunuyla tahıl sunularına ve dökmelik sunulara ek olacak.

32“ ‘Yedinci gün kusursuz yedi boğa, iki koç ve bir yaşında on dört erkek kuzu sunacaksınız. 33Boğa, koç ve kuzularla sayısına göre istenilen tahıl sunularını ve dökmelik sunuları sunacaksınız. 34Günah sunusu için bir teke sunacaksınız. Bu sunular günlük yakmalık sunuyla tahıl sunularına ve dökmelik sunulara ek olacak.

35[*]

“ ‘Sekizinci gün bir toplantı düzenleyecek, gündelik işlerinizi yapmayacaksınız. 36Yakmalık sunu, yakılan sunu, RAB'bi hoşnut eden koku olarak kusursuz bir boğa, bir koç ve bir yaşında yedi erkek kuzu sunacaksınız. 37Boğa, koç ve kuzularla sayısına göre istenilen tahıl sunularını ve dökmelik sunuları sunacaksınız. 38Günah sunusu için bir teke sunacaksınız. Bu sunular günlük yakmalık sunuyla tahıl sunularına ve dökmelik sunulara ek olacak.

39“ ‘Adadığınız adaklar ve gönülden verdiğiniz sunuların yanısıra, bayramlarınızda RAB'be yakmalık, tahıl, dökmelik ve esenlik sunularınız* olarak bunları sunun.’ ”

40Musa RAB'bin kendisine buyurduğu her şeyi İsrailliler'e anlattı.

30

Adaklarla İlgili Kurallar

1Musa İsrail'in oymak önderlerine şöyle dedi: “RAB şöyle buyurdu: 2[*]

‘Eğer bir adam RAB'be adak adar ya da ant içerek kendini yükümlülük altına sokarsa, verdiği sözü bozmayacak, ağzından her çıkanı yerine getirecek.

3“ ‘Genç bir kadın babasının evindeyken RAB'be adak adar ya da kendini yükümlülük altına sokarsa, 4babası da onun RAB'be adadığı adağı ve kendini yükümlülük altına soktuğunu duyar, ona karşı çıkmazsa, kadının adadığı adaklar ve kendini altına soktuğu yükümlülük geçerli sayılacak. 5Ama babası bunları duyduğu gün engel olursa, kadının adadığı adaklar ve kendini altına soktuğu yükümlülük geçerli sayılmayacak; RAB onu bağışlayacak, çünkü babası ona engel olmuştur.

6“ ‘Eğer kadın adak adadıktan ya da düşünmeden kendini yükümlülük altına soktuktan sonra evlenirse, 7kocası da bunu duyar ve aynı gün ona karşı çıkmazsa, adadığı adaklar ve kendini altına soktuğu yükümlülük geçerli sayılacak. 8Ama kocası bunu duyduğu gün engel olur, kadının adadığı adağı ya da düşünmeden kendini altına soktuğu yükümlülüğü geçerli saymazsa, RAB kadını bağışlayacaktır.

9“ ‘Dul ya da boşanmış bir kadının adadığı adak, kendini yükümlülük altına soktuğu her şey geçerli sayılacak.

10“ ‘Eğer bir kadın evliyken bir adak adar ya da ant içerek kendini yükümlülük altına sokarsa, 11kocası da bunu duyar, karşı çıkmaz, ona engel olmazsa, kadının adadığı bütün adaklar ya da kendini altına soktuğu her yükümlülük geçerli sayılacak. 12Ama kocası bunları duyduğu gün engel olursa, kadının adadığı bütün adaklar ve kendini altına soktuğu yükümlülük geçerli sayılmayacak. Kocası geçersiz kılmıştır, RAB kadını bağışlayacak. 13Kocası, kadının kendi isteklerini denetlemesi için adadığı adağı ya da ant içerek kendini altına soktuğu yükümlülüğü onaylayabilir ya da geçersiz kılabilir.14Eğer kocası bir gün içinde bu konuda ona karşı çıkmazsa, bütün adaklarını ya da yükümlülüklerini onaylamış olur. Onları duyduğu gün kadına karşı çıkmamakla onaylamış sayılır. 15Eğer onları duyduktan bir süre sonra engel olursa, kadının suçundan kocası sorumlu olacaktır.’ ”

16Erkekle karısı, babayla evinde yaşayan genç kızı arasındaki ilişki konusunda RAB'bin Musa'ya buyurduğu kurallar bunlardır.

31

Midyanlılar'dan Öç Alınıyor

1-2RAB Musa'ya, “Midyanlılar'dan İsrailliler'in öcünü al; sonra ölüp atalarına kavuşacaksın” dedi.

3Bunun üzerine Musa halka, “Midyanlılar'a karşı savaşmak ve onlardan RAB'bin öcünü almak üzere aranızdan adamlar silahlandırın” dedi, 4“Savaşa İsrail'in her oymağından bin kişi gönderin.”

5Böylece İsrail'in her oymağından biner kişi olmak üzere 12 000 kişi seçilip savaşa hazırlandı. 6Musa onları –her oymaktan biner kişiyi– ve Kâhin Elazar oğlu Pinehas'ı savaşa gönderdi. Pinehas yanına kutsal yere ait bazı eşyaları ve çağrı borazanlarını aldı. 7RAB'bin Musa'ya verdiği buyruk uyarınca, Midyanlılar'a savaş açıp bütün erkekleri öldürdüler.8Öldürdükleri arasında beş Midyan kralı –Evi, Rekem, Sur, Hur ve Reva– da vardı. Beor oğlu Balam'ı da kılıçla öldürdüler.9Midyanlı kadınlarla çocuklarını tutsak alıp bütün hayvanlarını, sürülerini, mallarını yağmaladılar. 10Midyanlılar'ın yaşadığı bütün kentleri, obaları ateşe verdiler. 11İnsanları, hayvanları, yağmalanmış bütün malları yanlarına aldılar. 12Tutsaklarla yağmalanmış malları Şeria Irmağı'nın yanında, Eriha karşısında, Moav ovalarındaki ordugahta konaklayan Musa'yla Kâhin Elazar'a ve İsrail topluluğuna getirdiler.

13Musa, Kâhin Elazar ve topluluğun önderleri onları karşılamak için ordugahın dışına çıktılar. 14Musa savaştan dönen ordu komutanlarına –binbaşılara, yüzbaşılara– öfkelendi.

15Onlara, “Bütün kadınları sağ mı bıraktınız?” diye çıkıştı, 16[*]

“Bu kadınlar Balam'ın verdiği öğüde uyarak Peor olayında İsrailliler'in RAB'be ihanet etmesine neden oldular. Bu yüzden RAB'bin topluluğu arasında ölümcül hastalık başgösterdi.17Şimdi bütün erkek çocukları ve erkekle yatmış kadınları öldürün. 18Yalnız erkekle yatmamış genç kızları kendiniz için sağ bırakın.

19“Aranızda birini öldüren ya da öldürülen birine dokunan herkes yedi gün ordugahın dışında kalsın. Üçüncü ve yedinci gün kendinizi de tutsaklarınızı da günahtan arındıracaksınız. 20Her giysiyi, deriden, keçi kılından, tahtadan yapılmış her nesneyi arındıracaksınız.”

21Bundan sonra Kâhin Elazar, savaştan dönen askerlere, “RAB'bin Musa'ya buyurduğu yasanın kuralı şudur” dedi, 22-23“Altını, gümüşü, tuncu*, demiri, kalayı, kurşunu –ateşe dayanıklı her nesneyi– ateşten geçireceksiniz; ancak bundan sonra temiz sayılacak. Ayrıca temizlenme suyuyla da arındıracaksınız. Ateşe dayanıklı olmayan nesneleri sudan geçireceksiniz. 24Yedinci gün giysilerinizi yıkayın. Böylece temiz sayılacaksınız. Sonra ordugaha girebilirsiniz.”

Yağmalanan Malın Paylaştırılması

25RAB Musa'ya şöyle dedi: 26“Sen, Kâhin Elazar ve topluluğun aile başları ele geçirilen insanlarla hayvanları sayacaksınız. 27Ele geçirilenleri savaşa katılan askerlerle topluluğun geri kalanı arasında paylaştıracaksınız. 28Savaşa katılan askerlere düşen paydan –insan, sığır, eşek, davardan– vergi olarak RAB'be beş yüzde bir pay ayıracaksın. 29Bu vergiyi askerlere düşen yarı paydan alacak, RAB'be armağan olarak Kâhin Elazar'a vereceksin. 30Öbür İsrailliler'e düşen yarıdan, gerek insanlardan, gerek hayvanlardan –sığır, eşek, davardan– ellide birini alıp RAB'bin Konutu'nun hizmetinden sorumlu olan Levililer'e vereceksin.” 31Musa'yla Kâhin Elazar RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi yaptılar.

32Savaşa katılan askerlerin ele geçirdiklerinden kalanlar şunlardı:

675 000 davar, 3372 000 sığır, 3461 000 eşek, 35erkekle yatmamış 32 000 kız.

36Savaşa katılan askerlere düşen yarı pay da şuydu: 337 500 davar, 37bunlardan RAB'be vergi olarak 675 davar verildi;3836 000 sığır, bunlardan RAB'be vergi olarak 72 sığır verildi; 3930 500 eşek, bunlardan RAB'be vergi olarak 61 eşek verildi; 4016 000 kişi, bunlardan RAB'be vergi olarak 32 kişi verildi.

41Musa, RAB'bin kendisine buyurduğu gibi, RAB'be ayrılan vergiyi Kâhin Elazar'a verdi.

42Musa'nın savaşa katılan askerlerden alıp İsrailliler'e ayırdığı yarı pay şuydu: 43Topluluğa düşen yarı pay 337 500 davar, 4436 000 sığır, 4530 500 eşek, 4616 000 kişi.

47Musa, RAB'bin kendisine buyurduğu gibi, İsrailliler'e düşen yarı paydan her elli kişiden ve hayvandan birini alıp RAB'bin Konutu'nun hizmetinden sorumlu olan Levililer'e verdi.

48Ordu komutanları –binbaşılar ve yüzbaşılar– Musa'ya gidip, 49“Efendimiz, yönetimimiz altındaki askerleri saydık, eksik yok” dediler, 50“İşte, ele geçirdiğimiz altın eşyaları –pazıbentleri, bilezikleri, yüzükleri, küpeleri, kolyeleri– getirdik. Günahlarımızı bağışlatmak için bunları RAB'be sunuyoruz.”

51Musa'yla Kâhin Elazar altını, her tür işlenmiş altın eşyayı onlardan aldılar. 52Binbaşı ve yüzbaşılardan alıp RAB'be armağan olarak sundukları altının toplam ağırlığı 16 750 şekeldi[e]

. 53Savaşa katılan her asker kendine yağmalanmış maldan almıştı.

54Musa'yla Kâhin Elazar binbaşı ve yüzbaşılardan aldıkları altını İsrailliler için RAB'bin önünde bir anımsatma sunusu olarak Buluşma Çadırı'na getirdiler.

32

Şeria Irmağı'nın Doğusuna Yerleşen Oymaklar

(Yas.3:12-22)

1Çok sayıda hayvanı olan Rubenliler'le Gadlılar Yazer ve Gilat topraklarının hayvanlar için uygun bir yer olduğunu gördüler. 2-4Musa'yla Kâhin Elazar'a ve topluluğun önderlerine giderek, “RAB'bin yardımıyla İsrail halkının ele geçirdiği Atarot, Divon, Yazer, Nimra, Heşbon, Elale, Sevam, Nevo, Beon kentlerini içeren bölge hayvanlar için uygun bir yer” dediler, “Kullarınızın da hayvanları var. 5Bizden hoşnut kaldıysanız, bu ülkeyi mülk olarak bize verin ki, Şeria Irmağı'nın karşı yakasına geçmek zorunda kalmayalım.”

6Musa, “İsrailli kardeşleriniz savaşa giderken siz burada mı kalacaksınız?” diye karşılık verdi, 7“RAB'bin kendilerine vereceği ülkeye giden İsrailliler'in neden cesaretini kırıyorsunuz? 8[*]

Ülkeyi araştırsınlar diye Kadeş-Barnea'dan gönderdiğim babalarınız da aynı şeyi yaptılar. 9Eşkol Vadisi'ne kadar gidip ülkeyi gördükten sonra, RAB'bin kendilerine vereceği ülkeye gitmemeleri için İsrailliler'in gözünü korkuttular. 10[*]

O gün RAB öfkelenerek şöyle ant içti: 11‘Madem bütün yürekleriyle ardımca yürümediler, Mısır'dan çıkanlardan yirmi ve daha yukarı yaştakilerin hiçbiri İbrahim'e, İshak'a, Yakup'a ant içerek söz verdiğim ülkeyi görmeyecek. 12Kenaz soyundan Yefunne oğlu Kalev'le Nun oğlu Yeşu'dan başkası orayı görmeyecek. Çünkü onlar bütün yürekleriyle ardımca yürüdüler.’ 13İsrailliler'e öfkelenen RAB, gözünde kötülük yapan o kuşak büsbütün yok oluncaya dek kırk yıl onları çölde dolaştırdı.

14“İşte, ey günahkârlar soyu, babalarınızın yerine siz geçtiniz ve RAB'bin İsrail'e daha çok öfkelenmesine neden oluyorsunuz. 15Eğer O'nun ardınca yürümekten vazgeçerseniz, bütün bu halkı yine çölde bırakacak; siz de bu halkın yok olmasına neden olacaksınız.”

16Gadlılar'la Rubenliler Musa'ya yaklaşıp, “Burada hayvanlarımız için ağıllar yapmamıza, çocuklarımız için yeniden kentler kurmamıza izin ver” dediler, 17“Kendimiz de hemen silahlanıp İsrailliler'i kendilerinin olacak ülkeye götürünceye dek onlara öncülük edeceğiz. Ülke halkı yüzünden çocuklarımız surlu kentlerde yaşayacak. 18Her İsrailli mülküne kavuşmadan evlerimize dönmeyeceğiz. 19Şeria Irmağı'nın karşı yakasında onlarla birlikte mülk almayacağız, çünkü bizim payımız Şeria Irmağı'nın doğu yakasına düştü.”

20Musa şöyle yanıtladı: “Bu söylediklerinizi yapar, RAB'bin önünde savaşa gitmek üzere silahlanıp 21RAB düşmanlarını kovuncaya dek hepiniz O'nun önünde Şeria Irmağı'nın karşı yakasına silahlı olarak geçerseniz, 22ülke ele geçirildiğinde dönebilir, RAB'be ve İsrail'e karşı yükümlülüğünüzden özgür olursunuz. RAB'bin önünde bu topraklar sizin olacaktır.

23“Ama söylediklerinizi yapmazsanız, RAB'be karşı günah işlemiş olursunuz; günahınızın cezasını çekeceğinizi bilmelisiniz. 24Çocuklarınız için yeniden kentler kurun, davarlarınız için ağıllar yapın. Yeter ki, verdiğiniz sözü yerine getirin.”

25Gadlılar'la Rubenliler, “Efendimiz, bize buyurduğun gibi yapacağız” diye yanıtladılar, 26“Çoluk çocuğumuz, sığırlarımızla öbür hayvanlarımız burada, Gilat kentlerinde kalacak. 27Ama buyurduğun gibi, silahlanmış olan herkes RAB'bin önünde savaşmak üzere karşı yakaya geçecek.”

28[*]

Musa Gadlılar'la Rubenliler hakkında Kâhin Elazar'a, Nun oğlu Yeşu'ya ve İsrail oymaklarının aile başlarına buyruk verdi. 29Şöyle dedi: “Gadlılar'la Rubenliler'den silahlanmış olan herkes RAB'bin önünde sizinle birlikte Şeria Irmağı'nın karşı yakasına geçerse, ülkeyi de ele geçirirseniz, Gilat bölgesini miras olarak onlara vereceksiniz. 30Ama silahlanmış olarak sizinle ırmağın karşı yakasına geçmezlerse, Kenan ülkesinde sizinle miras alacaklar.”

31Gadlılar'la Rubenliler, “RAB'bin bize buyurduğunu yapacağız” dediler, 32“Silahlanmış olarak RAB'bin önünde Kenan ülkesine gideceğiz. Ama alacağımız mülk Şeria Irmağı'nın doğu yakasında olacak.”

33Böylece Musa Gadlılar'la Rubenliler'e ve Yusuf oğlu Manaşşe oymağının yarısına Amorlular'ın Kralı Sihon'un ülkesiyle Başan Kralı Og'un ülkesini ve çevrelerindeki topraklarla kentleri verdi.

34-36Gadlılar surlu Divon, Atarot, Aroer, Atrot-Şofan, Yazer, Yogboha, Beytnimra ve Beytharan kentlerini yeniden kurdular, davarları için ağıllar yaptılar. 37-38Rubenliler Heşbon, Elale, Kiryatayim, Nevo, Baal-Meon –bu son iki ad değiştirildi– ve Sivma kentlerini yeniden kurdular. Kurdukları kentlere yeni adlar verdiler.

39Manaşşe oğlu Makir'in soyundan gelenler gidip Gilat'ı ele geçirerek, orada yaşayan Amorlular'ı kovdular. 40Böylece Musa Gilat'ı Manaşşe oğlu Makir'in soyundan gelenlere verdi; onlar da oraya yerleştiler. 41Manaşşe soyundan Yair gidip Amorlular'ın yerleşim birimlerini ele geçirdi ve bunlara Havvot-Yair[f]

adını verdi. 42Novah da Kenat'la çevresindeki köyleri ele geçirerek oraya kendi adını verdi.

33

Mısır'dan Moav'a Yolculuk

1Musa'yla Harun önderliğinde birlikler halinde Mısır'dan çıkan İsrailliler sırasıyla aşağıdaki yolculukları yaptılar. 2Musa RAB'bin buyruğu uyarınca sırasıyla yapılan yolculukları kayda geçirdi. Yapılan yolculuklar şunlardır:

3İsrailliler Fısıh* kurbanının ertesi günü –birinci ayın* on beşinci günü– Mısırlılar'ın gözü önünde zafer havası içinde Ramses'ten yola çıktılar. 4O sırada Mısırlılar RAB'bin yok ettiği ilk doğan çocuklarını gömüyorlardı; RAB onların ilahlarını yargılamıştı.

5İsrailliler Ramses'ten yola çıkıp Sukkot'ta konakladılar.

6Sukkot'tan ayrılıp çöl kenarındaki Etam'da konakladılar.

7Etam'dan ayrılıp Baal-Sefon'un doğusundaki Pi-Hahirot'a döndüler, Migdol yakınlarında konakladılar.

8Pi-Hahirot'tan ayrılıp denizden çöle geçtiler. Etam Çölü'nde üç gün yürüdükten sonra Mara'da konakladılar.

9[*]

Mara'dan ayrılıp on iki su kaynağı ve yetmiş hurma ağacı olan Elim'e giderek orada konakladılar.

10Elim'den ayrılıp Kamış Denizi* kıyısında konakladılar.

11Kamış Denizi'nden ayrılıp Sin Çölü'nde konakladılar.

12Sin Çölü'nden ayrılıp Dofka'da konakladılar.

13Dofka'dan ayrılıp Aluş'ta konakladılar.

14Aluş'tan ayrılıp Refidim'de konakladılar. Orada halk için içecek su yoktu.

15Refidim'den ayrılıp Sina Çölü'nde konakladılar.

16Sina Çölü'nden ayrılıp Kivrot-Hattaava'da konakladılar.

17Kivrot-Hattaava'dan ayrılıp Haserot'ta konakladılar.

18Haserot'tan ayrılıp Ritma'da konakladılar.

19Ritma'dan ayrılıp Rimmon-Peres'te konakladılar.

20Rimmon-Peres'ten ayrılıp Livna'da konakladılar.

21Livna'dan ayrılıp Rissa'da konakladılar.

22Rissa'dan ayrılıp Kehelata'da konakladılar.

23Kehelata'dan ayrılıp Şefer Dağı'nda konakladılar.

24Şefer Dağı'ndan ayrılıp Harada'da konakladılar.

25Harada'dan ayrılıp Makhelot'ta konakladılar.

26Makhelot'tan ayrılıp Tahat'ta konakladılar.

27Tahat'tan ayrılıp Terah'ta konakladılar.

28Terah'tan ayrılıp Mitka'da konakladılar.

29Mitka'dan ayrılıp Haşmona'da konakladılar.

30Haşmona'dan ayrılıp Moserot'ta konakladılar.

31Moserot'tan ayrılıp Bene-Yaakan'da konakladılar.

32Bene-Yaakan'dan ayrılıp Hor-Hagidgat'ta konakladılar.

33Hor-Hagidgat'tan ayrılıp Yotvata'da konakladılar.

34Yotvata'dan ayrılıp Avrona'da konakladılar.

35Avrona'dan ayrılıp Esyon-Gever'de konakladılar.

36Esyon-Gever'den ayrılıp Zin Çölü'nde –Kadeş'te– konakladılar.

37Kadeş'ten ayrılıp Edom sınırındaki Hor Dağı'nda konakladılar.

38[*]

Kâhin Harun RAB'bin buyruğu uyarınca Hor Dağı'na çıktı. İsrailliler'in Mısır'dan çıkışlarının kırkıncı yılı, beşinci ayın birinci günü orada öldü. 39Hor Dağı'nda öldüğünde Harun 123 yaşındaydı.

40[*]

Kenan ülkesinin Negev bölgesinde yaşayan Kenanlı Arat Kralı İsrailliler'in geldiğini duydu.

41İsrailliler Hor Dağı'ndan ayrılıp Salmona'da konakladılar.

42Salmona'dan ayrılıp Punon'da konakladılar.

43Punon'dan ayrılıp Ovot'ta konakladılar.

44Ovot'tan ayrılıp Moav sınırındaki İye-Haavarim'de konakladılar.

45İyim'den[g]

ayrılıp Divon-Gad'da konakladılar.

46Divon-Gad'dan ayrılıp Almon-Divlatayma'da konakladılar.

47Almon-Divlatayma'dan ayrılıp Nevo yakınlarındaki Haavarim dağlık bölgesinde konakladılar.

48Haavarim dağlık bölgesinden ayrılıp Şeria Irmağı yanında, Eriha karşısındaki Moav ovalarında konakladılar. 49Şeria Irmağı boyunca Beythayeşimot'tan Avel-Haşşittim'e kadar Moav ovalarında konakladılar.

50Orada, Şeria Irmağı yanında Eriha karşısındaki Moav ovalarında RAB Musa'ya şöyle dedi: 51“İsrailliler'e de ki, ‘Şeria Irmağı'ndan Kenan ülkesine geçince, 52ülkede yaşayan bütün halkı kovacaksınız. Oyma ve dökme putlarını yok edecek, tapınma yerlerini yıkacaksınız. 53Ülkeyi yurt edinecek, oraya yerleşeceksiniz; çünkü mülk edinesiniz diye orayı size verdim. 54[*]

Ülkeyi boylarınız arasında kurayla paylaşacaksınız. Büyük boya büyük pay, küçük boya küçük pay vereceksiniz. Kurada kime ne çıkarsa, orası onun olacak. Dağıtımı atalarınızın oymaklarına göre yapacaksınız.

55“ ‘Ama ülkede yaşayanları kovmazsanız, orada bıraktığınız halk gözlerinizde kanca, böğürlerinizde diken olacak. Yaşayacağınız ülkede size sıkıntı verecekler. 56Ben de onlara yapmayı tasarladığımı size yapacağım.’ ”

34

Kenan Ülkesinin Sınırları

1RAB Musa'ya şöyle dedi: 2“İsrailliler'e de ki, ‘Mülk olarak size düşecek Kenan ülkesine girince, sınırlarınız şöyle olacak:

3[*]

“ ‘Güney sınırınız Zin Çölü'nden Edom sınırı boyunca uzanacak. Doğuda, güney sınırınız Lut Gölü'nün ucundan başlayacak, 4Akrep Geçidi'nin güneyinden Zin'e geçip Kadeş-Barnea'nın güneyine dek uzanacak. Oradan Hasar-Addar'a ve Asmon'a, 5oradan da Mısır Vadisi'ne uzanarak Akdeniz'de son bulacak.

6“ ‘Batı sınırınız Akdeniz ve kıyısı olacak. Batıda sınırınız bu olacak.

7“ ‘Kuzey sınırınız Akdeniz'den Hor Dağı'na dek uzanacak. 8Hor Dağı'ndan Levo-Hamat'a, oradan Sedat'a, 9Zifron'a doğru uzanarak Hasar-Enan'da son bulacak. Kuzeyde sınırınız bu olacak.

10“ ‘Doğu sınırınız Hasar-Enan'dan Şefam'a dek uzanacak. 11Sınırınız Şefam'dan Ayin'in doğusundaki Rivla'ya dek inecek. Oradan Kinneret Gölü'nün[h]

doğu kıyısındaki yamaçlara dek uzanacak. 12Oradan Şeria Irmağı boyunca uzanacak ve Lut Gölü'nde son bulacak.

“ ‘Her yandan ülkenizin sınırları bu olacaktır.’ ”

13[*]

graph-definition>

*

Musa İsrailliler'e, “Miras olarak kurayla paylaştıracağınız ülke budur” dedi, “RAB'bin buyruğu uyarınca ülke dokuz oymakla bir yarım oymak arasında paylaştırılacak. 14Çünkü Ruben oymağına bağlı ailelerle Gad oymağına bağlı aileler ve Manaşşe oymağının öbür yarısı mülklerini aldılar. 15Bu iki oymakla yarım oymak mülklerini Eriha'nın karşısındaki Şeria Irmağı'nın doğusunda aldılar.”

16RAB Musa'ya şöyle dedi: 17“Ülkeyi mülk olarak aranızda paylaştıracak adamlar şunlardır: Kâhin Elazar ve Nun oğlu Yeşu. 18Ülkeyi mülk olarak paylaştırmaları için her oymaktan birer önder görevlendirin. 19Şu adamları görevlendireceksiniz:

“Yahuda oymağından Yefunne oğlu Kalev, 20Şimon oymağından Ammihut oğlu Şemuel, 21Benyamin oymağından Kislon oğlu Elidat, 22Dan oymağından Yogli oğlu önder Bukki, 23Yusufoğulları'ndan: Manaşşe oymağından Efot oğlu önder Hanniel, 24Efrayim oymağından Şiftan oğlu önder Kemuel, 25Zevulun oymağından Parnak oğlu önder Elisafan,26İssakar oymağından Azzan oğlu önder Paltiel, 27Aşer oymağından Şelomi oğlu önder Ahihut, 28Naftali oymağından Ammihut oğlu önder Pedahel.”

29Kenan ülkesinde İsrailliler'e mülkü paylaştırmaları için RAB'bin görevlendirdiği adamlar bunlardı.

35

Levililer'e Ayrılan Kentler

1[*]

RAB Şeria Irmağı yanında Eriha karşısındaki Moav ovalarında Musa'ya şöyle dedi: 2“İsrailliler'e buyruk ver, alacakları mülkten oturmaları için Levililer'e kentler versinler. Kentlerin çevresinde otlaklar da vereceksiniz. 3Böylece yaşamak için Levililer'in kentleri olacak; sığırları, sürüleri, öbür hayvanları için otlakları da olacak.

4“Levililer'e vereceğiniz kentlerin çevresindeki otlaklar kent surundan bin arşını

uzaklıkta olacak. 5Kent ortada olmak üzere, kent dışından doğuda iki bin arşın[i]

, güneyde iki bin arşın, batıda iki bin arşın, kuzeyde iki bin arşın ölçeceksiniz. Bu bölge kentler için otlak olacak.”

Sığınak Kentler

(Yas.4:41-43; 19:1-13; Yşu.20:1-9)

6“Levililer'e vereceğiniz kentlerden altısı sığınak kent olacak; öyle ki, adam öldüren biri oraya kaçabilsin. Ayrıca Levililer'e kırk iki kent daha vereceksiniz. 7Levililer'e otlaklarıyla birlikte toplam kırk sekiz kent vereceksiniz. 8İsrailliler'in mülkünden Levililer'e vereceğiniz kentler her oymağa düşen pay oranında olsun. Çok kenti olan oymak çok, az kenti olan oymak az sayıda kent verecek.”

9RAB Musa'yla konuşmasını şöyle sürdürdü: 10“İsrailliler'e de ki, ‘Şeria Irmağı'ndan geçip Kenan ülkesine girince,11sığınak kentler olarak bazı kentler seçin. Öyle ki, istemeyerek birini öldüren kişi oraya kaçabilsin; 12öç alacak kişiden kaçıp sığınacak bir yeriniz olsun. Böylece adam öldüren kişi topluluğun önünde yargılanmadan öldürülmesin.13Vereceğiniz bu altı kent sizin için sığınak kentler olacak. 14Sığınak kentlerin üçünü Şeria Irmağı'nın doğusundan, üçünü de Kenan ülkesinden seçeceksiniz. 15Bu altı kent İsrailliler ve aralarında yaşayan yabancılarla yerli olmayan konuklar için sığınak kentler olacak. Öyle ki, istemeyerek birini öldüren kişi oraya kaçabilsin.

16“ ‘Eğer biri demir bir aletle başka birine vurur, o kişi de ölürse, adam katildir ve kesinlikle öldürülecektir. 17Birinin elinde adam öldürebilecek bir taş varsa, bu taşla başka birine vurursa, o kişi de ölürse, adam katildir ve kesinlikle öldürülecektir. 18Ya da elinde adam öldürebilecek tahtadan bir alet varsa, bununla birine vurursa, o kişi de ölürse, adam katildir ve kesinlikle öldürülecektir. 19Ölenin öcünü alacak kişi, katili öldürecektir; onunla karşılaşınca onu öldürecektir.20Eğer biri başka birine beslediği kinden ötürü onu iter ya da bile bile ona bir nesne fırlatırsa, o kişi de ölürse, 21ya da beslediği kinden ötürü onu yumruklar, o kişi de ölürse, vuran kişi kesinlikle öldürülecektir; katildir. Ölenin öcünü alacak kişi katille karşılaşınca onu öldürecektir.

22“ ‘Eğer biri bir başkasına kin beslemediği halde ansızın onu iter ya da istemeyerek ona bir nesne fırlatırsa, 23ya da onu görmeden üzerine öldürebilecek bir taş düşürürse, o kişi de ölürse, öldüren ölene kin beslemediğinden ve ona zarar vermek istemediğinden, 24topluluk adam öldürenle kan öcünü alacak kişi arasında şu kurallar uyarınca karar verecek:25Topluluk adam öldüreni kan öcü alacak kişinin elinden korumalı ve kaçmış olduğu sığınak kente geri göndermeli. Kişi kutsal yağla meshedilmiş* başkâhinin ölümüne dek orada kalmalıdır.

26“ ‘Ama adam öldüren kaçmış olduğu sığınak kentin sınırını geçer, 27kan öcü alacak kişi de onu sığınak kentin sınırı dışında görür, kan öcü alacak kişi öldüreni öldürürse suçlu sayılmayacaktır. 28Çünkü adam öldüren, başkâhinin ölümüne dek sığınak kentte kalmalı. Ancak onun ölümünden sonra kendi toprağına dönebilir.

29“ ‘Bunlar kuşaklar boyunca yaşadığınız her yerde sizin için kesin kural olacaktır.

30[*]

“ ‘Adam öldüren, tanıkların tanıklığıyla öldürülecek, bir tek kişinin tanıklığıyla öldürülmeyecektir.

31“ ‘Ölümü hak etmiş katilin canı için bedel almayacaksınız; o kesinlikle öldürülecektir.

32“ ‘Sığınak kente kaçmış olan birinin başkâhinin ölümünden önce toprağına dönüp yaşaması için bedel almayacaksınız.

33“ ‘İçinde yaşadığınız ülkeyi kirletmeyeceksiniz. Kan dökmek ülkeyi kirletir. İçinde kan dökülen ülke ancak kan dökenin kanıyla bağışlanır.

34“ ‘İçinde oturduğunuz, benim de içinde yaşadığım ülkeyi kirletmeyeceksiniz; çünkü ben İsrailliler'in arasında yaşayan RAB'bim.’ ”

36

Selofhat'ın Kızlarının Mirası

(Say.27:1-11)

1Yusufoğulları boylarından Manaşşe oğlu Makir oğlu Gilat'ın boyunun aile başları gelip Musa'ya ve İsrail'in aile başı olan önderlerine şöyle dediler: 2[*]

“RAB ülkeyi mülk olarak kurayla İsrailliler arasında paylaştırması için efendimiz Musa'ya buyruk verdi. Kardeşimiz Selofhat'ın mirasının kızlarına verilmesi için de buyruk verildi. 3Eğer Selofhat'ın kızları başka bir İsrail oymağına bağlı erkeklerle evlenirlerse, mirasları bizim ailelerimizden alınıp kocalarının bağlı oldukları oymağın mirasına eklenecek. Böylece kurayla bize düşen pay eksilecek. 4İsrailliler'in özgürlük yılı kutlandığında, kızların mirası kocalarının bağlı olduğu oymağa eklenecek. Böylece onların mirası atalarımızın oymağına düşen mirastan alınacak.”

5Musa, RAB'bin buyruğu uyarınca, İsrailliler'e şöyle buyurdu: “Yusuf soyundan gelenlerin söyledikleri doğrudur. 6RAB Selofhat'ın kızları için şöyle diyor: Selofhat'ın kızları babalarının bağlı olduğu oymak ve boydan herhangi bir erkekle evlenmekte özgürdürler. 7İsrail'de miras bir oymaktan öbür oymağa geçmeyecek. Her İsrailli atalarının bağlı olduğu oymağın mirasına bağlı kalacak. 8Herhangi bir İsrail oymağında miras alan kız, babasının bağlı olduğu oymak ve boydan biriyle evlenmelidir. Öyle ki, her İsrailli atalarının mirasını sahiplenebilsin. 9Miras bir oymaktan öbür oymağa geçmeyecek. Her İsrail oymağı aldığı mirasa bağlı kalacak.”

10-11Selofhat'ın kızları Mahla, Tirsa, Hogla, Milka, Noa, RAB'bin Musa'ya verdiği buyruk uyarınca davranarak amcalarının oğullarıyla evlendiler. 12Böylece Yusuf oğlu Manaşşe boylarından erkeklerle evlendiler, dolayısıyla mirasları da babalarının bağlı olduğu boy ve oymakta kaldı.

13RAB'bin Musa aracılığıyla Şeria Irmağı yanında Eriha karşısındaki Moav ovalarında İsrailliler'e verdiği buyruklar ve ilkeler bunlardı.

[*]

1:1-46 Say.26:1-51

[n]

1:1 “Buluşma Çadırı”: İnsanların Tanrı'ya danıştıkları yer (bkz. Çık.33:7-10).

[o]

1:50 “Levha Sandığı”: Antlaşma Sandığı diye de bilinir.

[*]

3:2 Say.26:60

ö

3:3 “Kâhin”: Tanrı ile insanlar arasında aracılık yapan ve Tanrı'ya kurban sunmak gibi dinsel işlerle uğraşan görevli. Kâhinin büyücülük, falcılık, sihirbazlık, gaipten haber vermek gibi işlerle uğraşması söz konusu değildi. Bu uygulamalar Yas.18:9-14 ayetlerinde yasaklanmıştır.

[*]

3:4 Lev.10:1-2; Say.26:61

[*]

3:13 Çık.13:2

[p]

3:47 “Beş kutsal yerin şekeli”: Yaklaşık 50 gr. gümüş.

[r]

3:47 “Yirmi gera”: Yaklaşık 10 gr. gümüş.

[s]

3:50 “1 365 kutsal yerin şekeli”: Yaklaşık 13.7 kg.

ş

4:3 “Hizmet etmeye”: İbranice “Savaşta görev almak” anlamına da gelebilir. Aynı ifade şu ayetlerde geçiyor: 4:23,30,34-35,38-39,42-43 ve 8:24,25.

[t]

4:6,8,10,11,12,14 “Deri”: Yunus balığı derisi olabilir.

[u]

4:25-26 “Deri”: Yunus balığı derisi olabilir.

[*]

5:5-8 Lev.6:1-7

ü

5:15 “Onda bir efa arpa unu”: Yaklaşık 1.5 kg.

[*]

6:3 Luk.1:15

[*]

6:13-21 Elç.21:23-24

[v]

7:13 “130 kutsal yerin şekeli”: Yaklaşık 1.3 kg. Aynı ifade 19,25,31,37,43,49,55,61,67,73,79,85 ayetlerinde de geçer.

[y]

7:13 “Yetmiş şekel”: Yaklaşık 700 gr. Aynı ifade 19,25,31,37,43,49,55,61,67,73,79,85 ayetlerinde de geçer.

[z]

7:14 “On şekel”: Yaklaşık 100 gr. Aynı ifade 20,26,32,38,44,50,56,62,68,74,80,86 ayetlerinde de geçer.

[a]

7:85 “2 400 kutsal yerin şekeli”: Yaklaşık 24 kg.

[b]

7:86 “120 şekel”: Yaklaşık 1.2 kg.

[c]

7:89 “Bağışlanma Kapağı” diye çevrilen İbranice “Kapporet” sözcüğü Tanrı'nın öfkesinin yatıştırıldığı, halkının günahlarının bağışlanıp Tanrı'yla barıştırıldığı yeri ifade ediyordu.

[*]

8:1-4 Çık.25:31-40; 37:17-24

[*]

8:17 Çık.13:2

[*]

9:1-5 Çık.12:1-13

[*]

9:12 Çık.12:46; Mez.34:20; Yu.19:36

[*]

9:17 Çık.40:36

[*]

10:35 Mez.68:1

ç

11:3 “Tavera”: “Yangın” anlamına gelir.

[*]

11:4 1Ko.10:6

[*]

11:7-8 Çık.16:31

[*]

11:9 Çık.16:13-15

[d]

11:31 “İki arşın”: Yaklaşık 90 cm.

[e]

11:32 “On homer”: Yaklaşık 2 200 litrelik bir ölçek.

[f]

11:34 “Kivrot-Hattaava”: “Özlem mezarları” anlamına gelir.

[*]

12:7 İbr.3:2,5

[*]

12:14 Say.5:2-3

[g]

13:16 Hoşea “Kurtuluş”, Yeşu “RAB kurtuluştur” anlamına gelir.

[h]

13:22 “Soan Kenti”: Tanis Kenti olduğu sanılıyor.

ı

13:24 “Eşkol”: “Salkım” anlamına gelir.

[*]

14:9 İbr.3:16

[*]

14:13-19 Çık.32:11-14

[*]

14:18 Çık.34:6; Neh.9:17; Mez.86:15; 103:8; 145:8; Yoe.2:13; Yun.4:2

[*]

14:18 Çık.20:5-6; 34:6-7; Yas.5:9-10; 7:9-10

[*]

14:21-23 İbr.3:18

[*]

14:24 Yşu.14:9-12

[*]

14:29 1Ko.10:5; İbr.3:17

[*]

14:33 Elç.7:36; 13:17-18

[i]

15:4,5 “Dörtte bir hin”: Yaklaşık 0.9 lt.

[j]

15:4 “Onda bir efa”: Yaklaşık 1.3 kg.

[k]

15:6,7 “Üçte bir hin”: Yaklaşık 1.2 lt.

[l]

15:6 “Onda iki efa”: Yaklaşık 2.6 kg.

[m]

15:9,10 “Yarım hin”: Yaklaşık 1.8 lt.

[n]

15:9 “Onda üç efa”: Yaklaşık 3.9 kg.

[*]

15:16 Lev.24:22

[*]

15:27-28 Lev.4:27-31

[*]

15:38 Yas.22:12

[*]

16:1-2 Yah.11

[*]

16:41-49 1Ko.10:10

[*]

17:8-10 İbr.9:4

[*]

18:2-6 İbr.9:6

[*]

18:14 Lev.27:28

[o]

18:16 “Beş kutsal yerin şekeli”: Yaklaşık 50 gr.

ö

18:19 “Bozulmaz bir antlaşmadır”: İbranice “Tuz antlaşmasıdır”.

[*]

18:21 Lev.27:30-33; Yas.14:22-29; İbr.7:5

[*]

19:9 İbr.9:13

[*]

20:2-13 Çık.17:1-7; 1Ko.10:4

[p]

20:13 “Meriva”: “Çıkışma” anlamına gelir.

[*]

20:28 Çık.29:29

[*]

20:28 Say.33:38; Yas.10:6

[*]

21:1 Say.33:40

[r]

21:3 “Horma”: “Büsbütün yok etmek” ya da “Koşulsuz adamak” anlamına gelir.

[*]

21:4 Yas.2:1

[*]

21:5-6 1Ko.10:9

[*]

21:9 2Kr.18:4; Yu.3:14

[s]

21:16 “Beer”: “Kuyu” anlamına gelir.

[*]

21:28-29 Yer.48:45-46

[*]

22:5 2Pe.2:15-16; Yah.11

[*]

24:9 Yar.49:9; Va.5:5

[*]

24:9 Yar.12:3

ş

24:17 “Önder”: İbranice “Asa”.

[t]

24:24 “Kittim”: Bugünkü Kıbrıs.

[*]

25:1-18 1Ko.10:8

[*]

26:1-51 Say.1:1-46

[*]

26:52-56 Say.34:13; Yşu.14:1-2

[*]

26:60 Say.3:2

[*]

26:61 Lev.10:1-2; Say.3:4

[*]

26:65 Say.14:26-35

[*]

27:7 Say.36:2

[*]

27:12-14 Yas.3:23-27; 32:48-52

[*]

27:17 1Kr.22:17; 2Ta.18:16; Hez.34:5; Zek.10:2; Mat.9:36; Mar.6:34

[*]

27:18 Çık.24:13

[*]

27:23 Yas.31:23

[u]

28:5,7 “Dörtte bir hin”: Yaklaşık 0.9 lt.

ü

28:5 “Onda bir efa”: Yaklaşık 1.3 kg. Aynı ifade 13,20-21,28-29 ayetlerinde de geçer.

[*]

28:9-10 Mat.12:5

[v]

28:9 “Onda iki efa”: Yaklaşık 2.6 kg. Aynı ifade 12,20-21,28-29 ayetlerinde de geçer.

[y]

28:12 “Onda üç efa”: Yaklaşık 3.9 kg. Aynı ifade 20-21,28-29 ayetlerinde de geçer.

[z]

28:14 “Yarım hin”: Yaklaşık 1.8 lt.

[a]

28:14 “Üçte bir hin”: Yaklaşık 1.2 lt.

[b]

28:14 “Dörtte bir hin”: Yaklaşık 0.9 lt.

[*]

28:16 Çık.12:1-13; Yas.16:1-2

[c]

29:3-4 “Onda üç efa”: Yaklaşık 3.9 kg. Aynı ifade 9,14-15 ayetlerinde de geçer.

ç

29:3-4 “Onda iki efa”: Yaklaşık 2.6 kg. Aynı ifade 9,14-15 ayetlerinde de geçer.

[d]

29:3-4 “Onda bir efa”: Yaklaşık 1.3 kg. Aynı ifade 10,14-15 ayetlerinde de geçer.

[*]

29:7 Lev.23:27

[*]

29:12 Lev.23:34-35

[*]

29:35 Lev.23:36

[*]

30:2 Yas.23:21-23; Mat.5:33

[*]

31:16 Say.25:1-9

[e]

31:52 “16 750 şekel”: Yaklaşık 190 kg.

[*]

32:8-9 Say.13:17-33

[*]

32:10-13 Say.14:26-35

[*]

32:28-32 Yşu.1:12-15

[f]

32:41 “Havvot-Yair”: “Yair'in yerleşim birimleri” anlamına gelir.

[*]

33:9 Çık.15:27

[*]

33:38 Say.20:22-28; Yas.10:6

[*]

33:40 Say.21:1

[g]

33:45 “İyim”, yani “İye-Haavarim”.

[*]

33:54 Say.26:54-56

[*]

34:3-5 Yşu.15:2-4

[h]

34:11 “Kinneret Gölü”, yani “Celile Gölü”.

[*]

34:13 Say.26:52-56

[*]

34:13-15 Yşu.14:1-5

[*]

35:1-8 Yşu.21:1-42

ı

35:4 “Bin arşın”: Yaklaşık 450 m.

[i]

35:5 “İki bin arşın”: Yaklaşık 900 m.

[*]

35:30 Yas.17:6; 19:15

[*]

36:2 Say.27:7

Yasanın Tekrarı

GİRİŞ

İsrail halkı Kenan topraklarına girmeden önce Moav'da konakladı. Bu kitap Musa'nın halka birkaç kez seslenişini içerir.

Eski çeviride Tesniye diye bilinen Yasanın Tekrarı Kitabı'nda yazılan önemli konular şunlardır:

1. Musa son kırk yılın önemli olaylarını anımsatıyor. Çölde dolandıkları sürece Tanrı'nın İsrail halkını nasıl kayırdığını anımsamalarını, Tanrı'ya itaatli ve sadık olmalarını diliyor.

2. Musa On Buyruk'u tekrarlıyor. İlk buyruğun önemini vurguluyor. Yalnız ve yalnız Tanrı'ya adanmaları için halka sesleniyor. Vaat edilen Kenan topraklarında İsrail halkına yön verecek çeşitli kural, ilke ve buyrukları yeniden açıklıyor. Bu yüzden kitaba "Yasanın Tekrarı" adı verildi.

3. Musa halka Tanrı'nın onlarla yaptığı antlaşmanın anlamını anımsatıyor, bu antlaşmaya bağlı kalmalarını istiyor.

4. Yeşu Musa'dan sonra halkın önderliğine atanıyor. Tanrı'nın sadakatini hatırlatan bir ezgi okuyup İsrail oymaklarını kutsadıktan sonra Musa Moav'da, Şeria Irmağı'nın doğu kesiminde ölüyor.

Bu kitabın en önemli konusu şudur: Tanrı sevdiği ve seçtiği halkını kurtardı ve kutsadı. Halk bunu unutmamalı, Tanrı'nın bereketlerine kavuşmak için O'nu sevmeli ve itaat etmelidir.

Bu kitabın teması 6:4-5 ayetlerinde özetlenir. İsa'nın en büyük buyruk diye nitelediği bu ayetler şöyle der:

"Dinle, ey İsrail! Tanrımız RAB tek RAB'dir. Tanrınız RAB'bi bütün yüreğinizle, bütün canınızla, bütün gücünüzle seveceksiniz."

Ana Hatlar:

1:1-4:49 Musa'nın halka seslenişi

5:1-26:19 Musa yasaları, buyrukları tekrarlıyor

27:1-28:68 Bereket ve lanet

29:1-30:20 Antlaşma yeniden yapılıyor

31:1-33:29 Musa'nın son sözleri

34:1-12 Musa'nın ölümü

1

İsrailliler'in Horev Dağı'ndan Ayrılışı

1Şeria Irmağı'nın doğu yakasındaki çölde, Suf'un karşısında Arava'da, Paran ile Tofel, Lavan, Haserot, Di-Zahav arasında Musa İsrailliler'e şunları anlattı. 2Horev'den Seir Dağı yoluyla Kadeş-Barnea'ya gitmek on bir gün sürer. 3Mısır'dan çıktıktan sonra kırkıncı yılın on birinci ayının* birinci günü, Musa RAB'bin, kendisi aracılığıyla İsrailliler'e neler buyurduğunu anlattı. 4[*]

Bu olay Musa Heşbon'da yaşayan Amorlular'ın Kralı Sihon'u, Aştarot'ta ve Edrei'de yaşayan Başan Kralı Og'u bozguna uğrattıktan sonra oldu. 5Musa Şeria Irmağı'nın doğu yakasındaki Moav topraklarında bu yasayı şöyle açıklamaya başladı:

6“Tanrımız RAB Horev'de bize, ‘Bu dağda yeteri kadar kaldınız’ dedi, 7‘Haydi kalkın, Arava'da, dağlık bölgede, Şefela'da, Negev'de ve Akdeniz kıyısında yaşayan bütün komşu halklara, Amorlular'ın dağlık bölgesine, büyük Fırat Irmağı'na kadar uzanan Kenanlılar ülkesine ve Lübnan'a gidin. 8Bu toprakları size verdim. Gidin, atalarınıza, İbrahim'e, İshak'a, Yakup'a ve soylarına ant içerek söz verdiğim toprakları mülk edinin.’ ”

Musa Önderler Atıyor

(Çık.18:13-27)

9“O sırada size, ‘Tek başıma yükünüzü taşıyamam’ dedim, 10‘Tanrınız RAB sizi çoğalttı. Bugün göklerdeki yıldızlar kadar çoğaldınız. 11Atalarınızın Tanrısı RAB sizi bin kat daha çoğaltsın ve söz verdiği gibi kutsasın! 12Sorunlarınıza, yükünüze, davalarınıza ben tek başıma nasıl katlanabilirim? 13Kendinize her oymaktan bilge, anlayışlı, deneyimli adamlar seçin. Onları size önder atayacağım.’

14“Siz de bunun iyi olduğunu onayladınız. 15Böylece oymaklarınızın bilge ve deneyimli kişiler olan ileri gelenlerini size önder atadım. Onlara biner, yüzer, ellişer, onar kişilik toplulukların sorumluluğunu verdim. Oymaklarınız için de yöneticiler görevlendirdim. 16Ayrıca yargıçlarınıza, ‘Kardeşleriniz arasındaki sorunları dinleyin’ dedim, ‘Bir adamla İsrailli kardeşi ya da bir yabancı arasındaki davalarda adaletle karar verin. 17Yargılarken kimseyi kayırmayın; küçüğe de, büyüğe de aynı gözle bakın. Hiç kimseden korkmayın. Yargı Tanrı'ya özgüdür. Çözemeyeceğiniz bir sorun olursa bana getirin, ben gerekeni yaparım.’ 18O sırada yapmanız gereken her şeyi size buyurmuştum.”

Halk Casuslar Gönderiyor

(Say.13:1-23)

19“Sonra Tanrımız RAB'bin bize buyurduğu gibi Horev'den ayrıldık, Amorlular'ın dağlık bölgesine giden yoldan geçerek gördüğünüz o geniş ve korkunç çölü aşıp Kadeş-Barnea'ya vardık. 20Size, ‘Tanrımız RAB'bin bize vereceği Amorlular'ın dağlık bölgesine vardınız’ dedim, 21‘İşte, Tanrınız RAB size ülkeyi verdi. Haydi, atalarınızın Tanrısı RAB'bin size söylediği gibi, gidip orayı mülk edinin. Korkmayın, yılmayın.’

22“O zaman hepiniz bana gelip, ‘Ülkeyi araştırmak için önümüzden adamlar gönderelim’ dediniz, ‘Hangi yoldan gideceğiz, hangi kentlere uğrayacağız? Bilgi versinler.’

23“Bu düşünceyi benimsedim. Her oymaktan birer kişi olmak üzere aranızdan on iki kişi seçtim. 24Bunlar dağlık bölgeye çıkarak Eşkol Vadisi'ne varıp ülkeyi araştırdılar. 25Dönüşte orada yetişen meyvelerden getirdiler ve, ‘Tanrımız RAB'bin bize vereceği ülke verimlidir’ diye haber verdiler.

26[*]

“Ne var ki, siz oraya gitmek istemediniz. Tanrınız RAB'bin buyruğuna karşı geldiniz. 27Çadırlarınızda söylenerek, ‘RAB bizden nefret ediyor’ dediniz, ‘Bizi Amorlular'ın eline verip yok etmek için Mısır'dan çıkardı. 28Oraya niye gidelim? Kardeşlerimiz yöre halkının bizden daha güçlü, daha uzun boylu olduğunu söyleyerek cesaretimizi kırdılar. Kentler büyükmüş, göğe dek yükselen surlarla çevriliymiş. Orada Anaklılar'ı da görmüşler.’

29“Oysa ben size, ‘Onlardan korkmayın, yılmayın’ dedim, 30-31[*]

‘Önünüzden giden Tanrınız RAB sizin için savaşacak. Gözünüzün önünde Mısır'da ve çölde sizler için yaptıklarının aynısını yapacak. Tanrınız RAB'bin buraya varıncaya dek, çocuğunu taşıyan bir adam gibi sizi nasıl yol boyunca taşıdığını gördünüz.’ 32[*]

Bütün bunlara karşın Tanrınız RAB'be güvenmediniz. 33O RAB ki, çadırlarınızı kurmanız için size yer aramak, gideceğiniz yolu göstermek için geceleyin ateşte, gündüzün bulutta önünüzsıra gitti.”

Rab İsrail'i Cezalandırıyor

(Say.14:20-38)

34[*]

“RAB yakınmalarınızı duyunca öfkelendi ve şöyle ant içti: 35-36‘Atalarınıza ant içerek söz verdiğim o verimli ülkeyi, bu kötü kuşaktan Yefunne oğlu Kalev dışında hiç kimse görmeyecek. Yalnız o görecek, ayak bastığı toprakları ona ve soyuna vereceğim. Çünkü o bütün yüreğiyle RAB'bin yolunda yürüdü.’

37“Sizin yüzünüzden RAB bana da öfkelenerek, ‘Sen de o ülkeye girmeyeceksin’ dedi, 38‘Ama yardımcın Nun oğlu Yeşu oraya girecek. Onu yüreklendir. İsrailliler'in ülkeyi mülk edinmesini o sağlayacak. 39Tutsak olacak dediğiniz küçükleriniz, bugün iyiyle kötüyü ayırt edemeyen çocuklarınız oraya girecekler. Ülkeyi onlara vereceğim, orayı onlar mülk edinecekler. 40Ama siz geri dönün, Kamış Denizi* yolundan çöle gidin.’ ”

İsrail Horma'da Yenilgiye Uğruyor

(Say.14:39-44)

41“Bunun üzerine bana, ‘RAB'be karşı günah işledik’ dediniz, ‘Tanrımız RAB'bin buyruğu uyarınca gidip savaşacağız.’ Sonra dağlık bölgede savaşmanın kolay olacağını düşünerek her biriniz silahınızı kuşandınız.

42[*]

“Ama RAB bana şöyle dedi: ‘Söyle onlara, savaşa gitmesinler. Çünkü sizinle olmayacağım. Düşmanlarınızın önünde yenilgiye uğrayacaksınız.’

43“Sizi uyardım, ama dinlemediniz. RAB'bin buyruğuna karşı geldiniz. Kendinize güvenerek dağlık bölgeye çıktınız.44Dağlık bölgede yaşayan Amorlular size karşı çıktılar. Arılar gibi sizi kovaladılar. Seir'den Horma Kenti'ne dek sizi bozguna uğrattılar. 45Geri döndünüz ve RAB'bin önünde ağladınız. Ama RAB ne ağlayışınızı duydu, ne de size kulak astı.46Uzun süre Kadeş'te kaldınız.”

2

İsrailliler'in Çölde Geçirdiği Yıllar

1[*]

“Sonunda geri dönüp RAB'bin bana buyurduğu gibi Kamış Denizi* yolundan çöle gittik. Uzun süre Seir dağlık bölgesinde dolanıp durduk.

2-3“RAB bana, ‘Bu dağlık bölgenin çevresinde yeterince dolaştınız’ dedi, ‘Şimdi kuzeye gidin.’ 4[*]

Sonra halka şu buyrukları vermemi söyledi: ‘Seir'de yaşayan kardeşlerinizin, Esavoğulları'nın ülkesinden geçeceksiniz. Sizden korkacaklar. Çok dikkatli davranın. 5Onları savaşa kışkırtmayın. Size onların ülkesinden hiçbir toprak parçası, ayağınızı basacak bir yer bile vermeyeceğim. Çünkü Seir dağlık bölgesini mülk olarak Esav'a verdim. 6Yiyeceklerinizi, içeceklerinizi onlardan para karşılığında alacaksınız.’

7“Tanrınız RAB el attığınız her işte sizi kutsadı. Bu geniş çölde dolanıp durduğunuz sürece sizi korudu. Tanrınız RAB geçirdiğiniz bu kırk yıl boyunca sizlerleydi ve hiçbir eksiğiniz olmadı.

8“Böylece Seir'de yaşayan kardeşlerimizin, Esavoğulları'nın yanından geçtik. Eylat ve Esyon-Gever'den Arava'ya giden yoldan saparak yolculuğumuzu Moav Çölü yolundan sürdürdük.

9[*]

“RAB bana, ‘Moavlılar'a düşman gözüyle bakma, onları savaşa kışkırtma’ dedi, ‘Onların ülkesinden hiçbir toprak parçasını sana mülk olarak vermeyeceğim. Çünkü Ar Kenti'ni Lut soyuna verdim.’ ”

10–Daha önce orada Anaklılar kadar uzun boylu, güçlü ve kalabalık olan Emliler yaşıyordu. 11Emliler Anaklılar gibi Refalılar'dan sayılırdı. Ama Moavlılar onlara Emliler adını takmıştı. 12Daha önce Seir'de Horlular yaşardı. Esavoğulları orayı onların elinden aldı. İsrailliler'in RAB'bin mülk edinmek için kendilerine verdiği ülkede yaptıkları gibi, Esavoğulları da Horlular'ı yok edip yerlerine yerleştiler.–

13“RAB, ‘Haydi kalkın, Zeret Vadisi'nden geçin’ dedi. Biz de Zeret Vadisi'nden geçtik. 14[*]

Kadeş-Barnea'dan yola çıkıp Zeret Vadisi'nden geçinceye dek otuz sekiz yıl yol aldık. RAB'bin içtiği ant uyarınca, İsrail halkından o kuşağın bütün savaşçıları yok olmuştu. 15RAB, ordugahtaki bütün savaşçıları ortadan kaldırıncaya dek onları cezalandırmıştı.

16“Topluluktaki bütün savaşçılar öldükten sonra, 17RAB bana şöyle dedi: 18‘Bugün Moav topraklarından ve Ar Kenti'nden geçeceksin. 19[*]

Ammonlular'a yaklaştığında onlara düşman gözüyle bakma, onları savaşa kışkırtma. Çünkü mülk edinmen için Ammonlular'ın ülkesinden sana hiçbir toprak parçası vermeyeceğim. O ülkeyi mülk olarak Lut soyuna verdim.’ ”

20–Bu bölge Refalılar ülkesi diye bilinir. Refalılar önceden orada yaşıyordu. Ammonlular onlara Zamzumlular adını takmıştı. 21Zamzumlular Anaklılar kadar uzun boylu, güçlü ve kalabalıktılar. Ama RAB onları Ammonlular'ın önünde yok etti. Ammonlular Zamzumlular'ın topraklarını alıp yerlerine yerleştiler. 22RAB Seir'de yaşayan Esavoğulları için de aynısını yapmış, Horlular'ı onların önünde yok etmişti. Esavoğulları Horlular'ın topraklarını almış, yerlerine yerleşmişlerdi. Bugün de orada yaşıyorlar. 23Gazze'ye kadar uzanan köylerde yaşayan Avvalılar'ı da Kaftor'dan[j]

gelen Kaftorlular yok edip yerlerine yerleştiler.–

24“ ‘Haydi kalkın! Arnon Vadisi'nden geçin! İşte Heşbon Kralı Amorlu Sihon'u ve ülkesini elinize teslim ettim. Ona saldırın ve ülkesini mülk edinmeye başlayın. 25Bugünden başlayarak göğün altındaki uluslara korkunuzu, dehşetinizi salacağım. Haberinizi duyunca korkuyla titreyecekler.’ ”

İsrailliler Heşbon Kralı Sihon'u Bozguna Uğratıyor

(Say.21:21-30)

26“Bundan sonra Kedemot Çölü'nden Heşbon Kralı Sihon'a barış önerileriyle ulaklar gönderdim. Öneriler şöyleydi: 27‘İzin ver, ülkenden geçelim. Dosdoğru ana yoldan, sağa sola sapmadan geçeceğiz. 28-29Yiyeceğimizi, içeceğimizi para karşılığında bize vereceksin. Yeter ki ülkenden geçelim. Seir'de yaşayan Esavoğulları ile Ar Kenti'nde yaşayan Moavlılar sınırlarından geçmemize izin verdiler. Şeria Irmağı'ndan geçip Tanrımız RAB'bin bize vereceği ülkeye gitmemize sen de izin ver.’ 30Ne var ki, Heşbon Kralı Sihon ülkesinden geçmemize izin vermek istemedi. Tanrınız RAB, şimdi olduğu gibi, Sihon'u elinize teslim etmek için yüreğini duygusuzlaştırıp onu inatçı yaptı.

31“RAB bana, ‘İşte Sihon'u ve ülkesini senin eline teslim etmeye başladım. Haydi, ülkeyi ele geçir ve mülk edinmeye başla’ dedi. 32Sihon bizimle savaşmak için Yahesa'da bütün halkıyla karşımıza çıktı. 33Tanrımız RAB onu elimize teslim etti. Onu, oğullarını ve bütün halkını yok ettik. 34Bütün kentlerini ele geçirdik, hepsini yok ettik. Kadın, erkek, çocuk, kimseyi sağ bırakmadık. 35Hayvanlara ve ele geçirdiğimiz kentlerdeki mallara ise el koyduk. 36Arnon Vadisi kıyısında Aroer'den ve vadideki kentten Gilat'a dek, ele geçirmediğimiz hiçbir kent kalmadı. Tanrımız RAB hepsini elimize teslim etti. 37Ama Tanrımız RAB'bin buyruğu uyarınca, Ammonlular'ın ülkesine –Yabbuk Irmağı kıyılarına, dağlık bölgedeki kentlere– yaklaşmadınız.”

3

İsrailliler Başan Kralı Og'u Bozguna Uğratıyor

(Say.21:31-35)

1[*]

“Bundan sonra dönüp Başan'a doğru ilerledik. Başan Kralı Og'la ordusu bizimle savaşmak için Edrei'de karşımıza çıktı. 2RAB bana, ‘Ondan korkma!’ dedi, ‘Çünkü onu da ordusuyla ülkesini de senin eline teslim ettim. Amorlular'ın Heşbon'da yaşayan Kralı Sihon'a yaptığının aynısını ona da yapacaksın.’

3“Böylece Tanrımız RAB, Başan Kralı Og'u ve halkını da elimize teslim etti. Hiçbirini sağ bırakmadan hepsini yok ettik.4Bütün kentlerini ele geçirdik. Ele geçirmediğimiz tek kent kalmadı. Hepsi altmış kentti: Başan'da Og'un ülkesi olan bütün Argov bölgesi. 5Bütün bu kentler yüksek surlarla, kapılarla, sürgülerle sağlamlaştırılmıştı. Bunlardan başka surla çevrilmemiş birçok köy de vardı. 6Heşbon Kralı Sihon'a yaptığımız gibi hepsini yok ettik. Her kenti, kadın, erkek ve çocuklarla birlikte, tümüyle yok ettik. 7Hayvanlara ve kentlerdeki mallara ise el koyduk.

8“Arnon Vadisi'nden Hermon Dağı'na kadar Şeria Irmağı'nın doğu yakasındaki toprakları iki Amorlu kralın elinden aldık.9–Saydalılar Hermon'a Siryon, Amorlular'sa Senir derler.– 10Ovadaki bütün kentleri, bütün Gilat'ı, Og'un ülkesine ait kentler olan Salka ve Edrei'ye uzanan bütün Başan'ı ele geçirdik.” 11–Refalılar'dan yalnız Başan Kralı Og sağ kalmıştı. Og'un Ammonlular'ın Rabba Kenti'ndeki yatağı demirdendi. O gün kullanılan arşın ölçüsüne göre uzunluğu dokuz[k]

, eni dört arşındı[l]

.–

Şeria Irmağı'nın Doğusuna Yerleşen Oymaklar

(Say.32:1-42)

12“O sırada ele geçirdiğimiz topraklardan Arnon Vadisi yakınındaki Aroer Kenti'nin kuzeyini, Gilat dağlık bölgesinin yarısıyla oradaki kentleri Ruben ve Gad oymaklarına verdim. 13Gilat'ın geri kalan bölümünü ve Og'un ülkesi Başan'ı Manaşşe oymağının yarısına verdim. Başan'daki Argov bölgesi Refalılar ülkesi diye bilinirdi. 14Manaşşe soyundan Yair, Geşur ile Maaka sınırına dek uzanan bütün Argov bölgesini aldı. Başan denilen bölgeye kendi adını verdi. Orası bugün de Havvot-Yair[m]

diye anılıyor. 15Makir'e Gilat'ı verdim. 16Gilat'la Arnon Vadisi arasında kalan toprakları Ruben ve Gad oymaklarına verdim. Vadinin ortası onların sınırıydı; Ammonlular'la sınırları ise Yabbuk Irmağı'ydı. 17[*]

Arava'da da sınır Şeria Irmağı'ydı; Kinneret'ten Arava –Lut– Gölü'ne, doğuda Pisga yamaçlarının aşağısına kadar uzanıyordu.

18“O zaman size şöyle buyruk verdim: ‘Tanrınız RAB mülk edinmek için bu ülkeyi size verdi. Bütün savaşçılarınız silahlı olarak İsrailli kardeşlerinizin önüsıra gitsin. 19-20Ancak RAB sizi rahata erdirdiği gibi onları da rahata erdirene ve onlar Tanrınız RAB'bin Şeria Irmağı'nın karşı yakasında kendilerine vereceği toprakları ele geçirene kadar, kadınlarınız, çocuklarınız ve hayvanlarınız –biliyorum, birçok hayvanınız var– size verdiğim kentlerde kalsın. Ondan sonra, her biriniz size verdiğim toprağa dönebilir.’ ”

Rab Musa'nın Kenan Ülkesine Girmesini Yasaklıyor

21“O zaman Yeşu'ya, ‘Tanrın RAB'bin bu iki krala neler yaptığını gözlerinle gördün’ dedim, ‘RAB gideceğin bütün ülkelere aynısını yapacak. 22Onlardan korkmayın! Tanrınız RAB sizin için savaşacak.’

23[*]

“Sonra RAB'be yalvardım: 24‘Ey Egemen RAB, büyüklüğünü ve güçlü elini bana göstermeye başladın. Gökte ve yerde senin yaptığın yüce işleri yapabilecek başka bir tanrı yok! 25İzin ver de Şeria Irmağı'ndan geçip karşı yakadaki o verimli ülkeyi, o güzel dağlık bölgeyi ve Lübnan'ı göreyim.’

26“Ama RAB sizin yüzünüzden bana öfkelendi, yalvarışıma kulak asmadı. Bana, ‘Yeter artık!’ dedi, ‘Bir daha bu konudan söz etme bana. 27Pisga Dağı'na çık. Batıya, kuzeye, güneye, doğuya bak. Gözlerinle gör. Çünkü Şeria Irmağı'ndan geçmeyeceksin. 28Yeşu'ya görev ver. Onu güçlendir ve yüreklendir. Çünkü bu halk Şeria Irmağı'ndan onun önderliğinde geçecek. Göreceğin toprakları halka o miras olarak verecek.’ 29Böylece Beytpeor'un karşısındaki vadide kaldık.”

4

İsrailliler'den Söz Dinlemeleri İsteniyor

1“Şimdi, ey İsrail, size öğrettiğim kurallara, ilkelere kulak verin. Yaşamak, ülkeye girmek ve atalarınızın Tanrısı RAB'bin size vereceği toprakları mülk edinmek için bunlara uyun. 2[*]

Size verdiğim buyruklara hiçbir şey eklemeyin, hiçbir şey çıkarmayın. Ama size bildirdiğim Tanrınız RAB'bin buyruklarına uyun.

3[*]

“RAB'bin Baal-Peor'da neler yaptığını kendi gözlerinizle gördünüz. Tanrınız RAB, Baal-Peor'a tapan herkesi aranızdan yok etti. 4RAB'be bağlı kalan sizler ise hâlâ yaşamaktasınız.

5“İşte, Tanrım RAB'bin buyruğu uyarınca size kurallar, ilkeler verdim. Öyle ki, mülk edinmek için gideceğiniz ülkede bunlara uyasınız. 6Onlara sımsıkı bağlanın. Çünkü ne denli bilge ve anlayışlı olduğunuzu uluslara bunlar gösterecek. Bu kuralları duyunca, uluslar, ‘Bu büyük ulus gerçekten bilge ve anlayışlı bir halk!’ diyecek. 7Tanrımız RAB her çağırdığımızda bize yakın olur. Tanrısı kendisine böylesine yakın olan başka bir büyük ulus var mı? 8Bugün size verdiğim bu yasa gibi adil kuralları, ilkeleri olan başka bir büyük ulus var mı?

9“Ancak gördüklerinizi unutmamaya, yaşamınız boyunca aklınızdan çıkarmamaya dikkat edin ve uyanık olun. Bunları çocuklarınıza, torunlarınıza anlatın. 10Horev'de Tanrınız RAB'bin önünde durduğunuz günü anımsayın. RAB bana şöyle dedi: ‘Sözlerimi dinlemesi için halkı topla. Öyle ki, yaşamları boyunca benden korkmayı öğrensinler, çocuklarına da öğretsinler.’

11[*]

“Yaklaşıp dağın eteğinde durdunuz. Dağ göklere dek yükselen alevle tutuşmuştu. Kara bulutlar ve koyu bir karanlık vardı. 12RAB size ateşin içinden seslendi. Siz konuşulanı duydunuz, ama konuşanı görmediniz. Yalnız bir ses duydunuz.13[*]

RAB uymanızı buyurduğu antlaşmayı, yani On Buyruk'u size açıkladı. Onları iki taş levha üstüne yazdı. 14[*]

Mülk edinmek için gideceğiniz ülkede uymanız gereken kuralları, ilkeleri size öğretmemi buyurdu.”

Putatapanlara Karşı Uyarı

15“RAB Horev'de ateşin içinden size seslendiği gün hiçbir suret görmediniz. Bu nedenle kendinize çok dikkat edin. 16-18[*]

graph-definition>

*

Öyle ki, kendiniz için erkek ya da kadın, yerde yaşayan hayvan ya da gökte uçan kuş, küçük kara hayvanı ya da aşağıda suda yaşayan balık suretinde, heykel biçiminde put yaparak yoldan sapmayasınız. 19Gözlerinizi göklere kaldırıp güneşi, ayı, yıldızları –gök cisimlerini– görünce sakın aldanmayın; eğilip onlara tapmayın. Tanrınız RAB bunları göğün altındaki halklara pay olarak vermiştir. 20[*]

Size gelince, RAB, bugün olduğu gibi kendi halkı olmanız için, sizi alıp demir eritme ocağından, Mısır'dan çıkardı.

21[*]

“RAB sizin yüzünüzden bana öfkelendi. Şeria Irmağı'nın karşı yakasına geçmemem ve Tanrınız RAB'bin size mülk olarak vereceği o verimli ülkeye girmemem için ant içti. 22Ben bu toprakta öleceğim. Şeria Irmağı'ndan geçmeyeceğim. Ama siz karşıya geçecek ve o verimli ülkeyi mülk edineceksiniz. 23Tanrınız RAB'bin sizinle yaptığı antlaşmayı unutmamaya, kendinize Tanrınız RAB'bin yasakladığı herhangi bir şeyin suretinde put yapmamaya dikkat edin. 24[*]

Çünkü Tanrınız RAB yakıp yok eden bir ateştir; kıskanç bir Tanrı'dır.

25“Ülkede uzun zaman oturduktan, çocuk ve torun sahibi olduktan sonra yoldan sapar, kendinize herhangi bir şeyin suretinde put yapar, Tanrınız RAB'bin gözünde kötü olanı yaparak onu öfkelendirirseniz, 26bugün size karşı yeri göğü tanık gösteririm ki, mülk edinmek için Şeria Irmağı'ndan geçip gideceğiniz ülkede kesinlikle ve çabucak öleceksiniz. Orada uzun süre yaşamayacak, büsbütün yok olacaksınız. 27[*]

RAB sizi başka halkların arasına dağıtacak. RAB'bin sizi süreceği ulusların arasında sayıca az olacaksınız. 28Orada görmeyen, duymayan, yemeyen, koku almayan, insan eliyle yapılmış, ağaçtan, taştan tanrılara tapacaksınız. 29[*]

Ama Tanrınız RAB'bi arayacaksınız. Bütün yüreğinizle, bütün canınızla ararsanız, O'nu bulacaksınız. 30Sıkıntıya düştüğünüzde ve bütün bu olaylar başınıza geldiğinde, sonunda Tanrınız RAB'be dönecek, O'nun sözüne kulak vereceksiniz. 31Çünkü Tanrınız RAB acıyan bir Tanrı'dır. Sizi bırakmaz, yok etmez ve atalarınıza ant içerek yaptığı antlaşmayı unutmaz.

32“Siz doğmadan önceki geçmiş günleri, Tanrı'nın yeryüzünde insanı yarattığı günden bu yana geçen zamanı soruşturun. Göklerin bir ucundan öbür ucuna sorun. Bu kadar önemli bir olay hiç oldu mu, ya da buna benzer bir olay duyuldu mu? 33Ateşin içinden seslenen Tanrı'nın sesini sizin gibi duyup da sağ kalan başka bir ulus var mı? 34Hiçbir tanrı Tanrınız RAB'bin Mısır'da gözlerinizin önünde sizin için yaptığı gibi denemelerle, belirtilerle, şaşılası işlerle, savaşla, güçlü ve kudretli elle, büyük ve ürkütücü olaylarla gidip başka bir ulustan kendine bir ulus almaya kalkıştı mı?

35[*]

“Bu olaylar RAB'bin Tanrı olduğunu ve O'ndan başkası olmadığını bilesiniz diye size gösterildi. 36O sizi yola getirmek için gökten size sesini duyurdu. Yeryüzünde size büyük ateşini gösterdi. Ateşin içinden size sözlerini duyurdu.37Atalarınızı sevdiği ve onların soyunu seçtiği için sizi büyük gücüyle Mısır'dan kendisi çıkardı. 38Amacı sizden daha büyük, daha güçlü ulusları önünüzden kovmak, onların ülkelerine girmenizi sağlamak, bugün olduğu gibi mülk edinmeniz için ülkelerini size vermekti.

39“Bunun için, bugün RAB'bin yukarıda göklerde, aşağıda yeryüzünde Tanrı olduğunu, O'ndan başkası olmadığını bilin ve bunu aklınızdan çıkarmayın. 40Size ve sizden sonra gelen çocuklarınıza iyilik sağlaması ve Tanrınız RAB'bin sonsuza dek size vereceği bu topraklarda uzun yıllar yaşamanız için bugün size bildirdiğim RAB'bin kurallarına, buyruklarına uyun.”

Sığınak Kentler

(Say.35:6-28; Yas.19:1-13; Yşu.20:1-9)

41[*]

Bundan sonra Musa Şeria Irmağı'nın doğusunda üç kent ayırdı. 42Öyle ki, önceden kin beslemediği bir komşusunu istemeyerek öldüren biri bu kentlerden birine kaçıp canını kurtarabilsin. 43Bu kentler şunlardı: Rubenliler için ovadaki kırsal bölgede Beser, Gadlılar için Gilat'taki Ramot, Manaşşeliler için Başan'daki Golan.

Yasaya Giriş

44Musa'nın İsrailliler'e anlattığı yasa budur. 45Mısır'dan çıktıktan sonra Musa'nın İsrailliler'e bildirdiği yasalar, kurallar, ilkeler bunlardır. 46Musa bunları Şeria Irmağı'nın doğu yakasında, Beytpeor karşısındaki vadide bildirdi. Burası daha önce Heşbon'da oturan Amorlular'ın Kralı Sihon'a ait topraklardı. Musa ile İsrailliler Mısır'dan çıktıklarında Sihon'u bozguna uğratmışlardı. 47Onun ve Başan Kralı Og'un ülkesini, yani Şeria Irmağı'nın doğusunda yaşayan iki Amorlu kralın ülkesini ele geçirmişlerdi. 48Bu topraklar, Arnon Vadisi kıyısındaki Aroer Kenti'nden Sion, yani Hermon Dağı'na kadar uzanıyor,49Pisga Dağı'nın eteğindeki Arava Gölü'ne dek uzanan, Şeria Irmağı'nın doğu yakasındaki bütün Arava'yı kapsıyordu.

5

On Buyruk

(Çık.20:1-17)

1Musa bütün İsrailliler'i bir araya toplayarak şöyle dedi: “Ey İsrail, bugün size bildireceğim kurallara, ilkelere kulak verin! Onları öğrenin ve onlara uymaya dikkat edin! 2Tanrımız RAB Horev Dağı'nda bizimle bir antlaşma yaptı. 3RAB bu antlaşmayı atalarımızla değil, bizimle, bugün burada sağ kalan hepimizle yaptı. 4RAB dağda ateşin içinden sizinle yüz yüze konuştu. 5O zaman RAB'bin sözünü size bildirmek için RAB ile sizin aranızda durdum. Çünkü siz ateşten korkup dağa çıkmadınız. RAB şöyle seslendi:

6“ ‘Seni Mısır'dan, köle olduğun ülkeden çıkaran Tanrın RAB benim.

7“ ‘Benden başka tanrın olmayacak.

8[*]

“ ‘Kendine yukarıda gökyüzünde, aşağıda yeryüzünde ya da yer altındaki sularda yaşayan herhangi bir canlıya benzer put yapmayacaksın. 9[*]

Putların önünde eğilmeyecek, onlara tapmayacaksın. Çünkü ben, Tanrın RAB, kıskanç bir Tanrı'yım. Benden nefret edenin babasının işlediği suçun hesabını çocuklarından, üçüncü, dördüncü kuşaklardan sorarım.10Ama beni seven, buyruklarıma uyan binlerce kuşağa[n]

sevgi gösteririm.

11[*]

“ ‘Tanrın RAB'bin adını boş yere ağzına almayacaksın. Çünkü RAB, adını boş yere ağzına alanları cezasız bırakmayacaktır.

12[*]

“ ‘Tanrın RAB'bin buyruğu uyarınca Şabat Günü'nü* tut ve kutsal say. 13[*]

Altı gün çalışacak, bütün işlerini yapacaksın. 14Ama yedinci gün bana, Tanrın RAB'be Şabat Günü olarak adanmıştır. O gün sen, oğlun, kızın, erkek ve kadın kölen, öküzün, eşeğin ya da herhangi bir hayvanın, aranızdaki yabancılar dahil, hiçbir iş yapmayacaksınız. Öyle ki, senin gibi erkek ve kadın kölelerin de dinlensinler. 15Mısır'da köle olduğunu ve Tanrın RAB'bin seni oradan güçlü ve kudretli eliyle çıkardığını anımsayacaksın. Tanrın RAB bu yüzden Şabat Günü'nü tutmanı buyurdu.

16[*]

graph-definition>

*

“ ‘Tanrın RAB'bin buyruğu uyarınca annene babana saygı göster. Öyle ki, ömrün uzun olsun ve Tanrın RAB'bin sana vereceği ülkede üzerine iyilik gelsin.

17[*]

“ ‘Adam öldürmeyeceksin.

18[*]

“ ‘Zina etmeyeceksin.

19[*]

“ ‘Çalmayacaksın.

20[*]

“ ‘Komşuna karşı yalan yere tanıklık etmeyeceksin.

21[*]

“ ‘Komşunun karısına kötü gözle bakmayacaksın. Komşunun evine, tarlasına, erkek ve kadın kölesine, öküzüne, eşeğine, hiçbir şeyine göz dikmeyeceksin.’

22[*]

“RAB bu sözleri dağda ateşin, bulutun, koyu karanlığın içinden bütün topluluğunuza yüksek sesle söyledi. Başka bir şey eklemedi. Sonra bunları iki taş levha üstüne yazıp bana verdi.

23“Dağ alev alev yanarken karanlığın içinden sesi duyduğunuzda bütün oymak başlarınız ve ileri gelenlerinizle bana yaklaştınız. 24‘Tanrımız RAB bize yüceliğini ve büyüklüğünü gösterdi’ dediniz, ‘Ateşin içinden sesini duyduk. Bugün Tanrı'nın insanla konuştuğunu ve insanın ölmediğini gördük. 25Neden şimdi ölelim? Bu büyük ateş bizi yakıp yok edecek. Tanrımız RAB'bin sesini bir daha duyarsak öleceğiz. 26Ateşin içinden seslenen, yaşayan Tanrı'nın sesini bizim gibi duyup da sağ kalan var mı? 27Sen git, Tanrımız RAB'bin söyleyeceklerini dinle. Sonra Tanrımız RAB'bin bütün söylediklerini bize anlat. Biz de kulak verip uyacağız.’

28“RAB benimle yaptığınız konuşmayı duyunca, şöyle dedi: ‘Bu halkın sana neler söylediğini duydum. Bütün söyledikleri doğrudur. 29Keşke benden korksalardı ve bütün buyruklarıma uymak için her zaman yürekten istekli olsalardı! O zaman kendilerine ve çocuklarına sürekli iyilik gelirdi.

30“ ‘Git, çadırlarına dönmelerini söyle. 31Ama sen burada yanımda dur. Sana bütün buyrukları, kuralları, ilkeleri vereceğim. Bunları halka sen öğreteceksin. Öyle ki, mülk edinmek için kendilerine vereceğim ülkede hepsine uysunlar.’

32“Tanrınız RAB'bin size buyurduklarına uymaya özen gösterin. Onlardan sağa sola sapmayın. 33Tanrınız RAB'bin size buyurduğu yollarda yürüyün. Öyle ki, mülk edineceğiniz ülkede sağ kalasınız, başarılı ve uzun ömürlü olasınız.”

6

En Büyük Buyruk

1“Tanrınız RAB'bin size öğretmek için bana verdiği buyruklar, kurallar, ilkeler bunlardır. Mülk edinmek için gideceğiniz ülkede onlara uyun. 2Yaşamınız boyunca siz, çocuklarınız ve torunlarınız, size verdiğim bütün kurallara, buyruklara uyarak Tanrınız RAB'den korkun ki, ömrünüz uzun olsun. 3Kulak ver, ey İsrail! Söz dinleyin ki, üzerinize iyilik gelsin, atalarınızın Tanrısı RAB'bin size verdiği söz uyarınca süt ve bal akan ülkede bol bol çoğalasınız.

4[*]

“Dinle, ey İsrail! Tanrımız RAB tek RAB'dir[o]

. 5[*]

Tanrınız RAB'bi bütün yüreğinizle, bütün canınızla, bütün gücünüzle seveceksiniz. 6[*]

Bugün size verdiğim bu buyrukları aklınızda tutun. 7Onları çocuklarınıza belletin. Evinizde otururken, yolda yürürken, yatarken, kalkarken onlardan söz edin. 8Bir belirti olarak onları ellerinize bağlayın, alın sargısı olarak takın. 9Evlerinizin kapı sövelerine, kentlerinizin kapılarına yazın.”

Söz Dinlemezliğe Karşı Uyarı

10-11[*]

“Tanrınız RAB atalarınıza, İbrahim'e, İshak'a, Yakup'a içtiği ant uyarınca, sizi vereceği ülkeye –inşa etmediğiniz büyük ve güzel kentleri, biriktirmediğiniz iyi eşyalarla dolu evleri, siz emek vermeden kazılmış sarnıçları, dikmediğiniz bağları, zeytinlikleri olan ülkeye– götürecek. Orada yiyip doyacaksınız. 12O zaman dikkat edin! Sizi Mısır'dan, köle olduğunuz ülkeden çıkaran RAB'bi unutmayın.

13[*]

“Tanrınız RAB'den korkacaksınız; O'na kulluk edecek ve O'nun adıyla ant içeceksiniz. 14Başka ilahların, çevrenizdeki ulusların taptığı hiçbir ilahın ardınca gitmeyeceksiniz. 15Çünkü aranızda olan Tanrınız RAB kıskanç bir Tanrı'dır. Öfkelenirse sizi yeryüzünden yok eder. 16[*]

graph-definition>

*

Massa'da olduğu gibi, Tanrınız RAB'bi denemeyeceksiniz. 17Tanrınız RAB'bin buyruklarına, size verdiği yasalara, kurallara uymaya dikkat edeceksiniz. 18RAB'bin gözünde iyi ve doğru olanı yapacaksınız. Öyle ki, üzerinize iyilik gelsin, RAB'bin atalarınıza ant içerek söz verdiği verimli ülkeyi mülk edinesiniz.19RAB de sözü uyarınca bütün düşmanlarınızı önünüzden kovacak.

20“Gelecekte çocuklarınız size, ‘Tanrımız RAB'bin size verdiği yasaların, kuralların, ilkelerin anlamı nedir?’ diye sorunca,21onlara şöyle diyeceksiniz: ‘Mısır'da firavunun köleleriydik. RAB bizi güçlü eliyle oradan çıkardı. 22Gözlerimizin önünde Mısır'a, firavuna, ailesine karşı belirtiler, büyük ve korkunç işler yaptı. 23Atalarımıza ant içerek söz verdiği ülkeye götürmek ve orayı bize vermek için bizi Mısır'dan çıkardı. 24Sürekli üzerimize iyilik gelmesi ve bugün olduğu gibi sağ kalmamız için Tanrımız RAB bütün bu kurallara uymamızı ve kendisinden korkmamızı buyurdu. 25Tanrımız RAB'bin önünde, verdiği bu buyruklara uymaya dikkat edersek, bunu bize doğruluk sayacaktır.’ ”

7

Tanrı'nın Öz Halkı

(Çık.34:11-16)

1[*]

“Tanrınız RAB mülk edinmek üzere gideceğiniz ülkeye sizi götürdüğünde, önünüzden birçok ulusu –Hititler'i*, Girgaşlılar'ı, Amorlular'ı, Kenanlılar'ı, Perizliler'i, Hivliler'i, Yevuslular'ı, sizden daha büyük ve daha güçlü yedi ulusu– kovacak. 2Tanrınız RAB bu ulusları elinize teslim ettiğinde, onları bozguna uğrattığınızda, tümünü yok etmelisiniz. Bu uluslarla antlaşma yapmayacaksınız, onlara acımayacaksınız. 3Kız alıp vermeyeceksiniz. Kızlarınızı oğullarına vermeyeceksiniz; oğullarınıza da onlardan kız almayacaksınız. 4Çünkü onlar oğullarınızı beni izlemekten saptıracak, başka ilahlara tapmalarına neden olacaklardır. O zaman RAB size öfkelenecek ve sizi çabucak yok edecek. 5[*]

Onlara şöyle yapacaksınız: Sunaklarını yıkacak, dikili taşlarını parçalayacak, Aşera* putlarını devirecek, öbür putlarını yakacaksınız.

6[*]

“Siz Tanrınız RAB için kutsal bir halksınız. Tanrınız RAB, öz halkı olmanız için, yeryüzündeki bütün halkların arasından sizi seçti. 7RAB'bin sizi sevmesinin ve seçmesinin nedeni öbür halklardan daha kalabalık olduğunuzdan değil. Siz sayıca öbür halklardan azdınız. 8RAB size sevgisini göstermek ve atalarınıza ant içerek verdiği sözü yerine getirmek için güçlü eliyle sizi Mısır'dan çıkardı; köle olduğunuz ülkeden, Mısır Firavunu'nun elinden sizi kurtardı. 9[*]

Tanrınız RAB'bin Tanrı olduğunu bilin. O güvenilir Tanrı'dır. Kendisini sevenlerin, buyruklarına uyanların bininci kuşağına kadar antlaşmasına bağlı kalır. 10Kendisinden nefret edenlere ise üzerlerine yıkım göndererek karşılık verir. RAB kendisinden nefret edene karşılık vermekte gecikmeyecek. 11Onun için, bugün size bildirdiğim buyruklara, kurallara, ilkelere uymaya dikkat edin.”

Buyruklara Uyanlara Verilecek Ödül

(Yas.28:1-14)

12[*]

“Bu ilkeleri dinler, onlara özenle uyarsanız, Tanrınız RAB atalarınıza ant içerek verdiği söz uyarınca sizinle yaptığı antlaşmaya bağlı kalacak. 13Sizi sevecek, kutsayacak, çoğaltacak. Atalarınıza ant içerek size söz verdiği ülkede rahminizin meyvesini, toprağınızın ürününü –tahılını, yeni şarabını, zeytinyağını– sığırlarınızın buzağılarını, sürülerinizin kuzularını bereketli kılacak. 14Öbür halklardan daha çok kutsanmış olacaksınız. Erkekleriniz, kadınlarınız, hayvanlarınız arasında döl vermeyen olmayacak. 15RAB her türlü hastalığı sizden uzaklaştıracak. Mısır'da gördüğünüz korkunç hastalıklardan hiçbirini size vermeyecek. Bütün bu hastalıkları sizden nefret edenlere verecek. 16Tanrınız RAB'bin elinize teslim edeceği halkların tümünü yok edeceksiniz. Onlara acımayacaksınız. İlahlarına tapmayacaksınız. Çünkü bu sizin için tuzak olacaktır.

17“ ‘Bu uluslar bizden daha güçlü. Onları nasıl kovabiliriz?’ diye düşünebilirsiniz. 18Onlardan korkmayacaksınız. Tanrınız RAB'bin firavuna ve bütün Mısır'a yaptıklarını her zaman anımsayın. 19Tanrınız RAB'bin sizi Mısır'dan çıkarmak için yaptığı büyük denemeleri, belirtileri, şaşılası işleri, güçlü ve kudretli elini gözlerinizle gördünüz. Tanrınız RAB şimdi korktuğunuz bütün bu halklara aynısını yapacaktır. 20Sizden gizlenerek sağ kalmış olanların üzerine, hepsi yok olana dek eşekarısıö

gönderecek. 21Onlardan yılmayacaksınız. Aranızda olan Tanrınız RAB ulu ve heybetli bir Tanrı'dır. 22Bu ulusları önünüzden azar azar kovacak. Onları birden ortadan kaldıramazsınız. Yoksa çevrenizde yabanıl hayvanlar çoğalır.23Tanrınız RAB onları elinize teslim edecek ve hepsi yok oluncaya dek onları şaşkına çevirecek. 24Krallarını elinize teslim edecek; adlarını göğün altından sileceksiniz. Onları yok edene dek kimse size karşı duramayacak. 25İlahlarını simgeleyen putları yakacaksınız; üzerlerindeki altına, gümüşe göz dikmeyecek, bunları kendinize ayırmayacaksınız. Öyle ki, tuzağa düşmeyesiniz. Bu putlar Tanrınız RAB'bin gözünde iğrençtir. 26Bu iğrenç şeyleri evinize getirmeyeceksiniz, yoksa siz de onlar gibi yok olursunuz. Onlardan çok nefret edecek, tiksineceksiniz; çünkü onlar yok olmaya mahkûmdur.”

8

Rab'bi Unutmayın

1“Bugün size bildirdiğim buyruklara tam tamına uyun ki, yaşayasınız, çoğalasınız ve gidip RAB'bin atalarınıza ant içerek söz verdiği ülkeyi mülk edinesiniz. 2Tanrınız RAB'bin sizi kırk yıl boyunca çölde dolaştırdığı uzun yolculuğu anımsayın! Buyruklarına uyup uymayacağınızı, amacınızın ne olduğunu öğrenmek için sizi sıkıntılara sokarak sınadı. 3[*]

Sizi aç bırakarak sıkıntıya soktu. Sonra sizin de atalarınızın da bilmediği man* ile sizi doyurdu. İnsanın yalnız ekmekle yaşamadığını, RAB'bin ağzından çıkan her sözle yaşadığını size öğretmek için yaptı bunu. 4Kırk yıl ne giysileriniz eskidi, ne de ayaklarınız şişti. 5Tanrınız RAB'bin, çocuğunu eğiten bir baba gibi, sizi nasıl eğittiğini anlayın.

6“Onun için, Tanrınız RAB'bin buyruklarına uyun. Yollarında yürüyün, O'ndan korkun. 7Tanrınız RAB sizi verimli bir ülkeye götürüyor. Öyle bir ülke ki, ırmakları, pınarları, derelerden tepelerden çıkan su kaynakları vardır; 8buğdayı, arpası, üzümü, inciri, narı, zeytinyağı, balı vardır. 9Sıkıntısız ekmek yiyebileceğiniz, hiçbir şeye gereksinim duymayacağınız bir ülkedir. Öyle bir ülke ki, kayaları demirdir, dağlarından bakır çıkarabilirsiniz.

10“Yiyip doyunca, size verdiği verimli ülke için Tanrınız RAB'be övgüler sunun. 11[*]

Tanrınız RAB'bi unutmamaya dikkat edin. Bugün size bildirdiğim buyruklarını, ilkelerini, kurallarını savsaklamayın. 12Yiyip doyduğunuzda, güzel evler yapıp yerleştiğinizde, 13sığırlarınız, davarlarınız çoğaldığında, altınınız, gümüşünüz ve her şeyiniz arttığında, 14böbürlenmemeye ve sizi Mısır'dan, köle olduğunuz ülkeden çıkaran Tanrınız RAB'bi unutmamaya dikkat edin. 15RAB o büyük ve korkunç çölde, zehirli yılanlarla, akreplerle dolu o kurak, susuz toprakta sizi yürüttü. Size sert kayadan su çıkardı. 16Atalarınızın bilmediği man ile sizi çölde doyurdu. Sizi sıkıntıya soktu, sınadı. Öyle ki, sonunda üzerinize iyilik gelsin. 17‘Bu serveti toplayan kendi yeteneğimiz, güçlü elimizdir’ diye düşünebilirsiniz. 18Ancak bu serveti toplama yeteneğini size verenin Tanrınız RAB olduğunu anımsayın. Atalarınıza ant içerek yaptığı antlaşmayı sürdürmek amacıyla bugün de bunu yapıyor.

19“Tanrınız RAB'bi unutur, başka ilahların ardınca giderseniz, onlara tapar, önlerinde yere kapanırsanız, bugün size açıkça belirtirim ki, tamamen yok olacaksınız. 20Tanrınız RAB önünüzden ulusları yok ettiği gibi, sözüne kulak vermediğiniz için sizi de yok edecek.

9

1“Ey İsrail, kulak ver! Bugün sizden daha büyük, daha güçlü ulusların topraklarını mülk edinmek için Şeria Irmağı'ndan geçeceksiniz. Onların kentleri büyük, surları göğe dek yükseliyor. 2Bu güçlü, uzun boylu halk Anaklılar'dır. Onları biliyorsunuz. ‘Kim Anaklılar'a karşı durabilir?’ deyişini duydunuz. 3[*]

Bilin ki, yakıp yok eden ateş olan Tanrınız RAB önünüzden gidecek. Onları ortadan kaldıracak, size boyun eğmelerini sağlayacak. Onları kovacaksınız, RAB'bin verdiği söz uyarınca bir çırpıda yok edeceksiniz.”

Halkın Söz Dinlemezliği

4“Tanrınız RAB bu ulusları önünüzden kovunca, ‘RAB doğruluğumuzdan ötürü bu ülkeyi mülk edinelim diye bizi buraya getirdi’ diye düşünmeyin. Çünkü RAB, bu ulusları yaptıkları kötülükler yüzünden önünüzden kovuyor. 5Onların topraklarını mülk edinmeye gitmenizin nedeni doğruluğunuz, erdeminiz değildir. Tanrınız RAB bu ulusları kötülükleri yüzünden ve atalarınız İbrahim'e, İshak'a, Yakup'a ant içerek verdiği sözü yerine getirmek için önünüzden kovacak. 6Şunu anlayın ki, Tanrınız RAB'bin bu verimli toprakları mülk edinesiniz diye size vermesinin nedeni doğruluğunuz değildir. Çünkü siz dikbaşlı bir halksınız.

7“Tanrınız RAB'bi çölde nasıl kızdırdığınızı anımsayın, hiç unutmayın. Mısır'dan çıktığınız günden buraya varıncaya dek, RAB'be sürekli karşı geldiniz. 8Horev Dağı'nda RAB'bi öyle kızdırdınız ki, sizi yok edecek kadar öfkelendi. 9[*]

Daha önce taş levhaları –RAB'bin sizinle yaptığı antlaşmanın levhalarını– almak için dağa çıkmıştım; orada kırk gün, kırk gece kaldım. Ne yedim, ne içtim. 10RAB Tanrı parmağıyla yazmış olduğu iki taş levhayı bana verdi. Bu levhalar, dağda toplandığınız gün RAB'bin ateşin içinden size bildirdiği bütün buyrukları içermekteydi. 11Kırk gün, kırk gece sonra RAB bana iki taş levhayı, antlaşma levhalarını verdi.

12“ ‘Haydi, buradan hemen in’ dedi, ‘Çünkü Mısır'dan çıkardığın halkın yoldan çıktı. Onlara buyurduğum yoldan hemen saptılar. Kendilerine dökme bir put yaptılar.’ 13Sonra RAB bana, ‘Bu halkı gördüm’ dedi, ‘İşte dikbaşlı bir halk! 14Bırak da onları yok edeyim; adlarını da göğün altından sileyim. Seni onlardan daha güçlü, daha büyük bir ulus kılayım.’

15“Dönüp dağdan aşağıya indim. Dağ alev alev yanıyordu. Antlaşmanın iki levhası iki elimdeydi. 16Tanrınız RAB'be karşı günah işlediğinizi gördüm. Kendinize buzağıya benzer bir dökme put yapmıştınız. RAB'bin size buyurduğu yoldan hemen sapmıştınız. 17Bu yüzden iki levhayı fırlatıp attım, gözünüzün önünde parçaladım. 18Bir kez daha RAB'bin huzurunda bir şey yemeden, içmeden kırk gün kırk gece yere kapanıp kaldım. Çünkü günah işlemiştiniz; RAB'bin gözünde kötü olanı yaparak O'nu öfkelendirmiştiniz. 19[*]

RAB'bin kızgın öfkesi karşısında korktum. Öfkesi sizi yok edecek kadar alevlenmişti. Ama RAB yakarışımı yine duydu. 20RAB Harun'a da onu yok edecek kadar öfkelenmişti. O sırada Harun için de yakardım. 21[*]

Yaptığınız günahlı nesneyi, o buzağıya benzer dökme putu alıp yaktım. Parçalayıp ince toz haline getirinceye dek ezdim. Sonra tozu dağdan akan dereye attım.

22[*]

graph-definition>

*

*

“Tavera'da, Massa'da, Kivrot-Hattaava'da[p]

da RAB'bi öfkelendirdiniz. 23[*]

graph-definition>

*

*

RAB sizi Kadeş-Barnea'dan gönderirken, ‘Gidin, size vereceğim ülkeyi mülk edinin’ diye buyurmuştu. Sizse Tanrınız RAB'bin buyruğuna karşı geldiniz. O'na güvenmediniz, sözüne kulak vermediniz. 24Sizi tanıdığım günden bu yana RAB'be sürekli karşı geldiniz.

25“RAB sizi yok edeceğini söylediği için, kırk gün kırk gece O'nun önünde yere kapanıp kaldım. 26RAB'be şöyle yakardım: ‘Ey Egemen RAB, büyük kudretinle kurtarıp güçlü elinle Mısır'dan çıkardığın halkını, kendi mirasını yok etme.27Kulların İbrahim'i, İshak'ı, Yakup'u anımsa. Bu halkın dikbaşlılığını, kötülüğünü, günahını dikkate alma. 28Yoksa bizi çıkardığın ülkenin halkı, ‘RAB söz verdiği ülkeye götüremediği, onlardan nefret ettiği için çölde yok etmek amacıyla onları Mısır'dan çıkardı’ diyecek. 29Oysa onlar, büyük güçle ve kudretli elinle Mısır'dan çıkardığın kendi halkın ve mirasındır.’ ”

10

Musa Buyrukları Yeniden Alıyor

(Çık.34:1-10)

1“O zaman RAB bana, ‘Öncekiler gibi iki taş levha kes ve dağa, yanıma çık’ dedi, ‘Ağaçtan bir sandık yap.2Parçaladığın önceki levhalara yazılı buyrukları yeni levhalara yazacağım. Sonra onları sandığa koyacaksın.’

3“Böylece akasya ağacından bir sandık yaptım. Öncekiler gibi iki taş levha kestim. İki levhayı da alıp dağa çıktım.4RAB dağda toplandığınız gün ateşin içinden size bildirdiği On Buyruk'u, daha önce yaptığı gibi, bu levhalara yazdı ve bana verdi. 5Sonra dönüp dağdan indim. RAB'bin buyruğu uyarınca, levhaları yaptığım sandığa koydum. Orada duruyorlar.”

6[*]

–İsrailliler Yaakanoğulları'na ait kuyulardan ayrılıp Mosera'ya gittiler. Harun orada öldü ve gömüldü. Yerine oğlu Elazar kâhin* oldu. 7İsrailliler oradan Gudgoda'ya, sonra da akarsular bölgesi olan Yotvata'ya göç ettiler. 8[*]

O zaman RAB, kendi Antlaşma Sandığı'nı* taşıması, kendisine hizmet etmek üzere önünde durması ve O'nun adıyla kutsaması için Levililer oymağını ayırdı. Bugün de aynı görevi yapıyorlar. 9[*]

Bu yüzden Levililer kardeşleri olan öbür oymaklar gibi pay ve mülk almadılar. Tanrınız RAB'bin onlara verdiği söz uyarınca onların mirası RAB'dir.–

10[*]

“Daha önce yaptığım gibi dağda kırk gün, kırk gece kaldım. RAB yine yakarışımı duydu ve sizi yok etmek istemedi.11Sonra, ‘Kalk, git’ dedi, ‘Onları atalarına ant içerek söz verdiğim ülkeye götür. Gidip orayı mülk edinsinler.’ ”

Rab'den Korkun

12“Şimdi, ey İsrail halkı, Tanrınız RAB sizden ne istiyor? Yalnız şunu istiyor: Tanrınız RAB'den korkun, O'nun yollarında yürüyün, O'nu sevin; bütün yüreğinizle, bütün canınızla O'na kulluk edin; 13üzerinize iyilik gelsin diye bugün size bildirdiğim buyruklarına, kurallarına uyun. 14Gökler de, göklerin gökleri de, yeryüzü ve içindeki her şey Tanrınız RAB'bindir. 15Öyleyken RAB atalarınızı sevdi, onlara bağlandı. Bugün olduğu gibi, onların soyu olan sizleri bütün halkların arasından seçti. 16Yüreklerinizi RAB'be adayın[r]

, bundan böyle dikbaşlı olmayın. 17[*]

graph-definition>

*

Çünkü Tanrınız RAB, tanrıların Tanrısı, rablerin Rabbi'dir. O kimseyi kayırmayan, rüşvet almayan, ulu, güçlü, heybetli Tanrı'dır. 18Öksüzlerin, dul kadınların hakkını gözetir. Yabancıları sever, onlara yiyecek, giyecek sağlar. 19Siz de yabancıları seveceksiniz. Çünkü Mısır'da siz de yabancıydınız. 20Tanrınız RAB'den korkun, O'na kulluk edin. O'na bağlı kalın ve O'nun adıyla ant için. 21O övgünüzdür. Gözlerinizle gördüğünüz o büyük, heybetli belirtileri sizin için gerçekleştiren Tanrınız'dır. 22[*]

graph-definition>

*

Mısır'a giden atalarınız yetmiş kişiydi. Şimdiyse Tanrınız RAB sizi göklerdeki yıldızlar kadar çoğalttı.”

11

Rab'bin Büyüklüğü

1“Tanrınız RAB'bi sevin. Uyarılarına, kurallarına, ilkelerine, buyruklarına her zaman uyun. 2Unutmayın ki, Tanrınız RAB'bin tedibini görüp yaşayanlar çocuklarınız değil, sizsiniz: Büyüklüğünü, güçlü elini, kudretini, 3[*]

belirtilerini, Mısır'da firavuna ve bütün ülkesine yaptıklarını; 4[*]

Mısır ordusuna, atlarına, savaş arabalarına neler yaptığını; Mısırlılar sizi kovalarken onları nasıl Kamış Denizi'nin* suları altında bıraktığını, onları nasıl yok ettiğini gördünüz. 5Buraya varıncaya dek RAB'bin çölde sizin için neler yaptığını; 6[*]

Rubenoğulları'ndan Eliav'ın oğulları Datan'la Aviram'a neler ettiğini; bütün İsrail'in gözü önünde yerin nasıl yarıldığını, onları, ailelerini, çadırlarını ve onlara ait her canlıyı nasıl yuttuğunu gören çocuklarınız değil, sizsiniz. 7RAB'bin yaptığı bu büyük işlerin tümünü gören sizsiniz.

8“Bugün size bildirdiğim buyrukların tümüne uyun ki, güçlü olasınız, mülk edinmek üzere Şeria Irmağı'ndan geçip ülkeyi ele geçiresiniz. 9RAB'bin ant içerek atalarınıza ve soylarına söz verdiği süt ve bal akan ülkede ömrünüz uzun olsun.10Mülk edinmek için gideceğiniz ülke, çıkmış olduğunuz Mısır gibi değildir. Orada tohumunuzu eker, sebze bahçesi gibi zorlukla[s]

sulardınız. 11Mülk edinmek üzere gideceğiniz ülkenin ise dağları, dereleri vardır. Toprağı gökten yağan yağmurla sulanır. 12Orası Tanrınız RAB'bin kayırdığı bir ülkedir. Tanrınız RAB orayı bütün yıl sürekli gözetir.

13[*]

“Tanrınız RAB'bi sevmek, bütün yüreğinizle, bütün canınızla O'na kulluk etmek için bugün size bildirdiğim buyruklara iyice kulak verirseniz, 14RAB ülkenize ilk ve son yağmuru vaktinde yağdıracak. Öyle ki, tahılınızı, yeni şarabınızı, zeytinyağınızı toplayasınız. 15RAB tarlalarda hayvanlarınız için ot sağlayacak, siz de yiyip doyacaksınız. 16Sakının, ayartılıp yoldan çıkmayasınız; başka ilahlara tapmayasınız, önlerinde eğilmeyesiniz. 17Öyle ki, RAB size öfkelenmesin; yağmur yağmasın, toprak ürün vermesin diye gökleri kapamasın; size vereceği verimli ülkede çabucak yok olmayasınız.

18[*]

“Bu sözlerimi aklınızda ve yüreğinizde tutun. Bir belirti olarak ellerinize bağlayın, alın sargısı olarak takın. 19Onları çocuklarınıza öğretin. Evinizde otururken, yolda yürürken, yatarken, kalkarken onlardan söz edin. 20Evlerinizin kapı sövelerine, kentlerinizin kapılarına yazın. 21Öyle ki, RAB'bin atalarınıza vermeye söz verdiği topraklar üzerinde sizin de, çocuklarınızın da ömrü uzun olsun ve yeryüzünün üstünde gökler olduğu sürece orada yaşayasınız.

22“Uymanız için size bildirdiğim bu buyrukları eksiksiz yerine getirir, Tanrınız RAB'bi sever, yollarında yürür, O'na bağlı kalırsanız, 23RAB bu ulusların tümünü önünüzden kovacak. Sizden daha büyük, daha güçlü ulusların topraklarını mülk edineceksiniz. 24[*]

Ayak basacağınız her yer sizin olacak. Sınırlarınız çölden Lübnan'a, Fırat Irmağı'ndan Akdeniz'e kadar uzanacak. 25Hiç kimse size karşı koyamayacak. Tanrınız RAB, size verdiği söz uyarınca, ayak basacağınız her yere dehşetinizi, korkunuzu saçacaktır.

26“Bakın, bugün önünüze kutsamayı ve laneti koyuyorum: 27Bugün size bildirdiğim Tanrınız RAB'bin buyruklarına uyarsanız kutsanacaksınız. 28Ama Tanrınız RAB'bin buyruklarını dinlemez, bilmediğiniz başka ilahların ardınca giderek bugün size buyurduğum yoldan saparsanız, lanete uğrayacaksınız. 29[*]

Tanrınız RAB mülk edinmek için gideceğiniz ülkeye sizi götürdüğünde, Gerizim Dağı'nda kutsama yapacak, Eval Dağı'nda lanet okuyacaksınız. 30Bu iki dağ Şeria Irmağı'nın karşı yakasında, yolun batısında, Arava'da oturan Kenanlılar ülkesinde, Gilgal karşısında, More meşeliği yanındadır. 31Tanrınız RAB'bin size vereceği ülkeyi mülk edinmek için Şeria Irmağı'ndan geçmek üzeresiniz. Orayı ele geçirip yerleştiğinizde, 32bugün size bildirdiğim bütün kurallara, ilkelere uymaya dikkat edin.”

12

Tek Tapınma Yeri

1“Atalarınızın Tanrısı RAB'bin mülk edinmek için size verdiği ülkede yaşamınız boyunca uymanız gereken kurallar, ilkeler şunlardır: 2Topraklarını alacağınız ulusların ilahlarına taptıkları yüksek dağlardaki, tepelerdeki, bol yapraklı her ağacın altındaki yerleri tümüyle yıkacaksınız. 3[*]

Sunaklarını yıkacak, dikili taşlarını parçalayacak, Aşera* putlarını yakacak, öbür putlarını parça parça edeceksiniz. İlahlarının adlarını oradan sileceksiniz.

4“Siz Tanrınız RAB'be bu biçimde tapmamalısınız. 5Tanrınız RAB'bin adını yerleştirmek için bütün oymaklarınız arasından seçeceği yere, konutuna yönelmeli, oraya gitmelisiniz. 6Yakmalık sunularınızı*, kurbanlarınızı, ondalıklarınızı, bağışlarınızı, dilek adaklarınızı, gönülden verdiğiniz sunuları, sığırlarınızın ve davarlarınızın ilk doğanlarını oraya götüreceksiniz. 7Orada, sizi kutsayan Tanrınız RAB'bin huzurunda, siz de aileleriniz de yiyeceksiniz ve el attığınız her işte sevinç bulacaksınız.

8“Bugün burada yaptığımızı yapmayın; herkes kendi gözünde doğru olanı yapıyor. 9Çünkü Tanrınız RAB'bin size vereceği dinlenme yerine, mülke daha ulaşmadınız. 10Ama Şeria Irmağı'ndan geçip Tanrınız RAB'bin mülk olarak size vereceği ülkeye yerleşeceksiniz. RAB sizi çevrenizdeki bütün düşmanlarınızdan kurtarıp rahata kavuşturacak. Güvenlik içinde yaşayacaksınız. 11Tanrınız RAB adını yerleştirmek için bir yer seçecek. Size buyurduğum her şeyi oraya götüreceksiniz: Yakmalık sunularınızı, kurbanlarınızı, ondalıklarınızı, bağışlarınızı, RAB'be adadığınız bütün özel adaklarınızı. 12Siz, oğullarınız, kızlarınız, erkek ve kadın köleleriniz, kentlerinizde yaşayan Levililer Tanrınız RAB'bin huzurunda sevineceksiniz. Çünkü Levililer'in sizin gibi kendilerine ait payları ve mülkleri yoktur. 13Yakmalık sunularınızı herhangi bir yerde sunmamaya dikkat edin. 14Yakmalık sunularınızı RAB'bin oymaklarınızın birinde seçeceği yerde sunacaksınız. Size buyurduğum her şeyi orada yapacaksınız.

15“Tanrınız RAB'bin sizi kutsadığı ölçüde, yaşadığınız kentlerde dilediğiniz kadar hayvan kesip etini yiyebilirsiniz. Dinsel açıdan temiz ya da kirli kişi, bu eti ceylan ya da geyik eti yer gibi yiyebilir. 16[*]

Ancak kan yemeyeceksiniz. Kanı su gibi toprağa akıtacaksınız. 17Tahılınızın, yeni şarabınızın, zeytinyağınızın ondalığını, sığırlarınızın, davarlarınızın ilk doğanlarını, adadıklarınızın tümünü, gönülden verdiğiniz sunuları, bağışlarınızı yaşadığınız kentlerde yememelisiniz. 18Siz, oğullarınız, kızlarınız, erkek ve kadın köleleriniz, kentlerinizde oturan Levililer bunları Tanrınız RAB'bin huzurunda, O'nun seçeceği yerde yiyeceksiniz. Tanrınız RAB'bin huzurunda el attığınız her işte sevinç bulacaksınız. 19Ülkede yaşadığınız sürece Levililer'i yüzüstü bırakmamaya dikkat edin.

20“Tanrınız RAB size verdiği söz uyarınca sınırınızı genişlettiğinde, et yemeye istek duyup, ‘Et yiyeceğiz’ derseniz, dilediğiniz kadar et yiyebilirsiniz. 21Tanrınız RAB'bin adını yerleştirmek için seçeceği yer sizden uzaksa, buyruğum uyarınca RAB'bin size verdiği sığırlardan, davarlardan kesebilirsiniz. Kentlerinizde dilediğiniz kadar et yiyebilirsiniz.22Dinsel açıdan temiz ya da kirli kişi bu eti ceylan ya da geyik eti yer gibi yiyebilir. 23[*]

Ama kan yememeye dikkat edin. Çünkü ete can veren kandır. Etle birlikte canı yememelisiniz. 24Kan yememelisiniz; kanı su gibi toprağa akıtacaksınız.25Kan yemeyeceksiniz. Öyle ki, size ve sizden sonra gelen çocuklarınıza iyilik gelsin. Böylece RAB'bin gözünde doğru olanı yapmış olursunuz.

26“Kutsal sunularınızı, dilek adaklarınızı alıp RAB'bin seçeceği yere gideceksiniz. 27Yakmalık sunularınızı, eti ve kanı Tanrınız RAB'bin sunağında sunacaksınız. Kurbanınızın kanı Tanrınız RAB'bin sunağına akacak. Ama eti yiyebilirsiniz.28Size bildirdiğim bütün bu buyruklara iyice uyun ki, size ve sizden sonra gelen çocuklarınıza sürekli iyilik gelsin. Böylece Tanrınız RAB'bin gözünde iyi ve doğru olanı yapmış olacaksınız.”

Başka İlahlara Tapmayın

29“Tanrınız RAB topraklarını alacağınız ulusları önünüzden yok edecek. Topraklarını miras alıp orada yaşadığınızda 30ve onları yok ettiğinizde, onların tuzaklarına düşmekten sakının. İlahlarına yönelip, ‘Bu uluslar ilahlarına nasıl tapıyorlardı? Biz de aynısını yapalım’ demeyin. 31Tanrınız RAB'be bu biçimde tapınmayacaksınız. Onlar ilahlarına RAB'bin tiksindiği iğrenç şeyler sunuyorlar. Oğullarını, kızlarını bile yakarak ilahlarına kurban ediyorlar.

32[*]

“Size bildirdiğim bütün buyruklara iyice uyun. Bunlara hiçbir şey eklemeyin, hiçbir şey çıkarmayın.

13

1“Aranızdan bir peygamber ya da düş gören biri çıkarsa, bir belirtiyi ya da şaşılası bir olayı önceden bildirirse,2‘Bilmediğiniz başka ilahlara yönelip tapınalım’ derse, söz ettiği belirti, şaşılası olay gerçekleşse bile, 3o peygamberi ya da düş göreni dinlememelisiniz. Tanrınız RAB kendisini bütün yüreğinizle, bütün canınızla sevip sevmediğinizi anlamak için sizi sınamaktadır. 4Tanrınız RAB'bin ardınca yürüyün, O'ndan korkun. Buyruklarına uyun, O'nun sözüne kulak verin. O'na kulluk edin, O'na bağlı kalın. 5[*]

O peygamber ya da düş gören öldürülecek. O, sizi Mısır'dan çıkaran, köle olduğunuz ülkeden kurtaran Tanrınız RAB'be karşı gelmeye kışkırttı. Tanrınız RAB'bin yürümenizi buyurduğu yoldan sizi saptırmaya çalıştı. Aranızdaki kötülüğü ortadan kaldırmalısınız.

6-7“Öz kardeşin, oğlun, kızın, sevdiğin karın ya da en yakın dostun seni gizlice ayartmaya çalışır, senin ve atalarının önceden bilmediğiniz, dünyanın bir ucundan öbür ucuna dek uzakta, yakında, çevrenizde yaşayan halkların ilahları için, ‘Haydi gidelim, bu ilahlara tapalım’ derse, 8ona uymayacak, onu dinlemeyeceksin. Ona acımayacak, sevecenlik göstermeyecek, onu korumayacaksın. 9Onu kesinlikle öldüreceksin. Onu önce sen, sonra bütün halk taşa tutsun.10Taşlayarak öldürün onu. Çünkü Mısır'dan, köle olduğunuz ülkeden sizi çıkaran Tanrınız RAB'den sizi saptırmaya çalıştı.11Böylece bütün İsrail bunu duyup korkacak. Bir daha aranızda buna benzer kötü bir şey yapmayacaklar.

12-13“Tanrınız RAB'bin yaşamanız için size vereceği kentlerin birinde, içinizden kötü kişiler çıktığını ve, ‘Haydi, bilmediğiniz başka ilahlara tapalım’ diyerek kentlerinde yaşayan halkı saptırdıklarını duyarsanız, 14araştıracak, inceleyecek, iyice soruşturacaksınız. Duyduklarınız gerçekse ve bu iğrenç olayın aranızda yapıldığı kanıtlanırsa, 15o kentte yaşayanları kesinlikle kılıçtan geçireceksiniz. Kenti yok edip orada yaşayan bütün halkı ve hayvanları kılıçtan geçireceksiniz. 16Yağmalanan malların tümünü toplayıp meydanın ortasına yığın. Kenti ve malları Tanrınız RAB'be tümüyle yakmalık sunu* olarak yakın. Kent sonsuza dek yıkıntı halinde bırakılacak. Yeniden onarılmayacak. 17Yok edilecek mallardan hiçbir şey almayın. Böylece RAB'bin kızgın öfkesi yatışacak ve RAB atalarınıza içtiği ant uyarınca size acıyacak, sevecenlik gösterecek, sizi çoğaltacaktır. 18Çünkü Tanrınız RAB'bin sözünü dinleyeceksiniz. Böylece bugün size bildirdiğim buyruklara uyup O'nun gözünde doğru olanı yapmış olacaksınız.”

14

Eti Yenen ve Yenmeyen Hayvanlar

(Lev.11:1-47)

1[*]

“Siz Tanrınız RAB'bin çocuklarısınız. Ölülere ağıt yakmak için bedenlerinizi yaralamayacaksınız. İki kaş arasındaki tüyleri almayacaksınız. 2[*]

Tanrınız RAB için kutsal bir halksınız. RAB öz halkı olmanız için yeryüzündeki bütün halkların arasından sizi seçti.

3“İğrenç sayılan hiçbir şey yemeyeceksiniz. 4Şu hayvanların etini yiyebilirsiniz: Sığır, koyun, keçi, 5geyik, ceylan, karaca, yaban keçisi, gazal, ahu, dağ koyunu. 6Çatal ve yarık tırnaklı, geviş getiren her hayvanın etini yiyebilirsiniz.7Ancak geviş getiren, çatal ve yarık tırnaklı hayvanlardan etini yememeniz gerekenler şunlardır: Deve, tavşan, kaya tavşanı*. Bunlar geviş getirir, ama çatal tırnaklı değildir. Sizin için kirli sayılırlar. 8Domuz çatal tırnaklıdır, ama geviş getirmez. Sizin için kirli sayılır. Bu hayvanların etini yemeyecek, leşine dokunmayacaksınız.

9“Suda yaşayan hayvanlardan şunların etini yiyebilirsiniz: Pullu ve yüzgeçli canlıların etini yiyebilirsiniz. 10Ama pulsuz ve yüzgeçsiz canlıların hiçbirini yemeyeceksiniz. Bunlar sizin için kirli sayılır.

11“Temiz sayılan bütün kuşları yiyebilirsiniz. 12Etini yemeyeceğiniz kuşlar şunlardır: Kartal, kuzu kartalı, kara akbaba,13çaylak, doğan türleri, 14bütün karga türleri, 15baykuş, puhu, martı, atmaca türleri, 16kukumav, büyük baykuş, peçeli baykuş, 17ishakkuşu, akbaba, karabatak, 18leylek, balıkçıl türleri, ibibik, yarasa. 19Bütün kanatlı böcekler sizin için kirli sayılır. Hiçbirini yemeyeceksiniz. 20Ama temiz sayılan kanatlı yaratıkların tümünü yiyebilirsiniz.

21[*]

“Kendiliğinden ölen hiçbir hayvanın etini yemeyeceksiniz. Ölü hayvanı yemesi için kentlerinizde yaşayan bir yabancıya verebilir ya da öteki yabancılara satabilirsiniz. Siz Tanrınız RAB için kutsal bir halksınız.

“Oğlağı anasının sütünde haşlamayın.”

Ondalıklara İlişkin Kural

22[*]

“Her yıl tarlalarınızda yetişen ürünlerin ondalığını bir yana ayıracaksınız. 23Tahılınızın, yeni şarabınızın, zeytinyağınızın ondalığını, sığırlarınızın ve davarlarınızın ilk doğanlarını, Tanrınız RAB'bin adını yerleştirmek için seçeceği yerde O'nun önünde yiyeceksiniz. Bunu yapın ki, her zaman O'ndan korkmayı öğrenesiniz. 24Tanrınız RAB'bin adını yerleştirmek için seçeceği yer uzaksa, yol Tanrınız RAB'bin size verimli kıldığı ürünlerin ondalığını oraya taşıyamayacak kadar uzunsa, 25ondalığınızı gümüşe çevirin. Gümüşü alıp Tanrınız RAB'bin seçeceği yere gidin. 26Gümüşü dilediğiniz şekilde kullanın: Sığır, davar, şarap, içki ya da canınızın istediği başka bir şey alın. Siz ve aileniz orada, Tanrınız RAB'bin önünde yiyecek ve sevineceksiniz.

27“Kentlerinizde yaşayan Levililer'i yüzüstü bırakmayın. Onların sizin gibi payları ve mülkleri yoktur. 28Her üç yılın sonunda, o yılın ürününün bütün ondalığını getirip kentlerinizde toplayın. 29Öyle ki, sizin gibi payları ve mülkleri olmayan Levililer, kentlerinizde yaşayan yabancılar, öksüzler, dul kadınlar gelsinler, yiyip doysunlar. Bunu yaparsanız, Tanrınız RAB el attığınız her işte sizi kutsayacaktır.”

15

Borçların Bağışlanacağı Yıl

1“Her yedi yılın sonunda size borçlu olanları bağışlayacaksınız. 2Borçları bağışlama işini şöyle yapacaksınız: Her alacaklı, komşusunun borcunu bağışlayacak. Borcun ödenmesi için komşusunu ya da kardeşini zorlamayacak. Çünkü RAB'bin borçları bağışlama yılı duyurulmuştur. 3Yabancıdan borcunu alabilirsin. Ama İsrailli kardeşinin borcunu bağışlayacaksın.

4-5“Aranızda yoksul kimse olmayacak. Tanrınız RAB'bin mülk edinmek için size vereceği ülkede Tanrınız RAB'bin sözünü can kulağıyla dinler, bugün size bildirdiğim bütün bu buyruklara özenle uyarsanız, O sizi kesinlikle kutsayacaktır.6Tanrınız RAB verdiği söz uyarınca sizi kutsayacak. Siz birçok ulusa ödünç vereceksiniz, ama siz ödünç almayacaksınız. Siz birçok ulusu yöneteceksiniz, ama onlar sizi yönetmeyecek.

7[*]

“Tanrınız RAB'bin size vereceği ülkenin herhangi bir kentinde yaşayan kardeşlerinizden biri yoksulsa, yüreğinizi katılaştırmayın, yoksul kardeşinize elisıkı davranmayın. 8Tersine, eliniz açık olsun; gereksinimlerini karşılayacak kadar ona ödünç verin. 9‘Yedinci yıl, borçları bağışlama yılı yakındır’ diyerek yüreğinizde kötü düşünce barındırmaktan sakının. Öyle ki, yoksul kardeşinize karşı elisıkı davranıp ona yardım etmekten kaçınmayasınız. Yoksul kardeşiniz sizden RAB'be yakınabilir, siz de günah işlemiş olursunuz. 10Ona bol bol verin, verirken yüreğinizde isteksizlik olmasın. Bundan ötürü Tanrınız RAB bütün işlerinizde ve el attığınız her şeyde sizi kutsayacaktır. 11[*]

Ülkede her zaman yoksullar olacak. Bunun için, ülkenizde yaşayan kardeşlerinize, yoksullara, gereksinimi olanlara eliaçık davranmanızı buyuruyorum.”

Kölelere Yapılacak İşlem

(Çık.21:2-6)

12[*]

graph-definition>

*

“Eğer İbrani kardeşlerinizden bir erkek ya da kadın size satılırsa, altı yıl size kölelik edecek, yedinci yıl onu özgür bırakacaksınız. 13Onu özgür bırakırken, eli boş göndermeyin. 14Ona davarlarınızdan, tahılınızdan, şarabınızdan bol bol verin. Tanrınız RAB'bin sizi kutsadığı oranda ona vereceksiniz. 15Mısır'da köle olduğunuzu, Tanrınız RAB'bin sizi kurtardığını anımsayın. Bu buyruğu bugün size bunun için veriyorum.

16“Eğer köleniz sizi ve ailenizi seviyorsa, sizden hoşnutsa, ‘Yanınızdan ayrılmak istemiyorum’ derse, 17bir biz alıp kölenin kulak memesinden sokarak kapıya geçirin; o zaman yaşam boyu köleniz olarak kalacaktır. Kadın kölelerinize de aynı şeyi yapın. 18Kölenizi özgür bırakınca üzülmemelisiniz. Size hizmet ettiği bu altı yıl boyunca ücretli bir işçiden iki kat fazla iş görmüştür. Tanrınız RAB yaptığınız her işte sizi kutsayacaktır.”

İlk Doğan Hayvanlar

19[*]

“Sığır ve davarlarınızın içinde ilk doğan her erkek hayvanı Tanrınız RAB'be ayıracaksınız. Sığırınızın ilk doğan öküzüyle iş yapmayacak, sürünüzün ilk doğan koyununu kırkmayacaksınız. 20Siz ve aileniz her yıl Tanrınız RAB'bin önünde, O'nun seçeceği yerde onları yiyeceksiniz. 21Bir hayvanın özürü varsa, topal ya da körse, herhangi bir ciddi sakatlığı varsa, onu Tanrınız RAB'be kurban etmeyin. 22Bu durumdaki hayvanları kentlerinizde yiyebilirsiniz. Dinsel açıdan temiz ya da kirli kişi bunların etini ceylan ya da geyik eti yer gibi yiyebilir. 23[*]

Ancak kan yemeyeceksiniz. Kanı su gibi toprağa akıtacaksınız.”

16

Fısıh Bayramı

(Çık.12:1-39; Lev.23:4-8; Say.28:16-25)

1“Aviv ayını* tutun ve Tanrınız RAB'bin Fısıh Bayramı'nı* kutlayın. Tanrınız RAB Aviv ayında geceleyin sizi Mısır'dan çıkardı. 2Tanrınız RAB'bin adını yerleştirmek için seçeceği yerde davarlardan, sığırlardan Fısıh* kurbanlarını keseceksiniz.3Kurban etiyle birlikte mayalı ekmek yemeyeceksiniz. Yedi gün mayasız ekmek –sıkıntıda yenilen ekmek– yiyeceksiniz. Siz Mısır'dan aceleyle çıktınız. Öyle ki, yaşadığınız sürece Mısır'dan çıktığınız günü anımsayasınız. 4Yedi gün ülkenizin hiçbir yerinde maya bulunmasın. Akşam kurban edeceğiniz hayvanların etinden ilk günün sabahına bir şey bırakmayacaksınız.

5“Fısıh kurbanlarını Tanrınız RAB'bin size vereceği kentlerden birinde kesmeyeceksiniz; 6ancak Tanrınız RAB'bin adını yerleştirmek için seçeceği yerde keseceksiniz. Kurbanı orada akşam gün batınca, Mısır'dan çıktığınız saatlerde keseceksiniz. 7Eti Tanrınız RAB'bin seçeceği yerde pişirip yiyeceksiniz. Sabah dönüp çadırlarınıza gideceksiniz. 8Altı gün mayasız ekmek yiyeceksiniz. Yedinci gün Tanrınız RAB için bir toplantı düzenleyecek ve iş yapmayacaksınız.”

Haftalar Bayramı

(Lev.23:15-21; Say.28:26-31)

9“Ekin biçme zamanından başlayarak yedi hafta sayacaksınız. 10Sonra Tanrınız RAB'bin sizi kutsadığı oranda vereceğiniz gönülden sunularla O'nun için Haftalar Bayramı'nı* kutlayacaksınız. 11Tanrınız RAB'bin adını yerleştirmek için seçeceği yerde, O'nun önünde, siz, oğullarınız, kızlarınız, erkek ve kadın köleleriniz, kentlerinizde yaşayan Levililer, aranızdaki yabancılar, öksüzler, dullar hep birlikte sevineceksiniz. 12Mısır'da köle olduğunuzu anımsayın ve bu kurallara uymaya dikkat edin.”

Çardak Bayramı

(Lev.23:33-43; Say.29:12-39)

13“Tahılınızı ve asmanızın ürününü topladıktan sonra yedi gün Çardak Bayramı'nı* kutlayacaksınız. 14Siz, oğullarınız, kızlarınız, erkek ve kadın köleleriniz, kentlerinizde yaşayan Levililer, yabancılar, öksüzler, dullar bu bayramda hep birlikte sevineceksiniz. 15Tanrınız RAB'bin seçeceği yerde O'nun için yedi gün bayramı kutlayacaksınız. Tanrınız RAB ürününüzün tümünü ve el attığınız her işi kutsayacak. Böylece sevinciniz tam olacak.

16“Bütün erkekleriniz yılda üç kez –Mayasız Ekmek Bayramı'nda*, Haftalar Bayramı'nda* ve Çardak Bayramı'nda– Tanrınız RAB'bin önünde bulunmak üzere O'nun seçeceği yere gitmeli. Kimse RAB'bin önüne eli boş gitmemeli. 17Her biriniz Tanrınız RAB'bin sizi kutsadığı oranda armağanlar götürmeli.”

Yöneticiler Atamak

18“Tanrınız RAB'bin size vereceği kentlerde her oymağınız için yargıçlar, yöneticiler atayacaksınız. Onlar halkı gerçek adaletle yargılayacaklar. 19[*]

Yargılarken haksızlık yapmayacak, kimseyi kayırmayacaksınız. Rüşvet almayacaksınız. Çünkü rüşvet bilge kişinin gözlerini kör eder, haklıyı haksız çıkarır. 20Yaşamak ve Tanrınız RAB'bin size vereceği ülkeyi miras almak için doğruluğun, yalnız doğruluğun ardınca gidin.

21[*]

“Tanrınız RAB için yapacağınız sunağın yanına ağaçtan bir Aşera* putu dikmeyeceksiniz. 22[*]

Tanrınız RAB'bin nefret ettiği dikili taş dikmeyeceksiniz.

17

1“Tanrınız RAB'be herhangi bir özürü, kusuru olan sığır ya da koyun kurban etmeyeceksiniz. Tanrınız RAB bundan tiksinir.

2“Tanrınız RAB'bin size vereceği kentlerin birinde aranızdan O'nun antlaşmasını çiğneyip gözünde kötü olanı yapan bir erkek ya da kadın çıkar 3[*]

ve buyruklarıma aykırı olarak gidip başka ilahlara tapar, onların, güneşin, ayın ya da gök cisimlerinin önünde eğilirse 4ve bu olay size bildirilirse, duyduklarınızı iyice araştırın. Duyduklarınız doğruysa ve bu iğrenç olayın İsrail'de yapıldığı kanıtlanırsa, 5bu kötülüğü yapan erkeği ya da kadını kentinizin kapısına çıkarın ve taşa tutarak öldürün. 6[*]

Ölmesi gereken, iki ya da üç kişinin tanıklığıyla öldürülecek; bir kişinin tanıklığıyla öldürülmeyecek. 7[*]

O kişiyi önce tanıklar, sonra bütün halk taşa tutsun. Aranızdaki kötülüğü ortadan kaldırmalısınız.

8“Eğer kentlerinizde adam öldürme, dava, saldırı konusunda yargılamada sizi aşan sorunlarla karşılaşırsanız, Tanrınız RAB'bin seçeceği yere gidin. 9Sorunlarınızı Levili kâhinlere ve o dönemde görevli yargıca götürüp soruşturun. Yargı kararını onlar size bildirecekler. 10RAB'bin seçeceği yerden size bildirilen karara uymalı, size verilen öğüdü tutmaya dikkat etmelisiniz. 11Size öğretilen yasa ve verilen karar uyarınca davranın. Size bildirilenin dışına çıkmayın. 12Orada, Tanrınız RAB'bin önünde görev yapan kâhini ya da yargıcı kim dinlemeyip saygısızlık ederse öldürülmeli. İsrail'den kötülüğü atmalısınız. 13Bütün halk bunu duyup korkacak, bir daha saygısızlık etmeye kalkışmayacaktır.”

Krala İlişkin Kurallar

14[*]

“Tanrınız RAB'bin size vereceği ülkeye girip orayı mülk edinerek yerleştiğinizde ve, ‘Çevremizdeki ulusların tümü gibi biz de başımıza bir kral atayalım’ dediğinizde, 15atayacağınız kral Tanrınız RAB'bin seçtiği kişi olmalıdır. Atayacağınız kral kendi kardeşlerinizden biri olmalı. Soydaşlarınızdan olmayan birini, bir yabancıyı kral seçmeyeceksiniz. 16[*]

Kral çok sayıda at edinmemeli, daha çok at satın almak için halkı Mısır'a göndermemeli. Çünkü RAB size, ‘Bir daha o yoldan dönmeyeceksiniz’ dedi. 17[*]

graph-definition>

*

Atayacağınız kral yüreğinin RAB'den sapmaması için çok kadın edinmemeli, büyük ölçüde altın, gümüş biriktirmemeli.

18“Kral tahtına oturunca, Levili kâhinlerin koruması altındaki Kutsal Yasa'nın bir örneğini kendisi bir kitaba yazacak.19Bu yasa örneğini yanında bulunduracak, yaşamı boyunca her gün onu okuyacak. Öyle ki, Tanrısı RAB'den korkmayı, bu yasanın bütün sözlerine ve kurallarına uymayı öğrensin; 20kendini kardeşlerinden üstün saymasın, yasanın dışına çıkmasın; kendinin ve soyunun krallığı İsrail'de uzun yıllar sürsün.”

18

Levililer'in ve Kâhinlerin Payı

1“Levili kâhinlerin, bütün Levi oymağının öbür İsrailliler gibi payı ve mülkü olmayacak. RAB için yakılan sunularla, RAB'be düşen payla geçinecekler. 2[*]

Kardeşleri arasında mülkleri olmayacak. RAB'bin onlara verdiği söz uyarınca, RAB'bin kendisi onların mirası olacak.

3“Halktan sığır ya da koyun kurban edenlerin kâhinlere vereceği pay şu olacak: Kol, çene, işkembe. 4Tahılınızın, yeni şarabınızın, zeytinyağınızın ilk ürününü ve koyunlarınızdan kırktığınız ilk yünü kâhine vereceksiniz. 5Çünkü Tanrınız RAB, önünde dursunlar, her zaman adıyla hizmet etsinler diye bütün oymaklarınız arasından onu ve oğullarını seçti.

6“Eğer bir Levili, yaşadığı herhangi bir İsrail kentinden RAB'bin seçeceği yere kendi isteğiyle gelirse, 7orada Tanrısı RAB'bin önünde duran Levili kardeşleri gibi RAB'bin adıyla hizmet edebilir. 8Aile mülkünün satışından eline geçen para dışında, eşit pay olarak bölüşecekler.”

Ulusların İğrenç Töreleri

9“Tanrınız RAB'bin size vereceği ülkeye girdiğinizde, oradaki ulusların iğrenç törelerini öğrenip uygulamayın. 10-11[*]

Aranızda oğlunu ya da kızını ateşte kurban eden, falcış

, büyücü, muskacı, medyum, ruh çağıran ya da ölülerin ruhlarına danışan kimse olmasın. 12Çünkü RAB bunları yapanlardan tiksinir. Tanrınız RAB, bu iğrenç töreleri yüzünden bu ulusları önünüzden kovacaktır. 13[*]

Tanrınız RAB'bin önünde yetkin olun.”

Peygamber Hakkında

14“Ülkelerini alacağınız uluslar büyücülerin, falcıların öğüdüne kulak verirler. Ama Tanrınız RAB buna izin vermiyor.15[*]

Tanrınız RAB size aranızdan, kendi kardeşlerinizden benim gibi bir peygamber çıkaracak. Onu dinleyin. 16Horev'de toplandığınız gün Tanrınız RAB'den şunu dilemiştiniz: ‘Bir daha ne Tanrımız RAB'bin sesini duyalım, ne de o büyük ateşi görelim, yoksa ölürüz.’ 17RAB bana, ‘Söyledikleri doğrudur’ dedi. 18‘Onlara kardeşleri arasından senin gibi bir peygamber çıkaracağım. Sözlerimi onun ağzından işiteceksiniz. Kendisine buyurduklarımın tümünü onlara bildirecek. 19[*]

Adıma konuşan peygamberin ilettiği sözleri dinlemeyeni ben cezalandıracağım. 20Ancak, kendisine buyurmadığım bir sözü benim adıma söylemeye kalkışan ya da başka ilahlar adına konuşan peygamber öldürülecektir.’

21“ ‘Bir sözün RAB'den olup olmadığını nasıl bilebiliriz?’ diye düşünebilirsiniz. 22Eğer bir peygamber RAB'bin adına konuşur, ama konuştuğu söz yerine gelmez ya da gerçekleşmezse, o söz RAB'den değildir. Peygamber saygısızca konuşmuştur. Ondan korkmayın.”

19

Sığınak Kentler

(Say.35:6-34; Yas.4:41-43; Yşu.20:1-9)

1“Tanrınız RAB ülkelerini size vereceği ulusları yok ettiğinde ve siz bu ülkeleri mülk edinip kentlerine ve evlerine yerleştiğinizde, 2Tanrınız RAB'bin mülk edinmek için size vereceği ülkenin ortasında kendiniz için üç kent ayıracaksınız.3Bu kentlere giden yollar yapacak, Tanrınız RAB'bin mülk olarak size vereceği ülkeyi üç bölgeye ayıracaksınız. Öyle ki, birini öldüren bu kentlerden birine kaçabilsin.

4“Birini öldürüp de canını kurtarmak için oraya kaçan kişiyle ilgili kural şudur: Biri, önceden kin beslemediği komşusunu istemeyerek öldürürse, 5örneğin odun kesmek üzere komşusuyla ormana gidip ağacı kesmek için baltayı vurduğunda balta demiri saptan çıkar, komşusuna çarpar, komşusu ölürse, ölüme neden olan kişi bu kentlerden birine kaçıp canını kurtarsın. 6Yoksa ölenin öcünü almak isteyen, öfkeyle öldürenin peşine düşebilir, yol uzunsa yetişip onu öldürebilir. Oysa öldüren kişi, öldürdüğü kişiye karşı önceden bir kini olmadığından, ölümü hak etmemiştir. 7Kendinize üç kent ayırın dememin nedeni budur.

8-9“Tanrınız RAB'bi sevmek, her zaman O'nun yollarında yürümek için bugün size bildirdiğim bütün bu buyruklara uyarsanız, Tanrınız RAB atalarınıza içtiği ant uyarınca sınırınızı genişletir ve onlara söz verdiği bütün ülkeyi size verirse, kendinize üç kent daha ayırın. 10Öyle ki, Tanrınız RAB'bin mülk olarak size vereceği ülkede suçsuz kanı dökülmesin ve siz de kan dökmekten suçlu olmayasınız.

11“Komşusuna kin besleyen biri pusuya yatar, saldırıp onu öldürür, sonra da bu kentlerden birine kaçarsa, 12kentinin ileri gelenleri peşinden adam gönderip onu kaçtığı kentten geri getirecekler. Öldürülmesi için, ölenin öcünü almak isteyen kişiye teslim edecekler. 13Ona acımayacaksınız. İsrail'i suçsuz kanı dökme günahından arındırmalısınız ki, üzerinize iyilik gelsin.

14[*]

“Tanrınız RAB'bin mülk edinmek için size vereceği ülkede payınıza düşen mirasta komşunuzun önceden belirlenen sınırını değiştirmeyeceksiniz.”

Tanıklar Hakkında

15[*]

“Herhangi bir suç ya da günah konusunda birini suçlu çıkarmak için bir tanık yetmez. Her sorun iki ya da üç tanığın tanıklığıyla açıklığa kavuşturulacaktır.

16“Eğer yalancı bir tanık kötü amaçla birini suçlarsa, 17aralarında sorun olan iki kişi RAB'bin önünde kâhinlerin ve o dönemde görevli yargıçların önüne çıkarılmalı. 18Yargıçlar sorunu iyice araştıracaklar. Eğer tanığın kardeşine karşı yalancı tanıklık yaptığı ortaya çıkarsa, 19kardeşine yapmayı tasarladığını kendisine yapacaksınız. Aranızdaki kötülüğü ortadan kaldırmalısınız. 20Geri kalanlar olup bitenleri duyup korkacaklar; bir daha aranızda buna benzer kötü bir şey yapmayacaklar. 21[*]

Acımayacaksınız: Cana can, göze göz, dişe diş, ele el, ayağa ayak.”

20

Savaşa Gidince

1“Düşmanlarınızla savaşmaya gittiğinizde, atlar, savaş arabaları ve sizden daha kalabalık bir ordu görürseniz onlardan korkmayın. Sizi Mısır'dan çıkaran Tanrınız RAB sizinledir. 2Savaşa başlamadan önce kâhin gelip askerlere seslenecek.3Onlara şöyle diyecek: ‘Ey İsrailliler, dinleyin! Bugün düşmanlarınızla savaşmaya gidiyorsunuz. Cesaretinizi yitirmeyin, korkmayın. Onlardan yılmayın, ürkmeyin. 4Çünkü sizi zafere kavuşturmak üzere sizinle birlikte düşmanlarınıza karşı savaşmaya gelen Tanrınız RAB'dir.’

5“Görevliler askerlere şöyle diyecekler: ‘Yeni ev yapıp da içinde oturmayan biri var mı? Evine geri dönsün. Yoksa savaşta ölebilir, evine bir başkası yerleşir. 6Bağ dikip de üzümünü toplamayan var mı? Evine dönsün. Olur ya, savaşta ölür, üzümü bir başkası toplar. 7Bir kızla nişanlanıp da evlenmeyen var mı? Evine dönsün. Belki savaşta ölür, kızı başka biri alır.’

8“Görevliler konuşmalarını şöyle sürdürecekler: ‘Aranızda korkan, cesaretini yitiren var mı? Evine dönsün. Öyle ki, kardeşlerinin yürekleri onunki gibi ürpermesin.’ 9Görevliler askerlere seslenmeyi bitirince, orduya komutanlar atayacaklar.

10“Bir kente saldırmadan önce, kent halkına barış önerin. 11Barış önerinizi benimser, kapılarını size açarlarsa, kentte yaşayanların tümü sizin için angaryasına çalışacak, size hizmet edecekler. 12Ama barış önerinizi geri çevirir, sizinle savaşmak isterlerse, kenti kuşatın. 13Tanrınız RAB kenti elinize teslim edince, orada yaşayan bütün erkekleri kılıçtan geçirin. 14Kadınları, çocukları, hayvanları ve kentteki her şeyi yağmalayabilirsiniz. Tanrınız RAB'bin size verdiği düşman malını kullanabilirsiniz. 15Yakınınızdaki uluslara ait olmayan sizden çok uzak kentlerin tümüne böyle davranacaksınız.

16“Ancak Tanrınız RAB'bin miras olarak size vereceği bu halkların kentlerinde soluk alan hiçbir canlıyı yaşatmayacaksınız. 17Tanrınız RAB'bin size buyurduğu gibi, onları –Hitit*, Amor, Kenan, Periz, Hiv ve Yevus halklarını– tümüyle yok edeceksiniz. 18Öyle ki, ilahlarına taparken yaptıkları iğrençliklere uymayı size öğretemesinler, siz de Tanrınız RAB'be karşı günah işlemeyesiniz.

19“Bir kentle savaşırken, kenti ele geçirmek için kuşatma uzun sürerse, ağaçlarına balta vurup yok etmeyeceksiniz. Ağaçların ürünlerini yiyebilirsiniz, ama onları kesmeyeceksiniz. Çünkü kırdaki ağaçlar insan değil ki kuşatma altına alasınız. 20Yalnız ürün vermediğini bildiğiniz ağaçları kesip yok edebilirsiniz. Sizinle savaşan kenti ele geçirene dek kesilen ağaçları kuşatma işinde kullanabilirsiniz.”

21

Kimin Öldürdüğü Bilinmeyen Ölüler

1“Tanrınız RAB'bin mülk edinmek için size vereceği ülkede, kırda yere düşmüş, kimin öldürdüğü bilinmeyen birini görürseniz, 2ileri gelenleriniz ve yargıçlarınız gidip ölünün çevredeki kentlere olan uzaklığını ölçsünler. 3Ölüye en yakın kentin ileri gelenleri işe koşulmamış, boyunduruk takmamış bir düve alacaklar. 4Düveyi toprağı sürülmemiş, ekilmemiş ve içinde sürekli akan bir dere olan bir vadiye getirecekler. Orada, derede düvenin boynunu kıracaklar. 5Levili kâhinler de oraya gidecek. Çünkü Tanrınız RAB, onları kendisine hizmet etsinler, O'nun adıyla kutsasınlar diye seçti. Kavga, saldırı davalarına da onlar bakacak. 6Ölüye en yakın kentin ileri gelenleri, derede boynu kırılan düvenin üzerinde ellerini yıkayacaklar. 7Sonra şöyle bir açıklama yapacaklar: ‘Bu kanı ellerimiz dökmedi, kimin yaptığını gözlerimiz de görmedi.8Ya RAB, kurtardığın halkın İsrailliler'i bağışla. Halkını dökülen suçsuz kanından sorumlu tutma.’ Böylece kan dökme günahından bağışlanacaklar. 9RAB'bin gözünde doğru olanı yapmakla, suçsuz kanı dökme günahından arınacaksınız.”

Tutsak Bir Kadınla Evlenmek

10“Düşmanlarınızla savaşmaya çıktığınızda ve Tanrınız RAB onları elinize teslim ettiğinde, tutsaklar alır ve 11aralarında sevdiğiniz güzel bir kadın görürseniz, onu kendinize eş olarak alabilirsiniz. 12Onu evinize götürün. Başını tıraş etsin, tırnaklarını kessin. 13Üzerinden tutsaklık giysilerini çıkarsın. Evinizde otursun. Anne babası için bir ay yas tutsun. Sonra kadını alan kişi onunla yatabilir. Erkek ona koca, kadın da ona karı olacak. 14Kadından hoşnut kalmazsa, onu özgür bıraksın. Kadınla yattığı için onu parayla satmasın, ona köle gibi davranmasın.”

İlk Oğulluk Hakkı

15“Eğer bir adamın iki karısı varsa, birini seviyor, öbüründen hoşlanmıyorsa; iki kadın da kendisine oğullar doğurmuşsa; ilk oğul hoşlanmadığı kadının oğluysa; 16adam malını miras olarak oğullarına bölüştürdüğü gün sevdiği kadının oğlunu kayırıp ona ilk oğulluk hakkını veremez. 17Hoşlanmadığı kadının oğlunu ilk doğan oğul olarak tanıyacak ve ona bütün malından iki pay verecektir. Çünkü bu oğul babasının gücünün ilk ürünüdür. İlk oğulluk hakkı onun olacak.”

Söz Dinlemez Oğul

18“Eğer bir adamın dikbaşlı, başkaldıran, annesinin ve babasının sözünü dinlemeyen, onların tedibine aldırmayan bir oğlu varsa, 19annesiyle babası onu tutup kent kapısında görev yapan kent ileri gelenlerine götürecekler. 20Onlara şöyle diyecekler: ‘Oğlumuz dikbaşlı, başkaldıran bir çocuktur. Sözümüzü dinlemiyor. Savurgan ve içkicidir.’ 21Bunun üzerine kentin bütün erkekleri onu taşlayarak öldürecekler. Aranızdaki kötülüğü ortadan kaldıracaksınız. Bütün İsrailliler bunu duyup korkacaklar.”

Çeşitli Yasalar

22[*]

“Eğer bir adam bir günahtan ötürü ölüm cezasına çarptırılıp öldürülür ve ölüsü ağaca asılırsa, 23ölüyü gece ağaçta asılı bırakmamalısınız. O gün kesinlikle gömmelisiniz. Asılan kişi Tanrı tarafından lanetlenmiştir. Tanrınız RAB'bin mülk olarak size vereceği ülkeyi kirletmeyeceksiniz.

22

1[*]

“Kardeşinin yolunu yitirmiş sığırını ya da koyununu görünce, onları görmezlikten gelme. Sığırı ya da koyunu kesinlikle kardeşine geri götüreceksin. 2Kardeşin sana uzaksa ya da hayvanın kime ait olduğunu bilmiyorsan evine götür. Kardeşin sığırını ya da koyununu aramaya çıkıncaya dek hayvan evinde kalsın. Sonra ona geri verirsin. 3Kardeşinin eşeğini, giysisini ya da yitirdiği başka bir şeyini gördüğünde, aynı biçimde davranacaksın. Görmezlikten gelmeyeceksin.

4“Kardeşinin eşeğini ya da sığırını yolda düşmüş gördüğünde, görmezlikten gelme. Hayvanı ayağa kaldırması için kesinlikle kardeşine yardım edeceksin.

5“Kadınlar erkek giysisi, erkekler de kadın giysisi giymesin. Tanrınız RAB bu gibi şeyleri yapanlardan tiksinir.

6“Yolda rastlantıyla ağaçta ya da yerde bir kuş yuvası görürseniz, ana kuş yavruların ya da yumurtaların üzerinde oturuyorsa, anayı yavrularıyla birlikte almayacaksınız. 7Yavruları kendiniz için alabilirsiniz, ama anayı kesinlikle özgür bırakacaksınız. Öyle ki, üzerinize iyilik gelsin ve ömrünüz uzun olsun.

8“Yeni bir ev yaparken, dama korkuluk yapacaksın. Öyle ki, biri damdan düşüp ölürse ailen sorumlu sayılmasın.

9[*]

“Bağına iki çeşit tohum ekmeyeceksin. Yoksa ektiğin tohumun da bağın da ürününü kullanamazsın.

10“Çift sürmek için eşeği öküzle birlikte koşmayacaksın.

11“Yünle ketenden dokunmuş karışık kumaştan giysi giymeyeceksin.

12[*]

“Giysinin dört yerine püskül dikeceksin.”

Cinsel Paklıkla İlgili Kurallar

13“Bir adam bir kadın alır, yattıktan sonra ondan hoşlanmazsa, 14ona suç yükler, adını kötüler, ‘Bu kadınla evlendim ama onunla yatınca erden olmadığını gördüm’ derse, 15kadının annesiyle babası kızlarının erden olduğuna ilişkin kanıtı alıp kapıda görevli kent ileri gelenlerine getirecekler. 16-17Kadının babası ileri gelenlere, ‘Kızımı bu adamla evlendirdim ama o kızımdan hoşlanmıyor’ diyecek, ‘Şimdi kızımı suçluyor, onun erden olmadığını söylüyor. İşte kızımın erden olduğunun kanıtı!’ Sonra anne-baba kızlarının erden olduğunu kanıtlayan yatak çarşafını ileri gelenlerin önüne serip gösterecekler. 18Kent ileri gelenleri de adamı cezalandıracaklar. 19Ceza olarak ondan yüz gümüş alıp kadının babasına verecekler. Çünkü adam İsrailli bir erden kızın adını kötülemiştir. Kadın adamın karısı kalacak ve adam yaşamı boyunca onu boşayamayacaktır.

20“Ancak bu sav doğruysa, kızın erden olduğuna ilişkin bir kanıt bulunamazsa, 21kızı baba evinin kapısına çıkaracaklar. Kent halkı taşlayarak kızı öldürecek. Babasının evindeyken fuhuş yapmakla İsrail'de iğrençlik yapmıştır. Aranızdaki kötülüğü ortadan kaldıracaksınız.

22“Eğer bir adam başka birinin karısıyla yatarken yakalanırsa, hem kadınla yatan adam, hem kadın, ikisi de öldürülecek. İsrail'den kötülüğü atacaksınız.

23“Eğer bir adam kentte başka biriyle nişanlı erden bir kızla karşılaşır ve onunla yatarsa, 24ikisini de kentin kapısına götürecek, taşlayarak öldüreceksiniz. Çünkü kız kentte olduğu halde yardım istemek için bağırmadı; adam da komşusunun karısıyla ilişki kurdu. Aranızdaki kötülüğü ortadan kaldıracaksınız.

25“Eğer bir adam kırda nişanlı bir kızla karşılaşır, onu yakalayıp tecavüz ederse, yalnız tecavüz eden adam öldürülecek.26Kıza hiçbir şey yapmayacaksınız. Çünkü kızın ölümü hak edecek bir günahı yoktur. Bu, komşusuna saldırıp onu öldüren adamın davasına benzer. 27Adam kızı kırda gördüğünde nişanlı kız bağırmışsa da onu kurtaran olmamıştır.

28[*]

“Eğer bir adam nişanlı olmayan erden bir kızla karşılaşır, tutup onunla yatarsa ve bu ortaya çıkarsa, 29kızla yatan adam kızın babasına elli gümüş verecek. Kıza tecavüz ettiği için onu karı olarak alacak ve yaşamı boyunca onu boşayamayacaktır.

30[*]

“Kimse babasının karısını almayacak, babasının evlilik yatağına leke sürmeyecektir.”

23

Topluluğun Dışında Bırakılanlar

1“Erkeklik bezi ezilmiş ya da erkeklik organı kesilmiş kişi RAB'bin topluluğuna girmeyecek.

2“Yasa dışı doğan biri RAB'bin topluluğuna girmeyecek. Soyundan gelenler de onuncu kuşağa dek RAB'bin topluluğuna girmeyecektir.

3[*]

“Ammonlu ya da Moavlı biri RAB'bin topluluğuna girmeyecek. Onların soyundan gelenler de onuncu kuşağa dek asla RAB'bin topluluğuna girmeyecek. 4[*]

Mısır'dan çıktığınızda yolda sizi ekmek ve suyla karşılamadılar. Aram-Naharayim'deki Petor Kenti'nden Beor oğlu Balam'ı size lanet okuması için ücretle tuttular. 5[*]

Ne var ki Tanrınız RAB Balam'ı dinlemek istemedi. Sizin için laneti kutsamaya çevirdi. Çünkü Tanrınız RAB sizi seviyor. 6[*]

Kuşaklar boyunca onların esenliği ve iyiliği için çalışmayın.

7“Edomlular'dan iğrenmeyeceksiniz. Onlar kardeşinizdir. Mısırlılar'dan da iğrenmeyeceksiniz. Çünkü onların ülkesinde yabancı olarak yaşadınız. 8Onlardan doğan üçüncü kuşak çocuklar RAB'bin topluluğuna girebilir.”

Ordugahı Temiz Tutmak

9“Düşmanlarınızla savaşmak üzere ordugah kurduğunuzda, her kötülükten sakınacaksınız. 10Aranızda gece menisi boşaldığı için dinsel açıdan kirli biri varsa, ordugahın dışına çıkıp orada kalsın. 11Akşama doğru yıkansın, gün batımında ordugaha dönsün.

12“İhtiyaçlarınızı gidermek için ordugahın dışında bir yeriniz olmalı. 13Donatımınız arasında yeri kazmak için bir gereç bulunsun. İhtiyacınızı gidereceğiniz zaman bir çukur kazın, sonra da dışkınızı örtün. 14Tanrınız RAB sizi kurtarmak ve düşmanlarınızı elinize teslim etmek için ordugahın ortasında dolaşır. Ordugahınız kutsal olsun ki, RAB aranızda yakışıksız bir şey görüp sizden ayrılmasın.”

Çeşitli Kurallar

15“Efendisinden kaçıp size sığınan köleyi efendisine teslim etmeyeceksiniz. 16Bırakın kendi seçeceği yerde, beğendiği bir kentte aranızda yaşasın. Ona baskı yapmayacaksınız.

17[*]

“Putperest törenlerinde fuhuş yapan İsrailli bir kadın ya da erkek olmasın. 18Fuhuş yapan kadın ya da erkeğin[t]

kazancını adak olarak Tanrınız RAB'bin Tapınağı'na götürmeyeceksiniz. İkisi de Tanrınız RAB'bin gözünde iğrençtir.

19[*]

“Kardeşinize para, yiyecek ya da faiz getiren başka bir şey ödünç verdiğinizde, ondan faiz almayacaksınız.20Yabancıdan faiz alabilirsiniz ama kardeşinizden almayacaksınız. Böyle yapın ki, mülk edinmek için gideceğiniz ülkede el attığınız her işte Tanrınız RAB sizi kutsasın.

21[*]

“Tanrınız RAB'be bir dilek adağı adadığınızda yerine getirmeyi savsaklamayın. Tanrınız RAB sizden kesinlikle bunu isteyecektir. Yerine getirmezseniz size günah sayılacaktır. 22Ama adak adamaktan çekinirsen günah sayılmaz.23Ağzınızdan çıkanı yapmaya dikkat edin. Çünkü Tanrınız RAB'be adağı gönülden adadınız.

24“Komşunuzun bağına girdiğinizde doyuncaya dek üzüm yiyebilirsiniz, ama torbanıza koymayacaksınız.25[*]

Komşunuzun ekin tarlasına girdiğinizde elinizle başak koparabilirsiniz, ama ekinlere orak salmayacaksınız.

24

1[*]

“Eğer bir adam evlendiği kadında yakışıksız bir şey bulur, bundan ötürü ondan hoşlanmaz, boşanma belgesi yazıp ona verir ve onu evinden kovarsa, 2kadın adamın evinden ayrıldıktan sonra başka biriyle evlenirse, 3ikinci kocası da ondan hoşlanmaz, boşanma belgesi yazıp verir, onu evinden kovarsa ya da ikinci adam ölürse, 4kadını boşayan ilk kocası onunla yeniden evlenemez. Çünkü kadın kirlenmiştir. Bu RAB'bin gözünde iğrençtir. Tanrınız RAB'bin mülk olarak size vereceği ülkeyi günaha sürüklemeyin.

5“Yeni evli bir adam savaşa gitmeyecek, ona herhangi bir görev verilmeyecek. Bir yıl özgürce evinde kalıp karısını mutlu edecek.

6“Rehin olarak ne değirmeni, ne de üst taşını alın. Bunu yapmakla adamın yaşamını rehin almış olursunuz.

7[*]

“İsrailli kardeşlerinden birini kaçırıp ona kötü davranan ya da onu satan adam yakalanırsa ölmeli. Aranızdaki kötülüğü ortadan kaldıracaksınız.

8[*]

“Deri hastalığı konusunda, Levili kâhinlerin size bütün öğrettiklerini yapmaya çok dikkat edin. Onlara verdiğim buyruklara özenle uyun. 9[*]

Siz Mısır'dan çıktıktan sonra Tanrınız RAB'bin yolda Miryam'a neler yaptığını anımsayın.

10[*]

“Komşuna herhangi bir şey ödünç verdiğinde, vereceği rehini almak için onun evine girmeyeceksin. 11Dışarıda bekleyeceksin. Ödünç verdiğin kişi rehini kendisi sana getirsin. 12Eğer yoksul biriyse, onun rehini elinde olduğu sürece yatağa girmeyeceksin. 13Ondan aldığın giysiyi gün batımında ona kesinlikle geri vereceksin ki, onunla yatabilsin. O da seni kutsayacak. Bu yaptığın, Tanrın RAB'bin önünde sana doğruluk sayılacak.

14[*]

“Ücretle çalışan, gereksinimi olan, yoksul bir soydaşınızı ya da kentlerinizin birinde yaşayan bir yabancıyı sömürmeyeceksiniz. 15Ücretini her gün, güneş batmadan ödeyeceksiniz. Yoksul olduğu için güvencesi odur. Yoksa sana karşı RAB'be haykırır ve sen de günah işlemiş sayılırsın.

16[*]

“Ne babalar çocuklarının günahından ötürü öldürülecek, ne de çocuklar babalarının. Herkes kendi günahı için öldürülecek.

17[*]

“Yabancıya ya da öksüze haksızlık etmeyeceksiniz. Dul kadının giysisini rehin almayacaksınız. 18Mısır'da köle olduğunuzu, Tanrınız RAB'bin sizi oradan kurtardığını anımsayın. Bunun için böyle davranmanızı buyuruyorum.

19[*]

“Tarlanızdaki ekini biçtiğinizde, gözden kaçan bir demet olursa, almak için geri dönmeyin. Onu yabancıya, öksüze, dul kadına bırakın. Öyle ki, Tanrınız RAB el attığınız her işte sizi kutsasın. 20Zeytin ağaçlarınızı dövüp ürününü topladığınızda, dallarda kalanı toplamak için geri dönmeyeceksiniz. Kalanları yabancıya, öksüze, dul kadına bırakacaksınız. 21Bağbozumunda artakalan üzümleri toplamak için geri dönmeyeceksiniz. Yabancıya, öksüze, dul kadına bırakacaksınız. 22Mısır'da köle olduğunuzu anımsayın. Bunun için böyle davranmanızı buyuruyorum.

25

1“Kişiler arasında bir sorun çıktığında, taraflar mahkemeye gittiğinde, yargıçlar davaya bakacak; suçsuzu aklayacak, suçluyu cezaya çarptıracaklar. 2Eğer suçlu kişi kamçılanmayı hak ettiyse, yargıç onu yere yatırtacak ve önünde suçu oranında sayıyla kamçılatacak. 3[*]

Suçluya kırk kırbaçtan fazla vurulmamalı. Kırbaç sayısı kırkı aşarsa, kardeşiniz gözünüzde aşağılanabilir.

4[*]

“Harman döven öküzün ağzını bağlamayacaksın.

5[*]

“Birlikte oturan kardeşlerden biri oğlu olmadan ölürse, ölenin dulu aile dışından biriyle evlenmemeli. Ölenin kardeşi dul kalan kadına gidecek. Onu kendine karı olarak alacak, ona kayınbiraderlik görevini yapacak. 6Kadının doğuracağı ilk oğul, ölen kardeşin adını sürdürsün. Öyle ki, ölenin adı İsrail'den silinmesin. 7[*]

Ama adam kardeşinin dul karısıyla evlenmek istemiyorsa, dul kadın kent kapısında görev yapan ileri gelenlere gidip şöyle diyecek: ‘Kayınbiraderim İsrail'de kardeşinin adını yaşatmayı kabul etmiyor. Bana kayınbiraderlik görevini yapmak istemiyor.’ 8Kentin ileri gelenleri adamı çağırıp onunla konuşacaklar. Eğer adam, ‘Onunla evlenmek istemiyorum’ diye üstelerse, 9kardeşinin dul karısı ileri gelenlerin önünde adamın yanına gidecek, onun ayağındaki çarığı çıkaracak, yüzüne tükürecek ve, ‘Kardeşine soy yetiştirmek istemeyen adama böyle yapılır’ diyecek. 10Adamın soyu İsrail'de ‘Çarığı çıkarılanın soyu’ diye bilinecek.

11“Eğer iki adam kavgaya tutuşur da birinin karısı kocasını dövenin elinden kurtarmak için gelip elini uzatır, öbür adamın erkeklik organını tutarsa, 12kadının elini keseceksiniz; ona acımayacaksınız.

13[*]

“Torbanızda biri ağır, öbürü hafif iki türlü tartı olmayacak. 14Evinizde biri büyük, öbürü küçük iki türlü ölçü[u]

olmayacak. 15Tartınız da ölçünüz de eksiksiz ve doğru olacak. Öyle ki, Tanrınız RAB'bin size vereceği ülkede ömrünüz uzun olsun. 16Tanrınız RAB bunları yapandan da, haksızlık edenden de tiksinir.

17[*]

“Siz Mısır'dan çıktıktan sonra Amalekliler'in yolda size neler yaptığını anımsayın. 18Siz yorgun ve bitkinken yolda size saldırdılar; geride kalan bütün güçsüzleri öldürdüler. Tanrı'dan korkmadılar. 19Tanrınız RAB mülk edinmek için miras olarak size vereceği ülkede sizi çevrenizdeki bütün düşmanlardan kurtarıp rahata kavuşturunca, Amalekliler'in anısını gökler altından sileceksiniz. Bunu unutmayın!”

26

İlk Ürün ve Ondalık

1“Tanrınız RAB'bin miras olarak size vereceği ülkeye girip orayı mülk edinerek yerleştiğinizde, 2[*]

Tanrınız RAB'bin size vereceği ülkenin topraklarından topladığınız bütün ürünlerin ilk yetişenlerini alıp sepete koyacaksınız. Sonra Tanrınız RAB'bin adını yerleştirmek için seçeceği yere gideceksiniz. 3O dönemde görevli kâhine gidip, ‘RAB'bin bize ant içerek atalarımıza söz verdiği ülkeye geldiğimi Tanrın RAB'be bugün bildiriyorum’ diyeceksiniz. 4Kâhin sepeti elinizden alıp Tanrınız RAB'bin sunağının önüne koyacak. 5Sonra Tanrınız RAB'bin önünde şu açıklamayı yapacaksınız: ‘Atam göçebe bir Aramlı'ydı. Sayıca az kişiyle Mısır'a gidip orada yaşamaya başladı. Orada büyük, güçlü, kalabalık bir ulus oldu.6Mısırlılar bize kötü davranarak baskı yaptılar. Bizi ağır işlere zorladılar. 7Atalarımızın Tanrısı RAB'be yakardık. RAB yakarışımızı duydu; çektiğimiz sıkıntıyı, emeği, bize yapılan baskıyı gördü. 8Bunun üzerine güçlü elle, kudretle, büyük ve ürkütücü olaylarla, belirtilerle, şaşılası işlerle bizi Mısır'dan çıkardı. 9Bizi buraya getirdi; bu toprakları, süt ve bal akan ülkeyi bize verdi. 10Şimdi, ya RAB, bize verdiğin toprağın ürününün ilk yetişenini getiriyorum.’ Sonra sepeti Tanrınız RAB'bin önüne koyup O'nun önünde yere kapanacaksınız. 11Sizler, Levililer ve aranızda yaşayan yabancılar Tanrınız RAB'bin size ve ailenize verdiği bütün iyi şeyler için sevineceksiniz.

12[*]

“Üçüncü yıl, ondalığı verme yılı, bütün ürününüzün ondalığını bir yana ayırın. Ayırma işini bitirdiğinizde, ondalığı Levililer'e, yabancılara, öksüzlere ve dul kadınlara vereceksiniz. Öyle ki, onlar da kentlerinizde yiyip doysunlar. 13Sonra Tanrınız RAB'be, ‘Bana buyurduğun gibi, RAB'be ayırdıklarımı evden çıkarıp Levililer'e, yabancılara, öksüzlere ve dul kadınlara verdim’ diyeceksiniz, ‘Buyruklarından ayrılmadım, hiç birini unutmadım. 14Ne yas tutarken ayırdıklarımdan yedim, ne dinsel açıdan kirliyken onlara dokundum, ne de ölülere sundum. Tanrım RAB'bin sözüne kulak verdim. Bana bütün buyurduklarını yaptım. 15Kutsal konutundan, göklerden aşağıya bak! Halkın İsrail'i ve atalarımıza içtiğin ant uyarınca bize verdiğin ülkeyi, süt ve bal akan ülkeyi kutsa.’ ”

Tanrı'nın Öz Halkı

16“Bugün Tanrınız RAB bu kurallara, ilkelere uymanızı buyuruyor. Onlara bütün yüreğinizle, canınızla uymaya dikkat edin. 17Bugün RAB'bin Tanrınız olduğunu, O'nun yollarında yürüyeceğinizi, kurallarına, buyruklarına, ilkelerine uyacağınızı, O'nun sözünü dinleyeceğinizi açıkladınız. 18[*]

Bugün RAB, size verdiği söz uyarınca, öz halkı olduğunuzu açıkladı. Bütün buyruklarına uyacaksınız. 19Tanrınız RAB sizi övgüde, ünde, onurda yarattığı bütün uluslardan üstün kılacağını, verdiği söz uyarınca kendisi için kutsal bir halk olacağınızı açıkladı.”

27

Eval Dağı'ndaki Sunak

1Musa ile İsrail ileri gelenleri halka şöyle dediler: “Bugün size ilettiğim bütün buyruklara uyun. 2[*]

Şeria Irmağı'ndan Tanrınız RAB'bin size vereceği ülkeye geçince, büyük taşlar dikip kireçleyeceksiniz. 3Atalarınızın Tanrısı RAB'bin size verdiği söz uyarınca O'nun size vereceği ülkeye, süt ve bal akan ülkeye girince, bu yasanın bütün sözlerini taşlara yazacaksınız. 4Şeria Irmağı'ndan geçince, bugün size buyurduğum gibi, bu taşları Eval Dağı'na dikip kireçleyeceksiniz.5[*]

Orada Tanrınız RAB'be taşlardan bir sunak yapacaksınız. Bu taşlara demir alet uygulamayacaksınız. 6Tanrınız RAB'bin sunağını yontulmamış taşlardan yapacak, üzerinde Tanrınız RAB'be yakmalık sunular* sunacaksınız. 7Esenlik sunularını* orada kesip yiyecek ve Tanrınız RAB'bin önünde sevineceksiniz. 8Taşlara bu yasanın bütün sözlerini okunaklı bir biçimde yazacaksınız.”

9Sonra Musa ile Levili kâhinler bütün İsrailliler'e, “Ey İsrail, sus ve kulak ver!” diye seslendiler, “Bugün Tanrınız RAB'bin halkı oldunuz. 10Tanrınız RAB'bin sözüne kulak verin, bugün size ilettiğim buyruklarına, kurallarına uyun.”

Eval Dağı'ndan Lanetler

11O gün Musa halka şöyle dedi: 12[*]

“Şeria Irmağı'ndan geçince, halkı kutsamak için Gerizim Dağı'nda duracak oymaklar şunlardır: Şimon, Levi, Yahuda, İssakar, Yusuf, Benyamin. 13Lanetlemek için Eval Dağı'nda şu oymaklar duracak: Ruben, Gad, Aşer, Zevulun, Dan, Naftali. 14Levililer bütün İsrail halkına yüksek sesle şöyle diyecekler:

15[*]

“ ‘RAB'bin tiksindiği el işi oyma ya da dökme put yapana ve onu gizlice dikene lanet olsun!’

“Bütün halk, ‘Amin!’ diye karşılık verecek.

16[*]

“ ‘Annesine, babasına saygısızca davranana lanet olsun!’

“Bütün halk, ‘Amin!’ diyecek.

17[*]

“ ‘Komşusunun sınırını değiştirene lanet olsun!’

“Bütün halk, ‘Amin!’ diyecek.

18[*]

“ ‘Kör olanı yoldan saptırana lanet olsun!’

“Bütün halk, ‘Amin!’ diyecek.

19[*]

“ ‘Yabancıya, öksüze, dul kadına haksızlık edene lanet olsun!’

“Bütün halk, ‘Amin!’ diyecek.

20[*]

“ ‘Babasının karısıyla yatana lanet olsun! Çünkü o babasının evlilik yatağına leke sürmüştür.’

“Bütün halk, ‘Amin!’ diyecek.

21[*]

“ ‘Herhangi bir hayvanla cinsel ilişki kurana lanet olsun!’

“Bütün halk, ‘Amin!’ diyecek.

22[*]

“ ‘Annesinden ya da babasından olan kızkardeşiyle yatana lanet olsun!’

“Bütün halk, ‘Amin!’ diyecek.

23[*]

“ ‘Kaynanasıyla yatana lanet olsun!’

“Bütün halk, ‘Amin!’ diyecek.

24“ ‘Komşusunu gizlice öldürene lanet olsun!’

“Bütün halk, ‘Amin!’ diyecek.

25“ ‘Suçsuz birini öldürmek için rüşvet alana lanet olsun!’

“Bütün halk, ‘Amin!’ diyecek.

26[*]

“ ‘Bu yasanın sözlerine uymayan ve onları onaylamayana lanet olsun!’

“Bütün halk, ‘Amin!’ diyecek.”

28

Bereketler

1[*]

“Eğer Tanrınız RAB'bin sözünü iyice dinler ve bugün size ilettiğim bütün buyruklarına uyarsanız, Tanrınız RAB sizi yeryüzündeki bütün uluslardan üstün kılacaktır. 2Tanrınız RAB'bin sözünü dinlerseniz, şu bereketler üzerinize gelecek ve sizinle olacak:

3“Kentte de tarlada da kutsanacaksınız.

4“Rahminizin meyvesi kutsanacak. Toprağınızın ürünü, hayvanlarınızın dölü –sığırlarınızın buzağıları, sürülerinizin kuzuları– bereketli olacak.

5“Sepetiniz ve hamur tekneniz bereketli olacak.

6“İçeri girdiğinizde de dışarı çıktığınızda da kutsanacaksınız.

7“RAB size saldıran düşmanlarınızı önünüzde bozguna uğratacak. Onlar size bir yoldan saldıracak, ama önünüzden yedi yoldan kaçacaklar.

8“RAB'bin buyruğuyla ambarlarınız dolu olacak. El attığınız her işte RAB sizi kutsayacak. Tanrınız RAB size vereceği ülkede sizi kutsayacak.

9“Tanrınız RAB'bin buyruklarına uyar, O'nun yollarında yürürseniz, RAB size içtiği ant uyarınca sizi kendisi için kutsal bir halk olarak koruyacaktır. 10Yeryüzündeki bütün uluslar RAB'be ait olduğunuzu görecek, sizden korkacaklar. 11RAB atalarınıza ant içerek size söz verdiği ülkede bolluk içinde yaşamanızı sağlayacak: Rahminizin meyvesi kutsanacak; hayvanlarınızın yavruları, toprağınızın ürünü verimli olacak. 12RAB ülkenize yağmuru zamanında yağdırmak ve bütün emeğinizi verimli kılmak için göklerdeki zengin hazinesini açacak. Birçok ulusa ödünç vereceksiniz; siz ödünç almayacaksınız. 13RAB sizi kuyruk değil baş yapacak. Eğer bugün size ilettiğim Tanrınız RAB'bin buyruklarını dinler, onlara iyice uyarsanız, altta değil, her zaman üstte olacaksınız. 14Bugün size ilettiğim buyrukların dışına çıkmayacak, başka ilahların ardınca gitmeyecek, onlara tapmayacaksınız.”

Lanetler

15“Ama Tanrınız RAB'bin sözünü dinlemez, bugün size ilettiğim buyrukların, kuralların hepsine uymazsanız, şu lanetler üzerinize gelecek ve size ulaşacak:

16“Kentte de tarlada da lanetli olacaksınız.

17“Sepetiniz ve hamur tekneniz lanetli olacak.

18“Rahminizin meyvesi, toprağınızın ürünü, sığırlarınızın buzağıları, sürülerinizin kuzuları lanetli olacak.

19“İçeri girdiğinizde lanetli olacaksınız; dışarı çıktığınızda da lanetli olacaksınız.

20“RAB'be sırt çevirmekle yaptığınız kötülükler yüzünden el attığınız her işte O sizi lanete uğratacak, şaşkına çevirecek, paylayacak. Sonunda üzerinize yıkım gelecek ve çabucak yok olacaksınız. 21RAB, mülk edinmek için gideceğiniz ülkede sizi yok edinceye dek salgın hastalıkla cezalandıracak. 22Veremle, sıtmayla, iltihapla, yakıcı sıcaklıkla, kuraklıkla, samyeliyle, küfle cezalandıracak. Siz yok oluncaya dek bunlar sizi kovalayacak. 23Başınızın üstündeki gök tunç*, ayağınızın altındaki yer demir olacak. 24RAB siz yok oluncaya dek gökten yağmur yerine ülkenize toz ve kum yağdıracak.

25“RAB sizi düşmanlarınızın önünde bozguna uğratacak. Onlara bir yoldan saldıracak, ama önlerinden yedi yoldan kaçacaksınız. Yeryüzündeki bütün uluslar için dehşet verici bir örnek olacaksınız. 26[*]

Ölüleriniz bütün kuşlara, yabanıl hayvanlara yem olacak; onları korkutup kaçıran kimse olmayacak. 27RAB sizi iyileşemeyeceğiniz Mısır çıbanıyla, urlarla, kaşıntıyla, uyuzla vuracak. 28RAB sizi delilikle, körlükle, şaşkınlıkla cezalandıracak. 29Öğle vakti körlerin karanlıkta el yordamıyla yürüdüğü gibi yürüyeceksiniz. Yaptığınız her şeyde başarısız olacak, sürekli sıkıştırılacak, yağmalanacaksınız. Sizi kurtaran olmayacak.

30“Bir kızla nişanlanacaksınız, ama başka biri onunla yatacak. Ev yapacak ama içinde oturmayacaksınız. Bağ dikecek ama üzümünü toplamayacaksınız. 31Öküzünüz gözünüzün önünde kesilecek ama etini yemeyeceksiniz. Eşeğiniz zorla sizden alınacak, geri getirilmeyecek. Davarlarınız düşmanlarınıza verilecek. Sizi kurtaran olmayacak. 32Oğullarınız, kızlarınız gözlerinizin önünde başka bir ulusa verilecek. Her gün onları gözlemekten gözlerinizin gücü tükenecek. Elinizden bir şey gelmeyecek. 33Tanımadığınız bir halk toprağınızın ürününü ve bütün emeğinizi yiyecek. Sürekli sıkıştırılacak, ezileceksiniz. 34Gözlerinizle gördükleriniz sizi çıldırtacak. 35RAB dizlerinizi, bacaklarınızı tepeden tırnağa iyileşmeyen ağrılı çıbanlarla vuracak.

36“RAB sizi ve başınıza atayacağınız kralı sizin de atalarınızın da bilmediği bir ulusa sürecek. Orada ağaçtan, taştan yapılmış başka ilahlara tapacaksınız. 37RAB'bin sizi süreceği bütün uluslar başınıza gelenlerden dehşete düşecek; sizi aşağılayacak, sizinle eğlenecekler.

38“Çok tohum ekecek, ama az toplayacaksınız. Çünkü ürününüzü çekirge yiyecek. 39Bağlar dikecek, bakımını yapacak, ama şarap içmeyecek, üzüm toplamayacaksınız. Onları kurt yiyecek. 40Ülkenizin her yerinde zeytinlikleriniz olacak, ama zeytinyağı sürünmeyeceksiniz. Zeytin ağaçlarınız ürününü yere dökecek. 41Oğullarınız, kızlarınız olacak, ama sizinle kalmayacaklar, sürgüne gönderilecekler. 42Bütün ağaçlarınızı, toprağınızın ürününü çekirgeler yiyecek.

43“Aranızdaki yabancılar yükseldikçe yükselecek, sizse alçaldıkça alçalacaksınız. 44O sana ödünç verecek, ama sen ona ödünç vermeyeceksin. O baş, sen kuyruk olacaksın.

45“Bütün bu lanetler başınıza yağacak. Yok oluncaya dek sizi kovalayacak ve size erişecek. Çünkü Tanrınız RAB'bin sözünü dinlemediniz, size verdiği buyrukları, kuralları yerine getirmediniz. 46Bu lanetler siz ve soyunuz için sonsuza dek bir belirti, şaşılası bir olay olarak kalacak. 47Madem bolluk zamanında Tanrınız RAB'be sevinçle, hoşnutlukla kulluk etmediniz, 48RAB'bin üzerinize göndereceği düşmanlara kölelik edeceksiniz. Aç, susuz, çıplak kalacaksınız; her şeye gereksinim duyacaksınız. RAB sizi yok edinceye dek boynunuza demir boyunduruk vuracak.

49-50“RAB uzaktan, dünyanın öbür ucundan bir ulusu –dilini bilmediğiniz bir ulusu, yaşlılara saygı, küçüklere sevgi beslemeyen acımasız bir ulusu– birden çullanan bir kartal gibi başınıza getirecek. 51Siz yok oluncaya dek hayvanlarınızın yavrularını, toprağınızın ürününü yiyip bitirecekler. Size ne tahıl, ne şarap, ne zeytinyağı, ne sığırlarınızın buzağılarını, ne de sürülerinizin kuzularını bırakacaklar; ta ki, siz ortadan kalkıncaya dek. 52Güvendiğiniz yüksek, dayanıklı surlar yerle bir oluncaya dek ülkenizdeki bütün kentlerde sizi kuşatacaklar. Tanrınız RAB'bin size verdiği ülkedeki bütün kentleri kuşatacaklar.

53“Kuşatma sırasında düşmanınızın vereceği sıkıntıdan rahminizin meyvesini, Tanrınız RAB'bin size verdiği oğulların, kızların etini yiyeceksiniz. 54Aranızdaki en yumuşak, en duyarlı adam bile öz kardeşine, sevdiği karısına, sağ kalan çocuklarına acımayacak; 55yediği çocuklarının etini onların hiçbiriyle paylaşmayacak. Çünkü düşmanın kuşatma sırasında sizi sıkıştırması yüzünden kentlerinizde hiç yiyecek kalmayacak. 56-57[*]

Aranızda en yumuşak, en duyarlı kadın –yumuşaklığından ve duyarlılığından ayağının tabanını yere basmak istemeyen kadın– bile sevdiği kocasından, öz oğlundan, kızından, plasentayı ve doğuracağı çocukları esirgeyecek. Çünkü kuşatma sırasında düşmanın kentlerinizde size vereceği sıkıntıdan, yokluktan onları gizlice yiyecek.

58“Bu kitapta yazılı yasanın bütün sözlerine uymaz, Tanrınız RAB'bin yüce ve heybetli adından korkmazsanız, 59RAB sizi ve soyunuzu korkunç belalarla, büyük ve sürekli belalarla, ağır, iyileşmez hastalıklarla vuracak. 60Sizi ürküten Mısır'ın bütün hastalıklarını yeniden başınıza getirecek; size yapışacaklar. 61Siz yok oluncaya dek RAB bu Yasa Kitabı'nda yazılmamış her türlü hastalığı ve belayı da başınıza getirecek. 62Gökteki yıldızlar kadar çok olan sizler, sayıca az bırakılacaksınız. Çünkü Tanrınız RAB'bin sözüne kulak vermediniz. 63Size iyilik yapmak, sizi çoğaltmak RAB'bi nasıl sevindirdiyse, sizi yıkmak ve yok etmek de öyle sevindirecektir. Mülk edinmek için gideceğiniz ülkeden sökülüp atılacaksınız.

64“RAB sizi dünyanın bir ucundan öbür ucuna, bütün halklar arasına dağıtacak. Orada sizin de atalarınızın da tanımadığı, ağaçtan ve taştan yapılmış başka ilahlara tapacaksınız. 65Bu uluslar arasında ne esenliğiniz ne de dinlenecek bir yeriniz olacak. Orada RAB size titreyen yürekler, umutsuzluk ve bakmaktan yorulmuş gözler verecek. 66Sürekli can kaygısı içinde yaşayacaksınız. Gece gündüz dehşet içinde olacaksınız. Yaşamınızın güvenliği olmayacak. 67Yüreğinizi kaplayan dehşet ve gözlerinizin gördüğü olaylar yüzünden, sabah, ‘Keşke akşam olsa!’, akşam, ‘Keşke sabah olsa!’ diyeceksiniz. 68Bir daha görmeyeceksiniz dediğim yoldan RAB sizi gemilerle Mısır'a geri gönderecek. Orada erkek ve kadın köle olarak kendinizi düşmanlarınıza satmaya kalkışacaksınız; ama satın alan olmayacak.”

29

Antlaşmanın Yinelenmesi

1RAB'bin İsrailliler'le Horev Dağı'nda yaptığı antlaşmaya ek olarak, Moav'da Musa'ya onlarla yapmayı buyurduğu antlaşmanın sözleri bunlardır.

2Musa bütün İsrailliler'i bir araya toplayarak şöyle dedi: “RAB'bin Mısır'da gözlerinizin önünde firavuna, görevlilerine, ülkesine yaptıklarını gördünüz. 3Büyük denemeleri, belirtileri, o büyük ve şaşılası işleri gözlerinizle gördünüz. 4Ne var ki, RAB bugüne dek size kavrayan yürek, gören göz, duyan kulak vermedi. 5RAB, ‘Sizi kırk yıl çölde dolaştırdım; ne üzerinizdeki giysi eskidi, ne ayağınızdaki çarık. 6Ekmek yemediniz, şarap ya da başka içki içmediniz. Bütün bunları Tanrınız RAB'bin ben olduğumu anlayasınız diye yaptım’ diyor.

7[*]

“Buraya ulaştığınızda, Heşbon Kralı Sihon ile Başan Kralı Og bizimle savaşa tutuştular. Ama onları bozguna uğrattık.8[*]

Ülkelerini ele geçirerek mülk olarak Rubenliler'e, Gadlılar'a, Manaşşe oymağının yarısına verdik. 9El attığınız her işte başarılı olmak için bu antlaşmanın sözlerini yerine getirmeye dikkat edin.

10-11“Bugün hepiniz –önderleriniz, oymak başlarınız, ileri gelenleriniz, görevlileriniz, bütün öbür İsrailli erkekler, çocuklarınız, karılarınız, aranızda yaşayan ve odununuzu kesen, suyunuzu taşıyan yabancılar– Tanrınız RAB'bin önünde duruyorsunuz. 12Bugün Tanrınız RAB'bin ant içerek sizinle yaptığı bu antlaşmayı geçerli kılmak için burada duruyorsunuz.13Öyle ki, bugün sizi kendi halkı olarak belirlesin ve size söylediği gibi, atalarınız İbrahim'e, İshak'a, Yakup'a içtiği ant uyarınca Tanrınız olsun. 14-15Antla yapılan bu antlaşmayı yalnız sizinle, bugün burada bizimle birlikte Tanrımız RAB'bin önünde duranlarla değil, yanımızda olmayanlarla da yapıyorum.

16“Mısır'da nasıl yaşadığımızı, öteki ulusların ortasından geçerek buraya nasıl geldiğimizi kendiniz de biliyorsunuz.17Onların arasında iğrenç suretleri, ağaçtan, taştan, altından, gümüşten yapılmış putları gördünüz. 18[*]

Dikkat edin, bugün aranızda bu ulusların ilahlarına tapmak için Tanrımız RAB'den sapan erkek ya da kadın, boy ya da oymak olmasın; aranızda acılık, zehir veren kök olmasın.

19“Bu andın sözlerini duyup da kimse kendi kendini kutlamasın ve, ‘Kendi isteklerim uyarınca yaşasam da güvenlikte olurum’ diye düşünmesin. Bu herkeseü

yıkım getirir. 20RAB böyle birini bağışlamak istemez. RAB'bin öfkesi ve kıskançlığı o kişiye karşı alevlenecek. Bu kitapta yazılı bütün lanetler başına yağacak ve RAB onun adını göğün altından silecektir. 21Bu Yasa Kitabı'nda yazılı antlaşmada yer alan bütün lanetler uyarınca, RAB onu felakete uğraması için İsrail'in bütün oymakları arasından ayıracaktır.

22“Sizden sonraki kuşak, çocuklarınız ve uzak ülkeden gelen yabancılar ülkenizin uğradığı belaları, RAB'bin ülkeye gönderdiği hastalıkları görecekler. 23[*]

Bütün ülke yanacak, tuz ve kükürtle örtülecek; tohum ekilmeyecek, filiz sürmeyecek, ot bitmeyecek. Ülke RAB'bin kızgın öfkesiyle yerle bir ettiği Sodom, Gomora, Adma ve Sevoyim gibi yıkıma uğrayacak. 24[*]

Bütün uluslar, ‘RAB bu ülkeye neden bunu yaptı?’ diye soracaklar, ‘Bu büyük öfke neden alevlendi?’

25“Yanıt şöyle olacak: ‘Atalarının Tanrısı RAB kendilerini Mısır'dan çıkardığında onlarla yaptığı antlaşmayı bıraktılar.26Tanımadıkları, RAB'bin kendilerine pay olarak vermediği başka ilahlara yöneldiler; onlara tapıp önlerinde eğildiler. 27İşte bu yüzden RAB'bin öfkesi bu ülkeye karşı alevlendi; bu kitapta yazılı bütün lanetleri oraya yağdırdı. 28RAB büyük kızgınlıkla, şiddetli öfkeyle onları ülkelerinden söküp attı; bugün olduğu gibi başka ülkeye sürdü.’

29“Gizlilik Tanrımız RAB'be özgüdür. Ama bu yasanın bütün sözlerine uymamız için açığa çıkarılanlar sonsuza dek bize ve çocuklarımıza aittir.”

30

İyileşmenin ve Kutsanmanın Koşulları

1“Bütün bu olaylar –önünüze serdiğim kutsama ve lanetler– başınıza geldiğinde, Tanrınız RAB'bin sizi dağıttığı uluslar arasında bunları anımsayacaksınız. 2Bugün size ilettiğim buyruklar uyarınca siz ve çocuklarınız Tanrınız RAB'be döner, bütün yüreğinizle, bütün canınızla O'na uyarsanız, 3Tanrınız RAB size acıyacak, sizi sürgünden geri getirecek. Sizi dağıttığı ulusların arasından yeniden toplayacak. 4[*]

Dünyanın öbür ucuna sürülmüş olsanız bile, Tanrınız RAB sizleri toplayıp geri getirecek. 5Sizi atalarınızın mülk edindiği ülkeye ulaştıracak. Orayı miras alacaksınız. Tanrınız RAB üzerinize iyilik getirecek ve sizi atalarınızdan daha çok çoğaltacak. 6Sizin ve çocuklarınızın yüreğini değiştirecek[v]

. Öyle ki, O'nu bütün yüreğinizle, bütün canınızla sevesiniz ve yaşayasınız. 7Tanrınız RAB bütün bu lanetleri sizden nefret edenlerin, size baskı yapan düşmanlarınızın üzerine yağdıracak. 8Siz yine RAB'bin sözüne kulak verecek, bugün size ilettiğim buyrukların hepsine uyacaksınız. 9Tanrınız RAB el attığınız her işte sizi başarılı kılacak; çok sayıda çocuğunuz olacak, hayvanlarınızın yavruları, toprağınızın ürünü bol olacak. RAB atalarınızdan nasıl hoşnut kaldıysa, sizden de öyle hoşnut kalacak ve sizi başarılı kılacak. 10Yeter ki, Tanrınız RAB'bin sözünü dinleyin, bu Yasa Kitabı'nda yazılı buyruklarına, kurallarına uyun ve bütün yüreğinizle, bütün canınızla O'na dönün.

11“Bugün size ilettiğim bu buyruk ne tutamayacağınız kadar zor, ne de ulaşamayacağınız kadar uzaktır. 12[*]

O göklerde değil ki, ‘Kim bizim için göğe çıkacak? Kim yerine getirmemiz için onu alıp yayacak?’ diyesiniz. 13Denizin ötesinde değil ki, ‘Kim bizim için denizin ötesine gidecek? Kim yerine getirmemiz için onu alıp yayacak?’ diyesiniz. 14Tanrı sözü size çok yakındır; uymanız için ağzınızda ve yüreğinizdedir.

15“İşte bugün önünüze yaşamla iyiliği, ölümle kötülüğü koyuyorum. 16Bugün size Tanrınız RAB'bi sevmeyi, yollarında yürümeyi, buyruklarına, kurallarına, ilkelerine uymayı buyuruyorum. Öyle ki, yaşayasınız, çoğalasınız ve mülk edinmek için gideceğiniz ülkede Tanrınız RAB tarafından kutsanasınız.

17“Eğer yoldan döner, kulak vermezseniz, ayartılır, başka ilahlara eğilip taparsanız, 18bugün size kesinlikle yok olacağınızı bildiriyorum. Şeria Irmağı'ndan geçip mülk edinmek için gideceğiniz ülkede uzun yaşamayacaksınız.

19“Önünüze yaşamla ölümü, kutsamayla laneti koyduğuma bugün yeri göğü size karşı tanık gösteriyorum. Yaşamı seçin ki, siz de çocuklarınız da yaşayasınız. 20[*]

Tanrınız RAB'bi sevin, sözüne uyup O'na bağlanın. RAB yaşamınızdır; kendilerine vereceğine ilişkin atalarınız İbrahim'e, İshak'a, Yakup'a söz verdiği ülkede uzun yaşamanızı sağlayacaktır.”

31

Yeşu Musa'nın Yerine Geçecek

(Say.27:15-23)

1Musa İsrailliler'e şöyle dedi: 2[*]

“Yüz yirmi yaşındayım. Bundan böyle size önderlik edemem. Üstelik RAB bana, ‘Şeria Irmağı'nın karşı yakasına geçmeyeceksin’ dedi. 3Tanrınız RAB önünüzden geçecek. Bu ulusları önünüzden yok edecek. Ülkelerini mülk edineceksiniz. RAB'bin sözü uyarınca Yeşu size önderlik edecek. 4[*]

RAB Amorlular'ın kralları Sihon'u ve Og'u yok edip ülkelerine yaptığının aynısını bu uluslara da yapacak. 5RAB onları size teslim edecek. Onlara size verdiğim buyruklar uyarınca davranmalısınız. 6[*]

Güçlü ve yürekli olun! Onlardan korkmayın, yılmayın. Çünkü sizinle birlikte giden Tanrınız RAB'dir. O sizi terk etmeyecek, sizi yüzüstü bırakmayacaktır.”

7Sonra Musa Yeşu'yu çağırıp bütün İsrailliler'in gözü önünde ona şöyle dedi: “Güçlü ve yürekli ol! Çünkü RAB'bin, atalarına ant içerek söz verdiği ülkeye bu halkla birlikte sen gideceksin. Ülkeyi miras olarak onlara sen vereceksin.8RAB'bin kendisi sana öncülük edecek, seninle birlikte olacak. Seni terk etmeyecek, seni yüzüstü bırakmayacak. Korkma, yılma.”

Yasanın Okunması

9Musa bu yasayı yazıp RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı* taşıyan Levili kâhinlere ve bütün İsrail ileri gelenlerine verdi.10[*]

graph-definition>

*

Sonra onlara şöyle buyurdu: “Her yedi yılın sonunda, borçları bağışlama yılında, Çardak Bayramı'nda*, 11bütün İsrailliler Tanrınız RAB'bin önünde bulunmak üzere seçeceği yere geldiğinde, bu yasayı onlara okuyacaksınız. 12Halkı –erkekleri, kadınları, çocukları ve kentlerinizde yaşayan yabancıları– toplayın. Öyle ki, herkes duyup öğrensin, Tanrınız RAB'den korksun. Bu yasanın bütün sözlerine uymaya dikkat etsin. 13Yasayı bilmeyen çocuklar da duysunlar, mülk edinmek için Şeria Irmağı'ndan geçip gideceğiniz ülkede yaşadığınız sürece Tanrınız RAB'den korkmayı öğrensinler.”

Rab'bin Musa'ya Son Buyruğu

14RAB Musa'ya, “Ölümüne az kaldı” dedi, “Yeşu'yu çağır. Ona buyruklarımı bildirmem için Buluşma Çadırı'nda hazır olun.” Böylece Musa ile Yeşu gidip Buluşma Çadırı'nda beklediler. 15Sonra RAB çadırda bulut sütununun içinde göründü; bulut çadırın kapısı üzerinde durdu. 16RAB Musa'ya şöyle seslendi: “Yakında ölüp atalarına kavuşacaksın. Bu halk da gideceği ülkenin ilahlarına bağlanıp bana hainlik edecek. Beni bırakacak, kendileriyle yaptığım antlaşmayı bozacaklar.17O gün onlara öfkeleneceğim, onları terk edeceğim. Yüzümü onlardan çevireceğim. Başkalarına yem olacaklar, başlarına sayısız kötülükler, sıkıntılar gelecek. O gün, ‘Tanrımız bizimle olmadığı için bu kötülükler başımıza geldi’ diyecekler.18Başka ilahlara yönelmekle yaptıkları kötülük yüzünden o gün kesinlikle onlardan yüzümü çevireceğim.

19“Şimdi kendiniz için şu ezgiyi yazın ve İsrailliler'e öğretin; onu okusunlar. Öyle ki, bu ezgi İsrailliler'e karşı benim tanığım olsun. 20Onları atalarına ant içerek söz verdiğim süt ve bal akan ülkeye getirdiğimde yiyip doyacaklar; semirince başka ilahlara yönelip onlara tapacaklar. Beni tepecek, antlaşmamı bozacaklar. 21Başlarına sayısız kötülükler, sıkıntılar geldiğinde, bu ezgi onlara karşı tanıklık edecek. Çünkü çocukları bu ezgiyi unutmayacak. Ant içerek söz verdiğim ülkeye onları getirmeden önce neler tasarladıklarını biliyorum.” 22O gün Musa bu ezgiyi yazıp İsrailliler'e öğretti.

23[*]

graph-definition>

*

RAB Nun oğlu Yeşu'ya şu buyruğu verdi: “Güçlü ve yürekli ol! Çünkü İsrailliler'i, ant içerek söz verdiğim ülkeye sen götüreceksin ve ben seninle birlikte olacağım.”

24Musa yasanın sözlerini eksiksiz olarak kitaba yazmayı bitirince, 25RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı* taşıyan Levililer'e şu buyruğu verdi: 26“Bu Yasa Kitabı'nı alın, Tanrınız RAB'bin Antlaşma Sandığı'nın yanına koyun. Orada size karşı bir tanık olarak kalsın. 27Çünkü sizin başkaldıran, dikbaşlı kişiler olduğunuzu biliyorum. Bugün ben sağken, aranızdayken bile RAB'be karşı geliyorsunuz; ölümümden sonra daha ne kadar çok başkaldıracaksınız. 28Oymaklarınızın bütün ileri gelenlerini, görevlilerinizi bana getirin. Bu sözleri onlara duyuracağım. Yeri göğü onlara karşı tanık tutacağım.29Ölümümden sonra büsbütün yozlaşacağınızı, size buyurduğum yoldan sapacağınızı biliyorum. Son günlerde kötülüklerle karşılaşacaksınız. Çünkü RAB'bin gözünde kötü olanı yapacak ve yaptıklarınızla O'nu öfkelendireceksiniz.”

Musa'nın Ezgisi

30Musa şu ezginin sözlerini eksiksiz olarak bütün İsrail topluluğuna okudu:

32

1“Ey gökler, kulak verin, sesleneyim;

Ey dünya, ağzımdan çıkan sözleri işit!

2Öğretişim yağmur gibi damlasın;

Sözlerim çiy gibi düşsün,

Çimen üzerine çiseleyen yağmur gibi,

Bitkilere yağan sağanak gibi.

3RAB'bin adını duyuracağım.

Ululuğu için Tanrımız'ı övün!

4O Kaya'dır, işleri kusursuzdur,

Bütün yolları doğrudur.

O haksızlık etmeyen güvenilir Tanrı'dır.

Doğru ve adildir.

5Bu eğri ve sapık kuşak,

O'na bağlı kalmadı.

O'nun çocukları değiller.

Bu onların utancıdır.

6RAB'be böyle mi karşılık verilir,

Ey akılsız ve bilgelikten yoksun halk?

Sizi yaratan, size biçim veren,

Babanız, Yaratıcınız O değil mi?

7“Eski günleri anımsayın;

Çoktan geçmiş çağları düşünün.

Babanıza sorun, size anlatsın,

Yaşlılarınız size açıklasın.

8[*]

Yüceler Yücesi uluslara paylarına düşeni verip

İnsanları böldüğünde,

Ulusların sınırlarını

İsrailoğulları'nın[y]

sayısına göre belirledi.

9Çünkü RAB'bin payı kendi halkıdır

Ve Yakup soyu O'nun payına düşen mirastır.

10“Onu kurak bir ülkede,

Issız, uluyan bir çölde buldu,

Onu kuşattı, kayırdı,

Gözbebeği gibi korudu.

11Yuvasında yavrularını uçmaya kışkırtan,

Onların üzerinde kanat çırpan bir kartal gibi,

Kanatlarını gerip onları aldı

Ve kanatları üzerinde taşıdı.

12Ona yalnız RAB yol gösterdi,

Yanında yabancı ilah yoktu.

13“Onu yeryüzünün yüksekliklerinde gezdirdi,

Tarlada yetişen ürünlerle doyurdu.

Onu kayadan akan balla,

Çakmaktaşından çıkardığı yağla besledi.

14İneklerin yağıyla,

Koyunların sütüyle,

Besili kuzularla,

Başan cinsi en iyi koçlarla, tekelerle,

En iyi buğdayla onu besledi.

Halk üzümün kırmızı kanını içti.

15“Yeşurun[z]

semirdi ve sahibini tepti;

Doyunca yağ bağlayıp ağırlaştı,

Kendisini yaratan Tanrı'ya sırt çevirdi,

Kurtarıcısını, Kaya'yı küçümsedi.

16Yabancı ilahlarla Tanrı'yı kıskandırıp

İğrençlikleriyle O'nu öfkelendirdiler.

17[*]

Tanrı olmayan cinlere,

Tanımadıkları ilahlara,

Atalarınızın korkmadıkları,

Son zamanlarda ortaya çıkan

Yeni ilahlara kurban kestiler.

18Seni oluşturan Kaya'yı savsakladın,

Seni yaratan Tanrı'yı unuttun.

19“RAB bunu görünce onları reddetti;

Çünkü oğulları, kızları O'nu öfkelendirmişlerdi.

20‘Yüzümü onlardan çevirecek

Ve sonlarının ne olacağını göreceğim’ dedi,

‘Çünkü onlar sapık bir kuşak

Ve güvenilmez çocuklardır.

21[*]

graph-definition>

*

Tanrı olmayan ilahlarla

Beni kıskandırdılar;

Değersiz putlarıyla beni öfkelendirdiler.

Ben de halk olmayan bir halkla

Onları kıskandıracağım.

Anlayışsız bir ulusla

Onları öfkelendireceğim.

22Çünkü size karşı öfkem ateş gibi tutuşup

Ölüler diyarının derinliklerine dek yanacak.

Yeryüzünü ve ürününü yutup yok edecek

Ve dağların temellerini tutuşturacak.

23“ ‘Üzerlerine kötülükler yığacağım,

Oklarımı onlara karşı kullanacağım.

24Kavurucu kıtlık, tüketici hastalık,

Öldürücü salgın vuracak onları.

Gönderdiğim canavarlar dişleriyle onlara saldıracak,

Toprakta sürünen zehirli yılanlar onları ısıracak.

25Sokakta kılıç onları çocuksuz bırakacak;

Evlerinde dehşet egemen olacak.

Delikanlısı, genç kızı,

Emzikteki çocuğu, aksaçlısı ölecek.

26Onları darmadağın etmeyi,

İnsanlar arasından anılarını silmeyi düşündüm.

27Ama düşmanın alay etmesinden çekindim.

Öyle ki, düşman yanlış anlayıp da,

Bütün bunları yapan RAB değil,

Başarı kazanan biziz, demesin.’

28“Onlar anlayışsız bir ulustur,

Onlarda sezgi yoktur.

29Keşke bilge kişiler olsalardı, anlasalardı,

Sonlarının ne olacağını düşünselerdi!

30Onların Kayası kendilerini satmamış

Ve RAB onları ele vermemiş olsaydı,

Nasıl bir kişi bin kişiyi kovar,

İki kişi on bin kişiyi kaçırtırdı?

31Çünkü bizim Kayamız[a]

onların kayasına benzemez,

Düşmanlarımız bu konuda yargıç olabilir.

32Onların asması Sodom asmasından,

Gomora bağlarındandır.

Üzümleri zehirle dolu,

Salkımları acıdır.

33Şarapları yılan zehiri,

Kobraların öldürücü zehiridir.

34“ ‘Bu kötülükleri yazmadım mı?

Hazinelerimde mühürlemedim mi?

35[*]

Öç benimdir, karşılığını ben vereceğim,

Zamanı gelince ayakları kayacak,

Onların yıkım günü yakındır,

Ceza günü hızla yaklaşıyor.’

36[*]

“RAB kendi halkının hakkını koruyacak,

Onların gücünün tükendiğini,

Ülkede genç yaşlı kimsenin kalmadığını görünce,

Kullarına acıyacaktır.

37‘Hani sığındığınız kaya,

Hani ilahlarınız nerede?’ diyecek,

38‘Kurbanlarınızın yağını yiyen,

Dökmelik sununuzu içen

İlahlarınız hani nerede?

Kalksınlar da size yardım etsinler!

Size barınak olsunlar!

39“ ‘Artık anlayın ki, ben, evet ben O'yum,

Benden başka tanrı yoktur!

Öldüren de, yaşatan da,

Yaralayan da, iyileştiren de benim.

Kimse elimden kurtaramaz.

40Elimi göğe kaldırır

Ve sonsuzluk boyunca varlığım hakkı için derim ki,

41Parlayan kılıcımı bileyip

Yargılamak için elime alınca,

Düşmanlarımdan öç alacağım,

Benden nefret edenlere karşılığını vereceğim.

42Oklarımı kanla sarhoş edeceğim,

Kılıcım vurulanların, tutsakların kanıyla,

Düşman önderlerinin başlarıyla

Ve etle beslenecek.’

43[*]

graph-definition>

*

“Ey uluslar, O'nun halkını kutlayın,

Çünkü O kullarının kanının öcünü alacak,

Düşmanlarından öç alacak,

Ülkesinin ve halkının günahını bağışlayacak.”

44Musa, Nun oğlu Hoşea[b]

ile birlikte gelip bu ezginin sözlerini halka okudu. 45-46Musa sözlerini bitirince, İsrailliler'e şöyle dedi: “Bugün size bildirdiğim bu uyarıcı sözlerin tümünü benimseyin. Bu yasanın bütün sözlerine dikkat etmeleri ve yerine getirmeleri için çocuklarınıza buyruk verin. 47Bunlar sizin için boş sözler değildir, sizin yaşamınızdır. Şeria Irmağı'ndan geçerek mülk edineceğiniz ülkede ömrünüz bu sözler sayesinde uzun olacaktır.”

Musa'ya Ölümü Önceden Bildiriliyor

48[*]

RAB aynı gün Musa'ya şöyle seslendi: 49“Haavarim dağlık bölgesine, Eriha karşısında Moav ülkesindeki Nevo Dağı'na çık. Mülk olarak İsrailliler'e vereceğim Kenan ülkesine bak. 50Ağabeyin Harun Hor Dağı'nda ölüp atalarına kavuştuğu gibi, sen de çıkacağın dağda ölüp atalarına kavuşacaksın. 51Çünkü ikiniz de Zin Çölü'nde, Meriva-Kadeş sularında, İsrailliler'in önünde bana ihanet ettiniz, kutsallığımı önemsemediniz. 52Bu nedenle ülkeyi ancak uzaktan göreceksin. Ama oraya, İsrail halkına vereceğim ülkeye girmeyeceksin.”

33

Musa İsrail Oymaklarını Kutsuyor

1Tanrı adamı Musa, ölümünden önce İsrailliler'i kutsadı. 2Şöyle dedi:

“RAB Sina Dağı'ndan geldi,

Halkına Seir'den doğdu

Ve Paran Dağı'ndan parladı.

On binlerce kutsalıyla birlikte geldi,

Sağ elinde halkı için alev alev yanan ateş vardı.

3Ya RAB, halkları gerçekten seversin,

Bütün kutsallar elinin altındadır.

Ayaklarına kapanır,

Sözlerini dinlerler.

4Yakup'un topluluğuna miras olarak,

Musa bize yasayı verdi.

5İsrail'in oymaklarıyla

Halkın önderleri bir araya geldiğinde

RAB Yeşurun'un[c]

kralı olduç

.

6“Ruben yaşasın, ölmesin,

Halkının sayısı az olmasın.”

7Musa Yahuda için de şunları söyledi:

“Ya RAB, Yahuda'nın yakarışını duy

Ve onu kendi halkına getir.

Kendisi için elleriyle savaştı.

Düşmanlarına karşı ona yardımcı ol.”

8[*]

graph-definition>

*

Levi için de şöyle dedi:

“Ya RAB, senin Tummim'in ve Urim'in*

Sadık kulun içindir.

Onu Massa'da denedin,

Meriva sularında onunla tartıştın.

9O annesi ve babası için,

‘Onları saymıyorum’ dedi.

Kardeşlerini tanımadı,

Çocuklarını bilmedi.

Ama senin sözünü tuttu

Ve antlaşmana bağlı kaldı.

10İlkelerini Yakup soyuna,

Yasanı İsrail'e öğretecekler.

Senin önünde buhur,

Sunağında tümüyle yakmalık sunular* sunacaklar.

11Ya RAB, onları el attıkları her işte kutsa,

Yaptıklarından hoşnut ol.

Ona karşı ayaklananların

Ve ondan nefret edenlerin belini kır,

Bir daha ayağa kalkmasınlar!”

12Benyamin için de şöyle dedi:

“RAB'bin sevgilisi,

O'nun yanında güvenlikte yaşasın;

RAB bütün gün onu korur,

O da RAB'bin kucağında[d]

oturur.”

13Yusuf için de şöyle dedi:

“RAB onun ülkesini

Gökten yağan değerli çiyle

Ve yeraltındaki derin su kaynaklarıyla kutsasın.

14Ülkesi güneş altında yetişen ürünlerin en iyisiyle,

Her ay yetişen en iyi meyvelerle,

15Yaşlı dağların en seçkin armağanlarıyla,

Kalıcı tepelerin bolluğuyla,

16[*]

Yerin en değerli ürünü ve doluluğuyla,

Çalıda oturanın lütfuyla bereketli olsun.

Yusuf'un başı üzerine,

Kardeşlerinden ayrı olanın başı üzerine bereket yağsın.

17İlk doğan bir boğa kadar

Görkemlidir o;

Boynuzları yaban öküzünün boynuzları gibidir.

Bu boynuzlarla ulusları,

Yeryüzünün dört bucağındaki ulusları yaralayacak.

İşte böyledir Efrayim'in on binleri,

İşte bunlardır Manaşşe'nin binleri.”

18Zevulun için de şöyle dedi:

“Ey Zevulun, sevinç duy yola çıkışınla,

Ve sen, İssakar, çadırlarında sevin!

19Ulusları dağa çağıracak,

Orada doğruluk kurbanları kesecekler.

Denizlerin bolluğuyla

Ve kumlarda saklı hazinelerle doyacaklar.”

20Gad için de şöyle dedi:

“Gad'ın sınırını genişleten kutsansın;

Gad orada kol ve baş parçalayan

Bir aslan gibi oturuyor.

21Kendine ilk toprağı seçti;

Önderlik payı ona verilmiştir.

Halkın önderleri bir araya geldiğinde,

RAB'bin doğru isteğini

Ve İsrail'e ilişkin ilkelerini,

O yerine getirdi.”

22Dan için de şöyle dedi:

“Dan Başan'dan sıçrayan

Aslan yavrusudur.”

23Naftali için de şöyle dedi:

“Ey sen, RAB'bin lütfu ve

Kutsamasıyla dolu olan Naftali!

Sen batıyı ve güneyi mülk edineceksin.”

24Aşer için de şöyle dedi:

“Oğullar arasında en çok kutsanan Aşer olsun,

Kardeşlerinin beğenisini kazanan o olsun.

Ayağını zeytinyağına batırsın.

25Kapı sürgülerin demir ve tunç* olacak

Ve gücün yaşamın boyunca sürecektir.”

26“Ey Yeşurun, sana yardım için

Göklere ve bulutlara görkemle binen,

Tanrı'ya benzer biri yok.

27Sığınağın çağlar boyu var olan Tanrı'dır,

Seni taşıyan O'nun yorulmaz kollarıdır.

Düşmanı önünden kovacak

Ve sana, ‘Onu yok et!’ diyecek.

28Böylece İsrail güvenlik içinde yaşayacak;

Tahıl ve yeni şarap ülkesinde,

Yakup'un pınarı güvenlikte kalacak.

Gökler oraya çiy damlatacak.

29Ne mutlu sana, ey İsrail!

Var mı senin gibisi?

Sen RAB'bin kurtardığı bir halksın.

RAB seni koruyan kalkan

Ve şanlı kılıcındır.

Düşmanların senin önünde küçülecek

Ve sen onları çiğneyeceksin.”

34

Musa'nın Ölümü

1Bundan sonra Musa Moav ovalarından Nevo Dağı'na giderek Eriha Kenti karşısındaki Pisga Dağı'na çıktı. RAB ona bütün ülkeyi gösterdi: 2Dan'a kadar uzanan Gilat'ı, bütün Naftali'yi, Efrayim ve Manaşşe bölgelerini, Akdeniz'e kadar uzanan bütün Yahuda bölgesini, 3Negev'i, hurma kenti Eriha Vadisi'nin Soar'a kadar uzanan ovasını. 4[*]

Sonra Musa'ya şöyle dedi: “İbrahim'e, İshak'a, Yakup'a, ‘Senin soyuna vereceğim’ diye ant içtiğim ülke budur. Ülkeyi sana gösterdim, ama oraya gitmeyeceksin.”

5Böylece RAB'bin sözü uyarınca RAB'bin kulu Musa orada, Moav ülkesinde öldü. 6RAB onu Moav ülkesinde, Beytpeor karşısındaki vadide gömdü. Bugün de mezarının nerede olduğunu kimse bilmiyor. 7Musa öldüğünde yüz yirmi yaşındaydı; ne gözleri zayıflamıştı, ne de gücü tükenmişti. 8İsrailliler Moav ovalarında Musa için otuz gün yas tuttular.

Sonra Musa için ağlama ve yas tutma günleri sona erdi. 9Nun oğlu Yeşu bilgelik ruhuyla doluydu. Çünkü Musa ellerini üzerine koymuştu. İsrailliler onu dinliyor ve RAB'bin Musa'ya verdiği buyruklar uyarınca davranıyorlardı.

10[*]

O günden bu yana İsrail'de Musa gibi RAB'bin yüz yüze görüştüğü bir peygamber çıkmadı. 11RAB onu Mısır'da firavuna, görevlilerine ve bütün ülkesine bir sürü belirtiler, şaşılası işler yapması için göndermişti. 12Musa İsrailliler'in gözleri önünde güçlü, büyük ve ürkütücü işler yapmıştı.

[*]

1:4 Say.21:21-35

[*]

1:26 Yas.9:23; İbr.3:16

[*]

1:30-31 Elç.13:18

[*]

1:32 İbr.3:19

[*]

1:34-36 İbr.3:18

[*]

1:42,44 Say.14:42,45

[*]

2:1 Say.21:4

[*]

2:4 Yar.36:8

[*]

2:9 Yar.19:37

[*]

2:14 Say.14:28-35

[*]

2:19 Yar.19:38

[j]

2:23 “Kaftor”: Bugünkü Girit.

[*]

3:1-2 Say.21:33-34

[k]

3:11 “Dokuz arşın”: Yaklaşık 4 m.

[l]

3:11 “Dört arşın”: Yaklaşık 1.8 m.

[m]

3:14 “Havvot-Yair”: “Yair'in yerleşim birimleri” anlamına gelir.

[*]

3:17-20 Yşu.1:12-15

[*]

3:23-27 Say.27:12-14; Yas.32:48-52

[*]

4:2 Va.22:18-19

[*]

4:3 Say.25:1-9

[*]

4:11-12 Çık.19:16-18; İbr.12:18-19

[*]

4:13 Çık.31:18

[*]

4:14 Çık.21:1

[*]

4:16-18 Çık.20:4; Lev.26:1; Yas.5:8; 27:15

[*]

4:16-18 Rom.1:23

[*]

4:20 Çık.19:5; Yas.7:6; 14:2; 26:18; Tit.2:14; 1Pe.2:9

[*]

4:21 Say.20:12

[*]

4:24 Yas.9:3; İbr.12:29

[*]

4:27-28 Yas.28:36

[*]

4:29 Yer.29:13

[*]

4:35 Mar.12:32

[*]

4:41-43 Yşu.20:8-9

[*]

5:8-9 Yas.4:15-18; 27:15

[*]

5:9-10 Çık.34:6-7; Say.14:18; Yas.7:9-10

[n]

5:10 “Kuşağa” ya da “Kişiye”.

[*]

5:11 Lev.19:12

[*]

5:12 Çık.16:23-30; 31:12-14

[*]

5:13-14 Çık.23:12; 31:15; 34:21; 35:2; Lev. 23:3

[*]

5:16 Yas.27:16; Mat.15:4; 19:19; Mar.7:10; 10:19; Luk.18:20; Ef.6:2

[*]

5:16 Ef.6:3

[*]

5:17 Yar.9:6; Lev.24:17; Mat.5:21; 19:18; Mar.10:19; Luk.18:20; Rom.13:9; Yak.2:11

[*]

5:18 Lev.20:10; Mar.5:27; 19:18; Mar.10:19; Luk.18:20; Rom.13:9; Yak.2:11

[*]

5:19 Lev.19:11; Mat.19:18; Mar.10:19; Luk.18:20; Rom.13:9

[*]

5:20 Çık.23:1; Mat.19:18; Mar.10:19; Luk.18:20

[*]

5:21 Rom.7:7; 13:9

[*]

5:22-27 İbr.12:18-19

[*]

6:4 Mar.12:29

[o]

6:4 “Tanrımız RAB tek RAB'dir” ya da “RAB Tanrımız'dır, yalnız ve yalnız RAB” veya “RAB Tanrımız'dır, RAB tektir”.

[*]

6:5 Mat.22:37; Mar.12:30; Luk.10:27

[*]

6:6-9 Yas.11:18-20

[*]

6:10 Yar.12:7; 26:3; 28:13

[*]

6:13 Mat.4:10; Luk.4:8

[*]

6:16 Mat.4:7; Luk.4:12

[*]

6:16 Çık.17:1-7

[*]

7:1 Elç.13:19-20

[*]

7:5 Yas.12:3

[*]

7:6 Çık.19:5; Yas.4:20; 14:2; 26:18; Tit.2:14; 1Pe.2:9

[*]

7:9-10 Çık.20:5-6; 34:6-7; Say.14:18; Yas.5:9-10

[*]

7:12-16 Yas.11:13-17

ö

7:20 “Eşekarısı”: İbranice sözcüğün anlamı kesin bilinmiyor. Dehşet ya da bir çeşit hastalık anlamına da gelebilir.

[*]

8:3 Mat.4:4; Luk.4:4

[*]

8:11-16 Hoş.13:5-6

[*]

9:3 Yas.4:24; İbr.12:29

[*]

9:9 Çık.24:18

[*]

9:19 İbr.12:21

[*]

9:21 Çık.32:20

[*]

9:22 Say.11:3

[*]

9:22 Çık.17:7

[*]

9:22 Say.11:34

[p]

9:22 “Kivrot-Hattaava”: “Özlem mezarları” anlamına gelir.

[*]

9:23 Say.13:25-14:38

[*]

9:23 Yas.1:21

[*]

9:23 Say.13:31; Yas.1:26; İbr.3:16

[*]

10:6 Say.20:28; 33:38

[*]

10:8 Say.3:5-8

[*]

10:9 Yas.18:2

[*]

10:10 Çık.34:28

[r]

10:16 “Yüreklerinizi RAB'be adayın”: İbranice “Yüreklerinizi sünnet edin”.

[*]

10:17 1Ti.6:15; Va.17:14; 19:16

[*]

10:17 Elç.10:34-35; Rom.2:11; Gal.2:6, Ef.6:9

[*]

10:22 Yar.46:27

[*]

10:22 Yar.15:5; 22:17

[*]

11:3 Çık.7:8-12:13

[*]

11:4 Çık.14:28

[*]

11:6 Say.16:31-32

[s]

11:10 “Zorlukla”: İbranice “Ayağınızla”.

[*]

11:13-17 Lev.26:3-5; Yas.7:12-16; 28:1-14

[*]

11:18-20 Yas.6:6-9

[*]

11:24-25 Yşu.1:3-5

[*]

11:29 Yas.27:11-14; Yşu.8:33-35

[*]

12:3 Yas.7:5

[*]

12:16 Yar.9:4; Lev.7:26-27; 17:10-14; 19:26; Yas.15:23

[*]

12:23-24 Lev.17:10-14

[*]

12:32 Yas.4:2; Va.22:18-19

[*]

13:5 Yas.17:7; 1Ko.5:13

[*]

14:1 Lev.19:28; 21:5

[*]

14:2 Çık.19:5-6; Yas.4:20; 7:6; 26:18; Tit.2:14; 1Pe.2:9

[*]

14:21 Çık.23:19; 34:26

[*]

14:22-29 Lev.27:30-33; Say.18:21

[*]

15:7-8 Lev.25:35

[*]

15:11 Mat.26:11; Mar.14:7; Yu.12:8

[*]

15:12 Çık.21:2

[*]

15:12-18 Lev.25:39-46

[*]

15:19 Çık.13:12

[*]

15:23 Yar.9:4; Lev.7:26-27; 17:10-14; 19:26; Yas.12:16,23-25

[*]

16:19 Çık.23:6-8; Lev.19:15

[*]

16:21 Çık.34:13

[*]

16:22 Lev.26:1

[*]

17:3 Çık.22:20

[*]

17:6 Say.35:30; Yas.19:15; Mat.18:16; 2Ko.13:1; 1Ti.5:19; İbr.10:28

[*]

17:7 Yas.13:5; 1Ko.5:13

[*]

17:14 1Sa.8:5

[*]

17:16 1Kr.10:28; 2Ta.1:16; 9:28

[*]

17:17 1Kr.11:1-8

[*]

17:17 1Kr.10:14-22,27; 2Ta.1:15; 9:27

[*]

18:2 Say.18:20; Yas.10:9

[*]

18:10-11 Çık.22:18; Lev.19:26,31

ş

18:10-11 Falcı sözcüğü İbranice'deki 3 ayrı terimin karşılığı olarak kullanılıyor. Bu 3 terim falcılığın değişik türlerini içerir.

[*]

18:13 Mat.5:48

[*]

18:15,18 Yu.1:21; 7:40; Elç.3:22; 7:37

[*]

18:19 Elç.3:23

[*]

19:14 Yas.27:17

[*]

19:15 Say.35:30; Yas.17:6; Mat.18:16; 2Ko.13:1; 1Ti.5:19; İbr.10:28

[*]

19:21 Çık.21:23-25; Lev.24:20; Mat.5:38

[*]

21:22-23 Gal.3:13-14

[*]

22:1-4 Çık.23:4-5

[*]

22:9-11 Lev.19:19

[*]

22:12 Say.15:37-41

[*]

22:28-29 Çık.22:16-17

[*]

22:30 Lev.18:8; 20:11; Yas.27:20; 1Ko.5:1

[*]

23:3-5 Neh.13:1-2

[*]

23:4 Say.22:1-6

[*]

23:5 Say.23:7-24:9

[*]

23:6 Ezr.9:12

[*]

23:17 Lev.19:29

[t]

23:18 “Erkeğin”: İbranice “Köpeğin”.

[*]

23:19-20 Çık.22:25; Lev.25:36-37; Yas.15:7-11

[*]

23:21 Say.30:1-16; Mat.5:33

[*]

23:25 Mat.12:1; Mar.2:23; Luk.6:1

[*]

24:1 Mat.5:31; 19:7; Mar.10:4

[*]

24:7 Çık.21:16

[*]

24:8 Lev.13:1-14:54

[*]

24:9 Say.12:10

[*]

24:10-13 Çık.22:26-27

[*]

24:14-15 Lev.19:13; Yak.5:4

[*]

24:16 2Kr.14:6; 2Ta.25:4; Hez.18:20

[*]

24:17-18 Çık.23:9; Lev.19:33-34; Yas.27:19

[*]

24:19-21 Lev.19:9-10; 23:22

[*]

25:3 2Ko.11:24

[*]

25:4 1Ko.9:9-10; 1Ti.5:18

[*]

25:5-6 Mat.22:23-24; Mar.12:18-19; Luk.20:27-28

[*]

25:7-10 Rut4:7-8

[*]

25:13-16 Lev.19:35-36

[u]

25:14 “Ölçü”: İbranice “Efa”, yaklaşık 22 litrelik bir ölçek.

[*]

25:17-19 Çık.17:8-14; 1Sa.15:2-9

[*]

26:2 Çık.23:19

[*]

26:12 Yas.14:28-29

[*]

26:18 Çık.19:5; Yas.4:20; 7:6; 14:2; Tit.2:14; 1Pe.2:9

[*]

27:2-8 Yşu.8:30-32

[*]

27:5-6 Çık.20:25

[*]

27:12 Yas.11:29; Yşu.8:33-35

[*]

27:15 Çık.20:4; 34:17; Lev.19:4; 26:1; Yas.4:15-18; 5:8

[*]

27:16 Çık.20:12; Yas.5:16

[*]

27:17 Yas.19:14

[*]

27:18 Lev.19:14

[*]

27:19 Çık.22:21; 23:9; Lev.19:33-34; Yas.24:17-18

[*]

27:20 Lev.18:8; 20:11; Yas.22:30; 1Ko.5:1

[*]

27:21 Çık.22:19; Lev.18:23; 20:15

[*]

27:22 Lev.18:9; 20:17

[*]

27:23 Lev.18:17; 20:14

[*]

27:26 Gal.3:10

[*]

28:1-14 Yas.11:13-17

[*]

28:26 Yer.7:33

[*]

28:56-57 2Kr.6:28-29; Ağı.4:10

[*]

29:7 Say.21:21-35

[*]

29:8 Say.32:33

[*]

29:18 İbr.12:15

ü

29:19 “Herkes”: İbranice “Hem yaş, hem kuru”.

[*]

29:23 Yar.19:24-25

[*]

29:24-26 Yer.22:8-9

[*]

30:4 Neh.1:9

[v]

30:6 “Yüreğini değiştirecek”: İbranice “Yüreğini sünnet edecek”.

[*]

30:12-14 Rom.10:6-8

[*]

30:20 Yar.12:7; 26:3; 28:13

[*]

31:2 Say.20:12

[*]

31:4 Say.21:21-35

[*]

31:6,8 Yşu.1:5; İbr.13:5

[*]

31:10 Yas.15:1

[*]

31:10 Yas.16:13-15

[*]

31:23 Say.27:23

[*]

31:23 Yşu.1:6

[*]

32:8 Elç.17:26

[y]

32:8 Masoretik metin “İsrailoğulları”, Septuaginta “Tanrı'nın melekleri”, Kumran “Tanrı'nın oğulları”.

[z]

32:15 “Dürüst” anlamına gelen “Yeşurun” İsrail halkına verilen bir addır.

[*]

32:17 1Ko.10:20

[*]

32:21 1Ko.10:22

[*]

32:21 Rom.10:19

[a]

32:31 “Kayamız”: “Tanrımız”.

[*]

32:35 Rom.12:19; İbr.10:30

[*]

32:36 Mez.135:14

[*]

32:43 Rom.15:10-11

[*]

32:43 Va.19:2

[b]

32:44 “Hoşea”: Yeşu'nun öbür adı.

[*]

32:48-52 Say.27:12-14; Yas.3:23-27

[c]

33:5 “Dürüst” anlamına gelen “Yeşurun” İsrail halkına verilen bir addır. Aynı ifade 33:26'da da geçer.

ç

33:5 “Kralı oldu” ya da “Kralıydı”.

[*]

33:8 Çık.28:30

[*]

33:8 Çık.17:7; Say.20:13

[d]

33:12 “Kucağında”: İbranice “Omuzlar arasında”.

[*]

33:16 Çık.3:2

[*]

34:4 Yar.12:7; 26:3; 28:13

[*]

34:10 Çık.33:11

Yeşu

GİRİŞ

Bu kitap Musa'nın yerine geçen Yeşu'nun önderliğinde çoğu Kenan topraklarının İsrailliler tarafından ele geçirilişinin tarihidir. Kitapta sözü edilen önemli olaylar arasında Şeria Irmağı'nın geçilmesi, Eriha'nın düşüşü, Ay Kenti'nin ele geçirilmesi, Tanrı ile İsrail arasındaki antlaşmanın yenilenmesi sayılabilir.

Kitabın iyi bilinen ayetlerinden biri 24:15'tir. Yeşu bu ayette şöyle diyor: "Kime kulluk edeceksiniz, bugün karar verin. Ben ve ev halkım RAB'be kulluk edeceğiz."

Ana Hatlar:

1:1-12:24 Kenan topraklarının ele geçirilmesi

13:1-21:45 Toprakların bölüştürülmesi

a.13:1-33 Şeria Irmağı'nın doğusundaki topraklar

b.14:1-19:51 Şeria Irmağı'nın batısındaki topraklar

c.20:1-9 Sığınak kentler

ç.21:1-45 Levililer'e ayrılan kentler

22:1-34 Doğuda yerleşen oymakların kendi topraklarına dönmesi

23:1-16 Yeşu'nun veda konuşması

24:1-33 Antlaşmanın Şekem'de yenilenmesi

1

Rab'bin Yeşu'ya Buyruğu

1RAB, kulu Musa'nın ölümünden sonra onun yardımcısı Nun oğlu Yeşu'ya şöyle seslendi: 2“Kulum Musa öldü. Şimdi kalk, bütün halkla birlikte Şeria Irmağı'nı geç. Size, İsrail halkına vereceğim ülkeye girin. 3[*]

Musa'ya söylediğim gibi, ayak basacağınız her yeri size veriyorum. 4Sınırlarınız çölden Lübnan'a, büyük Fırat Irmağı'ndan –bütün Hitit* ülkesi dahil– batıdaki Akdeniz'e kadar uzanacak. 5[*]

Yaşamın boyunca hiç kimse sana karşı koyamayacak; nasıl Musa ile birlikte oldumsa, seninle de birlikte olacağım. Seni terk etmeyeceğim, seni yüzüstü bırakmayacağım.

6[*]

“Güçlü ve yürekli ol. Çünkü halkı, atalarına vereceğime ant içtiğim ülkeyi miras almaya sen götüreceksin. 7Yeter ki, güçlü ve yürekli ol. Kulum Musa'nın sana buyurduğu Kutsal Yasa'nın tümünü yerine getirmeye dikkat et. Gittiğin her yerde başarılı olmak için bu yasadan ayrılma, sağa sola sapma. 8Yasa Kitabı'nda yazılanları dilinden düşürme. Tümünü özenle yerine getirmek için gece gündüz onu düşün. O zaman başarılı olacak ve amacına ulaşacaksın. 9Sana güçlü ve yürekli ol demedim mi? Korkma, yılma. Çünkü Tanrın RAB gideceğin her yerde seninle birlikte olacak.”

Yeşu'nun Halka Buyruğu

10Bunun üzerine Yeşu, halkın görevlilerine şöyle buyurdu: 11“Ordugahın ortasından geçip halka şu buyruğu verin: ‘Kendinize kumanya hazırlayın. Çünkü Tanrınız RAB'bin size vereceği ülkeye girip orayı mülk edinmek için üç gün sonra Şeria Irmağı'nı geçeceksiniz.’ ”

12[*]

Yeşu, Ruben ve Gad oymaklarına ve Manaşşe oymağının yarısına da şöyle dedi: 13“RAB'bin kulu Musa'nın, ‘Tanrınız RAB bu ülkeyi size verip sizi rahata erdirecek’ dediğini anımsayın. 14Kadınlarınız, çocuklarınız ve hayvanlarınız Şeria Irmağı'nın doğusunda, Musa'nın size verdiği topraklarda kalsın. Ama sizler, bütün yiğit savaşçılar, silahlı olarak kardeşlerinizden önce ırmağı geçip onlara yardım edin. 15RAB sizi rahata erdirdiği gibi, onları da rahata erdirecek. Onlar Tanrınız RAB'bin vereceği ülkeyi mülk edindikten sonra siz de mülk edindiğiniz topraklara, RAB'bin kulu Musa'nın Şeria Irmağı'nın doğusunda size verdiği topraklara dönüp oraya yerleşin.”

16Önderler Yeşu'ya, “Bize ne buyurduysan yapacağız” diye karşılık verdiler, “Bizi nereye gönderirsen gideceğiz. 17Her durumda Musa'nın sözünü dinlediğimiz gibi, senin sözünü de dinleyeceğiz. Yeter ki, Musa'yla birlikte olmuş olan Tanrın RAB seninle de birlikte olsun. 18Sözünü dinlemeyen, buyruklarına karşı gelip başkaldıran ölümle cezalandırılacaktır. Yeter ki, sen güçlü ve yürekli ol.”

2

Rahav ve Casuslar

1[*]

Nun oğlu Yeşu Şittim'den gizlice iki casus gönderdi. “Gidip ülkeyi, özellikle de Eriha'yı araştırın” dedi. Böylece yola çıkan casuslar, Rahav adında bir fahişenin evine gidip geceyi orada geçirdiler.

2Bu arada Eriha Kralı'na, “Ülkemizi araştırmak üzere bu gece İsrail halkından buraya adamlar geldi” diye haber verildi.3Bunun üzerine Eriha Kralı, Rahav'a, “Sana gelip evinde kalan o adamları dışarı çıkar” diye haber gönderdi, “Çünkü onlar ülkemizi araştırmak için geldiler.”

4İki adamı saklamış olan Rahav, “Adamların bana geldikleri doğru” dedi, “Ama ben nereli olduklarını bilmiyordum.5Karanlık basar basmaz, kentin kapısı kapanmak üzereyken çıktılar. Nereye gittiklerini bilmiyorum. Hemen peşlerinden giderseniz yetişirsiniz.” 6Aslında kadın onları dama çıkarmış, oraya sermiş olduğu keten saplarının altına gizlemişti.7Kralın adamlarıysa casusları Şeria Irmağı'nın geçitlerine giden yol boyunca kovaladılar. Onlar kentten çıkar çıkmaz kapı sürgülenmişti.

8Damdaki adamlar yatmadan önce kadın yanlarına çıktı. 9“RAB'bin bu ülkeyi size verdiğini biliyorum” dedi, “Sizden ötürü dehşete kapıldık; ülkede yaşayan herkesin korkudan dizlerinin bağı çözüldü. 10[*]

graph-definition>

*

Çünkü Mısır'dan çıktığınızda RAB'bin Kamış Denizi'ni* önünüzde nasıl kuruttuğunu, Şeria Irmağı'nın ötesindeki Amorlu iki krala –Sihon ve Og'a– neler yaptığınızı, onları nasıl yok ettiğinizi duyduk. 11Bunları duyduğumuzda korkudan dizlerimizin bağı çözüldü. Sizin korkunuzdan kimsede derman kalmadı. Çünkü Tanrınız RAB hem yukarıda göklerde, hem de aşağıda yeryüzünde Tanrı'dır. 12-13Size iyilik ettiğim gibi, siz de aileme iyilik edeceğinize lütfen RAB adına ant için. Annemi, babamı, erkek ve kız kardeşlerimle ailelerini ölümden kurtarıp hepimizi sağ bırakacağınıza ilişkin bana güvenilir bir işaret verin.”

14Adamlar, “Eğer bu yaptıklarımızı açığa vurmazsanız, yerinize ölmeye hazırız” dediler, “RAB bu ülkeyi bize verdiğinde sana iyilik edip sözümüzü tutacağız.”

15Kent surlarında bir evde oturan Rahav, adamları iple pencereden aşağı indirdi. 16Onlara, “Dağa çıkın, yoksa sizi kovalayanlarla karşılaşabilirsiniz” dedi, “Onlar dönene kadar üç gün orada saklanın. Sonra yolunuza devam edersiniz.”

17Adamlar Rahav'a, “Bize içirdiğin andı tutmasına tutarız” dediler, 18“Ama ülkeye girdiğimizde şu kırmızı ipi bizi indirdiğin pencereye bağla. Anneni, babanı, kardeşlerinle babanın bütün ev halkını yanına, kendi evine topla. 19Evinin kapısından dışarıya çıkan, kendi kanından sorumlu olacak; böyle biri için sorumluluk kabul etmeyiz. Ama seninle birlikte evinde olan herhangi birine gelecek zarardan biz sorumluyuz. 20Ancak bu yaptıklarımızı açığa vurursan, içirdiğin ant bizi bağlamaz.”

21Kadın, “Dediğiniz gibi olsun” diye karşılık verdi. Onları yola çıkarıp uğurladıktan sonra kırmızı ipi pencereye bağladı.

22Adamlar ayrılıp dağa çıktılar; kendilerini kovalayanlar dönünceye dek üç gün orada kaldılar. Kovalayanlar yol boyu onları aradılarsa da bulamadılar. 23İki adam geri dönmek üzere dağdan indi. Irmağı geçip Nun oğlu Yeşu'nun yanına vardılar ve başlarından geçen her şeyi ona anlattılar. 24Yeşu'ya, “RAB gerçekten bütün ülkeyi elimize teslim etti” dediler, “Orada yaşayan herkesin korkudan dizlerinin bağı çözüldü.”

3

İsrailliler Şeria Irmağı'nı Geçiyor

1Sabah erkenden kalkan Yeşu, bütün İsrail halkıyla birlikte Şittim'den yola çıkıp Şeria Irmağı'na kadar geldi. Irmağı geçmeden orada konakladılar. 2Üçüncü günün sonunda ordugahı baştan başa geçen görevliler 3halka, “Levili kâhinlerin* Tanrınız RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı* yüklendiklerini gördüğünüzde siz de yerinizden kalkıp sandığı izleyin” diye buyurdular, 4“Böylece hangi yöne gideceğinizi bileceksiniz. Çünkü daha önce bu yoldan hiç geçmediniz. Ama Antlaşma Sandığı'na yaklaşmayın; sandıkla aranızda iki bin arşın[e]

kadar bir aralık kalsın.”

5Yeşu halka, “Kendinizi kutsayın” dedi, “Çünkü RAB yarın aranızda mucizeler yaratacak.”

6Yeşu kâhinlere, “Antlaşma Sandığı'nı yüklenip halkın önüne geçin” dedi. Böylece kâhinler sandığı yüklenip halkın önünde yürümeye başladılar.

7Bu arada RAB Yeşu'ya şöyle dedi: “Musa'yla birlikte olduğum gibi, seninle de birlikte olduğumu anlamaları için bugün seni bütün İsrail halkının gözünde yüceltmeye başlayacağım. 8Antlaşma Sandığı'nı taşıyan kâhinlere, ‘Şeria Irmağı'nın kıyısına varınca suda biraz ilerleyip durun’ diye buyruk ver.”

9Yeşu İsrail halkına, “Yaklaşın, Tanrınız RAB'bin söylediklerini dinleyin” dedikten sonra ekledi: 10“Yaşayan Tanrı'nın aranızda olduğunu, Kenan, Hitit*, Hiv, Periz, Girgaş, Amor ve Yevus halklarını kesinlikle önünüzden süreceğini şundan anlayacaksınız: 11Bütün yeryüzünün Egemeni'ne ait olan Antlaşma Sandığı, sizden önce Şeria Irmağı'nı geçecek.12Şimdi her oymaktan birer kişi olmak üzere İsrail oymaklarından kendinize on iki adam seçin. 13Bütün yeryüzünün Egemeni RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı taşıyan kâhinlerin ayakları Şeria Irmağı'nın sularına değer değmez, yukarıdan aşağıya akan sular kesilip bir yığın halinde birikecek.”

14Halk Şeria Irmağı'nı geçmek üzere konakladığı yerden yola çıktı. Antlaşma Sandığı'nı taşıyan kâhinler önden gidiyorlardı. 15Sandığı taşıyan kâhinler ırmağın kıyısına varıp suya ayak bastıklarında –Şeria Irmağı, ekin biçme zamanında kabarır, kıyılarını basar– 16ta yukarıdan gelen sular durdu, çok uzaklarda, Saretan yakınında bulunan Adam Kenti'nde bir yığın halinde yükselmeye başladı. Öyle ki, Arava –Lut– Gölü'ne akan sular tümüyle kesildi. Halk Eriha'nın karşısından ırmağı geçti. 17RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı taşıyan kâhinler, halkın tamamı ırmağı geçinceye dek kurumuş ırmak yatağının ortasında kıpırdamadan durdular. Böylece bütün İsrail halkı kurumuş ırmak yatağından geçti.

4

Irmaktan Alınan Taşlar

1Halkın tümü Şeria Irmağı'nı geçtikten sonra RAB Yeşu'ya şöyle seslendi: 2“Her oymaktan birer kişi olmak üzere halktan on iki adam seçin. 3Onlara şunu buyurun: ‘Buradan, Şeria Irmağı'nın ortasından, kâhinlerin ayaklarını sağlam biçimde bastıkları yerden birer taş alın. Bu taşları yanınızda götürüp geceyi geçireceğiniz yere koyun.’ ”

4Böylece Yeşu İsrail'in her oymağından birer kişi olmak üzere seçtiği on iki adamı çağırdı. 5Onlara, “Irmağın ortasına, Tanrınız RAB'bin Antlaşma Sandığı'na* kadar gidin” diye buyurdu, “İsrail halkının oymak sayısına göre her biriniz omuzuna birer taş alsın. 6Bunlar sizin için bir anı olacak. Çocuklarınız ilerde, ‘Bu taşların sizin için anlamı ne?’ diye sorduklarında,7onlara diyeceksiniz ki, ‘Şeria Irmağı'nın suları RAB'bin Antlaşma Sandığı'nın önünde kesildi. Antlaşma Sandığı ırmaktan geçerken akan sular durdu. Bu taşlar sonsuza dek İsrail halkı için bu olayın anısı olacak.’ ”

8İsrailliler Yeşu'nun buyruğunu yerine getirdiler. RAB'bin Yeşu'ya söylediği gibi, İsrail oymaklarının sayısına göre Şeria Irmağı'nın ortasından aldıkları on iki taşı konaklayacakları yere götürüp bir araya yığdılar. 9Yeşu ayrıca Şeria Irmağı'nın ortasına, Antlaşma Sandığı'nı taşıyan kâhinlerin durduğu yere on iki taş diktirdi. Bu taşlar bugün de oradadır.

10Böylece RAB'bin Yeşu'ya, halka iletilmek üzere buyurduğu her şey yerine getirilinceye dek, sandığı taşıyan kâhinler Şeria Irmağı'nın ortasında durdular. Her şey Musa'nın Yeşu'ya buyurduğu gibi yapıldı. Halk da çabucak ırmağı geçti.11Halkın tümü geçtikten sonra kâhinler RAB'bin Antlaşma Sandığı'yla birlikte halkın önüne geçtiler. 12Ruben ve Gad oymaklarıyla Manaşşe oymağının yarısı, Musa'nın kendilerine buyurduğu gibi, silahlı olarak İsrail halkının önüne geçtiler.13Böylece kırk bin kadar silahlı adam savaşmak üzere RAB'bin önünde Eriha ovalarına girdi.

14RAB o gün Yeşu'yu bütün İsrail halkının gözünde yüceltti. Musa'ya yaşamı boyunca nasıl saygı gösterdilerse, Yeşu'ya da öyle saygı göstermeye başladılar.

15-16RAB Yeşu'ya, “Levha Sandığı'nı taşıyan kâhinlerin Şeria Irmağı'ndan çıkmalarını buyur” dedi.

17Yeşu da kâhinlere, “Şeria Irmağı'ndan çıkın” diye buyurdu.

18RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı taşıyan kâhinler Şeria Irmağı'nın ortasından ayrılıp karaya ayak basar basmaz ırmağın suları eskisi gibi akmaya ve kıyıları basmaya başladı.

19Halk Şeria Irmağı'nı birinci ayın* onuncu günü geçip Gilgal'da, Eriha'nın doğu sınırında konakladı. 20Yeşu ırmaktan alınan on iki taşı Gilgal'a dikti. 21Sonra İsrail halkına şöyle dedi: “Çocuklarınız bir gün size, ‘Bu taşların anlamı nedir?’ diye soracak olurlarsa, 22onlara, ‘İsrail halkı Şeria Irmağı'nın kurumuş yatağından geçti’ diyeceksiniz. 23‘Tanrınız RAB Kamış Denizi'ni* geçişimiz boyunca önümüzde nasıl kuruttuysa, Şeria Irmağı'nı da geçişiniz boyunca önünüzde kuruttu. 24Öyle ki, yeryüzünün bütün halkları RAB'bin ne denli güçlü olduğunu anlasın; siz de Tanrınız RAB'den her zaman korkasınız!’ ”

5

1RAB'bin Şeria Irmağı'nın sularını İsrailliler'in önünde, halkın geçişi boyunca nasıl kuruttuğunu duyan batı yakasındaki Amorlu krallarla Akdeniz kıyısındaki Kenanlı krallar, İsrailliler'den ötürü can derdine düştüler; korkudan dizlerinin bağı çözüldü.

Gilgal'daki Sünnet Olayı

2Bu arada RAB, Yeşu'ya şöyle seslendi: “Kendine taştan bıçaklar yap ve İsrailliler'i eskisi gibi sünnet et.”

3Böylece Yeşu taştan yaptığı bıçaklarla İsrailliler'i Givat-Haaralot'ta sünnet etti. 4Bunu yapmasının nedeni şuydu: İsrailliler Mısır'dan çıktıklarında savaşabilecek yaştaki bütün erkekler, Mısır'dan çıktıktan sonra çölden geçerken ölmüşlerdi. 5Mısır'dan çıkan erkeklerin hepsi sünnetliydi. Ama Mısır'dan çıktıktan sonra yolda, çölde doğan erkeklerin hiçbiri sünnet olmamıştı. 6[*]

İsrailliler Mısır'dan çıktıklarında savaşacak yaşta olanların tümü ölünceye dek çölde kırk yıl dolaştılar. Çünkü RAB'bin sözünü dinlememişlerdi. RAB bize verilmek üzere atalarımıza söz verdiği süt ve bal akan ülkeyi onlara göstermeyeceğine ant içmişti. 7RAB onların yerine çocuklarını yaşattı. Sünnetsiz* olan bu çocukları Yeşu sünnet etti. Çünkü yolda sünnet olmamışlardı. 8Bütün erkekler sünnet edildikten sonra yaraları iyileşinceye dek ordugahta kaldılar.

9RAB Yeşu'ya, “Mısır'da uğradığınız utancı bugün üzerinizden kaldırdım” dedi. Bugün de oraya Gilgal[f]

denmesinin nedeni budur.

10[*]

Gilgal'da, Eriha ovalarında konaklamış olan İsrail halkı, ayın on dördüncü gününün akşamı Fısıh Bayramı'nı* kutladı.11Bayramın ertesi günü, tam o gün, ülkenin ürününden mayasız ekmek yaptılar ve kavrulmuş başak yediler. 12[*]

Ülkenin ürününden yemeleri üzerine ertesi gün man* kesildi. Man kesilince İsrailliler o yıl Kenan topraklarının ürünüyle beslendiler.

Eriha'nın Düşüşü

13Yeşu Eriha'nın yakınındaydı. Başını kaldırınca önünde, kılıcını çekmiş bir adam gördü. Ona yaklaşarak, “Sen bizden misin, karşı taraftan mı?” diye sordu.

14Adam, “Hiçbiri” dedi, “Ben RAB'bin ordusunun komutanıyım. Şimdi geldim.”

O zaman Yeşu yüzüstü yere kapanıp ona tapındı. “Efendimin kuluna buyruğu nedir?” diye sordu. 15[*]

RAB'bin ordusunun komutanı, “Çarığını çıkar” dedi, “Çünkü bastığın yer kutsaldır.” Yeşu söyleneni yaptı.

6

1Eriha Kenti'nin kapıları İsrailliler yüzünden sımsıkı kapatılmıştı. Ne giren vardı, ne de çıkan. 2RAB Yeşu'ya, “İşte Eriha'yı, kralını ve yiğit savaşçılarını senin eline teslim ediyorum” dedi, 3“Siz savaşçılar, kentin çevresini günde bir kez olmak üzere altı gün dolanacaksınız. 4Koç boynuzundan yapılmış birer boru taşıyan yedi kâhin sandığın önünden gitsin. Yedinci gün kentin çevresini yedi kez dolanın; bu arada kâhinler borularını çalsınlar. 5Kâhinlerin koç boynuzu borularını uzun uzun çaldıklarını işittiğinizde, bütün halk yüksek sesle bağırsın. O zaman kentin surları çökecek ve herkes bulunduğu yerden dosdoğru kente girecek.”

6Nun oğlu Yeşu kâhinleri çağırıp, “RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı* alın” dedi, “Yedi kâhin, ellerinde koç boynuzu borularla sandığın önünde yürüsün.” 7Sonra halka, “Kalkın, kentin çevresini dolanmaya başlayın” dedi, “Silahlı öncüler RAB'bin Sandığı'nın önünden gitsin.”

8Yeşu'nun bunları halka söylemesinden sonra, koç boynuzu birer boru taşıyan yedi kâhin borularını çalarak RAB'bin önünde ilerlemeye başladılar. Onları RAB'bin Antlaşma Sandığı izliyordu. 9Silahlı öncüler boru çalan kâhinlerin önünden, artçılar da sandığın arkasından ilerliyor, bu arada borular çalınıyordu. 10Yeşu halka şu buyruğu verdi: “Savaş naraları atmayın, sesinizi yükseltmeyin. ‘Bağırın’ diyeceğim güne dek ağzınızdan tek bir söz çıkmasın. Buyruğumu duyunca bağırın.” 11Halk RAB'bin Sandığı'yla birlikte kentin çevresini bir kez dolandı, sonra ordugaha dönüp geceyi orada geçirdi.

12Ertesi sabah Yeşu erkenden kalktı. Kâhinler de RAB'bin Sandığı'nı yüklendiler. 13Koç boynuzu borular taşıyan yedi kâhin RAB'bin Sandığı'nın önünde ilerliyor, bir yandan da borularını çalıyorlardı. Silahlı öncüler onların önünden gidiyor, artçılar da RAB'bin Sandığı'nı izliyordu. Bu arada borular sürekli çalınıyordu. 14Böylece ikinci gün de kentin çevresini bir kez dolanıp ordugaha döndüler. Aynı şeyi altı gün yinelediler.

15Yedinci gün erkenden, şafak sökerken kalkıp kentin çevresini aynı şekilde yedi kez dolandılar. Kentin çevresini yalnız o gün yedi kez dolandılar. 16Kâhinler yedinci turda borularını çalınca, Yeşu halka, “Bağırın! RAB kenti size verdi” dedi,17“Kent, içindeki her şeyle birlikte, RAB'be koşulsuz adanmıştır. Yalnız gönderdiğimiz ulakları saklamış olan fahişe Rahav'la evindekiler sağ bırakılacak. 18Sakın RAB'be adanan herhangi bir şeye el sürmeyin. Adadığınız şeyleri alırsanız İsrail'in ordugahını felakete ve yıkıma sürüklersiniz. 19Bütün altınla gümüş, tunç* ve demir eşya RAB'be ayrılmıştır. Bunlar RAB'bin hazinesine girecek.”

20[*]

Halk bağırmaya başladı, kâhinler de borularını çaldılar. Boru sesini işiten halk daha yüksek sesle bağırdı. Kentin surları çöktü. Herkes bulunduğu yerden dosdoğru kente girdi. Böylece kenti ele geçirdiler. 21Kadın erkek, genç yaşlı, küçük ve büyük baş hayvanlardan eşeklere dek, kentte ne kadar canlı varsa, hepsini kılıçtan geçirip yok ettiler.

22Yeşu ülkeye casus olarak gönderdiği iki adama, “O fahişenin evine gidin, ant içtiğiniz gibi, kadını ve bütün yakınlarını dışarı çıkarın” dedi. 23Eve giren genç casuslar Rahav'ı, annesini, babasını, erkek kardeşleriyle bütün akrabalarını ve kendisine ait olan her şeyi alıp İsrail ordugahının yakınına getirdiler. 24Sonra kenti içindekilerle birlikte ateşe verdiler. Ancak altını ve gümüşü, tunç ve demir eşyayı RAB'bin Tapınağı'nın hazinesine koydular. 25[*]

Yeşu fahişe Rahav'a, babasının ev halkıyla yakınlarına dokunmadı. Yeşu'nun Eriha'yı araştırmak için gönderdiği ulakları saklayan Rahav, bugün de İsrailliler'in arasında yaşıyor.

26[*]

Bundan sonra Yeşu şöyle ant içti: “Bu kenti, Eriha'yı yeniden kurmaya kalkışan, RAB'bin lanetine uğrasın. Buna kalkışan kişi büyük oğlunu kaybetme pahasına temel atacak, en küçük oğlunu kaybetme pahasına da kentin kapılarını yerine takacak.”

27RAB Yeşu'yla birlikteydi. Yeşu'nun ünü ülkenin her yanına yayıldı.

7

Akan'ın Günahı

1Ne var ki, İsrailliler adanan eşyalar konusunda RAB'be ihanet ettiler. Yahuda oymağından Zerah oğlu, Zavdi oğlu, Karmi oğlu Akan adanmış eşyaların bazılarını alınca, RAB İsrailliler'e öfkelendi.

2Yeşu, Eriha'dan Beytel'in doğusunda, Beytaven yakınındaki Ay Kenti'ne adamlar göndererek, “Gidip ülkeyi araştırın” dedi. Adamlar da gidip Ay Kenti'ni araştırdılar. 3Sonra Yeşu'nun yanına dönerek ona, “Bütün halkın oraya gidip yorulmasına gerek yok” dediler, “Sayısı az olan Ay halkını yenmeye iki üç bin kişi yeter.” 4Kentin üzerine yürüyen üç bin kadar İsrailli, Ay halkının önünde kaçmaya başladı. 5Ay halkı onlardan otuz altı kadarını öldürdü, sağ kalanları da kentin kapısından Şevarim'e dek kovaladı. Bayırdan aşağı kaçanları öldürdü. Korkudan İsrailliler'in dizlerinin bağı çözüldü.

6Bunun üzerine Yeşu giysilerini yırtarak İsrail'in ileri gelenleriyle birlikte başından aşağı toprak döküp RAB'bin Sandığı'nın önünde yüzüstü yere kapandı ve akşama dek bu durumda kaldı. 7Ardından şöyle dedi: “Ey Egemen RAB, bizi Amorlular'ın eline teslim edip yok etmek için mi Şeria Irmağı'ndan geçirdin? Keşke halimize razı olup ırmağın ötesinde kalsaydık. 8Ya Rab, İsrail halkı dönüp düşmanlarının önünden kaçtıktan sonra ben ne diyebilirim! 9Kenanlılar ve ülkede yaşayan öbür halklar bunu duyunca çevremizi kuşatacak, adımızı yeryüzünden silecekler. Ya sen, ya Rab, kendi yüce adın için ne yapacaksın?”

10RAB Yeşu'ya şöyle karşılık verdi: “Ayağa kalk! Neden böyle yüzüstü yere kapanıyorsun? 11İsrailliler günah işlediler. Onlarla yaptığım ve yerine getirmelerini buyurduğum antlaşmayı bozdular. Koşulsuz adanmış eşyaların bir kısmını çalıp kendi eşyaları arasına gizlediler ve yalan söylediler. 12İşte bu yüzden İsrailliler düşmana karşı tutunamıyor, arkalarını dönüp düşmanlarının önünden kaçıyor. Çünkü lanete uğradılar. Sizde bulunan adanmış eşyaları yok etmezseniz, artık sizinle birlikte olmayacağım. 13Kalk, halkı kutsa ve onlara de ki, ‘Kendinizi yarın için kutsayın. Çünkü İsrail'in Tanrısı RAB şöyle diyor: Ey İsrail, adanmış eşyaların bir kısmını aldınız. Bunları yok etmedikçe düşmanlarınızın karşısında dayanamazsınız.’ 14Sabah olunca oymak oymak dizilip sırayla öne çıkacaksınız. RAB'bin belirleyeceği oymak, boy boy öne çıkacak. RAB'bin belirleyeceği boy, aile aile öne çıkacak. Yine RAB'bin belirleyeceği ailenin erkekleri teker teker öne çıkacak. 15Adanmış eşyaları aldığı belirlenen kişi, kendisine ait her şeyle birlikte ateşe atılacak. Çünkü RAB'bin Antlaşması'nı bozup İsrail'de iğrenç bir günah işledi.”

16Sabah erkenden kalkan Yeşu, İsrail halkını oymak oymak öne çıkardı. Bunlardan Yahuda oymağı belirlendi.17Yahuda boylarını teker teker öne çıkardığında, Zerah boyu belirlendi. Zerahlılar aile aile öne çıkarıldığında Zavdi ailesi belirlendi. 18Zavdi ailesinin erkekleri teker teker öne çıkarıldığında Yahuda oymağından Zerah oğlu, Zavdi oğlu, Karmi oğlu Akan belirlendi.

19O zaman Yeşu Akan'a, “Oğlum” dedi, “İsrail'in Tanrısı RAB'bin hakkı için doğruyu söyle[g]

, ne yaptın, söyle bana, benden gizleme.”

20Akan, “Doğru” diye karşılık verdi, “İsrail'in Tanrısı RAB'be karşı günah işledim. Yaptığım şu: 21Ganimetin içinde Şinar[h]

işi güzel bir kaftan, iki yüz şekelı

gümüş, elli şekel[i]

ağırlığında bir külçe altın görünce dayanamayıp aldım. En altta gümüş olmak üzere, tümünü çadırımın ortasında toprağa gömdüm.”

22Yeşu'nun görevlendirdiği adamlar hemen çadıra koştular. Gömülmüş eşyaları orada buldular. Gümüş en alttaydı.23Tümünü çadırdan çıkardılar, Yeşu'ya ve İsrail halkına getirip RAB'bin önünde yere serdiler.

24Yeşu ile İsrail halkı, Zerah oğlu Akan'ı, gümüşü, altın külçeyi, kaftanı, Akan'ın oğullarıyla kızlarını, sığır ve davarlarıyla eşeğini, çadırıyla bütün eşyalarını alıp Akor[j]

Vadisi'ne götürdüler. 25Yeşu Akan'a, “Bizi neden bu felakete sürükledin?” dedi, “RAB de bugün seni felakete sürükleyecek.” Ardından bütün İsrail halkı Akan'ı taşa tuttu; kendisine ait ne varsa taşlayıp yaktı. 26Akan'ın üzerine taşlardan büyük bir yığın yaptılar. Bu yığın bugün de duruyor. Bunun üzerine RAB'bin öfkesi dindi. Oranın bugün de Akor Vadisi diye anılmasının nedeni budur.

8

Ay Kenti'nin Yıkılması

1RAB Yeşu'ya, “Korkma, yılma” dedi, “Bütün savaşçılarını yanına alıp Ay Kenti'nin üzerine yürü. Ay Kralı'nı, halkını ve kenti bütün topraklarıyla birlikte sana teslim ediyorum. 2Eriha'ya ve kralına ne yaptıysan, Ay Kenti'ne ve kralına da aynısını yap. Ama mal ve hayvanlardan oluşan ganimeti kendinize ayırın. Kentin gerisinde pusu kur.”

3Böylece Yeşu bütün savaşçılarıyla birlikte Ay Kenti'nin üzerine yürümeye hazırlandı. Seçtiği otuz bin yiğit savaşçıyı geceleyin yola çıkarırken 4onlara şöyle buyurdu: “Gidip kentin gerisinde pusuya yatın. Kentin çok uzağında durmayın. Hepiniz her an hazır olun. 5Ben yanımdaki halkla birlikte kente yaklaşacağım. Bir önceki gibi, düşman kentten çıkıp üzerimize gelince, önlerinde kaçar gibi yapıp 6onları kentten uzaklaştırıncaya dek ardımızdan sürükleyeceğiz. Önceki gibi onlardan kaçtığımızı sanacaklar. Biz kaçar gibi yaparken, 7siz de pusu kurduğunuz yerden çıkıp kenti ele geçirirsiniz. Tanrımız RAB orayı elinize teslim edecek. 8Kenti ele geçirince ateşe verin. RAB'bin buyruğuna göre hareket edin. İşte buyruğum budur.”

9Ardından Yeşu onları yolcu etti. Adamlar gidip Beytel ile Ay Kenti arasında, Ay Kenti'nin batısında pusuya yattılar. Yeşu ise geceyi halkla birlikte geçirdi.

10Yeşu sabah erkenden kalkarak halkı topladı. Sonra kendisi ve İsrail'in ileri gelenleri önde olmak üzere Ay Kenti'ne doğru yola çıktılar. 11Yeşu, yanındaki bütün savaşçılarla kentin üzerine yürüdü. Yaklaşıp kentin kuzeyinde ordugah kurdular. Kentle aralarında bir vadi vardı. 12Yeşu beş bin kişi kadar bir güçle Beytel ile Ay Kenti arasında, kentin batısında pusu kurdurdu. 13Ardından hem kuzeyde ordugah kuranlar, hem batıda pusuya yatanlar savaş düzenine girdiler. Yeşu o gece vadide ilerledi.

14Bunu gören Ay Kralı, kent halkıyla birlikte sabah erkenden kalktı. Zaman yitirmeden, İsrailliler'e karşı savaşmak üzere Arava bölgesinin karşısında belirlenen yere çıktı. Ne var ki, kentin gerisinde kendisine karşı kurulan pusudan habersizdi.15Yeşu ile yanındaki İsrailliler, kent halkı önünde bozguna uğramış gibi, çöle doğru kaçmaya başladılar. 16Kentteki bütün halk İsrailliler'i kovalamaya çağrıldı. Ama Yeşu'yu kovalarken kentten uzaklaştılar. 17Ay Kenti'yle Beytel'den İsrailliler'i kovalamaya çıkmayan tek kişi kalmamıştı. İsrailliler'i kovalamaya çıkarlarken kent kapılarını açık bıraktılar.

18RAB Yeşu'ya, “Elindeki palayı Ay Kenti'ne doğru uzat; orayı senin eline teslim ediyorum” dedi.

Yeşu elindeki palayı kente doğru uzattı. 19Elini uzatır uzatmaz, pusudakiler yerlerinden fırlayıp kente girdiler; kenti ele geçirip hemen ateşe verdiler.

20Kentliler arkalarına dönüp bakınca, yanan kentten göklere yükselen dumanı gördüler. Çöle doğru kaçan İsrailliler de geri dönüp onlara saldırınca artık kaçacak hiçbir yerleri kalmadı. 21Pusuya yatmış olanların kenti ele geçirdiğini, kentten dumanlar yükseldiğini gören Yeşu ile yanındaki İsrailliler, geri dönüp Ay halkına saldırdılar. 22Kenti ele geçirenler de çıkıp saldırıya katılınca, kent halkı iki yönden gelen İsrailliler'in ortasında kaldı. İsrailliler tek canlı bırakmadan hepsini öldürdüler. 23Sağ olarak tutsak aldıkları Ay Kralı'nı Yeşu'nun önüne çıkardılar.

24İsrailliler Ay Kenti'nden çıkıp kendilerini kırsal alanlarda ve çölde kovalayanların hepsini kılıçtan geçirdikten sonra kente dönüp geri kalanları da kılıçtan geçirdiler. 25O gün Ay halkının tümü öldürüldü. Öldürülenlerin toplamı, kadın erkek, on iki bin kişiydi. 26Yeşu kentte yaşayanların tümü yok edilinceye dek pala tutan elini indirmedi. 27İsrailliler, RAB'bin Yeşu'ya verdiği buyruk uyarınca, kentin yalnız hayvanlarıyla mallarını yağmaladılar. 28Ardından Yeşu Ay Kenti'ni ateşe verdi, yakıp yıkıp viraneye çevirdi. Yıkıntıları bugün de duruyor. 29Ay Kralı'nı ağaca asıp akşama dek orada bırakan Yeşu, güneş batarken cesedi ağaçtan indirerek kent kapısının dışına attırdı. Cesedin üzerine taşlardan büyük bir yığın yaptılar. Bu yığın bugün de duruyor.

Kutsal Yasa Halka Okunuyor

30[*]

Bundan sonra Yeşu Eval Dağı'nda İsrail'in Tanrısı RAB'be bir sunak yaptı. 31[*]

Sunak, RAB'bin kulu Musa'nın İsrail halkına verdiği buyruk uyarınca, Musa'nın Yasa Kitabı'nda yazıldığı gibi yontulmamış, demir alet değmemiş taşlardan yapıldı. RAB'be orada yakmalık sunular* sundular, esenlik kurbanları kestiler. 32Yeşu Musa'nın İsrail halkının önünde yazmış olduğu Kutsal Yasa'nın kopyasını orada taş levhalara yazdı. 33[*]

Bütün İsrailliler, ileri gelenleriyle, görevlileriyle ve hakimleriyle birlikte –yabancılar dahil– RAB'bin Antlaşma Sandığı'nın* iki yanında, yüzleri, sandığı taşıyan Levili kâhinlere dönük olarak dizildiler. Halkın yarısı sırtını Gerizim Dağı'na, öbür yarısı da Eval Dağı'na verdi. Çünkü RAB'bin kulu Musa kutsanmaları için bu şekilde durmalarını daha önce buyurmuştu. 34Ardından Yeşu yasanın tümünü, kutsama ve lanetle ilgili bölümleri Yasa Kitabı'nda yazılı olduğu gibi okudu. 35Böylece Yeşu'nun, yabancıların da aralarında bulunduğu kadınlı, çocuklu bütün İsrail topluluğuna, Musa'nın buyruklarından okumadığı tek bir söz kalmadı.

9

Givonlular'ın Hilesi

1Şeria Irmağı'nın ötesinde, dağlık bölgede, Şefela'da ve Lübnan'a kadar uzanan Akdeniz kıyısındaki bütün krallar –Hitit*, Amor, Kenan, Periz, Hiv ve Yevus kralları– olup bitenleri duyunca, 2Yeşu'ya ve İsrail halkına karşı hep birlikte savaşmak için bir araya geldiler. 3Givon halkı ise Yeşu'nun Eriha ve Ay kentlerine yaptıklarını duyunca 4hileye başvurdu. Kendilerine elçi süsü vererek eşeklerinin sırtına yıpranmış heybeler, eski, yırtık ve yamalı şarap tulumları yüklediler. 5Ayaklarında yıpranmış, yamalı çarıklar, sırtlarında da eski püskü giysiler vardı. Azık torbalarındaki bütün ekmekler kurumuş, küflenmişti. 6Adamlar Gilgal'daki ordugaha, Yeşu'nun yanına gittiler. Ona ve İsrail halkına, “Uzak bir ülkeden geldik” dediler, “Bizimle bir barış antlaşması yapmanızı istiyoruz.”

7[*]

Ama İsrailliler Hivliler'e[k]

, “Sizinle neden antlaşma yapalım?” diye karşılık verdiler, “Belki de yakınımızda yaşıyorsunuz.”

8Givonlular Yeşu'ya, “Biz senin kullarınız” dediler.

Yeşu, “Kimsiniz, nereden geliyorsunuz?” diye sordu.

9Onlar da, “Çok uzak bir ülkeden kalkıp geldik” dediler. “Çünkü Tanrın RAB'bin ününü duyduk. Tanrın'la ilgili haberleri, Mısır'da yaptığı her şeyi, 10[*]

Şeria Irmağı'nın ötesindeki Amorlu iki krala, Heşbon Kralı Sihon'a ve Aştarot'ta egemenlik süren Başan Kralı Og'a neler yaptığını da duyduk. 11Bunun üzerine önderlerimiz ve ülkemizin bütün halkı bize şöyle dediler: ‘Onları karşılamak için yanınıza yiyecek alıp yola çıkın ve onlara, biz sizin kullarınızız; bunun için bizimle bir barış antlaşması yapmanızı istiyoruz deyin.’ 12Size gelmek için yola çıktığımız gün azık olarak evden aldığımız şu ekmekler sıcacıktı. Bakın şimdi, kurumuş, küflenmişler. 13Şarap doldurduğumuz şu tulumlar yeniydi, bakın nasıl sıyrılıp yırtılmış. Bunca yol geldiğimiz için giysilerimiz ve çarıklarımız yıprandı.”

14İsrailliler, RAB'be danışmadan Givonlular'ın sunduğu yiyecekleri aldılar. 15Yeşu da onları sağ bırakacağına söz verip onlarla bir barış antlaşması yaptı. Topluluğun önderleri de antlaşmaya bağlı kalacaklarına ant içtiler. 16Ne var ki, antlaşmadan üç gün sonra Givonlular'ın yakında, komşu topraklarda yaşadıklarını öğrendiler. 17Bunun üzerine yola çıkıp üç gün sonra onların kentlerine vardılar. Bu kentler Givon, Kefira, Beerot ve Kiryat-Yearim'di. 18Ancak İsrailliler bunlara dokunmadılar. Çünkü topluluğun önderleri, İsrail'in Tanrısı RAB adına ant içmişlerdi.

Bu yüzden topluluk önderlere karşı söylenmeye başladı. 19Önderler ise, “Biz İsrail'in Tanrısı RAB adına ant içtik; bu yüzden onlara el süremeyiz” diye karşılık verdiler, 20“Ant içtiğimiz için onları sağ bırakacağız; yoksa Tanrı'nın gazabına uğrarız.” 21Sonra halka, “Onları sağ bırakalım” dediler, “Ama bütün topluluk için odun kesip su çekmekle görevlendirilsinler.” Böylece önderler vermiş oldukları sözü tuttular.

22Ardından Yeşu Givonlular'ı çağırıp, “Yakınımızda yaşadığınız halde neden çok uzaktan geldiğinizi söyleyip bizi aldattınız?” dedi, 23“Bunun için artık lanetlisiniz. Hep köle kalacaksınız. Tanrım'ın Tapınağı için odun kesip su çekeceksiniz.”

24Givonlular, “Efendimiz, Tanrın RAB'bin kulu Musa'ya verdiği buyruğu duyduk” diye karşılık verdiler, “Musa'ya bütün ülkeyi size vermesini, ülkede yaşayanların hepsini yok etmenizi buyurduğunu duyduk. Sizden çok korktuk, can korkusuyla böyle davrandık. 25Şimdi senin elindeyiz. Sana göre adil ve doğru olanı yap.”

26Bunun üzerine Yeşu onları İsrailliler'in elinden kurtardı, öldürülmelerine izin vermedi. 27O gün onları topluluk için ve gelecekte RAB'bin seçeceği yerde yapılacak RAB'bin sunağı için odun kesip su çekmekle görevlendirdi. Bugün de bu işi yapıyorlar.

10

Amorlular'ın Yenilgiye Uğratılması

1Yeruşalim* Kralı Adoni-Sedek, Yeşu'nun Eriha'yı ele geçirip kralını ortadan kaldırdığı gibi, Ay Kenti'ni de ele geçirip tümüyle yıktığını, kralını öldürdüğünü, Givon halkının da İsrailliler'le bir barış antlaşması yapıp onlarla birlikte yaşadığını duyunca, 2büyük korkuya kapıldı. Çünkü Givon, kralların yaşadığı kentler gibi büyük bir kentti; Ay Kenti'nden de büyüktü ve yiğit bir halkı vardı. 3Bu yüzden Yeruşalim Kralı Adoni-Sedek, Hevron Kralı Hoham, Yarmut Kralı Piram, Lakiş Kralı Yafia ve Eglon Kralı Devir'e şu haberi gönderdi: 4“Gelin bana yardım edin, Givon'a saldıralım. Çünkü Givon halkı Yeşu ve İsrail halkıyla bir barış antlaşması yaptı.”

5Böylece Amorlu beş kral –Yeruşalim, Hevron, Yarmut, Lakiş ve Eglon kralları– ordularını topladılar, hep birlikte gidip Givon'un karşısında ordugah kurdular; sonra saldırıya geçtiler.

6Givonlular Gilgal'da ordugahta bulunan Yeşu'ya şu haberi gönderdiler: “Biz kullarını yalnız bırakma. Elini çabuk tutup yardımımıza gel, bizi kurtar. Çünkü dağlık bölgedeki bütün Amorlu krallar bize karşı birleşti.”

7Bunun üzerine Yeşu bütün savaşçıları ve yiğit adamlarıyla birlikte Gilgal'dan yola çıktı. 8Bu arada RAB Yeşu'ya, “Onlardan korkma” dedi, “Onları eline teslim ediyorum. Hiçbiri sana karşı koyamayacak.” 9Gilgal'dan çıkıp bütün gece yol alan Yeşu, Amorlular'a ansızın saldırdı. 10RAB Amorlular'ı İsrailliler'in önünde şaşkına çevirdi. İsrailliler de onları Givon'da büyük bir bozguna uğrattılar; Beythoron'a çıkan yol boyunca, Azeka ve Makkeda'ya dek kovalayıp öldürdüler. 11RAB İsrailliler'den kaçan Amorlular'ın üzerine Beythoron'dan Azeka'ya inen yol boyunca gökten iri iri dolu yağdırdı. Yağan dolunun altında can verenler, İsrailliler'in kılıçla öldürdüklerinden daha çoktu.

12RAB'bin Amorlular'ı İsrailliler'in karşısında bozguna uğrattığı gün Yeşu halkın önünde RAB'be şöyle seslendi:

“Dur, ey güneş, Givon üzerinde

Ve ay, sen de Ayalon Vadisi'nde.”

13[*]

Halk, düşmanlarından öcünü alıncaya dek güneş durdu, ay da yerinde kaldı. Bu olay Yaşar Kitabı'nda da yazılıdır. Güneş, yaklaşık bir gün boyunca göğün ortasında durdu, batmakta gecikti. 14Ne bundan önce, ne de sonra RAB'bin bir insanın dileğini işittiği o günkü gibi bir gün olmamıştır. Çünkü RAB İsrail'den yana savaştı.

15Yeşu bundan sonra İsrail halkıyla birlikte Gilgal'daki ordugaha döndü.

Amorlu Kralların Öldürülmesi

16Amorlu beş kral kaçıp Makkeda'daki bir mağarada gizlenmişlerdi. 17Yeşu'ya, “Beş kral Makkeda'daki bir mağarada gizlenirken bulundu” diye haber verildi. 18Yeşu, “Mağaranın ağzına büyük taşlar yuvarlayın, orayı korumak için adamlar görevlendirin” dedi, 19“Ama siz durmayın, düşmanı kovalayın; arkadan saldırıp kentlere ulaşmalarına engel olun. Tanrınız RAB onları elinize teslim etmiştir.” 20Yeşu ve İsrailliler düşmanı çok ağır bir yenilgiye uğratıp tamamını yok ettiler. Kurtulabilenler surlu kentlere sığındı. 21Sonra bütün halk güvenlik içinde Makkeda'daki ordugaha, Yeşu'nun yanına döndü. Hiç kimse ağzını açıp İsrailliler'e karşı bir şey söyleyemedi.

22Sonra Yeşu adamlarına, “Mağaranın ağzını açın, beş kralı çıkarıp bana getirin” dedi. 23Onlar da beş kralı –Yeruşalim, Hevron, Yarmut, Lakiş ve Eglon krallarını– mağaradan çıkarıp Yeşu'ya getirdiler. 24Krallar getirilince, Yeşu bütün İsrail halkını topladı. Savaşta kendisine eşlik etmiş olan komutanlara, “Yaklaşın, ayaklarınızı bu kralların boyunları üzerine koyun” dedi. Komutanlar yaklaşıp ayaklarını kralların boyunları üzerine koydular. 25Yeşu onlara, “Korkmayın, yılmayın; güçlü ve yürekli olun” dedi, “RAB savaşacağınız düşmanların hepsini bu duruma getirecek.” 26Ardından beş kralı vurup öldürdü ve her birini bir ağaca astı. Akşama dek öylece ağaçlara asılı kaldılar.

27Yeşu'nun buyruğu üzerine gün batımında kralların cesetlerini ağaçlardan indirdiler, gizlendikleri mağaraya atıp mağaranın ağzını büyük taşlarla kapadılar. Bu taşlar bugün de orada duruyor.

28Yeşu aynı gün Makkeda'yı aldı, kralını ve halkını kılıçtan geçirdi. Kentte tek canlı bırakmadı, hepsini öldürdü. Makkeda Kralı'na da Eriha Kralı'na yaptığının aynısını yaptı.

Güneydeki Kentlerin Ele Geçirilmesi

29Yeşu İsrail halkıyla birlikte Makkeda'dan Livna'nın üzerine yürüyüp kente saldırdı. 30RAB kenti ve kralını İsrailliler'in eline teslim etti. Yeşu kentin bütün halkını kılıçtan geçirdi. Tek canlı bırakmadı. Kentin kralına da Eriha Kralı'na yaptığının aynısını yaptı.

31Bundan sonra Yeşu İsrail halkıyla birlikte Livna'dan Lakiş üzerine yürüdü. Kentin karşısında ordugah kurup saldırıya geçti. 32RAB Lakiş'i İsrailliler'in eline teslim etti. Yeşu ertesi gün kenti aldı. Livna'da yaptığı gibi, halkı ve kentteki bütün canlıları kılıçtan geçirdi. 33Bu arada Gezer Kralı Horam Lakiş'e yardıma geldi. Yeşu onu ve ordusunu yenilgiye uğrattı; kimseyi sağ bırakmaksızın hepsini öldürdü.

34İsrail halkıyla birlikte Lakiş'ten Eglon üzerine yürüyen Yeşu, kentin karşısında ordugah kurup saldırıya geçti. 35Kenti aynı gün ele geçirdiler. Lakiş'te yaptığı gibi, halkı ve kentteki bütün canlıları o gün kılıçtan geçirip yok ettiler.

36Ardından Yeşu İsrail halkıyla birlikte Eglon'dan Hevron üzerine yürüyüp saldırıya geçti. 37Kenti aldılar, kralını, halkını ve köylerindeki bütün canlıları kılıçtan geçirdiler. Eglon'da yaptıkları gibi, herkesi öldürdüler; kimseyi sağ bırakmadılar.

38Bundan sonra Yeşu İsrail halkıyla birlikte geri dönüp Devir'e saldırdı. 39Kralıyla birlikte Devir'i ve köylerini alıp bütün halkı kılıçtan geçirdi; tek canlı bırakmadı, hepsini öldürdü. Hevron'a, Livna'ya ve kralına ne yaptıysa, Devir'e ve kralına da aynısını yaptı.

40Böylece Yeşu dağlık bölge, Negev, Şefela ve dağ yamaçları dahil, bütün ülkeyi ele geçirip buralardaki kralların tümünü yenilgiye uğrattı. Hiç kimseyi esirgemedi. İsrail'in Tanrısı RAB'bin buyruğu uyarınca kimseyi sağ bırakmadı, hepsini öldürdü. 41Kadeş-Barnea'dan Gazze'ye kadar, Givon'a kadar uzanan bütün Goşen bölgesini egemenliği altına aldı.42Bütün bu kralları ve topraklarını tek bir savaşta ele geçirdi. Çünkü İsrail'in Tanrısı RAB İsrail'den yana savaşmıştı.43Ardından Yeşu İsrail halkıyla birlikte Gilgal'daki ordugaha döndü.

11

Kuzeydeki Kentlerin Ele Geçirilmesi

1Olup bitenleri duyan Hasor Kralı Yavin, Madon Kralı Yovav'a, Şimron ve Akşaf krallarına, 2dağlık kuzey bölgesinde, Kinneret Gölü'nün[l]

güneyindeki Arava'da, Şefela'da ve batıda Dor Kenti sırtlarındaki krallara, 3doğu ve batı bölgelerindeki Kenan, Amor, Hitit*, Periz halklarına ve dağlık bölgedeki Yevuslular'la Hermon Dağı'nın eteğindeki Mispa bölgesinde yaşayan Hivliler'e haber gönderdi. 4Bu krallar bütün ordularıyla, kıyıların kumu kadar sayısız askerleriyle, çok sayıdaki at ve savaş arabalarıyla yola çıktılar. 5Bütün bu krallar İsrailliler'e karşı savaşmak üzere birleşerek Merom suları kıyısına gelip hep birlikte ordugah kurdular.

6Bu arada RAB Yeşu'ya, “Onlardan korkma” diye seslendi, “Onların hepsini yarın bu saatlerde İsrail'in önünde yere sereceğim. Atlarını sakatlayıp savaş arabalarını ateşe ver.” 7Böylece Yeşu bütün ordusuyla birlikte Merom suları kıyısındaki kralların üzerine beklenmedik bir anda yürüdü ve onlara saldırdı. 8RAB onları İsrailliler'in eline teslim etti. Onları bozguna uğratan İsrailliler, kaçanları Büyük Sayda'ya, Misrefot-Mayim'e ve doğuda Mispe Vadisi'ne kadar kovalayıp öldürdüler; kimseyi sağ bırakmadılar. 9Yeşu, RAB'bin kendisine buyurduğu gibi yaptı, atlarını sakatladı, savaş arabalarını ateşe verdi.

10Yeşu bundan sonra geri dönüp Hasor'u ele geçirdi, Hasor Kralı'nı kılıçla öldürdü. Çünkü Hasor eskiden bütün bu krallıkların başıydı. 11İsrailliler kentteki bütün canlıları kılıçtan geçirip yok ettiler. Soluk alan bir tek kişiyi esirgemediler. Ardından Yeşu Hasor'u ateşe verdi. 12Böylece bütün bu kentlerle krallarını ele geçirdi. RAB'bin kulu Musa'nın buyruğu uyarınca hepsini kılıçtan geçirip yok etti. 13Ancak, İsrailliler, Yeşu'nun ateşe verdiği Hasor dışında, tepe üzerinde kurulu kentlerden hiçbirini ateşe vermediler. 14Bu kentlerdeki bütün mal ve hayvanları ganimet olarak aldılar, insanların tümünü ise kılıçtan geçirip öldürdüler; soluk alan bir tek kişiyi esirgemediler. 15RAB'bin kulu Musa RAB'den aldığı buyrukları Yeşu'ya aktarmıştı. Yeşu bunlara uydu ve RAB'bin Musa'ya buyurduklarını eksiksiz yerine getirdi.

16-17Böylece Yeşu, dağlık bölge, bütün Negev ve Goşen bölgesi, Şefela, Arava ve İsrail dağlarıyla bu dağların etekleri, Seir yönünde yükselen Halak Dağı'ndan Hermon Dağı'nın altındaki Lübnan Vadisi'nde bulunan Baal-Gat'a varıncaya dek bütün toprakları ele geçirdi. Buraların krallarını yakalayıp öldürdü. 18Yeşu bu krallarla uzun süre savaştı. 19Givon'da yaşayan Hivliler dışında, İsrailliler'le barış antlaşması yapan bir kent olmadı. İsrailliler öbür kentlerin hepsini savaşarak aldılar. 20[*]

Çünkü onları İsrail'e karşı savaşmaya kararlı yapan RAB'bin kendisiydi. Böylece RAB'bin Musa'ya buyurduğu gibi, İsrailliler onlara acımadı, hepsini öldürüp yok ettiler.

21Yeşu bundan sonra Anaklılar'ın üzerine yürüdü. Onları dağlık bölgeden, Hevron, Devir ve Anav'dan, Yahuda ve İsrail'in bütün dağlık bölgelerinden söküp attı. Kentleriyle birlikte onları tümüyle yok etti. 22İsrailliler'in elindeki topraklarda hiç Anaklı kalmadı. Yalnız Gazze, Gat ve Aşdot'ta sağ kalanlar oldu. 23RAB'bin Musa'ya söylediği gibi, Yeşu bütün ülkeyi ele geçirdi ve İsrail oymakları arasında mülk olarak bölüştürdü. Böylece savaş sona erdi, ülke barışa kavuştu.

12

Yenilgiye Uğratılan Krallar

1[*]

İsrailliler'in bozguna uğrattığı, Şeria Irmağı'nın doğusunda, Arava'nın bütün doğusu ile Arnon Vadisi'nden Hermon Dağı'na kadar topraklarını ele geçirdiği krallar şunlardır: 2-3Heşbon'da oturan Amorlular'ın Kralı Sihon: Krallığı Arnon Vadisi kıyısındaki Aroer'den –vadinin ortasından– başlıyor, Ammonlular'ın sınırı olan Yabbuk Irmağı'na dek uzanıyor, Gilat'ın yarısını içine alıyordu. Arava bölgesinin doğusu da ona aitti. Burası Kinneret Gölü'nden Arava –Lut– Gölü'ne uzanıyor, doğuda Beytyeşimot'a, güneyde de Pisga Dağı'nın yamaçlarına varıyordu. 4Sağ kalan Refalılar'dan, Aştarot ve Edrei'de oturan Başan Kralı Og: 5Kral Og, Hermon Dağı, Salka, Geşurlular'la Maakalılar'ın sınırına kadar bütün Başan'ı ve Heşbon Kralı Sihon'un sınırına kadar uzanan Gilat'ın yarısını yönetiyordu.

6[*]

RAB'bin kulu Musa'nın ve İsrailliler'in yenilgiye uğrattığı krallar bunlardı. RAB'bin kulu Musa bunların topraklarını Ruben ve Gad oymaklarıyla Manaşşe oymağının yarısına mülk olarak verdi.

7-8Lübnan Vadisi'ndeki Baal-Gat'tan, Seir yönünde yükselen Halak Dağı'na kadar Şeria Irmağı'nın batısında bulunan toprakların kralları –Yeşu ve İsrailliler'in yenilgiye uğrattığı kralları– şunlardır: –Yeşu, Hitit*, Amor, Kenan, Periz, Hiv ve Yevus halklarına ait dağlık bölgeyi, Şefela'yı, Arava bölgesini, dağ yamaçlarını, çölü ve Negev'i İsrail oymakları arasında mülk olarak bölüştürdü.–

9Eriha Kralı, Beytel yakınındaki Ay Kenti'nin Kralı, 10Yeruşalim Kralı, Hevron Kralı, 11Yarmut Kralı, Lakiş Kralı, 12Eglon Kralı, Gezer Kralı, 13Devir Kralı, Geder Kralı, 14Horma Kralı, Arat Kralı, 15Livna Kralı, Adullam Kralı, 16Makkeda Kralı, Beytel Kralı, 17Tappuah Kralı, Hefer Kralı, 18Afek Kralı, Şaron Kralı, 19Madon Kralı, Hasor Kralı, 20Şimron-Meron Kralı, Akşaf Kralı, 21Taanak Kralı, Megiddo Kralı, 22Kedeş Kralı, Karmel'deki Yokneam Kralı, 23Dor sırtlarındaki Dor Kralı, Gilgal'daki Goyim Kralı 24ve Tirsa Kralı. Toplam otuz bir kral.

13

Alınacak Yerler

1Yeşu kocamış, yaşı hayli ilerlemişti. RAB ona, “Artık yaşlandın, yaşın hayli ilerledi” dedi, “Ama mülk olarak alınacak daha çok toprak var.

2“Alınacak topraklar şunlardır: Bütün Filist ve Geşur bölgeleri; 3–Mısır'ın doğusundaki Şihor Irmağı'ndan, kuzeyde Ekron sınırlarına kadar uzanan bölge Kenanlılar'a ait sayılırdı.– Gazze, Aşdot, Aşkelon, Gat ve Ekron adlı beş Filist beyliği ve Avlılar'ın toprakları; 4güneyde bütün Kenan toprakları; Afek'e, yani Amor sınırına kadar, Saydalılar'a ait olan Meara;5Gevallılar'ın toprakları; Hermon Dağı eteğindeki Baal-Gat'tan Levo-Hamat'a kadar doğu yönündeki bütün Lübnan toprakları. 6[*]

Lübnan'dan Misrefot-Mayim'e dek uzanan dağlık bölgede yaşayanları, bütün Saydalılar'ı İsrailliler'in önünden söküp atacağım. Sana buyurduğum gibi, buraları kura ile İsrailliler arasında mülk olarak bölüştür.

7“Bu toprakları şimdiden dokuz oymakla Manaşşe oymağının yarısı arasında mülk olarak bölüştür.”

Şeria Irmağı'nın Doğusundaki Topraklar

8[*]

Manaşşe oymağının öbür yarısı ile Ruben ve Gad oymakları, RAB'bin kulu Musa'nın Şeria Irmağı'nın doğusundaki toprakları kendilerine vermesiyle mülkten paylarını almışlardı.

9Bu topraklar şunlardır: Arnon Vadisi kıyısında Aroer'den vadinin ortasındaki kentle Divon'a kadar uzanan Medeva Yaylası; 10Heşbon'da egemenlik sürmüş olan Amor Kralı Sihon'un Ammon sınırına kadar uzanan bütün kentleri; 11Gilat, Geşur ve Maaka toprakları, Hermon Dağı'yla Salka'ya kadar bütün Başan; 12sağ kalan Refalılar'dan biri olup Aştarot ve Edrei'de egemenlik sürmüş olan Kral Og'un Başan'da kalan topraklarının tümü. Musa'nın, krallarını yenilgiye uğratıp ele geçirdiği topraklar bunlardı. 13İsrailliler Geşurlular'ı ve Maakalılar'ı topraklarından sürmediler; bunlar bugün de İsrailliler arasında yaşıyorlar.

14[*]

Musa, yalnız Levi oymağına topraktan pay vermedi. RAB'den aldığı buyruğa göre, Levililer'in payı İsrail'in Tanrısı RAB için yakılan sunulardı.

Rubenoğulları'na Verilen Topraklar

15Musa'nın boy sayısına göre Ruben oymağına verdiği topraklar şunlardır: 16Arnon Vadisi kıyısında Aroer'den vadinin ortasındaki kente kadar uzanan bölgeyle Medeva'nın çevresindeki yaylanın tümü; 17Heşbon ve buna bağlı yayladaki bütün kentler; Divon, Bamot-Baal, Beytbaal-Meon, 18Yahsa, Kedemot, Mefaat, 19Kiryatayim ve Sivma, vadideki tepede kurulu Seret-Şahar, 20Beytpeor, Pisga yamaçları, Beytyeşimot, 21yayladaki kentlerle Heşbon'da egemenlik sürmüş olan Amor Kralı Sihon'un bütün ülkesi. Musa Sihon'u ve Sihon'un egemenliği altındaki topraklarda yaşayan Midyan beylerini –Evi, Rekem, Sur, Hur ve Reva'yı– yenilgiye uğratmıştı. 22Öldürülenler arasında İsrailliler'in kılıçtan geçirdiği Beor oğlu falcı Balam da vardı. 23Rubenoğulları'nın sınırı Şeria Irmağı'na dayanıyordu. Rubenoğulları'na, boy sayısına göre köyleriyle birlikte mülk olarak verilen kentler bunlardı.

Gadoğulları'na Verilen Topraklar

24Musa Gad oymağına da boy sayısına göre miras verdi. 25Verdiği topraklar şunlardı: Yazer bölgesi, bütün Gilat kentleri, Rabba yakınındaki Aroer'e kadar uzanan Ammonlular'a ait toprakların yarısı; 26Heşbon'dan Ramat-Mispe'ye ve Betonim'e, Mahanayim'den Devir sınırına kadarki bölge; 27Şeria Ovası'ndaki Beytharam, Beytnimra, Sukkot, Safon, Heşbon Kralı Sihon'un topraklarından geri kalan bölüm, Kinneret Gölü'nün güney ucuna kadar uzanan Şeria Irmağı'nın doğu yakası. 28Gadoğulları'na, boy sayısına göre köyleriyle birlikte mülk olarak verilen kentler bunlardı.

29Musa, Manaşşe oymağının yarısına boy sayısına göre topraktan miras vermişti. 30Bu topraklar Mahanayim'den başlıyor, Başan Kralı Og'un ülkesini –bütün Başan'ı– ve Yair'in Başan'daki yerleşim birimlerinin tümünü, yani toplam altmış kenti, 31Gilat'ın yarısını, Başan Kralı Og'un egemenliğindeki Aştarot ve Edrei kentlerini içine alıyordu. Buralar, Manaşşe oğlu Makir'in soyuna, boy sayısına göre Makiroğulları'nın yarısına ayrılmıştı.

32Musa'nın, Eriha'nın doğusunda, Şeria Irmağı'nın ötesinde kalan Moav ovalarındayken bölüştürdüğü topraklar bunlardır.33[*]

Ama Levi oymağına topraktan pay vermedi. Söz verdiği gibi, onların mirası İsrail'in Tanrısı RAB'bin kendisidir.

14

Şeria Irmağı'nın Batısındaki Toprakların Bölüşülmesi

1İsrailliler'in Kenan'da mülk edindiği topraklara gelince, bu topraklar Kâhin Elazar, Nun oğlu Yeşu ve İsrail oymaklarının boy başları tarafından miras olarak İsrailliler arasında bölüştürülmüştür. 2[*]

RAB'bin Musa aracılığıyla buyurduğu gibi, paylar dokuz oymakla bir oymağın yarısı arasında kura ile bölüştürüldü. 3[*]

Çünkü Musa iki oymakla yarım oymağın payını Şeria Irmağı'nın doğusunda vermişti. Ama onlarla birlikte Levililer'e mülkten pay vermemişti. 4Yusuf'un soyundan gelenler, Manaşşe ve Efrayim diye iki oymak oluşturuyordu. Levililer'e de yerleşecekleri kentler ve bu kentlerin çevresinde büyük ve küçük baş hayvanlarına ayrılan otlaklar dışında topraktan pay verilmedi. 5İsrailliler, RAB'bin Musa'ya verdiği buyruğa göre hareket edip ülkeyi paylaştılar.

Hevron Kalev'e Veriliyor

6[*]

Bu arada Yahudaoğulları Gilgal'da bulunan Yeşu'nun yanına geldiler. Kenizli Yefunne oğlu Kalev Yeşu'ya şöyle dedi: “RAB'bin Kadeş-Barnea'da Tanrı adamı Musa'ya senin ve benim hakkımda neler söylediğini biliyorsun. 7[*]

RAB'bin kulu Musa ülkeyi araştırmak üzere beni Kadeş-Barnea'dan gönderdiğinde kırk yaşındaydım. Gördüklerimi ona açık yüreklilikle ilettim. 8Ne var ki, benimle gelmiş olan soydaşlarım halkı korkuya düşürdüler. Ama ben tümüyle Tanrım RAB'bin yolundan gittim. 9[*]

Bu nedenle Musa o gün, ‘Tümüyle Tanrım RAB'bin yolundan gittiğin için ayak bastığın topraklar sonsuza dek sana ve oğullarına mülk olacak’ diye ant içti. 10RAB sözünü tuttu, beni yaşattı. İsrailliler çölden geçerken RAB'bin Musa'ya bu sözleri söylediği günden bu yana kırk beş yıl geçti. Şimdi seksen beş yaşındayım. 11Bugün de Musa'nın beni gönderdiği günkü kadar güçlüyüm. O günkü gibi hâlâ savaşa gidip gelecek güçteyim. 12RAB'bin o gün söz verdiği gibi, bu dağlık bölgeyi şimdi bana ver. Orada Anaklılar'ın yaşadığını ve surlarla çevrili büyük kentleri olduğunu o gün sen de duymuştun. Belki RAB bana yardım eder de, O'nun dediği gibi, onları oradan sürerim.”

13Yeşu Yefunne oğlu Kalev'i kutsadı ve Hevron'u ona mülk olarak verdi. 14Böylece Hevron bugün de Kenizli Yefunne oğlu Kalev'in mülküdür. Çünkü o, tümüyle İsrail'in Tanrısı RAB'bin yolundan gitti. 15Hevron'un eski adı Kiryat-Arba'ydı. Arba, Anaklılar'ın en güçlü adamının adıydı.

Böylece savaş sona erdi ve ülke barışa kavuştu.

15

Yahudaoğulları'na Verilen Topraklar

1Boy sayısına göre Yahuda oymağına verilen bölge, güneyde Edom sınırına, en güneyde de Zin Çölü'ne kadar uzanıyordu. 2Güney sınırları, Lut Gölü'nün güney ucundaki körfezden başlayıp 3Akrep Geçidi'nin güneyine, oradan da Zin Çölü'ne geçiyor, Kadeş-Barnea'nın güneyinden Hesron'a ve Addar'a çıkıyor, oradan da Karka'ya kıvrılıyor, 4[*]

Asmon'u aşıp Mısır Vadisi'ne uzanıyor ve Akdeniz'de son buluyordu. Güney sınırları buydu. 5Doğu sınırı, Lut Gölü kıyısı boyunca Şeria Irmağı'nın ağzına kadar uzanıyordu. Kuzey sınırı, Şeria Irmağı'nın göl ağzındaki körfezden başlıyor, 6Beythogla'ya ulaşıp Beytarava'nın kuzeyinden geçiyor, Ruben oğlu Bohan'ın taşına varıyordu. 7Sınır, Akor Vadisi'nden Devir'e çıkıyor, vadinin güneyinde Adummim Yokuşu karşısındaki Gilgal'a doğru kuzeye yöneliyor, buradan Eyn-Şemeş sularına uzanarak Eyn-Rogel'e dayanıyordu. 8Sonra Ben-Hinnom Vadisi'nden geçerek Yevus Kenti'nin –Yeruşalim'in– güney sırtlarına çıkıyor, buradan Refaim Vadisi'nin kuzey ucunda bulunan Hinnom Vadisi'nin batısındaki dağın doruğuna yükseliyor, 9oradan da Neftoah sularının kaynağına kıvrılıyor, Efron Dağı'ndaki kentlere uzanarak Baala'ya –Kiryat-Yearim'e– dönüyordu.10Baala'dan batıya, Seir Dağı'na yönelen sınır, Yearim –Kesalon– Dağı'nın kuzey sırtları boyunca uzanarak Beytşemeş'e iniyor, Timna'ya varıyordu. 11Sonra Ekron'un kuzey sırtlarına uzanıyor, Şikeron'a doğru kıvrılarak Baala Dağı'na ulaştıktan sonra Yavneel'e çıkıyor, Akdeniz'de son buluyordu.

12Batı sınırı Akdeniz'in kıyılarıydı. Yahudaoğulları'ndan gelen boyların çepeçevre sınırları buydu.

13Yeşu, RAB'den aldığı buyruk uyarınca, Yahuda bölgesindeki Kiryat-Arba'yı –Hevron'u– Yefunne oğlu Kalev'e miras olarak verdi. Arba, Anaklılar'ın atasıydı. 14[*]

Kalev, Anak'ın üç torununu, onun soyundan gelen Şeşay, Ahiman ve Talmay'ı oradan sürdü. 15Oradan eski adı Kiryat-Sefer olan Devir Kenti halkının üzerine yürüdü. 16Kalev, “Kiryat-Sefer halkını yenip orayı ele geçirene kızım Aksa'yı eş olarak vereceğim” dedi.

17Kenti Kalev'in kardeşi Kenaz'ın oğlu Otniel ele geçirdi. Bunun üzerine Kalev kızı Aksa'yı ona eş olarak verdi. 18Kız Otniel'in yanına varınca, onu babasından bir tarla istemeye zorladı. Kalev, eşeğinden inen kızına, “Bir isteğin mi var?” diye sordu. 19Kız, “Bana bir armağan ver” dedi, “Madem Negev'deki toprakları bana verdin, su kaynaklarını da ver.” Böylece Kalev yukarı ve aşağı su kaynaklarını ona verdi.

20Boy sayısına göre Yahudaoğulları oymağının payı buydu.

21Yahudaoğulları oymağının Edom sınırlarına doğru en güneyde kalan kentleri şunlardı:

Kavseel, Eder, Yagur, 22Kina, Dimona, Adada, 23Kedeş, Hasor, Yitnan, 24Zif, Telem, Bealot, 25Hasor-Hadatta, Keriyot-Hesron –Hasor– 26Amam, Şema, Molada, 27Hasar-Gadda, Heşmon, Beytpelet, 28Hasar-Şual, Beer-Şeva, Bizyotya,29Baala, İyim, Esem, 30Eltolat, Kesil, Horma, 31Ziklak, Madmanna, Sansanna, 32Levaot, Şilhim, Ayin ve Rimmon; köyleriyle birlikte yirmi dokuz kent.

33Şefela'dakiler, Eştaol, Sora, Aşna, 34Zanoah, Eyn-Gannim, Tappuah, Enam, 35Yarmut, Adullam, Soko, Azeka,36Şaarayim, Aditayim, Gedera ve Gederotayim; köyleriyle birlikte on dört kent.

37Senan, Hadaşa, Migdal-Gad, 38Dilan, Mispe, Yokteel, 39Lakiş, Boskat, Eglon, 40Kabbon, Lahmas, Kitliş, 41Gederot, Beytdagon, Naama ve Makkeda; köyleriyle birlikte on altı kent.

42Livna, Eter, Aşan, 43Yiftah, Aşna, Nesiv, 44Keila, Akziv ve Mareşa; köyleriyle birlikte dokuz kent.

45Kasaba ve köyleriyle birlikte Ekron; 46Ekron'un batısı, Aşdot'un çevresindeki bütün köyler; 47kasaba ve köyleriyle birlikte Aşdot; Mısır Vadisi'ne ve Akdeniz'in kıyısına kadar kasaba ve köyleriyle birlikte Gazze.

48Dağlık bölgede Şamir, Yattir, Soko, 49Danna, Kiryat-Sanna –Devir– 50Anav, Eştemo, Anim, 51Goşen, Holon ve Gilo; köyleriyle birlikte on bir kent.

52Arav, Duma, Eşan, 53Yanum, Beyttappuah, Afeka, 54Humta, Kiryat-Arba –Hevron– ve Sior; köyleriyle birlikte dokuz kent.

55Maon, Karmel, Zif, Yutta, 56Yizreel, Yokdeam, Zanoah, 57Kayin, Giva ve Timna; köyleriyle birlikte on kent.

58Halhul, Beytsur, Gedor, 59Maarat, Beytanot ve Eltekon; köyleriyle birlikte altı kent.

60Kiryat-Baal –Kiryat-Yearim– ve Rabba; köyleriyle birlikte iki kent.

61Çölde Beytarava, Middin, Sekaka, 62Nivşan, Tuz Kenti ve Eyn-Gedi; köyleriyle birlikte altı kent.

63[*]

Yahudaoğulları Yeruşalim'de yaşayan Yevuslular'ı oradan çıkartamadılar. Yevuslular bugün de Yeruşalim'de Yahudaoğulları'yla birlikte yaşıyorlar.

16

Efrayimoğulları'na Verilen Topraklar

1Kurada Yusufoğulları'na düşen toprakların sınırları, doğuda Eriha sularının doğusundan, Eriha'daki Şeria Irmağı'ndan başlayarak çöle geçiyor, Eriha'dan Beytel'in dağlık bölgesine çıkıyor, 2Beytel'den Luz'a geçerek Arklılar'ın sınırına, Atarot'a uzanıyordu. 3Sınır batıda Yafletliler'in topraklarına, Aşağı Beythoron bölgesine, oradan da Gezer'e iniyor ve Akdeniz'de son buluyordu.

4Böylece Yusuf'un soyundan gelen Manaşşe ve Efrayim paylarını almış oldular.

5Boy sayısına göre Efrayimoğulları'na pay olarak verilen toprakların sınırları, doğuda Atrot-Addar'dan yukarı Beythoron'a kadar uzanarak 6Akdeniz'e varıyordu. Sınır kuzeyde Mikmetat'ta doğuya, Taanat-Şilo'ya dönüyor, kentin doğusundan geçip Yanoah'a uzanıyor, 7buradan Atarot ve Naara'ya iniyor, Eriha'yı aşarak Şeria Irmağı'na ulaşıyordu. 8Sınır Tappuah'tan batıya, Kana Vadisi'ne uzanıp Akdeniz'de son buluyordu. Boy sayısına göre Efrayimoğulları oymağının payı buydu. 9Ayrıca Manaşşeoğulları'na düşen payda da Efrayimoğulları'na ayrılan kentler ve bunlara bağlı köyler vardı.

10[*]

Ne var ki, Efrayimoğulları Gezer'de yaşayan Kenanlılar'ı buradan sürmediler. Kenanlılar bugüne kadar Efrayimoğulları arasında yaşayıp onlara ücretsiz hizmet etmek zorunda kaldılar.

17

Manaşşeoğulları'na Düşen Topraklar

1Yusuf'un büyük oğlu Manaşşe'nin oymağı için kura çekildi. –Gilat ve Başan, Manaşşe'nin ilk oğlu Makir'e verilmişti. Çünkü Gilatlılar'ın atası olan Makir büyük bir savaşçıydı.– 2Manaşşe soyundan gelen öbürleri –Aviezer, Helek, Asriel, Şekem, Hefer ve Şemidaoğulları– bu kuranın içindeydi. Bunlar boylarına göre Yusuf oğlu Manaşşe'nin erkek çocuklarıydı.

3Bunlardan Manaşşe oğlu, Makir oğlu, Gilat oğlu, Hefer oğlu Selofhat'ın erkek çocuğu olmadı; yalnız Mahla, Noa, Hogla, Milka ve Tirsa adında kızları vardı. 4[*]

Bunlar, Kâhin Elazar'a, Nun oğlu Yeşu'ya ve önderlere gidip şöyle dediler: “RAB, Musa'ya erkek akrabalarımızla birlikte bize de mirastan pay verilmesini buyurdu.” RAB'bin bu buyruğu üzerine Yeşu, amcalarıyla birlikte onlara da mirastan pay verdi. 5Böylece Manaşşe oymağına Şeria Irmağı'nın doğusundaki Gilat ve Başan bölgelerinden başka on pay verildi. 6Çünkü Manaşşe'nin kız torunları da erkek torunların yanısıra mirastan pay almışlardı. Gilat bölgesi ise Manaşşe'nin öbür oğullarına verilmişti.

7Manaşşe sınırı Aşer sınırından Şekem yakınındaki Mikmetat'a uzanıyor, buradan güneye kıvrılarak Eyn-Tappuah halkının topraklarına varıyordu. 8Tappuah Kenti'ni çevreleyen topraklar Manaşşe'nindi. Ama Manaşşe sınırındaki Tappuah Kenti Efrayimoğulları'na aitti. 9Sonra sınır Kana Vadisi'ne iniyordu. Vadinin güneyinde Manaşşe kentleri arasında Efrayim'e ait kentler de vardı. Manaşşe sınırları vadinin kuzeyi boyunca uzanarak Akdeniz'de son buluyordu. 10Güneydeki topraklar Efrayim'in, kuzeydeki topraklarsa Manaşşe'nindi. Böylece Manaşşe bölgesi Akdeniz'le, kuzeyde Aşer'le ve doğuda İssakar'la sınırlanmıştı.

11İssakar ve Aşer'e ait topraklardaki Beytşean ve köyleri, Yivleam'la köyleri, Dor, yani Dor sırtları halkıyla köyleri, Eyn-Dor halkıyla köyleri, Taanak halkıyla köyleri, Megiddo halkıyla köyleri Manaşşe'ye aitti. 12[*]

Ne var ki, Manaşşeoğulları bu kentleri tümüyle ele geçiremediler. Çünkü Kenanlılar buralarda yaşamaya kararlıydı. 13İsrailliler güçlenince, Kenanlılar'ı sürecek yerde, onları angaryasına çalıştırmaya başladılar.

14Yusufoğulları Yeşu'ya gelip, “Mülk olarak bize neden tek kurayla tek pay verdin?” dediler, “Çok kalabalığız. Çünkü RAB bizi bugüne dek alabildiğine çoğalttı.”

15Yeşu, “O kadar kalabalıksanız ve Efrayim'in dağlık bölgesi size dar geliyorsa, Perizliler'in ve Refalılar'ın topraklarındaki ormanlara çıkıp kendinize yer açın” diye karşılık verdi.

16Yusufoğulları, “Dağlık bölge bize yetmiyor” dediler, “Ancak hem Beytşean ve köylerinde, hem de Yizreel Vadisi'nde oturanların, ovada yaşayan bütün Kenanlılar'ın demirden savaş arabaları var.”

17Yeşu Yusufoğulları'na, Efrayim ve Manaşşe oymaklarına şöyle dedi: “Kalabalıksınız ve çok güçlüsünüz. Tek kuraya kalmayacaksınız. 18Dağlık bölge de sizin olacak. Orası ormanlıktır, ama ağaçları kesip açacağınız bütün topraklar sizin olur. Kenanlılar güçlüdür, demirden savaş arabalarına sahiptirler ama, yine de onları sürersiniz.”

18

Öbür Toprakların Bölüşülmesi

1Ülkenin denetimini eline geçiren İsrail topluluğu Şilo'da bir araya geldi. Orada Buluşma Çadırı'nı kurdular. 2Ne var ki, mülkten henüz paylarını almamış yedi İsrail oymağı vardı.

3Yeşu İsrailliler'e, “Bu uyuşukluğu üzerinizden ne zaman atacaksınız, atalarınızın Tanrısı RAB'bin size verdiği toprakları ele geçirmek için daha ne kadar bekleyeceksiniz?” dedi. 4“Her oymaktan üçer adam seçin. Onları, ülkeyi incelemeye göndereceğim. Mülk edinecekleri yerlerin sınırlarını belirleyip kayda geçirerek yanıma dönsünler. 5Bu toprakları yedi bölgeye ayırsınlar. Yahuda güney bölgesinde, Yusufoğulları kuzey bölgesinde kalsın. 6Yedi bölgeyi belirleyip kayda geçirdikten sonra, sonucu bana getirin. Burada, Tanrımız RAB'bin önünde aranızda kura çekeceğim. 7Levililer'e gelince, onların aranızda payı yoktur; mirasları RAB için kâhinlik yapmaktır. Gad ve Ruben oymaklarıyla Manaşşe oymağının yarısı ise RAB'bin kulu Musa'nın Şeria Irmağı'nın doğusunda kendilerine verdiği mülkü almış bulunuyorlar.”

8Yeşu, toprakları kayda geçirmek için yola çıkmak üzere olan adamlara, “Gidip toprakları inceleyin, kayda geçirip yanıma dönün” diye buyurdu, “Sonra burada, Şilo'da, RAB'bin önünde sizin için kura çekeceğim.” 9Adamlar yola çıkıp ülkeyi dolaştılar; kent kent, yedi bölge halinde kayda geçirdikten sonra Şilo'da, ordugahta bulunan Yeşu'nun yanına döndüler. 10Yeşu Şilo'da RAB'bin önünde onlar için kura çekti ve toprakları İsrail oymakları arasında bölüştürdü.

Benyaminoğulları'na Verilen Topraklar

11Boy sayısına göre Benyaminoğulları oymağı için kura çekildi. Paylarına düşen bölge Yahudaoğulları'yla Yusufoğulları'nın toprakları arasında kalıyordu. 12Topraklarının sınırı kuzeyde Şeria Irmağı'ndan başlıyor, Eriha'nın kuzey sırtlarına doğru yükselerek batıda dağlık bölgeye uzanıyor, Beytaven kırlarında son buluyordu. 13Sınır oradan Luz'a –Beytel'e– Luz'un güney sırtlarına geçiyor, Aşağı Beythoron'un güneyindeki dağın üzerinde kurulu Atrot-Addar'a iniyor,14bölgenin batısında Beythoron'un güneyindeki dağdan güneye dönüyor ve Yahudaoğulları'na ait Kiryat-Baal –Kiryat-Yearim– Kenti'nde son buluyordu. Bu batı tarafıydı.

15Güney tarafı Kiryat-Yearim'in batı varoşlarından başlıyor[m]

, Neftoah sularının kaynağına uzanıyordu. 16Sınır buradan Refaim Vadisi'nin kuzeyindeki Ben-Hinnom Vadisi'ne bakan dağın yamaçlarına varıyor, Hinnom Vadisi'ni geçip Yevus'un güney sırtlarına, oradan da Eyn-Rogel'e iniyordu. 17Kuzeye kıvrılan sınır Eyn-Şemeş ve Adummim Yokuşu'nun karşısındaki Gelilot'a çıkıyor, Ruben oğlu Bohan'ın taşına iniyor, 18sonra Arava Vadisi'nin kuzey sırtlarından geçip Arava'ya sarkıyor, 19buradan Beythogla'nın kuzey yamaçlarına geçiyor, Lut Gölü'nün kuzey körfezinde, Şeria Irmağı'nın güney ağzında bitiyordu. Güney sınırı buydu. 20Şeria Irmağı doğu sınırını oluşturuyordu. Boy sayısına göre Benyaminoğulları'nın payına düşen mülkün sınırları çepeçevre buydu.

21Boy sayısına göre Benyaminoğulları oymağının payına düşen kentler şunlardı: Eriha, Beythogla, Emek-Kesis,22Beytarava, Semarayim, Beytel, 23Avvim, Para, Ofra, 24Kefar-Ammoni, Ofni, Geva; köyleriyle birlikte on iki kent.25Givon, Rama, Beerot, 26Mispe, Kefira, Mosa, 27Rekem, Yirpeel, Tarala, 28Sela, Haelef, Yevus –Yeruşalim– Givat ve Kiryat; köyleriyle birlikte on dört kent. Boy sayısına göre Benyaminoğulları'nın payı buydu.

19

Şimonoğulları'na Verilen Topraklar

1İkinci kura Şimon'a, boy sayısına göre Şimonoğulları oymağına düştü. Onların payı Yahudaoğulları'na düşen payın sınırları içinde kalıyordu. 2[*]

Bu pay Beer-Şeva ya da Şeva, Molada, 3Hasar-Şual, Bala, Esem, 4Eltolat, Betul, Horma,5Ziklak, Beytmarkavot, Hasar-Susa, 6Beytlevaot ve Şaruhen'i içeriyordu. Köyleriyle birlikte toplam on üç kent. 7Ayin, Rimmon, Eter ve Aşan; köyleriyle birlikte dört kent.

8Baalat-Beer, yani Negev'deki Rama'ya kadar uzanan bu kentlerin çevresindeki bütün köyler de Şimonoğulları'na aitti. Boy sayısına göre Şimonoğulları oymağının payı buydu. 9Şimonoğulları'na verilen pay Yahudaoğulları'nın payından alınmıştı. Çünkü Yahudaoğulları'nın payı ihtiyaçlarından fazlaydı. Böylece Şimonoğulları'nın payı Yahuda oymağının sınırları içinde kalıyordu.

Zevulunoğulları'na Verilen Topraklar

10Üçüncü kura boy sayısına göre Zevulunoğulları'na düştü. Topraklarının sınırı Sarit'e kadar uzanıyordu. 11Sınır batıda Marala'ya doğru çıkıyor, Dabbeşet'e erişip Yokneam karşısındaki vadiye uzanıyor, 12Sarit'ten doğuya, gün doğusuna, Kislot-Tavor sınırına dönüyor, oradan Daverat'a dayanıyor ve Yafia'ya çıkıyordu. 13Buradan yine doğuya, Gat-Hefer ve Et-Kasin'e geçiyor, Rimmon'a uzanıyor, Nea'ya kıvrılıyordu. 14Kuzey sınırı buradan Hannaton'a dönüyor ve Yiftahel Vadisi'nde son buluyordu. 15Kattat, Nahalal, Şimron, Yidala ve Beytlehem; köyleriyle birlikte on iki kentti. 16Boy sayısına göre Zevulunoğulları'nın payı köyleriyle birlikte bu kentlerdi.

İssakaroğulları'na Verilen Topraklar

17Dördüncü kura İssakar'a, boy sayısına göre İssakaroğulları'na düştü. 18Yizreel, Kesullot, Şunem, 19Hafarayim, Şion, Anaharat, 20Rabbit, Kişyon, Eves, 21Remet, Eyn-Gannim, Eyn-Hadda ve Beytpasses bu sınırların içinde kalıyordu.22Sınır Tavor, Şahasima ve Beytşemeş boyunca uzanarak Şeria Irmağı'nda son buluyordu. Köyleriyle birlikte on altı kentti. 23Boy sayısına göre İssakaroğulları oymağının payı köyleriyle birlikte bu kentlerdi.

Aşeroğulları'na Verilen Topraklar

24Beşinci kura boy sayısına göre Aşeroğulları oymağına düştü. 25Sınırları içindeki kentler Helkat, Hali, Beten, Akşaf,26Allammelek, Amat ve Mişal'dı. Sınır batıda Karmel ve Şihor-Livnat'a erişiyordu. 27Buradan doğuya, Beytdagon'a dönüyor, Zevulun sınırı ve Yiftahel Vadisi boyunca uzanarak kuzeyde Beytemek ve Neiel'e ulaşıyordu. Kavul'un kuzeyinden, 28Evron, Rehov, Hammon ve Kana'ya geçerek Büyük Sayda'ya kadar çıkıyordu. 29Buradan Rama'ya dönüyor, sonra surlarla çevrili Sur Kenti'ne uzanıyor, Hosa'ya dönerek Akziv yöresinde, Akdeniz'de son buluyordu.30Umma, Afek ve Rehov; köyleriyle birlikte yirmi iki kent, 31boy sayısına göre Aşeroğulları oymağına verilen payın içinde kalıyordu.

Naftalioğulları'na Verilen Topraklar

32Altıncı kura Naftali'ye, boy sayısına göre Naftalioğulları'na düştü. 33Sınırları Helef ve Saanannim'deki büyük meşe ağacından başlayarak Adami-Nekev ve Yavneel üzerinden Lakkum'a uzanıyor, Şeria Irmağı'nda son buluyordu. 34Sınır buradan batıya yöneliyor, Aznot-Tavor'dan geçerek Hukok'a erişiyordu. Güneyde Zevulun toprakları, batıda Aşer toprakları, doğuda ise Şeria Irmağı[n]

vardı.

35Surlu kentler şunlardı: Siddim, Ser, Hammat, Rakkat, Kinneret, 36Adama, Rama, Hasor, 37Kedeş, Edrei, Eyn-Hasor,38Yiron, Migdal-El, Horem, Beytanat, Beytşemeş; köyleriyle birlikte toplam on dokuz kent. 39Boy sayısına göre Naftalioğulları oymağının payı köyleriyle birlikte bu kentlerdi.

Danoğulları'na Verilen Topraklar

40Yedinci kura boy sayısına göre Danoğulları oymağına düştü. 41Mülklerinin sınırı içinde kalan kentler şunlardı: Sora, Eştaol, İr-Şemeş, 42Şaalabbin, Ayalon, Yitla, 43Elon, Timna, Ekron, 44Elteke, Gibbeton, Baalat, 45Yehut, Bene-Berak, Gat-Rimmon, 46Me-Yarkon ve Yafa'nın karşısındaki topraklarla birlikte Rakkon. 47[*]

Topraklarını yitiren Danoğulları gidip Leşem'e saldırdılar. Kenti alıp halkını kılıçtan geçirdikten sonra tümüyle işgal ederek oraya yerleştiler. Ataları Dan'ın anısına buraya Dan adını verdiler. 48Boy sayısına göre Danoğulları oymağının payı köyleriyle birlikte bu kentlerdi.

Yeşu'nun Payı

49İsrailliler bölgelere göre toprakları bölüştürme işini bitirdikten sonra, kendi topraklarından Nun oğlu Yeşu'ya pay verdiler. 50RAB'bin buyruğu uyarınca, ona istediği kenti, Efrayim'in dağlık bölgesindeki Timnat-Serah'ı verdiler. Yeşu kenti onarıp oraya yerleşti.

51Kâhin Elazar, Nun oğlu Yeşu ve İsrail oymaklarının boy başları tarafından Şilo'da RAB'bin önünde, Buluşma Çadırı'nın kapısında kura ile pay olarak bölüştürülen topraklar bunlardı. Böylece ülkeyi bölüştürme işini tamamladılar.

20

Sığınak Kentler

(Say.35:9-34; Yas.4:41-43; 19:1-14)

1-2Bundan sonra RAB Yeşu'ya, “Musa aracılığıyla size buyurduğum gibi, İsrailliler'e kendileri için sığınak olacak kentler seçmelerini söyle” dedi. 3“Öyle ki, istemeyerek, kazayla birini öldüren oraya kaçsın. Sizin de öç alacak kişiden kaçıp sığınacak bir yeriniz olsun.

4“Bu kentlerden birine kaçan kişi, kentin kapısına gidip durumunu kent ileri gelenlerine anlatsın. Onlar da onu kente, yanlarına kabul edip kendileriyle birlikte oturacağı bir yer versinler. 5Öç almak isteyen kişi adam öldürenin peşine düşerse, kent ileri gelenleri onu teslim etmesinler. Çünkü adam öldüren öldürdüğü kişiye önceden kin beslemiyordu, onu istemeyerek öldürdü. 6Bu kişi topluluğun önüne çıkıp yargılanıncaya ve o dönemde görevli başkâhin ölünceye dek o kentte kalmalıdır. Ondan sonra kaçıp geldiği kente, kendi evine dönebilir.”

7Böylece Naftali'nin dağlık bölgesinde bulunan Celile'deki Kedeş'i, Efrayim'in dağlık bölgesindeki Şekem'i ve Yahuda'nın dağlık bölgesindeki Kiryat-Arba'yı –Hevron'u– seçtiler. 8Ayrıca Şeria Irmağı'nın kıyısındaki Eriha'nın doğusunda, Ruben oymağının sınırları içindeki kırsal bölgede bulunan Beser Kenti'ni, Gad oymağının sınırları içinde Gilat'taki Ramot'u, Manaşşe oymağı sınırları içinde de Başan'daki Golan'ı belirlediler. 9Birini kazayla öldürüp kaçan bir İsrailli'nin ya da İsrailliler arasında yaşayan bir yabancının, topluluğun önünde yargılanmadan öç almak isteyenlerce öldürülmesini önlemek için belirlenen kentler bunlardı.

21

Levililer'e Ayrılan Kentler

(1Ta.6:54-80)

1-2[*]

Levili boy başları, Kenan topraklarında, Şilo'da, Kâhin Elazar, Nun oğlu Yeşu ve İsrail oymaklarının boy başlarına giderek, “RAB, Musa aracılığıyla bize oturmak için kentler, hayvanlarımız için de otlaklar verilmesini buyurmuştu” dediler.3Bunun üzerine İsrailliler RAB'bin buyruğu uyarınca kendi paylarından Levililer'e otlaklarıyla birlikte şu kentleri verdiler:

4İlk kura Kehat boylarına düştü. Levililer'den olan Kâhin Harun'un oğullarına kurayla Yahuda, Şimon ve Benyamin oymaklarından on üç kent verildi. 5Geri kalan Kehatoğulları'na Efrayim, Dan ve Manaşşe oymağının yarısına ait boylardan alınan on kent kurayla verildi.

6Gerşonoğulları'na kurayla İssakar, Aşer, Naftali oymaklarına ait boylardan ve Başan'da Manaşşe oymağının yarısından alınan on üç kent verildi.

7Merarioğulları'na boy sayılarına göre Ruben, Gad ve Zevulun oymaklarından alınan on iki kent verildi.

8Böylece RAB'bin Musa aracılığıyla buyurduğu gibi, İsrailliler otlaklarıyla birlikte bu kentleri kurayla Levililer'e verdiler.

9Yahuda, Şimon oymaklarından alınan ve aşağıda adları verilen kentler, 10ilk kurayı çeken Levili Kehat boylarından Harunoğulları'na ayrıldı. 11Yahuda'nın dağlık bölgesinde, Anaklılar'ın atası Arba'nın adıyla anılan Kiryat-Arba'yla –Hevron'la– çevresindeki otlaklar onlara verildi. 12Kentin tarlalarıyla köyleri ise Yefunne oğlu Kalev'e mülk olarak verilmişti.

13Kâhin Harun'un oğullarına kazayla adam öldürenler için sığınak kent seçilen Hevron, Livna, 14Yattir, Eştemoa,15Holon, Devir, 16Ayin, Yutta ve Beytşemeş kentleriyle bunların otlakları –iki oymaktan toplam dokuz kent– verildi.17Benyamin oymağından da Givon, Geva, 18Anatot, Almon ve bunların otlakları, toplam dört kent verildi.

19Böylece Harun'un soyundan gelen kâhinlere otlaklarıyla birlikte verilen kentlerin toplam sayısı on üçü buldu.

20Kehatoğulları'ndan geri kalan Levili ailelere gelince, kurada onlara düşen kentler Efrayim oymağından alınmıştı.21Bunlar, Efrayim dağlık bölgesinde bulunan ve kazayla adam öldürenler için sığınak kent seçilen Şekem, Gezer,22Kivsayim ve Beythoron olmak üzere otlaklarıyla birlikte dört kentti. 23-24Dan oymağından Elteke, Gibbeton, Ayalon ve Gat-Rimmon olmak üzere otlaklarıyla birlikte dört kent; 25Manaşşe oymağının yarısından da Taanak, Gat-Rimmon ve otlakları olmak üzere iki kent alındı. 26Böylece Kehatoğulları'ndan geri kalan boylara otlaklarıyla birlikte verilen kentlerin toplam sayısı onu buldu.

27Levili boylardan Gerşonoğulları'na, Manaşşe oymağının yarısına ait Başan'da kazayla adam öldürenler için sığınak kent seçilen Golan ve Beeştera, otlaklarıyla birlikte iki kent; 28-29İssakar oymağından alınan Kişyon, Daverat, Yarmut ve Eyn-Gannim olmak üzere otlaklarıyla birlikte dört kent; 30-31Aşer oymağından alınan Mişal, Avdon, Helkat ve Rehov olmak üzere otlaklarıyla birlikte dört kent; 32Naftali oymağından alınan ve kazayla adam öldürenler için sığınak kent seçilen Celile'deki Kedeş, Hammot-Dor, Kartan ve otlakları olmak üzere toplam üç kent. 33Boy sayısına göre Gerşonoğulları'na otlaklarıyla birlikte verilen kentlerin toplam sayısı on üçü buldu.

34Merarioğulları boylarına, geri kalan Levililer'e, Zevulun oymağından alınan Yokneam, Karta, 35Dimna ve Nahalal olmak üzere otlaklarıyla birlikte toplam dört kent; 36-37Ruben oymağından alınan Beser, Yahsa, Kedemot ve Mefaat olmak üzere otlaklarıyla birlikte dört kent; 38-39Gad oymağından alınan ve kazayla adam öldürenler için sığınak kent seçilen Gilat'taki Ramot, Mahanayim, Heşbon ve Yazer olmak üzere otlaklarıyla birlikte toplam dört kent verildi. 40Boy sayısına göre Merarioğulları'na, yani Levili boyların geri kalanlarına kurayla verilen kentlerin sayısı on ikiydi.

41İsrailliler'in toprakları içinde olup otlaklarıyla birlikte Levililer'e verilen kentlerin toplamı kırk sekizi buluyordu. 42Bu kentlerin hepsinin çevresinde otlakları vardı. Otlaksız kent yoktu.

43Böylece RAB atalarına vermeye ant içtiği bütün ülkeyi İsrailliler'e vermiş oldu. İsrailliler de ülkeyi mülk edinip buraya yerleştiler. 44RAB atalarına ant içtiği gibi, onları her yönden rahata erdirdi. Düşmanlarından hiçbiri onların önünde tutunamadı. RAB hepsini onların eline teslim etti. 45RAB'bin İsrail halkına verdiği sözlerden hiçbiri boş çıkmadı; hepsi yerine geldi.

22

Doğuda Yerleşen Oymakların Dönüşü

1Bundan sonra Yeşu, Ruben ve Gad oymaklarıyla Manaşşe oymağının yarısını topladı. 2[*]

Onlara, “RAB'bin kulu Musa'nın size buyurduğu her şeyi yaptınız” dedi, “Benim bütün buyruklarımı da yerine getirdiniz. 3Bugüne dek, bunca zaman kardeşlerinizi yalnız bırakmadınız; Tanrınız RAB'bin sizi yükümlü saydığı buyruğu yerine getirdiniz.4Görüyorsunuz, Tanrınız RAB, kardeşlerinize söylediği gibi, onları rahata kavuşturdu. Şimdi kalkın, RAB'bin kulu Musa'nın, Şeria Irmağı'nın ötesinde size mülk olarak verdiği topraklardaki evlerinize dönün. 5RAB'bin kulu Musa'nın size verdiği buyrukları ve Kutsal Yasa'yı yerine getirmeye çok dikkat edin. Tanrınız RAB'bi sevin, tümüyle gösterdiği yolda yürüyün, buyruklarını yerine getirin, O'na bağlı kalın, O'na candan ve yürekten hizmet edin.” 6Sonra onları kutsayıp yolcu etti. Onlar da evlerine döndüler.

7Musa Manaşşe oymağının yarısına Başan'da toprak vermişti. Yeşu da oymağın öbür yarısına Şeria Irmağı'nın batısında, öbür kardeşleri arasında toprak vermişti.

Bu oymakları kutsayıp evlerine gönderirken, 8“Evlerinize büyük servetle, çok sayıda hayvanla, altın, gümüş, tunç*, demir ve çok miktarda giysiyle dönün” dedi, “Düşmanlarınızdan elde ettiğiniz ganimeti kardeşlerinizle paylaşın.”

9Böylece Rubenliler'le Gadlılar ve Manaşşe oymağının yarısı, Kenan topraklarındaki Şilo'dan, İsrailliler'in yanından ayrıldılar; RAB'bin buyruğu uyarınca, Musa aracılığıyla yurt edindikleri Gilat topraklarına –kendi mülkleri olan topraklara– dönmek üzere yola çıktılar.

10Rubenliler'le Gadlılar ve Manaşşe oymağının yarısı, Şeria Irmağı'nın Kenan topraklarında kalan kesimine varınca, ırmak kıyısında büyük ve gösterişli bir sunak yaptılar. 11Rubenliler'le Gadlılar ve Manaşşe oymağının yarısının Kenan sınırında, Şeria Irmağı kıyısında, İsrailliler'e ait topraklarda bir sunak yaptıklarını 12duyan İsrail topluluğu, onlara karşı savaşmak üzere Şilo'da toplandı.

13Ardından İsrailliler Kâhin Elazar'ın oğlu Pinehas'ı Gilat bölgesine, Rubenliler'le Gadlılar'a ve Manaşşe oymağının yarısına gönderdiler. 14İsrail'in her oymağından birer temsilci olmak üzere on oymak önderini de onunla birlikte gönderdiler. Bunların her biri bir İsrail boyunun başıydı. 15Gilat topraklarına, Rubenliler'le Gadlılar'a ve Manaşşe oymağının yarısına gelen temsilciler şunları bildirdiler: 16[*]

“RAB'bin topluluğu, ‘Bugün kendinize bir sunak yaparak RAB'be başkaldırdınız, O'nu izlemekten vazgeçtiniz’ diyor, ‘İsrail'in Tanrısı'na karşı bu hainliği nasıl yaparsınız? 17[*]

Peor'un günahı bize yetmedi mi? RAB'bin topluluğu onun yüzünden felakete uğradı. Bugüne dek kendimizi bu günahtan temizleyebilmiş değiliz. 18Bugün RAB'bi izlemekten vaz mı geçiyorsunuz? Eğer bugün RAB'be isyan ederseniz, O da yarın bütün İsrail topluluğuna öfkelenir. 19Eğer size ait olan topraklar murdarsa*, RAB'bin Tapınağı'nın bulunduğu RAB'be ait topraklara gelip aramızda mülk edinin. Kendinize, Tanrımız RAB'bin sunağından başka bir sunak yaparak RAB'be ve bize karşı isyan etmeyin. 20[*]

Zerah oğlu Akan RAB'be adanan ganimete ihanet ettiğinde, bütün İsrail topluluğu RAB'bin öfkesine uğramadı mı? Akan'ın günahı yalnız kendisini ölüme götürmekle kalmadı!’ ”

21Rubenliler'le Gadlılar ve Manaşşe oymağının yarısı, İsrail boy başlarına şöyle karşılık verdiler: 22“Tanrıların Tanrısı RAB, tanrıların Tanrısı RAB her şeyi biliyor; İsrail de bilecek. Eğer yaptığımızı, RAB'be isyan etmek ya da O'na ihanet etmek için yaptıysak, ya RAB, bugün bizi esirgeme! 23Eğer sunağı, RAB'bi izlemekten vazgeçip yakmalık sunular* ve tahıl ya da esenlik sunuları* sunmak için yaptıysak, RAB bizden hesap sorsun. 24Bunu yaparken kaygımız şuydu: Oğullarınız ilerde bizim oğullarımıza, ‘İsrail'in Tanrısı RAB ile ne ilginiz var? 25Ey Rubenliler ve Gadlılar, RAB Şeria Irmağı'nı sizinle bizim aramızda sınır yaptı. Sizin RAB'de hiçbir payınız yoktur’ diyebilir, oğullarımızı RAB'be tapmaktan alıkoyabilirler. 26Bu nedenle, kendimize bir sunak yapalım dedik. Yakmalık sunu* ya da kurban sunmak için değil,27yalnız sizinle bizim aramızda ve bizden sonra gelecek kuşaklar arasında bir tanık olması için yaptık. Böylece RAB'bin Tapınağı'nda yakmalık sunularla, kurbanlarla ve esenlik sunularıyla RAB'be tapınacağız. Oğullarınız da ilerde bizim oğullarımıza, ‘RAB'de hiçbir payınız yok’ diyemeyecekler. 28Şöyle düşündük: İlerde bize ya da gelecek kuşaklarımıza böyle bir şey diyecek olurlarsa, biz de, ‘Atalarımızın RAB için yaptığı sunağın örneğine bakın’ deriz. ‘Yakmalık sunu ya da kurban sunmak için değildir bu. Sizinle bizim aramızdaki birliğin tanığıdır.’ 29RAB'be isyan etmek, bugün RAB'bi izlemekten vazgeçmek, yakmalık sunu, tahıl sunusu ya da kurban sunmak için Tanrımız RAB'bin sunağından, tapınağının önündeki sunaktan başka bir sunak yapmak bizden uzak olsun.”

30Kâhin Pinehas ve onunla birlikte olan topluluk önderleri, yani İsrail'in boy başları, Rubenliler'le Gadlılar'ın ve Manaşşeliler'in söylediklerini duyunca hoşnut kaldılar. 31Bunun üzerine Kâhin Elazar'ın oğlu Pinehas, Rubenliler'le Gadlılar'a ve Manaşşeliler'e, “Şimdi RAB'bin aramızda olduğunu biliyoruz” dedi, “Çünkü O'na ihanet etmediniz. Böylece İsrailliler'i O'nun elinden kurtardınız.” 32Kâhin Elazar'ın oğlu Pinehas ve önderler, Rubenliler'le Gadlılar'ın bulunduğu Gilat topraklarından Kenan topraklarına, İsrailliler'in yanına dönüp olan biteni anlattılar. 33Anlatılanlardan hoşnut kalan İsrailliler Tanrı'ya övgüler sundular. Rubenliler'le Gadlılar'ın yaşadıkları toprakların üzerine yürüyüp savaşmaktan ve orayı yakıp yıkmaktan bir daha söz etmediler. 34Rubenliler'le Gadlılar, “Bu sunak RAB'bin Tanrı olduğuna sizinle bizim aramızda tanıktır” diyerek sunağa “Tanık” adını verdiler.

23

Yeşu'nun Veda Konuşması

1RAB İsrail'i çevresindeki bütün düşmanlarından kurtarıp esenliğe kavuşturdu. Aradan uzun zaman geçmişti. Yeşu kocamış, yaşı hayli ilerlemişti. 2Bu nedenle ileri gelenleri, boy başlarını, hakimleri, görevlileri, bütün İsrail halkını topladı. Onlara, “Kocadım, yaşım hayli ilerledi” dedi, 3“Tanrınız RAB'bin sizin yararınıza bütün bu uluslara neler yaptığını gördünüz. Çünkü sizin için savaşan Tanrınız RAB'di. 4İşte Şeria Irmağı'ndan gün batısındaki Akdeniz'e dek yok ettiğim bütün bu uluslarla birlikte, geri kalan ulusların topraklarını da kurayla oymaklarınıza mülk olarak böldüm. 5Tanrınız RAB bu ulusları önünüzden püskürtüp sürecektir. Tanrınız RAB'bin size söz verdiği gibi, onların topraklarını mülk edineceksiniz. 6Musa'nın Yasa Kitabı'nda yazılı olan her şeyi korumak ve yerine getirmek için çok güçlü olun. Yazılanlardan sağa sola sapmayın.7Aranızda kalan uluslarla hiçbir ilişkiniz olmasın; ilahlarının adını anmayın; kimseye onların adıyla ant içirmeyin; onlara kulluk edip tapmayın. 8Bugüne dek yaptığınız gibi, Tanrınız RAB'be sımsıkı bağlı kalın. 9Çünkü RAB büyük ve güçlü ulusları önünüzden sürdü. Bugüne dek hiçbiri önünüzde tutunamadı. 10[*]

graph-definition>

*

Biriniz bin kişiyi kovalayacak. Çünkü Tanrınız RAB, size söylediği gibi, yerinize savaşacak. 11Bunun için Tanrınız RAB'bi sevmeye çok dikkat edin. 12Çünkü O'na sırt çevirir, sağ kalıp aranızda yaşayan bu uluslarla birlik olur, onlara kız verip onlardan kız alır, onlarla oturup kalkarsanız,13iyi bilin ki, Tanrınız RAB bu ulusları artık önünüzden sürmeyecek. Ve sizler Tanrınız RAB'bin size verdiği bu güzel topraklardan yok oluncaya dek bu uluslar sizin için tuzak, kapan, sırtınızda kırbaç, gözlerinizde diken olacaklar.

14“İşte her insan gibi ben de bu dünyadan göçüp gitmek üzereyim. Bütün varlığınızla ve yüreğinizle biliyorsunuz ki, Tanrınız RAB'bin size verdiği sözlerden hiçbiri boş çıkmadı; hepsi gerçekleşti, boş çıkan olmadı. 15Tanrınız RAB'bin size verdiği sözlerin tümü nasıl gerçekleştiyse, Tanrınız RAB verdiği bu güzel topraklardan sizi yok edene dek sözünü ettiği bütün kötülükleri de öylece başınıza getirecektir. 16Tanrınız RAB'bin size buyurduğu antlaşmayı bozarsanız, gidip başka ilahlara kulluk eder, taparsanız, RAB'bin öfkesi size karşı alevlenecek; RAB'bin size verdiği bu güzel ülkeden çabucak yok olup gideceksiniz.”

24

Şekem'de Yenilenen Antlaşma

1Yeşu İsrail oymaklarının tümünü Şekem'de topladıktan sonra, İsrail'in ileri gelenlerini, boy başlarını, hakimlerini, görevlilerini yanına çağırdı. Hepsi gelip Tanrı'nın önünde durdular. 2[*]

Yeşu bütün halka, “İsrail'in Tanrısı RAB şöyle diyor” diye söze başladı, “ ‘İbrahim'in ve Nahor'un babası Terah ve öbür atalarınız eski çağlarda Fırat Irmağı'nın ötesinde yaşar, başka ilahlara kulluk ederlerdi. 3[*]

graph-definition>

*

Ama ben atanız İbrahim'i ırmağın öte yakasından alıp bütün Kenan topraklarında dolaştırdım; soyunu çoğalttım, ona İshak'ı verdim. 4[*]

graph-definition>

*

*

İshak'a da Yakup ve Esav'ı verdim. Esav'a mülk edinmesi için Seir dağlık bölgesini bağışladım. Yakup'la oğulları ise Mısır'a gittiler. 5[*]

Ardından Musa ile Harun'u Mısır'a gönderdim. Orada yaptıklarımla Mısırlılar'ı felakete uğrattım; sonra sizi Mısır'dan çıkardım. 6[*]

Evet, atalarınızı Mısır'dan çıkardım; gelip denize dayandılar. Mısırlılar savaş arabalarıyla, atlılarıyla atalarınızı Kamış Denizi'ne* dek kovaladılar. 7Atalarınız bana yakarınca, onlarla Mısırlılar'ın arasına karanlık çöktürdüm. Mısırlılar'ı deniz sularıyla örttüm. Mısır'da yaptıklarımı gözlerinizle gördünüz.

“ ‘Uzun zaman çölde yaşadınız. 8[*]

Sonra sizi Şeria Irmağı'nın ötesinde yaşayan Amorlular'ın topraklarına götürdüm. Size karşı savaştıklarında onları elinize teslim ettim. Topraklarını yurt edindiniz. Onları önünüzden yok ettim. 9[*]

Moav Kralı Sippor oğlu Balak, İsrail'e karşı savaşmaya hazırlandığında, haber gönderip Beor oğlu Balam'ı size lanet etmeye çağırdı.10Ama ben Balam'ı dinlemeyi reddettim. O da sizi tekrar tekrar kutsadı; böylece sizi onun elinden kurtardım. 11[*]

graph-definition>

*

Sonra Şeria Irmağı'nı geçip Eriha'ya geldiniz. Size karşı savaşan Erihalılar'ı, Amor, Periz, Kenan, Hitit*, Girgaş, Hiv ve Yevus halklarını elinize teslim ettim. 12Önden gönderdiğim eşekarısı[o]

Amorlu iki kralı önünüzden kovdu. Bu işi kılıcınız ya da yayınız yapmadı. 13[*]

Böylece, emek vermediğiniz toprakları, kurmadığınız kentleri size verdim. Buralarda yaşıyor, dikmediğiniz bağlardan, zeytinliklerden yiyorsunuz.’ ”

14Yeşu, “Bunun için RAB'den korkun, içtenlik ve bağlılıkla O'na kulluk edin” diye devam etti, “Atalarınızın Fırat Irmağı'nın ötesinde ve Mısır'da kulluk ettikleri ilahları atın, RAB'be kulluk edin. 15İçinizden RAB'be kulluk etmek gelmiyorsa, atalarınızın Fırat Irmağı'nın ötesinde kulluk ettikleri ilahlara mı, yoksa topraklarında yaşadığınız Amorlular'ın ilahlarına mı kulluk edeceksiniz, bugün karar verin. Ben ve ev halkım RAB'be kulluk edeceğiz.”

16Halk, “RAB'bi bırakıp başka ilahlara kulluk etmek bizden uzak olsun!” diye karşılık verdi, 17“Çünkü bizi ve atalarımızı Mısır'da kölelikten kurtarıp oradan çıkaran, gözümüzün önünde o büyük mucizeleri yaratan, bütün yolculuğumuz ve uluslar arasından geçişimiz boyunca bizi koruyan Tanrımız RAB'dir. 18RAB bu ülkede yaşayan bütün ulusları, yani Amorlular'ı önümüzden kovdu. Biz de O'na kulluk edeceğiz. Çünkü Tanrımız O'dur.”

19Yeşu, “Ama sizler RAB'be kulluk edemeyeceksiniz” dedi, “Çünkü O kutsal bir Tanrı'dır, kıskanç bir Tanrı'dır. Günahlarınızı, suçlarınızı bağışlamayacak. 20RAB'bi bırakıp yabancı ilahlara kulluk ederseniz, RAB daha önce size iyilik etmişken, bu kez size karşı döner, sizi felakete uğratıp yok eder.”

21Halk, “Hayır! RAB'be kulluk edeceğiz” diye karşılık verdi.

22O zaman Yeşu halka, “Kulluk etmek üzere RAB'bi seçtiğinize siz kendiniz tanıksınız” dedi.

“Evet, biz tanığız” dediler.

23Yeşu, “Öyleyse şimdi aranızdaki yabancı ilahları atın. Yüreğinizi İsrail'in Tanrısı RAB'be verin” dedi.

24Halk, “Tanrımız RAB'be kulluk edip O'nun sözünü dinleyeceğiz” diye karşılık verdi.

25Yeşu o gün Şekem'de halk adına bir antlaşma yaptı. Onlar için kurallar ve ilkeler belirledi. 26Bunları Tanrı'nın Yasa Kitabı'na da geçirdi. Sonra büyük bir taş alıp oraya, RAB'bin Tapınağı'nın yanındaki yabanıl fıstık ağacının altına dikti.27Ardından bütün halka, “İşte taş bize tanık olsun” dedi, “Çünkü RAB'bin bize söylediği bütün sözleri işitti. Tanrınız'ı inkâr ederseniz bu taş size karşı tanıklık edecek.”

Yeşu'nun Ölümü

(Hak.2:6-9)

28Bundan sonra Yeşu halkı mülk aldıkları topraklara gönderdi.

29RAB'bin kulu Nun oğlu Yeşu bir süre sonra yüz on yaşında öldü. 30[*]

Onu Efrayim'in dağlık bölgesindeki Gaaş Dağı'nın kuzeyine, kendi mülkünün sınırları içinde kalan Timnat-Serah'a gömdüler. 31Yeşu yaşadıkça ve Yeşu'dan sonra yaşayan ve RAB'bin İsrail için yaptığı her şeyi bilen ileri gelenler durdukça İsrail halkı RAB'be kulluk etti.

32[*]

graph-definition>

*

İsrailliler Mısır'dan çıkarken Yusuf'un kemiklerini de yanlarında getirmişlerdi. Bunları Yakup'un Şekem'deki tarlasına gömdüler. Yakup bu tarlayı Şekem'in babası Hamor'un torunlarından yüz parça gümüşeö

satın almıştı. Burası Yusuf soyundan gelenlerin mülkü oldu.

33Harun'un oğlu Elazar ölünce, onu Efrayim'in dağlık bölgesinde oğlu Pinehas'a verilen tepeye gömdüler.

[*]

1:3-5 Yas.11:24-25

[*]

1:5 Yas.31:6,8; İbr.13:5

[*]

1:6 Yas.31:6,7,23

[*]

1:12-15 Say.32:28-32; Yas.3:18-20; Yşu.22:1-6

[*]

2:1 İbr.11:31; Yak.2:25

[*]

2:10 Çık.14:21

[*]

2:10 Say.21:21-35

[e]

3:4 “İki bin arşın”: Yaklaşık 900 m.

[*]

5:6 Say.14:28-35

[f]

5:9 “Gilgal”: İbranice “Galal” (kaldırmak, yuvarlamak) fiilinden türetilmiştir.

[*]

5:10 Çık.12:1-13

[*]

5:12 Çık.16:35

[*]

5:15 Çık.3:5

[*]

6:20 İbr.11:30

[*]

6:25 İbr.11:31

[*]

6:26 1Kr.16:34

[g]

7:19 “İsrail'in Tanrısı RAB'bin hakkı için doğruyu söyle”: İbranice “İsrail'in Tanrısı RAB'bi yücelt ve O'nu öv”. Bu deyim birine ant içirmek için kullanılırdı.

[h]

7:21 “Şinar”, yani “Babil”.

ı

7:21 “İki yüz şekel”: Yaklaşık 2.3 kg.

[i]

7:21 “Elli şekel”: Yaklaşık 575 gr.

[j]

7:24 “Akor”: “Sıkıntı” anlamına gelir.

[*]

8:30-32 Yas.27:2-8

[*]

8:31 Çık.20:25

[*]

8:33-35 Yas.11:29; 27:11-14

[*]

9:7 Çık.23:32; 34:12; Yas.7:2

[k]

9:7 “Hivliler”: Givonlular Hiv halkındandı.

[*]

9:10 Say.21:21-35

[*]

10:13 2Sa.1:18

[l]

11:2 “Kinneret Gölü”, yani “Celile Gölü”.

[*]

11:20 Yas.7:16.

[*]

12:1-5 Say.21:21-35; Yas.2:26-3:11

[*]

12:6 Say.32:33; Yas.3:12

[*]

13:6 Say.33:54

[*]

13:8 Say.32:33; Yas.3:12

[*]

13:14 Yas.18:1

[*]

13:33 Say.18:20; Yas.18:2

[*]

14:2 Say.26:52-56; 34:13

[*]

14:3 Say.32:33; 34:14-15; Yas.3:12-17

[*]

14:6 Say.14:30

[*]

14:7 Say.13:1-30

[*]

14:9 Say.14:24

[*]

15:4 Say.34:3-5

[*]

15:14-19 Hak.1:10-15,20

[*]

15:63 Hak.1:21; 2Sa.5:6; 1Ta.11:4

[*]

16:10 Hak.1:29

[*]

17:4 Say.27:1-7

[*]

17:12-13 Hak.1:27-28

[m]

18:15 “Batı varoşlarından başlıyor” ya da “Varoşlarından başlayıp batıya yöneliyor.”

[*]

19:2-8 1Ta.4:28-33

[n]

19:34 Septuaginta “Şeria Irmağı”, Masoretik metin “Yahuda, Şeria Irmağı”.

[*]

19:47 Hak.18:27-29

[*]

21:1-2 Say.35:1-8

[*]

22:2 Say.32:20-32; Yşu.1:12-15

[*]

22:16 Yas.12:6

[*]

22:17 Say.25:1-9

[*]

22:20 Yşu.7:1-26

[*]

23:10 Yas.32:30

[*]

23:10 Yas.3:22

[*]

24:2 Yar.11:27

[*]

24:3 Yar.12:1-9

[*]

24:3 Yar.21:1-3

[*]

24:4 Yar.25:24-26

[*]

24:4 Yar.36:8; Yas.2:5

[*]

24:4 Yar.46:1-7

[*]

24:5 Çık.3:1-12:42

[*]

24:6-7 Çık.14:1-31

[*]

24:8 Say.21:21-35

[*]

24:9-10 Say.22:1-24:25

[*]

24:11 Yşu.3:14-17

[*]

24:11 Yşu.6:1-21

[o]

24:12 “Eşekarısı”: İbranice sözcüğün anlamı kesin bilinmiyor. Dehşet ya da bir çeşit hastalık anlamına da gelebilir.

[*]

24:13 Yas.6:10-11

[*]

24:30 Yşu.19:49-50

[*]

24:32 Yar.50:24-25; Çık.13:19

[*]

24:32 Yar.33:19; Yu.4:5; Elç.7:16

ö

24:32 “Yüz parça gümüş”: İbranice “Yüz kesita”. Kesita ağırlığı ve değeri bilinmeyen bir para birimiydi.

Hakimler

GİRİŞ

Hakimler Kitabı, İsrail halkının çoğu Kenan topraklarını ele geçirdiği tarihle İsrail krallığının kurulduğu tarih arasında kalan düzensiz dönemin olaylarından oluşur. Bu olaylar "Hakimler" diye adlandırılan, halk önderlerinden oluşan kahramanların yaptıklarını yansıtır.

Kitabın önemli bir bildirisi vardır: İsrail halkının ayakta kalması Tanrı'ya itaatlerine bağlıdır; itaatsizlikleriyse hep felaket getirmiştir. Ama Tanrı tövbe edip kendisine yönelen halkı her zaman kurtarmaya hazırdır.

Ana Hatlar:

1:1-2:9 Yeşu'nun ölümüne dek geçen olaylar

2:10-16:31 İsrail'in hakimleri

17:1-21:25 Değişik olaylar

1

Kenanlılar'la Savaş

(Yşu.15:15-19)

1İsrailliler, Yeşu'nun ölümünden sonra RAB'be, “Bizim için Kenanlılar'la savaşmaya ilk kim gidecek?” diye sordular.

2RAB, “Yahuda oymağı gidecek” dedi, “Kenan ülkesini onun eline teslim ediyorum.”

3Yahudaoğulları, kardeşleri Şimonoğulları'na, “Kenanlılar'la savaşmak için payımıza düşen bölgeye bizimle birlikte gelin” dediler, “Sonra biz de payınıza düşen bölgeye sizinle geliriz.” Böylece Şimonoğulları Yahudaoğulları'yla birlikte gitti.

4Yahudaoğulları saldırıya geçti. RAB Kenanlılar'la Perizliler'i ellerine teslim etti. Bezek'te onlardan on bin kişiyi öldürdüler. 5Adoni-Bezek'le[p]

orada karşılaşıp savaşa tutuştular, Kenanlılar'la Perizliler'i yenilgiye uğrattılar. 6Adoni-Bezek kaçtı, ama peşine düşüp onu yakaladılar; elleriyle ayaklarının başparmaklarını kestiler.

7O zaman Adoni-Bezek şöyle dedi: “Elleriyle ayaklarının başparmakları kesilmiş yetmiş kral, soframdan düşen kırıntıları toplayıp yerdi. Tanrı bana onlara yaptıklarımın karşılığını veriyor.”

Adoni-Bezek'i Yeruşalim'e götürdüler; orada öldü.

8Yahudaoğulları Yeruşalim'e saldırıp kenti aldılar; halkı kılıçtan geçirerek kenti ateşe verdiler. 9Sonra dağlık bölgede, Negev'de ve Şefela'da yaşayan Kenanlılar'la savaşmak üzere güneye yöneldiler. 10[*]

Eski adı Kiryat-Arba olan Hevron'da yaşayan Kenanlılar'ın üzerine yürüyerek Şeşay, Ahiman ve Talmay'ı yenilgiye uğrattılar. 11Oradan eski adı Kiryat-Sefer olan Devir Kenti halkının üzerine yürüdüler.

12Kalev, “Kiryat-Sefer halkını yenip orayı ele geçirene kızım Aksa'yı eş olarak vereceğim” dedi. 13Kenti Kalev'in küçük kardeşi Kenaz'ın oğlu Otniel ele geçirdi. Bunun üzerine Kalev kızı Aksa'yı ona eş olarak verdi. 14Kız Otniel'in yanına varınca, onu babasından bir tarla istemeye zorladı. Kalev, eşeğinden inen kızına, “Bir isteğin mi var?” diye sordu. 15Kız, “Bana bir armağan ver” dedi, “Madem Negev'deki toprakları bana verdin, su kaynaklarını da ver.” Böylece Kalev yukarı ve aşağı su kaynaklarını ona verdi.

16Musa'nın kayınbabasının torunları olan Kenliler, Yahudaoğulları'yla birlikte Hurma Kenti'nden[r]

ayrılıp Arat'ın güneyindeki Yahuda Çölü'nde yaşamaya gittiler.

17Bundan sonra Yahudaoğulları, kardeşleri Şimonoğulları'yla birlikte gidip Sefat Kenti'nde oturan Kenanlılar'ı yenilgiye uğrattılar. Kenti tümüyle yıktılar ve oraya Horma[s]

adını verdiler. 18Yahudaoğulları Gazze'yi, Aşkelon'u, Ekron'u ve bunlara bağlı toprakları da ele geçirdiler.

19RAB Yahudaoğulları'yla birlikteydi. Yahudaoğulları dağlık bölgeyi ele geçirdilerse de ovada yaşayan halkı kovamadılar. Çünkü bunların demirden savaş arabaları vardı. 20Musa'nın sözü uyarınca Hevron'u Kalev'e verdiler. Kalev de Anak'ın üç torununu oradan sürdü.

21[*]

Bununla birlikte Benyaminoğulları Yeruşalim'de yaşayan Yevuslular'ı kovmadılar. Yevuslular bugün de Yeruşalim'de Benyaminoğulları'yla birlikte yaşıyorlar.

22Yusuf'un soyundan gelenler Beytel'in üzerine yürüdüler. RAB onlarla birlikteydi. 23-24Eski adı Luz olan Beytel Kenti hakkında bilgi toplamak için gönderdikleri casuslar kentten çıkan bir adam gördüler. Ona, “Kentin girişini bize gösterirsen, sana iyi davranırız” dediler. 25Kentin girişini gösteren adamla ailesini serbest bıraktılar, kent halkını ise kılıçtan geçirdiler.26Adam Hitit* topraklarına göç ederek Luz adında bir kent kurdu; kent bugün de bu adla anılıyor.

27[*]

Manaşşeoğulları Beytşean, Taanak, Dor, Yivleam, Megiddo ve bunların çevre köylerindeki halkı kovmadı. Çünkü Kenanlılar bu topraklarda kalmakta kararlıydı. 28İsrailliler Kenan halkını tümüyle kovmadılar; ama zamanla güçlenince onları angaryasına çalıştırdılar.

29[*]

Efrayimoğulları Gezer'de yaşayan Kenanlılar'ı buradan sürmediler. Kenanlılar Gezer'de İsrailliler'in arasında yaşadılar.

30Zevulun da Kitron ve Nahalol halklarını kovmadı. İsrailliler arasında yaşayan bu Kenanlılar angarya işler yaptılar.

31Aşeroğulları'na gelince, onlar da Akko, Sayda, Ahlav, Akziv, Helba, Afek ve Rehov halklarını kovmadılar. 32Bu topraklardaki Kenanlılar'ı kovmayıp onlarla birlikte yaşadılar.

33Naftali Beytşemeş ve Beytanat halkını kovmadı. Buraların halkı olan Kenanlılar'la birlikte yaşayıp onları angaryasına çalıştırdı.

34Amorlular Danoğulları'nı ovaya inmekten alıkoyarak dağlık bölgelerde tuttular. 35Amorlular Heres Dağı'nda, Ayalon'da ve Şaalvim'de kalmakta kararlıydılar. Yusuf'un torunları güçlenince onları angaryasına çalıştırmaya başladılar.

36Amorlular'ın sınırı Akrep Geçidi'nden Sela'ya ve ötesine uzanıyordu.

2

Rab'bin Meleği İsrailliler'i Azarlıyor

1RAB'bin meleği Gilgal'dan Bokim'e gitti ve İsrailliler'e şöyle dedi: “Sizi Mısır'dan çıkarıp atalarınıza söz verdiğim toprağa getirdim. ‘Sizinle yaptığım antlaşmayı hiçbir zaman bozmayacağım’ dedim. 2[*]

Dedim ki, ‘Bu topraklarda yaşayanlarla antlaşma yapmayın; sunaklarını yıkın.’ Ama sözümü dinlemediniz. Bunu neden yaptınız? 3Onun için şimdi, ‘Bu halkları önünüzden kovmayacağım; onlar böğrünüzde diken, ilahları da size tuzak olacak’ diyorum.”

4RAB'bin meleği sözlerini bitirince bütün İsrail halkı hıçkıra hıçkıra ağlamaya başladı. 5Bu yüzden oraya Bokimş

adını verdiler ve orada RAB'be kurban sundular.

Yeşu'nun Ölümü

(Yşu.24:28-31)

6Bundan sonra Yeşu halkı gönderdi. İsrailliler paylarına düşen toprakları miras edinmek için yola çıktılar. 7Yeşu yaşadıkça ve RAB'bin İsrail için yaptığı büyük işleri görmüş olup Yeşu'dan sonra sağ kalan ileri gelenler durdukça halk RAB'be kulluk etti. 8RAB'bin kulu Nun oğlu Yeşu yüz on yaşında öldü. 9[*]

Onu Efrayim'in dağlık bölgesindeki Gaaş Dağı'nın kuzeyine, kendi mülkünün sınırları içinde kalan Timnat-Heres'e gömdüler.

İsrailliler Rab'den Uzaklaşıyor

10Bu kuşaktan olanların hepsi ölüp atalarına kavuştuktan sonra, RAB'bi tanımayan ve O'nun İsrail için yaptıklarını bilmeyen yeni bir kuşak yetişti. 11İsrailliler RAB'bin gözünde kötü olanı yaptılar, Baallar'a* taptılar. 12Kendilerini Mısır'dan çıkaran atalarının Tanrısı RAB'bi terk ettiler. Çevrelerinde yaşayan ulusların değişik ilahlarına bağlanıp onlara taparak RAB'bi öfkelendirdiler. 13Çünkü RAB'bi terk edip Baal'a ve Aştoretler'e* taptılar.

14Bunun üzerine RAB İsrail'e öfkelendi. Onları, her şeylerini alan yağmacıların eline teslim etti; artık karşı koyamadıkları çevredeki düşmanlarının kölesi yaptı. 15RAB söylediği ve ant içtiği gibi, onlara karşı olduğundan, savaşa her gittiklerinde yenilgiye uğradılar. Büyük sıkıntı içindeydiler.

16Sonra RAB onları yağmacıların elinden kurtaran hakimler çıkardı. 17Ama hakimlerini de dinlemediler. RAB'be vefasızlık ederek başka ilahlara taptılar. RAB'bin buyruklarını yerine getiren ataları gibi davranmadılar, onların izlediği yoldan çabucak saptılar. 18RAB onlar için ne zaman bir hakim çıkardıysa, onunla birlikte oldu; hakim yaşadığı sürece onları düşmanlarının elinden kurtardı. Baskı ve zulüm altında inledikleri zaman RAB onlara acıyordu. 19Ne var ki, hakimleri ölür ölmez yine başka ilahlara bağlanıyor, onlara kulluk edip tapıyorlardı. Bu yolda atalarından beter oldular. Yaptıkları kötülüklerden ve inatçılıktan vazgeçmediler.

20RAB bu yüzden İsrail'e öfkelenerek şöyle dedi: “Madem bu ulus atalarının uymasını buyurduğum antlaşmayı bozdu ve sözümü dinlemedi, 21ben de Yeşu öldüğünde bu topraklarda bıraktığı ulusların hiçbirini artık önlerinden kovmayacağım.22Ataları gibi özenle RAB'bin yolundan gidip gitmeyeceklerini görmek için onları bu uluslarla sınayacağım.”

23RAB o ulusları hemen kovmamış, Yeşu'nun eline teslim etmeyerek ülkelerinde kalmalarına izin vermişti.

3

1-2Kenan'daki savaşların hiçbirine katılmamış olan İsrailliler'i sınamak ve hiç savaş deneyimi olmayan yeni kuşaklara savaş eğitimi vermek için RAB'bin dokunmadığı uluslar şunlardır: 3Beş Filist Beyliği, bütün Kenanlılar, Saydalılar, Baal-Hermon Dağı'ndan Levo-Hamat'a kadar uzanan Lübnan dağlarında yaşayan Hivliler. 4RAB İsrailliler'i sınamak, Musa aracılığıyla atalarına verdiği buyrukları yerine getirip getirmeyeceklerini görmek için bu ulusları ülkelerinde bıraktı.

5Böylece İsrailliler Kenan, Hitit*, Amor, Periz, Hiv ve Yevus halkları arasında yaşadılar. 6Onlardan kız aldılar, kızlarını onların oğullarına verdiler ve onların ilahlarına taptılar.

Otniel

7RAB'bin gözünde kötü olanı yapan İsrailliler Tanrıları RAB'bi unutup Baallar'a* ve Aşera* putlarına taptılar. 8Bunun üzerine RAB İsrail'e öfkelendi ve onları Aram– Naharayim Kralı Kuşan-Rişatayim'in eline teslim etti. İsrailliler sekiz yıl Kuşan-Rişatayim'in boyunduruğunda kaldılar. 9Ama RAB'be yakarmaları üzerine RAB onlara Otniel adında bir kurtarıcı çıkardı. Kalev'in küçük kardeşi Kenaz'ın oğlu Otniel onları kurtardı. 10RAB'bin Ruhu Otniel'in üzerine indi. Otniel İsrailliler'i yönetti, onlar için savaştı. RAB Aram-Naharayim Kralı Kuşan-Rişatayim'i onun eline teslim etti. Artık Otniel ondan daha güçlüydü. 11Ülke Kenaz oğlu Otniel'in ölümüne dek kırk yıl barış içinde yaşadı.

Ehut

12Sonra İsrailliler yine RAB'bin gözünde kötü olanı yaptılar. RAB gözünde kötü olanı yaptıkları için Moav Kralı Eglon'u onlara karşı güçlendirdi. 13Kral Eglon Ammonlular'la Amalekliler'i kendi tarafına çekerek İsrail'e saldırdı. Onları bozguna uğratarak Hurma Kenti'ni ele geçirdi. 14İsrailliler on sekiz yıl Moav Kralı Eglon'un boyunduruğu altında kaldılar.

15Ama RAB'be yakarmaları üzerine RAB onlar için Ehut adında bir kurtarıcı çıkardı. Benyaminli Gera'nın oğlu Ehut solaktı. İsrailliler Ehut'un eliyle Moav Kralı Eglon'a haraç gönderdiler. 16Ehut kendine bir arşın[t]

uzunluğunda iki ağızlı bir kama yaptı ve bunu sağ kalçası üzerine, giysisinin altına sakladı. 17Varıp haracı Moav Kralı Eglon'a sundu. Eglon çok şişman bir adamdı. 18Ehut haracı sunduktan sonra, haracı taşımış olan adamlarını salıverdi. 19Ama kendisi Gilgal yakınındaki taş putlardan[u]

geri döndü. “Ey kral, sana gizli bir haberim var” dedi. Kral ona, “Sus” diyerek yanındaki adamların hepsini dışarı çıkardı.

20Ehut, üst kattaki serin odasında yalnız kalan krala yaklaşarak, “Tanrı'dan sana bir haber getirdim” deyince kral tahtından kalktı. 21Ehut sol eliyle sağ kalçası üzerindeki kamayı çekti ve kralın karnına sapladı. 22Kamanın ucu kralın sırtından çıktı. Bıçağın ardından kabza da ete saplanmıştı. Ehut kamayı çekmeyince kama kralın yağlı karnına gömüldü.23Ehut sofaya çıktı, üst kattaki odanın kapısını ardından çekip kilitledi. 24O çıktıktan sonra, geri gelen kralın hizmetkârları üst kattaki odanın kapılarını kilitli buldular. Birbirlerine, “Su döküyor olmalı” dediler. 25Uzun süre bekledilerse de kral odanın kapılarını açmadı. Bunun üzerine bir anahtar bulup kapıyı açtılar. Efendilerinin ölüsü yerde yatıyordu.

26Onlar beklerken Ehut kaçmış, taş putları geçerek Seira'ya yönelmişti. 27Oraya varınca Efrayim'in dağlık bölgesine çıkıp boru çaldı. İsrailliler onunla birlikte dağlardan indiler. Ehut önden gidiyordu. 28Onlara, “Beni izleyin” dedi, “RAB düşmanlarınızı, Moavlılar'ı elinize teslim etti.”

Ehut'u izleyen İsrailliler, Moav'a giden Şeria geçitlerini tuttular, kimseyi geçirmediler. 29Moav'ın güçlü yiğitlerinden on bin kadarını vurup öldürdüler; hiç kurtulan olmadı. 30Moav o gün İsrailliler'in boyunduruğuna girdi. Ülke seksen yıl barış içinde yaşadı.

Şamgar

31Ehut'tan sonra Anat oğlu Şamgar başa geçti. Şamgar Filistliler'den altı yüz kişiyi üvendireyle öldürerek İsrailliler'i kurtardı.

4

Debora

1Ehut'un ölümünden sonra İsrailliler yine RAB'bin gözünde kötü olanı yaptılar. 2RAB de İsrailliler'i Hasor'da egemenlik süren Kenanlı kral Yavin'in eline teslim etti. Yavin'in Sisera adında bir ordu komutanı vardı; Haroşet-Goyim'de yaşardı.3Dokuz yüz demir savaş arabasına sahip olan Yavin, yirmi yıldır İsrailliler'i acımasızca eziyordu. Bu yüzden İsrailliler RAB'be yakardılar.

4O sırada İsrail'i Lappidot'un karısı Peygamber Debora yönetiyordu. 5Debora Efrayim'in dağlık bölgesinde, Rama ile Beytel arasındaki hurma ağacının altında oturur, kendisine gelen İsrailliler'in davalarına bakardı. 6Debora bir gün adam gönderip Avinoam oğlu Barak'ı Kedeş-Naftali'den çağırttı. Ona, “İsrail'in Tanrısı RAB, yanına Naftali ve Zevulunoğulları'ndan on bin kişi alıp Tavor Dağı'na gitmeni buyuruyor” dedi, 7“RAB, ‘Kral Yavin'in ordu komutanı Sisera'yı, savaş arabalarını ve ordusunu Kişon Vadisi'ne, senin yanına çekip eline teslim edeceğim’ diyor.”

8Barak Debora'ya, “Eğer benimle gelirsen giderim” dedi, “Benimle gelmezsen gitmem.”

9Debora, “Seninle gelmesine gelirim, ama böyle bir yol tuttuğun için onurlandırılmayacaksın” dedi, “Çünkü RAB Sisera'yı bir kadının eline teslim etmiş olacak.” Böylece Debora kalkıp Barak'la birlikte Kedeş'e gitti. 10Barak Zevulun ve Naftali oğullarını Kedeş'te topladı. Ardında on bin kişi vardı. Debora da onunla birlikte gitti.

11Kenliler'den Hever, Musa'nın kayınbiraderi Hovav'ın torunlarından, yani Kenliler'den ayrılmış, çadırını Kedeş yakınında Saanannim'deki meşe ağacının yanına kurmuştu.

12Avinoam oğlu Barak'ın Tavor Dağı'na çıktığını duyan Sisera, 13dokuz yüz demir arabasını ve yanındaki halkı Haroşet-Goyim'den çıkarıp Kişon Vadisi'nde topladı.

14Debora Barak'a, “Haydi kalk! Çünkü RAB'bin Sisera'yı senin eline teslim ettiği gün bugündür” dedi, “RAB senin önünden gidiyor.” Bunun üzerine Barak ardında on bin kişiyle Tavor Dağı'ndan indi. 15RAB, Sisera'yı, savaş arabalarını sürenleri ve ordusunu Barak'ın önünde şaşkına çevirerek bozguna uğrattı. Sisera savaş arabasından indi ve yaya olarak kaçtı. 16Barak savaş arabalarını ve orduyu Haroşet-Goyim'e kadar kovaladı. Sisera'nın bütün ordusu kılıçtan geçirildi, tek kişi bile kurtulamadı.

17Yaya olarak kaçan Sisera ise Kenliler'den Hever'in karısı Yael'in çadırına sığındı. Çünkü Hasor Kralı Yavin'le Kenliler'den Hever'in arası iyiydi.

18Yael Sisera'yı karşılamaya çıktı. Ona, “Korkma, efendim, gel çadırıma sığın” dedi. Çadırına sığınan Sisera'nın üzerine bir yorgan örttü.

19Sisera, “Susadım, lütfen biraz su ver de içeyim” dedi. Yael süt tulumunu açıp ona içirdikten sonra üzerini yine örttü.

20Sisera kadına, “Çadırın kapısında dur” dedi, “Biri gelir de çadırda kimse var mı diye sorarsa, yok de.” 21Hever'in karısı Yael eline bir çadır kazığı ile tokmak aldı. Yorgunluktan derin bir uykuya dalmış olan Sisera'ya sessizce yaklaşarak kazığı şakağına dayadı ve yere saplanıncaya dek çaktı. Sisera hemen öldü.

22Yael Sisera'yı kovalayan Barak'ı karşılamaya çıktı. “Gel, aradığın adamı sana göstereyim” dedi.

Barak kadını izledi ve şakağına kazık çakılmış Sisera'yı ölü buldu.

23Böylece Tanrı o gün Kenanlı kral Yavin'i İsrailliler'in önünde bozguna uğrattı. 24Giderek güçlenen İsrailliler sonunda Kenanlı kral Yavin'i ortadan kaldırdılar.

5

Debora'nın Ezgisi

1Debora ile Avinoam oğlu Barak o gün şu ezgiyi söylediler:

2“İsrail'in önderleri başı çekince,

Halk gönüllü olarak savaşınca

RAB'be övgüler sunun.

3Dinleyin, ey krallar!

Ey yönetenler, kulak verin!

RAB'be ezgiler söyleyip

İsrail'in Tanrısı RAB'bi ilahilerle öveceğim.

4[*]

Seir'den çıktığında, ya RAB,

Edom kırlarından geçtiğinde,

Yer sarsıldı, göklerden yağmur boşandı,

Evet, bulutlar yağmur yağdırdı.

5Sina Dağı'nda olan RAB'bin,

İsrail'in Tanrısı RAB'bin önünde

Dağlar sarsıldı.

6Anat oğlu Şamgar zamanında,

Yael zamanında kervanların ardı kesildi.

Yolcular sapa yollardan gider oldu.

7Bomboştu İsrail'in köyleri,

Ben İsrail'de ana olarak ortaya çıkıncaya dek,

Ben Debora ortaya çıkıncaya dek

İsrail'in köyleri bomboştu.

8Yeni ilahlar seçtikleri zaman

Savaş kentin kapılarına dayandı.

İsrail'deki kırk bin askerin elinde

Ne kalkan ne de mızrak vardı.

9Yüreğim İsrail'i yönetenlerle

Ve halkın arasındaki gönüllülerledir.

RAB'be övgüler sunun!

10Ey semerleri pahalı boz eşeklere binenler,

Ey yoldan yaya gidenler, dinleyin!

11Kuyu başındaki kalabalıklar

RAB'bin zaferlerini,

İsrail savaşçılarının zaferlerini anlatıyorlar.

Ardından RAB'bin halkı kent kapılarına

Akın etmeye başladı.

12Uyan, uyan Debora, uyan uyan!

Söyle, ezgiler söyle!

Ey Avinoam oğlu Barak,

Kalk, götür tutsaklarını.

13Geriye kalanlar soyluların yanına geldi,

RAB'bin halkı yiğitleriyle bana geldi.

14Amalek kökünden olanlar Efrayim'den geldi,

Benyaminliler de seni izleyenlerin arasındaydı.

Yöneticiler Makir'den,

Başbuğ asasını taşıyanlar Zevulun'dan geldi.

15Debora'yla birlikteydi İssakar'ın beyleri.

Evet, İssakaroğulları da Barak'ın ardından

Hızla ovaya indi.

Ama Ruben oymağının bölükleri

Büyük bir kararsızlık içindeydi.

16Sürülerine kaval çalan çobanları

Dinlemek için neden ağıllarda kaldılar?

Evet, Ruben oymağının bölükleri

Büyük bir kararsızlık içindeydi.

17Gilatlılar Şeria Irmağı'nın ötesinde kaldı,

Dan oymağıysa gemilerde oyalandı.

Aşer oymağı deniz kıyısında dinlendi,

Koylarda yan gelip oturdu.

18Ama Zevulun ve Naftali halkları

Tehlikeye attılar canlarını savaş alanında.

19Taanak'ta ve Megiddo sularının kıyısında

Krallar gelip savaştılar.

Kenan kralları da savaştı.

Ancak ne gümüş ne ganimet aldılar.

20Yıldızlar göklerden savaşa katıldı.

Göğü bir baştan öbür başa geçerken,

Sisera'ya karşı savaştı.

21Kişon Irmağı, o eski ırmak,

Süpürüp götürdü onları.

Yürü, ey ruhum, üzerlerine güçle yürü!

22O zaman atlar dörtnala koştu.

Güçlü atların toynakları

Yerde izler bıraktı.

23RAB'bin meleği, ‘Meroz Kenti'ni lanetleyin’ dedi,

‘Halkına lanetler yağdırın.

Çünkü RAB'bin yardımına,

Zorbalara karşı RAB'bin yardımına koşmadılar.’

24Kenliler'den Hever'in karısı Yael

Kadınlar arasında alabildiğine kutsansın.

Çadırlarda yaşayan kadınlar arasında

Alabildiğine kutsansın.

25Sisera su istedi, Yael ona süt verdi.

Soylulara yaraşır bir çanakla ayran sundu.

26Sol eline çadır kazığını,

Sağ eline işçi tokmağını aldı.

Vurdu, Sisera'nın başını ezdi.

Şakağına çaktı kazığı, deldi geçirdi.

27Ayaklarının dibine çöktü,

Yere serildi Sisera.

Düşüp yığıldı Yael'in ayakları dibine,

Yığıldığı yerde cansız kaldı.

28Sisera'nın annesi parmaklıkların ardından,

Pencereden bakıp feryat etti:

‘Oğlumun savaş arabası

Neden bu kadar gecikti,

Nal sesleri neden duyulmuyor?’

29Bilge kadınlar onu yanıtladılar.

O da şöyle düşündü:

30‘Ganimeti bulmuş, paylaşıyor olmalılar.

Her yiğide bir ya da iki kız,

Sisera'ya ganimet olarak rengarenk giysiler,

Evet, işlemeli, rengarenk giysiler.

Yağmacıların boyunları için

İki yanı işlemeli renkli giysiler,

Hepsi ganimet.’

31Ya RAB, bütün düşmanların böyle yok olsun.

Seni sevenlerse,

Bütün gücüyle doğan güneş gibi olsunlar.”

Bundan sonra ülke kırk yıl barış içinde yaşadı.

6

Gidyon

1İsrailliler yine RAB'bin gözünde kötü olanı yaptılar. RAB de onları yedi yıl süreyle Midyanlılar'ın eline teslim etti.2Midyan boyunduruğu İsrailliler'e öyle ağır geldi ki, dağlarda kendilerine sığınaklar, mağaralar, kaleler yaptılar. 3Ekin ektikleri vakit, Midyanlılar, Amalekliler ve öbür doğulu halklar topraklarına girip 4ordugah kurarlardı. Gazze'ye dek ekinleri yok eder, koyun, sığır, eşek gibi geçim kaynağı olan her şeyi alırlardı. 5Hayvanları ve çadırlarıyla birlikte çekirge sürüsü gibi gelirlerdi. Adamları, develeri saymak olanaksızdı. Yakıp yıkmak amacıyla toprakları işgal ederlerdi. 6Midyanlılar İsrail'i öyle yoksul düşürdüler ki, İsrailliler RAB'be yakarmaya başladılar.

7İsrailliler Midyanlılar'dan ötürü RAB'be yakarınca, 8RAB onlara bir peygamber gönderdi. Peygamber onlara şöyle dedi: “İsrail'in Tanrısı RAB diyor ki, ‘Sizi Mısır'dan ben çıkardım, köle olduğunuz ülkeden ben getirdim. 9Mısırlılar'ın elinden, size baskı yapanların hepsinin elinden sizi ben kurtardım. Onları önünüzden kovdum, topraklarını size verdim. 10Size dedim ki, Ben Tanrınız RAB'bim. Topraklarında yaşadığınız Amorlular'ın ilahlarına tapmayın. Ama sözümü dinlemediniz.’ ”

11RAB'bin meleği gelip Aviezerli Yoaş'ın Ofra Kenti'ndeki yabanıl fıstık ağacının altında oturdu. Yoaş'ın oğlu Gidyon, buğdayı Midyanlılar'dan kurtarmak için üzüm sıkma çukurunda dövüyordu. 12RAB'bin meleği ona görünerek, “Ey yiğit savaşçı, RAB seninledir” dedi.

13Gidyon, “Ey Efendim, eğer RAB bizimleyse bütün bunlar neden başımıza geldi?” diye karşılık verdi, “Atalarımız RAB'bin bizi Mısır'dan çıkardığını söylemediler mi? Bize anlattıkları RAB'bin bütün o harikaları nerede? RAB bizi terk etti, Midyanlılar'ın eline teslim etti.”

14RAB Gidyon'a dönüp, “Kendi gücünle git, İsrail'i Midyanlılar'ın elinden kurtar” dedi, “Seni ben gönderiyorum.”

15Gidyon, “Ey Efendim, ben İsrail'i nasıl kurtarabilirim?” diye karşılık verdi, “Ait olduğum boy Manaşşe oymağının en zayıf boyudur. Ben de ailemin en genç adamıyım.”

16RAB, “Ben seninle olacağım” dedi, “Midyanlılar'ı tek bir adamı yener gibi bozguna uğratacaksın.”

17Gidyon, “Benden hoşnutsan, benimle konuşanın sen olduğuna dair bana bir belirti göster” dedi, 18“Lütfen gelip sana adağımı sununcaya, önüne koyuncaya dek buradan ayrılma.”

RAB, “Sen dönünceye dek kalırım” diye yanıtladı.

19Gidyon eve gidip bir oğlak kesti, bir efaü

undan mayasız pide yaptı. Eti sepete, et suyunu tencereye koydu; bunları getirip yabanıl fıstık ağacının altında meleğe sundu.

20Tanrı'nın meleği, “Eti ve mayasız pideleri al, şu kayanın üzerine koy. Et suyunu ise dök” dedi. Gidyon söyleneni yaptı.21RAB'bin meleği elindeki değneğin ucuyla ete ve mayasız pidelere dokununca kayadan ateş fışkırdı. Ateş eti ve mayasız pideleri yakıp kül etti. Sonra RAB'bin meleği gözden kayboldu. 22Gidyon, gördüğü kişinin RAB'bin meleği olduğunu anlayınca, “Eyvah, Egemen RAB! Meleğinin yüzünü gördüm” dedi.

23RAB ona, “Sana esenlik olsun. Korkma, ölmeyeceksin” dedi.

24Gidyon orada RAB için bir sunak yaptı. Sunağa “Yahve şalom[v]

” adını verdi. Sunak bugün de Aviezerliler'in Ofra Kenti'nde duruyor.

25Aynı gece RAB, Gidyon'a, “Babanın boğasını, yedi yaşındaki ikinci boğayı al” dedi, “Sonra babanın Baal* için yaptırdığı sunağı yık. Sunağın yanındaki Aşera* putunu kes. 26Tanrın RAB için bu höyüğün üstünde uygun bir sunak yap. İkinci boğayı al, keseceğin Aşera putunun odunlarıyla yakmalık sunu* olarak sun.” 27Gidyon adamlarından onunu yanına alarak RAB'bin kendisine buyurduklarını yerine getirdi. Ne var ki, ailesinden ve kent halkından korktuğu için bunu gündüz yerine gece yaptı.

28Sabah erkenden kalkan kent halkı, Baal'a ait sunağın yıkıldığını, yanındaki Aşera putunun kesildiğini, ikinci boğanın yeni yapılan sunak üzerinde sunulduğunu gördü. 29Birbirlerine, “Bu işi kim yaptı?” diye sordular. Araştırıp soruşturduktan sonra, bu işi Yoaş oğlu Gidyon'un yaptığını anladılar. 30Bunun üzerine Yoaş'a, “Oğlunu dışarı çıkar” dediler, “Ölmesi gerek. Çünkü Baal'ın sunağını yıktı, yanındaki Aşera putunu kesti.”

31Yoaş çevresindeki öfkeli kalabalığa, “Baal'ı savunmak size mi düştü?” dedi, “Siz mi onu kurtaracaksınız? Onu savunan şafak sökmeden ölecek. Baal tanrıysa, bırakın kendini savunsun. Yıkılan sunak onun!”

32O gün Yoaş, “Baal kendini savunsun, yıkılan sunak onun sunağıdır” diyerek Gidyon'a Yerubbaal[y]

adını verdi.

33Bu arada Midyanlılar, Amalekliler ve öbür doğulu halklar birleşerek Şeria Irmağı'nı geçtiler, gidip Yizreel Vadisi'nde ordugah kurdular. 34RAB'bin Ruhu Gidyon'u yönlendirmeye başladı. Gidyon borusunu çalınca Aviezerliler onun çevresinde toplandı. 35Gidyon bütün Manaşşe'ye ulaklar göndererek oranın halkını da topladı. Aşer, Zevulun ve Naftali'ye de ulaklar gönderdi. Onlar da onu karşılamaya çıktılar.

36Gidyon Tanrı'ya şöyle seslendi: “Söz verdiğin gibi İsrail'i benim aracılığımla kurtaracağın doğruysa, 37çiy yalnızca harman yerine koyduğum yün yapağının üzerine düşsün, topraksa kuru kalsın. Böylece, söylediğin gibi İsrail'i benim aracılığımla kurtaracağını bileceğim.”

38Ve öyle oldu. Ertesi gün erkenden kalkan Gidyon yapağıyı alıp sıktı. Yapağıdan bir tas dolusu çiy süzüldü.

39Bunun üzerine Gidyon Tanrı'ya şöyle seslendi: “Bana kızma, bir istekte daha bulunmak istiyorum. Yapağıyla bir deneme daha yapmama izin ver. Lütfen bu kez yalnızca yapağı kuru kalsın, topraksa çiyle ıslansın.”

40Tanrı o gece Gidyon'un dediğini yaptı. Yapağı kuru kaldı, toprağın her yanıysa çiyle kaplandı.

7

Gidyon Midyanlılar'ı Yeniyor

1Yerubbaal –Gidyon– ile yanındaki halk erkenden kalkıp Harot Pınarı'nın başında ordugah kurdular. Midyanlılar'ın ordugahıysa onların kuzeyinde, More Tepesi'nin yanındaki vadideydi.

2RAB Gidyon'a şöyle dedi: “Yanında fazla adam var; Midyan'ı onların eline teslim etmem. Yoksa İsrailliler, ‘Kendi gücümüzle kurtulduk’ diyerek bana karşı övünebilirler. 3[*]

Şimdi halka şunu söyle: ‘Korkudan titreyen dönsün, Gilat Dağı'ndan geri gitsin.’ ” Bunun üzerine halktan yirmi iki bin kişi döndü, on bin kişi orada kaldı.

4RAB Gidyon'a, “Adamların sayısı hâlâ fazla” dedi, “Kalanları suyun başına götür, onları orada senin için sınayayım. ‘Bu seninle gidecek’ dediğim adam seninle gidecek; ‘Bu seninle gitmeyecek’ dediğim gitmeyecek.”

5Gidyon halkı suyun başına götürdü. RAB Gidyon'a, “Köpek gibi diliyle su içenleri bir yana, su içmek için dizleri üzerine çökenleri öbür yana ayır” dedi.

6Ellerini ağızlarına götürerek dilleriyle su içenlerin sayısı üç yüzü buldu. Geri kalanların hepsi su içmek için dizleri üzerine çöktüler. 7RAB Gidyon'a, “Sizi diliyle su içen üç yüz kişinin eliyle kurtaracağım” dedi, “Midyanlılar'ı senin eline teslim edeceğim. Öbürleri yerlerine dönsün.”

8Gidyon yalnız üç yüz kişiyi alıkoyarak geri kalan İsrailliler'i çadırlarına gönderdi. Bu üç yüz kişi, gidenlerin kumanyalarıyla borularını da aldılar. Midyanlılar'ın ordugahı Gidyon'un aşağısında, vadideydi.

9RAB aynı gece Gidyon'a, “Kalk, ordugaha saldır” dedi, “Çünkü orayı senin eline teslim ediyorum. 10Ordugaha yalnız gitmekten korkuyorsan, uşağın Pura'yı da yanına al. 11Midyanlılar'ın söylediklerine kulak kabart. O zaman ordugahlarına saldırmaya cesaret bulursun.”

Böylece Gidyon uşağı Pura ile ordugahın yanına kadar sokuldu. 12Midyanlılar, Amalekliler ve öbür doğulu halklar çekirge sürüsü gibi vadiye yayılmışlardı. Kıyıların kumu kadar çok, sayısız develeri vardı. 13Gidyon ordugahın yanına vardığında, adamlardan biri arkadaşına gördüğü düşü anlatıyordu. “Bir düş gördüm” diyordu, “Arpa unundan yapılmış bir somun ekmek, Midyan ordugahına doğru yuvarlanarak çadıra kadar geldi, çadıra çarpıp onu devirdi, altüst etti. Çadır yerle bir oldu.”

14Adamın arkadaşı şöyle karşılık verdi: “Bu, İsrailli Yoaş oğlu Gidyon'un kılıcından başka bir şey değildir. Tanrı Midyan'ı ve bütün ordugahı onun eline teslim edecek.”

15Gidyon düşü ve yorumunu duyunca Tanrı'ya tapındı. İsrail ordugahına döndü ve adamlarına, “Kalkın! RAB Midyan ordugahını elinize teslim etti” dedi. 16Sonra üç yüz adamını üç bölüğe ayırdı. Hepsine borular, boş testiler ve testilerin içinde yakılmak üzere çıralar verdi. 17Onlara, “Gözünüz bende olsun” dedi, “Ben ne yaparsam siz de onu yapın. Ordugahın yanına vardığımda ne yaparsam siz de aynısını yapın. 18Ben ve yanımdakiler borularımızı çalınca, siz de ordugahın çevresinde durup borularınızı çalın ve, ‘RAB için ve Gidyon için!’ diye bağırın.”

19Gidyon ile yanındaki yüz kişi gece yarısından az önce, nöbetçi değişiminden hemen sonra ordugahın yanına vardılar; borularını çalmaya başlayıp ellerindeki testileri kırdılar. 20Üç bölük de borularını çalıp testileri kırdı. Çalacakları boruları sağ ellerinde, çıralarıysa sol ellerinde tutuyorlardı. “Yaşasın RAB'bin ve Gidyon'un kılıcı!” diye bağırdılar. 21Onlar ordugahın çevresinde dururken, ordugahtakilerin hepsi koşuşmaya, bağırıp kaçışmaya başladı.

22Üç yüz boru birden çalınca RAB ordugahtakilerin hepsini kılıçla birbirlerine saldırttı. Midyan ordusu Serera'ya doğru, Beytşitta'ya, Tabbat yakınındaki Avel-Mehola sınırına dek kaçtı. 23Naftali, Aşer ve bütün Manaşşe'den çağrılan İsrailliler Midyanlılar'ı kovalamaya başladılar.

24Gidyon, Efrayim'in dağlık bölgesine gönderdiği ulaklar aracılığıyla, “İnip Midyanlılar'a saldırın” dedi, “Önlerini kesmek için Şeria Irmağı'nın Beytbara'ya kadar uzanan bölümünü tutun.” Efrayimoğulları Şeria Irmağı'nın Beytbara'ya kadarki bölümünü ele geçirdiler. 25Midyanlı iki önderi, Orev ile Zeev'i tutsak aldılar. Orev'i Orev Kayası'nda, Zeev'i ise Zeev'in üzüm sıkma çukurunda öldürerek Midyanlılar'ı kovalamaya devam ettiler. Orev'le Zeev'in kesik başlarını Şeria Irmağı'nın karşı yakasından Gidyon'a getirdiler.

8

Zevah ile Salmunna

1Efrayimoğulları Gidyon'a, “Midyanlılar'la savaşmaya gittiğinde bizi çağırmadın; bize neden böyle davrandın?” diyerek onu sert bir dille eleştirdiler.

2Gidyon, “Sizin yaptığınızın yanında benim yaptığım ne ki?” diye karşılık verdi, “Efrayim'in bağbozumundan artakalan üzümler, Aviezer'in bütün bağbozumu ürününden daha iyi değil mi? 3Tanrı Midyan önderlerini, Orev'i ve Zeev'i elinize teslim etti. Sizin yaptıklarınıza kıyasla ben ne yapabildim ki?” Gidyon'un bu sözleri onların öfkesini yatıştırdı.

4Gidyon bitkin olmalarına karşın Midyanlılar'ı kovalamayı sürdüren üç yüz adamıyla Şeria Irmağı'na ulaşıp karşıya geçti.5Sukkot'a vardıklarında kent halkına, “Lütfen ardımdaki adamlara ekmek verin, bitkin haldeler” dedi, “Ben Midyan kralları Zevah ve Salmunna'yı kovalıyorum.”

6Sukkot önderleri, “Zevah ile Salmunna'yı tutsak aldın mı ki, orduna ekmek verelim?” dediler.

7Gidyon, “Öyle olsun!” diye karşılık verdi, “RAB Zevah ile Salmunna'yı elime teslim edince, bedenlerinizi çöl dikenleriyle, çalılarla yaracağım.”

8Gidyon oradan Penuel'e gitti ve oranın halkından da aynı şeyi istedi. Penuel halkı da Sukkot halkının verdiği yanıtın aynısını verdi. 9Gidyon onlara, “Esenlik içinde döndüğüm zaman bu kuleyi yıkacağım” dedi.

10Zevah ile Salmunna doğulu halkların ordularından artakalan yaklaşık on beş bin kişilik bir orduyla birlikte Karkor'daydılar. Eli kılıç tutan yüz yirmi bin savaşçı ölmüştü. 11Gidyon Novah ve Yogboha'nın doğusundan, göçebelerin yolundan geçerek düşman ordugahına saldırdı. Adamlar hazırlıksız yakalandılar. 12Zevah ile Salmunna kaçtıysa da Gidyon peşlerine düştü. Bu iki Midyan kralını, Zevah ile Salmunna'yı yakalayıp bütün ordularını bozguna uğrattı.

13Yoaş oğlu Gidyon Heres Geçidi yoluyla savaştan döndü. 14Yolda Sukkot'tan genç bir adamı yakalayıp sorguya çekti. Adam Sukkot önderleriyle ileri gelenlerinin adlarını, toplam yetmiş yedi kişinin adını yazıp Gidyon'a verdi.

15Gidyon Sukkot'a gidip halka şöyle dedi: “ ‘Zevah ile Salmunna'yı tutsak aldın mı ki bitkin adamlarına ekmek verelim’ diyerek beni aşağıladınız. İşte Zevah ile Salmunna!” 16Sonra kentin ileri gelenlerini topladı; Sukkot halkını çöl dikenleriyle, çalılarla döverek cezalandırdı. 17Ardından Penuel Kulesi'ni yıkıp kent halkını kılıçtan geçirdi.

18Sonra Zevah ile Salmunna'ya, “Tavor'da öldürdükleriniz nasıl adamlardı?” diye sordu.

“Tıpkı senin gibiydiler, hepsi kral oğullarına benziyordu” yanıtını verdiler.

19Gidyon, “Onlar kardeşlerimdi, öz annemin oğullarıydı” dedi, “Yaşayan RAB'bin adıyla ant içerim ki, onları sağ bıraksaydınız sizi öldürmezdim.” 20Sonra büyük oğlu Yeter'e, “Haydi, öldür onları” dedi. Ne var ki, henüz genç olan Yeter korktu, kılıcını çekmedi.

21Bunun üzerine Zevah ile Salmunna Gidyon'a, “Sen öldür bizi” dediler, “Erkeğin işini ancak erkek yapar.”

Böylece Gidyon varıp Zevah ile Salmunna'yı öldürdü. Develerinin boyunlarındaki hilal biçimi süsleri de aldı.

22İsrailliler Gidyon'a, “Sen, oğlun ve torunun bize önderlik edin” dediler. “Çünkü bizi Midyanlılar'ın elinden sen kurtardın.”

23Ama Gidyon, “Ben size önderlik etmem, oğlum da etmez” diye karşılık verdi, “Size RAB önderlik edecek.” 24Sonra, “Yalnız sizden bir dileğim var” diye sözünü sürdürdü, “Ele geçirdiğiniz ganimetin içindeki küpeleri bana verin.” –İsmaililer altın küpeler takarlardı.–

25İsrailliler, “Seve seve veririz” diyerek yere bir üstlük serdiler. Herkes ele geçirdiği küpeleri üstlüğün üzerine attı.26Hilaller, kolyeler, Midyan krallarının giydiği mor giysiler ve develerin boyunlarından alınan zincirler dışında, Gidyon'un aldığı altın küpelerin ağırlığı bin yedi yüz şekel[z]

tuttu. 27Gidyon bu altından bir efod* yaparak onu kendi kenti olan Ofra'ya yerleştirdi. Bütün İsrailliler bu put yüzünden RAB'be vefasızlık ettiler. Böylece efod Gidyon ile ailesi için bir tuzak oldu.

28İsrailliler'e yenilen Midyanlılar bir daha toparlanamadılar. Ülke Gidyon zamanında kırk yıl barış içinde yaşadı.

Gidyon'un Ölümü

29Yoaş oğlu Yerubbaal dönüp kendi evinde yaşamını sürdürdü. 30Çok sayıda kadınla evlendi ve yetmiş oğlu oldu.31Ayrıca Şekem'de bir cariyesi vardı. Bundan da bir oğlu oldu, adını Avimelek koydu. 32Yoaş oğlu Gidyon iyice yaşlanıp öldü. Aviezerliler'e ait Ofra Kenti'nde, babası Yoaş'ın mezarına gömüldü.

33Gidyon ölünce İsrailliler yine RAB'be vefasızlık ettiler. Baallar'a* taptılar. Baal-Berit'i ilah edinerek 34kendilerini çevrelerindeki düşmanlarının elinden kurtaran Tanrıları RAB'bi unuttular. 35İsrail'e büyük iyilikler yapan Yerubbaal'ın –Gidyon'un– ev halkına vefasızlık ettiler.

9

Avimelek

1Yerubbaal'ın oğlu Avimelek, dayılarının bulunduğu Şekem Kenti'ne giderek onlara ve annesinin boyundan gelen herkese şöyle dedi: 2“Şekem halkına şunu duyurun: ‘Sizin için hangisi daha iyi? Gidyon'un yetmiş oğlu tarafından yönetilmek mi, yoksa bir kişi tarafından yönetilmek mi?’ Unutmayın ki ben sizinle aynı etten, aynı kandanım.”

3Dayıları Avimelek'in söylediklerini Şekem halkına ilettiler. Halkın yüreği Avimelek'ten yanaydı. “O bizim kardeşimizdir” dediler. 4Ona Baal-Berit Tapınağı'ndan yetmiş parça gümüş verdiler. Avimelek bu parayla kiraladığı belalı serserileri peşine taktı. 5Sonra Ofra'ya, babasının evine dönüp kardeşlerini, Yerubbaal'ın yetmiş oğlunu bir taşın üzerinde kesip öldürdü. Yalnız Yerubbaal'ın küçük oğlu Yotam kaçıp gizlendiği için sağ kaldı.

6Şekem ve Beytmillo halkları toplanarak hep birlikte Şekem'de dikili taş meşesinin olduğu yere gittiler; Avimelek'i orada kral ilan ettiler.

7Olup biteni Yotam'a bildirdiklerinde Yotam Gerizim Dağı'nın tepesine çıkıp yüksek sesle halka şöyle dedi: “Ey Şekem halkı, beni dinleyin, Tanrı da sizi dinleyecek. 8Bir gün ağaçlar kendilerine bir kral meshetmek* istediler; zeytin ağacına gidip, ‘Gel kralımız ol’ dediler.

9“Zeytin ağacı, ‘İlahları ve insanları onurlandırmak için kullanılan yağımı bırakıp ağaçlar üzerinde sallanmaya mı gideyim?’ diye yanıtladı.

10“Bunun üzerine ağaçlar incir ağacına, ‘Gel sen kralımız ol’ dediler.

11“İncir ağacı, ‘Tatlılığımı ve güzel meyvemi bırakıp ağaçlar üzerinde sallanmaya mı gideyim?’ diye yanıtladı.

12“Sonra ağaçlar asmaya, ‘Gel sen bizim kralımız ol’ dediler. 13Asma, ‘İlahlarla insanlara zevk veren yeni şarabımı bırakıp ağaçlar üzerinde sallanmaya mı gideyim?’ dedi.

14“Sonunda ağaçlar karaçalıya, ‘Gel sen kralımız ol’ dediler.

15“Karaçalı, ‘Eğer gerçekten beni kendinize kral meshetmek istiyorsanız, gelin gölgeme sığının’ diye karşılık verdi, ‘Eğer sığınmazsanız, karaçalıdan çıkan ateş Lübnan'ın bütün sedir ağaçlarını yakıp kül edecektir.’

16“Şimdi siz Avimelek'i kral yapmakla içten ve dürüst davrandığınızı mı sanıyorsunuz? Yerubbaal'la ailesine iyilik mi ettiniz? Ona hak ettiği gibi mi davrandınız? 17Oysa babam sizi Midyanlılar'ın elinden kurtarmak için canını tehlikeye atarak sizin için savaştı. 18Ama bugün siz babamın ailesine karşı ayaklandınız, yetmiş oğlunu bir taşın üzerinde kesip öldürdünüz. Cariyesinden doğan Avimelek kardeşiniz olduğu için onu Şekem'e kral yaptınız. 19Eğer bugün Yerubbaal'la ailesine içten ve dürüst davrandığınıza inanıyorsanız, Avimelek'le sevinin, o da sizinle sevinsin! 20Ama öyle değilse, dilerim, Avimelek ateş olsun, Şekem ve Beytmillo halkını yakıp kül etsin. Ya da Şekem ve Beytmillo halkı ateş olsun, Avimelek'i yakıp kül etsin.”

21Ardından Yotam kardeşi Avimelek'ten korktuğu için kaçtı, gidip Beer'e yerleşti.

22Avimelek İsrail'i üç yıl yönetti. 23Sonra Tanrı Avimelek'le Şekem halkını birbirine düşürdü; halk Avimelek'e başkaldırdı.24Tanrı bunu Avimelek'i Yerubbaal'ın yetmiş oğluna yapılan zorbalığın aynısına uğratmak, kardeşlerini öldüren Avimelek'ten ve onu bu kırıma isteklendiren Şekem halkından akıttıkları kanın öcünü almak için yaptı. 25Şekem halkı dağ başlarında Avimelek'e pusu kurdu. Oradan geçen herkesi soyuyorlardı. Bu durum Avimelek'e bildirildi.

26Ebet oğlu Gaal kardeşleriyle birlikte gelip Şekem'e yerleşti. Şekem halkı ona güvendi. 27Bağlara çıkıp üzümleri topladıktan, ezip şarap yaptıktan sonra bir şenlik düzenlediler. İlahlarının tapınağına gittiler; orada yiyip içerken Avimelek'e lanetler yağdırdılar. 28Ebet oğlu Gaal kalkıp şöyle dedi: “Avimelek kim ki, biz Şekem halkı ona hizmet edelim? Yerubbaal'ın oğlu değil mi o? Zevul da onun yardımcısı değil mi? Şekemliler'in babası Hamor'un soyundan gelenlere hizmet edin. Neden Avimelek'e hizmet edelim? 29Keşke bu halkı ben yönetseydim! Avimelek'i uzaklaştırır ve, ‘Ordunu güçlendir de öyle ortaya çık!’ derdim.”

30Kentin yöneticisi olan Zevul, Ebet oğlu Gaal'ın sözlerini duyunca öfkelendi. 31Avimelek'e gizlice gönderdiği ulaklar aracılığıyla şöyle dedi: “Ebet oğlu Gaal ve kardeşleri Şekem'e geldiler. Kenti sana karşı ayaklandırıyorlar. 32Gel, adamlarınla birlikte gece kırda pusuya yat. 33Sabah güneş doğar doğmaz kalk, kenti bas. Gaal ile adamları sana saldırdığında onlara yapacağını yap.”

34Böylece Avimelek'le adamları gece kalkıp dört bölük halinde Şekem yakınında pusuya yattılar.

35Ebet oğlu Gaal çıkıp kentin giriş kapısında durunca, Avimelek'le yanındakiler pusu yerinden fırladılar.

36Gelenleri gören Gaal, Zevul'a, “Dağların tepesinden inip gelenlere bak!” dedi.

Zevul, “Adam sandığın aslında dağların gölgesidir” diye karşılık verdi.

37Ama Gaal ısrar etti: “Bak, topraklarımızın ortasında ilerleyenler var. Bir kısmı da Falcılar Meşesi yolundan geliyor.”

38Bunun üzerine Zevul, “ ‘Avimelek kim ki, ona hizmet edelim’ diye övünen sen değil miydin?” dedi, “Küçümsediğin halk bu değil mi? Haydi şimdi git, onlarla savaş!”

39Şekem halkına öncülük eden Gaal, Avimelek'le savaşa tutuştu. 40Ama tutunamayıp kaçmaya başladı. Avimelek ardına düştü. Kentin giriş kapısına dek çok sayıda ölü yerde yatıyordu.

41Avimelek Aruma'da kaldı. Zevul ise Gaal'ı ve kardeşlerini Şekem'den kovdu, kentte yaşamalarına izin vermedi.

42Savaşın ertesi günü Avimelek Şekemliler'in tarlalarına gittiklerini haber aldı. 43Adamlarını üç bölüğe ayırıp kırda pusuya yattı. Halkın kentten çıktığını görünce saldırıp onları öldürdü. 44Sonra yanındaki bölükle hızla ilerleyerek kentin giriş kapısına dayandı. Öbür iki bölükse tarlalardakilere saldırıp onları öldürdü. 45Avimelek gün boyu kente karşı savaştı; kenti ele geçirdikten sonra halkını kılıçtan geçirdi. Kenti yıkıp üstüne tuz serpti.

46Şekem Kulesi'ndeki halk olup biteni duyunca, El-Berit Tapınağı'nın kalesine sığındı. 47Onların Şekem Kulesi'nde toplandığını haber alan Avimelek, 48yanındaki halkla birlikte Salmon Dağı'na çıktı. Eline bir balta alıp ağaçtan bir dal kesti, dalı omuzuna atarak yanındakilere, “Ne yaptığımı gördünüz” dedi, “Çabuk olun, siz de benim gibi yapın.” 49Böylece hepsi birer dal kesip Avimelek'i izledi. Dalları kalenin dibinde yığıp ateşe verdiler. Şekem Kulesi'ndeki bin kadar kadın, erkek yanarak öldü.

50Bundan sonra Avimelek Teves üzerine yürüdü, kenti kuşatıp ele geçirdi. 51Kentin ortasında sağlam bir kule vardı. Kadın erkek bütün kent halkı oraya sığındı. Kapıları kapayıp kulenin damına çıktılar. 52Avimelek gelip kuleyi kuşattı. Ateşe vermek için kapısına yaklaştığında, 53bir kadın değirmenin üst taşını Avimelek'in üzerine atıp başını yardı.

54Avimelek hemen silahlarını taşıyan uşağını çağırdı ve, “Kılıcını çek, beni öldür” dedi, “Hiç kimse, ‘Avimelek'i bir kadın öldürdü’ demesin.” Uşak kılıcını Avimelek'e saplayıp onu öldürdü. 55Avimelek'in öldüğünü görünce İsrailliler evlerine döndüler.

56Böylece Tanrı yetmiş kardeşini öldürerek babasına büyük kötülük eden Avimelek'i cezalandırdı. 57Tanrı Şekem halkını da yaptıkları kötülüklerden ötürü cezalandırdı. Yerubbaal'ın oğlu Yotam'ın lanetine uğradılar.

10

Tola

1Avimelek'in ölümünden sonra İsrail'i kurtarmak için İssakar oymağından Dodo oğlu Pua oğlu Tola adında bir adam ortaya çıktı. Tola Efrayim'in dağlık bölgesindeki Şamir'de yaşardı. 2İsrail'i yirmi üç yıl yönettikten sonra öldü, Şamir'de gömüldü.

Yair

3Ondan sonra Gilatlı Yair başa geçti. Yair İsrail'i yirmi iki yıl yönetti. 4Otuz oğlu vardı. Bunlar otuz eşeğe biner, otuz kenti yönetirlerdi. Gilat yöresindeki bu kentler bugün de Havvot-Yair[a]

diye anılıyor. 5Yair ölünce Kamon'da gömüldü.

Yiftah

6İsrailliler yine RAB'bin gözünde kötü olanı yaptılar; Baallar'a*, Aştoretler'e*, Aram, Sayda, Moav, Ammon ve Filist ilahlarına kulluk ettiler. RAB'bi terk ettiler, O'na kulluk etmediler. 7Bu yüzden İsrailliler'e öfkelenen RAB, onları Filistliler'e ve Ammonlular'a tutsak etti. 8Bunlar o yıldan başlayarak İsrailliler'i baskı altında ezdiler; Şeria Irmağı'nın ötesinde, Gilat'taki Amorlular ülkesinde yaşayan bütün İsrailliler'i on sekiz yıl baskı altında tuttular. 9Ammonlular Yahuda, Benyamin ve Efrayim oymaklarıyla savaşmak için Şeria Irmağı'nın ötesine geçtiler. İsrail büyük sıkıntı içindeydi.10[*]

İsrailliler RAB'be, “Sana karşı günah işledik” diye seslendiler, “Seni, Tanrımız'ı terk edip Baallar'a kulluk ettik.”

11RAB, “Sizi Mısırlılar'dan, Amorlular'dan, Ammonlular'dan, Filistliler'den kurtaran ben değil miyim?” diye karşılık verdi,12“Saydalılar, Amalekliler, Maonlular size baskı yaptıklarında bana yakardınız, ben de sizi onların elinden kurtardım.13Sizse beni terk ettiniz, başka ilahlara kulluk ettiniz. Bu yüzden sizi bir daha kurtarmayacağım. 14Gidin, seçtiğiniz ilahlara yakarın; sıkıntıya düştüğünüzde sizi onlar kurtarsın.”

15İsrailliler, “Günah işledik” dediler, “Bize ne istersen yap. Yalnız bugün bizi kurtar.” 16Sonra aralarındaki yabancı putları atıp RAB'be tapındılar. RAB de onların daha fazla acı çekmesine dayanamadı.

17Ammonlular toplanıp Gilat'ta ordugah kurunca İsrailliler de toplanarak Mispa'da ordugah kurdular. 18Gilat halkının önderleri birbirlerine, “Ammonlular'a karşı ilk saldırıyı başlatan kişi, bütün Gilat halkının önderi olacak” dediler.

11

1Yiftah adında yiğit bir savaşçı vardı. Bir fahişenin oğlu olan Yiftah'ın babasının adı Gilat'tı. 2Gilat'ın karısı da ona erkek çocuklar doğurmuştu. Bu çocuklar büyüyünce Yiftah'ı kovmuşlardı. Ona, “Babamızın evinden miras almayacaksın. Çünkü sen başka bir kadının oğlusun” demişlerdi. 3Yiftah kardeşlerinden kaçıp Tov yöresine yerleşti. Çevresinde toplanan serserilere önderlik etmeye başladı.

4Bir süre sonra Ammonlular İsrailliler'e savaş açtı. 5Savaş patlak verince Gilat ileri gelenleri Yiftah'ı almak için Tov yöresine gittiler. 6Ona, “Gel, komutanımız ol, Ammonlular'la savaşalım” dediler.

7Yiftah, “Benden nefret eden, beni babamın evinden kovan siz değil miydiniz?” diye yanıtladı, “Sıkıntıya düşünce neden bana geldiniz?”

8Gilat ileri gelenleri, “Sana başvuruyoruz; çünkü bizimle gelip Ammonlular'la savaşmanı, bize, Gilat halkına önderlik etmeni istiyoruz” dediler.

9Yiftah, “Ammonlular'la savaşmak için beni götürürseniz, RAB de onları elime teslim ederse, sizin önderiniz olacak mıyım?” diye sordu.

10Gilat ileri gelenleri, “RAB aramızda tanık olsun, kesinlikle dediğin gibi yapacağız” dediler. 11Böylece Yiftah Gilat ileri gelenleriyle birlikte gitti. Halk onu kendine önder ve komutan yaptı. Yiftah bütün söylediklerini Mispa'da, RAB'bin önünde yineledi.

12Sonra Ammon Kralı'na ulaklar göndererek, “Aramızda ne var ki, ülkeme saldırmaya kalkıyorsun?” dedi.

13Ammon Kralı, Yiftah'ın ulaklarına şu karşılığı verdi: “İsrailliler Mısır'dan çıktıktan sonra Arnon Vadisi'nden Yabbuk ve Şeria ırmaklarına kadar uzanan topraklarımı aldılar. Şimdi buraları bana savaşsız geri ver.”

14Yiftah yine Ammon Kralı'na ulaklar göndererek 15şöyle dedi: “Yiftah diyor ki, İsrailliler ne Moav ülkesini, ne de Ammon topraklarını aldı. 16Mısır'dan çıktıkları zaman Kamış Denizi'ne* kadar çölde yürüyerek Kadeş'e ulaştılar. 17[*]

Sonra Edom Kralı'na ulaklar göndererek, ‘Lütfen topraklarından geçmemize izin ver’ dediler. Edom Kralı kulak asmadı. İsrailliler Moav Kralı'na da ulaklar gönderdi, ama o da izin vermedi. Bunun üzerine Kadeş'te kaldılar.

18[*]

“Çölü izleyerek Edom ile Moav topraklarının çevresinden geçtiler; Moav bölgesinin doğusunda, Arnon Vadisi'nin öbür yakasında konakladılar. Moav sınırından içeri girmediler. Çünkü Arnon Vadisi sınırdı.

19[*]

“Sonra Heşbon'da egemenlik süren Amorlular'ın Kralı Sihon'a ulaklar göndererek, ‘Ülkenden geçip topraklarımıza ulaşmamıza izin ver’ diye rica ettiler. 20Ama Sihon İsrailliler'in topraklarından geçip gideceklerine inanmadı. Bu nedenle bütün halkını toplayıp Yahesa'da ordugah kurdu ve İsrailliler'le savaşa tutuştu.

21“İsrail'in Tanrısı RAB, Sihon'u ve bütün halkını İsrailliler'in eline teslim etti. İsrailliler Amorlular'ı yenip o yöredeki halkın bütün topraklarını ele geçirdiler. 22Arnon Vadisi'nden Yabbuk Irmağı'na, çölden Şeria Irmağı'na kadar uzanan bütün Amor topraklarını ele geçirdiler.

23“İsrail'in Tanrısı RAB Amorlular'ı kendi halkı İsrail'in önünden kovduktan sonra, sen hangi hakla buraları geri istiyorsun? 24İlahın Kemoş sana bir yer verse oraya sahip çıkmaz mısın? Biz de Tanrımız RAB'bin önümüzden kovduğu halkın topraklarını sahipleneceğiz. 25[*]

Sen Moav Kralı Sippor oğlu Balak'tan üstün müsün? O hiç İsrailliler'le çekişti mi, hiç onlarla savaşmaya kalkıştı mı? 26İsrailliler üç yüz yıldır Heşbon'da, Aroer'de, bunların çevre köylerinde ve Arnon kıyısındaki bütün kentlerde yaşarken neden buraları geri almaya çalışmadınız? 27Ben sana karşı suç işlemedim. Ama sen benimle savaşmaya kalkışmakla bana haksızlık ediyorsun. Hakim olan RAB, İsrailliler'le Ammonlular arasında bugün hakemlik yapsın.”

28Ne var ki Ammon Kralı, Yiftah'ın kendisine ilettiği bu sözlere kulak asmadı.

29RAB'bin Ruhu Yiftah'ın üzerine indi. Yiftah, Gilat ve Manaşşe'den geçti, Gilat'taki Mispa'dan geçerek Ammonlular'a doğru ilerledi. 30RAB'bin önünde ant içerek şöyle dedi: “Gerçekten Ammonlular'ı elime teslim edersen, 31onları yenip sağ salim döndüğümde beni karşılamak için evimin kapısından ilk çıkan, RAB'be adanacaktır. Onu yakmalık sunu* olarak sunacağım.”

32Yiftah bundan sonra Ammonlular'la savaşmaya gitti. RAB onları Yiftah'ın eline teslim etti. 33Yiftah, başta Avel-Keramim olmak üzere, Aroer'den Minnit'e kadar yirmi kenti yakıp yıkarak Ammonlular'a çok büyük kayıplar verdirdi. Böylece Ammonlular İsrailliler'in boyunduruğuna girdi.

34Yiftah Mispa'ya, kendi evine döndüğünde, kızı tef çalıp dans ederek onu karşılamaya çıktı. Tek çocuğu oydu, ondan başka ne oğlu ne de kızı vardı. 35[*]

Yiftah, kızını görünce giysilerini yırtarak, “Eyvahlar olsun, kızım!” dedi, “Beni perişan ettin, umarsız bıraktın! Çünkü RAB'be verdiğim sözden dönemem.”

36Kız, “Baba, RAB'be ant içtin” dedi, “Madem RAB düşmanların olan Ammonlular'dan senin öcünü aldı, ağzından ne çıktıysa bana öyle yap.” 37Sonra ekledi: “Yalnız bir dileğim var: Beni iki ay serbest bırak, gidip arkadaşlarımla kırlarda gezineyim, kızlığıma ağlayayım.”

38Babası, “Gidebilirsin” diyerek onu iki ay serbest bıraktı. Kız arkadaşlarıyla birlikte kırlara çıkıp erdenliğine ağladı. 39İki ay sonra babasının yanına döndü. Babası da içtiği andı yerine getirdi. Kıza erkek eli değmemişti.

Bundan sonra İsrail'de bir gelenek oluştu. 40İsrail kızları her yıl kırlara çıkıp Gilatlı Yiftah'ın kızı için dört gün yas tutar oldular.

12

Yiftah ile Efrayim

1Efrayimli erkekler toplanıp Safon'a geçtiler. Yiftah'a, “Ammonlular'la savaşmaya gittiğinde bizi neden çağırmadın?” dediler, “Seni de evini de yakacağız.”

2Yiftah, “Halkımla ben Ammonlular'a karşı amansız bir savaşa tutuşmuştuk” diye yanıtladı, “Sizi çağırdım, ama gelip beni onların elinden kurtarmadınız. 3Beni kurtarmak istemediğinizi görünce canımı dişime takıp Ammonlular'a karşı harekete geçtim. Sonunda RAB onları elime teslim etti. Neden bugün benimle savaşmaya kalkışıyorsunuz?”

4Bundan sonra Yiftah Gilat erkeklerini toplayarak Efrayimoğulları'yla savaşa girdi. Gilatlılar Efrayimoğulları'na saldırdılar. Çünkü Efrayimoğulları onlara, “Ey Efrayim ve Manaşşe halkları arasında yaşayan Gilatlılar, siz Efrayim'den kaçan döneklersiniz!” demişlerdi. 5Şeria Irmağı'nın Efrayim'e yol veren geçitlerini tutan Gilatlılar, geçmek isteyen Efrayimli kaçaklara, “Efrayimli misin?” diye sorarlardı. Adamlar, “Hayır” derlerse, 6o zaman onlara, “ ‘Şibbolet’ deyin bakalım” derlerdi. Adamlar “Sibbolet” derdi. Çünkü “Şibbolet” sözcüğünü doğru söyleyemezlerdi. Bunun üzerine onları yakalayıp Şeria Irmağı'nın geçitlerinde öldürürlerdi. O gün Efrayimliler'den kırk iki bin kişi öldürüldü.

7Gilatlı Yiftah İsrail'i altı yıl yönetti. Ölünce Gilat kentlerinden birinde gömüldü.

İvsan, Elon ve Avdon

8Ondan sonra İsrail'in başına Beytlehemli İvsan geçti. 9İvsan'ın otuz oğlu, otuz kızı vardı. İvsan kızlarını başka boylara verdi, oğullarına da başka boylardan kızlar aldı. İsrail'i yedi yıl yönetti. 10Ölünce Beytlehem'de gömüldü.

11Ondan sonra İsrail'in başına Zevulun oymağından Elon geçti. Elon İsrail'i on yıl yönetti. 12Ölünce Zevulun topraklarında, Ayalon'da gömüldü.

13Onun ardından İsrail'in başına Piratonlu Hillel oğlu Avdon geçti. 14Avdon'un kırk oğlu, otuz torunu ve bunların bindiği yetmiş eşeği vardı. İsrail'i sekiz yıl yönetti. 15Piratonlu Hillel oğlu Avdon ölünce Amalekliler'e ait dağlık bölgenin Efrayim yöresindeki Piraton'da gömüldü.

13

Şimşon'un Doğumu

1İsrailliler yine RAB'bin gözünde kötü olanı yaptılar. RAB de onları kırk yıl süreyle Filistliler'in boyunduruğuna terk etti.

2Dan oymağından Soralı bir adam vardı. Adı Manoah'tı. Karısı kısırdı ve hiç çocuğu olmamıştı. 3RAB'bin meleği kadına görünerek, “Kısır olduğun, çocuk doğurmadığın halde gebe kalıp bir oğul doğuracaksın” dedi, 4“Bundan böyle şarap ya da içki içmemeye dikkat et, murdar* bir şey yeme. 5Çünkü gebe kalıp bir oğul doğuracaksın. Onun başına ustura değmeyecek. Çünkü o daha rahmindeyken Tanrı'ya adanmış* olacak. İsrail'i Filistliler'in elinden kurtarmaya başlayacak olan odur.”

6Kadın kocasına gidip, “Yanıma bir Tanrı adamı geldi” dedi, “Tanrı'nın meleğine benzer görkemli bir görünüşü vardı. Nereden geldiğini sormadım. Bana adını da söylemedi. 7Ama, ‘Gebe kalıp bir oğul doğuracaksın’ dedi, ‘Bundan böyle şarap ve içki içme, murdar bir şey yeme. Çünkü çocuk ana rahmine düştüğü andan öleceği güne dek Tanrı'nın adanmışı olacak.’ ”

8Manoah RAB'be şöyle yakardı: “Ya Rab, gönderdiğin Tanrı adamının yine gelmesini, doğacak çocuk için ne yapmamız gerektiğini bize öğretmesini dilerim.”

9Tanrı Manoah'ın yakarışını duydu. Kadın tarladayken Tanrı'nın meleği yine ona göründü. Ne var ki, Manoah karısının yanında değildi. 10Kadın haber vermek için koşa koşa kocasına gitti. “İşte geçen gün yanıma gelen adam yine bana göründü!” dedi.

11Manoah kalkıp karısının ardısıra gitti. Adamın yanına varınca, “Karımla konuşan adam sen misin?” diye sordu.

Adam, “Evet, benim” dedi.

12Manoah, “Söylediklerin yerine geldiğinde, çocuğun yaşamı ve göreviyle ilgili yargı ne olacak?” diye sordu.

13RAB'bin meleği, “Karın kendisine söylediğim her şeyden sakınsın” diye karşılık verdi, 14“Asmanın ürününden üretilen hiçbir şey yemesin, şarap ve içki içmesin. Murdar bir şey yemesin. Buyurduklarımın hepsini yerine getirsin.”

15Manoah, “Seni alıkoymak, onuruna bir oğlak kesmek istiyoruz” dedi.

16RAB'bin meleği, “Beni alıkoysan da hazırlayacağın yemeği yemem” dedi, “Yakmalık bir sunu* sunacaksan, RAB'be sunmalısın.” Manoah onun RAB'bin meleği olduğunu anlamamıştı.

17RAB'bin meleğine, “Adın ne?” diye sordu, “Bilelim ki, söylediklerin yerine geldiğinde seni onurlandıralım.”

18RAB'bin meleği, “Adımı niçin soruyorsun?” dedi, “Adım tanımlanamaz.” 19Manoah bir oğlakla tahıl sunusunu* aldı, bir kayanın üzerinde RAB'be sundu. O anda Manoah'la karısının gözü önünde şaşılacak şeyler oldu: 20RAB'bin meleği sunaktan yükselen alevle birlikte göğe yükseldi. Bunu gören Manoah'la karısı yüzüstü yere kapandılar. 21RAB'bin meleği Manoah'la karısına bir daha görünmeyince, Manoah onun RAB'bin meleği olduğunu anladı. 22Karısına, “Kesinlikle öleceğiz” dedi, “Çünkü Tanrı'yı gördük.”

23Karısı, “RAB bizi öldürmek isteseydi, yakmalık sunuyu ve tahıl sunusunu kabul etmezdi” diye karşılık verdi, “Bütün bunları bize göstermezdi. Bugün söylediklerini de işitmezdik.”

24Ve kadın bir erkek çocuk doğurdu. Adını Şimşon koydu. Çocuk büyüyüp gelişti. RAB de onu kutsadı. 25RAB'bin Ruhu Sora ile Eştaol arasında, Mahane-Dan'da bulunan Şimşon'u yönlendirmeye başladı.

14

Şimşon'un Evlenmesi

1Şimşon bir gün Timna'ya gitti. Orada Filistli bir kadın gördü. 2Geri dönünce annesiyle babasına, “Timna'da Filistli bir kadın gördüm” dedi, “Onu hemen bana eş olarak alın.”

3Annesiyle babası, “Akrabalarının ya da halkımızın kızları arasında kimse yok mu ki, sünnetsiz* Filistliler'den kız almaya kalkıyorsun?” diye karşılık verdiler.

Ama Şimşon babasına, “Bana o kadını al, ondan hoşlanıyorum” dedi. 4Şimşon'un annesiyle babası bunu isteyenin RAB olduğunu anlamadılar. Çünkü RAB o sırada İsrailliler'e egemen olan Filistliler'e karşı fırsat kolluyordu.

5Böylece Şimşon annesi ve babasıyla Timna'ya doğru yola koyuldu. Timna bağlarına vardıklarında, genç bir aslan kükreyerek Şimşon'un karşısına çıktı. 6Şimşon üzerine inen RAB'bin Ruhu'yla güçlendi ve aslanı bir oğlak parçalar gibi çıplak elle parçaladı. Ama yaptığını ne annesine ne de babasına bildirdi.

7Sonra gidip kadınla konuştu ve ondan çok hoşlandı. 8Bir süre sonra kadınla evlenmek üzere yine Timna'ya giderken, aslanın leşini görmek için yoldan saptı. Bir arı sürüsünün aslanın leşini kovana çevirdiğini gördü. 9Kovandaki balı avuçlarına doldurdu, yiye yiye oradan uzaklaştı. Annesiyle babasının yanına varınca baldan onlara da verdi, onlar da yedi. Ama balı aslanın leşinden aldığını söylemedi.

10Babası kadını görmeye gidince, Şimşon da damat geleneğine uyarak orada bir şölen düzenledi. 11Filistliler onu görünce ona eşlik etmek üzere otuz genç getirdiler. 12Şimşon onlara, “Size bir bilmece sorayım” dedi, “Şölenin yedi günü içinde kesin yanıtı bulup bana bildirirseniz, size otuz keten mintan, otuz takım da üst giysi vereceğim. 13Ama bilmeceyi çözemezseniz, o zaman da siz bana otuz keten mintanla otuz takım üst giysi vereceksiniz.”

Ona, “Seni dinliyoruz” dediler, “Söyle bakalım bilmeceni.”

14Şimşon,

“Yiyenden yiyecek,

Güçlüden tatlı çıktı”

dedi. Üç gün geçtiyse de bilmeceyi çözemediler.

15Dördüncü[b]

gün gençler Şimşon'un karısına, “Kocanı kandır da bize bilmecenin yanıtını versin” dediler, “Yoksa, seni de babanın evini de yakarız. Bizi soymak için mi buraya çağırdınız?”

16Şimşon'un karısı ağlayarak ona, “Benden nefret ediyorsun” dedi, “Beni sevmiyorsun. Soydaşlarıma bir bilmece sordun, yanıtını bana söylemedin.”

Şimşon karısına, “Bak” dedi, “Anneme babama bile söylemedim, sana mı söyleyeceğim?”

17Kadın şölen boyunca yedi gün ağlayıp durdu. Kadının sürekli sıkıştırması üzerine Şimşon yedinci gün bilmecenin yanıtını ona söyledi. Kadın da yanıtı soydaşlarına iletti.

18Yedinci gün, gün batmadan kentli gençler Şimşon'a geldiler.

“Baldan tatlı,

Aslandan güçlü ne var?”

dediler.

Şimşon, “Düvemle çift sürmüş olmasaydınız, bilmecemi çözemezdiniz” diye karşılık verdi.

19RAB'bin Ruhu üzerine inince güçlenen Şimşon Aşkelon'a gitti; otuz kişi vurup mallarını yağmaladı, giysilerini de bilmeceyi çözenlere verdi. Öfkeden kudurmuş bir halde babasının evine döndü.

20Şimşon'un karısı ise Şimşon'a eşlik eden sağdıca verildi.

15

Şimşon Öç Alıyor

1Bir süre sonra, buğday biçimi sırasında Şimşon bir oğlak alıp karısını ziyarete gitti. “Karımın odasına girmek istiyorum” dedi.

Ama kızın babası Şimşon'un girmesine izin vermedi. 2“Ondan gerçekten nefret ettiğini sanıyordum” dedi, “Bu nedenle onu senin sağdıcına verdim. Küçük kızkardeşi ondan daha güzel değil mi? Ablasının yerine onu al.”

3Şimşon, “Bu kez Filistliler'e kötülük etsem de buna hakkım var” dedi. 4Kıra çıkıp üç yüz çakal yakaladı. Sonra çakalları çifter çifter kuyruk kuyruğa bağladı. Kuyruklarının arasına da birer çıra sıkıştırdı. 5Çıraları tutuşturup çakalları Filistliler'in ekinlerinin arasına salıverdi. Böylece demetleri, ekinleri, bağları, zeytinlikleri yaktı.

6Filistliler, “Bunu kim yaptı?” dediler, “Yapsa yapsa, Timnalı'nın damadı Şimşon yapmıştır. Çünkü Timnalı karısını elinden alıp sağdıcına verdi.” Sonra gidip kadınla babasını yaktılar.

7Şimşon onlara, “Madem böyle yaptınız, sizden öcümü almadan duramam” dedi. 8Onlara acımasızca saldırarak çoğunu öldürdü, sonra Etam Kayalığı'na çekilip bir mağaraya sığındı. 9Filistliler de gidip Yahuda'da ordugah kurdular, Lehi yöresine yayıldılar.

10Yahudalılar, “Neden bizimle savaşmaya geldiniz?” diye sorunca, Filistliler, “Şimşon'u yakalamaya geldik, bize yaptığının aynısını ona yapmak için buradayız” diye karşılık verdiler. 11Yahudalılar'dan üç bin kişi, Etam Kayalığı'ndaki mağaraya giderek Şimşon'a, “Filistliler'in bize egemen olduklarını bilmiyor musun? Nedir bu bize yaptığın?” dediler.

Şimşon, “Onlar bana ne yaptılarsa ben de onlara öyle yaptım” diye karşılık verdi.

12“Seni yakalayıp Filistliler'e teslim etmek için geldik” dediler.

Şimşon, “Beni öldürmeyeceğinize ant için” dedi.

13Onlar da, “Olur, ama seni sıkıca bağlayıp onlara teslim edeceğiz” dediler, “Söz veriyoruz, seni öldürmeyeceğiz.” Sonra onu iki yeni urganla bağlayıp mağaradan çıkardılar.

14Şimşon Lehi'ye yaklaşınca, Filistliler bağırarak ona yöneldiler. RAB'bin Ruhu büyük bir güçle Şimşon'un üzerine indi. Şimşon'un kollarını saran urganlar yanan keten gibi dağıldı, elindeki bağlar çözüldü. 15Şimşon yeni ölmüş bir eşeğin çene kemiğini eline alıp bununla bin kişiyi öldürdü. 16Sonra şöyle dedi:

“Bir eşeğin çene kemiğiyle,

İki eşek yığını yaptım,

Eşeğin çene kemiğiyle bin kişiyi öldürdüm.”

17Bunları söyledikten sonra çene kemiğini elinden attı. Oraya Ramat-Lehi[c]

adı verildi.

18Şimşon ölesiye susamıştı. RAB'be şöyle yakardı: “Kulunun eliyle büyük bir kurtuluş sağladın. Ama şimdi susuzluktan ölüp sünnetsizlerin* eline mi düşeceğim?” 19Bunun üzerine Tanrı Lehi'deki çukuru yardı. Çukurdan su fışkırdı. Şimşon suyu içince canlanıp güçlendi. Suyun çıktığı yere Eyn-Hakkoreç

adını verdi. Pınar bugün de Lehi'de duruyor.

20Şimşon Filistliler'in egemenliği sırasında İsrailliler'e yirmi yıl önderlik yaptı.

16

Şimşon ile Delila

1Şimşon bir gün Gazze'ye gitti. Orada gördüğü bir fahişenin evine girdi. 2Gazzeliler'e, “Şimşon buraya geldi” diye haber verilince çevreyi kuşattılar. Bütün gece kentin kapısında pusuya yattılar. “Gün ağarınca onu öldürürüz” diyerek gece boyunca yerlerinden kımıldamadılar.

3Şimşon gece yarısına dek yattı. Gece yarısı kalktı, kent kapısının iki kanadıyla iki direğini tutup sürgüyle birlikte yerlerinden söktü. Hepsini omuzlayıp Hevron'un karşısındaki tepeye çıkardı.

4Bir süre sonra Şimşon Sorek Vadisi'nde yaşayan Delila adında bir kadına aşık oldu. 5Filist beyleri kadına gelip, “Şimşon'un üstün gücünün kaynağı nedir, onu kandırıp öğrenmeye bak” dediler, “Böylece belki onu bağlar, etkisiz hale getirip yenebiliriz. Her birimiz sana bin yüzer parça gümüş[d]

vereceğiz.”

6Bunun üzerine Delila Şimşon'a, “Lütfen, söyle bana, bu üstün gücü nereden alıyorsun?” diye sordu, “Seni bağlayıp yenmek olası mı?”

7Şimşon, “Beni kurumamış yedi taze sırımla bağlarlarsa sıradan bir adam gibi güçsüz olurum” dedi.

8Bunun üzerine Filist beyleri Delila'ya kurumamış yedi taze sırım getirdiler. Delila bunlarla Şimşon'u bağladı. 9Adamları bitişik odada pusuya yatmıştı. Delila, “Şimşon, Filistliler geldi!” dedi. Şimşon sırımları ateş değdiğinde dağılıveren kendir lifleri gibi koparıp attı. Gücünün sırrını vermemişti.

10Delila, “Beni kandırdın, bana yalan söyledin” dedi, “Lütfen söyle bana, seni neyle bağlamalı?”

11Şimşon, “Beni hiç kullanılmamış yeni urganla sımsıkı bağlarlarsa sıradan bir adam gibi güçsüz olurum” dedi.

12Böylece Delila yeni urgan alıp Şimşon'u bağladı. Sonra, “Şimşon, Filistliler geldi!” dedi. Adamlar hâlâ bitişik odada pusu kurmuş bekliyorlardı. Şimşon urganları iplik koparır gibi koparıp kollarından sıyırdı.

13Delila ona, “Şimdiye kadar beni hep kandırdın, bana yalan söyledin” dedi, “Söyle bana, seni neyle bağlamalı?”

Şimşon, “Başımdaki yedi örgüyü dokuma tezgahındaki kumaşla birlikte dokuyup kazıkla burarsan sıradan bir adam gibi güçsüz olurum” dedi.

14Şimşon uyurken Delila onun başındaki yedi örgüyü dokuma tezgahındaki kumaşla birlikte dokuyup kazıkla burdu[e]

. Sonra, “Şimşon, Filistliler geldi!” dedi. Şimşon uykusundan uyandı, saçını tezgah kazığından ve kumaştan çekip kurtardı.

15Delila, “Bana güvenmiyorsan nasıl olur da, ‘Seni seviyorum’ diyorsun?” dedi, “Üç kezdir beni kandırıyorsun, üstün gücünün nereden geldiğini söylemiyorsun.” 16Bu sözlerle Şimşon'u sıkıştırıp günlerce başını ağrıttı. Sonunda Şimşon dayanamayıp 17yüreğini kadına tümüyle açtı. “Başıma hiç ustura değmedi” dedi, “Çünkü ben ana rahmindeyken Tanrı'ya adanmışım*. Tıraş olursam gücümü yitiririm. Sıradan bir adam gibi güçsüz olurum.”

18Delila Şimşon'un gerçeği söylediğini anlayınca haber gönderip Filist beylerini çağırttı. “Bir kez daha gelin” dedi, “Şimşon bana gerçeği söyledi.” Kadının yanına gelen Filist beyleri gümüşü de birlikte getirdiler. 19Delila Şimşon'u dizleri üzerinde uyuttuktan sonra adamlardan birini çağırtıp başındaki yedi örgüyü kestirdi. Sonra alay ederek onu dürtüklemeye başladı. Çünkü Şimşon gücünü yitirmişti.

20Delila, “Şimşon, Filistliler geldi!” dedi. Şimşon uyandı ve, “Her zamanki gibi kalkıp silkinirim” diye düşündü. RAB'bin kendisinden ayrıldığını bilmiyordu.

21Filistliler onu yakalayıp gözlerini oydular. Gazze'ye götürüp tunç* zincirlerle bağladılar, cezaevinde değirmen taşına koştular. 22Bu arada Şimşon'un kesilen saçları uzamaya başladı.

Şimşon'un Ölümü

23Filist beyleri ilahları Dagon'un onuruna çok sayıda kurban kesip eğlenmek için toplandılar. “İlahımız, düşmanımız Şimşon'u elimize teslim etti” dediler. 24Halk Şimşon'u görünce kendi ilahlarını övmeye başladı.

“İlahımız ülkemizi yakıp yıkan,

Birçoğumuzu öldüren

Düşmanımızı elimize teslim etti”

diyorlardı.

25İyice coşunca, “Şimşon'u getirin, bizi eğlendirsin” dediler. Şimşon'u cezaevinden getirip oynatmaya başladılar, sonra sütunların arasında durdurdular. 26Şimşon, elinden tutan gence, “Beni tapınağın damını taşıyan sütunların yanına götür de onlara yaslanayım” dedi. 27Tapınak erkeklerle, kadınlarla doluydu. Bütün Filist beyleri de oradaydı. Üç bin kadar kadın erkek Şimşon'un oynayışını damdan seyrediyordu.

28Şimşon RAB'be yakarmaya başladı: “Ey Egemen RAB, lütfen beni anımsa. Ey Tanrı, bir kez daha beni güçlendir; Filistliler'den bir vuruşta iki gözümün öcünü alayım.” 29Sonra tapınağın damını taşıyan iki ana sütunun ortasında durup sağ eliyle birini, sol eliyle ötekini kavradı. 30“Filistliler'le birlikte öleyim” diyerek bütün gücüyle sütunlara yüklendi. Tapınak Filist beylerinin ve bütün içindekilerin üzerine çöktü. Böylece Şimşon ölürken, yaşamı boyunca öldürdüğünden daha çok insan öldürdü.

31Şimşon'un kardeşleriyle babası Manoah'ın bütün ailesi onun ölüsünü almaya geldiler. Şimşon'u götürüp babasının Sora ile Eştaol arasındaki mezarına gömdüler. Şimşon İsrail'i yirmi yıl süreyle yönetmişti.

17

Mika'nın Putları

1Efrayim'in dağlık bölgesinde Mika adında bir adam vardı. 2Mika annesine, “Senden çalınan, lanetlediğini duyduğum bin yüz parça gümüş var ya, işte o gümüşler bende, onları ben çaldım” dedi.

Annesi, “RAB seni kutsasın, oğlum!” dedi. 3Mika bin yüz parça gümüşü annesine geri verdi.

Annesi, “Oğlumun bir oyma put, bir de dökme put yaptırabilmesi için gümüşün tamamını RAB'be adıyorum” dedi, “Gümüşü sana geri veriyorum.”

4Gümüşü Mika'dan geri alan kadın, iki yüz parçasını ayırıp kuyumcuya verdi. Kuyumcu bundan bir oyma, bir de dökme put yaptı. Putlar Mika'nın evine götürüldü.

5Mika'nın bir tapınma yeri vardı. Özel aile putları ve bir efod* yaptırmış, oğullarından birini de kâhinliğe atamıştı. 6[*]

O dönemde İsrail'de kral yoktu. Herkes kendince doğru olanı yapıyordu.

7Yahuda'nın Beytlehem Kenti'nde, Yahudalı bir ailenin yanında geçici olarak yaşayan genç bir Levili vardı. 8Adam yerleşecek başka bir yer bulmak üzere Yahuda'nın Beytlehem Kenti'nden ayrıldı. Efrayim'in dağlık bölgesinden geçerken Mika'nın evine geldi.

9Mika, “Nereden geliyorsun?” diye sorunca adam, “Yahuda'nın Beytlehem Kenti'nden geliyorum, Levili'yim, yerleşecek yer arıyorum” dedi.

10Mika, “Benimle kal” dedi, “Bana danışmanlık ve kâhinlik yap. Seni doyurur, yılda bir takım giysi, on parça da gümüş veririm.” Levili kabul etti. 11Mika ile kalmaya razı oldu. Mika da ona oğlu gibi davrandı. 12Genç Levili'yi kâhinliğe atayarak evine aldı. 13Mika, “Şimdi biliyorum ki, RAB bana iyi davranacak” dedi, “Çünkü bir Levili kâhinim* var.”

18

Danoğulları Layiş'e Yerleşiyor

1O dönemde İsrail'de kral yoktu ve Dan oymağından olanlar yerleşecek yer arıyorlardı. Çünkü İsrail oymakları arasında kendilerine düşen payı henüz almamışlardı. 2Böylece kendi boylarından, Sora ve Eştaol kentlerinden beş cesur savaşçıyı toprakları araştırıp bilgi toplamak üzere yola çıkardılar. Onlara, “Gidin, toprakları araştırın” dediler.

Adamlar Efrayim'in dağlık bölgesinde bulunan Mika'nın evine gelip geceyi orada geçirdiler. 3Mika'nın evinin yanındayken genç Levili'nin sesini tanıdılar. Eve yaklaşarak ona, “Seni buraya kim getirdi? Burada ne yapıyorsun? Burada ne işin var?” diye sordular.

4Levili Mika'nın kendisi için yaptıklarını anlattı. “Bana verdiği ücrete karşılık ona kâhinlik ediyorum” dedi.

5Adamlar, “Lütfen Tanrı'ya danış, bu yolculuğumuz başarılı olacak mı, bilelim” dediler.

6Kâhin, “Esenlikle gidin, Tanrı yolculuğunuzu onaylıyor” diye yanıtladı.

7Böylece beş adam yola çıkıp Layiş'e vardılar. Kent halkının Saydalılar gibi kaygıdan uzak, esenlik ve güvenlik içinde yaşadığını gördüler. Yörede onlara egemen olan, baskı yapan kimse yoktu. Saydalılar'dan uzaktaydılar, başka kimseyle de ilişkileri yoktu.

8Sonra adamlar Sora ve Eştaol'a, soydaşlarının yanına döndüler. Soydaşları, “Ne öğrendiniz?” diye sordular.

9Adamlar, “Haydi, onlara saldıralım” dediler, “Ülkeyi gördük, toprağı çok güzel. Ne duruyorsunuz? Gecikmeden gidip ülkeyi sahiplenin. 10Oraya vardığınızda halkın her şeyden habersiz olduğunu göreceksiniz. Tanrı'nın elinize teslim ettiği bu ülke çok geniş; öyle bir yer ki, hiçbir eksiği yok.”

11Bunun üzerine Dan oymağından altı yüz kişi silahlarını kuşanıp Sora ve Eştaol'dan yola çıktı. 12Gidip Yahuda'nın Kiryat-Yearim Kenti yakınında ordugah kurdular. Bu nedenle Kiryat-Yearim'in batısındaki bu yer bugün de Mahane-Dan[f]

diye anılıyor. 13Buradan Efrayim'in dağlık bölgesine geçip Mika'nın evine gittiler.

14Layiş yöresini araştırmaya gitmiş olan beş adam soydaşlarına, “Bu evlerden birinde bir efod*, özel aile putları, bir oyma, bir de dökme put olduğunu biliyor musunuz?” dediler, “Ne yapacağınıza siz karar verin.” 15Bunun üzerine halk genç Levili'nin kaldığı Mika'nın evine yöneldi. Eve girip Levili'ye hal hatır sordular. 16Silahlarını kuşanmış altı yüz Danlı dış kapının önüne yığılmıştı. 17Yöreyi araştırmış olan beş adam içeri girip efodu, özel putları, oyma ve dökme putları aldılar. Kâhinle silah kuşanmış altı yüz kişiyse dış kapının önünde duruyordu.

18Adamların Mika'nın evine girip efodu, özel putları, oyma ve dökme putları aldığını gören kâhin, “Ne yapıyorsunuz?” diye sordu.

19Adamlar, “Sus, sesini çıkarma” dediler, “Bizimle gel. Bize danışmanlık ve kâhinlik yap. Bir adamın evinde kâhinlik etmek mi iyi, yoksa İsrail'in bir boyuna, bir oymağına kâhinlik etmek mi?” 20Kâhinin yüreği sevinçle doldu. Efodu, özel putları, oyma putu alıp topluluğun ortasında yürümeye başladı. 21Topluluk çocuklarını, hayvanlarını, değerli eşyalarını alıp yola çıktı.

22Danoğulları Mika'nın evinden biraz uzaklaştıktan sonra, Mika'nın komşuları toplanıp onlara yetiştiler. 23Bağırıp çağırmaya başladılar. Danoğulları dönüp Mika'ya, “Ne oldu, neden adamlarını toplayıp geldin?” dediler.

24Mika, “Kâhinimi, yaptırdığım putları alıp gittiniz” dedi, “Bana ne kaldı ki? Bir de, ‘Ne oldu?’ diye soruyorsunuz.”

25“Kes sesini!” dediler, “Yoksa öfkeli adamlarımız saldırıp seni de, aileni de öldürür.” 26Sonra yollarına devam ettiler. Mika onların kendisinden daha güçlü olduğunu görünce dönüp evine gitti.

27Danoğulları Mika'nın yaptırdığı putları ve kâhini yanlarına alarak Layiş üzerine yürüdüler. Barışçıl ve her şeyden habersiz olan kent halkını kılıçtan geçirip kenti ateşe verdiler. 28Beytrehov yakınındaki vadide bulunan Layiş Kenti'nin yardımına gelen olmadı. Çünkü kent Sayda'dan uzaktı, başka bir kentle de ilişkisi yoktu.

Danoğulları kenti yeniden inşa ederek oraya yerleştiler. 29Yakup'un oğlu olan ataları Dan'ın anısına kente Dan adını verdiler. Kentin eski adı Layiş'ti. 30Oyma putu oraya diktiler. Musa oğlu[g]

Gerşom oğlu Yonatan ile oğulları sürgüne kadar onlara kâhinlik ettiler. 31Tanrı'nın Tapınağı Şilo'da olduğu sürece Mika'nın yaptırdığı puta taptılar.

19

Levili ile Cariyesi

1İsrail'in kralsız olduğu o dönemde Efrayim'in dağlık bölgesinin ücra yerinde yaşayan bir Levili vardı. Adam Yahuda'nın Beytlehem Kenti'nden kendisine bir cariye almıştı. 2-3Ama kadın onu başka erkeklerle aldattı. Sonra adamı bırakıp Yahuda'ya, babasının Beytlehem'deki evine döndü. Kadın dört ay orada kaldıktan sonra kocası kalkıp onun yanına gitti. Gönlünü hoş edip onu geri getirmek istiyordu. Yanında uşağı ve iki de eşek vardı. Kadın onu babasının evine götürdü. Kayınbaba damadını görünce onu sevinçle karşıladı. 4Yanında alıkoydu. Adam onların evinde üç gün kaldı, onlarla birlikte yedi, içti ve orada geceledi.

5Dördüncü günün sabahı erkenden kalktılar. Kızın babası gitmeye hazırlanan damadına, “Rahatına bak, bir lokma ekmek ye, sonra gidersiniz” dedi. 6İkisi oturup birlikte yiyip içtiler. Kayınbaba, “Lütfen bu gece de kal, keyfine bak” dedi.7Damat gitmek üzere ayağa kalkınca kayınbabası ısrarla kalmasını istedi; damat da geceyi orada geçirdi. 8Beşinci gün gitmek üzere erkenden kalktı. Kayınbaba, “Rahatına bak, bir şeyler ye; öğleden sonra gidersiniz” dedi. İkisi birlikte yemek yediler.

9Damat, cariyesi ve uşağıyla birlikte gitmek için ayağa kalkınca, kayınbaba, “Bak, akşam oluyor, lütfen geceyi burada geçirin” dedi, “Gün batmak üzere. Geceyi burada geçirin, keyfinize bakın. Yarın erkenden kalkıp yola çıkar, evine gidersin.” 10Ama adam orada gecelemek istemedi. Cariyesini alıp palan vurulmuş iki eşekle yola çıktı. Yevus'un –Yeruşalim'in– karşısında bir yere geldiler.

11Yevus'a yaklaştıklarında gün batmak üzereydi. Uşak efendisine, “Yevuslular'ın bu kentine girip geceyi orada geçirelim” dedi.

12Efendisi, “İsrailliler'e ait olmayan yabancı bir kente girmeyeceğiz” dedi, “Giva'ya gideceğiz.” 13Sonra ekledi: “Haydi Giva'ya ya da Rama'ya ulaşmaya çalışalım. Bunlardan birinde geceleriz.” 14Böylece yollarına devam ettiler. Benyaminliler'in Giva Kenti'ne yaklaştıklarında güneş batmıştı. 15Geceyi geçirmek için Giva'ya giden yola saptılar. Varıp kentin meydanında konakladılar. Çünkü hiç kimse onları evine almadı.

16Akşam saatlerinde yaşlı bir adam tarladaki işinden dönüyordu. Efrayim'in dağlık bölgesindendi. Giva'da oturuyordu. Kent halkı ise Benyaminli'ydi. 17Yaşlı adam kent meydanındaki yolcuları görünce Levili'ye, “Nereden geliyor, nereye gidiyorsunuz?” diye sordu.

18Levili, “Yahuda'nın Beytlehem Kenti'nden geliyor, Efrayim'in dağlık bölgesinde uzak bir yere gidiyoruz” dedi, “Ben oralıyım. Beytlehem'e gitmiştim. Şimdi RAB'bin evine dönüyorum. Ama kimse bizi evine almadı. 19Eşeklerimiz için yem ve saman, kendim, cariyem ve uşağım için ekmek ve şarap var. Hepimiz sana hizmet etmeye hazırız. Hiçbir eksiğimiz yok.”

20Yaşlı adam, “Gönlün rahat olsun” dedi, “Her ihtiyacını ben karşılayacağım. Geceyi meydanda geçirmeyin.” 21Onları evine götürdü, eşeklerine yem verdi. Konuklar ayaklarını yıkadıktan sonra yiyip içtiler.

22Onlar dinlenirken kentin serserileri evi kuşattı. Kapıya var güçleriyle vurarak yaşlı ev sahibine, “Evine gelen o adamı dışarı çıkar, onunla yatalım” diye bağırdılar.

23Ev sahibi dışarıya çıkıp onların yanına gitti. “Hayır, kardeşlerim, rica ediyorum böyle bir kötülük yapmayın” dedi, “Madem adam evime gelip konuğum oldu, böyle bir alçaklık yapmayın. 24Bakın, daha erkek eli değmemiş kızımla adamın cariyesi içerde. Onları dışarı çıkarayım, onlarla yatın, onlara dilediğinizi yapın. Ama adama bu kötülüğü yapmayın.”

25Ne var ki, adamlar onu dinlemediler. Bunun üzerine Levili cariyesini zorla dışarı çıkarıp onlara teslim etti. Adamlar bütün gece, sabaha dek kadınla yattılar, onun ırzına geçtiler. Şafak sökerken onu salıverdiler. 26Kadın gün ağarırken efendisinin kaldığı evin kapısına geldi, düşüp yere yığıldı. Ortalık aydınlanıncaya dek öylece kaldı.

27Sabahleyin kalkan adam, yoluna devam etmek üzere kapıyı açtı. Elleri eşiğin üzerinde, yerde boylu boyunca yatan cariyesini görünce, 28kadına, “Kalk, gidelim” dedi. Kadın yanıt vermedi. Bunun üzerine adam onu eşeğe bindirip evine doğru yola çıktı.

29Eve varınca eline bir bıçak aldı, cariyesinin cesedini on iki parçaya bölüp İsrail'in on iki oymağına dağıttı. 30Bunu her gören, “İsrailliler Mısır'dan çıktığından beri böyle bir şey olmamış, görülmemiştir” dedi, “Düşünün taşının, ne yapmamız gerek, söyleyin.”

20

Benyaminoğulları'na Karşı Savaş

1Gilat başta olmak üzere Dan'dan Beer-Şeva'ya kadar, bütün İsrail halkı yola çıkıp Mispa'da, RAB'bin önünde tek beden gibi toplandı. 2Tanrı halkı İsrail'in bütün oymak önderleri bu toplantıda hazır bulundular. Eli kılıç tutan dört yüz bin yayaydılar. 3–Bu arada Benyaminoğulları İsrailliler'in Mispa'da toplandığını duydular.– İsrailliler, “Anlatın bize, bu korkunç olay nasıl oldu?” diye sordular.

4Öldürülen kadının Levili kocası şöyle yanıtladı: “Cariyemle birlikte geceyi geçirmek üzere Benyamin bölgesinin Giva Kenti'ne girdik. 5Giva'dan bazı adamlar gece beni öldürmeyi tasarlayarak gelip evi kuşattılar. Cariyemin ırzına geçtiler, ölümüne neden oldular. 6Onun ölüsünü alıp parçaladım, her bir parçasını İsrail'in mülk aldığı bir bölgeye gönderdim. Çünkü bu alçakça rezalet İsrail'de işlendi. 7Ey İsrailliler! İşte hepiniz buradasınız. Düşünceniz, kararınız nedir, söyleyin.”

8Oradakilerin hepsi ağız birliği etmişçesine, “Bizden hiç kimse çadırına gitmeyecek, evine dönmeyecek” dediler,9“Yapacağımız şu: Giva'ya kura ile saldıracağız. 10Halka yiyecek sağlamak için bütün İsrail oymaklarından nüfuslarına göre, her yüz kişiden on, bin kişiden yüz, on bin kişiden bin kişi seçeceğiz. Bunlar Benyamin'in Giva Kenti'ne geldiklerinde kentlilerden İsrail'de yaptıkları bu alçaklığın öcünü alsınlar.”

11Giva'ya karşı toplanmış olan İsrailliler tam bir birlik içindeydi.

12İsrail oymakları, Benyamin oymağına adamlar göndererek, “Aranızda yapılan bu alçaklık nedir?” diye sordular,13“Giva'daki o serserileri bize hemen teslim edin. Onları öldürüp İsrail'deki kötülüğün kökünü kazıyalım.”

Ama Benyaminoğulları İsrailli kardeşlerini dinlemediler. 14İsrailliler'le savaşmak üzere öbür kentlerden akın akın Giva'ya geldiler. 15Giva halkından olan yedi yüz seçme adam dışında, öbür kentlerden gelen ve eli kılıç tutan Benyaminoğulları'nın sayısı o gün yirmi altı bini buldu. 16Solak olan yedi yüz seçme adam da bunların arasındaydı. Hepsi de bir kılı sapanla vuracak kadar iyi nişancıydı.

17Benyaminoğulları'nın yanısıra İsrailliler de sayıldı. Eli kılıç tutan dört yüz bin askerleri vardı. Hepsi de yaman savaşçılardı.

18Beytel'e çıkan İsrailliler Tanrı'ya, “Benyaminoğulları'na karşı önce hangimiz savaşacak?” diye sordular.

RAB, “Önce Yahudaoğulları savaşacak” dedi.

19İsrailliler sabah kalkıp Giva'nın karşısında ordugah kurdular. 20Benyaminoğulları'yla savaşmak üzere ilerleyip Giva'da savaş düzenine girdiler. 21Giva'dan çıkan Benyaminoğulları, o gün İsrailliler'den yirmi iki bin kişiyi yere serdiler. 22Ama İsrailliler birbirlerini yüreklendirerek önceki gün savaş düzenine girdikleri yerde mevzilendiler. 23Sonra Beytel'de RAB'bin önünde akşama dek ağladılar. RAB'be, “Kardeşlerimiz olan Benyaminoğulları'yla yine savaşmaya çıkalım mı?” diye sordular.

RAB, “Evet, onlarla savaşın” dedi.

24Bunun üzerine İsrailliler ikinci gün yine Benyaminoğulları'na yaklaştılar. 25Benyaminoğulları da aynı gün Giva'dan onların üzerine yürüyerek on sekiz bin kişiyi daha yere serdiler. Ölenlerin hepsi eli kılıç tutan savaşçılardı.

26Bütün İsrailliler, bütün halk çekilip Beytel'e döndü. Orada, RAB'bin önünde durup ağladılar, o gün akşama dek oruç* tuttular. RAB'be yakmalık sunular* ve esenlik sunuları* sundular. 27-28Tanrı'nın Antlaşma Sandığı* o sırada Beytel'deydi. Harun oğlu Elazar oğlu Pinehas o sırada sandığın önünde görev yapıyordu. İsrailliler RAB'be, “Kardeşimiz Benyaminoğulları'yla savaşmaya devam edelim mi, yoksa vaz mı geçelim?” diye sordular.

RAB, “Savaşın” dedi, “Çünkü onları yarın elinize teslim edeceğim.”

29İsrailliler dört bir yandan Giva'nın çevresinde pusuya yattılar. 30Üçüncü gün Benyaminoğulları'na karşı harekete geçerek önceki gibi kentin karşısında savaş düzenine girdiler. 31Saldırıya geçen Benyaminoğulları kentten epey uzaklaştılar. Beytel'e ve Giva'ya giden ana yollarda, kırlarda önceki çarpışmalarda olduğu gibi İsrailliler'e kayıplar verdirmeye başladılar; otuz kadarını öldürdüler.

32-33“Geçen seferki gibi onları yine bozguna uğratıyoruz” dediler. İsrailliler ise birbirlerine, “Kaçalım da onları kentten uzağa, ana yollara çekelim” diyerek bulundukları yerden çıkıp Baal-Tamar'da savaş düzenine girdiler. Giva'nın batısında[h]

pusuya yatanlar da birden yerlerinden fırladı. 34Böylece bütün İsrail'den seçme on bin kişi Giva'ya cepheden saldırdı. Savaş iyice kızışmıştı. Benyaminoğulları başlarına gelecek felaketten habersizdi. 35RAB onları İsrail'in önünde bozguna uğrattı. İsrailliler o gün Benyaminoğulları'ndan eli kılıç tutan yirmi beş bin yüz kişiyi öldürdüler.

36Benyaminoğulları yenildiklerini anladılar. İsrailliler onların geçmesine izin verdiler; çünkü Giva çevresinde pusuda yatanlara güveniyorlardı. 37Pusudakiler ansızın Giva'ya saldırdılar. Bütün kente dağılarak halkı kılıçtan geçirdiler.38Pusuya yatanlarla öbür İsrailliler arasında bir işaret kararlaştırılmıştı: Kenti ateşe verip büyük bir duman bulutu oluşturacaklardı. 39O zaman savaş alanındaki İsrailliler birden geri dönecekti.

Bu arada Benyaminoğulları İsrailliler'e kayıplar verdirmeye başlamış, otuz kadarını vurmuşlardı. Daha önceki savaşta olduğu gibi, İsrailliler'i kesin bir bozguna uğrattıklarını sandılar. 40Ama dönüp kente baktıklarında orada hortum gibi göğe yükselen duman bulutunu gördüler. Yanan kentin dumanı göğü kaplamıştı. 41İsrailliler'in döndüğünü gören Benyaminoğulları paniğe kapıldı. Çünkü başlarına gelecek felaketi sezmişlerdi. 42İsrailliler'in önüsıra kırlara doğru yöneldilerse de savaştan kaçamadılar. Çeşitli kentlerden çıkagelen İsrailliler onları kuşatıp yok etti. 43Geri kalan Benyaminoğulları'nı kovaladılar. Giva'nın doğusunda konakladıkları yere dek onları yol boyunca vurup yere serdiler.44Benyaminoğulları'ndan on sekiz bin kişi vuruldu. Hepsi de yiğit savaşçılardı. 45Sağ kalanlar dönüp kırlara, Rimmon Kayalığı'na doğru kaçmaya başladı. İsrailliler yol boyunca bunlardan beş bin kişi daha öldürdü. Gidom'a kadar onları adım adım izleyerek iki binini daha vurup yere serdiler.

46O gün Benyaminoğulları'ndan öldürülenlerin toplam sayısı yirmi beş bin kişiyi buldu. Hepsi de eli kılıç tutan yiğit savaşçılardı. 47Kırlara kaçıp Rimmon Kayalığı'na sığınanların sayısı altı yüzdü. Kayalıkta dört ay kaldılar. 48İsrailliler Benyamin kentlerine döndüler; insanları, hayvanları ve oradaki bütün canlıları kılıçtan geçirdiler, rastladıkları bütün kentleri ateşe verdiler.

21

Benyaminoğulları'nın Evlendirilmesi

1İsrailliler Mispa'da, “Bizden hiç kimse Benyaminoğulları'na kız vermeyecek” diye ant içmişlerdi.

2Halk Beytel'e geldi. Akşama dek orada, Tanrı'nın önünde oturup hıçkıra hıçkıra ağladılar. 3“Ey İsrail'in Tanrısı RAB!” dediler, “Bugün İsrail'den bir oymağın eksilmesine yol açan böyle bir şey neden oldu?”

4Ertesi gün erkenden kalkıp bir sunak yaptılar, orada yakmalık sunular* ve esenlik sunuları* sundular.

5İsrailliler, “RAB'bin önüne çıkmak üzere toplandığımızda İsrail oymaklarından bize kimler katılmadı?” diye sordular. Çünkü Mispa'da, RAB'bin önünde toplandıklarında kendilerine katılmayanların kesinlikle öldürüleceğine dair ant içmişlerdi.

6İsrailliler Benyaminli kardeşleri için çok üzülüyorlardı. “İsrail bugün bir oymağını yitirdi” dediler, 7“Sağ kalanlara eş olacak kızları bulmak için ne yapsak? Çünkü kızlarımızdan hiçbirini onlara eş olarak vermeyeceğimize RAB'bin adına ant içtik.”

8Sonra, “Mispa'ya, RAB'bin önüne İsrail oymaklarından kim çıkmadı?” diye sordular. Böylece Yaveş-Gilat'tan toplantıya, ordugaha kimsenin gelmediği ortaya çıktı. 9Çünkü gelenler sayıldığında Yaveş-Gilat'tan kimsenin olmadığı anlaşılmıştı.

10Bunun üzerine topluluk Yaveş-Gilat halkının üzerine on iki bin yiğit savaşçı gönderdi. “Gidin, Yaveş-Gilat halkını, kadın, çoluk çocuk demeden kılıçtan geçirin” dediler, 11“Yapacağınız şu: Her erkeği ve erkek eli değmiş her kadını öldüreceksiniz.” 12Yaveş-Gilat halkı arasında erkek eli değmemiş dört yüz kız bulup Kenan topraklarında bulunan Şilo'daki ordugaha getirdiler.

13Ardından bütün topluluk Rimmon Kayalığı'ndaki Benyaminoğulları'na aracılar göndererek barış yapmayı önerdi.14Bunun üzerine Benyaminoğulları döndü. Topluluk Yaveş-Gilat halkından sağ bırakılan kızları onlara eş olarak verdi. Ama kızların sayısı Benyaminoğulları için yine de yeterli değildi.

15İsrail halkı Benyaminoğulları'nın durumuna çok üzülüyordu. Çünkü RAB İsrail oymakları arasında birliği bozmuştu.16Topluluğun ileri gelenleri, “Benyaminoğulları'nın kadınları öldürüldüğüne göre, kalan erkeklere eş bulmak için ne yapsak?” diyorlardı, 17“İsrail'den bir oymağın yok olup gitmemesi için sağ kalan Benyaminoğulları'nın mirasçıları olmalı.18Biz onlara kızlarımızdan eş veremeyiz. Çünkü Benyaminoğulları'na kız veren her İsrailli lanetlenecek diye ant içtik.”19Sonra, “Bakın, Şilo'da her yıl RAB adına bir şölen düzenleniyor” diye eklediler. Şilo Beytel'in kuzeyinde, Beytel'den Şekem'e giden yolun doğusunda, Levona'nın güneyindedir.

20Böylece Benyaminoğulları'na, “Gidip bağlarda gizlenin” diye öğüt verdiler, 21“Gözünüzü açık tutun. Şilolu kızlar dans etmeye kalkınca bağlardan fırlayıp onlardan kendinize birer eş kapın ve Benyamin topraklarına götürün. 22Kızların babaları ya da erkek kardeşleri bize yakınmaya gelirse, ‘Benyaminoğulları'nı hatırımız için bağışlayın’ diyeceğiz, ‘Savaşarak aldığımız kızlar hepsine yetmedi. Siz de kendi kızlarınızı isteyerek vermediğinize göre suçlu sayılmazsınız.’ ”

23Benyaminoğulları da böyle yaptılar. Kızlar dans ederken her erkek bir kız kapıp götürdü. Kendi topraklarına gittiler, kentlerini onarıp yerleştiler.

24Ardından İsrailliler de oradan ayrılıp kendi topraklarına, oymaklarına, ailelerine döndüler.

25[*]

O dönemde İsrail'de kral yoktu. Herkes kendince doğru olanı yapıyordu.

[p]

1:5 “Adoni-Bezek”: “Bezek Beyi” anlamına gelir.

[*]

1:10-15,20 Yşu.15:14-19

[r]

1:16 “Hurma Kenti”: Eriha.

[s]

1:17 “Horma”: “Yıkılmış” anlamına gelir.

[*]

1:21 Yşu.15:63; 2Sa.5:6; 1Ta.11:4

[*]

1:27-28 Yşu.17:11-13

[*]

1:29 Yşu.16:10

[*]

2:2 Çık.34:12-13; Yas.7:2-5

ş

2:5 “Bokim”: “Ağlama yeri” anlamına gelir.

[*]

2:9 Yşu.19:49-50

[t]

3:16 “Bir arşın”: İbranice “Gomet”, yaklaşık 37 cm.

[u]

3:19,26 “Taş putlar” ya da “Taş ocakları”.

[*]

5:4-5 Çık.19:18; Mez.68:7-8

ü

6:19 “Bir efa”: Yaklaşık 13.2 kg.

[v]

6:24 “Yahve şalom”: “RAB esenliktir” anlamına gelir.

[y]

6:32 “Yerubbaal”: “Baal kendini savunsun” anlamına gelir.

[*]

7:3 Yas.20:8

[z]

8:26 “Bin yedi yüz şekel”: Yaklaşık 19.5 kg.

[a]

10:4 “Havvot-Yair”: “Yair'in yerleşim birimleri” anlamına gelir.

[*]

10:10 1Sa.12:10

[*]

11:17 Say.20:14-21

[*]

11:18 Say.21:4

[*]

11:19-22 Say.21:21-24

[*]

11:25 Say.22:1-6

[*]

11:35 Say.30:2

[b]

14:15 Bazı Septuaginta elyazmaları ve Süryanice “Dördüncü”, Masoretik metin “Yedinci”.

[c]

15:17 “Ramat-Lehi”: “Çene kemiği Tepesi” anlamına gelir.

ç

15:19 “Eyn-Hakkore”: “Yalvaranın pınarı” anlamına gelir.

[d]

16:5 “Bin yüz parça gümüş”: Yaklaşık 12.7 kg. gümüş.

[e]

16:13-14 Septuaginta “Şimşon ‘Başımdaki yedi örgüyü dokuma tezgahındaki kumaşla birlikte dokuyup kazıkla burarsan sıradan bir adam gibi güçsüz olurum’ dedi. Şimşon uyurken Delila onun başındaki yedi örgüyü dokuma tezgahındaki kumaşla birlikte dokuyup kazıkla burdu”, Masoretik metin “Şimşon kadına, ‘Başımdaki yedi örgüyü dokuma tezgahındaki kumaşla birlikte dokursan’ dedi. Kadın dokuyup kazıkla burdu”.

[*]

17:6 Hak.21:25

[f]

18:12 “Mahane-Dan”: “Dan ordugahı” anlamına gelir.

[g]

18:30 Bazı Septuaginta elyazmaları, Vulgata ve bazı eski İbrani din bilginlerine göre “Musa oğlu”, Masoretik metin “Manaşşe oğlu”.

[h]

20:32-33 Bazı Septuaginta elyazmaları “Giva'nın batısında”, Masoretik metin “Geva'nın açıklığında”.

[*]

21:25 Hak.17:6

Rut

GİRİŞ

Rut'un öyküsü, hakimler zamanında hüküm süren şiddet döneminde geçer. Rut, Tanrı halkından sayılmayan Moavlılar'dandı. Kıtlık sonucu Moav'a yerleşen bir İsrailli'yle evlenir. Kocası ölünce Rut, görülmemiş bir sadakatle İsrailli kaynanası Naomi'ye, derin bir adanma duygusuyla da İsrail'in Tanrısı'na bağlanır. Sonunda kocasının akrabalarından biriyle evlenerek İsrail'in en büyük kralı Davut'un dedesinin annesi olur.

Hakimler Kitabı'ndaki olaylar Tanrı'ya itaat etmeyen İsrailliler'in başına gelen felaketleri yansıtır. Rut'un öyküsü ise İsrail'in Tanrısı'na dönen bir yabancının aldığı bereketleri sergiler.

Ana Hatlar:

1:1-22 Naomi'nin Rut'la birlikte Beytlehem'e dönüşü

2:1-3:18 Rut'la Boaz'ın karşılaşması

4:1-22 Boaz'ın Rut'la evlenmesi

1

Kıtlık ve Göç

1Hakimlerin egemenlik sürdüğü günlerde İsrail'de kıtlık başladı. Yahuda'nın Beytlehem Kenti'nden bir adam, karısı ve iki oğluyla birlikte geçici bir süre kalmak üzere Moav topraklarına doğru yola çıktı. 2Adamın adı Elimelek, karısının adı Naomi, oğullarının adları da Mahlon ve Kilyon'du. Yahuda'nın Beytlehem Kenti'nden, Efrat boyundan olan bu kişiler, Moav topraklarına gidip orada yaşamaya başladılar.

3Naomi, kocası Elimelek ölünce iki oğluyla yalnız kaldı. 4İki oğul Moav kızlarından kendilerine birer eş aldılar. Kızlardan birinin adı Orpa, ötekinin adı Rut'tu. Orada on yıl kadar yaşadıktan sonra, 5Mahlon da, Kilyon da öldü. Böylece kocasıyla iki oğlunu yitiren Naomi yapayalnız kaldı.

Beytlehem'e Dönüş

6Naomi, Moav topraklarındayken RAB'bin kendi halkının yardımına yetişip yiyecek sağladığını duyunca gelinleriyle oradan dönmeye hazırlandı. 7Onlarla birlikte bulunduğu yerden ayrıldı ve Yahuda ülkesine dönmek üzere yola koyuldu.

8Yolda onlara, “Analarınızın evine dönün” dedi. “Ölmüşlerimize ve bana nasıl iyilik ettinizse, RAB de size iyilik etsin.9RAB her birinize evinde rahat edeceğiniz birer koca versin!”

Sonra onları öptü. İki gelin hıçkıra hıçkıra ağlayarak, 10“Hayır, seninle birlikte senin halkına döneceğiz” dediler.

11Naomi, “Geri dönün, kızlarım” dedi. “Niçin benimle gelesiniz? Size kocaı

olacak oğullarım olabilir mi bundan sonra?12Dönün kızlarım, yolunuza gidin. Ben kocaya varamayacak kadar yaşlandım. Umudum var desem, bu gece kocaya varıp oğullar doğursam, 13onlar büyüyene kadar bekler miydiniz, kocaya varmaktan vazgeçer miydiniz? Hayır, kızlarım! Benim acım sizinkinden de büyüktür. Çünkü RAB beni felakete uğrattı.”

14Gelinler yine hıçkıra hıçkıra ağlamaya başladı. Sonunda Orpa kaynanasını öpüp vedalaştı, Rut'sa ona sarılıp yanında kaldı.

15Naomi Rut'a, “Bak, eltin kendi halkına, kendi ilahına dönüyor. Sen de onun ardından git” dedi.

16Rut şöyle karşılık verdi: “Seni bırakıp geri dönmemi isteme! Sen nereye gidersen ben de oraya gideceğim, sen nerede kalırsan ben de orada kalacağım. Senin halkın benim halkım, senin Tanrın benim Tanrım olacak. 17Sen nerede ölürsen ben de orada öleceğim ve orada gömüleceğim. Eğer ölümden başka bir nedenle senden ayrılırsam, RAB bana daha kötüsünü yapsın.”

18Naomi, Rut'un kendisiyle gitmeye kesin kararlı olduğunu görünce üstelemekten vazgeçti. 19Böylece ikisi Beytlehem'e kadar yola devam ettiler. Dönüşleri bütün kenti ayağa kaldırdı. Kadınlar birbirlerine, “Naomi bu mu?” diye sordular.

20Naomi onlara, “Beni, Naomi[i]

değil, Mara diye çağırın” dedi. “Çünkü Her Şeye Gücü Yeten Tanrı bana çok acı verdi.21Giderken her şeyim vardı, ama RAB beni eli boş döndürdü. Beni niçin Naomi diye çağırasınız ki? Görüyorsunuz, RAB beni sıkıntıya soktu, Her Şeye Gücü Yeten Tanrı başıma felaket getirdi.”

22İşte Naomi, Moavlı gelini Rut'la birlikte Moav topraklarından böyle döndü. Beytlehem'e gelişleri, arpanın biçilmeye başlandığı zamana rastlamıştı.

2

Rut'la Boaz'ın Karşılaşması

1Naomi'nin Boaz adında bir akrabası vardı. Kocası Elimelek'in boyundan olan Boaz, ileri gelen, varlıklı bir adamdı.

2[*]

Bir gün Moavlı Rut, Naomi'ye şöyle dedi: “İzin ver de tarlalara gideyim, iyiliksever bir adamın ardında başak devşireyim.”

Naomi, “Git, kızım” diye karşılık verdi.

3Böylece Rut gidip tarlalarda, orakçıların ardında başak devşirmeye başladı. Bir rastlantı sonucu, kendini Elimelek'in boyundan Boaz'ın tarlasında buldu.

4Bu arada Beytlehem'den gelen Boaz orakçılara, “RAB sizinle olsun” diye seslendi.

Onlar da, “RAB seni kutsasın” karşılığını verdiler.

5Boaz, orakçıların başında duran adamına, “Kim bu genç kadın?” diye sordu.

6Orakçıların başında duran adam şu karşılığı verdi: “Naomi ile birlikte Moav topraklarından gelen Moavlı genç kadın budur. 7Bana gelip, ‘İzin ver de başak devşireyim, orakçıların ardından gidip demetlerin arasındaki artıkları toplayayım’ dedi. Sabahtan şimdiye kadar tarlada çalışıp durdu, çardağın altında pek az dinlendi.”

8Bunun üzerine Boaz Rut'a, “Dinle, kızım” dedi, “Başak devşirmek için başka tarlaya gitme; buradan ayrılma. Burada, benim hizmetçi kızlarla birlikte kal. 9Gözün, orakçıların biçtiği tarlada olsun; kızların ardından git. Sana ilişmesinler diye adamlarıma buyruk verdim. Susayınca var git, kuyudan çektikleri suyla doldurdukları testilerden iç.”

10Rut eğilip yüzüstü yere kapandı. Boaz'a, “Bir yabancı olduğum halde bana neden yakınlık gösteriyor, bu iyiliği yapıyorsun?” dedi.

11Boaz şöyle karşılık verdi: “Kocanın ölümünden sonra kaynanan için yaptığın her şey bana bir bir anlatıldı. Anneni babanı, doğduğun ülkeyi bıraktın; önceden hiç tanımadığın bir halkın arasına geldin. 12RAB yaptıklarının karşılığını versin. Kanatları altına sığınmak için kendisine geldiğin İsrail'in Tanrısı RAB seni cömertçe ödüllendirsin.”

13Rut, “Bana çok iyi davrandın, efendim” dedi. “Kölelerinden biri olmadığım halde, söylediğin sözlerle beni teselli ettin, yüreğimi okşadın.”

14Yemek vakti gelince Boaz Rut'a, “Buraya yaklaş, ekmek al, pekmeze batırıp ye” dedi.

Rut varıp orakçıların yanına oturdu. Boaz ona kavrulmuş başak verdi. Rut bir kısmını yedikten sonra doydu, birazını da artırdı. 15Başak devşirmek için kalkınca, Boaz adamlarına, “Demetler arasında da başak devşirsin, ona dokunmayın” diye buyurdu. 16“Hatta onun için demetlerden başak ayırıp yere bırakın da devşirsin. Sakın onu azarlamayın.”

17Böylece Rut akşama dek tarlada başak devşirdi. Devşirdiği başakları dövünce bir efa kadar arpası[j]

oldu. 18Bunu yüklenip kente döndü. Devşirdiklerini gören kaynanasına ayrıca, tarlada doyduktan sonra artırdığı başakları da çıkarıp verdi.

19Naomi, “Bugün nerede başak devşirdin, nerede çalıştın?” diye sordu. “Sana bunca yakınlık göstermiş olan her kimse, kutsansın!”

Rut tarlasında çalıştığı adamdan söz ederek kaynanasına, “Bugün tarlasında çalıştığım adamın adı Boaz” dedi.

20[*]

Naomi gelinine, “RAB, sağ kalanlardan da ölmüşlerden de iyiliğini esirgemeyen Boaz'ı kutsasın” dedi. Sonra ekledi: “O adam akrabalarımızdan, yakın akrabalarımızdan[k]

biridir.”

21Moavlı Rut şöyle konuştu: “Üstelik bana, ‘Adamlarım bütün biçme işini bitirinceye kadar onlarla birlikte kal’ dedi.”

22Naomi, gelini Rut'a, “Kızım, onun kızlarıyla gitmen daha iyi. Başka bir tarlada sana zarar gelebilir” dedi.

23Böylece Rut arpa ile buğday biçimi sonuna kadar Boaz'ın hizmetçi kızlarından ayrılmadı; başak devşirip kaynanasıyla oturmaya devam etti.

3

Rut ile Boaz

1Kaynanası Naomi bir gün Rut'a, “Kızım, iyiliğin için sana rahat edeceğin bir yer aramam gerekmez mi?” dedi.2“Hizmetçileriyle birlikte bulunduğun Boaz akrabamız değil mi? Bak şimdi, bu akşam Boaz harman yerinde arpa savuracak. 3Yıkan, kokular sürün, giyinip harman yerine git. Ama adam yemeyi içmeyi bitirene dek orada olduğunu belli etme. 4Adam yatıp uyuduğunda, nerede yattığını belle; sonra gidip onun ayaklarının üzerindeki örtüyü kaldır ve oracıkta yat[l]

. Ne yapman gerektiğini o sana söyler.”

5Rut ona, “Söylediğin her şeyi yapacağım” diye karşılık verdi. 6Harman yerine giderek kaynanasının her dediğini yaptı.

7Boaz yiyip içti, keyfi yerine geldi. Sonra harman yığınının dibinde uyumaya gitti. Rut da gizlice yaklaştı, onun ayaklarının üzerindeki örtüyü kaldırıp yattı. 8Gece yarısı adam ürktü; yattığı yerde dönünce ayaklarının dibinde yatan kadını ayrımsadı.

9Ona, “Kimsin sen?” diye sordu.

Kadın, “Ben kölen Rut'um” diye yanıtladı. “Kölenle evlen[m]

. Çünkü sen yakın akrabamızsın” dedi.

10Boaz, “RAB seni kutsasın, kızım” dedi. “Bu son iyiliğin, ilkinden de büyük. Çünkü yoksul olsun, zengin olsun, gençlerin peşinden gitmedin. 11Ve şimdi, korkma kızım; her istediğini yapacağım. Bütün kent halkı senin erdemli bir kadın olduğunu biliyor. 12[*]

Yakın akrabanız olduğum doğrudur. Ama benden daha yakın biri var. 13Geceyi burada geçir. Sabah olduğunda eğer adam senin için akrabalık görevini yaparsa ne âlâ, varsın yapsın. Ama o, akrabalık görevini yapmak istemezse, yaşayan RAB'be ant içerim ki, bu görevi ben üstlenirim. Sen sabaha kadar yat.”

14Böylece Rut sabaha kadar Boaz'ın ayakları dibinde yattı. Ama ortalık insanların birbirini seçebileceği kadar aydınlanmadan önce kalktı. Çünkü Boaz, ‘Harman yerine kadın geldiği bilinmemeli’ demişti.

15Boaz Rut'a, “Sırtındaki şalı çıkar, aç” dedi. Rut şalı açınca Boaz içine altı ölçek arpa boşaltıp onun sırtına yükledi. Sonra Rut kente döndü.

16Rut geri dönünce kaynanası, “Nasıl geçti kızım?” diye sordu.

Rut, Boaz'ın kendisi için yaptığı her şeyi anlattı. 17Sonra ekledi: “ ‘Kaynanana eli boş dönme’ diyerek bana bu altı ölçek arpayı da verdi.”

18Naomi, “Kızım, bu işin ne olacağını öğreninceye kadar evde kal” dedi. “Çünkü Boaz bugün bu işi bitirmeden rahat edemeyecek.”

4

Boaz Rut'la Evleniyor

1Bu arada Boaz kent kapısına[n]

gidip oturdu. Sözünü ettiği yakın akraba oradan geçerken ona, “Arkadaş, gel şuraya otur” diye seslendi. Adam da varıp Boaz'ın yanına oturdu.

2Sonra Boaz kentin ileri gelenlerinden on adam topladı. Onlara, “Siz de gelin, oturun” dedi. Adamlar da oturdular.3Boaz, yakın akrabadan olan adama şöyle dedi: “Moav topraklarından dönmüş olan Naomi, akrabamız Elimelek'in tarlasını satıyor. 4Ben de burada oturanların ve halkımın ileri gelenlerinin önünde bunu satın alman için durumu sana açayım dedim. Yakın akrabalık görevini yapmak istiyorsan, yap. Ama sen akrabalık görevini yerine getirmeyeceksen, söyle de bileyim. Çünkü bu görevi yapmak önce sana düşer. Senden sonra ben gelirim.”

Adam, “Yakın akrabalık görevini ben yaparım” diye karşılık verdi.

5Bunun üzerine Boaz, “Yalnız, tarlayı Naomi'den satın aldığın gün, ölen Mahlon'un adının bıraktığı mirasla sürmesi için dul eşi Moavlı Rut'u da almalısın” dedi.

6Adam, “Bu durumda yakın akrabalık görevini yapamam; yaparsam kendi mirasımı tehlikeye atmış olurum” dedi. “Bana düşen akrabalık görevini sen yüklen. Çünkü ben yapamam.”

7[*]

Eskiden İsrail'de akrabalık görevinin yerine getirildiğini ve mülk alım satımının onaylandığını göstermek için taraflardan biri çarığını çıkarıp ötekine verirdi. Alışverişi yasallaştırmanın yolu buydu.

8Bu nedenle yakın akrabadan olan adam, “Sen kendin satın al” diyerek çarığını çıkarıp Boaz'a verdi.

9Boaz, ileri gelenlere ve bütün halka, “Elimelek'in, Kilyon ile Mahlon'un bütün mülkünü Naomi'den satın aldığıma bugün siz tanık oldunuz” dedi. 10[*]

“Mahlon'un dul karısı Moavlı Rut'u da kendime eş olarak alıyorum. Öyle ki, ölen Mahlon'un adı bıraktığı mirasla birlikte sürsün; kardeşlerinin arasından ve yaşadığı kentten adı silinmesin. Bugün siz buna tanık oldunuz.”

11[*]

Kent kapısında bulunan bütün halk ve ileri gelenler, “Evet, biz tanığız” dediler. “RAB senin evine gelen kadını, İsrail soyunun o iki ana direğine –Rahel ve Lea'ya– benzer kılsın. Efrat boyunda varlıklı, Beytlehem'de ünlü olasın. 12[*]

RAB'bin bu genç kadından sana vereceği çocuklarla senin soyun, Tamar'ın Yahuda'ya doğurduğu Peres'in soyu gibi olsun.”

Davut'un Soyu

(1Ta.2:10-12; Mat.1:3-6; Luk.3:31-33)

13Böylece Boaz, Rut'u kendine eş olarak aldı ve onunla birleşti. RAB'bin kutsamasıyla gebe kalan Rut bir oğul doğurdu.

14O zaman kadınlar Naomi'ye, “Bugün seni yakın akrabasız bırakmamış olan RAB'be övgüler olsun. Doğan çocuğun ünü İsrail'de yayılsın” dediler. 15“O seni yaşama döndürecek, yaşlılığında doyuracak. Çünkü onu, seni seven ve senin için yedi oğuldan bile daha değerli olan gelinin doğurdu.”

16Naomi çocuğu alıp bağrına bastı ve ona dadılık yaptı.

17Komşu kadınlar, “Naomi'nin bir oğlu oldu” diyerek çocuğa ad koydular; ona, Ovet adını verdiler. Ovet, İşay'ın babası; İşay ise Davut'un babasıdır.

18Peres'in soyu şöyledir: Peres Hesron'un babası, 19Hesron Ram'ın babası, Ram Amminadav'ın babası, 20Amminadav Nahşon'un babası, Nahşon Salmon'un[o]

babası, 21Salmon Boaz'ın babası, Boaz Ovet'in babası, 22Ovet İşay'ın babası, İşay da Davut'un babasıdır.

ı

1:11 Kutsal Yasa'ya göre ölen bir adamın soyunun sürmesi için erkek kardeşi ya da en yakın akrabası dul eşiyle evlenirdi (bkz. Yas.25:5-6).

[i]

1:20 Naomi “Tatlı”, Mara “Acı” anlamına gelir.

[*]

2:2 Lev.19:9-10; Yas.24:19

[j]

2:17 “Bir efa arpa”: Yaklaşık 14.7 kg.

[*]

2:20 Lev.25:25

[k]

2:20 “Yakın akraba”: İbranice “Goel”. Kutsal Yasa'ya göre ailenin muhtaç kalan üyelerini korumakla yükümlü yakın akraba (Yar.38:8; Lev.25:25; Yas.25:5-10; Rut 3:9,12; 4:1,3,6,8,14).

[l]

3:4 Eski İsrail geleneğine göre bu davranış evlenme teklifi anlamına gelirdi.

[m]

3:9 “Kölenle evlen”: İbranice “Köleni eteğinle ört”.

[*]

3:12 Rut2:20

[n]

4:1 O dönemde kent kapısı sorunların konuşulup çözümlendiği yerdi.

[*]

4:7-8 Yas.25:9

[*]

4:10 Yas.25:5-6

[*]

4:11 Yar.29:31

[*]

4:12 Yar.38:27-30

[o]

4:20 Bazı Septuaginta elyazmaları “Salmon”, Masoretik metin “Salma”.

1.Samuel

GİRİŞ

Bu kitap adını, ilk bölümlerinde konu edilen Peygamber Samuel'den alır. İsrail'in "Hakimler" döneminden krallığa geçiş olaylarını konu eder. İsrail yönetiminde meydana gelen bu değişiklik üç kişinin çevresinde yoğunlaşır: Hakimlerin sonuncusu Samuel, İsrail'in ilk kralı Saul ve Davut.

Bu kitabın konusu Eski Antlaşma'nın öbür kitaplarındaki gibi, Tanrı'ya bağlılığın başarıyı, Tanrı'ya itaatsizliğin yıkımı getireceğinin vurgulanmasıdır. Bu konu Kâhin Eli'ye 2:30 ayetinde açıklanmıştır: "Beni onurlandıranı ben de onurlandırırım. Ama beni saymayan küçük düşürülecek."

Kitapta krallığın kuruluşuyla ilgili değişik tepkilerden söz edilir. Rab'bin kendisi İsrail'in kralı olarak bilinirdi. Halkın bir kral istemesi karşısında Rab yine de onlar için bir kral seçti. Ama gerçek şu ki, kral da halk da Tanrı'nın yönetimi altında yaşıyordu (2:7-10). Yoksul zengin, bütün halkın hakları Tanrı'nın Yasası uyarınca eşit bir şekilde korunuyordu.

1. ve 2. Samuel kitapları Septuaginta'da 1. ve 2. Krallar diye bilinir.

Ana Hatlar:

1:1-7:17 Hakim olarak Samuel

8:1-10:27 Saul'un kral oluşu

11:1-15:35 Kral Saul'un ilk yılları

16:1-30:31 Davut ile Saul

31:1-13 Saul'la oğullarının ölümü

1

Samuel'in Doğumu

1Efrayim dağlık bölgesindeki Ramatayim Kasabası'nda yaşayan, Efrayim oymağının Suf boyundan Yeroham oğlu Elihu oğlu Tohu oğlu Suf oğlu Elkana adında bir adam vardı. 2Elkana'nın Hanna ve Peninna adında iki karısı vardı. Peninna'nın çocukları olduğu halde, Hanna'nın çocuğu olmuyordu.

3Elkana Her Şeye Egemen RAB'be tapınıp kurban sunmak üzere her yıl kendi kentinden Şilo'ya giderdi. Eli'nin RAB'bin kâhinleri* olan Hofni ve Pinehas adındaki iki oğlu da oradaydı. 4Elkana kurban sunduğu gün karısı Peninna'ya ve oğullarıyla kızlarına etten birer pay verirken, 5Hanna'ya iki pay verirdi. Çünkü RAB Hanna'nın rahmini kapamasına karşın, Elkana onu severdi. 6Ama RAB Hanna'nın rahmini kapadığından, kuması Peninna Hanna'yı öfkelendirmek için ona sürekli sataşırdı. 7Bu yıllarca böyle sürdü. Hanna RAB'bin Tapınağı'na her gittiğinde kuması ona sataşırdı. Böylece Hanna ağlar, yemek yemezdi. 8Kocası Elkana, “Hanna, neden ağlıyorsun, neden yemek yemiyorsun?” derdi, “Neden bu kadar üzgünsün? Ben senin için on oğuldan daha iyi değil miyim?”

9Bir gün onlar Şilo'da yiyip içtikten sonra, Hanna kalktı. Kâhin Eli RAB'bin Tapınağı'nın kapı sövesi yanındaki sandalyede oturuyordu. 10Hanna, gönlü buruk, acı acı ağlayarak RAB'be yakardı 11[*]

ve şu adağı adadı: “Ey Her Şeye Egemen RAB, kulunun üzüntüsüne gerçekten bakıp beni anımsar, kulunu unutmayıp bana bir erkek çocuk verirsen, yaşamı boyunca onu sana adayacağım. Onun başına hiç ustura değmeyecekö

.”

12Hanna RAB'be yakarışını sürdürürken, Eli onun dudaklarını gözetliyordu. 13Hanna içinden yakarıyor, yalnız dudakları kımıldıyor, sesi duyulmuyordu. Bu yüzden Eli, Hanna'yı sarhoş sanarak, 14“Sarhoşluğunu ne zamana dek sürdüreceksin? Artık şarabı bırak” dedi.

15Hanna, “Ah, öyle değil efendim!” diye yanıtladı, “Ben yüreği acılarla dolu bir kadınım. Ne şarap içtim, ne de başka bir içki. Sadece yüreğimi RAB'be döküyordum. 16Kulunu kötü bir kadın sanma. Yakarışımı şimdiye dek sürdürmemin nedeni çok kaygılı, üzüntülü olmamdır.”

17Eli, “Öyleyse esenlikle git” dedi, “İsrail'in Tanrısı dileğini yerine getirsin.”

18Hanna, “Senin gözünde lütuf bulayım” deyip yoluna gitti. Sonra yemek yedi. Artık üzgün değildi.

19Ertesi sabah erkenden kalkıp RAB'be tapındılar. Ondan sonra Rama'daki evlerine döndüler. Elkana karısı Hanna'yla birleşti ve RAB Hanna'yı anımsadı. 20Zamanı gelince Hanna gebe kaldı ve bir erkek çocuk doğurdu. “Onu RAB'den diledim” diyerek adını Samuel[p]

koydu.

Hanna Samuel'i Tanrı'ya Adıyor

21Elkana RAB'be yıllık kurbanını ve adağını sunmak üzere ev halkıyla birlikte Şilo'ya gitti. 22Ama Hanna gitmedi. Kocasına, “Çocuk sütten kesildikten sonra onu RAB'bin hizmetinde bulunmak üzere götüreceğim. Yaşamı boyunca orada kalacak” dedi.

23Kocası Elkana, “Nasıl istersen öyle yap” diye karşılık verdi, “Çocuk sütten kesilinceye dek burada kal. RAB sözünü yerine getirsin.” Böylece Hanna oğlu sütten kesilinceye dek evde kalıp onu emzirdi.

24Küçük çocuk sütten kesildikten sonra Hanna üç yaşında bir boğa[r]

, bir efa[s]

un ve bir tulum şarap alarak onu kendisiyle birlikte RAB'bin Şilo'daki tapınağına götürdü. 25Boğayı kestikten sonra çocuğu Eli'ye getirdiler. 26Hanna, “Ey efendim, yaşamın hakkı için derim ki, burada yanında durup RAB'be yakaran kadınım ben” dedi, 27“Bu çocuk için yakarmıştım; RAB dileğimi yerine getirdi. 28Ben de onu RAB'be adıyorum. Yaşamı boyunca RAB'be adanmış kalacaktır.” Sonra orada RAB'be tapındılar.

2

Hanna'nın Duası

1[*]

Hanna şöyle dua etti:

“Yüreğim RAB'de bulduğum sevinçle coşuyor;

Gücümüş

yükselten RAB'dir.

Düşmanlarımın karşısında övünüyor,

Kurtarışınla seviniyorum!

2Kutsallıkta RAB'bin benzeri yok,

Evet, senin gibisi yok, ya RAB!

Tanrımız gibi dayanak yok.

3Artık büyük konuşmayın,

Ağzınızdan küstahça sözler çıkmasın.

Çünkü RAB her şeyi bilen Tanrı'dır;

O'dur davranışları tartan.

4Güçlülerin yayları kırılır;

Güçsüzlerse güçle donatılır.

5Toklar yiyecek uğruna gündelikçi olur,

Açlar doyurulur.

Kısır kadın yedi çocuk doğururken,

Çok çocuklu kadın kimsesiz kalır.

6RAB öldürür de diriltir de,

Ölüler diyarına indirir ve çıkarır.

7O kimini yoksul, kimini varsıl kılar;

Kimini alçaltır, kimini yükseltir.

8[*]

Düşkünü yerden kaldırır,

Yoksulu çöplükten çıkarır;

Soylularla oturtsun

Ve kendilerine onur tahtını miras olarak bağışlasın diye.

Çünkü yeryüzünün temelleri RAB'bindir,

O dünyayı onların üzerine kurmuştur.

9RAB sadık kullarının adımlarını korur,

Ama kötüler karanlıkta susturulur.

Çünkü güçle zafere ulaşamaz insan.

10RAB'be karşı gelenler paramparça olacak,

RAB onlara karşı gökleri gürletecek,

Bütün dünyayı yargılayacak,

Kralını güçle donatacak,

Meshettiği* kralın gücünü yükseltecek.”

11Sonra Elkana Rama'ya, evine döndü. Küçük Samuel ise Kâhin Eli'nin gözetiminde RAB'bin hizmetinde kaldı.

Eli'nin Oğullarının Yaptığı Kötülükler

12-13Eli'nin oğulları değersiz kişilerdi. RAB'bi ve kâhinlerin halkla ilgili kurallarını önemsemiyorlardı. Biri sunduğu kurbanın etini haşlarken, kâhinin hizmetkârı elinde üç dişli büyük bir çatalla gelir, 14çatalı kap, tencere, tava ya da kazana daldırırdı. Çatalla çıkarılan her şey kâhin için ayırılırdı. Şilo'ya gelen İsrailliler'in hepsine böyle davranırlardı. 15Üstelik kurbanın yağları yakılmadan önce, kâhinin hizmetkârı gelip kurban sunan adama, “Kâhine kızartmalık et ver. Senden haşlanmış et değil, çiğ et alacak” derdi.

16Kurban sunan, “Önce hayvanın yağları yakılmalı, sonra dilediğin kadar al” diyecek olsa, hizmetkâr, “Hayır, şimdi vereceksin, yoksa zorla alırım” diye karşılık verirdi. 17Gençlerin RAB'be karşı işledikleri günah çok büyüktü; çünkü RAB'be sunulan sunuları küçümsüyorlardı.

18Bu arada genç Samuel, keten efod* giymiş, RAB'bin önünde hizmet ediyordu. 19Yıllık kurbanı sunmak için annesi her yıl kocasıyla birlikte oraya gider, diktiği cüppeyi oğluna getirirdi. 20Kâhin Eli de, Elkana ile karısına iyi dilekte bulunarak, “Dilediği ve RAB'be adadığı çocuğun yerine RAB sana bu kadından başka çocuklar versin” derdi. Bundan sonra evlerine dönerlerdi. 21RAB'bin lütfuna eren Hanna gebe kalıp üç erkek, iki kız daha doğurdu. Küçük Samuel ise RAB'bin hizmetinde büyüdü.

22Eli artık çok yaşlanmıştı. Oğullarının İsrailliler'e bütün yaptıklarını, Buluşma Çadırı'nın girişinde görevli kadınlarla düşüp kalktıklarını duymuştu. 23Onlara, “Neden böyle şeyler yapıyorsunuz?” dedi, “Yaptığınız kötülükleri herkesten işitiyorum.24Olmaz bu, oğullarım! RAB'bin halkı arasında yayıldığını duyduğum haber iyi değil. 25İnsan insana karşı günah işlerse, Tanrı onun için aracılık eder. Ama RAB'be karşı günah işleyeni kim savunacak?” Ne var ki, onlar babalarının sözünü dinlemediler. Çünkü RAB onları öldürmek istiyordu.

26[*]

Bu arada giderek büyüyen genç Samuel RAB'bin de halkın da beğenisini kazanmaktaydı.

Eli'nin Oğullarına Karşı Peygamberlik Sözü

27O sıralarda bir Tanrı adamı Eli'ye gelip şöyle dedi: “RAB diyor ki, ‘Atan ve soyu Mısır'da firavunun halkına kölelik ederken kendimi onlara açıkça göstermedim mi? 28[*]

graph-definition>

*

Sunağıma çıkması, buhur yakıp önümde efod* giymesi için bütün İsrail oymakları arasından yalnız atanı kendime kâhin seçtim. Üstelik İsrailliler'in yakılan bütün sunularını da atanın soyuna verdim. 29Öyleyse neden konutum için buyurduğum kurbanı ve sunuyu küçümsüyorsunuz? Halkım İsrail'in sunduğu bütün sunuların en iyi kısımlarıyla kendinizi semirterek neden oğullarını benden daha çok önemsiyorsun?’

30“Bu nedenle İsrail'in Tanrısı RAB şöyle diyor: ‘Gerçekten, ailen ve atanın soyu sonsuza dek bana hizmet edecekler demiştim.’ Ama şimdi RAB şöyle buyuruyor: ‘Bu benden uzak olsun! Beni onurlandıranı ben de onurlandırırım. Ama beni saymayan küçük düşürülecek. 31Soyundan hiç kimsenin yaşlanacak kadar yaşamaması için senin ve atanın soyunun gücünü kıracağım günler yaklaşıyor. 32İsrail'e yapılacak bütün iyiliğe karşın, sen konutumda sıkıntı göreceksin. Artık soyundan hiç kimse yaşlanacak kadar yaşamayacak. 33Sunağımdan bütün soyunu yok edeceğim, yalnız bir kişiyi esirgeyeceğim. Gözleri ağlamaktan kör olacak, yüreği yanacak[t]

. Ama soyundan gelenlerin hepsi kılıçla[u]

ölecekler. 34İki oğlun Hofni ile Pinehas'ın başına gelecek olay senin için bir belirti olacak: İkisi de aynı gün ölecek. 35İsteklerimi ve amaçlarımı yerine getirecek güvenilir bir kâhin çıkaracağım kendime. Onun soyunu sürdüreceğim; o da meshettiğim* kişinin önünde sürekli hizmet edecek. 36Ailenden sağ kalan herkes bir parça gümüş ve bir somun ekmek için gelip ona boyun eğecek ve, Ne olur, karın tokluğuna beni herhangi bir kâhinlik görevine ata! diye yalvaracak.’ ”

3

Tanrı'nın Samuel'e Seslenişi

1Genç Samuel Eli'nin yönetimi altında RAB'be hizmet ediyordu. O günlerde RAB'bin sözü seyrek geliyordu; görümler de azalmıştı.

2Bir gece Eli yatağında uyuyordu. Gözleri öyle zayıflamıştı ki, güçlükle görebiliyordu. 3Samuel ise RAB'bin Tapınağı'nda, Tanrı'nın Sandığı'nın bulunduğu yerde uyuyordu. Tanrı'nın kandili daha sönmemişti.

4RAB Samuel'e seslendi. Samuel, “Buradayım” diye karşılık verdi. 5Ardından Eli'ye koşup, “Beni çağırdın, işte buradayım” dedi.

Ama Eli, “Ben çağırmadım, dön yat” diye karşılık verdi. Samuel de dönüp yattı.

6RAB yine, “Samuel!” diye seslendi. Samuel kalkıp Eli'ye gitti ve, “İşte, buradayım, beni çağırdın” dedi.

Eli, “Çağırmadım, oğlum” diye karşılık verdi, “Dön yat.” 7Samuel RAB'bi daha tanımıyordu; RAB'bin sözü henüz ona açıklanmamıştı.

8RAB yine üçüncü kez Samuel'e seslendi. Samuel kalkıp Eli'ye gitti. “İşte buradayım, beni çağırdın” dedi.

O zaman Eli genç Samuel'e RAB'bin seslendiğini anladı. 9Bunun üzerine Samuel'e, “Git yat” dedi, “Sana yine seslenirse, ‘Konuş, ya RAB, kulun dinliyor’ dersin.” Samuel gidip yerine yattı.

10RAB gelip orada durdu ve önceki gibi, “Samuel, Samuel!” diye seslendi.

Samuel, “Konuş, kulun dinliyor” diye yanıtladı.

11RAB Samuel'e şöyle dedi: “Ben İsrail'de her duyanı şaşkına çevirecek bir şey yapmak üzereyim. 12O gün Eli'nin ailesine karşı söylediğim her şeyi baştan sona dek yerine getireceğim. 13Çünkü farkında olduğu günahtan ötürü ailesini sonsuza dek yargılayacağımı Eli'ye bildirdim. Oğulları Tanrı'ya saygısızlık ettilerü

. Eli de onlara engel olmadı. 14Bu nedenle, ‘Eli'nin ailesinin günahı hiçbir zaman kurban ya da sunuyla bile bağışlanmayacaktır’ diyerek Eli'nin ailesi hakkında ant içtim.”

15Samuel sabaha kadar yattı, sonra RAB'bin Tapınağı'nın kapılarını açtı. Gördüğü görümü Eli'ye söylemekten çekiniyordu. 16Ama Eli ona, “Oğlum Samuel!” diye seslendi.

Samuel, “İşte buradayım” diye yanıtladı.

17Eli, “RAB sana neler söyledi?” diye sordu, “Lütfen benden gizleme. Sana söylediklerinden birini bile benden gizlersen, Tanrı sana aynısını, hatta daha kötüsünü yapsın!” 18Bunun üzerine Samuel hiçbir şey gizlemeden ona her şeyi anlattı. Eli de, “O RAB'dir, gözünde iyi olanı yapsın” dedi.

19Samuel büyürken RAB onunla birlikteydi. RAB ona verdiği sözlerin hiçbirinin boşa çıkmasına izin vermedi.20Samuel'in RAB'bin bir peygamberi olarak onaylandığını Dan'dan Beer-Şeva'ya kadar bütün İsrail anladı. 21RAB Şilo'da görünmeyi sürdürdü. Orada sözü aracılığıyla kendisini Samuel'e tanıttı.

4

1Samuel'in sözü bütün İsrail'de yayıldı[v]

.

Antlaşma Sandığı Ele Geçiriliyor

İsrailliler Filistliler'le savaşmak üzere yola çıktılar. İsrailliler Even-Ezer'de, Filistliler de Afek'te ordugah kurdu. 2Filistliler İsrail'e karşı savaş düzenine girdiler. Savaş her yere yayılınca, Filistliler İsrailliler'i bozguna uğrattı. Savaş alanında dört bine yakın İsrailli'yi öldürdüler. 3Askerler ordugaha dönünce, İsrail'in ileri gelenleri, “Neden bugün RAB bizi Filistliler'in önünde bozguna uğrattı?” diye sordular, “RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı* Şilo'dan buraya getirelim ki, aramıza geldiğinde bizi düşmanlarımızın elinden kurtarsın.”

4[*]

Halk Şilo'ya adamlar gönderdi. Keruvlar* arasında taht kurmuş, Her Şeye Egemen RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı oradan getirdiler. Eli'nin iki oğlu, Hofni ile Pinehas da Tanrı'nın Antlaşma Sandığı'nın yanındaydılar.

5RAB'bin Antlaşma Sandığı ordugaha varınca, bütün İsrailliler öyle yüksek sesle bağırdılar ki, yer yerinden oynadı.6Filistliler bağrışmaları duyunca, “İbraniler'in ordugahındaki bu yüksek bağrışmaların anlamı ne?” diye sordular. RAB'bin Sandığı'nın ordugaha getirildiğini öğrenince, 7korkarak, “Tanrılar ordugaha gelmiş” dediler, “Vay başımıza! Daha önce buna benzer bir olay olmamıştı. 8Vay başımıza! Bu güçlü tanrıların elinden bizi kim kurtarabilir? Çölde Mısırlılar'ı her tür belaya çarptıran tanrılar bunlar. 9Güçlü olun, ey Filistliler! Yiğitçe davranın! Yoksa, İbraniler size nasıl boyun eğdiyse, siz de onlara öyle boyun eğeceksiniz. Bu yüzden yiğitçe davranın ve savaşın!”

10Böylece Filistliler savaşıp İsrailliler'i bozguna uğrattılar. İsrailliler'in hepsi evlerine kaçtı. Yenilgi öyle büyüktü ki, İsrailliler otuz bin yaya asker yitirdi, 11Tanrı'nın Sandığı alındı, Eli'nin iki oğlu, Hofni ile Pinehas öldü.

Eli'nin Ölümü

12Benyaminli bir adam savaş alanından koşarak aynı gün Şilo'ya ulaştı. Giysileri yırtılmış, başı toz toprak içindeydi.13Adam Şilo'ya vardığında, Tanrı'nın Sandığı için yüreği titreyen Eli, yol kenarında bir sandalyeye oturmuş, kaygıyla bekliyordu. Adam kente girip olup bitenleri anlatınca, kenttekilerin tümü haykırdı.

14Eli haykırışları duyunca, “Bu gürültünün anlamı ne?” diye sordu.

Adam olanları Eli'ye bildirmek için hemen onun yanına geldi. 15O sırada Eli doksan sekiz yaşındaydı. Gözleri zayıflamış, göremiyordu. 16Adam Eli'ye, “Ben savaş alanından geliyorum” dedi, “Savaş alanından bugün kaçtım.”

Eli, “Ne oldu, oğlum?” diye sordu.

17Haber getiren adam şöyle yanıtladı: “İsrailliler Filistliler'in önünden kaçtı. Askerler büyük bir yenilgiye uğradı. İki oğlun, Hofni'yle Pinehas öldü. Tanrı'nın Sandığı da ele geçirildi.”

18Adam Tanrı'nın Sandığı'ndan söz edince, Eli sandalyeden geriye, kapının yanına düştü. Yaşlı ve şişman olduğundan boynu kırılıp öldü. İsrail halkını kırk yıl süreyle yönetmişti.

19Eli'nin gelini –Pinehas'ın karısı– gebeydi, doğurmak üzereydi. Tanrı'nın Sandığı'nın ele geçirildiğini, kayınbabasıyla kocasının öldüğünü duyunca birden sancıları tuttu, yere çömelip doğurdu. 20Ölmek üzereyken ona yardım eden kadınlar, “Korkma, bir oğlun oldu” dediler. Ama o aldırmadı, karşılık da vermedi. 21Tanrı'nın Sandığı ele geçirilmiş, kayınbabasıyla kocası ölmüştü. Bu yüzden, “Yücelik İsrail'den ayrıldı!” diyerek çocuğa İkavot[y]

adını verdi. 22“Yücelik İsrail'den ayrıldı!” dedi, “Çünkü Tanrı'nın Sandığı ele geçirildi.”

5

Antlaşma Sandığı Aşdot'a ve Ekron'a Taşınıyor

1Filistliler, Tanrı'nın Sandığı'nı ele geçirdikten sonra, onu Even-Ezer'den Aşdot'a götürdüler. 2Tanrı'nın Sandığı'nı Dagon Tapınağı'na taşıyıp Dagon heykelinin yanına yerleştirdiler. 3Ertesi gün erkenden kalkan Aşdotlular, Dagon'u RAB'bin Sandığı'nın önünde yüzüstü yere düşmüş buldular. Dagon'u alıp yerine koydular. 4Ama ertesi sabah erkenden kalktıklarında, Dagon'u yine RAB'bin Sandığı'nın önünde yüzüstü yere düşmüş buldular. Bu kez Dagon'un başıyla iki eli kırılmış, eşiğin üzerinde duruyordu; yalnızca gövdesi kalmıştı. 5Dagon kâhinleri de, Aşdot'taki Dagon Tapınağı'na bütün gelenler de bu yüzden bugün de tapınağın eşiğine basmıyorlar.

6RAB Aşdotlular'ı ve çevrelerindeki halkı ağır biçimde cezalandırdı; onları urlarla cezalandırıp sıkıntıya soktu[z]

.

7Aşdotlular olup bitenleri görünce, “İsrail Tanrısı'nın Sandığı yanımızda kalmamalı; çünkü O bizi de, ilahımız Dagon'u da ağır bir biçimde cezalandırıyor” dediler. 8Bunun üzerine ulaklar gönderip bütün Filist beylerini çağırttılar ve, “İsrail Tanrısı'nın Sandığı'nı ne yapalım?” diye sordular.

Filist beyleri, “İsrail Tanrısı'nın Sandığı Gat'a götürülsün” dediler. Böylece İsrail Tanrısı'nın Sandığı'nı Gat'a götürdüler.

9Ama sandık oraya götürüldükten sonra, RAB o kenti de cezalandırdı. Kenti çok büyük bir korku sardı. RAB kent halkını, büyük küçük herkesi urlarla cezalandırdı. 10Bu yüzden Tanrı'nın Sandığı'nı Ekron'a gönderdiler.

Tanrı'nın Sandığı kente girer girmez Ekronlular, “Bizi ve halkımızı yok etmek için İsrail Tanrısı'nın Sandığı'nı bize getirdiler!” diye bağırdılar. 11Bütün Filist beylerini toplayarak, “İsrail Tanrısı'nın Sandığı'nı buradan uzaklaştırın” dediler, “Sandık yerine geri gönderilsin; öyle ki, bizi de halkımızı da yok etmesin.” Çünkü kentin her yanını ölüm korkusu sarmıştı. Tanrı'nın onlara verdiği ceza çok ağırdı. 12Sağ kalanlarda urlar çıktı. Kent halkının haykırışı göklere yükseldi.

6

Antlaşma Sandığı'nın İsrail'e Geri Verilişi

1RAB'bin Sandığı Filist ülkesinde yedi ay kaldıktan sonra, 2Filistliler kâhinlerle falcıları çağırtıp, “RAB'bin Sandığı'nı ne yapalım? Onu nasıl yerine göndereceğimizi bize bildirin” dediler.

3Kâhinlerle falcılar, “İsrail Tanrısı'nın Sandığı'nı geri gönderecekseniz, boş göndermeyin” diye yanıtladılar, “O'na bir suç sunusu* sunmalısınız. O zaman iyileşecek ve O'nun sizi neden sürekli cezalandırdığını anlayacaksınız.”

4Filistliler, “Ona suç sunusu olarak ne göndermeliyiz?” diye sordular.

Kâhinlerle falcılar, “Suç sununuz Filist beylerinin sayısına göre beş altın ur ve beş altın fare olsun” diye yanıtladılar, “Çünkü aynı bela hepinizin de, beylerinizin de üzerindedir. 5Onun için, urların ve ülkeyi yıkan farelerin benzerlerini yapın. Böylelikle İsrail'in Tanrısı'nı onurlandırın. Belki sizin, ilahlarınızın ve ülkenizin üzerindeki cezayı hafifletir. 6Neden Mısırlılar'ın ve firavunun yaptığı gibi inat ediyorsunuz? Tanrı Mısırlılar'ı alaya aldıktan sonra, İsrail halkının Mısır'dan çıkması için onları serbest bırakmadılar mı?

7“Şimdi yeni bir arabayla boyunduruk vurulmamış, süt veren iki inek hazırlayın. İnekleri arabaya koşun; buzağılarını artlarından ayırıp ahıra götürün. 8RAB'bin Sandığı'nı alıp arabaya koyun; suç sunusu olarak O'na göndereceğiniz altın eşyaları da bir kutuya koyup yanına yerleştirin. Sonra bırakın arabayı yoluna gitsin. 9Ama ardından gözetleyin. Eğer kendi ülkesine, Beytşemeş'e giden yoldan ilerlerse, demek ki, üzerimize bu büyük yıkımı getiren O'dur. Yoksa bu yıkımın O'ndan gelmediğini, bize bir rastlantı olduğunu anlayacağız.”

10Adamlar denileni yaptılar. Süt veren iki inek getirip arabaya koştular, buzağılarını da ahıra kapadılar. 11İçinde farelerle urların altın benzerlerinin bulunduğu kutuyu RAB'bin Sandığı'yla birlikte arabaya koydular. 12İnekler dosdoğru Beytşemeş yolundan gittiler. Sağa sola sapmadan, böğüre böğüre ana yoldan ilerlediler. Filist beyleri onları Beytşemeş sınırına dek izledi.

13O sırada Beytşemeşliler vadide buğday biçiyorlardı. Gözlerini kaldırıp sandığı görünce sevindiler. 14Beytşemeşli Yeşu'nun tarlasına giren araba oradaki büyük bir taşın yanında durdu. Beytşemeşliler arabanın odununu yardılar, inekleri de RAB'be yakmalık sunu* olarak sundular. 15Levililer RAB'bin Sandığı'nı ve içinde altın eşyaların bulunduğu yanındaki kutuyu indirip büyük taşın üzerine koymuşlardı. O gün Beytşemeşliler RAB'be yakmalık sunular sunup kurbanlar kestiler.16Filistliler'in beş beyi olup bitenleri gördükten sonra aynı gün Ekron'a döndüler.

17Filistliler Aşdot, Gazze, Aşkelon, Gat ve Ekron kentleri için RAB'be suç sunusu olarak ur biçiminde birer altın gönderdiler. 18Altın farelerse, surlu kentlerle çevre köyler dahil beş Filistli beye ait kentlerin sayısı kadardı. Beytşemeşli Yeşu'nun tarlasında RAB'bin Antlaşma Sandığı'nın* üzerine konduğu büyük taş tanık olarak bugün de duruyor.

19RAB'bin Antlaşma Sandığı'nın içine baktıkları için, RAB Beytşemeşliler'den bazılarını cezalandırıp yetmiş kişiyi[a]

yok etti. Halk RAB'bin başlarına getirdiği bu büyük yıkımdan dolayı yas tuttu. 20Beytşemeşliler, “Bu kutsal Tanrı'nın, RAB'bin önünde kim durabilir? Bizden sonra kime gidecek?” diyorlardı. 21Sonunda Kiryat-Yearim'de oturanlara ulaklar göndererek, “Filistliler RAB'bin Sandığı'nı geri getirdiler; gelin, onu alıp götürün” dediler.

7

1[*]

Bunun üzerine Kiryat-Yearim halkı varıp RAB'bin Sandığı'nı aldı. Onu Avinadav'ın tepedeki evine götürdüler. RAB'bin Antlaşma Sandığı'na bakması için Avinadav oğlu Elazar'ı görevlendirdiler.

Samuel İsrail'e Önderlik Ediyor

2Sandık uzun bir süre, yirmi yıl boyunca Kiryat-Yearim'de kaldı. Bu arada bütün İsrail halkı RAB'bin özlemini çekti.

3Samuel İsrail halkına şöyle dedi: “Eğer bütün yüreğinizle RAB'be dönmeye istekliyseniz, yabancı ilahları ve Aştoret'in* putlarını aranızdan kaldırın. Kendinizi RAB'be adayıp yalnız O'na kulluk edin. RAB de sizi Filistliler'in elinden kurtaracaktır.” 4Bunun üzerine İsrailliler Baal'ın* ve Aştoret'in putlarını atıp yalnızca RAB'be kulluk etmeye başladılar.

5O zaman Samuel, “Bütün İsrail halkını Mispa'da toplayın, ben de sizin için RAB'be yakaracağım” dedi. 6Mispa'da toplanan İsrailliler kuyudan su çekip RAB'bin önüne döktüler. O gün oruç* tuttular ve, “RAB'be karşı günah işledik” dediler. Samuel Mispa'da İsrail halkına önderlik etti.

7Filistliler İsrail halkının Mispa'da toplandığını duydular. Filist beyleri İsrailliler'e karşı savaşmaya çıktılar. İsrailliler bunu duyunca Filistliler'den korktular. 8Samuel'e, “Bizi Filistliler'in elinden kurtarması için Tanrımız RAB'be yakarmayı bırakma” dediler. 9Bunun üzerine Samuel bir süt kuzusu alıp RAB'be tümüyle yakmalık sunu* olarak sundu ve İsrailliler adına RAB'be yakardı. RAB de ona karşılık verdi. 10Samuel yakmalık sunuyu sunarken, Filistliler, İsrailliler'e saldırmak üzere yaklaşmışlardı. Ama RAB o an korkunç bir sesle gürleyerek Filistliler'i öyle şaşkına çevirdi ki, İsrailliler'in önünde bozguna uğradılar. 11Mispa'dan çıkan İsrailliler Filistliler'i Beytkar'ın altına kadar kovalayıp öldürdüler.

12Samuel bir taş alıp Mispa ile Şen arasına dikti. “RAB buraya kadar bize yardım etmiştir” diyerek taşa Even-Ezer[b]

adını verdi. 13Yenilgiye uğrayan Filistliler bir daha İsrail topraklarına saldırmadılar. Samuel yaşadığı sürece RAB Filistliler'in saldırmasını engelledi. 14Ekron'dan Gat'a kadar Filistliler'in ele geçirdiği kentler İsrail'e geri verildi. Bunun yanısıra İsrail'in sınır toprakları da Filistliler'in elinden kurtarıldı. İsrailliler'le Amorlular arasında ise barış vardı.

15Samuel yaşadığı sürece İsrail'e önderlik yaptı. 16Her yıl gidip Beytel'i, Gilgal'ı, Mispa'yı dolaşır, bu kentlerden İsrail'i yönetirdi. 17Sonra Rama'daki evine döner, İsrail'i oradan yönetirdi. Orada RAB'be bir sunak yaptı.

8

İsrail Halkı Bir Kral İstiyor

1Samuel yaşlanınca oğullarını İsrail'e önder atadı. 2Beer-Şeva'da görev yapan ilk oğlunun adı Yoel, ikinci oğlunun adıysa Aviya'ydı. 3Ama oğulları onun yolunda yürümediler. Tersine, haksız kazanca yönelip rüşvet alır, yargıda yan tutarlardı.

4Bu yüzden İsrail'in bütün ileri gelenleri toplanıp Rama'ya, Samuel'in yanına vardılar. 5[*]

Ona, “Bak, sen yaşlandın” dediler, “Oğulların da senin yolunda yürümüyor. Şimdi, öteki uluslarda olduğu gibi, bizi yönetecek bir kral ata.” 6Ne var ki, “Bizi yönetecek bir kral ata” demeleri Samuel'in hoşuna gitmedi. Samuel RAB'be yakardı.

7RAB, Samuel'e şu karşılığı verdi: “Halkın sana bütün söylediklerini dinle. Çünkü reddettikleri sen değilsin; kralları olarak beni reddettiler. 8Onları Mısır'dan çıkardığım günden bu yana bütün yaptıklarının aynısını sana da yapıyorlar. Beni bırakıp başka ilahlara kulluk ettiler. 9Şimdi onları dinle. Ancak onları açıkça uyar ve kendilerine krallık yapacak kişinin onları nasıl yöneteceğini söyle.”

10Samuel kendisinden kral isteyen halka RAB'bin bütün söylediklerini bildirdi: 11“Size krallık yapacak kişinin yönetimi şöyle olacak: Oğullarınızı alıp savaş arabalarında ve atlı birliklerinde görevlendirecek. Onun savaş arabalarının önünde koşacaklar. 12Bazılarını biner, bazılarını ellişer kişilik birliklere komutan atayacak. Kimisini toprağını sürüp ekinini biçmek, kimisini de silahların ve savaş arabalarının donatımını yapmak için görevlendirecek. 13Kızlarınızı ıtriyatçı, aşçı, fırıncı olmak üzere alacak. 14Seçkin tarlalarınızı, bağlarınızı, zeytinliklerinizi alıp hizmetkârlarına verecek. 15Tahıllarınızın, üzümlerinizin ondalığını alıp saray görevlileriyle öbür hizmetkârlarına dağıtacak. 16Kadın erkek kölelerinizi, seçkin boğalarınızı[c]

, eşeklerinizi alıp kendi işinde çalıştıracak. 17Sürülerinizin de ondalığını alacak. Sizler ise onun köleleri olacaksınız. 18Bunlar gerçekleştiğinde, seçtiğiniz kral yüzünden feryat edeceksiniz. Ama RAB o gün size karşılık vermeyecek.”

19Ne var ki, halk Samuel'in sözünü dinlemek istemedi. “Hayır, bizi yönetecek bir kral olsun” dediler, 20“Böylece biz de bütün uluslar gibi olacağız. Kralımız bizi yönetecek, önümüzden gidip savaşlarımızı sürdürecek.”

21Halkın bütün söylediklerini dinleyen Samuel, bunları RAB'be aktardı. 22RAB Samuel'e, “Onların sözünü dinle ve başlarına bir kral ata” diye buyurdu.

Bunun üzerine Samuel İsrailliler'e, “Herkes kendi kentine dönsün” dedi.

9

Saul'un Kral Atanması

1Benyamin oymağından Afiyah oğlu Bekorat oğlu Seror oğlu Aviel oğlu Kiş adında bir adam vardı. Benyaminli Kiş sözü geçen biriydi. 2Saul adında genç, yakışıklı bir oğlu vardı. İsrail halkı arasında ondan daha yakışıklısı yoktu. Boyu herkesten bir baş daha uzundu.

3Bir gün Saul'un babası Kiş'in eşekleri kayboldu. Kiş, oğlu Saul'a, “Hizmetkârlardan birini yanına al da git, eşekleri ara” dedi. 4Saul Efrayim dağlık bölgesinden geçip Şalişa topraklarını dolaştı. Ama eşekleri bulamadılar. Şaalim bölgesine geçtiler. Eşekler orada da yoktu. Sonra Benyamin bölgesinden geçtilerse de, hayvanları bulamadılar.

5Suf bölgesine varınca, Saul yanındaki hizmetkârına, “Haydi dönelim! Yoksa babam eşekleri düşünmekten vazgeçip bizim için kaygılanmaya başlar” dedi.

6Hizmetkâr, “Bak, bu kentte saygın bir Tanrı adamı vardır” diye karşılık verdi, “Bütün söyledikleri bir bir yerine geliyor. Şimdi ona gidelim. Belki gideceğimiz yolu o bize gösterir.”

7Saul, “Gidersek, adama ne götüreceğiz?” dedi, “Torbalarımızdaki ekmek tükendi. Tanrı adamına götürecek bir armağanımız yok. Neyimiz kaldı ki?”

8Hizmetkâr, “Bak, bende çeyrek şekelç

gümüş var” diye karşılık verdi, “Gideceğimiz yolu bize göstermesi için bunu Tanrı adamına vereceğim.” 9–Eskiden İsrail'de biri Tanrı'ya bir şey sormak istediğinde, “Haydi, biliciye* gidelim” derdi. Çünkü bugün peygamber denilene o zaman bilici denirdi.–

10Saul hizmetkârına, “İyi, haydi gidelim” dedi. Böylece Tanrı adamının yaşadığı kente gittiler.

11Yokuştan kente doğru çıkarlarken, kuyudan su çekmeye giden kızlarla karşılaştılar. Onlara, “Bilici burada mı?” diye sordular.

12Kızlar, “Evet, ilerde” diye karşılık verdiler, “Şimdi çabuk davranın. Kentimize bugün geldi. Çünkü halk bugün tapınma yerinde bir kurban sunacak. 13Kente girer girmez, yemek için tapınma yerine çıkmadan önce onu bulacaksınız. Kurbanı o kutsayacağı için, kendisi gelmeden halk yemek yemez. Çağrılı olanlar o geldikten sonra yemeye başlar. Şimdi gidin, onu hemen bulursunuz.” 14Saul'la hizmetkârı kente gittiler. Kente girdiklerinde, tapınma yerine çıkmaya hazırlanan Samuel onlara doğru ilerliyordu.

15Saul gelmeden bir gün önce RAB Samuel'e şunu açıklamıştı: 16“Yarın bu saatlerde sana Benyamin bölgesinden birini göndereceğim. Onu halkım İsrail'in önderi olarak meshedeceksin*. Halkımı Filistliler'in elinden o kurtaracak. Halkımın durumuna baktım; çünkü haykırışları bana ulaştı.” 17Samuel Saul'u görünce, RAB, “İşte sana sözünü ettiğim adam!” dedi, “Halkıma o önderlik edecek.”

18Saul kent kapısında duran Samuel'e yaklaştı. “Bilicinin evi nerede, lütfen söyler misin?” dedi.

19Samuel, “Bilici benim” diye yanıtladı, “Önümden tapınma yerine çıkın. Bugün benimle birlikte yemek yiyeceksiniz. Yarın sabah düşündüğün her şeyi sana bildirip seni geri gönderirim. 20Üç gün önce kaybolan eşeklerin için kaygılanma. Onlar bulundu. İsrail'in özlemi kime yönelik? Sana ve babanın ailesine değil mi?”

21Saul şu karşılığı verdi: “Ben İsrail oymaklarının en küçüğü olan Benyamin oymağından değil miyim? Ait olduğum boy da Benyamin oymağına bağlı bütün boyların en küçüğü değil mi? Bana neden böyle şeyler söylüyorsun?”

22Samuel Saul ile hizmetkârını alıp yemek odasına götürdü; yaklaşık otuz çağrılı arasında ilk sırayı onlara verdi.23Sonra aşçıya, “Sana verdiğim ve bir kenara ayırmanı söylediğim payı getir” dedi. 24Aşçı budu getirip Saul'un önüne koydu. Samuel, “İşte senin için ayrılan parça, buyur ye!” dedi, “Çünkü bunu belirtilen gün çağırdığım halkla birlikte yemen için sakladım.” O gün Saul Samuel'le yemek yedi.

25Tapınma yerinden kente indikten sonra Samuel evinin damında Saul'la konuştu[d]

. 26Sabah erkenden, şafak sökerken kalktılar. Samuel, damdan Saul'u çağırıp, “Hazırlan, seni göndereceğim” dedi. Saul kalktı. Samuel'le birlikte dışarı çıktılar.27Kentin sınırına yaklaşırken Samuel Saul'a, “Hizmetkâra önümüzden gitmesini söyle” dedi. Hizmetkâr öne geçince, Samuel, “Ama sen dur” diye ekledi, “Sana Tanrı'nın sözünü bildireceğim.”

10

1Sonra Samuel yağ kabını alıp yağı Saul'un başına döktü. Onu öpüp şöyle dedi: “RAB seni kendi halkına önder olarak meshetti. 2Bugün benden ayrıldıktan sonra Benyamin sınırında, Selsah'taki Rahel'in mezarı yanında iki kişiyle karşılaşacaksın. Sana, ‘Aramaya çıktığın eşekler bulundu’ diyecekler, ‘Baban eşekleri düşünmekten vazgeçti, oğlum için ne yapsam diye sizin için kaygılanmaya başladı.’ 3Oradan daha ilerleyip Tavor'daki meşe ağacına varacaksın. Orada biri üç oğlak, biri üç somun ekmek, öbürü de bir tulum şarapla Tanrı'nın huzuruna, Beytel'e çıkan üç adamla karşılaşacaksın.4Seni selamlayıp iki somun ekmek verecekler. Sen de kabul edeceksin. 5Sonra Filist ordugahının bulunduğu Givat-Elohim'e varacaksın. Kente girince, önlerinde çenk, tef, kaval ve lir çalanlarla birlikte peygamberlik ederek tapınma yerinden inen bir peygamber topluluğuyla karşılaşacaksın. 6RAB'bin Ruhu senin üzerine güçlü bir biçimde inecek. Onlarla birlikte peygamberlikte bulunacak ve başka bir kişiliğe bürüneceksin. 7Bu belirtiler gerçekleştiğinde, duruma göre gerekeni yap. Çünkü Tanrı seninledir. 8Şimdi benden önce Gilgal'a git. Yakmalık sunuları* sunmak ve esenlik kurbanlarını kesmek için ben de yanına geleceğim. Ancak, ben yanına gelip ne yapacağını bildirene dek yedi gün beklemen gerekecek.”

9Saul, Samuel'in yanından ayrılmak üzere ona sırtını döner dönmez, Tanrı ona başka bir kişilik verdi. O gün bütün bu belirtiler gerçekleşti. 10Giva'ya varınca, Saul'u bir peygamber topluluğu karşıladı. Tanrı'nın Ruhu güçlü bir biçimde üzerine indi ve Saul onlarla birlikte peygamberlikte bulunmaya başladı. 11Onu önceden tanıyanların hepsi, peygamberlerle birlikte peygamberlikte bulunduğunu görünce, birbirlerine, “Ne oldu Kiş oğluna? Saul da mı peygamber oldu?” diye sordular.

12[*]

Orada oturanlardan biri, “Ya onların babası kim?” dedi. İşte, “Saul da mı peygamber oldu?” sözü buradan gelir.13Saul peygamberlikte bulunduktan sonra tapınma yerine çıktı.

14Amcası, Saul ile hizmetkârına, “Nerede kaldınız?” diye sordu.

Saul, “Eşekleri arıyorduk” diye karşılık verdi, “Onları bulamayınca, Samuel'e gittik.”

15Amcası, “Samuel sana neler söyledi, lütfen bana da anlat” dedi.

16Saul, “Eşeklerin bulunduğunu bize açıkça bildirdi” diye yanıtladı. Ama Samuel'in krallıkla ilgili sözlerini amcasına açıklamadı.

17-18Sonra Samuel, İsrail halkını Mispa'da RAB için bir araya getirip şöyle dedi: “İsrail'in Tanrısı RAB diyor ki, ‘Ben İsrailliler'i Mısır'dan çıkardım. Mısırlılar'ın ve size baskı yapan bütün krallıkların elinden sizi kurtardım.’ 19Ama siz bugün bütün zorluk ve sıkıntılarınızdan sizi kurtaran Tanrınız'a sırt çevirdiniz ve, ‘Hayır, bize bir kral ata’ dediniz. Şimdi RAB'bin önünde oymak oymak, boy boy dizilin.”

20Samuel bütün İsrail oymaklarını bir bir öne çıkardı. Bunlardan Benyamin oymağı kurayla seçildi. 21Sonra Benyamin oymağını boy boy öne çağırdı. Matri'nin boyu seçildi. En sonunda da Matri boyundan Kiş oğlu Saul seçildi. Onu aradılarsa da bulamadılar. 22Yine RAB'be, “O daha buraya gelmedi mi?” diye sordular.

RAB de, “O burada, eşyaların arasında saklanıyor” dedi.

23Bunun üzerine koşup Saul'u oradan getirdiler. Saul halkın arasına geldi. Boyu hepsinden bir baş uzundu. 24Samuel halka, “RAB'bin seçtiği adamı görüyor musunuz?” dedi, “Bütün halkın arasında bir benzeri yok.”

Bunun üzerine halk, “Yaşasın kral!” diye bağırdı.

25Samuel krallığın ilkelerini halka açıkladı. Bunları kitap haline getirip RAB'bin önüne koydu. Sonra herkesi evine gönderdi. 26Saul da Giva'ya, kendi evine döndü. Tanrı'nın isteklendirdiği yiğitler ona eşlik ettiler. 27Ama bazı kötü kişiler, “O bizi nasıl kurtarabilir?” diyerek Saul'u küçümsediler ve ona armağan vermediler. Saul ise buna aldırmadı.

11

Saul Ammonlular'ı Bozguna Uğratıyor

1Ammon Kralı Nahaş Yaveş-Gilat üzerine yürüyüp kenti kuşattı. Bütün Yaveşliler, Nahaş'a, “Bizimle bir antlaşma yap, sana kulluk ederiz” dediler.

2Ama Ammonlu Nahaş, “Ancak bir koşulla sizinle antlaşma yaparım” diye karşılık verdi, “Bütün İsrail halkını küçük düşürmek için her birinizin sağ gözünü oyup çıkaracağım.”

3Yaveş Kenti'nin ileri gelenleri ona, “İsrail'in her bölgesine ulaklar göndermemiz için bize yedi günlük bir süre tanı” dediler, “Eğer bizi kurtaracak kimse çıkmazsa o zaman sana teslim oluruz.”

4Ulaklar Saul'un yaşadığı Giva Kenti'ne gelip olanları halka bildirince, herkes hıçkıra hıçkıra ağlamaya başladı. 5Tam o sırada Saul, öküzlerinin ardında, tarladan dönüyordu. “Halka ne oldu? Neden böyle ağlıyorlar?” diye sordu. Yaveşliler'in söylediklerini ona anlattılar.

6Saul bu sözleri duyunca, Tanrı'nın Ruhu güçlü bir biçimde onun üzerine indi. Saul çok öfkelendi. 7Bir çift öküz alıp parçaladı. Ulaklar aracılığıyla İsrail'in her bölgesine bu parçaları gönderip şöyle dedi: “Saul ile Samuel'in ardınca gelmeyen herkesin öküzlerine de aynı şey yapılacaktır.”

Halk RAB korkusuyla sarsıldı ve tek beden halinde yola çıktı. 8Saul onları Bezek'te topladı. İsrail halkı üç yüz bin, Yahudalılar ise otuz bin kişiydi. 9Oraya gelen Yaveşli ulaklara şöyle dediler: “Yaveş-Gilat halkına, ‘Yarın öğleye doğru kurtarılacaksınız’ deyin.”

Ulaklar gidip bu haberi iletince Yaveşliler sevindi. 10Ammonlular'a, “Yarın size teslim olacağız” dediler, “Bize ne dilerseniz yapın.”

11Ertesi gün Saul adamlarını üç bölüğe ayırdı. Adamlar sabah nöbetinde Ammonlular'ın ordugahına girdi. Kırım günün en sıcak zamanına dek sürdü. Sağ kalanlar dağıldı; iki kişi bile bir arada kalmadı.

12Bundan sonra halk Samuel'e, “ ‘Saul mu bize krallık yapacak?’ diyenler kimdi? Getirin onları, öldürelim” dedi.

13Ama Saul, “Bugün hiç kimse öldürülmeyecek” diye yanıtladı, “Çünkü RAB bugün İsrail halkına kurtuluş verdi.”

14Samuel halka, “Haydi, Gilgal'a gidip orada krallığı yeniden onaylayalım” dedi. 15Böylece bütün halk Gilgal'a gidip RAB'bin önünde Saul'un kral olduğunu onayladı. Orada, RAB'bin önünde esenlik kurbanları kestiler; Saul da bütün İsrailliler de büyük bir sevinç yaşadılar.

12

Samuel'in Söylevi

1Bundan sonra Samuel İsrail halkına şöyle dedi: “Bana söylediğiniz her şeye kulak verdim: Size bir kral atadım. 2Şimdi size önderlik yapan bir kralınız var. Bense yaşlandım, saçım ağardı. Oğullarım da sizlerle birlikte. Gençliğimden bu güne dek size önderlik yaptım. 3İşte karşınızda duruyorum. Hanginizin öküzünü aldım? Kimin eşeğine el koydum? Kimi dolandırdım? Kime baskı yaptım? Göz yummak için kimden rüşvet aldım? RAB'bin ve O'nun meshettiğinin* önünde bana karşı tanıklık edin de size karşılığını vereyim.”

4Halk, “Bizi dolandırmadın” diye karşılık verdi, “Bize baskı da yapmadın. Kimsenin elinden hiçbir şey almadın.”

5Samuel, “Bana karşı bir şey bulamadığınıza bugün hem RAB, hem de O'nun meshettiği kral tanıktır” dedi.

“Evet, tanıktır” dediler.

6[*]

Samuel konuşmasını şöyle sürdürdü: “Musa ile Harun'u görevlendiren, atalarınızı Mısır'dan çıkaran RAB'dir. 7Şimdi burada durun, RAB'bin önünde, O'nun sizi ve atalarınızı tekrar tekrar nasıl kurtardığına dair kanıtlar göstereyim size.

8[*]

“Yakup Mısır'a gittikten sonra, atalarınız RAB'be yakardı. O da atalarınızı Mısır'dan çıkarıp burada yerleşmelerini sağlayan Musa ile Harun'u gönderdi. 9[*]

graph-definition>

*

*

Ama atalarınız Tanrıları RAB'bi unuttular. Bu yüzden RAB onları Hasor ordusunun komutanı Sisera'nın, Filistliler'in ve Moav Kralı'nın eline teslim etti. Bunlar atalarınıza karşı savaştılar.10[*]

Atalarınız RAB'be, ‘Günah işledik; RAB'bi bırakıp Baal'ın* ve Aştoret'in* putlarına kulluk ettik. Ama şimdi bizi düşmanlarımızın elinden kurtar, sana kulluk edeceğiz’ diye seslendiler. 11[*]

graph-definition>

*

*

RAB de Yerubbaal'ı[e]

, Bedan'ı[f]

, Yiftah'ı ve ben Samuel'i[g]

gönderdi. Güvenlik içinde yaşamanız için sizi saran düşmanlarınızın elinden kurtardı.

12[*]

“Ama siz Ammon Kralı Nahaş'ın üzerinize yürüdüğünü görünce, Tanrınız RAB kralınız olduğu halde bana, ‘Hayır, bize bir kral önderlik yapacak’ dediniz. 13İşte seçtiğiniz, dilediğiniz kral! Evet, RAB size bir kral verdi. 14Eğer RAB'den korkar, O'na kulluk ederseniz, O'nun sözünü dinleyip buyruklarına karşı gelmezseniz, hem siz hem de önderiniz olacak kral Tanrınız RAB'bin ardınca giderseniz, ne âlâ! 15Ama RAB'bin sözünü dinlemez, buyruklarına karşı gelirseniz, RAB kralınızı[h]

cezalandırdığı gibi sizi de cezalandıracaktır.

16“Şimdi olduğunuz yerde durun ve RAB'bin gözlerinizin önünde yapacağı şu olağanüstü olayı görün. 17Bugün buğday biçme zamanı değil mi? Göğü gürletsin, yağmur yağdırsın diye RAB'be yalvaracağım. Böylece bir kral istemekle yaptığınız kötülüğün RAB'bin gözünde ne denli büyük olduğunu iyice anlayacaksınız.”

18Samuel RAB'be yalvardı ve RAB o gün göğü gürletti, yağmur yağdırdı. Halk RAB'den de Samuel'den de çok korktu.19Bunun üzerine Samuel'e, “Yok olmayalım diye, biz kulların için Tanrın RAB'be yakar” dediler, “Çünkü bütün günahlarımıza kendimize bir kral istemek kötülüğünü de ekledik.”

20Samuel halka, “Korkmayın” dedi, “Siz bu büyük kötülüğü yaptınız, ama yine de RAB'bin ardınca gitmekten vazgeçmeyin; tersine, bütün yüreğinizle RAB'be kulluk edin. 21Kimseyi kurtaramayan yararsız putların ardınca gitmeyin; çünkü onlar değersizdir. 22RAB görkemli adının hatırına halkını bırakmayacak. Çünkü sizi kendi halkı kılmaktan hoşnut kaldı. 23Bana gelince, sizin için RAB'be yalvarmaktan vazgeçip O'na karşı günah işlemek benden uzak olsun! Ancak size iyi ve doğru yolu öğreteceğim. 24Yalnız RAB'den korkun, O'na bağlılıkla ve bütün yüreğinizle kulluk edin. O'nun sizler için ne görkemli işler yaptığını bir düşünün! 25Ama kötülük yapmayı sürdürürseniz, hem siz yok olacaksınız, hem de kralınız.”

13

Samuel Saul'u Paylıyor

1Saulı

İsrail'de iki yıl krallık yaptıktan sonra 2halktan üç bin kişi seçti. Bunlardan iki binini Mikmas ve Beytel'in dağlık bölgesinde yanına aldı. Binini de Benyamin oymağına ait Giva Kenti'nde Yonatan'ın yanına bıraktı. Halktan geri kalanları evlerine gönderdi. 3Yonatan Giva'daki Filist birliğini yendi. Filistliler bunu duydular. Saul, bütün ülkede boru çaldırarak, “İbraniler bu haberi duysun” dedi. 4Böylece İsrailliler'in hepsi Saul'un Filist birliğini yendiğini ve Filistliler'in İsrailliler'den iğrendiğini duydu. Bunun üzerine halk Gilgal'da Saul'un çevresinde toplandı.

5Filistliler İsrailliler'le savaşmak üzere toplandılar. Otuz bin[i]

savaş arabası, altı bin atlı asker ve kıyılardaki kum kadar kalabalık bir orduya sahiptiler. Gidip Beytaven'in doğusundaki Mikmas'ta ordugah kurdular. 6Durumlarının tehlikeli olduğunu ve askerlerinin sıkıştırıldığını gören İsrailliler, mağaralarda, çalılıklarda, kayalıklarda, çukurlarda, sarnıçlarda gizlendiler. 7Bazı İbraniler de Şeria Irmağı'ndan Gad ve Gilat bölgesine geçti. Ama Saul daha Gilgal'daydı. Bütün askerler onu titreyerek izliyordu.

8[*]

Saul, Samuel tarafından belirlenen süreye uyarak, yedi gün bekledi. Ama Samuel Gilgal'a gelmeyince, halk Saul'un yanından dağılmaya başladı. 9Saul, “Yakmalık sunuları* ve esenlik sunularını* bana getirin” dedi. Sonra yakmalık sunuyu sundu. 10Saul yakmalık sununun sunulmasını bitirir bitirmez Samuel geldi. Saul selamlamak için onu karşılamaya çıktı.

11Samuel, “Ne yaptın?” diye sordu.

Saul, “Halk yanımdan dağılıyordu” diye karşılık verdi, “Sen de belirlenen gün gelmedin. Üstelik Filistliler Mikmas'ta toplandılar. Bunları görünce, 12‘Şimdi Filistliler Gilgal'da üzerime yürüyecek; oysa ben RAB'bin yardımını dilememiştim’ diye düşündüm. Bu nedenle, yakmalık sunuyu sunma gerekliliğini duydum.”

13Samuel, “Akılsızca davrandın” dedi, “Tanrın RAB'bin sana verdiği buyruğa uymadın; yoksa, RAB İsrail üzerinde senin krallığının sonsuza dek sürmesini sağlayacaktı. 14[*]

Ama artık krallığın sürmeyecek. RAB kendi gönlüne uygun birini arayıp onu kendi halkına önder olarak atamaya kararlı. Çünkü sen RAB'bin buyruğunu tutmadın.”

15Bundan sonra Samuel Gilgal'dan ayrılarak Benyaminoğulları'nın Giva Kenti'ne gitti[j]

. Saul yanında kalan halkı saydı; yaklaşık altı yüz kişiydi. 16Saul, oğlu Yonatan ve yanlarındaki halk Benyaminoğulları'nın bölgesindeki Giva'da kalıyorlardı. Filistliler ise Mikmas'ta ordugah kurmuşlardı. 17Akıncılar üç koldan Filistliler'in ordugahından çıktılar. Kollardan biri Şual bölgesindeki Ofra'ya, 18biri Beythoron'a, öbürü ise çöle, Sevoyim Vadisi'ne bakan sınıra doğru ilerledi.

19Bütün İsrail ülkesinde bir tek demirci yoktu. Filistliler, “İbraniler kılıç, mızrak yapmasın” demişlerdi. 20Bu nedenle bütün İsrailliler saban demirlerini, kazma, balta ve oraklarını[k]

biletmek için Filistliler'e gitmek zorundaydılar. 21Saban demiriyle kazmanın bileme fiyatı, şekelin üçte ikisi[l]

kadardı. Beller, baltalar, üvendireler için istenilen fiyat ise şekelin üçte biriydi[m]

. 22İşte bu yüzden, savaş sırasında Saul ile Yonatan dışında, yanlarındaki hiç kimsenin elinde kılıç, mızrak yoktu.

Filistliler'e Karşı Savaş

23O sırada Filistliler'in bir kolu Mikmas Geçidi'ne çıkmıştı.

14

1Bir gün Saul oğlu Yonatan, silahını taşıyan genç hizmetkârına, “Gel, karşı taraftaki Filist ordugahına geçelim” dedi. Ama bunu babasına haber vermedi. 2Saul, Giva Kenti yakınındaki Migron'da bir nar ağacının altında oturmaktaydı. Yanında altı yüz kadar asker vardı. 3Efod* giymiş olan Ahiya da aralarındaydı. Ahiya Şilo'da RAB'bin kâhini olan Eli oğlu Pinehas oğlu İkavot'un erkek kardeşi Ahituv'un oğluydu. Halk Yonatan'ın gittiğini farketmemişti. 4Yonatan'ın Filist ordugahına ulaşmak için geçmeyi tasarladığı geçidin her iki yanında iki sivri kaya vardı; birine Boses, öbürüne Sene denirdi. 5Kayalardan biri kuzeyde Mikmas'a, öbürü güneyde Giva'ya bakardı.

6Yonatan silahını taşıyan genç hizmetkârına, “Gel, şu sünnetsizlerin* ordugahına gidelim” dedi, “Belki RAB bizim için bir şeyler yapar. Çünkü gerek çoklukta, gerekse azlıkta RAB'bin zafere ulaştırmasına engel yoktur.”

7Silahını taşıyan genç, “Ne düşünüyorsan öyle yap” diye yanıtladı, “Haydi yürü! Düşündüğün her şeyde seninleyim.”

8Yonatan, “Bu adamlara gidelim, bizi görsünler” dedi, 9“Eğer bize, ‘Yanınıza gelene dek bekleyin’ derlerse, olduğumuz yerde kalırız, gitmeyiz. 10Ama, ‘Yanımıza gelin’ derlerse, gideriz. Çünkü bu, RAB'bin Filistliler'i elimize teslim ettiğine ilişkin bir belirti olacak bizim için.”

11Böylece ikisi de Filistliler'in askerlerine göründüler. Filistliler, “Bakın! İbraniler gizlendikleri çukurlardan çıkmaya başlıyor!” dediler. 12Sonra Yonatan'la silahını taşıyan gence, “Buraya, yanımıza gelin, size bir şey söyleyeceğiz” diye seslendiler.

Bunun üzerine Yonatan silahını taşıyana, “Ardımdan gel” dedi, “RAB onları İsrailliler'in eline teslim etti.”

13Yonatan elleriyle ayaklarını kullanarak yukarıya tırmandı; silahını taşıyan genç de onu izledi. Yonatan Filistliler'i yenilgiye uğrattı. Silahını taşıyan genç de onu izliyor ve Filistliler'i öldürüyordu. 14Yonatan'la silahını taşıyan genç bu ilk saldırıda iki dönümlük[n]

bir alanda yirmi kadar asker öldürdüler. 15Ordugahta ve kırsal alanda bütün Filist halkı arasında dehşet hüküm sürüyordu. Askerlerle akıncılar bile titriyordu. Derken yer sarsıldı; sanki Tanrı'dan gelen bir titremeydi bu.

16Benyamin topraklarındaki Giva Kenti'nde Saul'un nöbetçileri büyük bir kalabalığın oraya buraya dağıldığını gördüler.17Bunun üzerine Saul yanındaki adamlara, “Yoklama yapın da aramızdan kimin ayrıldığını görün” dedi. Yoklama yapılınca Yonatan'la silahını taşıyan gencin orada olmadığını anladılar. 18Saul Ahiya'ya, “Tanrı'nın Sandığı'nı[o]

getir” dedi. O sırada Tanrı'nın Sandığı İsrail halkındaydı.

19Saul kâhinle konuşurken, Filistliler'in ordugahındaki kargaşa da giderek artmaktaydı. Bunun üzerine Saul kâhine, “Elini çek” dedi. 20Saul'la yanındaki askerlerin tümü toplanıp savaş alanına gittiler. Orada büyük bir kargaşa vardı. Herkes birbirine kılıç çekiyordu. 21Daha önce Filistliler'in yanında yer alıp onların ordugahına katılan İbraniler bile saf değiştirerek Saul'la Yonatan'ın yanındaki İsrail birliklerine katıldılar. 22Efrayim dağlık bölgesinde gizlenen İsrailliler de Filistliler'in kaçtığını duyunca onları savaş alanında kovalamaya başladılar. 23Böylece RAB İsrail'i o gün zafere ulaştırdı. Savaş Beytaven'in ötesine dek yayıldı.

24O gün İsrailliler bitkindi. Çünkü Saul, “Ben düşmanlarımdan öç alıncaya kadar, akşama dek kim yemek yerse lanetli olsun!” diye halka ant içirmişti. Bu yüzden de kimse bir şey yememişti.

25-26Derken, her yanı bal dolu bir ormana vardılar. Askerler ormana girince, toprakta akan balları gördüler. Ne var ki, içtikleri anttan korktukları için hiçbiri bala dokunmadı. 27Yonatan babasının halka ant içirdiğini duymamıştı. Elindeki değneği uzatıp ucunu bal gümecine batırdı. Biraz bal tadar tatmaz gözleri parladı. 28Bunun üzerine oradakilerden biri Yonatan'a, “Baban askerlere, ‘Bugün kim yemek yerse lanetli olsun’ diye ant içirdi” dedi, “Askerlerin bitkin düşmesi de bundan.”

29Yonatan, “Babam halka sıkıntı verdi” diye yanıtladı, “Bakın, bu baldan biraz tadınca gözlerim nasıl da parladı! 30Bugün halk düşmanlarından yağmaladığı yiyeceklerden özgürce yeseydi, çok daha iyi olurdu! O zaman Filistliler'in yenilgisi de daha ağır olmaz mıydı?”

31O gün İsrailliler, Filistliler'i Mikmas'tan Ayalon'a kadar yenilgiye uğrattılar. Ama İsrail askerleri o kadar bitkindi ki,32yağmaladıkları mallara saldırdılar; davarları, sığırları, buzağıları yakaladıkları gibi hemen oracıkta kesip kanını akıtmadan yediler. 33[*]

Durumu Saul'a bildirerek, “Bak, askerlerin kanlı eti yemekle RAB'be karşı günah işliyor!” dediler.

Bunun üzerine Saul, “Hainlik ettiniz!” dedi, “Hemen büyük bir taş yuvarlayın bana.” 34Sonra ekledi: “Halkın arasına varıp herkesin öküzünü, koyununu bana getirmesini söyleyin. Onları burada kesip yesinler. Eti kanıyla birlikte yiyerek RAB'be karşı günah işlemeyin.” O gece herkes öküzünü getirip orada kesti. 35O sırada Saul RAB'be bir sunak yaptı. RAB'be yaptığı ilk sunaktı bu.

36Saul adamlarına, “Haydi, bu gece Filistliler'e saldıralım” dedi, “Tan ağarıncaya dek mallarını yağmalayalım, onlardan bir tekini bile sağ bırakmayalım.”

Adamlar, “Sence uygun olan neyse onu yap” diye karşılık verdiler.

Ama kâhin, “Burada Tanrı'ya danışalım” dedi.

37Bunun üzerine Saul Tanrı'ya, “Filistliler'e saldırmaya gideyim mi? Onları İsrailliler'in eline teslim edecek misin?” diye sordu. Ama Tanrı o gün yanıt vermedi. 38Bunun için Saul, “Ey halkın önderleri! Buraya yaklaşın da bugün işlenen bu günahın nasıl işlendiğini ortaya çıkaralım” dedi, 39“İsrail'i kurtaran yaşayan RAB'bin adıyla derim ki, bu günaha yol açan oğlum Yonatan bile olsa kesinlikle öldürülecektir.” Ama kimse bir şey söylemedi. 40Bunun üzerine Saul halka, “Siz bir yanda durun, oğlum Yonatan'la ben öbür yanda duracağız” dedi.

Halk, “Sence uygun olan neyse onu yap” diye karşılık verdi.

41Saul İsrail'in Tanrısı RAB'be, “Bana doğru yanıtı ver” dediö

. Kura Yonatan'la Saul'a düştü, halk aklandı. 42Saul bu kez, “Benimle oğlum Yonatan arasında kura çekin” dedi. Kura Yonatan'a düştü. 43Bunun üzerine Saul Yonatan'a, “Söyle bana, ne yaptın?” diye sordu.

Yonatan, “Ben yalnızca elimdeki değneğin ucuyla biraz bal alıp tattım. Şimdi ölmem mi gerek?” diye karşılık verdi.

44Saul, “Yonatan, eğer seni öldürtmezsem, Tanrı bana aynısını, hatta daha kötüsünü yapsın!” dedi.

45Ama halk Saul'a, “İsrail'i bu büyük zafere ulaştıran Yonatan'ı mı öldürteceksin?” dedi, “Asla! Yaşayan RAB'bin adıyla deriz ki, saçının bir teline bile zarar gelmeyecektir. Çünkü bugün o ne yaptıysa Tanrı'nın yardımıyla yapmıştır.” Böylece halk Yonatan'ı öldürülmekten kurtardı.

46Bundan sonra Saul Filistliler'i kovalamaktan vazgeçti. Filistliler de yerlerine döndüler.

47Saul İsrail'e kral atandıktan sonra, her yandaki düşmanlarına –Moav, Ammon, Edom halkları, Sova kralları ve Filistliler'e– karşı savaştı. Gittiği her yerde zafer kazandı[p]

. 48Yiğitçe savaşarak Amalekliler'i yenilgiye uğrattı, İsrailliler'i düşmanın yağmasından kurtardı.

49Saul'un oğulları Yonatan, Yişvi ve Malkişua idi. İki kızından büyüğünün adı Merav, küçüğünün adı Mikal'dı. 50Karısı, Ahimaas'ın kızı Ahinoam'dı. Ordusunun başkomutanı amcası Ner oğlu Avner'di. 51Saul'un babası Kiş'le Avner'in babası Ner, Aviel'in oğullarıydı.

52Saul yaşamı boyunca Filistliler'le kıyasıya savaştı. Nerede yiğit, güçlü birini görse kendi ordusuna kattı.

15

Saul'un Kral Olarak Reddedilmesi

1[*]

Samuel Saul'a şöyle dedi: “RAB seni kendi halkı İsrail'in Kralı olarak meshetmek* için beni gönderdi. Şimdi RAB'bin sözlerine kulak ver. 2[*]

Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘İsrailliler'e yaptıkları kötülükten ötürü Amalekliler'i cezalandıracağım. Çünkü Mısır'dan çıkan İsrailliler'e karşı koydular. 3Şimdi git, Amalekliler'e saldır. Onlara ait her şeyi tümüyle yok et[r]

, hiçbir şeyi esirgeme. Kadın erkek, çoluk çocuk, öküz, koyun, deve, eşek hepsini öldür.’ ”

4Bunun üzerine Saul askerlerini toplayıp Telaim Kenti'nde saydı. İki yüz bin yaya askerin yanısıra Yahudalılar'dan da on bin kişi vardı. 5Saul Amalek Kenti'ne varıp vadide pusu kurdu. 6Sonra Kenliler'e şu uyarıyı gönderdi: “Haydi gidin, Amalekliler'i bırakın; öyle ki, sizi de onlarla birlikte yok etmeyeyim. Çünkü siz Mısır'dan çıkan İsrail halkına iyilik ettiniz.” Bunun üzerine Kenliler Amalekliler'den ayrıldılar.

7Saul Havila'dan Mısır'ın doğusundaki Şur'a dek Amalekliler'i yenilgiye uğrattı. 8Amalek Kralı Agak'ı sağ olarak yakaladı. Halkının tümünü de kılıçtan geçirdi. 9Ne var ki, Saul ile adamları Agak'ı ve en iyi koyunları, sığırları, besili danaları, kuzuları –iyi olan ne varsa hepsini– esirgediler. Bunları tümüyle yok etmek istemediler. Ancak değersiz ve zayıf ne varsa hepsini yok ettiler.

10RAB Samuel'e şöyle seslendi: 11“Saul'u kral yaptığıma pişmanım. Beni izlemekten vazgeçti. Buyruklarımı yerine getirmedi.” Samuel öfkelendi ve bütün geceyi RAB'be yakarmakla geçirdi.

12Ertesi sabah Samuel Saul'la görüşmek için erkenden kalktı. Saul'un Karmel Kenti'ne gittiğini, orada kendisine bir anıt diktikten sonra aşağı inip Gilgal'a döndüğünü öğrendi. 13Saul kendisine gelen Samuel'e, “RAB seni kutsasın! Ben RAB'bin buyruğunu yerine getirdim” dedi.

14Samuel, “Öyleyse nedir kulağıma gelen bu koyun melemesi? Nedir bu duyduğum sığır böğürmesi?” diye sordu.

15Saul şöyle yanıtladı: “Halk bunları Amalekliler'den getirdi. Tanrın RAB'be kurban sunmak üzere davarların, sığırların en iyilerini esirgediler. Ama geri kalanları tümüyle yok ettik.”

16Samuel, “Dur da bu gece RAB'bin bana neler söylediğini sana bildireyim” dedi.

Saul, “Söyle” diye karşılık verdi.

17Samuel konuşmasını şöyle sürdürdü: “Kendini önemsiz saydığın halde, sen İsrail oymaklarının önderi olmadın mı? RAB seni İsrail'e kral meshetti. 18RAB seni bir göreve gönderip, ‘Git, o günahlı Amalekliler'i tümüyle yok et; hepsini ortadan kaldırıncaya dek onlarla savaş’ dedi. 19Öyleyse neden RAB'bin sözüne kulak asmadın? Neden yağmalanan mallara saldırarak RAB'bin gözünde kötü olanı yaptın?”

20Saul, “Ama ben RAB'bin sözüne kulak verdim!” diye yanıtladı, “RAB'bin beni gönderdiği yere gittim. Amalekliler'i tümüyle yok ettim, Amalek Kralı Agak'ı da buraya getirdim. 21Ne var ki askerler, Gilgal'da Tanrın RAB'be kurban sunmak üzere yağmalanmış bazı malları, yok edilmeye adanmış en iyi davarlarla sığırları aldılar.”

22Samuel şöyle karşılık verdi:

“RAB kendi sözünün dinlenmesinden hoşlandığı kadar

Yakmalık sunulardan*, kurbanlardan hoşlanır mı?

İşte söz dinlemek kurbandan,

Sözü önemsemek de koçların yağlarından daha iyidir.

23Çünkü başkaldırma, falcılık kadar günahtır

Ve dikbaşlılık, putperestlik[s]

kadar kötüdür.

Sen RAB'bin buyruğunu reddettiğin için,

RAB de senin kral olmanı reddetti.”

24Bunun üzerine Saul, “Günah işledim! Evet, RAB'bin buyruğunu da, senin sözlerini de çiğnedim” dedi, “Halktan korktuğum için onların sözünü dinledim. 25Ama şimdi yalvarırım, günahımı bağışla ve benimle birlikte dön ki, RAB'be tapınayım.”

26Samuel, “Seninle dönmem” dedi, “Çünkü sen RAB'bin buyruğunu reddettin, RAB de İsrail Kralı olmanı reddetti!”

27Samuel dönüp gitmeye davranınca, Saul onun cüppesinin eteğini tuttu. Cüppe yırtıldı. 28Samuel, “Bugün RAB İsrail Krallığı'nı elinden aldı ve senden daha iyi birine verdi” dedi, 29“İsrail'in yüce Tanrısı yalan söylemez, düşüncesini de değiştirmez. Çünkü O insan değil ki, düşüncesini değiştirsin.”

30Saul, “Günah işledim!” dedi, “Ama ne olur halkımın ileri gelenleri ve İsrailliler karşısında beni onurlandır. Tanrın RAB'be tapınmam için benimle dön.” 31Böylece Samuel Saul'la birlikte geri döndü ve Saul RAB'be tapındı.

32Samuel, “Amalek Kralı Agak'ı bana getirin” diye buyurdu.

Agak güvenle geldi. Çünkü, “Ölüm tehlikesi kesinlikle geçti” diye düşünüyordu.

33Ama Samuel,

“Kılıcın kadınları nasıl çocuksuz bıraktıysa

Senin annen de kadınlar arasında

Çocuksuz bırakılacak”

diyerek Agak'ı Gilgal'da RAB'bin önünde kılıçla parçaladı.

34Samuel Rama'ya, Saul da Giva'dakiş

evine gitti. 35Samuel ölümüne dek Saul'u bir daha görmediyse de, onun için üzüldü. RAB de Saul'u İsrail Kralı yaptığına pişmandı.

16

Davut Kral Olarak Meshediliyor

1RAB Samuel'e, “Ben Saul'un İsrail Kralı olmasını reddettim diye sen daha ne zamana dek onun için üzüleceksin?” dedi, “Yağ boynuzunu yağla doldurup yola çık. Seni Beytlehemli İşay'ın evine gönderiyorum. Çünkü onun oğullarından birini kral seçtim.”

2Samuel, “Nasıl gidebilirim? Saul bunu duyarsa beni öldürür!” dedi.

RAB şöyle yanıtladı: “Yanına bir düve al ve, ‘RAB'be kurban sunmak için geldim’ de. 3İşay'ı kurban törenine çağır. O zaman ne yapman gerektiğini ben sana bildireceğim. Sana belirteceğim kişiyi benim adıma kral olarak meshedeceksin*.”

4Samuel RAB'bin sözüne uyarak Beytlehem Kenti'ne gitti. Kentin ileri gelenleri onu titreyerek karşıladılar ve, “Barış için mi geldin?” diye sordular.

5Samuel, “Evet, barış için” diye yanıtladı, “RAB'be kurban sunmaya geldim. Kendinizi kutsayıp benimle birlikte kurban törenine gelin.” Sonra İşay ile oğullarını kutsayıp kurban törenine çağırdı.

6İşay ile oğulları gelince Samuel Eliav'ı gördü ve, “Gerçekten RAB'bin önünde duran bu adam O'nun meshettiği kişidir” diye düşündü.

7Ama RAB Samuel'e, “Onun yakışıklı ve uzun boylu olduğuna bakma” dedi, “Ben onu reddettim. Çünkü RAB insanın gördüğü gibi görmez; insan dış görünüşe, RAB ise yüreğe bakar.” 8İşay, oğlu Avinadav'ı çağırıp Samuel'in önünden geçirdi.

Ama Samuel, “RAB bunu da seçmedi” dedi. 9Bunun üzerine İşay Şamma'yı da geçirdi. Samuel yine, “RAB bunu da seçmedi” dedi. 10Böylece İşay yedi oğlunu da Samuel'in önünden geçirdi. Ama Samuel, “RAB bunlardan hiçbirini seçmedi” dedi. 11Sonra İşay'a, “Oğullarının hepsi bunlar mı?” diye sordu.

İşay, “Bir de en küçüğü var” dedi, “Sürüyü güdüyor.”

Samuel, “Birini gönder de onu getirsin” dedi, “O buraya gelmeden yemeğe oturmayacağız.”

12İşay birini gönderip oğlunu getirtti. Çocuk kızıl saçlı, yakışıklı, gözleri pırıl pırıl bir delikanlıydı.

RAB Samuel'e, “Kalk, onu meshet. Seçtiğim kişi odur” dedi. 13Samuel yağ boynuzunu alıp kardeşlerinin önünde çocuğu meshetti. O günden başlayarak RAB'bin Ruhu Davut'un üzerine güçlü bir biçimde indi. Bundan sonra Samuel kalkıp Rama'ya döndü.

Davut Saul'a Lir Çalıyor

14Bu sıralarda RAB'bin Ruhu Saul'dan ayrılmıştı. RAB'bin gönderdiği kötü bir ruh ona sıkıntı çektiriyordu.

15Hizmetkârları Saul'a, “Bak, Tanrı'nın gönderdiği kötü bir ruh sana sıkıntı çektiriyor” dediler, 16“Efendimiz, biz hizmetkârlarına buyruk ver, iyi lir çalan birini bulalım. Öyle ki, Tanrı'nın gönderdiği kötü ruh üzerine gelince, o lir çalar, sen de rahatlarsın.”

17Saul hizmetkârlarına, “İyi lir çalan birini bulup bana getirin” diye buyurdu.

18Hizmetkârlardan biri, “Beytlehemli İşay'ın oğullarından birini gördüm” dedi, “İyi lir çalar. Üstelik yürekli, güçlü bir savaşçıdır; akıllıca konuşur, yakışıklıdır. RAB de onunladır.”

19Bunun üzerine Saul İşay'a ulaklar göndererek, “Sürüyü güden oğlun Davut'u bana gönder” dedi. 20İşay ekmek yüklü bir eşek, bir tulum şarap, bir de oğlak alıp oğlu Davut'la birlikte Saul'a gönderdi. 21Davut Saul'un yanına varıp onun hizmetine girdi. Saul Davut'u çok sevdi ve ona silahlarını taşıma görevini verdi. 22Saul İşay'a şu haberi gönderdi: “İzin ver de Davut hizmetimde kalsın; ondan hoşnudum.”

23O günden sonra, Tanrı'nın gönderdiği kötü ruh ne zaman Saul'un üzerine gelse, Davut liri alıp çalar, Saul rahatlayıp kendine gelirdi. Kötü ruh da ondan uzaklaşırdı.

17

Davut'un Golyat'ı Öldürmesi

1Savaşmak üzere ordularını bir araya getiren Filistliler, Yahuda'nın Soko Kenti'nde toplandılar. Soko ile Azeka Kenti arasındaki Efes-Dammim'de ordugah kurdular. 2Saul ile İsrailliler de toplandılar. Ela Vadisi'nde ordugah kurup Filistliler'e karşı savaş düzeni aldılar. 3Filistliler tepenin bir yanında, İsrailliler de karşı tepede yerlerini aldı. Aralarında vadi vardı.

4Filist ordugahından Gatlı Golyat adında usta bir dövüşçü ortaya çıktı. Boyu altı arşın bir karıştı[t]

. 5Başına tunç* miğfer takmış, pullu bir zırh kuşanmıştı. Tunç zırhın ağırlığı beş bin şekeldi[u]

. 6Baldırları zırhlarla korunmuştu. Omuzları arasında tunç bir pala asılıydı. 7Mızrağının sapı dokumacı tezgahının sırığı gibiydi. Mızrağın demir başının ağırlığı altı yüz şekeldiü

. Golyat'ın önüsıra kalkanını taşıyan bir adam yürüyordu.

8Golyat durup İsrail ordusuna, “Neden savaş düzeni aldınız?” diye haykırdı, “Ben Filistli'yim, sizse Saul'un kölelerisiniz. Aranızdan karşıma çıkacak birini seçin. 9Dövüşte beni yenip öldürebilirse, biz sizin köleniz oluruz. Ama ben üstün gelip onu yok edebilirsem, siz bizim kölemiz olur, bize kulluk edersiniz.” 10Filistli Golyat konuşmasını şöyle sürdürdü: “Bugün İsrail ordusuna meydan okuyorum! Benimle dövüşecek birini çıkarın karşıma!” 11Filistli'nin bu sözlerini duyunca, Saul da İsrailliler de çok korkup dehşet içinde kaldılar.

12Davut Yahuda'nın Beytlehem Kenti'nden Efratlı İşay adında bir adamın oğluydu. İşay'ın sekiz oğlu vardı. Saul'un krallığı döneminde İşay'ın yaşı oldukça ilerlemişti. 13İşay'ın üç büyük oğlu Saul'la birlikte savaşa katılmıştı. Savaşa giden en büyük oğlunun adı Eliav, ikincisinin adı Avinadav, üçüncüsünün adıysa Şamma'ydı. 14Davut en küçükleriydi. Üç büyük oğul Saul'un yanındaydı. 15Davut ise babasının sürüsüne bakmak için Saul'un yanından ayrılıp Beytlehem'e gider gelirdi.

16Filistli Golyat kırk gün boyunca sabah akşam ortaya çıkıp meydan okudu.

17Bir gün İşay, oğlu Davut'a şöyle dedi: “Kardeşlerin için şu kavrulmuş bir efa buğdayla[v]

on somun ekmeği al, çabucak ordugaha, kardeşlerinin yanına git. 18Şu on parça peyniri de birlik komutanına götür. Kardeşlerinin ne durumda olduğunu öğren ve iyi olduklarına ilişkin bir belirti getir. 19Kardeşlerin Saul ve öbür İsrailliler'le birlikte Ela Vadisi'nde Filistliler'e karşı savaşıyorlar.”

20Ertesi sabah Davut erkenden kalktı. Sürüyü bir çobana bıraktı. İşay'ın buyurduğu gibi erzağı alıp yola koyuldu. Ordugaha vardığı sırada askerler savaş naraları atarak savaş düzenine giriyorlardı. 21İsrailliler'le Filistliler karşı karşıya savaş düzeni almışlardı. 22Davut getirdiklerini levazım görevlisine bırakıp cepheye koştu; kardeşlerinin yanına varıp onları selamladı. 23Davut onlarla konuşurken, Gatlı Filistli, Golyat adındaki dövüşçü Filist cephesinden ileri çıkarak daha önce yaptığı gibi meydan okudu. Davut bunu duydu. 24İsrailliler Golyat'ı görünce büyük korkuyla önünden kaçıştılar.

25Birbirlerine, “İsrail'e meydan okumak için ortaya çıkan şu adamı görüyorsunuz ya!” diyorlardı, “Kral onu öldürene büyük bir armağanın yanısıra kızını da verecek. Babasının ailesini de İsrail'e vergi ödemekten muaf tutacak.”

26Davut yanındakilere, “Bu Filistli'yi öldürüp İsrail'den bu utancı kaldıracak kişiye ne verilecek?” diye sordu, “Bu sünnetsiz* Filistli kim oluyor da yaşayan Tanrı'nın ordusuna meydan okuyor?”

27Adamlar daha önce verilmiş olan söze göre Golyat'ı öldürecek kişiye neler verileceğini anlattılar.

28Ağabeyi Eliav Davut'un adamlarla konuştuğunu duyunca öfkelendi. “Ne işin var burada?” dedi, “Çöldeki üç beş koyunu kime bıraktın? Ne kadar kendini beğenmiş ve ne kadar kötü yürekli olduğunu biliyorum. Sadece savaşı görmeye geldin.”

29Davut, “Ne yaptım ki?” dedi, “Bir soru sordum, o kadar.” 30Sonra başka birine dönüp aynı soruyu sordu. Adamlar öncekine benzer bir yanıt verdiler.

31Davut'un söylediklerini duyanlar Saul'a ilettiler. Saul onu çağırttı. 32Davut Saul'a, “Bu Filistli yüzünden kimse yılmasın! Ben kulun gidip onunla dövüşeceğim!” dedi.

33Saul, “Sen bu Filistli'yle dövüşemezsin” dedi, “Çünkü daha gençsin, o ise gençliğinden beri savaşçıdır.”

34Ama Davut, “Kulun babasının sürüsünü güder” diye karşılık verdi, “Bir aslan ya da ayı gelip sürüden bir kuzu kaçırınca, 35peşinden gidip ona saldırır, kuzuyu ağzından kurtarırım. Eğer aslan ya da ayı üzerime gelirse, boğazından tuttuğum gibi vurur öldürürüm. 36Kulun, aslan da ayı da öldürmüştür. Bu sünnetsiz Filistli de onlar gibi olacak. Çünkü yaşayan Tanrı'nın ordusuna meydan okudu. 37Beni aslanın, ayının pençesinden kurtaran RAB, bu Filistli'nin elinden de kurtaracaktır.”

Saul, “Öyleyse git, RAB seninle birlikte olsun” dedi. 38Sonra kendi giysilerini Davut'a verdi; başına tunç miğfer taktı, ona bir zırh giydirdi. 39Davut giysilerinin üzerine kılıcını kuşanıp yürümeye çalıştı. Çünkü bu giysilere alışık değildi.

Saul'a, “Bunlarla yürüyemiyorum” dedi, “Çünkü alışık değilim.” Sonra giysileri üzerinden çıkardı. 40Değneğini alıp dereden beş çakıl taşı seçti. Bunları çoban dağarcığının cebine koyduktan sonra sapanını alıp Filistli Golyat'a doğru ilerledi.

41Filistli de, önünde kalkan taşıyıcısı, Davut'a doğru ilerliyordu. 42Davut'u tepeden tırnağa süzdü. Kızıl saçlı, yakışıklı bir genç olduğu için onu küçümsedi. 43“Ben köpek miyim ki, üzerime değnekle geliyorsun?” diyerek kendi ilahlarının adıyla Davut'u lanetledi. 44“Bana gelsene! Bedenini gökteki kuşlara ve kırdaki hayvanlara yem edeceğim!” dedi.

45Davut, “Sen kılıçla, mızrakla, palayla üzerime geliyorsun” diye karşılık verdi, “Bense meydan okuduğun İsrail ordusunun Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB'bin adıyla senin üzerine geliyorum. 46Bugün RAB seni elime teslim edecek. Seni vurup başını gövdenden ayıracağım. Bugün Filistli askerlerin leşlerini gökteki kuşlarla yerdeki hayvanlara yem edeceğim. Böylece bütün dünya İsrail'de Tanrı'nın var olduğunu anlayacak. 47Bütün bu topluluk RAB'bin kılıçla, mızrakla kurtarmadığını anlayacak. Çünkü savaş zaten RAB'bindir! O sizi elimize teslim edecek.”

48Golyat saldırmak amacıyla Davut'a doğru ilerledi. Davut da onunla dövüşmek üzere hemen Filist cephesine doğru koştu. 49Elini dağarcığına sokup bir taş çıkardı, sapanla fırlattı. Taş Filistli'nin alnına çarpıp saplandı. Filistli yüzükoyun yere düştü. 50Böylece Davut Filistli Golyat'ı sapan ve taşla yendi. Elinde kılıç olmaksızın onu yere serdi. 51Sonra koşup üzerine çıktı. Golyat'ın kılıcını tutup kınından çektiği gibi onu öldürdü ve başını kesti.

Kahraman Golyat'ın öldüğünü gören Filistliler kaçtılar. 52İsrailliler'le Yahudalılar kalkıp Gat'ın[y]

girişine ve Ekron kapılarına kadar nara atarak onları kovaladılar. Filistliler'in ölüleri Gat'a, Ekron'a kadar Şaarayim yolunda yerlere serildi.53Filistliler'i kovaladıktan sonra geri dönen İsrailliler Filist ordugahını yağmaladılar. 54Davut Filistli Golyat'ın başını alıp Yeruşalim'e götürdü, silahlarını da kendi çadırına koydu.

55Saul, Davut'un Golyat'la dövüşmeye çıktığını görünce, ordu komutanı Avner'e, “Ey Avner, kimin oğlu bu genç?” diye sormuştu.

Avner de, “Yaşamın hakkı için, ey kral, bilmiyorum” diye yanıtlamıştı.

56Kral Saul, “Bu gencin kimin oğlu olduğunu öğren” diye buyurmuştu. 57Davut Golyat'ı öldürüp ordugaha döner dönmez, Avner onu alıp Saul'a götürdü. Golyat'ın kesik başı Davut'un elindeydi. 58Saul, “Kimin oğlusun, delikanlı?” diye sordu.

Davut, “Kulun Beytlehemli İşay'ın oğluyum” diye karşılık verdi.

18

Yonatan Davut'la Bir Antlaşma Yapıyor

1Saul'la Davut'un konuşması sona erdiğinde, Saul oğlu Yonatan'ın yüreği Davut'a bağlandı. Yonatan onu canı gibi sevdi.2O günden sonra Saul Davut'u yanında tuttu ve babasının evine dönmesine izin vermedi. 3Yonatan, Davut'a beslediği derin sevgiden ötürü, onunla bir dostluk antlaşması yaptı. 4Üzerinden kaftanını çıkarıp zırhı, kılıcı, yayı ve kuşağıyla birlikte Davut'a verdi.

5Davut Saul'un kendisini gönderdiği her yere gitti ve başarılı oldu. Bu yüzden Saul ona ordusunda üstün bir rütbe verdi. Bu olay bütün halkı, Saul'un görevlilerini bile hoşnut etti.

Saul Davut'u Kıskanıyor

6Davut'un Filistli Golyat'ı öldürmesinden sonra, askerler geri dönerken, İsrail'in bütün kentlerinden gelen kadınlar, tef ve çeşitli çalgılar çalarak, sevinçli ezgiler söyleyip oynayarak Kral Saul'u karşılamaya çıktılar. 7[*]

Bir yandan oynuyor, bir yandan da şu ezgiyi söylüyorlardı:

“Saul binlercesini öldürdü,

Davut'sa on binlercesini.”

8Bu sözlere gücenen Saul çok öfkelendi. “Davut'a on binlercesini, banaysa ancak binlercesini verdiler. Artık kral olmaktan başka onun ne eksiği kaldı ki?” diye düşündü. 9Böylece o günden sonra Saul Davut'u kıskanmaya başladı.

10Ertesi gün Tanrı'nın gönderdiği kötü bir ruh Saul'un üzerine güçlü bir biçimde indi. Saul evinde sayıklamaya başladı. Davut her zamanki gibi yine lir çalıyordu. Saul'un elinde bir mızrak vardı. 11“Davut'u vurup duvara çakacağım” diye düşünerek mızrağı ona fırlattı. Ama Davut iki kez ondan kurtuldu.

12Saul Davut'tan korkuyordu. Çünkü RAB Davut'laydı, oysa kendisinden ayrılmıştı. 13Bu yüzden Saul Davut'u yanından uzaklaştırdı. Onu bin kişilik birliğe komutan atadı. Davut askerlere öncülük yapıyordu. 14RAB onunla birlikte olduğundan, yaptığı her işte başarılıydı. 15Davut'un büyük başarısını gördükçe Saul'un korkusu daha da artıyordu. 16Ne var ki, bütün İsrail ve Yahuda halkı Davut'u seviyordu; çünkü Davut onlara öncülük ediyordu.

17Saul Davut'a, “İşte büyük kızım Merav” dedi, “Onu sana eş olarak vereceğim. Yalnız hatırım için yiğitçe davran ve RAB'bin savaşlarını sürdür.” Çünkü, “Davut'un ölümü benim elimden değil, Filistliler'in elinden olsun” diye düşünüyordu.

18Davut, “Ben kim oluyorum, İsrail'de ailem ve babamın oymağı ne ki, krala damat olayım?” diye karşılık verdi. 19Ne var ki, Saul'un kızı Merav'ın Davut'a verileceği zaman geldiğinde, kız Davut yerine Meholalı Adriel'e eş olarak verildi.

20Bu arada Saul'un öbür kızı Mikal Davut'a gönül vermişti. Bunu duyan Saul sevindi. 21“Davut'a Mikal'ı veririm” diye düşündü, “Öyle ki, Mikal Davut'u tuzağa düşürür; Filistliler de onu öldürür.” Davut'a, “Bugün damadım olmak için yine fırsatın var” dedi.

22Sonra görevlilerine, Davut'a gizlice şunları söylemelerini buyurdu: “Bak, kral senden hoşnut, bütün görevlileri de seni seviyor. Kralın damadı olmanın zamanı geldi.”

23Saul'un görevlileri bu sözleri Davut'a ilettiler. Davut, “Yoksul ve önemsiz biriyken kralın damadı olmak sizce küçük bir şey mi?” diye karşılık verdi.

24Görevliler Davut'un dediklerini Saul'a bildirdiler. 25Saul şöyle buyurdu: “Davut'a deyin ki, ‘Kral düşmanlarından öç almak için başlık parası olarak yüz Filistli'nin sünnet derisinden başka bir şey istemiyor.’ ” Davut'un Filistliler'in eline düşüp öleceğini tasarlıyordu.

26Görevliler Saul'un söylediklerini Davut'a ilettiler. Davut, kralın damadı olacağına sevindi. Tanınan süre dolmadan^27Davut'la adamları gidip iki yüz Filistli öldürdüler. Kralın damadı olabilmek için Davut, öldürülen Filistliler'in sünnet derilerini tam tamına getirip krala sundu. Saul da buna karşılık kızı Mikal'ı eş olarak ona verdi. 28Saul, RAB'bin Davut'la birlikte olduğunu ve kızı Mikal'ın onu sevdiğini apaçık gördü. 29Bu yüzden Davut'tan daha çok korktu ve yaşamı boyunca ona düşmanlık besledi.

30Filistli komutanlar saldırdıkça Davut Saul'un öbür komutanlarından daha başarılı oluyordu. Bu yüzden büyük bir üne kavuştu.

19

Saul Davut'u Öldürmeyi Tasarlıyor

1-2Saul, oğlu Yonatan'a ve bütün görevlilerine Davut'u öldürmeleri için buyruk verdi. Ama Davut'u çok seven Yonatan ona, “Babam Saul seni öldürmek için fırsat kolluyor” diye haber verdi, “Lütfen yarın sabah dikkatli ol; gizlenebileceğin bir yere gidip saklan. 3Ben de saklandığın tarlaya gidip babamın yanında duracağım ve onunla senin hakkında konuşacağım. Bir şey öğrenirsem, sana bildiririm.”

4Yonatan babası Saul'a Davut'u överek şunları söyledi: “Kral kulu Davut'a haksızlık etmesin. Çünkü o sana hiç haksızlık etmedi ve yaptığı her şeyde sana büyük yararı dokundu. 5Yaşamını tehlikeye atarak Filistli'yi öldürdü. RAB de bütün İsrail'i büyük bir zafere ulaştırdı. Sen de bunu görüp sevindin. Öyleyse neden Davut'u yok yere öldürerek suçsuz birine haksızlık edesin?”

6Saul Yonatan'ın söylediklerinden etkilenerek ant içti: “Yaşayan RAB'bin adıyla derim ki, Davut öldürülmeyecektir.”7Bunun üzerine Yonatan Davut'u çağırıp ona her şeyi anlattı. Sonra Davut'u Saul'un yanına getirdi. Davut da önceden olduğu gibi kralın hizmetine girdi.

8Savaş yine patlak verdi. Davut gidip Filistliler'e karşı savaştı. Onları öyle büyük bir bozguna uğrattı ki, önünden kaçtılar.

9Bir gün Saul, mızrağı elinde evinde oturuyor, Davut da lir çalıyordu. Derken RAB'bin gönderdiği kötü bir ruh Saul'u yakaladı. 10Saul mızrağıyla Davut'u duvara çakmaya çalıştı. Ancak Davut yana kaçınca Saul'un mızrağı duvara saplandı. O gece Davut kaçıp kurtuldu.

11[*]

Saul, Davut'u gözetlemeleri, ertesi sabah da öldürmeleri için evine ulaklar gönderdi. Ama karısı Mikal Davut'a, “Bu gece kaçıp kurtulamazsan, yarın öldürüleceksin” dedi. 12Sonra Davut'u pencereden aşağıya indirdi. Böylece Davut kaçıp kurtuldu. 13Mikal aile putunu alıp yatağa koydu, üstüne yorganı örttü, baş tarafına da keçi kılından bir yastık yerleştirdi.14Saul'un gönderdiği ulaklar Davut'u yakalamaya geldiğinde, Mikal, “Davut hasta” dedi.

15Saul Davut'u görmeleri için ulakları yeniden göndererek, “Onu yatağıyla buraya getirin de öldüreyim” diye buyurdu.16Ulaklar eve girince, yatakta başında keçi kılından yastık olan putu gördüler. 17Saul Mikal'a “Neden beni böyle kandırıp düşmanımın kaçmasını sağladın?” diye sordu.

Mikal, “Davut bana, ‘Bırak beni gideyim, yoksa seni öldürürüm’ dedi” diye yanıtladı.

18Kaçıp kurtulan Davut, Rama'da yaşayan Samuel'in yanına gitti. Saul'un kendisine bütün yaptıklarını ona anlattı. Sonra Samuel'le birlikte Nayot Mahallesi'ne gidip orada kaldı. 19Davut'un Rama'nın Nayot Mahallesi'nde olduğu haberi Saul'a ulaştırıldı. 20Bunun üzerine Saul Davut'u yakalamaları için ulaklarını oraya gönderdi. Ulaklar Samuel'in önderliğinde bir peygamber topluluğunun oynayıp coştuğunu[z]

gördüler. İşte o zaman Tanrı'nın Ruhu Saul'un ulaklarının üzerine indi. Onlar da oynayıp coşmaya başladılar. 21Saul olup bitenleri duyunca, başka ulaklar gönderdi. Onlar da oynayıp coştular. Saul'un üçüncü kez gönderdiği ulaklar da öncekiler gibi yaptı. 22Sonunda Saul kendisi Rama'ya doğru yola çıktı. Seku'daki büyük sarnıca varınca, “Samuel'le Davut neredeler?” diye sordu.

Biri, “Rama'nın Nayot Mahallesi'nde” dedi. 23Saul Rama'daki Nayot'a doğru ilerlerken, Tanrı'nın Ruhu onun üzerine de indi. Nayot'a varıncaya dek yol boyunca oynayıp coştu. 24[*]

Giysilerini de çıkarıp Samuel'in önünde oynayıp coştu. Bütün gün ve gece çıplak yattı. Halkın, “Saul da mı peygamber oldu?” demesi bundandır.

20

Yonatan'la Davut'un Dostluğu

1Davut Rama'nın Nayot Mahallesi'nden kaçtıktan sonra Yonatan'a gitti. Ona, “Ne yaptım? Suçum ne?” diye sordu, “Babana karşı ne günah işledim ki, beni öldürmek istiyor?”

2Yonatan, “Bu senden uzak olsun, ölmeyeceksin!” diye yanıtladı, “Babam bana bildirmeden ister büyük, ister küçük olsun hiçbir iş yapmaz. Neden bunu benden gizlesin? Olmaz öyle şey!”

3Ancak Davut ant içerek, “Senin beni sevdiğini baban çok iyi biliyor” diye yanıtladı, “ ‘Yonatan ne yapacağımı bilmemeli, yoksa üzülür’ diye düşünmüştür. RAB'bin ve senin yaşamın hakkı için derim ki, ölüm ile aramda yalnız bir adım var.”

4Yonatan Davut'a, “Ne dilersen dile, senin için yaparım” diye karşılık verdi.

5[*]

Davut Yonatan'a, “Bak, yarın Yeni Ay Töreni” dedi, “Kralla birlikte yemeğe oturmam gerekir. Ama izin ver, ertesi günün akşamına dek tarlada gizleneyim. 6Eğer baban yokluğumu sezerse ona, ‘Davut aceleyle kendi kenti Beytlehem'e gitmek için benden ısrarla izin istedi; orada bütün ailenin yıllık kurban töreni var’ dersin. 7Baban, ‘İyi’ derse, kulun güvenlikte demektir. Ama öfkelenirse, bil ki, bana kötülük yapmaya karar vermiştir. 8Sana gelince, bana yardım et; çünkü RAB'bin önünde benimle antlaşma yaptın. Suçluysam, beni sen öldür! Neden beni babana teslim edesin?”

9Yonatan, “Olmaz öyle şey!” diye yanıtladı, “Babamın sana kötülük yapmaya karar verdiğini bilsem, sana söylemez miydim?”

10Davut, “Baban sana sert bir karşılık verirse, kim bana bildirecek?” diye sordu.

11Yonatan, “Gel, tarlaya gidelim” dedi. Böylece ikisi tarlaya gittiler.

12Yonatan Davut'la konuşmasını sürdürdü: “İsrail'in Tanrısı RAB tanık olsun! Yarın ya da öbür gün bu saate kadar babamın ne düşündüğünü araştıracağım. Babamın sana karşı tutumu olumluysa, sana haber göndereceğim. 13Ama babam seni öldürmeyi tasarlıyorsa, bunu sana bildirip güvenlik içinde gitmeni sağlamazsam, RAB bana aynısını, hatta daha kötüsünü yapsın! RAB önceden babamla olduğu gibi seninle de birlikte olsun! 14Ama sen yaşamım boyunca RAB'bin iyiliğini bana göster ki ölmeyeyim. 15[*]

RAB Davut'un bütün düşmanlarını yeryüzünden yok edeceği zaman bile, sen soyuma iyiliklerini sonsuza dek esirgeme.”

16Böylece Yonatan Davut soyuyla bir antlaşma yaptı ve, “RAB Davut'un düşmanlarını cezalandırsın” dedi. 17Davut'a beslediği sevgiden ötürü Yonatan ona bir daha ant içirtti. Çünkü onu canı kadar seviyordu.

18Yonatan Davut'a, “Yarın Yeni Ay Töreni” dedi, “Yerin boş kalacağından, yokluğun anlaşılacak. 19Öbür gün, geçen sefer gizlendiğin yere çabucak git. Ezel Taşı'nın yanında bekle. 20Ben hedefe atar gibi taşın bir yanına üç ok atacağım.21Sonra hizmetkârımı gönderip, ‘Git okları bul’ diye buyruk vereceğim. Eğer özellikle ona, ‘Bak, oklar senin bu yanında, onları alıp buraya getir’ dersem, gel. Yaşayan RAB'bin adıyla derim ki, güvenliktesin, tehlike yok. 22Ama hizmetkâra, ‘Bak, oklar ötende’ dersem, git; çünkü RAB seni uzaklaştırmıştır. 23Birbirimizle yaptığımız antlaşmaya gelince, RAB sonsuza dek seninle benim aramda tanık olsun.”

24Böylece Davut tarlada gizlendi. Yeni Ay Töreni başlayınca, Kral Saul gelip yemeğe oturdu. 25Her zamanki gibi duvarın yanındaki yerine oturmuştu. Yonatan karşısında[a]

, Avner de yanında yerlerini aldılar. Davut'un yeriyse boş kaldı. 26Ama Saul o gün bir şey söylemedi. “Davut'un başına bir şey gelmiş olmalı. Dinsel açıdan kirli olsa gerek, evet dinsel açıdan temiz değildir” diye düşündü. 27Ertesi gün, ayın ikinci günü, Davut'un yeri yine boştu. Bunun üzerine Saul, oğlu Yonatan'a, “İşay'ın oğlu neden dün de, bugün de yemeğe gelmedi?” diye sordu.

28Yonatan, “Davut Beytlehem'e gitmek için benden ısrarla izin istedi” diye karşılık verdi, 29“ ‘Lütfen izin ver. Çünkü ailemizin kentte bir kurbanı var, ağabeyim orada bulunmamı buyurdu. Gözünde lütuf bulduysam gidip kardeşlerimi göreyim’ dedi. İşte bu yüzden kralın sofrasına gelemedi.”

30Saul Yonatan'a öfkelenerek, “Seni sapık ve dikbaşlı kadının oğlu!” diye bağırdı, “İşay'ın oğlunu desteklediğini bilmiyor muyum? Bu kendin için de, seni doğuran annen için de utanç verici. 31Çünkü İşay'ın oğlu yeryüzünde yaşadıkça ne sen güvenlikte olabilirsin, ne de krallığın. Şimdi adam gönder, onu bana getir. O ölmeli!”

32Yonatan babası Saul'a, “Neden ölmeli? Ne yaptı ki?” diye karşılık verdi. 33Ama Saul Yonatan'ı öldürmek amacıyla mızrağını ona fırlattı. Böylece Yonatan babasının Davut'u öldürmeye kararlı olduğunu anladı. 34Büyük bir öfkeyle sofradan kalktı ve ayın ikinci günü hiç yemek yemedi. Babasının Davut'u böyle aşağılamasına üzüldü.

35Sabahleyin Yonatan Davut'la buluşmak üzere tarlaya gitti. Yanına bir uşak almıştı. 36Uşağa, “Haydi koş, atacağım okları bul” dedi. Uşak koşarken, Yonatan onun ötesine bir ok attı. 37Uşak Yonatan'ın attığı okun düştüğü yere varınca, Yonatan, “Ok ötende!” diye seslendi, 38“Çabuk ol! Koş, yerinde durma!” Yonatan'ın uşağı oku alıp efendisine getirdi.39Olup bitenden habersizdi. Olanları yalnız Yonatan'la Davut biliyordu. 40Yonatan, silahlarını yanındaki uşağa vererek, “Al bunları kente götür” dedi.

41Uşak gider gitmez, Davut taşın güney yanından ayağa kalktı ve yüzüstü yere kapanarak üç kez eğildi. İki arkadaş birbirlerini öpüp ağladılar; ancak Davut daha çok ağladı.

42Yonatan, “Esenlikle yoluna git” dedi, “İkimiz RAB'bin adıyla ant içmiştik. RAB seninle benim aramda ve soylarımız arasında sonsuza dek tanık olsun.” Bundan sonra Davut yoluna gitti. Yonatan da kente döndü.

21

Davut Saul'dan Kaçıyor

1[*]

Davut Nov Kenti'ne, Kâhin Ahimelek'in yanına gitti. Ahimelek titreyerek Davut'u karşılamaya çıktı. “Neden yalnızsın? Neden yanında kimse yok?” diye sordu.

2Davut şöyle yanıtladı: “Kral bana bir görev verdi. ‘Sana verdiğim görevden ve buyruklardan kimsenin haberi olmasın’ dedi. Adamlarıma gelince, belli bir yere gitmelerini söyledim. 3Şu an elinde ne var? Bana beş somun ekmek ya da başka ne varsa ver.”

4Kâhin, “Taze ekmeğim yok” diye karşılık verdi, “Ama adamların kadından uzak kaldılarsa kutsanmış ekmek[b]

var.”

5Davut, “Yola çıktığımızdan her zaman olduğu gibi, kadından uzak kaldık” dedi, “Sıradan bir yolculuğa çıktığımızda bile adamlarım kendilerini temiz tutarlar; özellikle bugün ne kadar daha çok temiz olacaklar.” 6[*]

Bunun üzerine kâhin ona kutsanmış ekmek verdi; çünkü orada huzura konan ekmekten başka ekmek yoktu. Bu ekmek RAB'bin huzurundan alındığı gün yerine sıcak ekmek konurdu.

7O gün Saul'un görevlilerinden Edomlu Doek adındaki baş çoban RAB'bin önünde dinsel görevini yerine getirmek üzere[c]

orada bulunuyordu. 8Davut Ahimelek'e, “Yanında mızrak ya da kılıç yok mu?” diye sordu, “Kralın işi acele olduğundan, yanıma ne kılıcımı aldım, ne de başka bir silah.”

9[*]

Kâhin, “Ela Vadisi'nde öldürdüğün Filistli Golyat'ın kılıcı var” diye karşılık verdi, “Efodun* arkasında beze sarılı duruyor. Burada başka silah yok. İstersen onu alabilirsin.”

Davut, “Onun gibisi yoktur, onu bana ver” dedi.

10Saul'dan kaçan Davut o gün Gat Kralı Akiş'e gitti. 11[*]

Akiş'in görevlileri, “Bu İsrail Kralı Davut değil mi?” dediler,

“Çalıp oynarken,

‘Saul binlercesini öldürdü,

Davut'sa on binlercesini’

diye hakkında ezgiler okudukları kişi bu değil mi?”

12-13[*]

Bu sözler Davut'u derin derin düşündürdü. Gat Kralı Akiş'ten çok korkan Davut, onların önünde tutumunu değiştirerek deli gibi davrandı. Kentin kapılarını tırmaladı, salyasını sakalına akıttı.

14Akiş görevlilerine, “Şu adama bakın!” dedi, “Delinin biri! Onu neden bana getirdiniz? 15Bizde deliler eksik mi ki, önümde delilik yapsın diye bu adamı getirdiniz? Bu adamın sarayıma girmesi şart mı?”

22

1[*]

Davut Gat'tan ayrılıp Adullam Mağarası'na kaçtı. Bunu duyan kardeşleri ve ailesinin öteki bireyleri yanına gittiler.2Sıkıntısı, borcu, hoşnutsuzluğu olan herkes Davut'un çevresinde toplandı. Davut sayısı dört yüze varan bu adamlara önderlik yaptı.

3Davut oradan Moav'daki Mispa Kenti'ne gitti. Moav Kralı'ndan, “Tanrı'nın bana ne yapacağı belli oluncaya dek annemle babamın gelip yanınızda kalmasına izin verir misin?” diye bir istekte bulundu. 4Böylece Davut annesiyle babasını Moav Kralı'nın yanına bıraktı. Davut sığınakta kaldığı sürece onlar da Moav Kralı'nın yanında kaldılar. 5Ne var ki, Peygamber Gad Davut'a, “Sığınakta kalma. Yahuda ülkesine git” dedi. Bunun üzerine Davut oradan ayrılıp Heret Ormanı'na gitti.

Saul Nov Kenti'nin Kâhinlerini Öldürüyor

6Bu sırada Saul Davut'la yanındakilerin nerede olduklarını öğrendi. Saul elinde mızrağıyla Giva'da bir tepedekiç

ılgın ağacının altında oturuyordu. Askerleri de çevresinde duruyordu. 7Saul onlara şöyle dedi: “Ey Benyaminliler, şimdi dinleyin! İşay'ın oğlu her birinize tarlalar, bağlar mı verecek? Her birinizi binbaşı, yüzbaşı mı yapacak? 8Hepiniz bana karşı düzen kurdunuz. Çünkü oğlum İşay'ın oğluyla antlaşma yaptığında bana haber veren olmadı. İçinizden bana acıyan tek kişi çıkmadı. Bugün olduğu gibi, bana pusu kurması için oğlumun kulum Davut'u kışkırttığını bana bildiren olmadı.”

9[*]

Bunun üzerine Saul'un askerlerinin yanında duran Edomlu Doek, “İşay oğlu Davut'un Nov Kenti'ne, Ahituv oğlu Kâhin Ahimelek'in yanına geldiğini gördüm” dedi, 10“Ahimelek Davut için RAB'be danıştı. Ona hem yiyecek sağladı, hem de Filistli Golyat'ın kılıcını verdi.”

11Kral Saul, Ahituv oğlu Kâhin Ahimelek'i ve babasının ailesinden Nov'da yaşayan bütün kâhinleri çağırmak için ulaklar gönderdi. Hepsi kralın yanına geldi. 12Saul Ahimelek'e, “Ey Ahituv oğlu, beni dinle!” dedi.

Ahimelek, “Buyur, efendim” diye yanıtladı.

13Saul, “Neden sen ve İşay oğlu bana karşı düzen kurdunuz?” dedi, “Çünkü ona ekmek, kılıç verdin ve onun için Tanrı'ya danıştın. O da bana karşı ayaklandı ve bugün yaptığı gibi pusu kurdu.”

14Ahimelek, “Bütün görevlilerin arasında Davut kadar sana bağlı biri var mı?” diye karşılık verdi, “Davut senin damadın, muhafız birliği komutanın ve ailende saygın biridir. 15Ben Davut için Tanrı'ya danışmaya o gün mü başladım? Kesinlikle hayır! Kral ben kulunu ve babasının ailesini suçlamasın. Çünkü kulun bu konuda hiçbir şey bilmiyor.”

16Ama Saul, “Ey Ahimelek, sen de bütün ailen de kesinlikle öleceksiniz” dedi. 17Sonra yanında duran nöbetçi askerlere, “Gidin ve Davut'u destekleyen RAB'bin kâhinlerini öldürün!” dedi, “Çünkü onun kaçtığını bildikleri halde bana haber vermediler.” Ne var ki, kralın görevlileri el kaldırıp RAB'bin kâhinlerini öldürmek istemediler.

18Bunun üzerine kral, Doek'e, “Sen git, kâhinleri öldür” diye buyurdu. Edomlu Doek de gidip kâhinleri öldürdü. O gün Doek keten efod* giymiş seksen beş kişi öldürdü. 19Kadın erkek, çoluk çocuk demeden kâhinler kenti Nov'un halkını kılıçtan geçirdi. Sığırları, eşekleri, koyunları da öldürdü.

20Yalnız Ahituv oğlu Kâhin Ahimelek'in oğullarından Aviyatar adında biri kurtulup Davut'a kaçtı. 21Aviyatar Saul'un RAB'bin kâhinlerini öldürttüğünü Davut'a söyledi. 22Davut Aviyatar'a, “O gün orada bulunan Edomlu Doek'in olup biteni Saul'a bildireceğini anlamıştım zaten” dedi, “Babanın bütün aile bireylerinin ölümüne ben neden oldum. 23Yanımda kal ve korkma! Seni öldürmek isteyen beni de öldürmek istiyor. Yanımda güvenlikte olursun.”

23

Davut Keila Kenti'ni Kurtarıyor

1Davut'a, “Filistliler Keila Kenti'ne saldırıp harmanları yağmalıyorlar” diye haber verdiler.

2Davut RAB'be, “Gidip şu Filistliler'e saldırayım mı?” diye danıştı.

RAB, “Git, Filistliler'e saldır ve Keila Kenti'ni kurtar” diye yanıtladı.

3Ama adamları Davut'a, “Bak, biz burada Yahuda'dayken korkuyoruz” dediler, “Keila'ya Filist ordusuna karşı savaşmaya gidersek büsbütün korkarız.”

4Bunun üzerine Davut RAB'be bir kez daha danıştı. RAB ona yine, “Kalk, Keila'ya git! Çünkü Filistliler'i senin eline ben teslim edeceğim” dedi. 5Böylece Davut'la adamları Keila'ya gidip Filistliler'e karşı savaştılar. Davut onların hayvanlarını ele geçirdi. Filistliler'i ağır bir yenilgiye uğratarak Keila halkını kurtardı.

6Ahimelek'in oğlu Aviyatar kaçıp Keila'da bulunan Davut'a gittiğinde, efodu* da birlikte götürmüştü.

Saul Davut'u Kovalıyor

7Saul, Davut'un Keila Kenti'ne gittiğini duyunca, “Tanrı Davut'u elime teslim etti” dedi, “Davut sürgülü kapıları olan bir kente girmekle kendini hapsetmiş oldu.” 8Böylece Saul, Keila'ya yürüyüp Davut'la adamlarını kuşatmak amacıyla bütün halkı savaşa çağırdı.

9Davut, Saul'un kendisine bir düzen kurduğunu duyunca, Kâhin Aviyatar'a, “Efodu* getir” dedi. 10Sonra şöyle yakardı: “Ey İsrail'in Tanrısı RAB! Ben kulun yüzünden Saul'un gelip Keila'yı yıkmayı tasarladığına dair kesin haber aldım. 11Keila halkı beni onun eline teslim eder mi? Kulunun duymuş olduğu gibi Saul gelecek mi? Ey İsrail'in Tanrısı RAB, yalvarırım, kuluna bildir!”

RAB, “Saul gelecek” yanıtını verdi.

12Davut RAB'be, “Keila halkı beni ve adamlarımı Saul'un eline teslim edecek mi?” diye sordu.

RAB, “Teslim edecek” dedi.

13Bunun üzerine Davut ile yanındaki altı yüz kadar kişi Keila'dan ayrılıp oradan oraya yer değiştirmeye başladılar. Davut'un Keila'dan kaçtığını öğrenen Saul oraya gitmekten vazgeçti.

14Davut kırsal bölgedeki sığınaklarda ve Zif Çölü'nün dağlık kesiminde kaldı. Saul her gün Davut'u aradığı halde, Tanrı onu Saul'un eline teslim etmedi.

15Davut Zif Çölü'nde, Horeş'teyken, Saul'un kendisini öldürmek için yola çıktığını öğrendi. 16Bu arada Saul oğlu Yonatan kalkıp Horeş'e, Davut'un yanına gitti ve onu Tanrı'nın adıyla yüreklendirdi. 17“Korkma!” dedi, “Babam Saul sana dokunmayacak. Sen İsrail Kralı olacaksın, ben de senin yardımcın olacağım. Babam Saul da bunu biliyor.” 18[*]

İkisi de RAB'bin önünde aralarındaki antlaşmayı yenilediler. Sonra Yonatan evine döndü, Davut ise Horeş'te kaldı.

19[*]

Zifliler Giva'ya gidip Saul'a, “Davut aramızda” dediler, “Yeşimon'un güneyinde, Hakila Tepesi'ndeki Horeş sığınaklarında gizleniyor. 20Ey kral, ne zaman gelmek istersen gel! Davut'u kralın eline teslim etmeyi ise bize bırak.”

21Saul, “RAB sizi kutsasın! Bana acıdınız” dedi, 22“Gidin ve bir daha araştırın; Davut'un genellikle nerelerde gizlendiğini, orada onu kimin gördüğünü iyice öğrenin. Çünkü onun çok kurnaz olduğunu söylüyorlar. 23Gizlendiği yerlerin hepsini öğrenip bana kesin bir haber getirin. O zaman ben de sizinle gelirim. Eğer Davut o bölgedeyse, bütün Yahuda boyları içinde onu arayıp bulacağım.”

24Böylece Zifliler kalkıp Saul'dan önce Zif'e gittiler. O sırada Davut'la adamları Yeşimon'un güneyindeki Arava'da, Maon Çölü'ndeydiler. 25Saul ile adamlarının kendisini aramaya geldiklerini öğrenince Davut aşağıya inip Maon Çölü'ndeki kayalığa sığındı. Saul bunu duyunca Davut'un ardından Maon Çölü'ne gitti. 26Saul dağın bir yanından, Davut'la adamları ise öbür yanından ilerliyordu. Davut Saul'dan kaçıp kurtulmaya çalışıyordu. Saul'la askerleri Davut'la adamlarını yakalamak üzere yaklaşırken, 27bir ulak gelip Saul'a şöyle dedi: “Çabuk gel! Filistliler ülkeye saldırıyor.” 28Bunun üzerine Saul Davut'u kovalamayı bırakıp Filistliler'le savaşmaya gitti. Bu yüzden oraya Sela-Hammahlekot[d]

adı verildi. 29Davut oradan ayrılıp Eyn-Gedi bölgesindeki sığınaklara gizlendi.

24

Davut Saul'un Canını Bağışlıyor

1Saul Filistliler'i kovalamaktan dönünce, Davut'un Eyn-Gedi Çölü'nde olduğu haberini aldı. 2Saul da Davut'la adamlarını Dağ Keçisi Kayalığı dolaylarında arayıp bulmak için, bütün İsrail'den üç bin seçme asker alıp yola çıktı.

3[*]

Yolda koyun ağıllarına rastladı. Yakında bir de mağara vardı. Saul ihtiyacını gidermek için mağaraya girdi. Davut'la adamları mağaranın en iç bölümünde kalıyorlardı. 4Adamları, Davut'a, “İşte RAB'bin sana, ‘Dilediğini yapabilmen için düşmanını eline teslim edeceğim’ dediği gün bugündür” dediler.

Davut kalkıp Saul'un cüppesinin eteğinden gizlice bir parça kesti. 5Ama sonradan Saul'un eteğinden bir parça kestiği için kendini suçlu buldu. 6Adamlarına, “Efendime, RAB'bin meshettiği* kişiye karşı böyle bir şey yapmaktan, el kaldırmaktan RAB beni uzak tutsun” dedi, “Çünkü o RAB'bin meshettiği kişidir.” 7Davut bu sözlerle adamlarını engelledi ve Saul'a saldırmalarına izin vermedi. Saul mağaradan çıkıp yoluna koyuldu.

8O zaman Davut da mağaradan çıktı. Saul'a, “Efendim kral!” diye seslendi. Saul arkasına bakınca, Davut eğilip yüzüstü yere kapandı. 9“ ‘Davut sana kötülük yapmak istiyor’ diyenlerin sözlerini neden önemsiyorsun?” dedi, 10“Bugün RAB'bin mağarada seni elime nasıl teslim ettiğini gözünle görüyorsun. Bazıları seni öldürmemi istedi. Ama ben seni esirgeyip, ‘Efendime el kaldırmayacağım, çünkü o RAB'bin meshettiği kişidir’ dedim. 11Ey baba, cüppenin eteğinden kesilmiş, elimdeki şu parçaya bak; evet, bak! Cüppenden bir parça kestim, ama seni öldürmedim. Bundan ötürü içimde kötülük ve başkaldırma düşüncesi olmadığını iyice bilesin. Sana kötülük yapmadığım halde sen beni öldürmeye çalışıyorsun. 12RAB aramızda yargıç olsun ve benim öcümü senden O alsın. Ama ben elimi sana karşı kaldırmayacağım. 13Eskilerin şu, ‘Kötülük kötü kişilerden gelir’ deyişi uyarınca elim sana karşı kalkmayacaktır. 14İsrail Kralı kime karşı çıkmış? Sen kimi kovalıyorsun? Ölü bir köpek mi? Bir pire mi? 15RAB yargıç olsun ve hangimizin haklı olduğuna O karar versin. RAB davama baksın ve beni savunup senin elinden kurtarsın.”

16Davut söylediklerini bitirince, Saul, “Davut oğlum, bu senin sesin mi?” diye sordu ve hıçkıra hıçkıra ağlamaya başladı.17Sonra, “Sen benden daha doğru bir adamsın” dedi, “Sana kötülük yaptığım halde sen bana iyilikle karşılık verdin.18Bugün bana iyi davrandığını kanıtladın: RAB beni eline teslim ettiği halde beni öldürmedin. 19Düşmanını yakalayan biri onu güvenlik içinde salıverir mi? Bugün bana yaptığın iyiliğe karşılık RAB de seni iyilikle ödüllendirsin. 20Şimdi anladım ki, sen gerçekten kral olacaksın ve İsrail Krallığı senin egemenliğin altında sürecek. 21Benden sonra soyumu ortadan kaldırmayacağına, babamın ailesinden adımı silmeyeceğine dair RAB'bin önünde ant iç.” 22Davut Saul'un istediği gibi ant içti. Sonra Saul evine döndü. Davut'la adamları da sığınağa gittiler.

25

Davut, Naval ve Avigayil

1Bu sırada Samuel öldü. Bütün İsrailliler toplanıp onun için yas tuttular. Onu Rama'daki evine gömdüler.

Bundan sonra Davut Maon[e]

Çölü'ne gitti. 2Maon'da çok varlıklı bir adam vardı; işi Karmel'deydi. Üç bin koyunu, bin keçisi vardı. O sırada Karmel'de koyunlarını kırkmaktaydı. 3Adamın adı Naval, karısının adı da Avigayil'di. Kadın sağgörülü ve güzeldi. Ama Kalev soyundan gelen kocası kaba, kötü huylu biriydi.

4Davut kırdayken, Naval'ın koyunlarını kırktığını duydu. 5On uşağı şu buyrukla ona gönderdi: “Karmel'de Naval'ın yanına gidin. Benden ona selam söyleyip 6şöyle deyin: ‘Ömrün uzun olsun! Sana, ailene ve sana bağlı olan herkese esenlik olsun! 7Şimdi koyunların kırkma zamanı olduğunu duydum. Çobanların bizimle birlikteyken, onları incitmedik. Karmel'de kaldıkları sürece hiçbir kayıpları olmadı. 8Uşaklarına sor, sana söyleyecekler. Bunun için adamlarıma yakınlık göster. Çünkü sana şenlik zamanında geldik. Lütfen kullarına ve oğlun Davut'a elinden geleni ver.’ ”

9Davut'un adamları varıp Davut adına bu sözleri Naval'a ilettiler ve beklemeye başladılar. 10Ne var ki, Naval Davut'un adamlarına şu karşılığı verdi: “Bu Davut da kim? İşay'ın oğlu da kim oluyor? Bu günlerde birçok köle efendilerini bırakıp kaçıyor. 11Ekmeğimi, suyumu, kırkıcılarım için kestiğim hayvanların etini alıp nereden geldiklerini bilmediğim kişilere mi vereyim?”

12Davut'un adamları geldikleri yoldan döndüler ve Naval'ın bütün söylediklerini Davut'a bildirdiler. 13Davut adamlarına, “Herkes kılıcını kuşansın!” diye buyruk verdi. Davut da, adamları da kılıçlarını kuşandılar. Yaklaşık dört yüz adam Davut'la birlikte gitti; iki yüz kişi de erzağın yanında kaldı.

14Naval'ın uşaklarından biri, Naval'ın karısı Avigayil'e, “Davut efendimiz Naval'a esenlik dilemek için kırdan ulaklar gönderdi” dedi, “Ama Naval onları tersledi. 15Oysa adamlar bize çok iyi davrandılar. Bizi incitmediler. Kırda onlarla birlikte kaldığımız sürece hiçbir şeyimiz kaybolmadı. 16Koyunlarımızı güderken, yanlarında kaldığımız sürece gece gündüz bizi korudular. 17Şimdi ne yapman gerektiğini iyi düşün. Çünkü efendimize ve bütün ailesine kötülük yapmayı tasarlıyorlar. Üstelik efendimiz o kadar kötü ki, kimse ona bir şey söyleyemiyor.”

18Bunun üzerine Avigayil, hiç zaman yitirmeden, iki yüz ekmek, iki tulum şarap, hazırlanmış beş koyun, beş sea kavrulmuş buğday[f]

, yüz salkım kuru üzüm ve iki yüz parça incir pestili alıp eşeklere yükledi. 19Sonra uşaklarına, “Önümden gidin, ben arkanızdan geliyorum” dedi. Kocası Naval'a hiçbir şey söylemedi. 20Avigayil eşeğe binmiş, dağın öbür yolundan inerken, Davut'la adamları da ona doğru ilerliyorlardı. Avigayil onlarla karşılaştı.

21Davut, “Bu adamın kırdaki malını doğrusu boş yere korudum” demişti, “Onun mallarından hiçbir şey eksilmedi. Öyleyken bana iyilik yapacağına kötülükle karşılık verdi. 22Eğer sabaha dek adamlarından tek birini bile sağ bırakırsam, Tanrı bana[g]

aynısını, hatta daha kötüsünü yapsın!”

23Avigayil Davut'u görünce hemen eşekten indi; Davut'un önünde eğilip yüzüstü yere kapandı. 24Onun ayaklarına kapanarak şöyle yalvardı: “Efendim, suçu ben, yalnız ben üstüme alıyorum. İzin ver, ben kölen seninle konuşsun, onun söyleyeceklerini dinle. 25Yalvarırım, efendim, o kötü adam Naval'a aldırma. Çünkü kişiliği tıpkı adı gibidir. Adı akılsız anlamına gelir; kendisi de akılsızın biridir. Ben kulun, efendim Davut'un gönderdiği ulakları görmedim.

26“Ama şimdi, ey efendim, RAB senin kan dökmene ve kendi elinle öç almana engel oldu. Yaşayan RAB'bin adı ve senin yaşamın hakkı için yalvarırım, düşmanların ve efendime kötülük tasarlayanların tümü Naval gibi olsun. 27Ben kölenin efendime getirdiği bu armağan, seni izleyen adamlarına verilsin. 28Lütfen kölenin suçunu bağışla. RAB kesinlikle efendimin soyunu sürdürecektir; çünkü efendim RAB'bin savaşlarını sürdürüyor. Yaşadığın sürece sende hiçbir haksızlık bulunmasın. 29Biri kalkıp seni öldürmek amacıyla ardına düşerse, yaşamını Tanrın RAB güven altında tutacaktır; düşmanlarını sapanla taş atar gibi fırlatıp atacaktır. 30RAB, efendime söz verdiği bütün iyilikleri yerine getirip onu İsrail'e önder atadığında, 31kendi öcünü almak uğruna boş yere kan dökmediğin için pişmanlık ve üzüntü duymayacaksın. RAB efendimi başarıya ulaştırdığında köleni anımsa.”

32Davut, “Bugün seni karşıma çıkaran İsrail'in Tanrısı RAB'be övgüler olsun!” diye karşılık verdi, 33“Anlayışını kutlarım! Bugün kan dökmemi ve öcümü elimle almamı engellediğin için seni kutlarım. 34Doğrusu sana kötülük etmemi önleyen İsrail'in Tanrısı yaşayan RAB'bin adıyla derim ki, beni karşılamak için hemen gelmemiş olsaydın, gün doğuncaya dek Naval'ın adamlarından hiçbiri sağ kalmayacaktı.”

35Avigayil'in kendisine getirdiklerini kabul eden Davut, “Esenlikle evine dön. Sözlerine kulak verip dileğini kabul ettim” dedi.

36Avigayil Naval'ın yanına döndü. Naval evinde krallara yaraşır bir şölen düzenlemişti. Çok sarhoş olduğundan neşeliydi. Bu yüzden Avigayil sabaha dek ona bir şey söylemedi. 37Ama ertesi sabah Naval ayılınca karısı ona olup bitenleri anlattı. İşte o an Naval'ın kalbi sıkıştı ve felç oldu. 38Yaklaşık on gün sonra da RAB Naval'ı cezalandırıp öldürdü.

39Davut, Naval'ın öldüğünü duyunca, “Beni küçümseyen Naval'a karşı davama bakan, kulunu kötülük etmekten alıkoyan RAB'be övgüler olsun!” dedi, “RAB Naval'ın kötülüğünü onun başına döndürdü.”

Sonra Davut Avigayil'e evlenme teklifinde bulunmak için ulaklar gönderdi. 40Davut'un ulakları Karmel'e, Avigayil'in yanına varıp, “Davut sana evlenme teklifinde bulunmak için bizi gönderdi” dediler.

41Avigayil yüzüstü yere kapanarak, “Ben kölen sana hizmet etmeye ve efendimin ulaklarının ayaklarını yıkamaya hazırım” diye yanıtladı. 42Hemen kalkıp eşeğe bindi. Yanına beş hizmetçisini alıp Davut'un ulaklarını izleyerek yola koyuldu. Sonra Davut'un karısı oldu.

43Davut Yizreelli Ahinoam'ı da eş olarak almıştı. Böylece ikisi de onun karısı oldular. 44Bu arada Saul, Davut'un karısı olan kızı Mikal'ı Gallimli Layiş oğlu Palti'ye vermişti.

26

Davut Yine Saul'un Canını Bağışlıyor

1[*]

Zifliler Giva'ya, Saul'un yanına gidip, “Davut Yeşimon'a bakan Hakila Tepesi'nde gizleniyor” dediler. 2Bunun üzerine Saul üç bin seçme İsrailli askerle Zif Çölü'nde Davut'u aramaya çıktı. 3Yeşimon'a bakan Hakila Tepesi'nde, yol kenarında ordugah kurdu. Kırda bulunan Davut, Saul'un peşine düştüğünü anlayınca, 4gözcü gönderdi. Böylece Saul'un oraya geldiğini saptadı.

5Bunun üzerine Davut, Saul'un ordugah kurduğu yere gitti ve Saul'la ordusunun başkomutanı Ner oğlu Avner'in nerede yattıklarını gördü. Saul ordugahın ortasında, askerler de çevresinde yatıyorlardı.

6O zaman Davut, Hititli* Ahimelek ile Yoav'ın kardeşi, Seruya oğlu Avişay'a, “Kim benimle ordugaha, Saul'un yanına gelecek?” diye sordu.

Avişay, “Ben seninle geleceğim” diye karşılık verdi.

7Davut'la Avişay o gece ordugaha girdiler. Saul, mızrağı başucunda yere saplanmış, ordugahın ortasında uyuyordu. Avner'le askerler de çevresinde uyuyorlardı.

8Avişay Davut'a, “Bugün Tanrı düşmanını senin eline teslim etti” dedi, “Şimdi bırak da, onu kendi mızrağıyla bir atışta yere çakayım. İkinci kez vurmama gerek kalmayacak.”

9Ne var ki Davut, “Onu öldürme!” dedi, “RAB'bin meshettiği* kişiye kim el uzatırsa, suçlu çıkar. 10Yaşayan RAB'bin adıyla derim ki, RAB kendisi onu öldürecektir; ya günü gelince ölecek, ya da savaşta vurulup yok olacak. 11Ama RAB'bin meshettiği kişiye el uzatmaktan RAB beni uzak tutsun! Haydi, Saul'un başucundaki mızrakla su matarasını al da gidelim.”

12Böylece Davut Saul'un başucundan mızrağını ve su matarasını aldı. Sonra oradan uzaklaştılar. Onları gören olmadı. Kimse olup bitenin farkına varmadı, uyanan da olmadı. Hepsi uyuyorlardı, çünkü RAB onlara derin bir uyku vermişti.

13Davut karşı yakaya geçip tepenin üstünde, onlardan uzak bir yerde durdu. Aralarında epeyce mesafe vardı. 14Davut askerlere ve Ner oğlu Avner'e, “Ey Avner, bana yanıt vermeyecek misin?” diye seslendi.

Avner, “Sen kimsin ki krala sesleniyorsun?” diye karşılık verdi.

15Davut, “Sen yiğit biri değil misin?” dedi, “İsrail'de senin gibisi var mı? Öyleyse neden efendin kralı korumadın? Çünkü biri onu öldürmek için ordugaha girdi. 16Görevini iyi yapmadın. Yaşayan RAB'bin adıyla derim ki, hepiniz ölümü hak ettiniz; çünkü efendinizi, RAB'bin meshettiği kişiyi korumadınız. Bak bakalım, kralın başucundaki mızrağıyla su matarası nerede?”

17Davut'un sesini tanıyan Saul, “Davut, oğlum, bu senin sesin mi?” diye sordu.

Davut, “Evet, efendim kral, benim sesim” diye karşılık verdi, 18“Efendim, ben kulunu neden kovalıyorsun? Ne yaptım? Ne suç işledim? 19Lütfen, efendim kral, kulunun sözlerine kulak ver. Eğer seni bana karşı kışkırtan RAB ise, bir sunu O'nu yatıştırır. Ama bunu yapan insanlarsa, RAB'bin önünde lanetli olsunlar! Çünkü, ‘Git, başka ilahlara kulluk et’ diyerek, RAB'bin mirasından bana düşen paydan bugün beni uzaklaştırdılar. 20Ne olur, kanım RAB'den uzak topraklara dökülmesin. İsrail Kralı, dağlarda keklik avlayan avcı gibi, bir pireyi avlamaya çıkmış!”

21Bunun üzerine Saul, “Günah işledim” diye karşılık verdi, “Davut, oğlum, geri dön. Bugün yaşamıma değer verdiğin için sana bir daha kötülük yapmayacağım. Gerçekten akılsızca davrandım, çok büyük yanlışlık yaptım.”

22Davut, “İşte kralın mızrağı!” dedi, “Adamlarından biri gelip alsın. 23RAB herkesi doğruluğuna ve bağlılığına göre ödüllendirir. Bugün RAB seni elime teslim ettiği halde, ben RAB'bin meshettiği kişiye elimi uzatmak istemedim. 24Bugün ben senin yaşamına nasıl değer verdiysem, RAB de benim yaşamıma öyle değer versin ve beni her sıkıntıdan kurtarsın.”

25Saul, “Davut, oğlum, RAB seni kutsasın!” dedi, “Sen kesinlikle büyük işler yapacak, başarılı olacaksın!” Bundan sonra Davut yoluna koyuldu, Saul da evine döndü.

27

Davut Filistliler Arasında

1Davut, “Bir gün Saul'un eliyle yok olacağım” diye düşündü, “Benim için en iyisi hemen Filist topraklarına kaçmak. O zaman Saul İsrail'in her yanında beni aramaktan vazgeçer; ben de onun elinden kurtulmuş olurum.”

2Böylece Davut'la yanındaki altı yüz kişi kalkıp Gat Kralı Maok oğlu Akiş'in tarafına geçtiler. 3Aileleriyle birlikte Gat'ta Akiş'in yanına yerleştiler. İki karısı Yizreelli Ahinoam'la Karmelli Naval'ın dul karısı Avigayil de Davut'un yanındaydı. 4Saul Davut'un Gat'a kaçtığını duyunca, artık onu aramaktan vazgeçti.

5Davut Akiş'e, “Benden hoşnut kaldıysan, çevre kentlerden birinde bana bir yer versinler de orada oturayım” dedi, “Çünkü ben kulunun seninle birlikte kral kentinde yaşamasına gerek yok.” 6Akiş o gün ona Ziklak Kenti'ni verdi. Bundan ötürü Ziklak bugün de Yahuda krallarına aittir. 7Davut Filist topraklarında bir yıl dört ay yaşadı.

8Bu süre içinde Davut'la adamları gidip Geşurlular'a, Girizliler'e ve Amalekliler'e baskınlar yaptılar. Bunlar uzun zamandan beri Şur'a, hatta Mısır'a dek uzanan topraklarda yaşıyorlardı. 9Davut bir bölgeye saldırdığında kadın erkek demez, kimseyi sağ bırakmazdı; yalnız davarları, sığırları, eşekleri, develeri ve giysileri alıp Akiş'e dönerdi.

10Akiş, “Bugün nerelere baskın düzenlediniz?” diye sorardı.

Davut da, “Yahuda'nın güneyine, Yerahmeelliler'in ve Kenliler'in güney bölgesine saldırdık” derdi. 11Davut, kendisiyle Gat'a kimseyi götürmemek için kadın erkek kimseyi sağ bırakmazdı. Çünkü, “Gat'a gidip, ‘Davut şöyle yaptı, böyle yaptı’ diyerek bize karşı bilgi aktarmasınlar” diye düşünürdü. Davut, Filist topraklarında yaşadığı sürece bu yöntemi uyguladı.

12Akiş Davut'a güven duymaya başladı. “Davut kendi halkı olan İsrailliler'in nefretine uğradı. Bundan böyle benim hizmetimde kalacak” diye düşünüyordu.

28

1O sırada Filistliler İsrail'le savaşmak için askeri birliklerini topladılar. Akiş Davut'a, “Adamlarınla birlikte benim yanımda savaşacağını bilmelisin” dedi.

2Davut, “O zaman sen de kulunun neler yapabileceğini göreceksin!” diye karşılık verdi.

Akiş, “İyi!” dedi, “Yaşadığın sürece seni kendime koruma görevlisi atayacağım.”

Saul Ruhlara Danışıyor

3[*]

graph-definition>

*

Samuel ölmüş, bütün İsrail halkı onun için yas tutmuştu. Onu kendi kenti Rama'da gömmüşlerdi. Saul da cincilerle ruhlara danışanları ülkeden kovmuştu.

4Filistliler toplanıp Şunem'e gittiler ve orada ordugah kurdular. Saul da bütün İsrailliler'i toplayıp Gilboa Dağı'nda ordugah kurdu. 5Saul Filist ordusunu görünce korkup büyük dehşete kapıldı. 6RAB'be danıştıysa da, RAB ona ne düşlerle, ne Urim*, ne de peygamberler aracılığıyla yanıt verdi. 7Bunun üzerine Saul görevlilerine, “Bana bir cinci kadın bulun da varıp ona danışayım” diye buyruk verdi.

Görevliler, “Eyn-Dor'da bir cinci kadın var” dediler.

8Böylece Saul başka giysilere bürünüp kılığını değiştirdi. Geceleyin yanına iki kişi alıp kadının yaşadığı yere gitti. Kadına, “Lütfen benim için ruhlara danış ve sana söyleyeceğim kişiyi çağır” dedi.

9Ama kadın ona şu karşılığı verdi: “Saul'un neler yaptığını, cincilerle ruhlara danışanları ülkeden kovduğunu biliyorsun. Öyleyse neden beni öldürmek için tuzak kuruyorsun?”

10Saul, “Yaşayan RAB'bin adıyla derim ki, bundan sana bir kötülük gelmeyecek” diye ant içti.

11Bunun üzerine kadın, “Sana kimi çağırayım?” diye sordu.

Saul, “Bana Samuel'i çağır” dedi.

12Kadın, Samuel'i görünce çığlık atarak, “Sen Saul'sun! Neden beni kandırdın?” dedi.

13Kral ona, “Korkma!” dedi, “Ne görüyorsun?”

Kadın, “Yerin altından çıkan bir ilah görüyorum” diye karşılık verdi.

14Saul, “Neye benziyor?” diye sordu.

Kadın, “Cüppe giymiş yaşlı bir adam yukarıya çıkıyor” dedi. O zaman Saul onun Samuel olduğunu anladı; eğilip yüzüstü yere kapandı.

15Samuel Saul'a, “Neden beni çağırtıp rahatsız ettin?” dedi.

Saul, “Büyük sıkıntı içindeyim” diye yanıtladı, “Filistliler bana karşı savaşıyor ve Tanrı da beni terk etti. Artık bana ne peygamberler aracılığıyla, ne de düşlerle yanıt veriyor. Bu yüzden, ne yapmam gerektiğini bana bildirmen için seni çağırttım.”

16Samuel, “RAB seni terk edip sana düşman olduğuna göre, neden bana danışıyorsun?” dedi, 17[*]

“RAB benim aracılığımla söylediğini yaptı, krallığı senden alıp soydaşın Davut'a verdi. 18[*]

Çünkü sen RAB'bin buyruğuna uymadın, O'nun alevlenen öfkesini Amalekliler'e uygulamadın. RAB bugün bunları bu yüzden başına getirdi. 19RAB seni de, İsrail halkını da Filistliler'in eline teslim edecek. Yarın sen ve oğulların bana katılacaksınız. RAB İsrail ordusunu da Filistliler'in eline teslim edecek.”

20Saul birden boylu boyunca yere düştü. Samuel'in sözlerinden ötürü büyük korkuya kapıldı. Gücü de kalmamıştı; çünkü bütün gün, bütün gece yemek yememişti. 21Kadın Saul'a yaklaştı. Onun büyük şaşkınlık içinde olduğunu görünce, “Bak, kölen sözünü dinledi” dedi, “Canımı tehlikeye atarak benden istediğini yaptım. 22Şimdi lütfen kölenin söyleyeceğini dinle. İzin ver de, önüne biraz yemek koyayım. Yoluna devam edecek gücün olması için yemek yemelisin.”

23Ama Saul, “Yemem” diyerek reddetti. Ancak hizmetkârlarıyla kadın zorlayınca, onların dediğini yaptı. Yerden kalkıp yatağın üzerine oturdu. 24Kadının evinde besili bir dana vardı. Kadın onu hemen kesti. Un alıp yoğurdu ve mayasız ekmek pişirdi. 25Sonra Saul'la görevlilerinin önüne koydu. Onlar da yediler. Sonra o gece kalkıp gittiler.

29

Akiş Davut'u Ziklak'a Gönderiyor

1Filistliler bütün ordularını Afek'te topladılar. İsrailliler ise Yizreel'deki pınarın yanına kurdukları ordugahta kalıyorlardı.2Filist beyleri yüzer ve biner kişilik birliklerle ilerliyordu. Davut'la adamlarıysa Akiş'le birlikte geriden geliyorlardı. 3Filistli komutanlar, “Bu İbraniler'in burada ne işi var?” diye sorunca, Akiş şu karşılığı verdi: “Bu, İsrail Kralı Saul'un görevlisi Davut'tur. Bir yıldan uzun süredir yanımda kalıyor. Bana geldiğinden beri kendisinde hiçbir kötülük bulamadım.”

4Ama Filistli komutanlar Akiş'e öfkelendiler. “Adamı geri gönder, kendisine verdiğin yere dönsün” dediler, “Bizimle birlikte savaşa gelmesin; yoksa savaş sırasında bize karşı çıkar. Efendisinin beğenisini nasıl kazanabilir? Adamlarımızın başını ona vermekten daha iyi bir yol bulabilir mi? 5[*]

Çalıp oynarken,

‘Saul binlercesini öldürdü,

Davut'sa on binlercesini’

diye hakkında ezgiler okudukları Davut değil mi bu?”

6Bunun üzerine Akiş, Davut'u çağırıp, “Yaşayan RAB'bin adıyla derim ki, sen dürüst bir kişisin” dedi, “Benimle birlikte savaşa katılmanı isterdim. Yanıma geldiğin günden bu yana ters bir davranışını görmedim. Ama Filist beyleri seni uygun görmedi. 7Şimdi geri dön ve esenlikle git. Filist beylerinin gözünde ters bir davranışta bulunma.”

8Davut, “Ama ben ne yaptım?” diye sordu, “Yanına geldiğimden bu yana bende ne buldun ki, gidip efendim kralın düşmanlarına karşı savaşmayayım?”

9Akiş, “Biliyorum, sen benim gözümde Tanrı'nın bir meleği gibi iyisin” diye yanıtladı, “Ne var ki Filistli komutanlar, ‘Bizimle savaşa gelmesin’ diyorlar. 10Seninle gelmiş olan efendin Saul'un kullarıyla birlikte sabah erkenden kalkın ve tan ağarır ağarmaz gidin.”

11Böylece Davut'la adamları Filist ülkesine dönmek üzere sabah erkenden kalktılar. Filistliler ise Yizreel'e gittiler.

30

Davut Amalekliler'i Bozguna Uğratıyor

1Davut'la adamları üçüncü gün Ziklak Kenti'ne vardılar. Bu arada Amalekliler Negev bölgesiyle Ziklak'a baskın yapmış, Ziklak Kenti'ni yakıp yıkmışlardı. 2Kimseyi öldürmemişlerdi, ama kadınlarla orada yaşayan genç, yaşlı herkesi tutsak etmişlerdi. Sonra onları da yanlarına alıp yollarına gitmişlerdi.

3Davut'la adamları oraya varınca kentin ateşe verildiğini, karılarının, oğullarının, kızlarının tutsak alındığını anladılar.4Güçleri tükeninceye dek hıçkıra hıçkıra ağladılar. 5[*]

Davut'un iki karısı, Yizreelli Ahinoam ile Karmelli Naval'ın dulu Avigayil de tutsak edilmişti.

6[*]

Davut büyük sıkıntı içindeydi. Çünkü herkes oğulları, kızları için acı çekiyor ve, “Davut'u taşlayalım” diyordu. Ama Davut, Tanrısı RAB'de güç bularak, 7Ahimelek oğlu Kâhin Aviyatar'a, “Bana efodu* getir” dedi. Aviyatar efodu getirdi.8Davut RAB'be danışarak, “Bu akıncıların ardına düşersem, onlara yetişir miyim?” diye sordu.

RAB, “Artlarına düş, kesinlikle onlara yetişip tutsakları kurtaracaksın” diye yanıtladı.

9-10Bunun üzerine Davut yanındaki altı yüz kişiyle yola çıktı. Besor Vadisi'ne geldiler. Vadiyi geçemeyecek kadar bitkin düşen iki yüz kişi orada kaldı. Davut dört yüz kişiyle akıncıları kovalamayı sürdürdü.

11Kırda bir Mısırlı bulup Davut'a getirdiler. Yiyip içmesi için ona yiyecek, içecek verdiler. 12Bir parça incir pestili ile iki salkım kuru üzüm de verdiler. Adam yiyince canlandı. Üç gün üç gecedir yiyip içmemişti. 13Davut ona, “Kime bağlısın? Nerelisin?” diye sordu.

Genç adam, “Mısırlı'yım, bir Amalekli'nin kölesiyim” diye yanıtladı, “Üç gün önce hastalanınca, efendim beni bıraktı.14Keretliler'in güney sınırlarına, Yahuda topraklarına, Kalev'in güneyine baskınlar düzenlemiş, Ziklak Kenti'ni de ateşe vermiştik.”

15Davut, “Beni bu akıncılara götürebilir misin?” diye sordu.

Mısırlı genç, “Beni öldürmeyeceğine ya da efendimin eline teslim etmeyeceğine dair Tanrı'nın önünde ant içersen, seni akıncıların olduğu yere götürürüm” diye karşılık verdi.

16Böylece Mısırlı Davut'u götürdü. Akıncılar dört bir yana dağılmışlardı. Filist ve Yahuda topraklarından topladıkları büyük yağmadan yiyip içiyor, eğlenip oynuyorlardı. 17Davut ertesi gün tan vaktinden akşama dek onları öldürdü. Develere binip kaçan dört yüz genç dışında içlerinden kurtulan olmadı. 18Davut Amalekliler'in ele geçirdiği her şeyi, bu arada da iki karısını kurtardı. 19Gençler, yaşlılar, oğullar, kızlar, yağmalanan mallar, kısacası Amalekliler'in aldıklarından hiçbir şey eksik kalmadı. Davut tümünü geri aldı. 20Bütün koyunlarla sığırları da aldı. Adamları, bunları öbür hayvanların önünden sürerek, “Bunlar Davut'un yağmaladıkları” diyorlardı.

21Bundan sonra Davut, daha ileriye gidemeyecek kadar bitkin düşüp Besor Vadisi'nde kalan iki yüz kişinin bulunduğu yere vardı. Onlar da Davut'la yanındakileri karşılamaya çıktılar. Davut yaklaşınca onlara esenlik diledi. 22Ama Davut'la giden adamlardan kötü ve değersiz olanların tümü, “Madem bizimle birlikte gitmediler, geri aldığımız yağmadan onlara hiçbir pay vermeyeceğiz” dediler, “Her biri yalnız karısıyla çocuklarını alıp gitsin.”

23Ama Davut, “Hayır, kardeşlerim!” dedi, “RAB'bin bize verdikleri konusunda böyle davranamayız! O bizi korudu ve bize saldıran akıncıları elimize teslim etti. 24Sizin bu söylediklerinizi kim kabul eder? Savaşa gidenle eşyanın yanında kalanın payı aynıdır. Her şey eşit paylaşılacak!” 25O günden sonra Davut bunu İsrail için bugüne dek geçerli bir kural ve ilke haline getirdi.

26Davut Ziklak'a dönünce, dostları olan Yahuda ileri gelenlerine yağma mallardan göndererek, “İşte RAB'bin düşmanlarından yağmalanan mallardan size bir armağan” dedi. 27Sonra Beytel, Negev'deki Ramot, Yattir, 28Aroer, Sifmot, Eştemoa, 29Rakal, Yerahmeelliler'in, Kenliler'in kentlerinde, 30Horma, Bor-Aşan, Atak, 31Hevron'da oturanlara ve adamlarıyla birlikte sık sık uğradığı yerlerin tümüne yağmalanan mallardan gönderdi.

31

Saul'la Oğullarının Ölümü

(1Ta.10:1-12)

1Filistliler İsrailliler'le savaşa tutuştu. İsrailliler Filistliler'in önünden kaçtı. Birçoğu Gilboa Dağı'nda ölüp yere serildi.2Filistliler Saul'la oğullarının ardına düştüler. Saul'un oğulları Yonatan'ı, Avinadav'ı ve Malkişua'yı yakalayıp öldürdüler.3Saul'un çevresinde savaş kızıştı. Derken Saul Filistli okçular tarafından vuruldu ve ağır yaralandı.

4Saul, silahını taşıyan adama, “Kılıcını çek de bana sapla” dedi, “Yoksa bu sünnetsizler* gelip bana kılıç saplayacak ve benimle alay edecekler.”

Ama silah taşıyıcısı büyük bir korkuya kapılarak bunu yapmak istemedi. Bunun üzerine Saul kılıcını çekip kendini üzerine attı. 5Saul'un öldüğünü görünce, silah taşıyıcısı da kendini kılıcının üzerine attı ve Saul'la birlikte öldü. 6Böylece Saul, üç oğlu, silah taşıyıcısı ve bütün adamları aynı gün öldüler.

7Vadinin öbür tarafında ve Şeria Irmağı'nın karşı yakasında oturan İsrailliler, İsrail ordusunun kaçtığını, Saul'la oğullarının öldüğünü anlayınca, kentlerini terk edip kaçmaya başladılar. Filistliler gelip bu kentlere yerleştiler.

8Ertesi gün Filistliler, öldürülenleri soymak için geldiklerinde, Saul'la üç oğlunun Gilboa Dağı'nda öldüğünü gördüler.9Saul'un başını kesip silahlarını aldılar. Sonra bu iyi haberin putlarının tapınağında ve halk arasında duyurulması için Filist ülkesinin her yanına ulaklar gönderdiler. 10Saul'un silahlarını Aştoret'in* tapınağına koyup cesedini Beytşean Kenti'nin suruna çaktılar.

11Yaveş-Gilat halkı Filistliler'in Saul'a yaptıklarını duydu. 12Bütün yiğitler geceleyin yola koyularak Beytşean'a gittiler. Saul'la oğullarının cesetlerini Beytşean surundan indirip Yaveş'e götürdüler, orada yaktılar. 13Sonra kemiklerini toplayıp Yaveş'teki ılgın ağacının altına gömdüler ve yedi gün oruç* tuttular.

[*]

1:11 Say.6:5

ö

1:11 Eski Antlaşma'da saçın kesilmemesi, Tanrı'ya adanmış kişinin belirtisiydi (bkz. Say.6:5).

[p]

1:20 “Samuel”: “Tanrı duyar” anlamına gelir.

[r]

1:24 Septuaginta, Kumran, Süryanice “Üç yaşında bir boğa”, Masoretik metin “Üç boğa”.

[s]

1:24 “Bir efa”: Yaklaşık 13.2 kg.

[*]

2:1-10 Luk.1:46-55

ş

2:1 “Gücümü”: İbranice “Boynuzumu”.

[*]

2:8 Mez.113:7

[*]

2:26 Özd.3:4; Luk.2:52

[*]

2:28 Çık.28:1-4

[*]

2:28 Lev.7:35-36

[t]

2:33 Septuaginta, Kumran “Sunağımdan bütün soyunu yok edeceğim, yalnız bir kişiyi esirgeyeceğim. Gözleri ağlamaktan kör olacak, yüreği yanacak”, Masoretik metin “Gözlerini körleştirmek ve sana sıkıntı vermek için sunağımdan bütün soyunu yok etmeyeceğim, yalnız birini esirgeyeceğim”.

[u]

2:33 Septuaginta, Kumran “Kılıçla”, Masoretik metin “Adamlar olarak”.

ü

3:13 Septuaginta ve bazı eski İbrani din bilginlerine göre “Tanrı'ya saygısızlık ettiler”, Masoretik metin “Başlarına lanet getirdiler”.

[v]

4:1 Masoretik metin “Samuel'in sözü bütün İsrail'de yayıldı”, Septuaginta “O günlerde Filistliler İsrailliler'le savaşmak üzere toplandılar”.

[*]

4:4 Çık.25:22

[y]

4:21 “İkavot”: “Yücelik yok” anlamına gelir.

[z]

5:6 Masoretik metin “Soktu”, Septuaginta “Soktu. ... Ülkelerinde fareler göründü. Kentin her yanına ölüm saçmaya başladı.”

[a]

6:19 Bazı İbranice elyazmaları “Yetmiş kişi”, çoğu İbranice elyazmaları “Yetmiş kişi, elli bin kişi”.

[*]

7:1 2Sa.6:2-4; 1Ta.13:5-7

[b]

7:12 “Even-Ezer”: “Yardım taşı” anlamına gelir.

[*]

8:5 Yas.17:14

[c]

8:16 Septuaginta “Boğalarınızı”, Masoretik metin “Gençlerinizi”.

ç

9:8 “Çeyrek şekel”: Yaklaşık 3 gr.

[d]

9:25 Masoretik metin “Samuel evinin damında Saul'la konuştu”, Septuaginta “Saul için damda bir döşek serildi, o da orada yattı.”

[*]

10:12 1Sa.19:23-24

[*]

12:6 Çık.6:26

[*]

12:8 Çık.2:23

[*]

12:9 Hak.4:2

[*]

12:9 Hak.13:1

[*]

12:9 Hak.3:12

[*]

12:10 Hak.10:10

[*]

12:11 Hak.7:1

[*]

12:11 Hak.11:29

[*]

12:11 1Sa.3:20

[e]

12:11 “Yerubbaal”, yani “Gidyon”.

[f]

12:11 Masoretik metin “Bedan”, Septuaginta, Süryanice “Barak”.

[g]

12:11 Masoretik metin “Ben Samuel'i”, Septuaginta “Şimşon'u”.

[*]

12:12 1Sa.8:19

[h]

12:15 Septuaginta “Kralınızı”, Masoretik metin “Atalarınızı”.

ı

13:1 “Saul”: Masoretik metinde “... yaşında kral olan Saul” cümlesindeki rakamın düştüğü sanılıyor.

[i]

13:5 Masoretik metin “Otuz bin”, Süryanice “Üç bin”.

[*]

13:8 1Sa.10:8

[*]

13:14 Elç.13:22

[j]

13:15 Masoretik metin “Benyaminoğulları'nın Giva Kenti'ne gitti”, Septuaginta “Yoluna gitti. Halkın kalan kısmı ise orduya katılmak üzere Saul'u izledi. Gilgal'dan ayrılıp Benyaminoğulları'nın Giva Kenti'ne gittiler.”

[k]

13:20 Septuaginta “Oraklarını”, Masoretik metin “Saban demirlerini”.

[l]

13:21 “Şekelin üçte ikisi”: Yaklaşık 8 gr.

[m]

13:21 “Şekelin üçte biri”: Yaklaşık 4 gr.

[n]

14:14 “İki dönüm”: İbranice “Yarım semet”.

[o]

14:18 Masoretik metin “Tanrı'nın Sandığı”, Septuaginta “Efod”.

[*]

14:33 Yar.9:4; Lev.7:26-27; 17:10-14; 19:26; Yas.12:16,23-25; 15:23

ö

14:41 Masoretik metin “Saul İsrail'in Tanrısı RAB'be, ‘Bana doğru yanıtı ver’ dedi.”, Septuaginta “Saul, ‘Ey İsrail'in Tanrısı RAB, bugün neden kuluna yanıt vermedin? Suç bende ya da oğlum Yonatan'daysa, ey İsrail Tanrısı RAB, Urim'i* ver. Yok eğer suç halkın İsrail'deyse Tummim'i ver’ dedi.”

[p]

14:47 Septuaginta “Zafer kazandı”, Masoretik metin “Zarar verdi”.

[*]

15:1 1Sa.10:1

[*]

15:2 Çık.17:8-14; Yas.25:17-19

[r]

15:3 İbranice “Tümüyle yok etmek” fiili insanları, malları bir daha alınmamak üzere RAB'be adamak anlamını içerir. İbranice'de aynı ifade 8. ve 21. ayetlerde de geçer.

[s]

15:23 “Putperestlik”: İbranice “Özel aile putlarına danışmak”.

ş

15:34 Septuaginta “Giva'daki”, Masoretik metin “Saul Givası'ndaki”.

[t]

17:4 “Altı arşın bir karış”: Yaklaşık 2.9 m.

[u]

17:5 “Beş bin şekel”: Yaklaşık 57.5 kg.

ü

17:7 “Altı yüz şekel”: Yaklaşık 6.9 kg.

[v]

17:17 “Bir efa buğday”: Yaklaşık 17.6 kg.

[y]

17:52 Septuaginta “Gat”, Masoretik metin “Vadi”.

[*]

18:7 1Sa.21:11; 29:5

[*]

19:11 Mez.59:0

[z]

19:20-24 İbranice'den “Oynayıp coşmak” diye çevrilen ifade “Peygamberlik etmek” sözcüğünden türemiştir.

[*]

19:24 1Sa.10:11-12

[*]

20:5 Say.28:11

[*]

20:15 2Sa.9:1

[a]

20:25 Septuaginta “Karşısında”, Masoretik metin “Ayağa kalktı”.

[*]

21:1-6 Mat.12:3-4; Mar.2:25-26; Luk.6:3-4

[b]

21:4,6 “Kutsanmış ekmek”: Adak ekmeği ya da Tanrı'nın huzuruna konan ekmek diye de bilinir.

[*]

21:6 Lev.24:5-9

[c]

21:7 “Dinsel görevini yerine getirmek üzere”: İbranice “Alıkonulmuş”.

[*]

21:9 1Sa.17:51

[*]

21:11 1Sa.18:7; 29:5

[*]

21:12-13 Mez.56:0; Mez.34:0

[*]

22:1 Mez.57:0; Mez.142:0

ç

22:6 Septuaginta “Tepedeki”, Masoretik metin “Rama'daki”.

[*]

22:9-10 Mez.52:0

[*]

23:18 1Sa.18:3

[*]

23:19 Mez.54:0

[d]

23:28 “Sela-Hammahlekot”: “Ayrılış Kayası” anlamına gelir.

[*]

24:3 Mez.57:0; Mez.142:0

[e]

25:1 Septuaginta “Maon”, Masoretik metin “Paran”.

[f]

25:18 “Beş sea buğday”: Yaklaşık 30 kg.

[g]

25:22 “Bana”: Septuaginta “Davut'a”, Masoretik metin “Davut'un düşmanlarına”.

[*]

26:1 Mez.54:0

[*]

28:3 1Sa.25:1

[*]

28:3 Lev.20:27; Yas.18:10-11

[*]

28:17 1Sa.15:28

[*]

28:18 1Sa.15:3-9

[*]

29:5 1Sa.18:7; 21:11

[*]

30:5 1Sa.25:42-43

[*]

30:6-7 1Sa.22:20-23

2.Samuel

GİRİŞ

1. Samuel'in devamı olan 2. Samuel Kitabı Kral Davut'un krallığının bir tarihçesidir. Davut önce Yahuda oymağının (1-4 bölümleri), sonra bütün İsrail'in kralı oldu (5-24 bölümleri).

2. Samuel Kitabı Davut'un krallığını pekiştirmek ve birliği sağlamak için içte ve dışta düşmanlarıyla nasıl bir mücadeleye giriştiğini canlı bir şekilde anlatır. Ayrıca Tanrı'nın Davut'la yaptığı antlaşmayı ve Davut'un yerine tahta kimin geçeceğini anlatır.

Davut imanlı, Tanrı'ya bağlı ve halkın saygısını kolayca kazanan biri olarak tanıtılıyor bu kitapta. Bazen de acımasız, bencil duygularına kapılıp günah işleyen biri olarak da tanıtılıyor. Ama Rab'bin Peygamberi Natan günahını ortaya çıkarınca, itiraf etti ve Tanrı'nın ona vereceği cezayı kabul etti.

Davut'un yaşamı ve başarıları İsrail halkını o denli çok etkiledi ki, kendisinden sonra halk sıkıntıya düştüğünde onun soyundan gelecek ve ona benzeyecek bir kral için özlem duydu.

Ana Hatlar:

1:1-4:12 Davut'un Yahuda krallığı

5:1-24:25 Davut'un bütün İsrail krallığı

a. 5:1-10:19 İlk yıllar

b. 11:1-12:25 Davut'la Bat-Şeva olayı

c. 12:26-20:26 Sıkıntılar ve zorluklar

ç. 21:1-24:25 Son yıllar

1

Davut Saul'un Ölüm Haberini Duyuyor

1Saul'un ölümünden sonra Amalekliler'e karşı kazandığı zaferden dönen Davut Ziklak'ta iki gün kaldı. 2Üçüncü gün, Saul'un ordugahından giysileri yırtılmış, başı toz toprak içinde bir adam geldi. Adam Davut'a yaklaşınca önünde yere kapandı. 3Davut, “Nereden geliyorsun?” diye sordu.

Adam, “İsrail ordugahından kaçıp kurtuldum” dedi.

4Davut, “Ne oldu? Bana anlat” dedi.

Adam askerlerin savaş alanından kaçtığını, birçoğunun düşüp öldüğünü, Saul'la oğlu Yonatan'ın da ölüler arasında olduğunu anlattı.

5Davut, kendisine haberi veren genç adama, “Saul'la oğlu Yonatan'ın öldüğünü nereden biliyorsun?” diye sordu.

6[*]

Genç adam şöyle yanıtladı: “Bir rastlantı sonucu Gilboa Dağı'ndaydım. Saul mızrağına dayanmıştı. Atlılarla savaş arabaları ona doğru yaklaşıyordu. 7Saul arkasına dönüp beni görünce seslendi. Ben de, ‘Buyrun, buradayım’ dedim.

8“Saul, ‘Sen kimsin?’ diye sordu.

“ ‘Ben bir Amalekli'yim’ diye yanıtladım.

9“Saul, ‘Ne olur üstüme var ve beni öldür!’ dedi, ‘Çünkü çektiğim acılardan kurtulmak istiyorum.’ 10Bu yüzden varıp onu öldürdüm. Çünkü yere düştükten sonra yaşayamayacağını biliyordum. Başındaki taçla kolundaki bileziği aldım ve onları buraya, efendime getirdim.”

11Bunun üzerine Davut'la yanındakiler giysilerini yırttılar. 12Kılıçtan geçirilen Saul, oğlu Yonatan ve RAB'bin halkı olan İsrailliler için akşama dek yas tutup ağladılar, oruç* tuttular.

13Davut, kendisine haber getiren genç adama, “Nerelisin?” diye sordu.

Adam, “Ben yabancıyım, bir Amalekli'nin oğluyum” dedi.

14Davut, “RAB'bin meshettiği* kişiye el kaldırıp onu yok etmekten korkmadın mı?” diye sordu. 15Sonra adamlarından birini çağırıp, “Git, öldür onu!” diye buyurdu. Böylece adam Amalekli'yi vurup öldürdü. 16Davut Amalekli'ye, “Kanından sen kendin sorumlusun” demişti, “Çünkü ‘RAB'bin meshettiği kişiyi ben öldürdüm’ demekle kendine karşı ağzınla tanıklıkta bulundun.”

Davut'un Saul ve Yonatan için Yaktığı Ağıt

17Davut Saul'la oğlu Yonatan için ağıt yaktı. 18[*]

Sonra Yaşar Kitabı'nda yazılan Yay adındaki ağıtın Yahuda halkına öğretilmesini buyurdu:

19“Ey İsrail, senin yüceliğin yüksek tepelerinde yok oldu!

Güçlüler nasıl da yere serildi!

20Haberi ne Gat'a duyurun,

Ne de Aşkelon sokaklarında yayın.

Öyle ki, ne Filistliler'in kızları sevinsin,

Ne de sünnetsizlerin* kızları coşsun.

21Ey Gilboa dağları,

Üzerinize ne çiy ne de yağmur düşsün.

Ürün veren tarlalarınız olmasın.

Çünkü güçlünün kalkanı,

Bir daha yağ sürülmeyecek olan Saul'un kalkanı

Orada bir yana atıldı!

22Yonatan'ın yayı yere serilmişlerin kanından,

Yiğitlerin bedenlerinden hiç geri çekilmedi.

Saul'un kılıcı hiç boşa savrulmadı.

23Saul'la Yonatan tatlı ve sevimliydiler,

Yaşamda da ölümde de ayrılmadılar.

Kartallardan daha çevik,

Aslanlardan daha güçlüydüler.

24Ey İsrail kızları!

Sizi al renkli, süslü giysilerle donatan,

Giysinizi altın süslerle bezeyen Saul için ağlayın!

25Güçlüler nasıl da yere serildi savaşta!

Yonatan senin yüksek tepelerinde ölü yatıyor.

26Senin için üzgünüm, kardeşim Yonatan.

Benim için çok değerliydin.

Sevgin kadın sevgisinden daha üstündü.

27Güçlüler nasıl da yere serildi!

Savaş silahları yok oldu!”

2

Davut'un Yahuda Kralı Oluşu

1Bundan sonra Davut RAB'be, “Yahuda kentlerinden birine gideyim mi?” diye sordu.

RAB, “Git” dedi.

Davut, “Nereye gideyim?” diye sorunca, RAB, “Hevron'a” diye karşılık verdi. 2[*]

Bunun üzerine Davut, iki eşiyle –Yizreelli Ahinoam ve Karmelli Naval'ın dulu Avigayil'le– birlikte oraya gitti. 3Aileleriyle birlikte adamlarını da götürdü. Hevron'a bağlı kentlere yerleştiler. 4[*]

Yahudalılar Hevron'a giderek orada Davut'u Yahuda Kralı olarak meshettiler*.

Saul'u gömenlerin Yaveş-Gilatlılar olduğu Davut'a bildirildi. 5Davut onlara ulaklar göndererek şöyle dedi: “Efendiniz Saul'u gömmekle ona yaptığınız iyilikten dolayı RAB sizi kutsasın. 6RAB şimdi size bağlılıkla, iyilikle davransın. Bunu yaptığınız için ben de size aynı şekilde iyilik yapacağım. 7Şimdi güçlü ve yürekli olun, çünkü efendiniz Saul öldü. Yahuda halkı beni kralları olarak meshetti.”

İsrail'le Yahuda Arasındaki Savaş

8Saul'un ordu komutanı Ner oğlu Avner, Saul oğlu İş-Boşet'i yanına alıp Mahanayim'e götürmüştü. 9Avner onu orada Gilat, Aşurlular, Yizreel, Efrayim, Benyamin ve bütün İsrail'in kralı yaptı. 10Saul oğlu İş-Boşet kırk yaşında kral oldu ve İsrail'de iki yıl krallık yaptı. Ancak Yahuda halkı Davut'u destekledi. 11Davut Hevron'da Yahuda halkına yedi yıl altı ay krallık yaptı.

12Ner oğlu Avner, Saul oğlu İş-Boşet'in adamlarıyla birlikte Mahanayim'den Givon'a gitti. 13Seruya oğlu Yoav'la Davut'un adamları varıp Givon Havuzu'nun yanında onları karşıladılar. Taraflardan biri havuzun bir yanına, öteki öbür yanına oturdu.14Avner Yoav'a, “Ne olur gençler kalkıp önümüzde dövüşsünler” dedi.

Yoav, “Olur, kalkıp dövüşsünler” diye karşılık verdi.

15Böylece Benyamin oymağından Saul oğlu İş-Boşet'ten yana olanlardan on iki kişiyle Davut'un adamlarından on iki kişi kalkıp ileri atıldı. 16Her biri karşıtının başından tuttuğu gibi kılıcını böğrüne sapladı; birlikte yere serildiler. Bu yüzden Givon'daki o yere Helkat-Hassurim[h]

adı verildi.

17O gün savaş çok çetin oldu. Davut'un adamları Avner'le İsrailliler'i yenilgiye uğrattılar. 18Seruya'nın üç oğlu –Yoav, Avişay ve Asahel– de oradaydılar. Bir kır ceylanı kadar hızlı koşan Asahel 19sağa sola sapmadan Avner'i kovaladı.

20Avner arkasına bakınca, “Asahel sen misin?” diye sordu.

Asahel, “Evet, benim” diye karşılık verdi.

21Avner, “Sağa ya da sola dön. Gençlerden birini yakala ve kendin için silahlarını al” dedi. Ama Asahel Avner'i kovalamaktan vazgeçmek istemedi.

22Avner Asahel'i bir daha uyardı: “Beni kovalamaktan vazgeç! Neden seni yere sereyim? Sonra kardeşin Yoav'ın yüzüne nasıl bakarım?”

23Asahel peşini bırakmayı reddedince Avner mızrağının arka ucuyla onu karnından vurdu. Mızrak Asahel'in sırtından çıktı. Asahel orada düşüp öldü. Asahel'in düşüp öldüğü yere varanların tümü orada durup beklediler.

24Ama Yoav'la Avişay Avner'i kovalamayı sürdürdüler. Güneş batarken Givon kırsal bölgesine giden yolun üzerindeki Giah'a bakan Amma Tepesi'ne vardılar. 25Benyaminliler Avner'in çevresinde toplanarak bir birlik oluşturdular. Bir tepenin başında durup beklediler.

26Avner Yoav'a, “Kılıç sonsuza dek mi insanları yok etsin?” diye seslendi, “Bu olayın acıyla sona ereceğini anlamıyor musun? Kardeşlerini kovalamaktan vazgeçmeleri için askerlere ne zaman buyruk vereceksin?”

27Yoav şöyle karşılık verdi: “Yaşayan Tanrı'nın adıyla derim ki, seslenmeseydin askerler sabaha dek kardeşlerini kovalamaktan vazgeçmeyecekti.” 28Sonra Yoav boru çaldı. Herkes durdu. Bundan böyle İsrail halkını ne kovaladılar, ne de onlarla savaştılar.

29Avner'le adamları bütün gece Arava Vadisi'nde yürüdüler. Şeria Irmağı'nı geçerek Bitron yolundanı

Mahanayim'e vardılar.

30Yoav Avner'i kovalamaktan döndükten sonra orduyu topladı. Asahel'den başka, Davut'un adamlarından on dokuz kişi eksikti. 31Oysa Davut'un adamları Avner'i destekleyen Benyaminliler'i bozguna uğratıp üç yüz altmış kişiyi öldürmüşlerdi.32Yoav'la adamları Asahel'i götürüp Beytlehem'de babasının mezarına gömdüler. Sonra bütün gece yürüyerek gün doğumunda Hevron'a vardılar.

3

1Saul'un soyuyla Davut'un soyu arasındaki savaş uzun sürdü. Davut giderek güçlenirken, Saul'un soyu gitgide zayıf düşüyordu.

Davut'un Hevron'da Doğan Çocukları

(1Ta.3:1-4)

2Davut'un Hevron'da doğan oğulları şunlardı: İlk oğlu Yizreelli Ahinoam'dan Amnon, 3ikincisi Karmelli Naval'ın dulu Avigayil'den Kilav, üçüncüsü Geşur Kralı Talmay'ın kızı Maaka'dan Avşalom, 4dördüncüsü Hagit'ten Adoniya, beşincisi Avital'ın oğlu Şefatya, 5altıncısı Davut'un eşi Egla'dan Yitream. Davut'un bu oğullarının hepsi Hevron'da doğdular.

Avner Davut'a Katılıyor

6Saul'un soyuyla Davut'un soyu arasındaki savaş sürerken, Avner Saul'un soyu arasında güçleniyordu.

7Saul'un Aya kızı Rispa adında bir cariyesi vardı. Bir gün İş-Boşet Avner'e, “Neden babamın cariyesiyle yattın?” diye sordu.

8İş-Boşet'in sorusuna çok öfkelenen Avner şu karşılığı verdi: “Ben Yahuda tarafına geçen bir köpek başı mıyım? Bugün bile baban Saul'un ailesine, kardeşlerine, dostlarına bağlıyım. Seni Davut'un eline teslim etmedim. Ama bugün bu kadın yüzünden beni suçluyorsun. 9-10[*]

RAB krallığı Saul'un soyundan alıp Dan'dan Beer-Şeva'ya kadar uzanan İsrail ve Yahuda'da Davut'un krallığını kuracağına ant içti. Ben de bunu Davut için yapmazsam Tanrı bana aynısını, hatta daha kötüsünü yapsın!” 11İş-Boşet Avner'den korktuğu için ona başka bir şey söyleyemedi.

12Avner kendi adına Davut'a ulaklar gönderip şöyle dedi: “Ülke kimin ülkesi? Benimle bir antlaşma yap; o zaman İsrail'in tümünün sana bağlanması için ben de senden yana olurum.”

13Davut, “İyi” diye yanıtladı, “Seninle bir antlaşma yaparım. Yalnız senden şunu istiyorum: Beni görmeye geldiğinde Saul'un kızı Mikal'ı da getir. Yoksa beni görmeyeceksin.”

14[*]

Öte yandan Davut Saul oğlu İş-Boşet'e de ulaklar aracılığıyla şu haberi gönderdi: “Yüz Filistli'nin sünnet derisi karşılığında nişanlandığım karım Mikal'ı bana ver.” 15Bunun üzerine İş-Boşet, kadının kocası Layiş oğlu Paltiel'den alınıp getirilmesi için adamlar gönderdi. 16Kocası kadını ağlaya ağlaya Bahurim'e kadar izledi; sonra Avner ona, “Geri dön” deyince döndü.

17Avner İsrail'in ileri gelenleriyle görüşüp onlara şöyle demişti: “Siz bir süredir Davut'un kralınız olmasını istiyorsunuz.18Şimdi bunu gerçekleştirin! Çünkü RAB, Davut hakkında, ‘Halkım İsrail'i kulum Davut aracılığıyla Filistliler'in ve bütün düşmanlarının elinden kurtaracağım’ demişti.” 19Avner Benyaminliler'le de görüştü, İsrail'in ve bütün Benyamin halkının uygun gördüğü her şeyi Davut'a bildirmek üzere Hevron'a gitti.

20Avner yirmi kişiyle birlikte Hevron'a, Davut'un yanına vardı. Davut Avner'le yanındakilere bir şölen verdi.

21Avner Davut'a, “Hemen gidip bütün İsrail halkını efendim kralın yanına toplayayım” dedi, “Öyle ki, seninle bir antlaşma yapsınlar. Sen de dilediğin her yeri yönetebilesin.” Bunun üzerine Davut Avner'i yoluna gönderdi. O da esenlikle gitti.

Yoav Avner'i Öldürüyor

22Tam o sırada Davut'un adamlarıyla Yoav, bir baskından dönmüş, yanlarında birçok yağmalanmış mal getirmişlerdi. Ama Avner Hevron'da Davut'un yanında değildi. Çünkü Davut onu göndermiş, o da esenlikle gitmişti. 23Yoav'la yanındaki bütün askerler Hevron'a vardığında, Ner oğlu Avner'in krala geldiğini, kralın onu gönderdiğini, onun da esenlikle gittiğini Yoav'a bildirdiler. 24Yoav krala gidip, “Ne yaptın?” dedi, “Baksana Avner ayağına kadar gelmiş! Neden onu salıverdin? Çoktan gitmiş! 25Ner oğlu Avner'i tanırsın; seni kandırmak, nereye gidip geldiğini, neler yaptığını öğrenmek için gelmiştir.”

26Davut'un yanından çıkan Yoav, Avner'in arkasından ulaklar gönderdi. Ulaklar Avner'i Sira Sarnıcı'ndan geri getirdiler. Davut ise bundan habersizdi. 27Avner Hevron'a dönünce, Yoav onunla özel bir görüşme yapmak bahanesiyle, onu kent kapısına çekti. Kardeşi Asahel'in kanını döktüğü için, Avner'i orada karnından vurup öldürdü. 28Davut bu haberi işitince şöyle dedi: “RAB'bin önünde ben de, krallığım da Ner oğlu Avner'in kanından sonsuza dek suçsuzuz. 29Bu suçun sorumlusu Yoav'la babasının bütün soyu olsun. Yoav'ın soyundan irinli, deri hastalığına yakalanmış, koltuk değneğine dayanan, kılıçla öldürülen, açlık çeken kişiler hiç eksik olmasın!” 30Böylece Yoav'la kardeşi Avişay, Givon'daki savaşta kardeşleri Asahel'i öldüren Avner'i öldürdüler.

31Sonra Davut Yoav'la yanındakilere şu buyruğu verdi: “Giysilerinizi yırtıp çula sarının ve Avner'in ölüsü önünde yas tutun!” Kral Davut da cenazenin ardısıra yürüdü. 32Avner'i Hevron'da gömdüler. Kral, Avner'in mezarı başında hıçkıra hıçkıra ağladı. Oradaki herkes de ağladı. 33Sonra kral, Avner için şu ağıtı yaktı:

“Avner, bir budala gibi mi ölmeliydi?

34Ellerin bağlı değildi, ayaklarına zincir vurulmamıştı.

Ama sen kötülerin önünde düşen biri gibi düştün!”

Herkes Avner için yine ağladı.

35Halk Davut'un yanına varıp akşam olmadan bir şeyler yemesi için üstelediyse de, Davut ant içerek şöyle dedi: “Güneş batmadan ekmek ya da başka herhangi bir şey tatmayacağım. Yoksa Tanrı bana aynısını, hatta daha kötüsünü yapsın!”36Herkes bunu benimsedi ve kralın yaptığı her şeyden hoşnut oldukları gibi, bundan da hoşnut oldular. 37Ner oğlu Avner'in öldürülmesinde kralın parmağı olmadığını o gün bütün İsrail halkı anladı.

38Kral adamlarına, “Bugün İsrail'de bir önderin, büyük bir adamın öldüğünü bilmiyor musunuz?” dedi, 39“Meshedilmiş* bir kral olduğum halde bugün güçsüzüm. Seruya'nın oğulları benden daha zorlu. RAB kötülük edene yaptığı kötülüğe göre karşılık versin!”

4

İş-Boşet'in Öldürülmesi

1Avner'in Hevron'da öldürüldüğünü duyan Saul oğlu İş-Boşet korkuya kapıldı. Bütün İsrail halkı da dehşet içindeydi.2Saul oğlu İş-Boşet'in iki akıncı önderi vardı; bunlar Benyamin oymağından Beerotlu Rimmon'un oğullarıydı. Birinin adı Baana, öbürününki Rekav'dı. –Beerot Benyamin oymağından sayılırdı. 3Beerotlular Gittayim'e kaçmışlardı. Yabancı olan bu halk bugün de orada gurbette yaşıyor.–

4[*]

Saul oğlu Yonatan'ın Mefiboşet adında bir oğlu vardı; iki ayağı da topaldı. Saul'la Yonatan'ın ölüm haberi Yizreel'den ulaştığında, Mefiboşet beş yaşındaydı. Dadısı onu alıp kaçmıştı. Ne var ki, aceleyle kaçmaya çalışırken çocuk düşüp sakatlanmıştı.

5Beerotlu Rimmon'un oğulları Rekav'la Baana yola koyuldular. Öğle sıcağında İş-Boşet'in evine vardıklarında İş-Boşet uzanmış dinlenmekteydi. 6-7Buğday alacakmış gibi yaparak eve girdiler. O sırada İş-Boşet yatak odasında yatağında uzanıyordu. Adamlar İş-Boşet'in karnını deşip öldürdüler. Başını gövdesinden ayırıp yanlarına aldılar.

Rekav'la kardeşi Baana kaçıp bütün gece Arava yolundan ilerlediler. 8İş-Boşet'in başını Hevron'da Kral Davut'a getirip, “İşte seni öldürmek isteyen düşmanın Saul'un oğlu İş-Boşet'in başı!” dediler, “RAB bugün Saul'dan ve onun soyundan efendimiz kralın öcünü aldı.”

9-10[*]

Ama Davut Beerotlu Rimmon'un oğulları Rekav'la kardeşi Baana'ya şöyle karşılık verdi: “Beni her türlü sıkıntıdan kurtaran yaşayan RAB adıyla derim ki, iyi haber getirdiğini sanarak bana Saul'un öldüğünü bildiren adamı yakalayıp Ziklak'ta yaşamına son verdim. Getirdiği iyi haber için verdiğim ödül buydu! 11Doğru birini evinde, yatağında öldüren kötü kişilerin ölümü çok daha kesindir! Şimdi sizi yeryüzünden yok ederek onun öcünü sizden almayacak mıyım?” 12Sonra adamlarına buyruk verdi. İki kardeşi öldürüp ellerini, ayaklarını kestiler ve Hevron'daki havuzun yanına astılar. İş-Boşet'in başını ise götürüp Hevron'da Avner'in mezarına gömdüler.

5

Davut İsrail Kralı Oluyor

(1Ta.11:1-9)

1İsrail'in bütün oymakları Hevron'da bulunan Davut'a gelip şöyle dediler: “Biz senin etin, kemiğiniz. 2Geçmişte Saul kralımızken, savaşta İsrail'e komuta eden sendin. RAB sana, ‘Halkım İsrail'i sen güdecek, onlara sen önder olacaksın’ diye söz verdi.” 3İsrail'in bütün ileri gelenleri Hevron'a, Kral Davut'un yanına gelince, kral RAB'bin önünde orada onlarla bir antlaşma yaptı. Onlar da Davut'u İsrail Kralı olarak meshettiler*.

4[*]

Davut otuz yaşında kral oldu ve kırk yıl krallık yaptı. 5Hevron'da yedi yıl altı ay Yahuda'ya, Yeruşalim'de otuz üç yıl bütün İsrail'e ve Yahuda'ya krallık yaptı.

6[*]

Kral Davut'la adamları Yeruşalim'de yaşayan Yevuslular'a saldırmak için yola çıktılar. Yevuslular Davut'a, “Sen buraya giremezsin, körlerle topallar bile seni geri püskürtebilir” dediler. “Davut buraya giremez” diye düşünüyorlardı. 7Ne var ki, Davut Siyon Kalesi'ni ele geçirdi. Daha sonra bu kaleye “Davut Kenti” adı verildi.

8Davut o gün adamlarına şöyle demişti: “Yevuslular'ı kim yenilgiye uğratırsa Davut'un nefret ettiği şu ‘Topallarla körlere’ su kanalından ulaşmalı!” “Körlerle topallar saraya giremeyecek” denmesinin nedeni işte budur.

9Bundan sonra Davut “Davut Kenti” adını verdiği kalede oturmaya başladı. Çevredeki bölgeyi, Millo'dan* içeriye doğru uzanan bölümü inşa etti. 10Davut giderek güçleniyordu. Çünkü Her Şeye Egemen Tanrı RAB onunlaydı.

11Sur Kralı Hiram Davut'a ulaklar, sedir kütükleri, marangozlar ve taşçılar gönderdi. Bu adamlar Davut için bir saray yaptılar. 12Böylece Davut RAB'bin kendisini İsrail Kralı atadığını ve halkı İsrail'in hatırı için krallığını yücelttiğini anladı.

13Davut Hevron'dan ayrıldıktan sonra Yeruşalim'de kendine daha birçok cariye ve karı aldı. Davut'un erkek ve kız çocukları oldu. 14Davut'un Yeruşalim'de doğan çocuklarının adları şunlardı: Şammua, Şovav, Natan, Süleyman, 15Yivhar, Elişua, Nefek, Yafia, 16Elişama, Elyada ve Elifelet.

Filistliler Yenilgiye Uğruyor

(1Ta.14:8-17)

17Filistliler Davut'un İsrail Kralı olarak meshedildiğini* duyunca, bütün Filist ordusu onu aramak için yola çıktı. Bunu duyan Davut kaleye sığındı. 18Filistliler gelip Refaim Vadisi'ne yayılmışlardı. 19Davut RAB'be danıştı: “Filistliler'e saldırayım mı? Onları elime teslim edecek misin?”

RAB Davut'a, “Saldır” dedi, “Onları kesinlikle eline teslim edeceğim.”

20Bunun üzerine Davut Baal-Perasim'e gidip orada Filistliler'i bozguna uğrattı. Sonra, “Her şeyi yarıp geçen sular gibi, RAB düşmanlarımı önümden yarıp geçti” dedi. Bundan ötürü oraya Baal-Perasim[i]

adı verildi. 21Davut'la adamları, Filistliler'in orada bıraktığı putları alıp götürdüler.

22Filistliler bir kez daha gelip Refaim Vadisi'ne yayıldılar. 23Davut RAB'be danıştı. RAB şöyle karşılık verdi: “Buradan saldırma! Onları arkadan çevirip pelesenk ağaçlarının önünden saldır. 24Pelesenk ağaçlarının tepesinden yürüyüş sesi duyar duymaz, acele et. Çünkü ben Filist ordusunu bozguna uğratmak için önünsıra gitmişim demektir.” 25Davut RAB'bin kendisine buyurduğu gibi yaptı ve Filistliler'i Geva'dan Gezer'e kadar bozguna uğrattı.

6

Antlaşma Sandığı'nın Yeruşalim'e Getirilişi

(1Ta.13:1-14; 15:25-16:3,43)

1Davut İsrail'deki bütün seçme adamları topladı. Sayıları otuz bin kişiydi. 2[*]

Böylece Davut'la ordusu, sandığın üzerindeki Keruvlar* arasında taht kuran Her Şeye Egemen RAB'bin adıyla anılan Tanrı'nın Sandığı'nı getirmek için Baale-Yahuda'ya gittiler. 3-4[*]

Tanrı'nın Sandığı'nı Avinadav'ın tepedeki evinden alıp yeni bir arabaya koydular. Tanrı'nın Sandığı'nı taşıyan yeni arabayı Avinadav'ın oğulları Uzza'yla Ahyo sürüyordu. Ahyo sandığın önünden yürüyordu. 5Bu arada Davut'la bütün İsrail halkı da RAB'bin önünde lir, çenk, tef, çıngırak ve ziller eşliğinde ezgiler okuyarak var güçleriyle[j]

bu olayı kutluyorlardı.

6Nakon'un harman yerine vardıklarında öküzler tökezledi. Bu nedenle Uzza elini uzatıp Tanrı'nın Sandığı'nı tuttu. 7RAB Tanrı saygısızca davranan Uzza'ya öfkelenerek onu orada yere çaldı. Uzza Tanrı'nın Sandığı'nın yanında öldü.

8Davut, RAB'bin Uzza'yı cezalandırmasına öfkelendi. O günden bu yana oraya Peres-Uzza[k]

denilir.

9Davut o gün RAB'den korkarak, “RAB'bin Sandığı nasıl olur da bana gelir?” diye düşündü. 10RAB'bin Sandığı'nı Davut Kenti'ne götürmek istemedi. Bunun yerine sandığı Gatlı Ovet-Edom'un evine götürdü. 11[*]

RAB'bin Sandığı Gatlı Ovet-Edom'un evinde üç ay kaldı. RAB Ovet-Edom'u ve bütün ailesini kutsadı.

12“Tanrı'nın Sandığı'ndan ötürü RAB Ovet-Edom'un ailesini ve ona ait her şeyi kutsadı” diye Kral Davut'a bildirildi. Böylece Davut gidip Tanrı'nın Sandığı'nı Ovet-Edom'un evinden Davut Kenti'ne sevinçle getirdi. 13RAB'bin Sandığı'nı taşıyanlar altı adım atınca, Davut bir boğayla besili bir dana kurban etti.

14Keten efod* kuşanmış Davut, RAB'bin önünde var gücüyle oynuyordu. 15Davut'la bütün İsrail halkı, sevinç naraları ve boru sesi eşliğinde RAB'bin Sandığı'nı getiriyorlardı. 16RAB'bin Sandığı Davut Kenti'ne varınca, Saul'un kızı Mikal pencereden baktı. RAB'bin önünde oynayıp zıplayan Kral Davut'u görünce, onu küçümsedi.

17RAB'bin Sandığı'nı getirip Davut'un bu amaçla kurduğu çadırın içindeki yerine koydular. Davut RAB'be yakmalık sunular* ve esenlik sunuları* sundu. 18Yakmalık sunuları ve esenlik sunularını sunmayı bitirince, Her Şeye Egemen RAB'bin adıyla halkı kutsadı. 19[*]

Ardından kadın erkek herkese, bütün İsrail topluluğuna birer somun ekmekle birer hurma ve üzüm pestili dağıttı. Sonra herkes evine döndü.

20Davut ailesini kutsamak için eve döndüğünde, Saul'un kızı Mikal onu karşılamaya çıktı. Davut'a şöyle dedi: “İsrail Kralı bugün ne güzel bir ün kazandırdı kendine! Değersiz biri gibi, kullarının cariyeleri önünde soyundun.”

21Davut, “Baban ve bütün soyu yerine beni seçen ve halkı İsrail'e önder atayan RAB'bin önünde oynadım!” diye karşılık verdi, “Evet, RAB'bin önünde oynayacağım. 22Üstelik kendimi bundan daha da küçük düşüreceğim, hiçe sayacağım. Ama sözünü ettiğin o cariyeler beni onurlandıracaklar.”

23Saul'un kızı Mikal'ın ölene dek çocuğu olmadı.

7

Tanrı'nın Davut'a Verdiği Söz

(1Ta.17:1-15)

1Kral sarayına yerleşmişti. RAB de onu çevresindeki bütün düşmanlarından koruyarak rahata kavuşturdu.

2O sırada kral, Peygamber Natan'a, “Bak, ben sedir ağacından yapılmış bir sarayda oturuyorum. Oysa Tanrı'nın Sandığı bir çadırda duruyor!” dedi.

3Natan, “Git, tasarladığın her şeyi yap, çünkü RAB seninledir” diye karşılık verdi.

4O gece RAB Natan'a şöyle seslendi: 5“Git, kulum Davut'a şöyle de: ‘RAB diyor ki, oturmam için bana sen mi tapınak[l]

yapacaksın? 6İsrail halkını Mısır'dan çıkardığım günden bu yana konutta oturmadım. Bir çadırda orada burada konaklayarak dolaşıyordum. 7İsrailliler'le birlikte dolaştığım yerlerin herhangi birinde, halkım İsrail'i gütmesini buyurduğum İsrail önderlerinden birine, neden bana sedir ağacından bir konut yapmadınız diye hiç sordum mu?’

8“Şimdi kulum Davut'a şöyle diyeceksin: ‘Her Şeye Egemen RAB diyor ki, halkım İsrail'e önder olasın diye seni otlaklardan ve koyun gütmekten aldım. 9Her nereye gittiysen seninleydim. Önünden bütün düşmanlarını yok ettim. Adını dünyadaki büyük adamların adı gibi büyük kılacağım. 10-11Halkım İsrail için bir yurt sağlayıp onları oraya yerleştireceğim. Bundan böyle kendi yurtlarında otursunlar, bir daha rahatsız edilmesinler. Kötü kişiler de halkım İsrail'e hakimler atadığım günden bu yana yaptıkları gibi, bir daha onlara baskı yapmasınlar. Seni bütün düşmanlarından kurtarıp rahata kavuşturacağım.

“ ‘RAB senin için bir soy yetiştireceğini belirtiyor: 12[*]

Sen ölüp atalarına kavuşunca, senden sonra soyundan birini ortaya çıkarıp krallığını pekiştireceğim. 13Adıma bir tapınak kuracak olan odur. Ben de onun krallığının tahtını sonsuza dek sürdüreceğim. 14[*]

Ben ona baba olacağım, o da bana oğul olacak. Kötülük yapınca, onu insanların değneğiyle, insanların vuruşlarıyla yola getireceğim. 15Ama senin önünden kaldırdığım Saul'dan esirgediğim sevgiyi hiçbir zaman esirgemeyeceğim. 16Soyun ve krallığın sonsuza dek önümde duracak; tahtın sonsuza dek sürecektir.’ ”

17Böylece Natan bütün bu sözleri ve görümleri Davut'a aktardı.

Davut'un Duası

(1Ta.17:16-27)

18Bunun üzerine Kral Davut gelip RAB'bin önünde oturdu ve şöyle dedi: “Ey Egemen RAB, ben kimim, ailem nedir ki, beni bu duruma getirdin? 19Ey Egemen RAB, sanki bu yetmezmiş gibi, kulunun soyunun geleceği hakkında da söz verdin. Ey Egemen RAB, insanlarla hep böyle mi ilgilenirsin? 20Ben sana başka ne diyebilirim ki! Çünkü, ey Egemen RAB, kulunu tanıyorsun. 21Sözünün hatırı için ve isteğin uyarınca bu büyüklüğü gösterdin ve kuluna bildirdin.

22“Yücesin, ey Egemen RAB! Bir benzerin yok, senden başka Tanrı da yok! Bunu kendi kulaklarımızla duyduk.23Halkın İsrail'e benzer tek bir ulus yok dünyada. Kendi halkın olsun diye onları kurtarmaya gittin. Çünkü onlar için de, ülken için de büyük ve görkemli işler yapmakla ün saldın. Mısır'dan kendin için kurtardığın halkın önünden ulusları ve tanrılarını kovdun. 24Halkın İsrail'i sonsuza dek kendi halkın olarak benimsedin ve sen de, ya RAB, onların Tanrısı oldun.

25“Şimdi, ya RAB Tanrı, kuluna ve onun soyuna ilişkin verdiğin sözü sonsuza dek tut, sözünü yerine getir. 26Öyle ki, insanlar, ‘Her Şeye Egemen RAB İsrail'in Tanrısı'dır!’ diyerek adını sonsuza dek yüceltsinler ve kulun Davut'un soyu da önünde sürsün.

27“Ey Her Şeye Egemen RAB, İsrail'in Tanrısı! ‘Senin için bir soy çıkaracağım’ diye kuluna açıkladın. Bundan dolayı kulun sana bu duayı etme yürekliliğini buldu. 28Ey Egemen RAB, sen Tanrı'sın! Sözlerin gerçektir ve kuluna bu iyilikleri söz verdin. 29Şimdi önünde sonsuza dek sürmesi için kulunun soyunu kutsamanı diliyorum. Çünkü, ey Egemen RAB, sen böyle söz verdin ve kulunun soyu kutsamanla sonsuza dek kutlu kılınacak.”

8

Davut'un Başarıları

(1Ta.18:1-13)

1Bir süre sonra Davut Filistliler'i yenip boyunduruğu altına aldı ve Meteg-Amma'yı Filistliler'in yönetiminden çıkardı.

2Moavlılar'ı da bozguna uğrattı. Onları yere yatırıp iple ölçtü. Ölçtüğü iki sırayı öldürdü, bir bütün sırayı sağ bıraktı. Moavlılar Davut'un haraç ödeyen köleleri oldular.

3Davut Fırat'a kadar krallığını yeniden kurmaya giden Sova Kralı Rehov oğlu Hadadezer'i de yendi. 4Bin yedi yüz atlısıyla yirmi bin yaya askerini ele geçirdi. Yüz savaş arabası için gereken atların dışındaki bütün atları da sakatladı.

5Sova Kralı Hadadezer'e yardıma gelen Şam Aramlıları'ndan yirmi iki bin kişiyi öldürdü. 6Sonra Şam Aramlıları'nın ülkesine askeri birlikler yerleştirdi. Onlar da Davut'un haraç ödeyen köleleri oldular. RAB Davut'u gittiği her yerde zafere ulaştırdı.

7Davut Hadadezer'in komutanlarının taşıdığı altın kalkanları alıp Yeruşalim'e götürdü. 8Ayrıca Hadadezer'in yönetimindeki Betah ve Berotay kentlerinden bol miktarda tunç* aldı.

9Hama Kralı Toi, Davut'un Hadadezer'in bütün ordusunu bozguna uğrattığını duydu. 10Toi Kral Davut'u selamlamak ve Hadadezer'le savaşıp yendiği için onu kutlamak üzere oğlu Yoram'ı ona gönderdi. Çünkü Toi Hadadezer'le sürekli savaşmıştı. Yoram Davut'a altın, gümüş, tunç armağanlar getirdi. 11-12Kral Davut bu armağanları yendiği bütün uluslardan –Aram, Moav, Ammonlular, Filistliler ve Amalekliler'den– ele geçirdiği altın ve gümüşle birlikte RAB'be adadı. Bunun yanısıra Sova Kralı Rehov oğlu Hadadezer'den yağmalanan altınla gümüşü de RAB'be adadı.

13[*]

Davut Tuz Vadisi'nde on sekiz bin Edomlu öldürüp dönünce üne kavuştu.

14Edom'un her yanına askeri birlikler yerleştirdi. Edomlular'ın tümü Davut'un köleleri oldular. RAB Davut'u gittiği her yerde zafere ulaştırdı.

Davut'un Görevlileri

(1Ta.18:14-17)

15Bütün İsrail'de krallık yapan Davut halkına doğruluk ve adalet sağladı. 16Seruya oğlu Yoav ordu komutanı, Ahilut oğlu Yehoşafat devlet tarihçisiydi. 17Ahituv oğlu Sadok'la Aviyatar oğlu Ahimelek kâhin*, Seraya yazmandı. 18Yehoyada oğlu Benaya Keretliler'le Peletliler'in* komutanıydı. Davut'un oğullarıysa kâhindi.

9

Davut'un Mefiboşet'e Yaptığı İyilik

1[*]

Davut, “Saul'un ailesinden daha sağ kalan, Yonatan'ın hatırı için iyilik edebileceğim kimse var mı?” diye sordu.

2Saul'un ailesinin Siva adında bir hizmetkârı vardı. Onu Davut'un yanına çağırdılar. Kral, “Siva sen misin?” diye sordu.

Siva, “Evet, ben kulunum” diye yanıtladı.

3[*]

Kral, “Saul'un ailesinden sağ kalan kimse yok mu?” diye sordu, “Tanrı'nın iyiliğini ona göstereyim.”

Siva, “Yonatan'ın iki ayağı sakat bir oğlu var” diye yanıtladı.

4Kral, “Nerede o?” diye sordu.

Siva, “Ammiel oğlu Makir'in Lo-Devar'daki evinde” diye karşılık verdi. 5Böylece Kral Davut, Lo-Devar'dan Ammiel oğlu Makir'in evinden onu yanına getirtti.

6Saul oğlu Yonatan oğlu Mefiboşet, Davut'un yanına gelince, onun önünde yere kapandı.

Davut, “Mefiboşet!” diye seslendi.

Mefiboşet, “Evet, ben kulunum” diye yanıtladı.

7Davut ona, “Korkma!” dedi, “Çünkü baban Yonatan'ın hatırı için, sana kesinlikle iyilik edeceğim. Atan Saul'un bütün toprağını sana geri vereceğim. Ve sen her zaman soframda yemek yiyeceksin.”

8Mefiboşet yere kapanıp şöyle dedi: “Kulun ne ki, benim gibi ölmüş bir köpekle ilgileniyorsun?”

9Kral Davut, Saul'un hizmetkârı Siva'yı çağırtıp, “Önceden efendin Saul ile ailesine ait her şeyi torunu Mefiboşet'e verdim” dedi, 10“Sen, oğulların ve kölelerin onun için toprağı işleyip ürünü getireceksiniz. Öyle ki, efendinizin torununun yiyecek gereksinimi sağlansın. Efendinin torunu Mefiboşet her zaman benim soframda yemek yiyecektir.” Siva'nın on beş oğlu ve yirmi kölesi vardı.

11Siva, “Efendim kralın buyurduğu her şeyi yapacağım” dedi. Mefiboşet kralın çocuklarından biri gibi onun sofrasında yemek yedi. 12Mefiboşet'in Mika adında küçük bir oğlu vardı. Siva'ya bağlı herkes Mefiboşet'e hizmet ediyordu. 13İki ayağı sakat Mefiboşet hep kralın sofrasında yemek yediğinden Yeruşalim'de oturuyordu.

10

Davut Ammonlular'la Aramlılar'ı Yenilgiye Uğratıyor

(1Ta.19:1-19)

1Bir süre sonra Ammon Kralı öldü, yerine oğlu Hanun kral oldu. 2Davut, “Babası bana iyilik ettiği gibi ben de Nahaş oğlu Hanun'a iyilik edeceğim” diye düşünerek, babasının ölümünden dolayı baş sağlığı dilemek için Hanun'a görevliler gönderdi.

Davut'un görevlileri Ammonlular'ın ülkesine varınca, 3Ammon önderleri, efendileri Hanun'a şöyle dediler: “Davut sana bu adamları gönderdi diye babana saygı duyduğunu mu sanıyorsun? Davut, kenti araştırmak, casusluk etmek, yıkmak için adamlarını sana gönderdi.”

4Bunun üzerine Hanun Davut'un görevlilerini yakalattı. Sakallarının yarısını tıraş edip giysilerinin kalçayı kapatan kesimini ortadan kesti ve onları öylece gönderdi.

5Davut bunu duyunca, onları karşılamak üzere adamlar gönderdi. Çünkü görevliler çok utanıyorlardı. Kral, “Sakalınız uzayıncaya dek Eriha'da kalın, sonra dönün” diye buyruk verdi.

6Ammonlular, Davut'un nefretini kazandıklarını anlayınca, haber gönderip Beytrehov ve Sova'dan yirmi bin Aramlı yaya asker, Maaka Kralı'yla bin adamını ve Tov halkından on iki bin adamı kiraladılar. 7Davut bunu duyunca, Yoav'ı ve güçlü adamlardan oluşan bütün ordusunu onlara karşı gönderdi. 8Ammonlular çıkıp kent kapısında savaş düzeni aldılar. Aramlı Sova'yla Rehov, Tov halkı ve Maaka'nın adamları da kırda savaş düzenine girdiler.

9Önde, arkada düşman birliklerini gören Yoav, İsrail'in iyi askerlerinden bazılarını seçerek Aramlılar'a karşı yerleştirdi.10Geri kalan birlikleri de kardeşi Avişay'ın komutasına vererek Ammonlular'a karşı yerleştirdi. 11Yoav, “Aramlılar benden güçlü çıkarsa, yardımıma gelirsin” dedi, “Ama Ammonlular senden güçlü çıkarsa, ben sana yardıma gelirim. 12Güçlü ol! Halkımızın ve Tanrımız'ın kentleri uğruna yürekli olalım! RAB gözünde iyi olanı yapsın.”

13Yoav'la yanındakiler Aramlılar'a karşı savaşmak için ileri atılınca, Aramlılar onlardan kaçtı. 14Onların kaçıştığını gören Ammonlular da Avişay'dan kaçarak kente girdiler. Bunun üzerine Yoav Ammonlular'la savaşmaktan vazgeçerek Yeruşalim'e gitti.

15İsrailliler'in önünde bozguna uğradıklarını gören Aramlılar bir araya geldiler. 16Hadadezer, haber gönderip Fırat Irmağı'nın karşı yakasındaki Aramlılar'ı çağırttı. Aramlılar Hadadezer'in ordu komutanı Şovak'ın komutasında Helam'a gittiler.

17Davut bunu duyunca, bütün İsrail ordusunu topladı. Şeria Irmağı'nı geçerek Helam'a vardılar. Aramlılar Davut'a karşı düzen alarak onunla savaştılar. 18Ne var ki, Aramlılar İsrailliler'in önünden kaçtılar. Davut onlardan yedi yüz savaş arabası sürücüsü ile kırk bin atlı asker öldürdü. Hadadezer'in ordu komutanı Şovak'ı da vurdu. Şovak savaş alanında öldü.19Hadadezer'in buyruğundaki kralların hepsi bozguna uğradıklarını görünce, İsrailliler'le barış yaparak onlara boyun eğdiler.

Aramlılar bundan böyle Ammonlular'a yardım etmekten kaçındılar.

11

Davut'la Bat-Şeva

1[*]

İlkbaharda, kralların savaşa gittiği dönemde, Davut kendi subaylarıyla birlikte Yoav'ı ve bütün İsrail ordusunu savaşa gönderdi. Onlar Ammonlular'ı yenilgiye uğratıp Rabba Kenti'ni kuşatırken, Davut Yeruşalim'de kalıyordu.

2Bir akşamüstü Davut yatağından kalktı, sarayın damına çıkıp gezinmeye başladı. Damdan yıkanan bir kadın gördü. Kadın çok güzeldi. 3Davut onun kim olduğunu öğrenmek için birini gönderdi.

Adam, “Kadın Eliam'ın kızı Hititli* Uriya'nın karısı Bat-Şeva'dır” dedi. 4Davut kadını getirmeleri için ulaklar gönderdi. Kadın Davut'un yanına geldi. Davut aybaşı kirliliğinden yeni arınmış olan kadınla yattı. Sonra kadın evine döndü. 5Gebe kalan kadın Davut'a, “Gebe kaldım” diye haber gönderdi.

6Bunun üzerine Davut Hititli Uriya'yı kendisine göndermesi için Yoav'a haber yolladı. Yoav da Uriya'yı Davut'a gönderdi.7Uriya yanına varınca, Davut Yoav'ın, ordunun ve savaşın durumunu sordu. 8Sonra Uriya'ya, “Evine git, rahatına bak” dedi.

Uriya saraydan çıkınca, kral ardından bir armağan gönderdi. 9Ne var ki, Uriya evine gitmedi, efendisinin bütün adamlarıyla birlikte sarayın kapısında uyudu. 10Davut Uriya'nın evine gitmediğini öğrenince, ona, “Yolculuktan geldin. Neden evine gitmedin?” diye sordu.

11Uriya, “Sandık da, İsrailliler'le Yahudalılar da çardaklarda kalıyor” diye karşılık verdi, “Komutanım Yoav'la efendimin adamları kırlarda konaklıyor. Bu durumda nasıl olur da ben yiyip içmek, karımla yatmak için evime giderim? Yaşamın hakkı için, böyle bir şeyi kesinlikle yapmayacağım.”

12Bunun üzerine Davut, “Bugün de burada kal, yarın seni göndereceğim” dedi. Uriya o gün de, ertesi gün de Yeruşalim'de kaldı. 13Davut Uriya'yı çağırdı. Onu sarhoş edene dek yedirip içirdi. Akşam olunca Uriya efendisinin adamlarıyla birlikte uyumak üzere yattığı yere gitti. Yine evine gitmedi.

14Sabahleyin Davut Yoav'a bir mektup yazıp Uriya aracılığıyla gönderdi. 15Mektupta şöyle yazdı: “Uriya'yı savaşın en şiddetli olduğu cepheye yerleştir ve yanından çekil ki, vurulup ölsün.”

16Böylece Yoav kenti kuşatırken Uriya'yı yiğit adamların bulunduğunu bildiği yere yerleştirdi. 17Kent halkı çıkıp Yoav'ın askerleriyle savaştı. Davut'un askerlerinden ölenler oldu. Hititli Uriya da ölenler arasındaydı.

18Yoav savaşla ilgili ayrıntılı haberleri Davut'a iletmek üzere bir ulak gönderdi. 19Ulağı şöyle uyardı: “Sen savaşla ilgili ayrıntılı haberleri krala iletmeyi bitirdikten sonra, 20kral öfkelenip sana şunu sorabilir: ‘Onlarla savaşmak için kente neden o kadar çok yaklaştınız? Surdan ok atacaklarını bilmiyor muydunuz? 21[*]

Yerubbeşet[m]

oğlu Avimelek'i kim öldürdü? Teves'te surun üstünden bir kadın üzerine bir değirmen üst taşını atıp onu öldürmedi mi? Öyleyse niçin sura o kadar çok yaklaştınız?’ O zaman, ‘Kulun Hititli Uriya da öldü’ dersin.”

22Ulak yola koyuldu. Davut'un yanına varınca, Yoav'ın kendisine söylediklerinin tümünü ona iletti. 23“Adamlar bizden üstün çıktılar” dedi, “Kentten çıkıp bizimle kırda savaştılar. Ama onları kent kapısına kadar geri püskürttük. 24Bunun üzerine okçular adamlarına surdan ok attılar. Kralın adamlarından bazıları öldü; kulun Hititli Uriya da öldü.”

25Davut ulağa şöyle dedi: “Yoav'a de ki, ‘Bu olay seni üzmesin! Savaşta kimin öleceği belli olmaz. Kente karşı saldırınızı güçlendirin ve kenti yerle bir edin!’ Bu sözlerle onu yüreklendir.”

26Uriya'nın karısı, kocasının öldüğünü duyunca, onun için yas tuttu. 27Yas süresi geçince, Davut onu sarayına getirtti. Kadın Davut'un karısı oldu ve ona bir oğul doğurdu.

Ancak, Davut'un bu yaptığı RAB'bin hoşuna gitmedi.

12

Natan Davut'u Paylıyor

1[*]

RAB Natan'ı Davut'a gönderdi. Natan Davut'un yanına gelince ona, “Bir kentte biri zengin, öbürü yoksul iki adam vardı” dedi, 2“Zengin adamın birçok koyunu, sığırı vardı. 3Ama yoksul adamın satın alıp beslediği küçük bir dişi kuzudan başka bir hayvanı yoktu. Kuzu adamın yanında, çocuklarıyla birlikte büyüdü. Adamın yemeğinden yer, tasından içer, koynunda uyurdu. Yoksulun kızı gibiydi. 4Derken, zengin adama bir yolcu uğradı. Adam gelen konuğa yemek hazırlamak için kendi koyunlarından, sığırlarından birini almaya kıyamadığından yoksulun kuzusunu alıp yolcuya yemek hazırladı.”

5Zengin adama çok öfkelenen Davut Natan'a, “Yaşayan RAB'bin adıyla derim ki, bunu yapan ölümü hak etmiştir!” dedi,6“Bunu yaptığı ve acımadığı için kuzuya karşılık dört katını ödemeli.”

7Bunun üzerine Natan Davut'a, “O adam sensin!” dedi, “İsrail'in Tanrısı RAB diyor ki, ‘Ben seni İsrail'e kral olarak meshettim* ve Saul'un elinden kurtardım. 8Sana efendinin evini verdim, karılarını da koynuna verdim. İsrail ve Yahuda halkını da sana verdim. Bu az gelseydi, sana daha neler neler verirdim! 9Öyleyse neden RAB'bin gözünde kötü olanı yaparak, O'nun sözünü küçümsedin? Hititli* Uriya'yı kılıçla öldürdün, Ammonlular'ın kılıcıyla canına kıydın. Karısını da kendine eş olarak aldın. 10Bundan böyle, kılıç senin soyundan sonsuza dek eksik olmayacak. Çünkü beni küçümsedin ve Hititli Uriya'nın karısını kendine eş olarak aldın.’

11[*]

“RAB şöyle diyor: ‘Sana kendi soyundan kötülük getireceğim. Senin gözünün önünde karılarını alıp bir yakınına vereceğim; güpegündüz karılarının koynuna girecek. 12Evet, sen o işi gizlice yaptın, ama ben bunu bütün İsrail halkının gözü önünde güpegündüz yapacağım!’ ”

13Davut, “RAB'be karşı günah işledim” dedi.

Natan, “RAB günahını bağışladı, ölmeyeceksin” diye karşılık verdi, 14“Ama sen bunu yapmakla, RAB'bin düşmanlarının O'nu küçümsemesine neden oldun. Bu yüzden doğan çocuğun kesinlikle ölecek.” 15Bundan sonra Natan evine döndü.

RAB Uriya'nın karısının Davut'tan doğan çocuğunun hastalanmasına neden oldu. 16Davut çocuk için Tanrı'ya yalvarıp oruç* tuttu; evine gidip gecelerini yerde yatarak geçirdi.

17Sarayın ileri gelenleri onu yerden kaldırmaya geldiler. Ama Davut kalkmak istemedi, onlarla yemek de yemedi.18Yedinci gün çocuk öldü. Davut'un görevlileri çocuğun öldüğünü Davut'a bildirmekten çekindiler. Çünkü, “Çocuk daha yaşarken onunla konuştuk ama bizi dinlemedi” diyorlardı, “Şimdi çocuğun öldüğünü ona nasıl söyleriz? Kendisine zarar verebilir!”

19Davut görevlilerinin fısıldaştığını görünce, çocuğun öldüğünü anladı. Onlara, “Çocuk öldü mü?” diye sordu.

“Evet, öldü” dediler.

20Bunun üzerine Davut yerden kalktı. Yıkandı, güzel kokular sürünüp giysilerini değiştirdi. RAB'bin Tapınağı'na gidip tapındı. Sonra evine döndü ve yemek istedi. Önüne konan yemeği yedi. 21Hizmetkârları, “Neden böyle davranıyorsun?” diye sordular, “Çocuk yaşarken oruç tuttun, ağladın; ama ölünce kalkıp yemek yemeye başladın.”

22Davut şöyle yanıtladı: “Çocuk yaşarken oruç tutup ağladım. Çünkü, ‘Kim bilir, RAB bana lütfeder de çocuk yaşar’ diye düşünüyordum. 23Ama çocuk öldü. Artık neden oruç tutayım? Onu geri getirebilir miyim ki? Ben onun yanına gideceğim, ama o bana geri dönmeyecek.”

24-25Davut karısı Bat-Şeva'yı avuttu. Yanına girip onunla yattı. Bat-Şeva bir oğul doğurdu. Çocuğun adını Süleyman koydu. Çocuğu seven RAB Peygamber Natan aracılığıyla haber gönderdi ve hatırı için çocuğun adını Yedidyah[n]

koydu.

26Bu sırada Ammonlular'ın Rabba Kenti'ne karşı savaşı sürdüren Yoav, saray semtini ele geçirdi. 27Sonra Davut'a ulaklar göndererek, “Rabba Kenti'ne karşı savaşıp su kaynaklarını ele geçirdim” dedi, 28“Şimdi sen ordunun geri kalanlarını topla, kenti kuşatıp ele geçir; öyle ki, kenti ben ele geçirmeyeyim ve kent adımla anılmasın.” 29Davut bütün askerlerini toplayıp Rabba Kenti'ne gitti, kente karşı savaşıp ele geçirdi. 30Ammon Kralı'nın[o]

başındaki tacı aldı. Değerli taşlarla süslü, ağırlığı bir talantö

altını bulan tacı Davut'un başına koydular. Davut kentten çok miktarda mal yağmalayıp götürdü.31Orada yaşayan halkı dışarı çıkarıp testereyle, demir kazma ve baltayla yapılan işlerde, tuğla yapımında çalıştırdı. Davut bunu bütün Ammon kentlerinde uyguladı. Sonra bütün ordusuyla birlikte Yeruşalim'e döndü.

13

Amnon'la Tamar

1Davut'un oğlu Avşalom'un Tamar adında güzel bir kızkardeşi vardı. Davut'un başka bir oğlu, Amnon Tamar'a gönül verdi.2Amnon üvey kızkardeşi Tamar yüzünden yatağa düşecek kadar üzüntüye kapıldı. Çünkü Tamar erden bir kızdı ve Amnon ona bir şey yapmayı olanaksız görüyordu. 3Amnon'un Davut'un kardeşi Şima'nın oğlu Yonadav adında çok akıllı bir arkadaşı vardı. 4Yonadav Amnon'a, “Ey kral oğlu, neden böyle her sabah üzgün görünüyorsun?” diye sordu, “Bana anlatamaz mısın?”

Amnon, “Üvey kardeşim Avşalom'un kızkardeşi Tamar'a gönül verdim” diye yanıtladı.

5Yonadav, “Yatağa yat ve hastaymış gibi yap” dedi, “Baban seni görmeye gelince ona şöyle dersin: ‘Lütfen kızkardeşim Tamar gelip bana yiyecek versin. Yemeği önümde hazırlasın ki, ona bakayım, elinden yiyeyim.’ ”

6Böylece Amnon yatağa yatıp hastaymış gibi yaptı. Kral onu görmeye gelince, Amnon, “Lütfen kızkardeşim Tamar gelip önümde iki gözleme hazırlasın da elinden yiyeyim” dedi.

7Davut, sarayda yaşayan Tamar'a, “Haydi kardeşin Amnon'un evine gidip ona yiyecek hazırla” diye haber gönderdi.8Tamar yatmakta olan kardeşi Amnon'un evine gitti. Hamur alıp yoğurdu, önünde gözleme yapıp pişirdi. 9Tavayı alıp gözlemeyi önüne koyduysa da Amnon yemek istemedi. “Yanımdan herkesi çıkarın” diye buyruk verdi. Herkes çıktı.10Sonra Amnon Tamar'a, “Yemeği yatak odama getir de, elinden yiyeyim” dedi. Tamar hazırladığı gözlemeleri kardeşi Amnon'un yatak odasına götürdü. 11Yesin diye yemeği ona yaklaştırınca, Amnon Tamar'ı yakalayarak, “Gel, benimle yat, kızkardeşim” dedi.

12Ama Tamar, “Hayır, kardeşim, beni zorlama!” dedi, “İsrail'de böyle şey yapılmamalıdır! Bu iğrençliği yapma! 13Sonra ben utancımı nasıl üstümden atarım? Sense İsrail'de alçak biri durumuna düşersin. Ne olur krala söyle; o beni senden esirgemez.” 14Ne var ki, Amnon Tamar'ı dinlemek istemedi. Daha güçlü olduğu için onunla zorla yattı.

15Bundan sonra Amnon Tamar'dan öylesine nefret etti ki, ona duyduğu nefret, beslemiş olduğu sevgiden daha güçlüydü. Amnon Tamar'a, “Kalk, git!” dedi.

16Tamar, “Hayır” dedi, “Çünkü beni kovman, bana yaptığın öbür kötülükten daha büyük bir kötülüktür.” Ama Amnon onu dinlemek istemedi. 17Hizmetindeki uşağı çağırıp, “Bu kadını yanımdan dışarı çıkar, ardından da kapıyı sürgüle” dedi.18Uşak Tamar'ı dışarı çıkarıp ardından kapıyı sürgüledi. Tamar uzun kollu bir giysi giymişti. Kralın erden kızları böyle giyinirlerdi. 19Tamar başına kül saçıp sırtındaki uzun kollu giysiyi yırttı. Elini başına koyup ağlaya ağlaya gitti.

20Kardeşi Avşalom ona, “Seninle birlikte olan kardeşin Amnon muydu?” diye sordu, “Haydi, kızkardeşim, sesini çıkarma. O senin üvey kardeşindir. Bu olayın üzerinde durma.” Böylece Tamar, kardeşi Avşalom'un evinde yalnız ve üzgün yaşadı.

21Kral Davut olup bitenleri duyunca çok öfkelendi. 22Avşalom ise Amnon'a iyi kötü hiçbir şey söylemedi. Kızkardeşi Tamar'a tecavüz ettiği için Amnon'dan nefret ediyordu.

Avşalom Amnon'u Öldürüyor

23Tam iki yıl sonra, Avşalom kralın bütün oğullarını kendi koyun kırkıcılarının bulunduğu Efrayim Kenti yakınındaki Baal-Hasor'a çağırdı. 24Avşalom krala gelip, “Koyunlarımı kırktırıyorum” dedi, “Lütfen kral ve görevlileri de kuluna katılsın.”

25Kral Davut, “Hayır, oğlum, hepimiz gelmeyelim, sana yük oluruz” diye yanıtladı. Avşalom üstelediyse de kral gitmek istemedi, ama onu kutsadı.

26Bunun üzerine Avşalom, “Öyleyse izin ver de kardeşim Amnon bizimle gelsin” dedi.

Kral, “Amnon neden seninle gelsin?” diye sordu. 27Ancak Avşalom üsteleyince, kral Amnon'u ve bütün öbür oğullarını onunla gönderdi.

28Avşalom hizmetkârlarına şöyle buyurdu: “Dinleyin! Amnon'un şaraptan iyice keyiflendiği anı bekleyin. Size ‘Amnon'u vurun’ dediğim an onu öldürün. Korkmayın! Size buyruğu ben veriyorum. Güçlü ve yürekli olun!” 29Hizmetkârlar Avşalom'un buyruğuna uyarak Amnon'u öldürdüler. Kralın öbür oğulları katırlarına atlayıp kaçtılar.

30Onlar yoldayken, Avşalom'un kralın bütün oğullarını öldürdüğü, hiçbirinin sağ kalmadığı söylentisi Davut'a ulaştı.31Kral kalkıp giysilerini yırttı, yere kapandı. Bütün görevlileri de, giysileri yırtılmış, yanıbaşındaydılar.

32Davut'un kardeşi Şima'nın oğlu Yonadav şöyle dedi: “Efendim kral bütün oğullarının öldürüldüğünü sanmasın; yalnız Amnon öldü. Çünkü o üvey kızkardeşi Tamar'a tecavüz ettiği günden bu yana, Avşalom buna kararlıydı. 33Onun için, ey efendim kral, bütün oğullarının öldüğü haberini dikkate alma; çünkü yalnız Amnon öldü.”

34Bu arada Avşalom kaçtı.

Nöbetçi tepenin yamacındaki batı yolundan büyük bir kalabalığın geldiğini gördü. 35Yonadav krala, “İşte oğulların geliyor! Kulunun dediği gibi oldu” dedi. 36O konuşmasını bitirir bitirmez, kralın oğulları oraya varıp hıçkıra hıçkıra ağlamaya başladılar. Kral ve görevlileri de acı acı ağladılar.

37[*]

Avşalom Geşur Kralı Ammihut oğlu Talmay'ın yanına kaçtı. Davut ise oğlu Amnon için sürekli yas tutuyordu.38Geşur'a kaçan Avşalom orada üç yıl kaldı. 39Kral Davut Avşalom'un yanına gitmeyi çok istiyordu. Çünkü Amnon'un ölümü konusunda avuntu bulmuştu.

14

Avşalom Yeruşalim'e Dönüyor

1-2Kral Davut'un Avşalom'u özlediğini anlayan Seruya oğlu Yoav, birini gönderip Tekoa'da yaşayan bilge bir kadını getirtti. Yoav kadına, “Lütfen yasa bürün” dedi, “Yas giysilerini giy. Yağ sürme ve ölü için günlerdir yas tutan bir kadın gibi davran. 3Krala git ve ona söyleyeceklerimi ilet.” Sonra kadına neler söyleyeceğini bildirdi.

4Tekoalı kadın krala gitti. Önünde yüzüstü yere kapanarak, “Ey kral, yardım et!” dedi.

5Kral, “Neyin var?” diye sordu.

Kadın, “Ben zavallı dul bir kadınım” diye yanıtladı, “Kocam öldü. 6Ben kölenin iki oğlu vardı. İkisi tarlada kavgaya tutuştular. Orada onları ayıracak kimse yoktu. Biri öbürünü vurup öldürdü. 7Şimdi bütün boy halkı cariyene karşı çıkıp, ‘Kardeşini öldüreni bize teslim et’ diyor, ‘Öldürdüğü kardeşinin canına karşılık onu öldürelim. Böylece mirasçıyı da ortadan kaldırmış oluruz.’ İşte geri kalan közümü de söndürecekler; yeryüzünde kocamın adını sürdürecek soy kalmayacak.”

8Kral, “Evine dön, ben davanla ilgili buyruk vereceğim” dedi.

9Tekoalı kadın, “Efendim kral, bu olayın suçlusu ben ve babamın ev halkı olsun” dedi, “Kral ve tahtı suçsuz olsun.”

10Kral, “Kim sana bir şey derse, onu bana getir” dedi, “Bir daha canını sıkmaz.”

11Kadın, “Öyleyse kral Tanrısı RAB'bin adına ant içsin de kanın öcünü alacak kişi yıkımı büyütmesin” diye karşılık verdi, “Yoksa oğlumu yok edecekler.”

Kral, “Yaşayan RAB'bin adıyla derim ki, oğlunun saçının bir teline bile zarar gelmeyecektir” dedi.

12Kadın, “İzin ver de, efendim krala bir söz daha söyleyeyim” dedi.

Kral, “Söyle” dedi.

13Kadın konuşmasını şöyle sürdürdü: “Neden Tanrı'nın halkına karşı böyle bir şey tasarladın? Kral böyle konuşmakla sanki kendini suçlu çıkarıyor. Çünkü sürgüne gönderdiği kişiyi geri getirmedi. 14Hepimizin öleceği kesin, toprağa dökülüp yeniden toplanamayan su gibiyiz. Ama Tanrı can almaz; sürgüne gönderilen kişi kendisinden uzak kalmasın diye çözüm yolları düşünür.

15“Halk beni korkuttuğu için efendim krala bunları söylemeye geldim. ‘Kralla konuşayım, belki kölesinin dileğini yerine getirir’ diye düşündüm, 16‘Belki kral oğlumla beni öldürüp Tanrı'nın halkından yoksun bırakmak isteyenin elinden kurtarmayı kabul eder.’ 17Efendim kralın sözü beni rahatlatsın dedim. Çünkü efendim kral iyiyi, kötüyü ayırt etmekte Tanrı'nın meleği gibidir. Tanrın RAB seninle olsun!”

18Kral, “Sana bir soru soracağım, benden gerçeği saklama” dedi.

Kadın, “Efendim kral, buyur” diye karşılık verdi.

19Kral, “Bütün bunları seninle birlikte tasarlayan Yoav mı?” diye sordu.

Kadın şöyle yanıtladı: “Yaşamın hakkı için derim ki, ey efendim kral, hiçbir sorunu yanıtlamaktan kaçamam. Evet, bana buyruk veren ve kölene bütün bunları söyleten kulun Yoav'dır. 20Kulun Yoav duruma bir çözüm getirmek için yaptı bunu. Efendim, Tanrı'nın bir meleği gibi bilgedir. Ülkede olup biten her şeyi bilir.”

21Bunun üzerine kral Yoav'a, “İstediğini yapacağım” dedi, “Git, genç Avşalom'u geri getir.”

22Yoav yüzüstü yere kapanarak onu kutsadı ve, “Ey efendim kral, bugün benden hoşnut olduğunu biliyorum, çünkü kulunun isteğini yaptın” dedi.

23Yoav hemen Geşur'a gidip Avşalom'u Yeruşalim'e getirdi. 24Ne var ki, kral, “Avşalom evine gitsin, yanıma gelmesin” diye buyruk verdi. Bu yüzden Avşalom evine gitti; kralı görmedi.

25Bütün İsrail'de Avşalom kadar yakışıklılığı için övülen kimse yoktu; tepeden tırnağa kusursuz biriydi. 26Avşalom saçını kestirdiği zaman tartardı. Saçı ona ağırlık verdiği için her yıl kestirirdi. Saçının ağırlığı krallık ölçüsüne göre iki yüz şekel[p]

çekerdi. 27Avşalom'un üç oğlu ve Tamar adında çok güzel bir kızı vardı.

28Avşalom kralı görmeden Yeruşalim'de iki yıl yaşadı. 29Sonra Yoav'ı krala göndermek için ona haber saldı. Ama Yoav gelmek istemedi. Avşalom ikinci kez haber gönderdi, Yoav yine gelmek istemedi. 30Avşalom kullarına, “Bakın, Yoav'ın arpa tarlası benimkine bitişiktir” dedi, “Gidin, tarlayı ateşe verin.” Bunun üzerine gidip tarlayı ateşe verdiler.

31Yoav kalkıp Avşalom'un evine gitti. “Kulların neden tarlamı ateşe verdi?” diye sordu.

32Avşalom şöyle yanıtladı: “Bak, sana, ‘Buraya gel, seni krala göndereyim’ diye haber yolladım. Ona şunları söylemeni isteyecektim: ‘Neden Geşur'dan geldim? Orada kalsaydım benim için daha iyi olurdu. Artık kralı görmek istiyorum. Bir suçum varsa, beni öldürsün.’ ”

33Bunun üzerine Yoav gidip Avşalom'un söylediklerini krala iletti. Kral Avşalom'u çağırttı. Avşalom kralın yanına gelip önünde yüzüstü yere kapandı. Kral da onu öptü.

15

Avşalom Davut'a Karşı Ayaklanıyor

1Bundan sonra Avşalom kendisine bir savaş arabası, atlar ve önünde koşacak elli kişi hazırladı. 2Sabah erkenden kalkıp kent kapısına giden yolun kenarında dururdu. Davasına baktırmak için krala gelen herkese seslenip, “Nerelisin?” diye sorardı.

Adam hangi İsrail oymağından geldiğini söylerdi.

3Avşalom ona şöyle derdi: “Bak, ileri sürdüğün savlar doğru ve haklı. Ne var ki, kral adına seni dinleyecek kimse yok.”4Sonra konuşmasını şöyle sürdürürdü: “Keşke kral beni ülkeye yargıç atasa! Davası ya da sorunu olan herkes bana gelse, ben de ona hakkını versem!” 5Biri önünde yüzüstü yere kapanmak üzere yaklaştı mı, Avşalom elini uzatıp adamı tutar, öperdi. 6Davasına baktırmak için krala gelen İsrailliler'in hepsine böyle davrandı. Böylelikle İsrailliler'in gönlünü çeldi.

7Dört yıl[r]

sonra Avşalom krala, “İzin ver de Hevron'a gidip RAB'be adağımı yerine getireyim” dedi, 8“Çünkü ben kulun Aram'ın Geşur Kenti'nde yaşarken, ‘RAB beni Yeruşalim'e geri getirirse, O'na Hevron'da[s]

tapınacağım’ diye adak adamıştım.”

9-10Kral, “Esenlikle git” dedi. Ne var ki, Hevron'a giden Avşalom bütün İsrail oymaklarına gizlice ulaklar göndererek şöyle dedi: “Boru sesini duyar duymaz, ‘Avşalom Hevron'da kral oldu’ diyeceksiniz.” 11Yeruşalim'den çağrılan iki yüz kişi olup bitenden haberleri olmaksızın, iyi niyetle Avşalom'la birlikte gittiler. 12Avşalom kurbanları keserken, Davut'un danışmanı Gilolu Ahitofel'i de Gilo Kenti'nden getirtti. Böylece ayaklanma güç kazandı. Çünkü Avşalom'u izleyen halkın sayısı giderek çoğalıyordu.

Davut Yeruşalim'den Kaçıyor

13Bir ulak gelip Davut'a, “İsrailliler Avşalom'a yürekten bağlandı” dedi.

14Bunun üzerine Davut Yeruşalim'de kendisiyle birlikte olan bütün görevlilerine şöyle dedi: “Haydi kaçalım! Yoksa Avşalom'dan kaçıp kurtulamayacağız. Hemen gidelim! Yoksa Avşalom ardımızdan çabucak yetişip bizi yıkıma uğratır. Kenti de kılıçtan geçirir.”

15Kralın görevlileri, “Efendimiz kral ne karar verirse yapmaya hazırız” diye yanıtladılar.

16Böylece kral ardısıra gelen bütün ev halkıyla birlikte yola koyuldu. Ancak saraya baksınlar diye on cariyesini orada bıraktı. 17Kralla yanındakiler kentin en son evinde durdular. 18Bütün kulları, Keretliler'le Peletliler* kralın yanından geçtiler. Gat'tan ardısıra gelmiş olan altı yüz Gatlı asker de kralın önünden geçti.

19Kral Gatlı İttay'a, “Neden sen de bizimle geliyorsun?” dedi, “Geri dön ve yeni kralla kal. Çünkü sen yurdundan sürülmüş bir yabancısın. 20Daha dün geldin. Bugün nereye gideceğimi kendim bilmezken, seni de bizimle birlikte mi dolaştırayım? Kardeşlerinle birlikte geri dön. Tanrı'nın sevgisi ve sadakati üzerinde olsun!”

21Ama İttay şöyle yanıtladı: “Efendim kral, yaşayan RAB'bin adıyla ve yaşamın hakkı için derim ki, ister yaşam, ister ölüm için olsun, sen neredeysen kulun ben de orada olacağım.”

22Davut İttay'a, “Yürü, geç!” dedi. Böylece Gatlı İttay yanındaki bütün adamları ve çocuklarıyla birlikte geçti. 23Halk geçerken, bütün yöre halkı hıçkıra hıçkıra ağlıyordu. Kral Kidron Vadisi'ni geçti. Halk da kırlara doğru ilerledi.

24Kâhin Sadok'la Tanrı'nın Antlaşma Sandığı'nı* taşıyan Levililer de oradaydı. Tanrı'nın Sandığı'nı yere koydular. Bütün halk kentten çıkana dek Aviyatar sunular sundu.

25Sonra kral, Sadok'a, “Tanrı'nın Sandığı'nı kente geri götür” dedi, “RAB benden hoşnut kalırsa, beni geri getirir, sandığı ve konduğu yeri bana gösterir. 26Ama, ‘Senden hoşnut değilim’ derse, işte buradayım, bana uygun gördüğünü yapsın.”27Kral Kâhin Sadok'la konuşmasını şöyle sürdürdü: “Sen bilici* değil misinş

? Oğlun[t]

Ahimaas'ı ve Aviyatar oğlu Yonatan'ı yanına al; Aviyatar'la birlikte esenlikle kente dönün. 28Sizden aydınlatıcı bir haber alana dek ben kırda, ırmağın sığ yerinde bekleyeceğim.” 29Böylece Sadok'la Aviyatar Tanrı'nın Sandığı'nı Yeruşalim'e geri götürüp orada kaldılar.

30Davut ağlaya ağlaya Zeytin Dağı'na çıkıyordu. Başı örtülüydü, yalınayak yürüyordu. Yanındaki herkesin başı örtülüydü ve ağlayarak dağa çıkıyorlardı.

31O sırada biri Davut'a, “Ahitofel Avşalom'dan yana olan suikastçıların arasında” diye bildirdi.

Bunun üzerine Davut, “Ya RAB, Ahitofel'in öğüdünü boşa çıkar” diye dua etti.

32Davut Tanrı'ya tapılan tepenin doruğuna varınca, Arklı Huşay giysisi yırtılmış, başı toz toprak içinde onu karşıladı.33Davut ona, “Benimle birlikte gelirsen, bana yük olursun” dedi, 34“Ama kente döner ve Avşalom'a, ‘Ey kral, senin kulun olacağım; geçmişte babana nasıl kulluk ettiysem, şimdi de sana öyle kulluk edeceğim’ dersen, Ahitofel'in öğüdünü benim için boşa çıkarırsın. 35Kâhin Sadok ile Kâhin Aviyatar orada seninle birlikte olacaklar. Kralın sarayında duyduğun her şeyi onlara bildir. 36Sadok oğlu Ahimaas ile Aviyatar oğlu Yonatan da oradalar. Bütün duyduklarınızı onların aracılığıyla bana iletebilirsiniz.”

37Böylece Davut'un dostu Huşay Yeruşalim'e gitti. Tam o sırada Avşalom da kente giriyordu.

16

Davut'la Siva

1[*]

Davut tepenin doruğunu biraz geçince, Mefiboşet'in hizmetkârı Siva palan vurulmuş ve üzerlerine iki yüz ekmek, yüz salkım kuru üzüm, yüz tane taze meyve ve bir tulum şarap yüklü iki eşekle onu karşıladı. 2Kral, Siva'ya, “Bunları niçin getirdin?” diye sordu.

Siva, “Eşekler kral ailesinin binmesi, ekmekle taze meyve hizmetkârların yemesi, şarapsa kırda yorgun düşenlerin içmesi için” diye yanıtladı.

3Kral, “Efendin Saul'un torunu nerede?” diye sordu.

Siva, “Yeruşalim'de kalıyor” diye yanıtladı, “Çünkü ‘İsrail halkı bugün atamın krallığını bana geri verecek’ diye düşünüyor.”

4Kral, “Mefiboşet'in her şeyi senindir” dedi.

Siva, “Önünde eğilirim, efendim kral! Dilerim her zaman benden hoşnut kalırsın” dedi.

Davut'la Şimi

5Kral Davut Bahurim'e vardığında, Saul ailesinin geldiği boydan Gera oğlu Şimi adında biri lanetler okuyarak ortaya çıktı.6Bütün askerler ve koruyucular Kral Davut'un sağında, solunda olmasına karşın, Şimi Davut'la askerlerini taşlıyordu. 7Şimi lanetler okuyarak, “Çekil git, ey eli kanlı, alçak adam!” diyordu, 8“RAB, yerine kral olduğun Saul ailesinin dökülen kanlarının karşılığını sana verdi. RAB krallığı oğlun Avşalom'a verdi. Sen eli kanlı bir adam olduğun için bu yıkıma uğradın!”

9Seruya oğlu Avişay krala, “Bu ölü köpek neden efendim krala lanet okusun?” dedi, “İzin ver de gidip başını uçurayım.”

10Ama kral, “Bu sizin işiniz değil, ey Seruya oğulları!” dedi, “RAB ona, ‘Davut'a lanet oku’ dediği için lanet okuyorsa, kim, ‘Bunu neden yapıyorsun’ diye sorabilir?”

11Sonra Davut Avişay'la askerlerine, “Öz oğlum beni öldürmeye çalışırken, şu Benyaminli'nin yaptığına şaşmamalı” dedi, “Bırakın onu, lanet okusun, çünkü ona böyle yapmasını RAB buyurmuştur. 12Belki RAB sıkıntımı görür de, bugün okunan lanetlerin karşılığını iyilikle verir.”

13Davut'la adamları yollarına devam ettiler. Davut'un karşısında, dağın yamacında yürüyen Şimi, giderken ona lanet okuyor, taş, toprak atıyordu. 14Gidecekleri yere yorgun argın varan kralla yanındaki halk orada dinlendiler.

15Avşalom'la İsrail halkı Yeruşalim'e girmişlerdi. Ahitofel de Avşalom'la birlikteydi. 16Davut'un dostu Arklı Huşay, Avşalom'un yanına varınca, “Yaşasın kral! Yaşasın kral!” diye bağırdı.

17Avşalom Huşay'a, “Dostuna bağlılığın bu mu? Neden dostunla gitmedin?” diye sordu.

18Huşay, “Hayır” diye yanıtladı, “Ben RAB'bin, bu halkın ve bütün İsrailliler'in seçtiği kişiden yana olacağım, onun yanında kalacağım. 19Üstelik Davut oğlu Avşalom'dan başka kime hizmet edeceğim? Babana nasıl hizmet ettiysem, sana da öyle hizmet edeceğim.”

20Avşalom Ahitofel'e, “Ne yapmalıyız, bize öğüt ver” dedi.

21Ahitofel, “Babanın saraya bakmak için bıraktığı cariyelerle yat” diye karşılık verdi, “Böylece bütün İsrail babanın nefretini kazandığını duyacak ve seni destekleyenlerin tümü kendilerini daha da güçlenmiş bulacaklar.”

22[*]

Sarayın damında Avşalom için bir çadır kurdular. Avşalom bütün İsrailliler'in gözü önünde babasının cariyelerinin yanına girdi.

Huşay Ahitofel'in Öğüdünü Bozuyor

23O günlerde Ahitofel'in verdiği öğüt, Tanrı sözünü ileten bir adamınki gibiydi. Davut da, Avşalom da onun öğüdünü öyle kabul ederlerdi.

17

1Ahitofel Avşalom'a şöyle dedi: “İzin ver de on iki bin kişi seçeyim, bu gece kalkıp Davut'un peşine düşeyim. 2Davut yorgun ve güçsüzken ona saldırıp gözünü korkutayım. Yanındakilerin hepsi kaçacaktır. Ben de yalnız Kral Davut'u öldürürüm. 3Sonra bütün halkı sana geri getiririm. Halkın dönmesi, öldürmek istediğin adamın ölümüne bağlıdır. Böylece halk da esenlikte olur.” 4Bu öğüt Avşalom'u ve İsrail ileri gelenlerini hoşnut etti.

5Avşalom, “Arklı Huşay'ı da çağırın, neler söyleyeceğini duyalım” dedi. 6Huşay gelince Avşalom, “Ahitofel bu öğüdü verdi” dedi, “Onun öğüdüne uyalım mı? Yoksa, sen öğüt ver.”

7Huşay Avşalom'a, “Bu kez Ahitofel'in verdiği öğüt iyi değil” dedi, 8“Baban Davut'la adamlarının güçlü savaşçılar olduklarını biliyorsun. Kırda yavrularından yoksun bırakılmış bir ayı gibi öfkeliler. Baban deneyimli bir savaşçıdır, geceyi askerlerle geçirmez. 9Şu anda ya bir mağarada ya da başka bir yerde gizlenmiştir. Davut askerlerine karşı ilk saldırıyı yapınca, bunu her duyan, ‘Avşalom'u destekleyenler arasında kırım var’ diyecek. 10O zaman aslan yürekli yiğitler bile korkuya kapılacak. Çünkü bütün İsrailliler babanın güçlü, yanındakilerin de yiğit olduğunu bilir.

11“Onun için sana öğüdüm şu: Dan'dan Beer-Şeva'ya kadar, kıyıların kumu kadar olan İsrailliler çevrene toplansın, sen de savaşa katıl. 12O zaman gizlendiği yerlerden birinde Davut'un üstüne yürürüz; yeryüzüne düşen çiy gibi üzerine gideriz. Onu da, yanındakilerin hiçbirini de yaşatmayız. 13Eğer bir kente çekilirse, İsrailliler o kente halatlar getirir, tek bir taş kalmayıncaya dek kenti vadiye indiririz.”

14Avşalom'la İsrailliler, “Arklı Huşay'ın öğüdü Ahitofel'in öğüdünden daha iyi” dediler. Çünkü RAB, Avşalom'u yıkıma uğratmak için, Ahitofel'in iyi öğüdünü boşa çıkarmayı tasarlamıştı.

15Huşay Kâhin Sadok'la Kâhin Aviyatar'a şöyle dedi: “Ahitofel Avşalom'a ve İsrail'in ileri gelenlerine böyle öğüt verdi, bense şöyle öğüt verdim. 16Şimdi siz Davut'a hemen şu haberi gönderin: ‘Geceyi kırdaki ırmağın sığ yerinde geçirme, duraksamadan karşı yakaya geç; yoksa kral da yanındakilerin tümü de yok olabilir.’ ”

17Bu sırada Yonatan'la Ahimaas Eyn-Rogel'de kalıyorlardı. Bir hizmetçi kız gidip onlara olup bitenleri haber veriyor, onlar da gidip duyduklarını Kral Davut'a bildiriyorlardı. Çünkü kendileri kente girerken görünmeyi göze alamıyorlardı.18Ama bir genç onları görüp Avşalom'a bildirdi. Bunun üzerine Yonatan'la Ahimaas hemen oradan ayrılıp Bahurim'de bir adamın evine gittiler. Evin avlusunda bir kuyu vardı. Yonatan'la Ahimaas kuyuya indiler. 19Adamın karısı bir örtü alıp kuyunun ağzına serdi. Bir şey belli olmasın diye örtünün üstüne başak yaydı. 20Avşalom'un görevlileri eve, kadının yanına varınca, “Ahimaas'la Yonatan nerede?” diye sordular.

Kadın, “Irmağın karşı yakasına geçtiler” diye yanıtladı. Avşalom'un görevlileri onları aramaya gittiler; bulamayınca Yeruşalim'e döndüler.

21Adamlar gittikten sonra, Ahimaas'la Yonatan kuyudan çıktılar ve olup bitenleri bildirmek üzere Kral Davut'a gittiler. Ona, “Haydi, hemen ırmağı geçin” dediler, “Çünkü Ahitofel size karşı böyle öğüt verdi.” 22Bunun üzerine Davut'la yanındaki bütün halk Şeria Irmağı'nı çabucak geçti. Şafak söktüğünde Şeria Irmağı'nı geçmeyen bir kişi bile kalmamıştı.

23Ahitofel, verdiği öğüde uyulmadığını görünce, eşeğine palan vurdu; yola koyulup kentine, evine döndü. İşlerini düzene koyduktan sonra kendini astı. Ölüsünü babasının mezarına gömdüler.

24Davut Mahanayim'e vardığı sırada Avşalom'la yanındaki İsrail askerleri Şeria Irmağı'nı geçtiler. 25Avşalom Yoav'ın yerine Amasa'yı ordu komutanı atamıştı. Amasa Yitra adında bir İsmaili'nin[u]

oğluydu. Annesi Nahaş'ın kızı Avigayil'di; Yoav'ın annesi Seruya'nın kızkardeşiydi. 26Avşalom'la İsrailliler Gilat bölgesinde ordugah kurdular.

27-29Davut Mahanayim'e vardığında, Ammonlular'ın Rabba Kenti'nden Nahaş oğlu Şovi, Lo-Devarlı Ammiel oğlu Makir ve Rogelim'den Gilatlı Barzillay ona yataklar, taslar, toprak kaplar getirdiler. Ayrıca Davut'la yanındakilerin yemesi için buğday, arpa, un, kavrulmuş buğday, bakla, mercimek, bal, tereyağı, inek peyniri ve koyun da getirdiler. “Halk kırda yorulmuştur, aç ve susuzdur” diye düşünmüşlerdi.

18

Avşalom'un Ölümü

1Davut kendini destekleyen askerleri bir araya topladı. Onlara binbaşılar ve yüzbaşılar atadı. 2Sonra orduyu Seruya oğlu Yoav'ın, kardeşi Avişay'ın ve Gatlı İttay'ın denetiminde üç kol halinde gönderdi. Kral askerlere, “Ben de sizinle birlikte gideceğim” dedi.

3Ancak askerler, “Bizimle gelmemelisin” diye karşılık verdiler, “Çünkü kaçmak zorunda kalırsak düşmanlarımız bizi umursamaz; yarımız ölse bile umursamazlar. Sen bizim gibi on bin adama değersin. Sen kentten bize yardım et, daha iyi.”

4Kral, “Gözünüzde iyi olanı yapacağım” dedi.

Adamları yüzer ve biner kişilik birlikler halinde kentten çıkarken kral kapının yanında duruyordu. 5Kral, Yoav'a, Avişay'a ve İttay'a, “Benim hatırım için genç Avşalom'a sert davranmayın” diye buyurdu. Bütün askerler kralın komutanlara Avşalom'a ilişkin buyruk verdiğini duydular.

6Davut'un ordusu İsrailliler'le savaşmak üzere tarlalara çıktı. Savaş Efrayim Ormanı'nda başladı. 7İsrail ordusu Davut'un adamları önünde yenilgiye uğradı. Büyük bir kırım oldu. O gün yirmi bin kişi öldü. 8Savaş her yana yayıldı. O gün ormanda yok olanların sayısı kılıçtan geçirilenlerin sayısından daha çoktu.

9Avşalom ansızın Davut'un adamlarıyla karşılaştı. Avşalom katıra binmişti. Katır büyük bir yabanıl fıstık ağacının sık dalları altından geçerken, Avşalom'un başı dallara takıldı. Katır yoluna devam edince, Avşalom havada asılı kaldı.10Adamlardan biri bunu gördü. Yoav'a, “Avşalom'u bir yabanıl fıstık ağacına asılı gördüm” diye bildirdi.

11Yoav, haberi verene, “Onu gördün mü? Neden onu orada öldürmedin? Sana on parça gümüşle bir kemer verirdim” dedi.

12Ama adam, “Elime bin parça gümüş saysan bile, kralın oğluna elimi kaldırmam” diye yanıtladı, “Çünkü kralın sana, Avişay'a ve İttay'a, ‘Benim hatırım için genç Avşalom'u koruyun’ diye buyruk verdiğini duyduk. 13Oysa Avşalom'u öldürseydim –hiçbir şey kraldan gizli kalmaz– o zaman sen de beni savunmazdın.”

14Yoav, “Seninle böyle vakit kaybedemem” dedi. Üç kargı aldı, yabanıl fıstık ağacında asılı duran ve hâlâ sağ olan Avşalom'un yüreğine sapladı. 15Bunun üzerine Yoav'ın silahlarını taşıyan on genç Avşalom'un çevresini sarıp onu öldürdüler.

16Yoav boru çaldırınca, askerler İsrailliler'i kovalamayı bırakıp geri döndüler. Yoav onların savaşı sürdürmelerine engel oldu. 17Yoav'ın askerleri Avşalom'u alıp ormanda derin bir çukura attılar; üzerine büyük bir taş yığını yaptılar. Bütün İsrailliler evlerine kaçtılar.

18Avşalom daha sağken bir direk alıp kendisi için Kral Vadisi'ne dikmişti. Çünkü, “Adımı anımsatacak bir oğlum yok” diye düşünmüştü. Direğe kendi adını vermişti. Bu direk bugün de Avşalom Anıtı diye bilinir.

Davut Yas Tutuyor

19Sadok oğlu Ahimaas Yoav'a, “İzin ver de koşup krala RAB'bin onu düşmanlarının elinden kurtardığını haber vereyim” dedi.

20Yoav, “Olmaz, bugün haberi götüren sen olmayacaksın” dedi, “Başka bir zaman haber götürürsün, ama bugün değil. Çünkü kralın oğlu öldü.” 21Sonra bir Kûşlu'ya*, “Sen git, gördüklerini krala bildir” dedi. Kûşlu Yoav'ın önünde yere kapandı, sonra koşmaya başladı.

22Ama Sadok oğlu Ahimaas yine, “Ne olursa olsun, izin ver, ben de Kûşlu'nun ardısıra koşayım” dedi.

Yoav, “Oğlum, neden koşmak istiyorsun?” dedi, “Sana ödül kazandıracak bir haberin yok ki!”

23Ahimaas, “Ne olursa olsun koşacağım” diye karşılık verdi.

Yoav, “Koş öyleyse” dedi. Böylece Ahimaas Şeria Ovası yolundan koşarak Kûşlu'yu geçti.

24Davut kentin iç ve dış kapıları arasında oturuyordu. Nöbetçi surun yanındaki kapının tepesine çıktı. Çevreye göz gezdirince, tek başına koşan birini gördü. 25Krala seslenerek gördüğünü bildirdi.

Kral, “Tek başına geliyorsa, iyi haber getiriyor demektir” dedi. Adam gitgide yaklaşıyordu.

26Nöbetçi koşan başka birini görünce, kapıcıya, “İşte tek başına koşan bir adam daha!” diye seslendi.

Kral, “O da iyi haber getiriyor” dedi.

27Nöbetçi, “Sanırım birinci adamın koşuşu Sadok oğlu Ahimaas'ın koşuşuna benziyor” dedi.

Kral, “Ahimaas iyi adamdır” diye karşılık verdi, “İyi haberle gelir.”

28Ahimaas krala, “Her şey yolunda!” diye seslendi. Kralın önünde yüzüstü yere kapanarak, “Efendimiz krala el kaldıranları teslim eden Tanrın RAB'be övgüler olsun!” dedi.

29Kral, “Genç Avşalom güvenlikte mi?” diye sordu.

Ahimaas şöyle yanıtladı: “Yoav kralın hizmetkârı Kûşlu'yla beni gönderdiği sırada büyük bir karışıklık gördüm, ama ne olduğunu anlamadım.”

30Kral, “Bir yana çekilip burada bekle” dedi. Ahimaas da çekilip beklemeye başladı.

31Tam o sırada Kûşlu geldi. “Efendimiz krala müjde!” dedi, “Bugün RAB sana karşı bütün ayaklananların elinden seni kurtardı.”

32Kral Kûşlu'ya, “Genç Avşalom güvenlikte mi?” diye sordu.

Kûşlu, “Efendimiz kral!” diye yanıtladı, “Düşmanlarının ve kötü amaçla sana karşı ayaklananların hepsinin sonu bu gencin sonu gibi olsun.”

33Kral sarsıldı. Giriş kapısının üstündeki odaya çıkıp ağladı. Giderken, “Ah oğlum Avşalom! Ah oğlum, oğlum Avşalom!” diye inliyordu, “Keşke senin yerine ben ölseydim, oğlum! Ah oğlum Avşalom!”

19

Yoav Davut'u Paylıyor

1Yoav'a, “Kral Davut Avşalom için ağlayıp yas tutuyor” diye bildirdiler.

2O gün zafer ordu için yasa dönüştü. Çünkü kralın oğlu için acı çektiğini duymuşlardı. 3Bu yüzden askerler, savaş kaçakları gibi, o gün kente utanarak girdiler. 4Kral ise yüzünü örtmüş, yüksek sesle, “Ah oğlum Avşalom! Avşalom, oğlum, oğlum!” diye bağırıyordu.

5Yoav kralın bulunduğu odaya giderek ona şöyle dedi: “Bugün senin canını, oğullarının, kızlarının, eşlerinin, cariyelerinin canlarını kurtaran adamlarının hepsini utandırdın. 6Çünkü senden nefret edenleri seviyor, seni sevenlerden nefret ediyorsun: Bugün komutanlarının ve adamlarının senin gözünde değersiz olduğunu gösterdin. Evet, bugün anladım ki, Avşalom sağ kalıp hepimiz ölseydik senin için daha iyi olurdu!

7“Haydi kalk, gidip adamlarını yüreklendir! RAB'bin adıyla ant içerim ki, gitmezsen bu gece bir kişi bile seninle kalmayacak. Bu da, gençliğinden şimdiye dek başına gelen yıkımların tümünden daha kötü olacak.”

8Bunun üzerine kral gidip kentin kapısında oturdu. Bütün askerlere, “İşte kral kentin kapısında oturuyor” diye haber salındı. Onlar da kralın yanına geldiler.

Davut Yeruşalim'e Dönüyor

Bu arada İsrailliler evlerine kaçmışlardı. 9İsrail oymaklarından olan herkes birbiriyle tartışıyor ve, “Kral bizi düşmanlarımızın elinden kurtardı” diyordu, “Bizi Filistliler'in elinden kurtaran da odur. Şimdiyse Avşalom yüzünden ülkeyi bırakıp kaçtı. 10Bizi yönetmesi için meshettiğimiz* Avşalom'sa savaşta öldü. Öyleyse neden kralı geri getirme konusunda susup duruyorsunuz?”

11Kral Davut Kâhin Sadok'la Kâhin Aviyatar'a şu haberi gönderdi: “Yahuda'nın ileri gelenlerine deyin ki, ‘Bütün İsrail'de konuşulanlar kralın konutuna dek ulaştığına göre, kralı sarayına geri getirmekte siz neden sonuncu oluyorsunuz? 12Siz kardeşlerimsiniz; etim, kemiğimsiniz! Kralı geri getirmekte neden en son siz davranıyorsunuz?’

13“Amasa'ya da şöyle deyin: ‘Sen etim, kemiğimsin! Seni Yoav'ın yerine ordunun sürekli komutanı atamazsam, Tanrı bana aynısını, hatta daha kötüsünü yapsın!’ ”

14Böylece Davut bütün Yahudalılar'ı derinden etkiledi. Yahudalılar krala, “Bütün adamlarınla birlikte dön!” diye haber gönderdiler. 15Kral dönüp Şeria Irmağı'na vardı.

Yahudalılar kralı karşılamak ve Şeria Irmağı'ndan geçirmek için Gilgal'a geldiler. 16[*]

Bahurim'den Benyaminli Gera oğlu Şimi de Kral Davut'u karşılamak için Yahudalılar'la birlikte çıkageldi. 17Yanında Benyamin oymağından bin kişi vardı. Saul evinin hizmetkârı Siva da on beş oğlu ve yirmi kölesiyle birlikte hemen Şeria Irmağı'na, kralın yanına geldi. 18Kralın ev halkını karşıya geçirmek ve onun istediğini yapmak için ırmağın sığ yerinden karşı yakaya geçtiler. Kral Şeria Irmağı'nı geçmek üzereydi ki, Gera oğlu Şimi kendini onun önüne attı. 19Krala, “Efendim, beni suçlu sayma” dedi, “Ey efendim kral, Yeruşalim'den çıktığın gün işlediğim suçu anımsama, göz önünde tutma. 20Çünkü kulun günah işlediğini biliyor. Efendim kralı karşılamak için bugün bütün Yusuf soyundan ilk gelen benim.”

21Seruya oğlu Avişay, “Şimi öldürülmeli, çünkü RAB'bin meshettiği kişiye lanet okudu” dedi.

22Davut, “Ey Seruya oğulları, bu sizin işiniz değil!” dedi, “Bugün bana düşman oldunuz. İsrail'de bugün bir tek kişi öldürülmeyecek! İsrail'in Kralı olduğumu bilmiyor muyum?” 23Sonra ant içerek Şimi'ye, “Ölmeyeceksin!” dedi.

24[*]

Saul'un torunu Mefiboşet de kralı karşılamaya gitti. Kralın gittiği günden esenlikle geri döndüğü güne dek ayaklarını da, giysilerini de yıkamamış, bıyığını kesmemişti. 25Kralı karşılamak için Yeruşalim'den geldiğinde, kral, “Mefiboşet, neden benimle gelmedin?” diye sordu.

26Mefiboşet şöyle yanıtladı: “Ey efendim kral! Kulun topal olduğundan, kulum Siva'ya, ‘Eşeğe palan vur da binip kralla birlikte gideyim’ dedim. Ama o beni kandırdı. 27Ayrıca efendim kralın önünde kuluna kara çaldı. Ama sen, ey efendim kral, Tanrı'nın bir meleği gibisin; gözünde doğru olanı yap. 28Çünkü atamın ailesinin bütün bireyleri ölümü hak etmişken, kuluna sofrandakilerle birlikte yemek yeme ayrıcalığını tanıdın. Artık senden daha başka bir şey dilemeye ne hakkım var, ey kral?”

29Kral, “İşlerin hakkında daha fazla konuşmana gerek yok” dedi, “Sen ve Siva toprakları paylaşın diye buyruk veriyorum.”

30Mefiboşet, “Madem efendim kral sarayına esenlikle döndü, bütün toprakları Siva alsın” diye karşılık verdi.

31[*]

Gilatlı Barzillay da Şeria Irmağı'nı geçişte krala eşlik edip onu uğurlamak üzere Rogelim'den gelmişti. 32Barzillay çok yaşlıydı, seksen yaşındaydı. Kral Mahanayim'de kaldığı sürece, geçimini o sağlamıştı. Çünkü Barzillay çok varlıklıydı.33Kral Barzillay'a, “Benimle karşıya geç, Yeruşalim'de ben senin geçimini sağlayacağım” dedi.

34Ama Barzillay, “Kaç yıl ömrüm kaldı ki, seninle birlikte Yeruşalim'e gideyim?” diye karşılık verdi, 35“Şu anda seksen yaşındayım. İyi ile kötüyü ayırt edebilir miyim? Yediğimin, içtiğimin tadını alabilir miyim? Kadın erkek şarkıcıların sesini duyabilir miyim? Öyleyse neden efendim krala daha fazla yük olayım? 36Kulun Şeria Irmağı'nı kralla birlikte geçerek sana birazcık eşlik edecek. Kral beni neden böyle ödüllendirsin? 37İzin ver de döneyim, kentimde, annemin babamın mezarı yanında öleyim. Ama kulun Kimham burada; o seninle karşıya geçsin. Uygun gördüğünü ona yaparsın.”

38Kral, “Kimham benimle karşıya geçecek ve ona senin uygun gördüğünü yapacağım” dedi, “Benden ne dilersen yapacağım.” 39Bundan sonra kralla bütün halk Şeria Irmağı'nı geçti. Kral Barzillay'ı öpüp kutsadı. Sonra Barzillay evine döndü.

40Kral Gilgal'a geçti. Kimham da onunla birlikte gitti. Bütün Yahudalılar'la İsrailliler'in yarısı krala eşlik ettiler. 41Sonra İsrailliler krala varıp şöyle dediler: “Neden kardeşlerimiz Yahudalılar seni çaldı? Neden seni, aile bireylerini ve bütün adamlarını Şeria Irmağı'nın karşı yakasına geçirdiler?”

42Bunun üzerine Yahudalılar İsrailliler'e, “Çünkü kral bizden biri!” dediler, “Buna neden kızdınız? Kralın yiyeceklerinden bir şey yedik mi? Kendimize bir şey aldık mı?”

43İsrailliler, “Kralda on payımız var” diye yanıtladılar, “Davut'ta sizden daha çok hakkımız var. Öyleyse neden bizi küçümsüyorsunuz? Kralımızı geri getirmekten ilk söz eden biz değil miydik?”

Ne var ki, Yahudalılar'ın tepkisi İsrailliler'inkinden daha sert oldu.

20

Şeva Başkaldırıyor

1[*]

O sırada Benyamin oymağından Bikri oğlu Şeva adında kötü bir adam bir rastlantı sonucu Gilgal'daydı. Şeva boru çalıp,

“İşay oğlu Davut'la ne ilgimiz

Ne de payımız var” dedi,

“Ey İsrailliler, herkes kendi evine dönsün!”

2Bunun üzerine bütün İsrailliler Davut'u bırakıp Bikri oğlu Şeva'nın ardından gitti. Yahudalılar ise krallarına bağlı kalıp Şeria Irmağı'ndan Yeruşalim'e dek ona eşlik ettiler.

3[*]

Kral Davut Yeruşalim'deki sarayına varınca, saraya bakmak için bıraktığı on cariyeyi gözetim altına aldı, onların geçimini sağladı. Ancak yataklarına girmedi. Onlar da ölünceye dek göz altında dul kadınlar gibi yaşadılar.

4Davut Amasa'ya, “Üç gün içinde Yahudalılar'ı yanıma çağır. Sen de burada ol” dedi. 5Amasa Yahudalılar'ı çağırmaya gitti. Ama belirlenen zamanda dönmedi.

6Bunun üzerine Davut Avişay'a, “Şimdi Bikri oğlu Şeva bize Avşalom'dan daha büyük kötülük yapacak” dedi, “Efendinin adamlarını al ve onu kovala. Yoksa kendine surlu kentler bulup bizden kaçar.” 7Böylece Yoav'ın adamları, Keretliler'le Peletliler* ve bütün koruyucular Bikri oğlu Şeva'yı kovalamak için Avişay'ın komutasında Yeruşalim'den çıktılar.

8Givon'daki büyük kayanın yanına varınca, Amasa onları karşılamaya geldi. Yoav savaş giysisini giymişti. Giysinin üzerine bir kemer kuşanmış, kemere kınında duran bir kılıç bağlamıştı. Yoav ilerlerken kılıç kınından çıktı.

9Yoav Amasa'ya, “İyi misin, kardeşim?” diye sordu. Onu öpmek için sağ eliyle Amasa'nın sakalından tuttu. 10Amasa Yoav'ın elindeki kılıcı farketmedi. Yoav kılıcı karnına saplayınca, Amasa'nın bağırsakları yere döküldü. İkinci vuruşa gerek kalmadan Amasa öldü.

Bundan sonra Yoav'la kardeşi Avişay, Bikri oğlu Şeva'yı kovalamayı sürdürdüler. 11Yoav'ın adamlarından biri, Amasa'nın ölüsü yanında durup, “Yoav'ı tutan ve Davut'tan yana olan herkes Yoav'ın ardından gitsin” dedi. 12Amasa'nın ölüsü yolun ortasında kanlar içinde duruyordu. Yoav'ın adamı, ölüye yaklaşan herkesin orada durduğunu görünce, Amasa'yı yoldan sürükleyip tarlaya götürdü ve üzerine bir örtü attı. 13Ölü yoldan kaldırıldıktan sonra herkes Bikri oğlu Şeva'yı kovalamak için Yoav'ın ardından gitti.

14Şeva bütün İsrail oymaklarından ve Berliler'in bölgesinden geçip Avel-Beytmaaka'ya geldi. Berliler de toplanıp onu izleyerek kente girdiler. 15Yoav'la bütün adamları varıp Avel-Beytmaaka Kenti'nde Şeva'yı kuşattılar. Topraktan kentin suruna bitişik bir yığın yaptılar ve suru devirmek için yıkmaya başladılar.

16O sırada bilge bir kadın kentin içinden seslendi: “Dinleyin! Dinleyin! Yoav'a buraya gelmesini söyleyin, onunla konuşacağım.” 17Yoav kadına yaklaştı.

Kadın, “Yoav sen misin?” diye sordu.

Yoav, “Benim” diye yanıtladı.

Kadın, “Kölenin sözlerini dinle” dedi.

Yoav, “Dinliyorum” dedi.

18Kadın konuşmasını şöyle sürdürdü: “Eskiden, ‘Avel Kenti'ne danışın’ derlerdi ve sorunları böyle çözerlerdi. 19Biz İsrail'in esenliğini isteyen güvenilir kişileriz. Sense İsrail'e ana gibi kucak açan kentlerden birini yıkmaya çalışıyorsun. Neden RAB'bin halkını yok etmek istiyorsun?”

20Yoav, “Asla!” diye yanıtladı, “Ne yıkmak, ne de yok etmek istiyorum. 21Durum öyle değil. Efrayim dağlık bölgesinden Bikri oğlu Şeva adındaki adam Kral Davut'a başkaldırdı. Yalnız onu verin, ben de kentten geri çekileyim.”

Kadın, “Onun başı surun üzerinden sana atılacak” dedi.

22Sonra kadın bilgece öğüdüyle bütün halka gitti. Halk Bikri oğlu Şeva'nın başını kesip Yoav'a attı. Bunun üzerine Yoav boru çaldı. Adamları kenti bırakıp evlerine gittiler. Yoav da Yeruşalim'e, kralın yanına döndü.

Davut'un Görevlileri

23Yoav İsrail ordusunun komutanıydı. Yehoyada oğlu Benaya ise Keretliler'le Peletliler'in* komutanıydı. 24Adoram angaryasına çalışanlardan sorumluydu. Ahilut oğlu Yehoşafat devlet tarihçisiydi. 25Şeva yazman, Sadok'la Aviyatar kâhindi. 26Yairli İra ise Davut'un kâhiniydi.

21

Givonlular Öç Alıyor

1Davut'un döneminde, üç yıl art arda kıtlık oldu. Davut RAB'be danıştı. RAB şöyle yanıtladı: “Buna kan döken Saul ile ailesi neden oldu. Çünkü Saul Givonlular'ı öldürdü.” 2[*]

Kral Givonlular'ı çağırtıp onlarla konuştu. –Givonlular İsrail soyundan değildi. Amorlular'dan sağ kalan bir halktı. İsrailliler onları sağ bırakacaklarına ant içmişlerdi. Ne var ki, İsrail ve Yahuda halkı için büyük gayret gösteren Saul onları yok etmeye çalışmıştı.– 3Davut Givonlular'a, “Sizin için ne yapabilirim? RAB'bin halkını kutsamanız için bu suçu nasıl bağışlatabilirim?” diye sordu.

4Givonlular ona şöyle karşılık verdi: “Saul'la ailesinden ne altın ne de gümüş isteriz; İsrail'de herhangi birini öldürmek de istemeyiz.”

Davut, “Ne isterseniz yaparım” dedi.

5-6Şöyle karşılık verdiler: “Bizi yok etmeye çalışan ve İsrail ülkesinin hiçbir yerinde yaşamamamız için bizi ortadan kaldırmayı tasarlayan adamın oğullarından yedisi bize verilsin. RAB'bin seçilmişi Saul'un Giva Kenti'nde RAB'bin önünde onları asalım.”

Kral, “Onları vereceğim” dedi.

7[*]

Kral, Saul oğlu Yonatan'la RAB'bin önünde içtiği anttan ötürü, Yonatan oğlu Mefiboşet'i esirgedi. 8Onun yerine, Aya kızı Rispa'nın Saul'dan doğurduğu Armoni ve Mefiboşet adındaki iki oğlunu ve Saul kızı Merav'ın Meholalı Barzillay oğlu Adriel'den doğurduğu beş oğlunu aldı. 9Davut onları Givonlular'ın eline teslim etti. Givonlular onları dağda, RAB'bin önünde astılar. Yedisi de aynı anda öldüler. Biçme zamanının ilk günlerinde, arpa biçme zamanının başlangıcında öldürüldüler.

10Aya kızı Rispa bir çul alıp kendisi için bir kayanın üzerine serdi. Biçme zamanının ilk günlerinden cesetlerin üzerine gökten yağmur yağana dek Rispa orada kaldı; cesetleri gündüzün yırtıcı kuşlardan, geceleyin yabanıl hayvanlardan korudu.

11Saul'un cariyesi Aya kızı Rispa'nın yaptıkları Davut'a bildirildi. 12[*]

Davut gidip Saul'un ve oğlu Yonatan'ın kemiklerini Yaveş-Gilatlılar'dan aldı. Filistliler Gilboa Dağı'nda Saul'u öldürdükleri gün, onun ve oğlunun cesetlerini Beytşean alanında asmışlardı. Yaveş-Gilat halkı da cesetleri gizlice oradan almıştı. 13Davut Saul'un ve oğlu Yonatan'ın kemiklerini oradan getirdi. Asılmış yedi kişinin kemikleri de toplandı. 14Saul'la oğlu Yonatan'ın kemiklerini Benyamin bölgesindeki Sela'da Saul'un babası Kiş'in mezarına gömdüler. Kralın bütün buyruklarını yerine getirdiler. Bundan sonra Tanrı ülkeyle ilgili yakarışları yanıtladı.

Filistliler'e Karşı Savaş

(1Ta.20:4-8)

15Filistliler'le İsrailliler arasında yeniden savaş çıktı. Davut'la adamları gidip Filistliler'e karşı savaştılar. O sıralarda Davut bitkin düştü. 16-17Ucu üç yüz şekelü

ağırlığında bir tunç* mızrak taşıyan ve yeni kılıç kuşanan Rafaoğulları'ndan Filistli Yişbi-Benov Davut'u öldürmeyi amaçlıyordu. Ama Seruya oğlu Avişay Davut'un yardımına koştu; saldırıp onu öldürdü. Bundan sonra Davut'un adamları ant içerek, Davut'a, “İsrail'in ışığını söndürmemek için bir daha bizimle birlikte savaşa gelmeyeceksin” dediler.

18Bir süre sonra Filistliler'le Gov'da yine savaş çıktı. Bu savaş sırasında Huşalı Sibbekay Rafa soyundan Saf adındaki adamı öldürdü.

19İsrailliler'le Filistliler arasında Gov'da bir savaş daha çıktı. Beytlehemli Yareoregim'in oğlu Elhanan, Gatlı Golyat'ı öldürdü. Golyat'ın mızrağının sapı dokumacı tezgahının sırığı gibiydi.

20Gat'ta bir kez daha savaş çıktı. Orada dev gibi bir adam vardı. Elleri, ayakları altışar parmaklıydı. Toplam yirmi dört parmağı vardı. O da Rafa soyundandı. 21Adam İsrailliler'e meydan okuyunca, Davut'un kardeşi Şima'nın oğlu Yonatan onu öldürdü.

22Bunların dördü de Gat'taki Rafa soyundandı. Davut'la adamları tarafından öldürüldüler.

22

Davut'un Zafer Ezgisi

(Mez.18:1-50)

1RAB, Davut'u bütün düşmanlarının ve Saul'un elinden kurtardığı gün Davut RAB'be şu ezgiyi okudu. 2Şöyle dedi:

“RAB benim kayam, sığınağım, kurtarıcımdır,

3Tanrım, kayamdır, O'na sığınırım,

Kalkanım, güçlü kurtarıcım,

Korunağım, sığınacak yerimdir.

Kurtarıcım, zorbalıktan beni sen kurtarırsın!

4Övgüye değer RAB'be seslenir,

Kurtulurum düşmanlarımdan.

5Çünkü ölüm dalgaları beni kuşattı,

Yıkım selleri bastı,

6Ölüler diyarının bağları sardı,

Ölüm tuzakları çıktı karşıma.

7Sıkıntı içinde RAB'be yakardım,

Tanrım'a seslendim.

Tapınağından sesimi duydu,

Haykırışım kulaklarına ulaştı.

8O zaman yeryüzü sarsılıp sallandı,

Titreyip sarsıldı göklerin temelleri,

Çünkü RAB öfkelenmişti.

9Burnundan duman yükseldi,

Ağzından kavurucu ateş

Ve korlar fışkırdı.

10Kara buluta basarak

Gökleri yarıp indi.

11Bir Keruv'a* binip uçtu,

Rüzgarın kanatları üstünde belirdi.

12Karanlığı örtündü,

Kara bulutları kendine çardak yaptı.

13Varlığının parıltısından

Korlar savruluyordu.

14RAB göklerden gürledi,

Duyurdu sesini Yüceler Yücesi.

15Savurup oklarını düşmanlarını dağıttı,

Şimşek çaktırarak onları şaşkına çevirdi.

16RAB'bin azarlamasından,

Burnundan çıkan güçlü soluktan,

Denizin dibi göründü,

Yeryüzünün temelleri açığa çıktı.

17RAB yukarıdan elini uzatıp tuttu,

Çıkardı beni derin sulardan.

18Beni zorlu düşmanımdan,

Benden nefret edenlerden kurtardı,

Çünkü onlar benden daha güçlüydü.

19Felaket günümde karşıma dikildiler,

Ama RAB bana destek oldu.

20Beni huzura kavuşturdu,

Kurtardı, çünkü benden hoşnut kaldı.

21RAB doğruluğumun karşılığını verdi,

Beni temiz ellerime göre ödüllendirdi.

22Çünkü RAB'bin yolunda yürüdüm,

Tanrım'dan uzaklaşarak kötülük yapmadım.

23O'nun bütün ilkelerini göz önünde tuttum,

Kurallarından ayrılmadım.

24O'nun önünde kusursuzdum,

Suç işlemekten sakındım.

25Bu yüzden RAB beni doğruluğuma

Ve gözünde pak yaşayışıma göre ödüllendirdi.

26Sadık kuluna sadakat gösterir,

Kusursuz olana kusursuz davranırsın.

27Pak olanla pak olur,

Eğriye eğri davranırsın.

28Alçakgönüllüleri kurtarır,

Gururluları gözler, gururunu kırarsın.

29Ya RAB, ışığım sensin!

Karanlığımı aydınlatırsın.

30Desteğinle akıncılara saldırır,

Seninle surları aşarım, Tanrım.

31Tanrı'nın yolu kusursuzdur,

RAB'bin sözü arıdır.

O kendisine sığınan herkesin kalkanıdır.

32Var mı RAB'den başka tanrı?

Tanrımız'dan başka kaya var mı?

33Sığınağım Tanrı'dır,

Yolumu doğru kılan O'dur.

34[*]

Ayaklar verdi bana, geyiklerinki gibi,

Doruklarda tutar beni.

35Bana savaşmayı öğretti,

Kollarımla tunç* bir yayı gereyim diye.

36Bana zafer kalkanını bağışlarsın,

Alçakgönüllülüğün beni yüceltir.

37Bastığım yerleri genişletirsin,

Burkulmaz bileklerim.

38Düşmanlarımı kovalayıp yok ettim,

Hepsi yok olmadan geri dönmedim.

39Onları ezip yok ettim, kalkamaz oldular,

Ayaklarımın altına serildiler.

40Savaş için beni güçle donattın,

Bana başkaldıranları önümde yere serdin.

41Düşmanlarımı kaçmak zorunda bıraktın,

Benden nefret edenleri yok ettim.

42Feryat ettiler, ama kurtaran çıkmadı;

RAB'bi çağırdılar, ama O yanıt vermedi.

43Yerin tozu gibi onları ezdim,

Sokak çamuru gibi ayağımın altında çiğnedim.

44Halkımın çekişmelerinden beni kurtardın,

Uluslara önder olarak beni korudun,

Tanımadığım halklar bana kulluk ediyor.

45Yabancılar bana boyun eğiyor,

Duyar duymaz sözümü dinliyorlar.

46Yabancıların betleri benizleri attı,

Titreyerek[v]

çıkıyorlar kalelerinden.

47RAB yaşıyor! Kayam'a övgüler olsun!

Yücelsin kurtarıcım, Kayam Tanrım!

48O'dur öcümü alan,

Halkları bana bağımlı kılan.

49Düşmanlarımdan kurtarır,

Başkaldıranlardan üstün kılar beni,

Zorbaların elinden alır.

50[*]

Bunun için uluslar arasında sana şükredeceğim, ya RAB,

Adını ilahilerle öveceğim.

51RAB kralını büyük zaferlere ulaştırır,

Meshettiği* krala, Davut'a ve soyuna

Sonsuza dek sevgi gösterir.”

23

Davut'un Son Sözleri

1Davut'un son sözleri şunlardır:

“İşay oğlu Davut,

Tanrı'nın yükselttiği adam,

Yakup'un Tanrısı'nın meshettiği*,

İsrail'in sevilen ezgi okuyucusu şöyle diyor:

2RAB'bin Ruhu benim aracılığımla konuşuyor,

Sözü dilimin ucundadır.

3İsrail'in Tanrısı konuştu,

İsrail'in kayası bana dedi ki,

‘İnsanları doğrulukla

Ve Tanrı korkusuyla yöneten kişi,

4Bulutsuz bir sabah,

Şafakta görünen gün ışığı gibidir,

Parlaklığı yağmurdan sonra topraktan ot bitirir.’

5Soyum da Tanrı'yla böyle değil mi?

O benimle sonsuza dek kalıcı,

Her yönüyle düzenli ve güvenilir bir antlaşma yaptı.

Kesin kurtuluşa ve her dileğime kavuşmamı O sağlamayacak mı?

6Kötülere gelince,

Elle tutulamayan dikenler gibi

Tümü bir yana atılacak.

7Dikenlere dokunan kişi,

Demir bir araçla

Ya da mızrağın sapıyla dokunur.

Dikenler oldukları yerde bütünüyle yakılacak.”

Davut'un Yiğit Askerleri

(1Ta.11:10-41)

8Davut'un yiğit askerlerinin adları şunlardır:

Esnili Adino diye de bilinen üç kişinin önderi Tahkemonlu Yoşeb-Başşevet bir saldırıda sekiz yüz kişiyi öldürdü.

9İkincisi, Ahohlu Dodo oğlu Elazar. Pas-Dammim'de[y]

savaşmak için toplanan Filistliler'e meydan okuyan Davut'un yanındaki üç yiğitten biriydi. İsrailliler o sırada geri çekilmişlerdi. 10Ama Elazar yerinde durdu; eli yorulup kılıca yapışıncaya dek Filistliler'i öldürdü. O gün RAB büyük bir zafer sağladı. İsrailliler yalnız yere serilenleri yağmalamak üzere Elazar'a döndüler.

11Üçüncüsü, Hararlı Age oğlu Şamma'ydı. Filistliler Lahay'daki bir mercimek tarlasının yanında toplandıklarında, İsrailli askerler onların önünden kaçmıştı. 12Ama Şamma tarlanın ortasında durup orayı savunmuş, Filistliler'i öldürmüştü. RAB büyük bir zafer sağlamıştı.

13Biçme zamanı Otuzlar'dan üçü Davut'un yanına, Adullam Mağarası'na gittiler. Bir Filist birliği Refaim Vadisi'nde ordugah kurmuştu. 14Bu sırada Davut hisarda, ikinci Filist birliğiyse Beytlehem'deydi. 15Davut özlemle, “Keşke biri Beytlehem'de kapının yanındaki kuyudan bana su getirse!” dedi. 16Bu Üçler Filist ordugahının ortasından geçerek Beytlehem'de kapının yanındaki kuyudan su çekip Davut'a getirdiler. Ama Davut içmek istemedi; suyu yere dökerek RAB'be sundu. 17“Ya RAB, bunu yapmak benden uzak olsun!” dedi, “Canlarını tehlikeye atıp giden bu üç kişinin kanını mı içeyim?” Bu yüzden suyu içmek istemedi.

Bu üç kişinin yiğitliği işte böyleydi.

18Yoav'ın kardeşi, Seruya oğlu Avişay Üçler'in önderiydi. Mızrağını kaldırıp üç yüz kişiyi öldürdü. Bu yüzden Üçler kadar ünlendi. 19Üçler'in en saygın kişisiydi ve onların önderi oldu. Ama Üçler'den sayılmadı.

20Yehoyada oğlu Kavseelli Benaya yürekli bir savaşçıydı. Büyük işler başardı. Aslan yürekli iki Moavlı'yı öldürdü. Ayrıca karlı bir gün çukura inip bir aslan öldürdü. 21İri yarı bir Mısırlı'yı da öldürdü. Mısırlı'nın elinde mızrak vardı. Benaya sopayla onun üzerine yürüdü. Mızrağı elinden kaptığı gibi onu kendi mızrağıyla öldürdü. 22Yehoyada oğlu Benaya'nın yaptıkları bunlardır. Bu sayede o da üç yiğitler kadar ünlendi. 23Benaya Otuzlar arasında saygın bir yer edindiyse de, Üçler'den sayılmadı. Davut onu muhafız birliği komutanlığına atadı.

24Otuzlar'ın arasında sayılan ötekiler şunlardır:

Yoav'ın kardeşi Asahel,

Beytlehemli Dodo oğlu Elhanan,

25İkisi de Harotlu olan Şamma ve Elika,

26Paletli Heles, Tekoalı İkkeş oğlu İra,

27Anatotlu Aviezer, Huşalı Mevunnay,

28Ahohlu Salmon, Netofalı Mahray,

29Netofalı Baana oğlu Helev,

Benyaminoğulları'ndan Givalı Rivay oğlu İttay,

30Piratonlu Benaya, Gaaş vadilerinden Hidday,

31Arvalı Avialvon, Barhumlu Azmavet,

32Şaalbonlu Elyahba, Yaşan'ın oğulları ve Yonatan,

33Hararlı Şamma, Hararlı Şarar oğlu Ahiam,

34Maakalı Ahasbay oğlu Elifelet,

Gilolu Ahitofel oğlu Eliam,

35Karmelli Hesray, Aravlı Paaray,

36Sovalı Natan oğlu Yigal, Gatlı Bani,

37Ammonlu Selek, Seruya oğlu Yoav'ın silah taşıyıcısı Beerotlu Nahray,

38Yattirli İra ve Garev,

39Hititli* Uriya.

Tümü otuz yedi kişiydi.

24

Davut Sayım Yapıyor

(1Ta.21:1-26)

1RAB İsrail halkına yine öfkelendi. Davut'u onlara karşı kışkırtarak, “Git, İsrail ve Yahuda halkını say” dedi. 2Kral, yanında bulunan ordu komutanı Yoav'a şu buyruğu verdi: “Dan'dan Beer-Şeva'ya dek İsrail'in bütün oymaklarına gidip halkı sayın ki, halkın sayısını bileyim.”

3Ama Yoav, “RAB Tanrın halkını yüz kat daha çoğaltsın, efendim kralım da bunu görsün!” diye karşılık verdi, “Ancak, efendim kralım neden bunu istiyor?”

4Gelgelelim kralın sözü Yoav'la birlik komutanlarının sözünden baskın çıktı. Böylece kralın yanından ayrılıp İsrail'de sayım yapmaya gittiler.

5-6Şeria Irmağı'ndan geçerek Aroer yakınında, vadinin ortasındaki kentin güneyinde konakladılar. Oradan Gat'ı, Yazer'i, Gilat'ı, Tahtim-Hodşi topraklarını, Dan-Yaan'ı geçip Sayda'ya vardılar. 7Sonra Sur Kalesi'ne, Hivliler'le Kenanlılar'ın bütün kentlerine uğradılar. Sonunda Yahuda ülkesinin Negev bölgesindeki Beer-Şeva'ya ulaştılar. 8Dokuz ay yirmi gün ülkeyi baştan başa dolaştıktan sonra Yeruşalim'e döndüler. 9Yoav sayımın sonucunu krala bildirdi: İsrail'de kılıç kuşanabilen sekiz yüz bin, Yahuda'daysa beş yüz bin kişi vardı.

10Davut sayım yaptıktan sonra kendisini suçlu buldu ve RAB'be, “Bunu yapmakla büyük günah işledim!” dedi, “Ya RAB, lütfen kulunun suçunu bağışla. Çünkü çok akılsızca davrandım.”

11-12Ertesi sabah Davut uyandığında, RAB Davut'un bilicisi* Peygamber Gad'a şöyle dedi: “Gidip Davut'a de ki, ‘RAB şöyle diyor: Önüne üç seçenek koyuyorum. Bunlardan birini seç de sana onu yapayım.’ ”

13Gad Davut'a gidip durumu anlattı ve şöyle dedi: “Ülkende yedi yıl kıtlık mı olsun? Yoksa seni kovalayan düşmanlarının önünden üç ay kaçmak mı istersin? Ya da ülkende üç gün salgın hastalık mı olsun? Beni gönderene ne yanıt vereyim, şimdi iyice düşün.”

14Davut, “Sıkıntım büyük” diye yanıtladı, “İnsan eline düşmektense, RAB'bin eline düşelim. Çünkü O'nun acıması büyüktür.”

15Bunun üzerine RAB o sabahtan belirlenen zamana dek İsrail ülkesine salgın hastalık gönderdi. Dan'dan Beer-Şeva'ya dek halktan yetmiş bin kişi öldü. 16Melek Yeruşalim'i yok etmek için elini uzatınca, RAB göndereceği yıkımdan vazgeçti. Halkı yok eden meleğe, “Yeter artık! Elini çek” dedi. RAB'bin meleği Yevuslu Aravna'nın harman yerinde duruyordu.17Davut, halkı öldüren meleği görünce, RAB'be, “Günah işleyen benim, ben suç işledim” dedi, “Bu koyunlar ne yaptı ki? Ne olur beni ve babamın soyunu cezalandır.”

18O gün Gad Davut'a gitti. Ona, “Gidip Yevuslu Aravna'nın harman yerinde RAB'be bir sunak kur” dedi. 19Davut Gad'ın sözü uyarınca RAB'bin buyurduğu gibi gitti. 20Aravna bakınca kralla görevlilerinin kendisine doğru yaklaştıklarını gördü. Varıp kralın önünde yüzüstü yere kapandı. 21Sonra, “Efendim kral niçin kulunun yanına geldi?” diye sordu.

Davut, “RAB'be bir sunak kurmak üzere harman yerini senden satın almak için” diye yanıtladı, “Öyle ki, salgın hastalık halkın üzerinden kalksın.”

22Aravna, “Efendim kral uygun gördüğünü alıp RAB'be sunsun” dedi, “İşte yakmalık sunu* için öküzler ve odun için düvenlerle öküzlerin takımları! 23Ey kral, Aravna bütün bunları sana veriyor.” Sonra ekledi: “RAB Tanrın senden hoşnut olsun!”

24Ne var ki kral, “Olmaz!” dedi, “Senden malını kesinlikle bir ücret karşılığında satın alacağım. Çünkü Tanrım RAB'be karşılığını ödemeden yakmalık sunular sunmam.”

Böylece Davut harman yerini ve öküzleri elli şekel[z]

gümüş karşılığında satın aldı. 25Davut orada RAB'be bir sunak kurup yakmalık sunuları* ve esenlik sunularını* sundu. RAB de ülkeyle ilgili yakarıyı yanıtladı ve salgın hastalık İsrail'den kaldırıldı.

[*]

1:6-10 1Sa.31:1-6; 1Ta.10:1-6

[*]

1:18 Yşu.10:13

[*]

2:2 1Sa.25:42-43

[*]

2:4 1Sa.31:11-13

[h]

2:16 “Helkat-Hassurim”: “Kılıç alanı” anlamına gelir.

ı

2:29 “Bitron yolundan” ya da “Sabah boyunca yürüyerek”.

[*]

3:9-10 1Sa.15:28

[*]

3:14 1Sa.18:27

[*]

4:4 2Sa.9:3

[*]

4:9-10 2Sa.1:1-16

[*]

5:4-5 1Kr.2:11; 1Ta.3:4; 29:27

[*]

5:6 Yşu.15:63; Hak.1:21

[i]

5:20 “Baal-Perasim”: “Yarıp geçen Efendi” anlamına gelir.

[*]

6:2 Çık.25:22

[*]

6:3-4 1Sa.7:1-2

[j]

6:5 Olası metin “Lir, çenk, tef, çıngırak ve ziller eşliğinde ezgiler okuyarak var güçleriyle” (bkz. Septuaginta, Kumran, 1Ta.13:8), Masoretik metin “Çam ağacından yapılmış her türlü çalgılar, lir, çenk, tef, çıngırak ve ziller çalarak”.

[k]

6:8 “Peres-Uzza”: “Uzza'nın cezası” anlamına gelir.

[*]

6:11 1Ta.26:4-5

[*]

6:19-20 1Ta.16:43

[l]

7:5 Bu bölümdeki 5,6,7,10-11,13,16,19,25,26,27 ve 29 ayetlerinde geçen İbranice “Beyt” sözcüğü, “tapınak”, “konut” ve “soy” olarak çevrildi.

[*]

7:12-13 Mez.132:11; Elç.2:30

[*]

7:14 1Ta.17:13; 2Ko.6:18; İbr.1:5; Va.21:7

[*]

8:13 Mez.60:0

[*]

9:1 1Sa.20:15-17

[*]

9:3 2Sa.4:4

[*]

11:1 1Ta.20:1

[*]

11:21 Hak.9:53

[m]

11:21 “Yerubbeşet”: Yerubbaal ya da Gidyon.

[*]

12:1 Mez.51:0

[*]

12:11-12 2Sa.16:22

[n]

12:24-25 “Yedidyah”: “RAB tarafından sevilen” anlamına gelir.

[o]

12:30 “Ammon Kralı'nın” ya da “Ammon'un ilahı Molek'in*”.

ö

12:30 “Bir talant”: Yaklaşık 34.5 kg.

[*]

13:37 2Sa.3:3

[p]

14:26 “Krallık ölçüsüne göre iki yüz şekel”: Yaklaşık 2.5 kg.

[r]

15:7 Bazı Septuaginta elyazmaları ve Süryanice “Dört yıl”, Masoretik metin “Kırk yıl”.

[s]

15:8 Bazı Septuaginta elyazmaları “Hevron'da”. Bu ad Masoretik metinde geçmemektedir.

ş

15:27 Masoretik metin “Sen bilici değil misin?”, Septuaginta “Bakın”.

[t]

15:27 “Oğlun”: Masoretik metin “Oğlun ... iki oğlunu”.

[*]

16:1 2Sa.9:9-10

[*]

16:22 2Sa.12:11-12

[u]

17:25 Bazı Septuaginta elyazmaları ve 1Ta.2:17 “İsmaili”, Masoretik metin “İsrailli”.

[*]

19:16 2Sa.16:5-13

[*]

19:24 2Sa.9:1-13; 16:1-4

[*]

19:31 2Sa.17:27-29

[*]

20:1 1Kr.12:16; 2Ta.10:16

[*]

20:3 2Sa.16:22

[*]

21:2 Yşu.9:3-15

[*]

21:7 1Sa.20:15-17; 2Sa.9:1-7

[*]

21:12 1Sa.31:8-13

ü

21:16-17 “Üç yüz şekel”: Yaklaşık 3.5 kg.

[*]

22:34 İbr.3:19

[v]

22:46 Olası metin “Titreyerek” (bkz. Mez.18:45), Masoretik metin “Silah kuşanarak”.

[*]

22:50 Rom.15:8-9

[y]

23:9 “Pas-Dammim'de”: Masoretik metin “Orada” (bkz. 1Ta.11:13).

[z]

24:24 “Elli şekel”: Yaklaşık 575 gr.

1.Krallar

GİRİŞ

İsrail'de Samuel kitaplarıyla başlayan krallığın tarihine 1.Krallar Kitabı'nda devam edilir. Kitabı üç bölüme ayırabiliriz:

1. Süleyman'ın İsrail Kralı olması, babası Davut'un ölümü.

2. Süleyman'ın krallığı ve yaptığı işler, özellikle Yeruşalim'de yaptırdığı tapınak.

3. Krallığın kuzey (İsrail) ve güney (Yahuda) krallığı olarak ikiye bölünmesi ve İ.Ö. 9. yüzyılın ortalarına kadar krallıkları yöneten kralların tarihi.

1.ve 2.Krallar kitaplarında her kral Tanrı'ya bağlı olup olmamasına göre değerlendiriliyor, ulusal başarı bu bağlılığa dayanıyor, putperestlikle sadakatsizlik felaketin öncüsü olarak görülüyor. Kuzey kralları zorluklar karşısında Tanrı'ya bağlı kalmayıp başarısız olurken, güney kralları yer yer daha başarılı olur.

Kitaplardaki önemli olaylardan biri Rab'bin yürekli peygamberlerinin halkı putlara tapmamaları ve Tanrı'ya itaatsizlik etmemeleri için uyarmalarıdır. Özellikle İlyas'ın, Baal'ın peygamberleriyle yaptığı savaşımın öyküsü büyük önem taşır (18. bölüm).

1. ve 2. Krallar kitapları Septuaginta'da 3. ve 4. Krallar diye bilinir.

Ana Hatlar:

1:1-2:12 Davut'un krallığının sonu

2:13-46 Süleyman'ın kral olması

3:1-11:43 Süleyman'ın krallığı

a. 3:1-4:34 Krallığın ilk yılları

b. 5:1-8:66 Tapınağın yapımı

c. 9:1-11:43 Krallığın son yılları

12:1-22:53 Bölünen krallıklar

a. 12:1-14:20 Kuzeydeki oymakların ayaklanması

b. 14:21-16:34 Yahuda ve İsrail krallıkları

c. 17:1-19:21 Peygamber İlyas

ç. 20:1-22:40 İsrail Kralı Ahav

d. 22:41-53 Yahuda Kralı Yehoşafat'la İsrail Kralı Ahazya

1

Kral Davut'un Son Yılları

1Yıllar geçmiş, Kral Davut yaşlanmıştı. Üstünü örtülerle örtmelerine karşın ısınamıyordu. 2Görevlileri, “Efendimiz kral!” dediler, “Yanında kalıp sana bakacak, koynunda yatıp seni ısıtacak genç bir kız arayalım.”

3Görevliler bütün İsrail'i aradılar; sonunda Şunemli Avişak adında genç ve güzel bir kız bulup krala getirdiler. 4Çok güzel olan genç kız, krala bakıp hizmet etti. Ama kral ona hiç dokunmadı.

Adoniya Kendini Kral İlan Ediyor

5[*]

Hagit'in oğlu Adoniya kral olmayı düşünüyordu. Bu amaçla ortaya çıkıp kendine savaş arabaları, atlılar ve önünde koşacak elli muhafız buldu. 6Babası Davut hiçbir zaman, “Neden şöyle ya da böyle davranıyorsun?” diye ona karşı çıkmamıştı. Avşalom'dan sonra dünyaya gelen Adoniya çok yakışıklıydı.

7Adoniya, Seruya oğlu Yoav ve Kâhin* Aviyatar'la görüşüp onların desteğini sağladı. 8Ama Kâhin Sadok, Yehoyada oğlu Benaya, Peygamber Natan, Şimi, Rei ve Davut'un muhafızları ona katılmadılar.

9-10Adoniya, Eyn-Rogel yakınlarında Sohelet Kayası denilen yerde davar, sığır ve besili buzağılar kurban edip bütün kardeşlerini, yani kralın oğullarını ve krala hizmet eden bütün Yahudalılar'ı çağırdı. Ama Peygamber Natan'ı, Benaya'yı, muhafızları ve kardeşi Süleyman'ı çağırmadı.

Süleyman'ın Kral İlan Edilmesi

11[*]

Bunun üzerine Natan, Süleyman'ın annesi Bat-Şeva'ya, “Hagit oğlu Adoniya efendimiz Davut'un haberi olmadan kendini kral ilan etmiş, duymadın mı?” dedi, 12“Şimdi izin ver de sana kendi canınla oğlun Süleyman'ın canını nasıl kurtaracağına ilişkin öğüt vereyim. 13Git Kral Davut'a söyle, ‘Efendim kral, benden sonra oğlun Süleyman kral olacak ve tahtıma o oturacak diye bana ant içmedin mi? O halde neden Adoniya kral oldu?’ 14Sen kralla konuşmanı bitirmeden ben içeri girip sözlerini doğrulayacağım.”

15Bat-Şeva yaşı çok ilerlemiş olan kralın odasına girdiğinde Şunemli Avişak ona hizmet ediyordu. 16Bat-Şeva, kralın önünde diz çöküp yere kapandı. Kral, “Ne istiyorsun?” diye sordu.

17Bat-Şeva şöyle karşılık verdi: “Efendim, ‘Benden sonra oğlun Süleyman kral olacak ve tahtıma oturacak’ diye bana Tanrın RAB adıyla ant içtin. 18Efendim kral, şu anda senin haberin olmadan Adoniya krallığını ilan etti. 19Sayısız sığır, davar ve besili buzağı kurban edip kralın bütün oğullarını, Kâhin Aviyatar'ı ve ordu komutanı Yoav'ı çağırdı, ama kulun Süleyman'ı çağırmadı. 20Efendim kral, bütün İsrail'in gözü sende. Senden sonra tahtına kimin geçeceğini öğrenmek istiyorlar. 21Yoksa sen ölüp atalarına kavuşunca, ben ve oğlum Süleyman suçlu sayılacağız.”

22Bat-Şeva daha kralla konuşurken Peygamber Natan geldi. 23Krala, “Peygamber Natan geldi” dediler. Natan kralın huzuruna çıkıp yüzüstü yere kapandı.

24Sonra, “Efendim kral, senden sonra Adoniya'nın kral olup tahtına geçeceğini söyledin mi?” dedi, 25“Adoniya bugün gidip sayısız sığır, davar ve besili buzağı kurban etmiş; kralın bütün oğullarını, ordu komutanlarını ve Kâhin Aviyatar'ı çağırmış. Şu anda hepsi onun önünde yiyip içiyor ve, ‘Yaşasın Kral Adoniya!’ diye bağırıyor. 26Ama Adoniya beni, Kâhin Sadok'u, Yehoyada oğlu Benaya'yı ve kulun Süleyman'ı çağırmadı. 27Efendim ve kralım, gerçekten bütün bunlara sen mi karar verdin? Yoksa senden sonra tahtına kimin geçeceğini biz kullarına bildirmeden mi bunu yaptın?”

28Kral Davut, “Bana Bat-Şeva'yı çağırın!” dedi. Bat-Şeva kralın huzuruna çıkıp önünde durdu.

29Kral Bat-Şeva'ya, “Beni bütün sıkıntılardan kurtaran, yaşayan RAB'bin adıyla ant içiyorum” dedi, 30“ ‘Benden sonra oğlun Süleyman kral olacak ve tahtıma geçecek’ diye İsrail'in Tanrısı RAB'bin adıyla içtiğim andı bugün yerine getireceğim.”

31O zaman Bat-Şeva kralın önünde diz çöküp yüzüstü yere kapandı ve, “Efendim Kral Davut sonsuza dek yaşasın!” dedi.

32Kral Davut, “Kâhin Sadok'u, Peygamber Natan'ı ve Yehoyada oğlu Benaya'yı bana çağırın” dedi. Hepsi önüne gelince,33kral onlara şöyle dedi: “Efendinizin görevlilerini yanınıza alın ve oğlum Süleyman'ı benim katırıma bindirip Gihon'a götürün. 34Orada Kâhin Sadok ve Peygamber Natan onu İsrail Kralı olarak meshetsinler*. Boru çalıp, ‘Yaşasın Kral Süleyman!’ diye bağırın. 35Onun ardından gidin; çünkü o gelip tahtıma oturacak ve yerime kral olacak. Onu İsrail ve Yahuda'ya yönetici atadım.”

36Yehoyada oğlu Benaya, “Amin” diye karşılık verdi, “Efendim kralın Tanrısı RAB de bu kararı onaylasın. 37RAB, efendim kralla birlikte olduğu gibi Süleyman'la da birlikte olsun ve onun krallığını Davut'un krallığından daha başarılı kılsın.”

38Kâhin Sadok, Peygamber Natan, Yehoyada oğlu Benaya, Keretliler'le Peletliler* gidip Süleyman'ı Kral Davut'un katırına bindirdiler ve Gihon'a kadar ona eşlik ettiler. 39Kâhin Sadok, Kutsal Çadır'dan yağ dolu boynuz kabı alıp Süleyman'ı meshetti. Boru çalınca bütün halk “Yaşasın Kral Süleyman!” diye bağırdı. 40Herkes kaval çalarak Süleyman'ın ardından yürüdü. Öyle sevinçliydiler ki, seslerinden adeta yer sarsılıyordu.

41Adoniya ve yanındaki konuklar yemeklerini bitirirken kalabalığın gürültüsünü duydular. Boru sesini duyan Yoav, “Kentten gelen bu gürültü de ne?” diye sordu. 42Yoav daha sorusunu tamamlamadan, Kâhin Aviyatar oğlu Yonatan çıkageldi. Adoniya ona, “İçeri gir, sen yiğit bir adamsın. İyi haberler getirmiş olmalısın” dedi.

43Yonatan, “Hayır, bu kez farklı” diye karşılık verdi, “Efendimiz Kral Davut, Süleyman'ı kral atadı. 44Kral, Kâhin Sadok, Peygamber Natan, Yehoyada oğlu Benaya ve Keretliler'le Peletliler'in Süleyman'ı kendi katırına bindirip götürmelerini istedi. 45Gihon'a götürülen Süleyman orada Kâhin Sadok'la Peygamber Natan tarafından kral olarak meshedildi. Oradan sevinçle döndüler ve sesleri kentte yankılanmaya başladı. Duyduğunuz sesler onların sesleridir. 46Üstelik Süleyman krallık tahtına oturdu bile. 47Ayrıca efendimiz Kral Davut'u kutlamaya gelen görevlileri, ‘Tanrın, Süleyman'ın adını senin adından daha yüce, krallığını senin krallığından daha başarılı kılsın’ diyorlar. Kral yatağının üzerine kapanarak, 48‘Henüz gözlerim açıkken bugün tahtıma oturacak birini veren İsrail'in Tanrısı RAB'be övgüler olsun’ diyor.”

49Bunun üzerine Adoniya'nın bütün konukları korkuya kapılıp kalktılar, her biri kendi yoluna gitti. 50Adoniya ise, Süleyman'dan korktuğu için, gidip sunağın boynuzlarına sarıldı[a]

. 51Durumu Süleyman'a anlattılar. “Adoniya senden korkuyor” dediler, “Sunağın boynuzlarına sarılmış ve ‘İlk önce Kral Süleyman ben kulunu kılıçla öldürmeyeceğine dair ant içsin’ diyor.”

52Süleyman, “Eğer bana bağlı kalırsa, saçının bir teline bile zarar gelmez” diye yanıtladı, “Ama içinde bir kötülük varsa öldürülür.” 53Sonra Kral Süleyman'ın gönderdiği adamlar Adoniya'yı sunaktan indirip getirdiler. Adoniya gelip önünde yere kapanınca, ona, “Evine dön!” dedi.

2

Davut'un Süleyman'a Verdiği Görevler

1Davut'un ölümü yaklaşınca, oğlu Süleyman'a şunları söyledi: 2“Herkes gibi ben de yakında bu dünyadan ayrılacağım. Güçlü ve kararlı ol. 3Tanrın RAB'bin verdiği görevleri yerine getir. Onun yollarında yürü ve Musa'nın yasasında yazıldığı gibi Tanrı'nın kurallarına, buyruklarına, ilkelerine ve öğütlerine uy ki, yaptığın her şeyde ve gittiğin her yerde başarılı olasın. 4O zaman RAB bana verdiği şu sözü yerine getirecektir: ‘Eğer soyun nasıl yaşadığına dikkat eder, candan ve yürekten bana bağlı kalarak yollarımda yürürse, İsrail tahtından senin soyunun ardı arkası kesilmeyecektir.’

5[*]

graph-definition>

*

“Seruya oğlu Yoav'ın bana ve İsrail ordusunun iki komutanı Ner oğlu Avner'le Yeter oğlu Amasa'ya neler yaptığını biliyorsun. Sanki savaş varmış gibi onları öldürerek barış döneminde kan döktü. Belindeki kemerle ayağındaki çarıklara kan bulaştırdı. 6Sen aklına uyanı yap, ama onun ak saçlı başının esenlik içinde ölüler diyarına gitmesine izin verme.

7[*]

“Gilatlı Barzillay'ın oğullarına iyi davran, sofranda yemek yiyenlerin arasında onlara da yer ver. Çünkü ben ağabeyin Avşalom'un önünden kaçtığım zaman onlar bana yardım etmişlerdi.

8[*]

graph-definition>

*

“Mahanayim'e gittiğim gün beni çok ağır biçimde lanetleyen Benyamin oymağından Bahurimli Gera'nın oğlu Şimi de yanında. Beni Şeria Irmağı kıyısında karşılamaya geldiğinde, ‘Seni kılıçla öldürmeyeceğim’ diye RAB'bin adıyla ona ant içmiştim. 9Ama sen sakın onu cezasız bırakma. Ona ne yapacağını bilecek kadar akıllısın. Onun ak saçlı başını ölüler diyarına kanlar içinde gönder.”

Davut'un Ölümü

(1Ta.29:26-28)

10Davut ölüp atalarına kavuşunca, kendi adıyla bilinen kentte gömüldü. 11[*]

Yedi yıl Hevron'da, otuz üç yıl Yeruşalim'de olmak üzere toplam kırk yıl İsrail'de krallık yaptı. 12[*]

Babası Davut'un tahtına geçen Süleyman'ın krallığı çok sağlam temellere oturmuştu.

Adoniya'nın Ölümü

13Hagit oğlu Adoniya, Süleyman'ın annesi Bat-Şeva'nın yanına gitti. Bat-Şeva ona, “Dostça mı geldin?” diye sordu.

Adoniya, “Dostça” diye karşılık verdi. 14Ve ekledi: “Sana söyleyeceklerim var.”

Bat-Şeva, “Söyle!” dedi.

15Adoniya, “Bildiğin gibi, daha önce krallık benim elimdeydi” dedi, “Bütün İsrail benim kral olmamı bekliyordu. Ancak her şey değişti ve krallık kardeşimin eline geçti. Çünkü RAB'bin isteği buydu. 16Ama benim senden bir dileğim var. Lütfen geri çevirme.”

Bat-Şeva, “Söyle!” dedi.

17Adoniya, “Kral Süleyman seni kırmaz” dedi, “Lütfen ona söyle, Şunemli Avişak'ı bana eş olarak versin.”

18Bat-Şeva, “Peki, senin için kralla konuşacağım” diye karşılık verdi.

19Bat-Şeva, Adoniya'nın dileğini iletmek üzere Kral Süleyman'ın yanına gitti. Süleyman annesini karşılamak için ayağa kalkıp önünde eğildikten sonra tahtına oturdu. Annesi için de sağ tarafına bir taht koydurdu. 20Tahtına oturan annesi, “Senden küçük bir dileğim var, lütfen beni boş çevirme” dedi.

Kral, “Söyle anne, seni kırmam” diye karşılık verdi.

21Bat-Şeva, “Şunemli Avişak ağabeyin Adoniya'ya eş olarak verilsin” dedi.

22Kral Süleyman, “Neden Şunemli Avişak'ın Adoniya'ya verilmesini istiyorsun?” dedi, “Krallığı da ona vermemi iste bari! Ne de olsa o benim büyüğüm. Üstelik Kâhin Aviyatar'la Seruya oğlu Yoav da ondan yana.”

23Bu olay üzerine Kral Süleyman RAB'bin adıyla ant içti: “Eğer Adoniya bu dileğini hayatıyla ödemezse, Tanrı bana aynısını, hatta daha kötüsünü yapsın! 24Beni güçlendirip babam Davut'un tahtına oturtan, verdiği sözü tutup bana bir hanedan kuran, yaşayan RAB'bin adıyla ant içerim ki, Adoniya bugün öldürülecek!” 25Böylece Kral Süleyman Yehoyada oğlu Benaya'yı Adoniya'yı öldürmekle görevlendirdi. Benaya da gidip Adoniya'yı öldürdü.

Aviyatar'ın Sürgüne Gönderilmesi, Yoav'ın Ölümü

26[*]

graph-definition>

*

Kral, Kâhin Aviyatar'a, “Anatot'taki tarlana dön” dedi, “Aslında ölümü hak ettin. Ama seni şimdi öldürmeyeceğim. Çünkü sen babam Davut'un önünde Egemen RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı* taşıdın ve babamın çektiği bütün sıkıntıları onunla paylaştın.” 27[*]

Eli'nin ailesi hakkında RAB'bin Şilo'da söylediği sözün gerçekleşmesi için, Süleyman Aviyatar'ı RAB'bin kâhinliğinden uzaklaştırdı.

28Haber Yoav'a ulaştı. Yoav daha önce ayaklanan Avşalom'u desteklemediği halde Adoniya'yı destekledi. Bu nedenle RAB'bin Çadırı'na kaçtı ve sunağın boynuzlarına sarıldı. 29Yoav'ın RAB'bin Çadırı'na kaçıp sunağın yanında olduğu Kral Süleyman'a bildirildi. Süleyman, Yehoyada oğlu Benaya'ya, “Git, onu vur!” diye buyruk verdi.

30Benaya RAB'bin Çadırı'na gitti ve Yoav'a, “Kral dışarı çıkmanı buyuruyor!” dedi.

Yoav, “Hayır, burada ölmek istiyorum” karşılığını verdi.

Benaya gidip Yoav'ın kendisini nasıl yanıtladığını krala bildirdi.

31Kral, “Onun istediği gibi yap” dedi, “Onu orada öldür ve göm. Yoav'ın boş yere döktüğü kanın sorumluluğunu benim ve babamın soyu üstünden kaldırmış olursun. 32RAB döktüğü kandan ötürü onu cezalandıracaktır. Çünkü Yoav babam Davut'un bilgisi dışında, kendisinden daha iyi ve doğru olan iki kişiyi –İsrail ordusunun komutanı Ner oğlu Avner'le Yahuda ordusunun komutanı Yeter oğlu Amasa'yı– kılıçla öldürdü. 33Böylece dökülen kanlarının sorumluluğu sonsuza dek Yoav'ın ve soyunun üstünde kalacaktır. Ama RAB, Davut'a, soyuna, ailesine ve tahtına sonsuza dek esenlik verecektir.”

34Yehoyada oğlu Benaya gidip Yoav'ı öldürdü. Onu ıssız bir bölgede bulunan kendi evine gömdüler. 35Kral, Yoav'ın yerine Yehoyada oğlu Benaya'yı ordu komutanı yaptı. Aviyatar'ın yerine de Kâhin Sadok'u atadı.

Şimi'nin Ölümü

36Sonra kral haber gönderip Şimi'yi çağırttı. Ona, “Yeruşalim'de kendine bir ev yap ve orada otur” dedi, “Hiçbir yere gitme. 37Oradan ayrılıp Kidron Vadisi'nden öteye geçtiğin gün bil ki öleceksin. Sorumluluk sana ait.”

38Şimi krala, “Efendim kral, peki” diye karşılık verdi, “Kulun olarak söylediklerini aynen yapacağım.” Şimi Yeruşalim'de uzun süre yaşadı.

39Aradan üç yıl geçmişti, Şimi'nin iki kölesi Gat Kralı Maaka oğlu Akiş'in yanına kaçtı. Kölelerin Gat'a kaçtığını Şimi'ye haber verdiler. 40Bunun üzerine Şimi kalkıp eşeğine palan vurdu ve kölelerini aramak üzere Gat'a Akiş'in yanına gitti. Kölelerini bulup Gat'tan geri getirdi.

41Şimi'nin Yeruşalim'den Gat'a gidip döndüğü Süleyman'a anlatılınca, 42Süleyman Şimi'yi çağırttı. “Sana RAB'bin adıyla ant içirmedim mi?” dedi, “ ‘Kalkıp herhangi bir yere gittiğin gün öleceğini bil!’ diye seni uyarmadım mı? Sen de bana: ‘Peki, sözünü dinleyeceğim’ demedin mi? 43Öyleyse neden RAB'bin adına içtiğin anda ve buyruğuma uymadın?”

44Kral, Şimi'ye karşı sözlerini şöyle sürdürdü: “Babam Davut'a yaptığın bütün kötülükleri çok iyi biliyorsun. Bu yaptıklarından dolayı RAB seni cezalandıracak. 45Ama Kral Süleyman kutsanacak ve Davut'un tahtı RAB'bin önünde sonsuza dek kurulu kalacaktır.”

46Kral, Yehoyada oğlu Benaya'ya buyruk verdi. O da gidip Şimi'yi öldürdü.

Böylece Süleyman'ın krallığı iyice pekişti.

3

Süleyman Tanrı'dan Bilgelik İstiyor

(2Ta.1:3-12)

1Süleyman, Mısır Firavunu'nun kızıyla evlendi. Böylece firavunla müttefik oldu. Eşini Davut Kenti'ne götürdü. Kendi sarayı, RAB'bin Tapınağı ve Yeruşalim'in çevre surları tamamlanıncaya kadar orada yaşadılar. 2Halk, hâlâ çeşitli tapınma yerlerinde RAB'be kurban sunuyordu. Çünkü o güne dek RAB'bin adına yapılmış bir tapınak yoktu. 3Süleyman babası Davut'un kurallarına uyarak RAB'be olan sevgisini gösterdi. Ancak hâlâ çeşitli tapınma yerlerinde kurban sunuyor, buhur yakıyordu.

4Tapınma yerlerinin en ünlüsü Givon'daydı. Kral Süleyman oraya giderek sunakta bin yakmalık sunu* sundu. 5RAB Tanrı, Givon'da o gece rüyada Süleyman'a görünüp, “Sana ne vermemi istersin?” diye sordu.

6Süleyman, “Kulun babam Davut'a büyük iyilikler yaptın” diye karşılık verdi, “O sana bağlı, doğru, bütün yüreğiyle dürüst biri olarak yolunda yürüdü. Bugün tahtına oturacak bir oğul vermekle ona büyük bir iyilik daha yapmış oldun.

7“Ya RAB Tanrım! Ben henüz çocuk denecek bir yaşta, yöneticilik nedir bilmezken bu kulunu babam Davut'un yerine kral atadın. 8İşte kulun kendi seçtiğin kalabalık halkın, sayılamayacak kadar büyük bir kalabalığın ortasındadır. 9Bu yüzden bana öyle sezgi dolu bir yürek ver ki, iyi ile kötüyü ayırt edip halkını yönetebileyim. Başka türlü senin bu büyük halkını kim yönetebilir!”

10Süleyman'ın bu isteği Rab'bi hoşnut etti. 11-12Tanrı ona şöyle dedi: “Madem kendin için uzun ömür, zenginlik ve düşmanlarının ölümünü istemedin, bunların yerine adil bir yönetim için bilgelik istedin; isteğini yerine getireceğim. Sana öyle bir bilgelik ve sezgi dolu bir yürek vereceğim ki, benzeri ne senden öncekilerde görülmüştür, ne de senden sonrakilerde görülecektir. 13Sana istemediklerini de vereceğim: Yaşadığın sürece öbür kralların erişemeyeceği bir zenginlik ve onura ulaşacaksın. 14Eğer sen de baban Davut gibi kurallarıma ve buyruklarıma uyup yollarımda yürürsen, sana uzun ömür de vereceğim.”

15Süleyman uyanınca bunun bir rüya olduğunu anladı. Sonra Yeruşalim'e gitti, Rab'bin Antlaşma Sandığı'nın* önünde durup yakmalık sunular ve esenlik sunuları* sundu. Ayrıca bütün görevlilerine de bir şölen verdi.

Süleyman Bilgece Yargılıyor

16Bir gün iki fahişe gelip kralın önünde durdu. 17Kadınlardan biri krala şöyle dedi: “Efendim, bu kadınla ben aynı evde kalıyoruz. Birlikte kaldığımız sırada ben bir çocuk doğurdum. 18İki gün sonra da o doğurdu. Evde yalnızdık, ikimizden başka kimse yoktu. 19Bu kadın geceleyin çocuğunun üzerine yattığı için çocuk ölmüş. 20Gece yarısı, ben kulun uyurken, kalkıp çocuğumu almış, koynuna yatırmış, kendi ölü çocuğunu da benim koynuma koymuş. 21Sabahleyin oğlumu emzirmek için kalktığımda, onu ölmüş buldum. Ama sabah aydınlığında dikkatle bakınca, onun benim doğurduğum çocuk olmadığını anladım.”

22Öbür kadın, “Hayır! Yaşayan çocuk benim, ölü olan senin!” diye çıkıştı.

Birinci kadın, “Hayır! Ölen çocuk senin, yaşayan çocuk benim!” diye diretti. Kralın önünde böyle tartışıp durdular.

23Kral, “Biri, ‘Yaşayan çocuk benim, ölü olan senin’ diyor, öbürü, ‘Hayır! Ölen çocuk senin, yaşayan benim’ diyor. 24O halde bana bir kılıç getirin!” dedi. Kılıç getirilince, 25kral, “Yaşayan çocuğu ikiye bölüp yarısını birine, yarısını öbürüne verin!” diye buyurdu.

26Yüreği oğlunun acısıyla sızlayan, çocuğun gerçek annesi krala, “Aman efendim, sakın çocuğu öldürmeyin! Ona verin!” dedi.

Öbür kadınsa, “Çocuk ne benim, ne de senin olsun, onu ikiye bölsünler!” dedi.

27O zaman kral kararını verdi: “Sakın çocuğu öldürmeyin! Birinci kadına verin, çünkü gerçek annesi odur.”

28Kralın verdiği bu kararı duyan bütün İsrailliler hayranlık içinde kaldı. Herkes adil bir yönetim için Süleyman'ın Tanrı'dan gelen bilgeliğe sahip olduğunu anladı.

4

Süleyman'ın Görevlileri

1Süleyman bütün İsrail'in kralıydı. 2Görevlileri ise şunlardı:

Kâhin: Sadok oğlu Azarya. 3Yazmanlar: Şişa'nın oğulları Elihoref ve Ahiya. Devlet tarihçisi: Ahilut oğlu Yehoşafat.4Ordu komutanı: Yehoyada oğlu Benaya. Kâhinler: Sadok ve Aviyatar. 5Baş vali: Natan oğlu Azarya. Kralın özel danışmanı: Natan oğlu Kâhin Zavut. 6Saray sorumlusu: Ahişar. Angaryacıların başı: Avda oğlu Adoniram.

7Süleyman'ın İsrail'de on iki bölge valisi vardı. Bunlar kralın ve sarayın yiyecek içecek gereksinimini karşılardı. Her vali yılda bir ay bu gereksinimleri karşılamakla yükümlüydü.

8Bu valiler şunlardı: Efrayim'in dağlık bölgesinde Ben-Hur; 9Makaz, Şaalvim, Beytşemeş ve Elon-Beythanan bölgelerinde Ben-Deker; 10Arubbot, Soko ve bütün Hefer bölgesinde Ben-Heset; 11Nafat-Dor bölgesinde Süleyman'ın kızı Tafat'la evli olan Ben-Avinadav; 12Taanak, Megiddo, Yizreel'in altında Saretan'ın yanındaki bütün Beytşean ve Beytşean'dan Avel-Mehola ve Yokmoam'ın ötelerine kadar uzanan bölgede Ahilut oğlu Baana; 13Ramot-Gilat, Gilat'ta Manaşşe oğlu Yair'in yerleşim birimleri ve Başan'daki Argov yöresinde surlar ve tunç* sürgülerle güçlendirilmiş altmış büyük kentin başında Ben-Gever; 14Mahanayim bölgesinde İddo oğlu Ahinadav; 15Naftali bölgesinde Süleyman'ın kızı Basemat'la evlenen Ahimaas; 16Aşer ve Bealot bölgelerinde Huşay oğlu Baana; 17İssakar bölgesinde Paruah oğlu Yehoşafat; 18Benyamin bölgesinde Ela oğlu Şimi; 19Gilat bölgesinde, yani Amorlular'ın Kralı Sihon'la Başan Kralı Og'un eski topraklarında Uri oğlu Gever. Ayrıca Yahuda bölgesinin[b]

tek valisi vardı.

Süleyman'ın Bir Günlük Gereksinimleri

20Yahuda ve İsrail halkı kıyıların kumu kadar kalabalıktı. Herkes yiyip içip sevinç içinde yaşıyordu. 21[*]

Süleyman, Fırat Irmağı'ndan Filist'e, oradan Mısır sınırına kadar bütün ülkelere egemendi. Bu ülkeler Süleyman'ın yaşamı boyunca ona haraç ödeyip hizmet ettiler.

22Süleyman'ın sarayının bir günlük yiyecek gereksinimi şunlardı: Otuz kor[c]

ince, altmış korç

kepekli un; 23onu ahırda, yirmisi çayırda yetiştirilmiş sığır ve yüz koyun; ayrıca geyikler, ceylanlar, karacalar ve semiz kuşlar. 24Tifsah'tan Gazze'ye kadar, Fırat Irmağı'nın batısındaki bütün krallıkları Süleyman yönetiyordu. Her tarafta barış vardı. 25Dan'dan Beer-Şeva'ya kadar Yahuda ve İsrail halkının her bireyi Süleyman'ın yaşamı boyunca kendi asması ve incir ağacı altında güvenlik içinde yaşadı.

26[*]

Süleyman'ın savaş arabalarının atları için dört bin[d]

ahırı ve on iki bin atlısı vardı.

27Bölge valilerinin her biri kendine düşen bir ay boyunca, Kral Süleyman'a ve sofrasına oturan herkese yiyecek sağlar, hiçbir şeyi eksik etmezdi. 28Her vali kendisine verilen buyruk uyarınca, savaş arabalarının atlarıyla öbür atlar için belirli bir yere arpa ve saman getirirdi.

Süleyman'ın Eşsiz Bilgeliği

29Tanrı, Süleyman'a bilgelik, derin bir sezgi, kıyılardaki kum kadar anlayış verdi. 30Süleyman'ın bilgeliği, bütün doğuluların ve Mısırlılar'ın bilgeliğinden daha üstündü. 31[*]

O, Ezrahlı Etan, Mahol'un oğulları Heman, Kalkol ve Darda dahil herkesten daha bilgeydi. Ünü çevredeki bütün uluslara yayılmıştı. 32[*]

Üç bin özdeyişi ve bin beş ezgisi vardı. 33Lübnan sedir ağacından duvarlarda biten mercanköşkotuna kadar bütün ağaçlardan söz ettiği gibi, hayvanlar, kuşlar, sürüngenler* ve balıklardan da söz edebiliyordu. 34Süleyman'ın bilgeliğini duyan dünyanın bütün kralları ona adamlarını gönderirdi. Bütün uluslardan insanlar gelir, Süleyman'ın bilgece sözlerini dinlerdi.

5

Tapınağın Yapım Hazırlıkları

(2Ta.2:1-18)

1Sur Kralı Hiram, Süleyman'ın babası Davut'un yerine kral olarak meshedildiğini* duyunca, elçilerini Süleyman'a gönderdi. Çünkü Davut'la hep dostça geçinmişti. 2Süleyman Hiram'a şu haberi gönderdi: 3“Bildiğin gibi, babam Davut çevresindeki savaşlar yüzünden Tanrısı RAB'bin adına bir tapınak yapamadı. Bu savaşlarda RAB, Davut'un düşmanlarını onun ayakları altına serdi. 4Oysa şimdi Tanrım RAB her yönden bana rahatlık verdi. Ne bir düşmanım var, ne de kötü bir olay. 5[*]

RAB, babam Davut'a, ‘Tahtına oturtacağım oğlun benim adıma bir tapınak yapacak’ diye söz verdi. Ben de Tanrım RAB'bin adına bir tapınak yapmaya karar verdim.

6“Şimdi bana Lübnan'dan sedir ağaçları kesmeleri için adamlarına buyruk ver. Benim adamlarım da seninkilerle birlikte çalışsın. Adamların için istediğin ücreti vereceğim. Aramızda Saydalılar kadar ağaç kesmede usta adamlar olmadığını biliyorsun.”

7Hiram, Süleyman'dan bu haberi alınca çok sevindi ve, “Bugün, o büyük ulusu yönetmek üzere Davut'a bilge bir oğul veren RAB'be övgüler olsun!” dedi.

8Sonra Hiram Süleyman'a şu haberi gönderdi: “Gönderdiğin haberi aldım. Sedir ve çam ağaçlarıyla ilgili bütün dileklerini yerine getireceğim. 9Adamlarım tomrukları Lübnan'dan denize indirecekler, ben de onları sallar halinde bağlatıp belirteceğin yere kadar yüzdüreceğim. Orada adamlarım onları çözer, sen de alıp götürürsün. Sarayımın yiyecek gereksinimini karşılamakla, sen de benim dileğimi yerine getirmiş olursun.”

10Hiram Süleyman'a istediği kadar sedir ve çam tomruğu sağladı. 11Süleyman her yıl Hiram'a sarayının yiyecek gereksinimi olarak yirmi bin kor buğday[e]

, yirmi kor[f]

saf zeytinyağı verirdi. 12RAB, verdiği söz uyarınca, Süleyman'a bilgelik verdi. Süleyman'la Hiram arasında barış vardı. Aralarında bir antlaşma yaptılar.

13Kral Süleyman angaryasına çalıştırmak üzere bütün İsrail'den otuz bin adam topladı. 14Sırayla her ay on binini Lübnan'a gönderiyordu. Bir ay Lübnan'da, iki ay evlerinde kalıyorlardı. Angaryasına çalışan adamların başında Adoniram vardı. 15Süleyman'ın yük taşıyan 70 000, dağlarda taş kesen 80 000 adamı vardı. 16Ayrıca, işin yürümesini sağlayan ve işçileri yöneten 3 300 görevlisi vardı. 17İşçiler, kralın buyruğu uyarınca, tapınağın temelini yontma taşlarla atmak üzere ocaktan büyük ve kaliteli taşlar kesip çıkardılar. 18Süleyman'ın ve Hiram'ın yapıcılarıyla Gevallılar, tapınağın yapımı için taşlarla keresteleri kesip hazırladılar.

6

Tapınağın Yapılışı

(2Ta.3:1-14)

1İsrail halkı Mısır'dan çıktıktan dört yüz seksen yıl sonra, Süleyman, krallığının dördüncü yılının ikinci ayı* olan Ziv ayında RAB'bin Tapınağı'nın yapımına başladı.

2Kral Süleyman'ın RAB için yaptığı tapınağın uzunluğu altmış[g]

, genişliği yirmi[h]

, yüksekliği otuz arşındıı

. 3Tapınağın ana bölümünün önündeki eyvan tapınağın genişliğinde olup yirmi arşındı. Eyvan tapınağın önünden ileriye doğru on arşındı[i]

.4Süleyman tapınakta dışa doğru daralan kafesli pencereler yaptırdı. 5Tapınağın dış cephesine bitişik, ana bölümün ve iç odanın çevresindeki duvarlara bitişik, odalardan oluşan katlar yaptırdı. 6Alt kat beş arşın[j]

, orta kat altı arşın[k]

, üst kat yedi arşın[l]

genişliğindeydi. Kirişler tapınağın duvarlarına girmesin diye duvarların çevresinde dışarıya doğru çıkıntılar bıraktı.

7Tapınağın yapımında kullanılan taşlar taş ocaklarında yontulmuştu. Onun için yapım halindeki tapınakta çekiç ve balta dahil hiçbir demir aletin sesi duyulmadı. 8Aşağı[m]

yan katın girişi tapınağın güneyindeydi. Döner bir merdivenle orta kata, oradan da üçüncü kata çıkılırdı. 9Süleyman tapınağı yapıp tamamladı. Üstünü sedir ağacından direklerle, kalın tahtalarla kapattı. 10Dış duvarlara bitişik katlar tapınağın çevresini kapsıyordu. Her birinin yüksekliği beş arşındı[n]

. Bunlar sedir ağacından kirişlerle tapınağa eklendi.

11RAB, Süleyman'a şöyle seslendi: 12“Bu tapınağı yapmaktasın. Kurallarıma, ilkelerime ve bütün buyruklarıma uyup onlara bağlı kalırsan, baban Davut'a verdiğim sözü senin aracılığınla yerine getireceğim. 13Halkım İsrail'in arasında yaşayıp onları hiç terk etmeyeceğim.”

14Süleyman tapınağı yapıp bitirdi. 15Tapınağın iç duvarlarının yüzeyini sedir ağaçlarıyla döşeyip üstlerini tabandan tavana kadar tahtalarla kapladı. Tapınağın zeminini ise çam tahtalarla döşetti. 16[*]

En Kutsal Yer* olarak adlandırılan iç oda, tapınağın arka bölümünde yapıldı. Tabandan tavana kadar sedir tahtasından oluşan bir duvarla öbür bölümlerden ayrıldı. Bu bölümün uzunluğu yirmi arşındı. 17Bu iç odanın önündeki ana bölümün uzunluğu ise kırk arşındı[o]

. 18Taşlar görünmesin diye tapınağın içi, üzerine sukabağı ve çiçek motifleri oyulmuş sedir tahtalarıyla kaplandı.

19Tapınağın içinde RAB'bin Antlaşma Sandığı'nın* konacağı iç oda hazırlandı. 20Bu odanın içten içe uzunluğu, genişliği ve yüksekliği yirmişer arşındı. Süleyman odayı saf altınla kaplattı. Sunağı da sedir tahtalarla döşetti. 21Tapınağın içini saf altınla kaplattı; iç odanın önüne altın zincirler asıp orayı da altınla kaplattı. 22[*]

Böylece iç odadaki sunak dahil, tapınağın içini tamamen altınla kaplatmış oldu.

23[*]

İç odada her biri on arşın yüksekliğinde, iğde ağacından iki Keruv* yaptı. 24Her kanadı beşer arşın olan Keruv'un açık kanatları bir uçtan öbür uca toplam on arşındı. 25Öbür Keruv'un kanat açıklığı da on arşındı. Her iki Keruv'un da ölçüsü ve görünüşü aynıydı. 26İkisinin de yüksekliği on arşındı. 27Süleyman Keruvlar'ı tapınağın iç odasına yerleştirdi. Keruvlar'dan birinin açık kanadı bir duvara, ötekinin kanadı karşı duvara erişirken, öbür kanatları da odanın ortasında birbirine değiyordu.28Süleyman Keruvlar'ı da altınla kaplattı.

29Tapınağın iç ve dış odalarının bütün duvarlarını kabartma Keruvlar, hurma ağaçları ve çiçek motifleriyle süsletti.30Tapınağın hem iç, hem de dış odasının döşemelerini altınla kaplattı.

31İç odanın girişine iğde ağacından iki kanatlı söveli bir kapı yaptırdı. Söveli kapının genişliği tapınağın genişliğinin beşte biriydiö

. 32İğde ağacından yapılan iki kapı kanadının üstüne kabartma Keruvlar, hurma ağaçları ve çiçek motifleri oydurdu. Keruvlar ve hurma ağaçlarını altınla kaplattı. 33Aynı biçimde ana bölümün girişine de iğde ağacından kapı söveleri yaptırdı. Bu söveli kapı tapınağın genişliğinin dörtte biriydi. 34Ayrıca, çam ağacından, her biri iki kanatlı, katlanabilen iki kapı yaptırdı. 35Bunların da üstüne Keruvlar, hurma ağaçları ve çiçek motifleri oydurdu. Oymaların üzerini düzgün biçimde altınla kaplattı.

36İç avlunun duvarlarını üç sıra yontma taş ve bir sıra sedir ağacı kirişleriyle yaptırdı.

37RAB'bin Tapınağı'nın temeli dördüncü yılın Ziv ayında atıldı. 38On birinci yılın sekizinci ayı olan Bul ayında tapınak tasarlandığı biçimde bütün ayrıntılarıyla tamamlandı. Tapınağın yapımı Süleyman'ın yedi yılını almıştı.

7

Süleyman'ın Sarayı

1Süleyman kendine, yapımı on üç yıl süren bir saray yaptırdı.

2Uzunluğu yüz[p]

, genişliği elli[r]

, yüksekliği otuz arşın[s]

olan Lübnan Ormanı adında bir saray daha yaptırdı. Saray sedir kirişler yerleştirilmiş dört sıra halindeki sedir sütunların üzerine yapılmıştı. 3Sütunların üstündeki kırk beş kirişin üstü sedir tahtalarıyla kaplanmıştı. Bir sıra on beş kirişten oluşuyordu. 4Kafesli pencereler üç sıra halinde birbirine bakacak biçimde yapılmıştı. 5Kapılar ve kapı söveleri dört köşeliydi. Pencereler ise üç sıra halinde birbirine bakacak biçimde yapılmıştı.

6Süleyman elli arşın uzunluğunda otuz arşın genişliğinde sütunlu bir eyvan yaptırdı. Eyvanın önünde sütunlarla desteklenmiş asma tavan vardı.

7Taht Eyvanı'nı, yani kararların verileceği Yargı Eyvanı'nı da yaptırdı. Bu eyvan da baştan aşağı sedir tahtalarıyla kaplıydı. 8[*]

Eyvanın arkasında öbür avludaki kendi oturacağı saray da aynı biçimde yapılmıştı. Süleyman, karısı olan firavunun kızı için de bu eyvanın benzeri bir saray yaptırdı.

9Dışarıdan büyük avluya, temelden çatıya kadar bütün bu yapılar kaliteli taşlarla yapılmıştı. Taşlar testereyle kesilmiş, ön ve arka yüzleri yontulmuş, belirli ölçülere göre hazırlanmıştı. 10Temeller sekizş

ve on arşın[t]

uzunluğunda büyük, seçme taşlardan atılmıştı. 11Üstlerinde belirli ölçülere göre kesilmiş kaliteli taşlar ve sedir kirişler vardı. 12Büyük avlu üç sıra yontma taş ve bir sıra sedir kirişlerinden oluşan bir duvarla çevrilmişti. RAB'bin Tapınağı'nın iç avlusuyla eyvanın duvarları da aynı yapıdaydı.

Hiram'ın Görevi

(2Ta.3:17; 4:2-6,10-5:1)

13Kral Süleyman haber gönderip Sur'dan Hiram'ı getirtti. 14Hiram'ın annesi Naftali oymağından dul bir kadın, babası ise Surlu bir tunç* işçisiydi. Hiram tunç işlemede bilgili, deneyimli, usta biriydi. Gelip Kral Süleyman'ın bütün işlerini yaptı.

15Hiram her birinin yüksekliği on sekiz[u]

arşın ve çevresi on iki arşınü

olan iki tunç sütun döktü. 16Sütunların üzerine koymak için beşer arşın[v]

yüksekliğinde dökme tunçtan iki sütun başlığı yaptı. 17-18Sütun başlıklarının her biri ağla kaplanmıştı. Ağın üzeri yedi sıra örgülü zincirle ve iki sıra nar motifiyle bezenmişti. 19Eyvanda bulunan dört arşın[y]

yüksekliğindeki sütun başlıkları da nilüfer biçimindeydi. 20Her iki sütun başlığında, örgülü ağa yakın çıkıntının yukarısında çepeçevre diziler halinde iki yüz nar motifi vardı.

21Hiram sütunları tapınağın eyvanına dikip sağdakine Yakin[z]

, soldakine Boaz[a]

adını verdi. 22Sütun başlıkları nilüfer biçimindeydi. Böylece sütunların işi tamamlanmış oldu.

23Hiram dökme tunçtan on arşın[b]

çapında, beş arşın derinliğinde, çevresi otuz arşın[c]

yuvarlak bir havuz yaptı.

24Havuz, kenarlarının altındaki iki sıra sukabağı motifiyle birlikte dökülmüştü. Her arşında onar tane olan bu motifler havuzu çepeçevre kuşatıyordu.

25Havuz üçü kuzeye, üçü batıya, üçü güneye, üçü de doğuya bakan on iki boğa heykeli üzerine oturtulmuştu. Boğaların sağrıları içe dönüktü. 26Havuzun çeperi dört parmak kalınlığındaydı; kenarları kâse kenarlarını, nilüferleri andırıyordu. İki bin batç

su alıyordu.

27Hiram her biri dört arşın uzunluğunda, dört arşın genişliğinde ve üç arşın[d]

yüksekliğinde on adet tunç ayaklık yaptı.28Ayaklıklar aynalıklarla döşenmiş, aynalıklar da çerçeve içine alınmıştı. 29Aynalıklar aslan, boğa, Keruv* motifleriyle süslenmişti. Çerçeveler de böyleydi, yalnız aslanlarla boğaların üstünde ve altında sarkık çelenk işlemeleri vardı. 30Her bir ayaklığın dört tunç tekerleği ve dingilleri vardı. Dört köşeye de kazan için destekler yapılmıştı. Her dökme destek çelenklerle süslenmişti. 31Ayaklığın üst yüzeyinde kazan için bir arşın[e]

yüksekliğinde yuvarlak çerçeveli bir boşluk vardı. Boşluğun tabanı bir buçuk arşın[f]

genişliğindeydi. Çevresinde oymalar vardı. Ayaklıkların aynalıkları yuvarlak değil, kareydi.

32Aynalıkların altındaki dört tekerleğin dingilleri ayaklıklara bağlıydı. Her tekerleğin çapı bir buçuk arşındı. 33Tekerlekler savaş arabalarının tekerlekleri gibiydi. Dingilleri, jantları, parmakları ve göbeklerinin hepsi dökümdü.

34Her ayaklığın dört köşesinde de kendinden dört destek vardı. 35Ayaklıkların üstünde yarım arşın[g]

yüksekliğinde yuvarlak birer halka vardı. Ayaklıkların başındaki dayanaklar ve yan aynalıklar da ayaklıklara bitişikti. 36Hiram dayanakların ve aynalıklarının genişliği oranında her birinin yüzeyine Keruvlar, aslanlar, hurma ağaçları, çevrelerine de çelenkler oydu. 37Böylece on ayaklığı yaptı; hepsinin dökümü, ölçüsü ve biçimi aynıydı.

38[*]

Hiram ayrıca on ayaklığın üzerine oturan dörder arşın genişliğinde on tunç kazan yaptı. Her kazan kırk bat[h]

su alıyordu. 39Ayaklıkların beşini tapınağın güneyine, beşini kuzeyine yerleştirdi. Havuzu ise tapınağın güneydoğu köşesine yerleştirdi.

40Hiram kazanlar, kürekler, çanaklar yaptı. Böylece Kral Süleyman için üstlenmiş olduğu RAB'bin Tapınağı'yla ilgili bütün işleri tamamlamış oldu:

41İki sütun ve iki yuvarlak sütun başlığı, bu başlıkları süsleyen iki örgülü ağ,

42Sütunların yuvarlak başlıklarını süsleyen iki örgülü ağın üzerini ikişer sıra halinde süsleyen dört yüz nar motifi,

43On kazan ve ayaklıkları,

44Havuz ve havuzu taşıyan on iki boğa heykeli,

45Kovalar, kürekler, çanaklar.

Hiram'ın Kral Süleyman için RAB'bin Tapınağı'na yaptığı bütün bu eşyalar parlak tunçtandı.

46Kral bunları Şeria Ovası'nda, Sukkot ile Saretan arasındaki killi topraklarda döktürmüştü. 47Eşyalar o kadar çoktu ki, Süleyman hepsini tartmadı. Kullanılan tuncun hesabı tutulmadı.

48[*]

graph-definition>

*

Süleyman'ın RAB'bin Tapınağı için yaptırdığı altın eşyalar şunlardı:

Sunak, ekmeklerin Tanrı'nın huzuruna konduğu masa,

49[*]

İç odanın girişine, beşi sağa, beşi sola yerleştirilen saf altın kandillikler, çiçek süslemeleri, kandiller, maşalar,

50Saf altın taslar, fitil maşaları, çanaklar, tabaklar, buhurdanlar.

Tapınaktaki iç odanın, yani En Kutsal Yer'in* ve ana bölümün kapı menteşeleri de altındandı.

51[*]

RAB'bin Tapınağı'nın yapımı tamamlanınca Kral Süleyman, babası Davut'un adadığı altın, gümüş ve öbür eşyaları getirip tapınağın hazine odalarına yerleştirdi.

8

Antlaşma Sandığı'nın Tapınağa Getirilmesi

(2Ta.5:2-6:2)

1[*]

Kral Süleyman RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı* Davut Kenti olan Siyon'dan getirmek üzere İsrail halkının ileri gelenleriyle bütün oymak ve boy başlarını Yeruşalim'e çağırdı. 2Hepsi yedinci ay* olan Etanim ayındaki bayramda Kral Süleyman'ın önünde toplandı. 3İsrail'in bütün ileri gelenleri toplanınca, bazı kâhinler Antlaşma Sandığı'nı yerden kaldırdılar.4Sandığı, Buluşma Çadırı'nı ve çadırdaki bütün kutsal eşyaları kâhinlerle Levililer tapınağa taşıdılar. 5Kral Süleyman ve bütün İsrail topluluğu Antlaşma Sandığı'nın önünde sayısız davar ve sığır kurban etti.

6Kâhinler RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı tapınağın iç odasına, En Kutsal Yer'e* taşıyıp Keruvlar'ın* kanatlarının altına yerleştirdiler. 7Keruvlar'ın kanatları sandığın konduğu yerin üstüne kadar uzanıyor ve sandığı da, sırıklarını da örtüyordu.8Sırıklar öyle uzundu ki, uçları iç odanın önündeki Kutsal Yer'den* görünüyordu. Ancak dışarıdan görünmüyordu. Bunlar hâlâ oradadır. 9[*]

Sandığın içinde Musa'nın Horev Dağı'nda koyduğu iki taş levhadan başka bir şey yoktu. Bunlar Mısır'dan çıkışlarında RAB'bin İsrailliler'le yaptığı antlaşmanın taş levhalarıydı.

10[*]

Kâhinler Kutsal Yer'den çıkınca, RAB'bin Tapınağı'nı bir bulut doldurdu. 11Bu bulut yüzünden kâhinler görevlerini sürdüremediler. Çünkü RAB'bin görkemi tapınağı doldurmuştu.

Süleyman'ın Halka Verdiği Söylev

(2Ta.6:1-11)

12O zaman Süleyman şöyle dedi:

“Ya RAB, karanlık bulutlarda otururum demiştin. 13Senin için görkemli bir tapınak, sonsuza dek yaşayacağın bir konut yaptım.”

14Kral ayakta duran bütün İsrail topluluğuna dönerek onları kutsadıktan sonra şöyle dedi: 15“Babam Davut'a verdiği sözü tutan İsrail'in Tanrısı RAB'be övgüler olsun! RAB demişti ki, 16[*]

‘Halkım İsrail'i Mısır'dan çıkardığım günden bu yana, içinde bulunacağımı

bir tapınak yaptırmak için İsrail oymaklarına ait kentlerden hiçbirini seçmedim. Ancak halkım İsrail'i yönetmesi için Davut'u seçtim.’

17[*]

“Babam Davut İsrail'in Tanrısı RAB'bin adına bir tapınak yapmayı yürekten istiyordu. 18Ama RAB, babam Davut'a, ‘Adıma bir tapınak yapmayı yürekten istemen iyi bir şey’ dedi, 19[*]

‘Ne var ki, adıma yapılacak bu tapınağı sen değil, öz oğlun yapacak.’

20“RAB verdiği sözü yerine getirdi. RAB'bin sözü uyarınca, babam Davut'tan sonra İsrail tahtına ben geçtim ve İsrail'in Tanrısı RAB'bin adına tapınağı ben yaptırdım. 21Ayrıca, RAB'bin atalarımızı Mısır'dan çıkardığında onlarla yaptığı antlaşmanın içinde korunduğu sandık için tapınakta bir yer hazırladım.”

Süleyman'ın Duası

(2Ta.6:12-42)

22Süleyman RAB'bin sunağının önünde, İsrail topluluğunun karşısında durup ellerini göklere açtı. 23“Ya RAB, İsrail'in Tanrısı, yerde ve gökte sana benzer başka tanrı yoktur” dedi, “Bütün yürekleriyle yolunu izleyen kullarınla yaptığın antlaşmaya bağlı kalırsın. 24Ağzınla kulun babam Davut'a verdiğin sözü bugün ellerinle yerine getirdin.

25[*]

“Şimdi, ya RAB, İsrail'in Tanrısı, kulun babam Davut'a verdiğin öbür sözü de tutmanı istiyorum. Ona, ‘Senin soyundan İsrail tahtına oturacakların ardı arkası kesilmeyecektir; yeter ki, çocukların önümde senin gibi dikkatle yürüsünler’ demiştin. 26Ey İsrail'in Tanrısı, şimdi kulun babam Davut'a verdiğin sözleri yerine getirmeni istiyorum.

27[*]

“Tanrı gerçekten yeryüzünde yaşar mı? Sen göklere, göklerin göklerine bile sığmazsın. Benim yaptığım bu tapınak ne ki! 28Ya RAB Tanrım, kulunun bugün ettiği duayı, yalvarışı işit; duasına ve yakarışına kulak ver. 29[*]

Gözlerin gece gündüz, ‘Orada bulunacağım!’ dediğin bu tapınağın üzerinde olsun. Kulunun buraya yönelerek ettiği duayı işit. 30Buraya yönelerek dua eden kulunun ve halkın İsrail'in yalvarışını işit. Göklerden, oturduğun yerden kulak ver; duyunca bağışla.

31“Biri komşusuna karşı günah işleyip ant içmek zorunda kaldığında, gelip bu tapınakta, senin sunağının önünde ant içerse, 32göklerden kulak ver ve gereğini yap. Suçlunun cezasını vererek, suçsuzu haklı çıkararak kullarını yargıla.

33“Sana karşı günah işlediği için düşmanlarına yenik düşen halkın İsrail yine sana döner, adını anar, bu tapınakta dua edip yakararak önüne çıkarsa, 34göklerden kulak ver, halkın İsrail'in günahını bağışla. Onları atalarına verdiğin ülkeye yine kavuştur.

35“Halkın sana karşı günah işlediği için gökler kapanıp yağmur yağmazsa, sıkıntıya düşen halkın buraya yönelip dua eder, adını anar ve günahlarından dönerse, 36göklerden kulak ver; kullarının, halkın İsrail'in günahlarını bağışla. Onlara doğru yolda yürümeyi öğret, halkına mülk olarak verdiğin ülkene yağmurlarını gönder.

37“Ülkeyi kıtlık, salgın hastalık, samyeli, küf, tırtıl ya da çekirgeler kavurduğunda, düşmanlar kentlerden birinde halkını kuşattığında, herhangi bir felaket ya da hastalık ortalığı sardığında, 38halkından bir kişi ya da bütün halkın İsrail başına gelen felaketi ayrımsar, dua edip yakararak ellerini bu tapınağa doğru açarsa, 39göklerden, oturduğun yerden kulak ver ve bağışla. İnsanların yüreklerini yalnızca sen bilirsin. Onlara yaptıklarına göre davran ki, 40atalarımıza verdiğin bu ülkede yaşadıkları sürece senden korksunlar.

41“Halkın İsrail'den olmayan, ama senin yüce adını, 42gücünü, kudretini duyup uzak ülkelerden gelen yabancılar bu tapınağa gelip dua ederlerse, 43göklerden, oturduğun yerden kulak ver, yalvarışlarını yanıtla. Öyle ki, dünyanın bütün ulusları, halkın İsrail gibi, senin adını bilsin, senden korksun ve yaptırdığım bu tapınağın sana ait olduğunu[i]

öğrensin.

44“Halkın düşmanlarına karşı gösterdiğin yoldan savaşa giderken sana, seçtiğin bu kente ve adına yaptırdığım bu tapınağa yönelip dua ederse, 45dualarına, yakarışlarına göklerden kulak ver ve onları kurtar.

46“Sana karşı günah işlediklerinde –günah işlemeyen tek kişi yoktur– sen öfkelenip onları yakın ya da uzak bir ülkeye tutsak olarak götürecek düşmanlarının eline teslim edersen, 47onlar da tutsak oldukları ülkede pişmanlık duyup günahlarından döner, ‘Günah işledik, yoldan sapıp kötülük yaptık’ diyerek sana yakarırlarsa, 48tutsak oldukları ülkede candan ve yürekten sana dönerlerse, atalarına verdiğin ülkelerine, seçtiğin kente ve adına yaptırdığım tapınağına yönelip dua ederlerse, 49göklerden, oturduğun yerden dualarına, yakarışlarına kulak ver, onları kurtar. 50Sana karşı günah işlemiş olan halkını ve işledikleri bütün suçları bağışla. Düşmanlarının onlara acımasını sağla. 51Çünkü onlar demir eritme ocağından, Mısır'dan çıkardığın kendi halkın, kendi mirasındır.

52“Sana her yalvarışlarında onlara kulak ver, bu kulunun ve halkın İsrail'in yalvarışlarını dinle. 53Ey Egemen RAB, atalarımızı Mısır'dan çıkardığında kulun Musa aracılığıyla dediğin gibi, onları dünyanın bütün halkları arasından kendine miras olarak seçtin.”

54Süleyman, RAB'be duasını ve yalvarışını bitirince, elleri göklere açık, dizleri üzerine çökmüş olduğu RAB'bin sunağının önünden kalktı. 55Ayakta durup bütün İsrail topluluğunu yüksek sesle şöyle kutsadı:

56[*]

“Sözünü tutup halkı İsrail'e esenlik veren RAB'be övgüler olsun. Kulu Musa aracılığıyla verdiği iyi sözlerin hiçbiri boşa çıkmadı. 57Tanrımız RAB atalarımızla olduğu gibi bizimle de olsun ve bizi hiç bırakmasın, bizden ayrılmasın. 58Bütün yollarını izlememiz, atalarımıza verdiği buyruklara, kurallara, ilkelere uymamız için RAB yüreklerimizi kendine yöneltsin.59Ya RAB Tanrımız, önünde yalvarırken söylediğim bu sözleri gece gündüz anımsa. Kulunu ve halkın İsrail'i her durumda koru. 60Sonunda dünyanın bütün ulusları bilsinler ki, tek Tanrı RAB'dir ve O'ndan başka Tanrı yoktur. 61Bugünkü gibi O'nun kurallarına göre yaşamak ve buyruklarına uymak için bütün yüreğinizi Tanrımız RAB'be adayın.”

Tapınağın Adanması

(2Ta.7:4-10)

62Kral ve bütün İsrail halkı RAB'bin önünde kurban kestiler. 63Süleyman, esenlik kurbanı olarak RAB'be yirmi iki bin sığır, yüz yirmi bin davar kurban etti. Böylece kral ve bütün İsrail halkı, RAB'bin Tapınağı'nı adama işini tamamlamış oldu.64Aynı gün kral, tapınağın önündeki avlunun orta kısmını da kutsadı. Yakmalık sunuları*, tahıl sunularını* ve esenlik sunularının* yağlarını orada sundu. Çünkü RAB'bin önündeki tunç* sunak yakmalık sunuları, tahıl sunularını ve esenlik sunularının yağlarını alamayacak kadar küçüktü.

65Süleyman, Levo-Hamat'tan Mısır Vadisi'ne kadar her yerden gelen İsrailliler'in oluşturduğu büyük toplulukla birlikte Tanrımız RAB'bin önünde art arda yedişer gün, toplam on dört gün bayram yaptı. 66Kral sekizinci gün halkı evlerine gönderdi. Onlar da kralı kutsayıp RAB'bin, kulu Davut ve halkı İsrail için yapmış olduğu bütün iyiliklerden dolayı sevinç duyarak mutluluk içinde evlerine döndüler.

9

Rab Süleyman'a Yine Görünüyor

(2Ta.7:11-22)

1Süleyman RAB'bin Tapınağı'nı, sarayı ve yapmayı istediği bütün işleri bitirince, 2[*]

RAB daha önce Givon'da olduğu gibi ona yine görünerek 3şöyle dedi: “Duanı ve yakarışını duydum. Adım sürekli orada bulunsun diye yaptığın bu tapınağı kutsal kıldım. Gözlerim onun üstünde, yüreğim her zaman orada olacaktır. 4Sana gelince, baban Davut'un yaptığı gibi, bütün yüreğinle ve doğrulukla yollarımı izler, buyurduğum her şeyi yapar, kurallarıma ve ilkelerime uyarsan, 5[*]

baban Davut'a, ‘İsrail tahtından senin soyunun ardı arkası kesilmeyecektir’ diye verdiğim sözü tutup krallığını sonsuza dek pekiştireceğim.

6“Ama siz ya da çocuklarınız yollarımdan sapar, buyruklarıma ve kurallarıma uymaz, gidip başka ilahlara kulluk eder, taparsanız, 7size verdiğim bu ülkeden sizi söküp atacağım, adıma kutsal kıldığım bu tapınağı terk edeceğim; İsrail bütün uluslar arasında aşağılanıp alay konusu olacak. 8Bu gösterişli tapınağın önünden geçenler, hayret ve dehşet içinde, ‘RAB bu ülkeyi ve tapınağı neden bu duruma getirdi?’ diye soracaklar. 9Ve, diyecekler ki, ‘İsrail halkı, atalarını Mısır'dan çıkaran Tanrıları RAB'bi terk etti; başka ilahların ardından gitti, onlara tapıp kulluk etti. RAB bu yüzden bütün bu kötülükleri başlarına getirdi.’ ”

Süleyman'ın Öbür Etkinlikleri

(2Ta.8:1-18)

10Süleyman iki yapıyı –RAB'bin Tapınağı'yla kendi sarayını– yirmi yılda bitirdi. 11Bu yapılar için istediği sedir ve çam ağaçlarıyla altını sağlayan Sur Kralı Hiram'a Celile bölgesinde yirmi kent verdi. 12Hiram gidip Süleyman'ın kendisine verdiği kentleri görünce onları beğenmedi. 13Süleyman'a, “Bunlar mı bana verdiğin kentler, kardeşim!” dedi. Bu yüzden o bölge bugün de “Kavul[j]

” diye bilinir. 14Oysa Hiram, Kral Süleyman'a yüz yirmi talant[k]

altın göndermişti.

15Kral Süleyman RAB'bin Tapınağı'nı, kendi sarayını, Millo'yu* ve Yeruşalim'in surlarını yaptırmak; ayrıca Hasor, Megiddo ve Gezer kentlerini onarıp güçlendirmek amacıyla angaryacıları toplamıştı. 16Mısır Firavunu gidip Gezer'i ele geçirmiş ve ateşe vermişti. Orada yaşayan Kenanlılar'ı öldürerek kenti Süleyman'la evlenen kızına armağan etmişti.17Süleyman Gezer'i, Aşağı Beythoron'u, 18Baalat'ı ve kırsal bir bölgede bulunan Tamar'la birlikte 19bütün ambarlı kentleri, ayrıca savaş arabalarıyla atların bulunduğu kentleri de onarıp güçlendirdi. Böylece Yeruşalim'de, Lübnan'da, yönetimi altındaki bütün topraklarda her istediğini yaptırmış oldu.

20İsrail halkından olmayan Amorlular, Hititler*, Perizliler, Hivliler ve Yevuslular'dan artakalanlara gelince, 21Süleyman İsrail halkının tamamen yok edemediği bu insanların soyundan gelip ülkede kalanları angaryaya koştu. Bu durum bugün de sürüyor. 22Ancak Süleyman İsrail halkından hiç kimseye kölelik yaptırmadı. Onlar savaşçı, görevli, komutan, subay, savaş arabalarıyla atlıların komutanı olarak görev yaptılar. 23Süleyman'ın yapılan işlerin başında duran ve çalışanları denetleyen beş yüz elli görevlisi vardı.

24Firavunun kızı, Davut Kenti'nden Süleyman'ın kendisi için yaptırdığı saraya taşındıktan sonra, Süleyman Millo'yu yaptırdı.

25[*]

Süleyman RAB için yaptırdığı sunakta yılda üç kez yakmalık sunular* ve esenlik sunuları* sunardı. Ayrıca RAB'bin önündeki sunağın üstünde buhur da yakardı. Böylece Süleyman tapınağın yapımını tamamlamış oldu.

26Kral Süleyman Edomlular'ın ülkesinde, Kamış Denizi* kıyısında Eylat yakınlarındaki Esyon-Gever'de gemiler yaptırdı.27Hiram denizi bilen gemicilerini Süleyman'ın adamlarıyla birlikte Ofir'e gönderdi. 28Ofir'e giden bu gemiciler, Kral Süleyman'a 420 talant[l]

altın getirdiler.

10

Saba Kraliçesi Süleyman'ı Ziyaret Ediyor

(2Ta.9:1-12)

1[*]

Saba Kraliçesi, RAB'bin adından ötürü Süleyman'ın artan ününü duyunca, onu çetin sorularla sınamaya geldi. 2Çeşitli baharat, çok miktarda altın ve değerli taşlarla yüklü büyük bir kervan eşliğinde Yeruşalim'e gelen kraliçe, aklından geçen her şeyi Süleyman'la konuştu. 3Süleyman onun bütün sorularına karşılık verdi. Kralın ona yanıt bulmakta güçlük çektiği hiçbir konu olmadı. 4-5Süleyman'ın bilgeliğini, yaptırdığı sarayı, sofrasının zenginliğini, görevlilerinin oturup kalkışını, hizmetkârlarının özel giysileriyle yaptığı hizmeti, sakilerini ve RAB'bin Tapınağı'nda sunduğu yakmalık sunuları* gören Saba Kraliçesi hayranlık içinde kaldı.

6Krala, “Ülkemdeyken yaptıklarınla ve bilgeliğinle ilgili duyduklarım doğruymuş” dedi, 7“Ama gelip kendi gözlerimle görünceye dek inanmamıştım. Bunların yarısı bile bana anlatılmadı. Bilgeliğin de, zenginliğin de duyduklarımdan kat kat fazla. 8Ne mutlu adamlarına! Ne mutlu sana hizmet eden görevlilere! Çünkü sürekli bilgeliğine tanık oluyorlar. 9Senden hoşnut kalan, seni İsrail tahtına oturtan Tanrın RAB'be övgüler olsun! RAB İsrail'e sonsuz sevgi duyduğundan, adaleti ve doğruluğu sağlaman için seni kral yaptı.”

10Saba Kraliçesi krala 120 talant[m]

altın, çok büyük miktarda baharat ve değerli taşlar armağan etti. Krala o kadar baharat armağan etti ki, bir daha bu kadar çok baharat görülmedi.

11Bu arada Hiram'ın gemileri Ofir'den altın ve büyük miktarda almug[n]

kerestesiyle değerli taşlar getirdiler. 12Kral, RAB'bin Tapınağı'yla sarayın tırabzanlarını, çalgıcıların lirleriyle çenklerini bu almug kerestesinden yaptırdı. Bugüne dek o kadar almug ağacı ne gelmiş, ne de görülmüştür.

13Kral Süleyman Saba Kraliçesi'nin her isteğini, her dileğini yerine getirdi. Ayrıca ona gönülden kopan birçok armağan verdi. Bundan sonra kraliçe adamlarıyla birlikte oradan ayrılıp kendi ülkesine döndü.

Kral Süleyman'ın Zenginliği

(2Ta.1:14-17; 9:13-28)

14Süleyman'a bir yılda gelen altının miktarı 666 talantı[o]

buluyordu. 15Alım satımla uğraşanlarla tüccarların kazançlarından ve Arabistan'ın bütün krallarıyla İsrail valilerinden gelenler bunun dışındaydı.

16Kral Süleyman her biri altı yüz şekelö

ağırlığında dövme altından iki yüz büyük kalkan yaptırdı. 17Ayrıca her biri üç mina[p]

ağırlığında dövme altından üç yüz küçük kalkan yaptırdı. Kral bu kalkanları Lübnan Ormanı adındaki saraya koydu.

18Kral fildişinden büyük bir taht yaptırıp saf altınla kaplattı. 19Tahtın altı basamağı, arka kısmında yuvarlak bir başlığı vardı. Oturulan yerin iki yanında kollar, her kolun yanında birer aslan heykeli bulunuyordu. 20Altı basamağın iki yanında on iki aslan heykeli vardı. Hiçbir krallıkta böylesi yapılmamıştı. 21Kral Süleyman'ın kadehleriyle Lübnan Ormanı adındaki sarayın bütün eşyaları saf altından yapılmış, hiç gümüş kullanılmamıştı. Çünkü Süleyman'ın döneminde gümüşün değeri yoktu. 22Hiram'ın gemilerinin yanısıra, kralın da denizde ticaret gemileri vardı. Bu gemiler üç yılda bir altın, gümüş, fildişi ve türlü maymunlarla[r]

yüklü olarak dönerlerdi.

23Kral Süleyman dünyanın bütün krallarından daha zengin, daha bilgeydi. 24Tanrı'nın Süleyman'a verdiği bilgeliği dinlemek için bütün dünya onu görmek isterdi. 25Onu görmeye gelenler her yıl armağan olarak altın ve gümüş eşya, giysi, silah, baharat, at, katır getirirlerdi.

26[*]

Süleyman savaş arabalarıyla atlarını topladı. Bin dört yüz savaş arabası, on iki bin atı vardı. Bunların bir kısmını savaş arabaları için ayrılan kentlere, bir kısmını da kendi yanına, Yeruşalim'e yerleştirdi. 27[*]

Krallığı döneminde Yeruşalim'de gümüş taş değerine düştü. Sedir ağaçları Şefela'daki yabanıl incir ağaçları kadar bollaştı. 28[*]

Süleyman'ın atları Mısır ve Keve'den[s]

getirilirdi. Kralın tüccarları atları Keve'den satın alırdı. 29Mısır'dan bir savaş arabası altı yüzş

, bir at yüz elli şekel[t]

gümüşe getirilirdi. Bunları bütün Hitit* ve Aram krallarına satarlardı.

11

Süleyman Tanrı'dan Uzaklaşıyor

1[*]

Kral Süleyman firavunun kızının yanısıra Moavlı, Ammonlu, Edomlu, Saydalı ve Hititli* birçok yabancı kadın sevdi.2[*]

Bu kadınlar RAB'bin İsrail halkına, “Ne siz onların arasına girin, ne de onlar sizin aranıza girsinler; çünkü onlar kesinlikle sizi kendi ilahlarının ardınca yürümek üzere saptıracaklardır” dediği uluslardandı. Buna karşın, Süleyman onlara sevgiyle bağlandı. 3Süleyman'ın kral kızlarından yedi yüz karısı ve üç yüz cariyesi vardı. Karıları onu yolundan saptırdılar.4Süleyman yaşlandıkça, karıları onu başka ilahların ardınca yürümek üzere saptırdılar. Böylece Süleyman bütün yüreğini Tanrısı RAB'be adayan babası Davut gibi yaşamadı. 5Saydalılar'ın tanrıçası Aştoret'e* ve Ammonlular'ın iğrenç ilahı Molek'e* taptı. 6Böylece RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı, RAB'bin yolunda yürüyen babası Davut gibi tam anlamıyla RAB'bi izlemedi. 7Yeruşalim'in doğusundaki tepede Moavlılar'ın iğrenç ilahı Kemoş'a ve Ammonlular'ın iğrenç ilahı Molek'e tapmak için bir yer yaptırdı. 8İlahlarına buhur yakıp kurban kesen bütün yabancı karıları için de aynı şeyleri yaptı.

9-10İsrail'in Tanrısı RAB, kendisine iki kez görünüp, “Başka ilahlara tapma!” demesine karşın, Süleyman RAB'bin yolundan saptı ve O'nun buyruğuna uymadı. Bu yüzden RAB Süleyman'a öfkelenerek, 11“Seninle yaptığım antlaşmaya ve kurallarıma bilerek uymadığın için krallığı elinden alacağım ve görevlilerinden birine vereceğim” dedi, 12“Ancak baban Davut'un hatırı için, bunu senin yaşadığın sürede değil, oğlun kral olduktan sonra yapacağım. 13Ama oğlunun elinden bütün krallığı almayacağım. Kulum Davut'un ve kendi seçtiğim Yeruşalim'in hatırı için oğluna bir oymak bırakacağım.”

Süleyman'ın Düşmanları

14RAB kral soyundan gelen bir düşmanı, Edomlu Hadat'ı Süleyman'a karşı ayaklandırdı. 15Daha önce, Davut Edomlular'la savaşırken, ölüleri gömmeye giden ordu komutanı Yoav Edom'daki bütün erkekleri öldürmüştü. 16Yoav ile İsrailliler Edom'daki erkeklerin hepsini yok edinceye dek, altı ay orada kalmışlardı. 17Ancak genç Hadat, babasının görevlilerinden bazı Edomlular'la birlikte Mısır'a kaçmıştı. 18Sonra Midyan'dan ayrılıp Paran'a gitmişler, oradan bazı Paranlılar'ı da yanlarına alıp Mısır'a, firavunun yanına gelmişlerdi. Firavun Hadat'a barınak, yiyecek ve toprak sağlamıştı.

19Hadat firavunun dostluğunu kazandı. Bunun üzerine firavun, kendi karısı Kraliçe Tahpenes'in kızkardeşini Hadat'la evlendirdi. 20Tahpenes'in kızkardeşi Hadat'a Genuvat adlı bir oğul doğurdu. Tahpenes çocuğu sarayda firavunun çocuklarıyla birlikte büyüttü[u]

.

21Hadat Davut'la ordu komutanı Yoav'ın ölüm haberini Mısır'da duydu. Firavuna, “İzin ver, kendi ülkeme döneyim” dedi.

22Firavun, “Bir eksiğin mi var, neden ülkene dönmek istiyorsun?” diye sordu.

Hadat, “Hayır, ama lütfen gitmeme izin ver” diye yanıtladı.

23Tanrı, efendisi Sova Kralı Hadadezer'den kaçan bir düşmanı, Elyada oğlu Rezon'u Süleyman'a karşı ayaklandırdı.24Davut Sovalılar'a saldırdığında, Rezon çevresine haydutları toplayıp onlara önderlik etmişti. Birlikte Şam'a gitmişler, orada kalıp yönetimi ele geçirmişlerdi. 25Hadat'ın yaptığı kötülüğün yanısıra, Rezon Süleyman yaşadığı sürece İsrail'in düşmanı oldu; Aram'da krallık yaparak İsrail'den nefret etti.

Yarovam'ın Süleyman'a Karşı Ayaklanması

26Efrayim oymağından Nevat oğlu Seredalı Yarovam Kral Süleyman'a karşı ayaklandı. Yarovam Süleyman'ın görevlilerindendi. Annesi Serua adlı dul bir kadındı.

27Yarovam'ın krala karşı ayaklanmasının öyküsü şöyleydi: Süleyman Millo'yu* yaptırıp babası Davut'un Kenti'ndeki surların gediğini kapatmıştı. 28Yarovam çok yetenekli biriydi. Süleyman bu genç adamın ne denli çalışkan olduğunu görünce, Yusuf soyunun bütün ağır işlerinin sorumluluğunu ona verdi.

29Bir gün Yarovam Yeruşalim'in dışına çıktı. Yolda Şilolu Peygamber Ahiya ile karşılaştı. Ahiya yeni giysisini giymişti. İkisi kent dışında yalnızdılar. 30Ahiya üzerindeki giysiyi yırtıp on iki parçaya ayırdı 31ve Yarovam'a, “On parçayı kendine al” dedi, “Çünkü İsrail'in Tanrısı RAB diyor ki, ‘Ben, Süleyman'ın elinden krallığı alıp on oymağı sana vereceğim. 32Ama kulum Davut'un ve İsrail oymaklarının yaşadığı kentler arasından seçtiğim Yeruşalim Kenti'nin hatırı için bir oymağı onda bırakacağım. 33Çünkü Süleyman bana sırt çevirip Saydalılar'ın tanrıçası Aştoret'e*, Moavlılar'ın ilahı Kemoş'a ve Ammonlular'ın ilahı Molek'e* taptı. Kurallarıma, ilkelerime uyup gözümde doğru olanı yapan babası Davut gibi yollarımı izlemedi. 34Ama buyruklarıma, kurallarıma bağlı kalan, seçtiğim kulum Davut'un hatırı için Süleyman'ın elinden bütün krallığı almayacağım. Yaşamı boyunca onu önder yapacağım. 35Ancak krallığı oğlunun elinden alıp on oymağı sana vereceğim. 36[*]

Adımı yerleştirmek için kendime seçtiğim Yeruşalim Kenti'nde kulum Davut için önümde sönmeyen bir ışık olmak üzere Süleyman'ın oğluna bir oymak vereceğim. 37Sana gelince, seni İsrail Kralı yapacağım. İsrail'i dilediğin gibi yöneteceksin. 38Kulum Davut gibi isteklerimi yerine getirir, kurallarıma ve buyruklarıma uyar, gözümde doğru olanı yapar, yollarımı izlersen, seninle birlikte olacağım. Davut'a yaptığım gibi senin için de güçlü bir hanedan kurup İsrail'i sana vereceğim. 39Süleyman'ın günahından ötürü Davut soyunun gururunu kıracağım, ancak sonsuza dek değil.’ ”

Süleyman'ın Ölümü

(2Ta.9:29-31)

40Süleyman Yarovam'ı öldürmeye çalıştı. Ama Yarovam Mısır'a kaçıp Mısır Kralı Şişak'a sığındı. Süleyman'ın ölümüne kadar orada kaldı.

41Süleyman'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptıkları ve bilgeliği Süleyman'ın tarihinde yazılıdır. 42Süleyman kırk yıl süreyle bütün İsrail'i Yeruşalim'den yönetti. 43Süleyman ölüp atalarına kavuşunca babası Davut'un Kenti'nde gömüldü. Yerine oğlu Rehavam kral oldu.

12

İsrailliler Rehavam'a Başkaldırıyor

(2Ta.10:1-19)

1Rehavam Şekem'e gitti. Çünkü bütün İsrailliler kendisini kral ilan etmek için orada toplanmışlardı. 2Kral Süleyman'dan kaçıp Mısır'a yerleşen Nevat oğlu Yarovam bunu duyunca Mısır'da kalmaya karar verdi. 3İsrail topluluğu Yarovam'ı çağırttı. Birlikte gidip Rehavam'a şöyle dediler: 4“Baban üzerimize ağır bir boyunduruk koydu. Ama babanın üzerimize yüklediği ağır yükü ve boyunduruğu hafifletirsen sana kul köle oluruz.”

5Rehavam, “Şimdi gidin, üç gün sonra yine gelin” yanıtını verince halk yanından ayrıldı.

6Kral Rehavam, babası Süleyman'a sağlığında danışmanlık yapan ileri gelenlere, “Bu halka nasıl yanıt vermemi öğütlersiniz?” diye sordu.

7İleri gelenler, “Bugün bu halka hizmet eder, olumlu yanıt verirsen, sana her zaman kul köle olurlar” diye karşılık verdiler.

8Ne var ki, Rehavam ileri gelenlerin öğüdünü reddederek birlikte büyüdüğü genç görevlilerine danıştı: 9“Siz ne yapmamı öğütlersiniz? ‘Babanın üzerimize koyduğu boyunduruğu hafiflet’ diyen bu halka nasıl bir yanıt verelim?”

10Birlikte büyüdüğü gençler ona şu karşılığı verdiler: “Sana ‘Babanın üzerimize koyduğu boyunduruğu hafiflet’ diyen halka de ki, ‘Benim küçük parmağım babamın belinden daha kalındır. 11Babam size ağır bir boyunduruk yüklediyse, ben boyunduruğunuzu daha da ağırlaştıracağım. Babam sizi kırbaçla yola getirdiyse, ben sizi akreplerle yola getireceğim.’ ”

12Yarovam'la bütün halk, kralın, “Üç gün sonra yine gelin” sözü üzerine, üçüncü gün Rehavam'ın yanına geldiler. 13-14İleri gelenlerin öğüdünü reddeden Kral Rehavam, gençlerin öğüdüne uyarak halka sert bir yanıt verdi: “Babamın size yüklediği boyunduruğu ben daha da ağırlaştıracağım. Babam sizi kırbaçla yola getirdiyse, ben sizi akreplerle yola getireceğim.” 15Kral halkı dinlemedi. Çünkü Şilolu Ahiya aracılığıyla Nevat oğlu Yarovam'a verdiği sözü yerine getirmek için RAB bu olayı düzenlemişti.

16[*]

Kralın kendilerini dinlemediğini görünce, bütün İsrailliler,

“İşay oğlu, Davut'la ne ilgimiz,

Ne de payımız var!” diye bağırdılar,

“Ey İsrail halkı, haydi evimize dönelim!

Davut'un soyu başının çaresine baksın.”

Böylece herkes evine döndü.

17Rehavam da yalnızca Yahuda kentlerinde yaşayan İsrailliler'e krallık yapmaya başladı.

18İsrailliler Kral Rehavam'ın gönderdiği angaryacıbaşı Adoram'ı taşa tutup öldürdüler. Bunun üzerine Kral Rehavam savaş arabasına atlayıp Yeruşalim'e kaçtı. 19İsrail halkı, Davut soyundan gelenlere hep başkaldırdı.

20Yarovam'ın Mısır'dan döndüğünü duyunca, bütün İsrailliler haber gönderip kendisini toplantıya çağırdılar ve onu İsrail Kralı ilan ettiler. Yahuda oymağından başka hiç kimse Davut soyunu izlemedi.

Şemaya'nın Peygamberliği

(2Ta.11:1-4)

21Süleyman oğlu Rehavam Yeruşalim'e varınca, İsrail oymaklarıyla savaşıp onları yeniden egemenliği altına almak amacıyla bütün Yahuda ve Benyamin oymaklarından yüz seksen bin seçkin savaşçı topladı.

22Bu arada Tanrı adamı Şemaya'ya Tanrı şöyle seslendi: 23“Süleyman oğlu Yahuda Kralı Rehavam'a, bütün Yahudalılar'a, Benyaminliler'e ve orada yaşayan öteki insanlara şunu söyle: 24‘RAB diyor ki, İsrailli kardeşlerinize saldırmayın, onlarla savaşmayın. Herkes evine dönsün! Çünkü bu olayı ben düzenledim.’ ” RAB'bin bu sözlerini duyan halk O'nun buyruğuna uyup evine döndü.

Beytel ve Dan'daki Altın Buzağılar

25Yarovam Efrayim'in dağlık bölgesindeki Şekem Kenti'ni onarıp orada yaşamaya başladı. Daha sonra oradan ayrılıp Penuel Kenti'ni onardı. 26Yarovam, “Şimdi krallık yine Davut soyunun eline geçebilir” diye düşündü, 27“Eğer bu halk Yeruşalim'e gidip RAB'bin Tapınağı'nda kurbanlar sunarsa, yürekleri efendileri, Yahuda Kralı Rehavam'a döner. Beni öldürüp yeniden Rehavam'a bağlanırlar.”

28[*]

Kral, danışmanlarına danıştıktan sonra, iki altın buzağı yaptırıp halkına, “Tapınmak için artık Yeruşalim'e gitmenize gerek yok” dedi, “Ey İsrail halkı, işte sizi Mısır'dan çıkaran ilahlarınız!” 29Altın buzağılardan birini Beytel, ötekini Dan Kenti'ne yerleştirdi. 30Bu günahtı. Böylece halk buzağıya tapmak için Dan'a kadar gitmeye başladı. 31Yarovam ayrıca tapınma yerlerinde tapınaklar yaptırdı. Levililer'in dışında her türlü insanlardan kâhinler atadı.

32[*]

Yarovam sekizinci ayın on beşinci günü Yahuda'daki bayrama benzer bir bayram başlattı. Dan'daki sunakta ve Beytel'de yaptırdığı altın buzağılara kurbanlar sundu; orada kurmuş olduğu tapınma yerlerine kâhinler yerleştirdi. 33Kendi kendine uydurduğu sekizinci ayın on beşinci günü, Beytel'de yaptırdığı sunağa gitti, kurban sunup buhur yaktı. Ve o günü İsrail halkı için bayram ilan etti.

13

Yahudalı Tanrı Adamı

1Yarovam buhur yakmak için sunağın yanında dururken, bir Tanrı adamı RAB'bin buyruğu üzerine Yahuda'dan Beytel'e geldi. 2[*]

RAB'bin buyruğu uyarınca sunağa karşı şöyle seslendi: “Sunak, ey sunak! RAB diyor ki, ‘Davut'un soyundan Yoşiya adında bir erkek çocuk doğacak. Buhur yakan, tapınma yerlerinde görevli kâhinleri senin üstünde kurban edecek. Üstünde insan kemikleri yakılacak.’ ” 3Aynı gün Tanrı adamı bir belirti göstererek konuşmasını şöyle sürdürdü: “RAB'bin bana açıkladığı belirti şudur: Bu sunak parçalanacak, üstündeki küller çevreye savrulacak.”

4Kral Yarovam, Tanrı adamının Beytel'de sunağa karşı söylediklerini duyunca, elini ona doğru uzatarak, “Yakalayın onu!” diye buyruk verdi. Ancak Tanrı adamına uzattığı eli felç oldu ve düzelmedi. 5Tanrı adamının RAB'bin buyruğuyla gösterdiği belirti uyarınca, sunak parçalandı, üstündeki küller çevreye savruldu.

6O zaman Kral Yarovam, Tanrı adamına, “Lütfen benim için dua et, Tanrın RAB'be yalvar ki, elim eski halini alsın” dedi. Tanrı adamı RAB'be yalvarınca kralın eli iyileşip eski halini aldı.

7Kral, Tanrı adamına, “Benimle eve kadar gel de bir şeyler ye” dedi, “Sana bir armağan vereceğim.”

8Tanrı adamı, “Varlığının yarısını bile versen, seninle gelmem” diye karşılık verdi, “Burada ne yer, ne de içerim. 9Çünkü RAB bana, ‘Orada hiçbir şey yiyip içme ve gittiğin yoldan dönme’ diye buyruk verdi.” 10Böylece Tanrı adamı, Beytel'e gelmiş olduğu yoldan değil, başka bir yoldan gitti.

Beytelli Yaşlı Peygamber

11O sıralarda Beytel'de yaşayan yaşlı bir peygamber vardı. Çocukları gelip o gün Tanrı adamının Beytel'de yaptıklarını ve krala söylediklerini babalarına anlattılar. 12Yaşlı baba, “Tanrı adamı hangi yoldan gitti?” diye sordu. Çocuklar Yahuda'dan gelen Tanrı adamının hangi yoldan gittiğini ona gösterdiler. 13Bunun üzerine yaşlı baba, “Eşeğimi hazırlayın” dedi. Çocuklar eşeğe palan vurunca, binip 14Tanrı adamının ardına düştü. Onun bir yabanıl fıstık ağacının altında oturduğunu görünce, “Yahuda'dan gelen Tanrı adamı sen misin?” diye sordu.

Adam, “Evet, benim” diye karşılık verdi.

15Yaşlı peygamber, “Gel benimle eve gidelim, bir şeyler ye” dedi.

16Tanrı adamı şöyle karşılık verdi: “Yolumdan dönüp seninle gelemem. Burada ne yer, ne de içerim. 17Çünkü RAB bana, ‘Orada hiçbir şey yiyip içme ve gittiğin yoldan dönme’ diye buyruk verdi.”

18Bunun üzerine yaşlı peygamber, “Ben de senin gibi peygamberim” dedi, “RAB'bin buyruğu üzerine bir melek bana, ‘Onu evine götür ve yiyip içmesini sağla’ dedi.” Ne var ki yalan söyleyerek Tanrı adamını kandırdı. 19Böylece Tanrı adamı onunla birlikte geri döndü ve evinde yiyip içmeye başladı.

20Sofrada otururlarken, RAB, Tanrı adamını yolundan döndüren peygambere seslendi. 21O da Yahuda'dan gelen Tanrı adamına şöyle dedi: “RAB diyor ki, ‘Madem RAB'bin sözünü dinlemedin, Tanrın RAB'bin sana verdiği buyruğa uymayıp^22yolundan döndün; sana yiyip içme dediği yerde yiyip içtin, cesedin atalarının mezarlığına gömülmeyecek.’ ”

23Tanrı adamı yiyip içtikten sonra yaşlı peygamber onun için eşeği hazırladı. 24Tanrı adamı giderken yolda bir aslanla karşılaştı. Aslan onu oracıkta öldürdü. Eşekle aslan yere serilen cesedin yanında duruyordu. 25Yoldan geçenler yerde yatan cesetle yanında duran aslanı gördüler. Gidip yaşlı peygamberin yaşadığı kentte gördüklerini anlattılar.

26Tanrı adamını yolundan döndüren yaşlı peygamber olanları duyunca, şöyle dedi: “RAB'bin sözünü dinlemeyen Tanrı adamı budur. Bu yüzden RAB, sözü uyarınca, onun üzerine bir aslan gönderdi. Aslan onu parçalayıp öldürdü.” 27-28Peygamber, çocuklarına, “Eşeği hazırlayın!” dedi. Çocukların hazırladığı eşeğe binip gitti. Eşekle aslanı yerde yatan Tanrı adamının cesedi başında buldu. Ancak aslan cesedi yemediği gibi eşeğe de dokunmamıştı. 29Yaşlı peygamber Tanrı adamının cesedini eşeğin sırtına attı ve ona ağıt yakıp gömmek için kendi kentine götürdü. 30Cesedi kendi mezarına gömdü. “Ah kardeşim!” diyerek ardından ağıt yaktılar.

31Tanrı adamını gömdükten sonra, yaşlı peygamber çocuklarına şöyle dedi: “Ben ölünce beni bu Tanrı adamının yanına gömün, kemiklerimi de onun kemiklerinin yanına koyun. 32Çünkü onun Beytel'deki sunağa ve Samiriye kentlerindeki tapınma yerlerinde bulunan bütün tapınaklara karşı RAB'bin buyruğuyla yaptığı uyarılar kesinlikle yerine gelecektir.”

Yarovam'ın Büyük Günahı

33Bu olaya karşın Yarovam gittiği kötü yoldan ayrılmadı. Yine her türlü insanı tapınma yerlerine kâhin olarak atadı ve buralara kâhin olmak isteyen herkese görev verdi. 34Yarovam'ın soyu günah işledi. Bu günahlar onların yeryüzünden silinip yok edilmesine neden oldu.

14

Yarovam'ın Oğlunun Ölümü

1O sıralarda İsrail Kralı Yarovam'ın oğlu Aviya hastalandı. 2Yarovam, karısına, “Kalk, Yarovam'ın karısı olduğunu anlamamaları için kılığını değiştirip Şilo'ya git” dedi, “Bu halkın kralı olacağımı bana bildiren Peygamber Ahiya orada oturuyor. 3Ona on ekmek, birkaç çörek, bir tulum bal götür. Çocuğa ne olacağını o sana bildirecektir.”

4Yarovam'ın karısı denileni yaptı; kalkıp Şilo'ya, Ahiya'nın evine gitti. Ahiya'nın gözleri yaşlılıktan görmez olmuştu.5RAB, Ahiya'ya şöyle dedi: “Şimdi Yarovam'ın karısı gelecek. Hastalanan oğlunun durumunu senden soracak. Onu söylediğin gibi yanıtlayacaksın. O geldiğinde kendini sana başka biriymiş gibi gösterecek.”

6Ahiya, kapıdan içeri giren kadının ayak seslerini duyunca, “Gel, Yarovam'ın karısı!” dedi, “Neden başka kılığa giriyorsun? Sana kötü haberlerim var. 7Git Yarovam'a de ki, ‘İsrail'in Tanrısı RAB, Ben seni halkın arasından seçip kendi halkıma, İsrailliler'e önder yaptım, diyor, 8Krallığı Davut'un soyundan alıp sana verdim. Ama sen buyruklarıma uyan, gözümde yalnız doğru olanı yapan ve bütün yüreğiyle yollarımı izleyen kulum Davut'a benzemedin. 9Senden önce yaşayanların hepsinden çok kötülük yaptın. Beni reddettin; kendine başka ilahlar buldun, dökme putlar yaparak beni öfkelendirdin.

10[*]

“ ‘Bundan dolayı Yarovam'ın ailesini sıkıntılara sokup İsrail'de onun soyundan gelen genç yaşlıü

bütün erkekleri öldüreceğim. Yarovam'ın ailesini gübre yakarcasına kökünden kurutacağım. 11Yarovam'ın ailesinden kentte ölenleri köpekler, kırda ölenleri yırtıcı kuşlar yiyecek.’ RAB böyle konuştu.

12“Sana gelince, kalk, evine dön. Kente ayak basar basmaz çocuk ölecek. 13Bütün İsrail halkı ağıt yakıp onu gömecek. Yarovam'ın ailesinden yalnız o gömülecek. Çünkü Yarovam ailesi içinde İsrail'in Tanrısı RAB'bi hoşnut eden nitelikler yalnız onda bulundu.

14“RAB İsrail'e bir kral atayacak. Bu kral aynı gün Yarovam'ın ailesine son verecek. Ne zaman mı? Hemen şimdi.15RAB İsrail halkını cezalandıracak. İsrail halkı suda sallanan bir kamışa dönecek. RAB onları atalarına vermiş olduğu bu iyi topraklardan söküp Fırat Irmağı'nın ötelerine dağıtacak. Çünkü Aşera* putlarını dikerek RAB'bi öfkelendirdiler.16Yarovam'ın işlediği ve İsrail halkını sürüklediği günahlar yüzünden RAB İsrail'i terk edecek.”

17Yarovam'ın karısı oradan ayrılıp Tirsa'ya döndü. Evinin eşiğine varınca çocuk öldü. 18Bütün İsrail halkı, RAB'bin kulu Peygamber Ahiya aracılığıyla söylediği söz uyarınca, çocuğu gömüp onun için ağıt yaktı.

Yarovam'ın Ölümü

19Yarovam'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar, nasıl savaştığı, ülkesini nasıl yönettiği İsrail krallarının tarihinde yazılıdır.20Yarovam yirmi iki yıl krallık yaptı. Ölüp atalarına kavuşunca, yerine oğlu Nadav kral oldu.

Rehavam'ın Krallığı

(2Ta.11:5-12:15)

21Süleyman oğlu Rehavam Yahuda Kralı olduğunda kırk bir yaşındaydı. RAB'bin adını yerleştirmek için bütün İsrail oymaklarının yaşadığı kentler arasından seçtiği Yeruşalim Kenti'nde on yedi yıl krallık yaptı. Annesi Ammonlu Naama'ydı.

22Yahudalılar RAB'bin gözünde kötü olanı yaparak, işledikleri günahlarla Tanrı'yı atalarından daha çok öfkelendirdiler.23[*]

Ayrıca kendilerine her yüksek tepenin üstüne ve bol yapraklı her ağacın altına tapınma yerleri, dikili taşlar ve Aşera* putları yaptılar. 24[*]

Ülkedeki putperest törenlerinde fuhuş yapan kadın ve erkekler bile vardı. Yahudalılar RAB'bin İsrail halkının önünden kovduğu ulusların yaptığı bütün iğrençlikleri yaptılar.

25[*]

Rehavam'ın krallığının beşinci yılında Mısır Kralı Şişak Yeruşalim'e saldırdı. 26[*]

Süleyman'ın yaptırmış olduğu altın kalkanlar dahil RAB'bin Tapınağı'nın ve sarayın bütün hazinelerini boşaltıp götürdü. 27Kral Rehavam bunların yerine tunç* kalkanlar yaptırarak sarayın kapı muhafızlarının komutanlarına emanet etti. 28Kral RAB'bin Tapınağı'na her gittiğinde, muhafızlar bu kalkanları taşır, sonra muhafız odasına götürürlerdi.

29Rehavam'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptıkları Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır. 30Rehavam'la Yarovam arasında sürekli savaş vardı. 31Rehavam ölüp atalarına kavuşunca, Davut Kenti'nde atalarının yanına gömüldü. Annesi Ammonlu Naama'ydı. Rehavam'ın yerine oğlu Aviyam kral oldu.

15

Aviyam'ın Krallığı

(2Ta.13:1-14:1)

1Nevat oğlu İsrail Kralı Yarovam'ın krallığının on sekizinci yılında Aviyam Yahuda Kralı oldu. 2Yeruşalim'de üç yıl krallık yaptı. Annesi Avşalom'un kızı Maaka'ydı.

3Babasının kendisinden önce işlemiş olduğu bütün günahlara Aviyam da katıldı. Bütün yüreğini Tanrısı RAB'be adayan atası Davut gibi değildi. 4[*]

Buna karşın Tanrısı RAB, Davut'un hatırına Yeruşalim'i güçlendirmek için kendisinden sonra oğlunu kral atayarak ona Yeruşalim'de bir ışık verdi. 5[*]

Çünkü RAB'bin gözünde doğru olanı yapan Davut, Hititli* Uriya olayı dışında, yaşamı boyunca RAB'bin buyruklarının hiçbirinden sapmamıştı.

6[*]

Rehavam'la Yarovam arasındaki savaş Aviyam'ın yaşamı boyunca sürüp gitti. 7Aviyam'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptıkları Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır. Aviyam'la Yarovam arasındaki savaş sürüp gitti. 8Aviyam ölüp atalarına kavuşunca, Davut Kenti'nde gömüldü, yerine oğlu Asa kral oldu.

Asa'nın Krallığı

(2Ta.15:16-16:6)

9İsrail Kralı Yarovam'ın krallığının yirminci yılında Asa Yahuda Kralı oldu. 10Yeruşalim'de kırk bir yıl krallık yaptı. Büyükannesi Avşalom'un kızı Maaka'ydı. 11Atası Davut gibi RAB'bin gözünde doğru olanı yapan Asa, 12[*]

putperest törenlerinde fuhuş yapan kadın ve erkekleri ülkeden kovdu. Atalarının yapmış olduğu bütün putları yok etti. 13Kral Asa annesi Maaka'nın kraliçeliğini elinden aldı. Çünkü o Aşera* için iğrenç bir put yaptırmıştı. Asa bu iğrenç putu kesip Kidron Vadisi'nde yaktı. 14Ancak puta tapılan yerleri kaldırmadı. Ama yaşamı boyunca yüreğini RAB'be adadı. 15Babasının ve kendisinin adadığı altını, gümüşü ve eşyaları RAB'bin Tapınağı'na getirdi.

16Asa'yla İsrail Kralı Baaşa arasındaki savaş yaşamları boyunca sürüp gitti. 17İsrail Kralı Baaşa Yahuda'ya saldırmaya hazırlanıyordu. Yahuda Kralı Asa'nın topraklarına giriş çıkışı engellemek amacıyla, Rama Kenti'ni güçlendirmeye başladı.

18Bunun üzerine Asa, Şam'da oturan Hezyon oğlu Tavrimmon oğlu Aram Kralı Ben-Hadat'a, RAB'bin Tapınağı'nın ve sarayın hazinelerindeki bütün altın ve gümüşü görevlileri aracılığıyla şu haberle birlikte gönderdi: 19“Babamla baban arasında olduğu gibi seninle benim aramızda da bir antlaşma olsun. Sana armağan olarak gönderdiğim bu altınlara, gümüşlere karşılık, sen de İsrail Kralı Baaşa ile yaptığın antlaşmayı boz, topraklarımdan askerlerini çeksin.”

20Kral Asa'nın önerisini kabul eden Ben-Hadat, komutanlarını İsrail kentlerinin üzerine gönderdi. İyon'u, Dan'ı, Avel-Beytmaaka'yı ve bütün Naftali bölgesiyle birlikte Kinrot'u ele geçirdi. 21Baaşa bunu duyunca Rama'nın yapımını durdurup Tirsa'ya çekildi. 22Kral Asa istisnasız bütün Yahudalılar'ı kapsayan bir çağrı yaptı. Baaşa'nın Rama'nın yapımında kullandığı taşlarla keresteleri alıp götürdüler. Kral Asa bunlarla Benyamin bölgesindeki Geva ve Mispa kentlerini onardı.

23-24Asa'nın krallığı dönemindeki öteki olaylar, başarıları, bütün yaptıkları ve kurduğu kentler Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır. Yaşlılığında ayaklarından hastalanan Asa, ölüp atalarına kavuşunca, atası Davut'un Kenti'nde atalarının yanına gömüldü; yerine oğlu Yehoşafat kral oldu.

Nadav'ın Krallığı

25Yahuda Kralı Asa'nın krallığının ikinci yılında Yarovam oğlu Nadav İsrail Kralı oldu ve İsrail'de iki yıl krallık yaptı. 26O da RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı. Babasının yolunu izledi ve babasının İsrail'i sürüklediği günahlara katıldı.

27Nadav ve İsrail ordusu Filistliler'in Gibbeton Kenti'ni kuşatırken, İssakar oymağından Ahiya oğlu Baaşa, Nadav'a düzen kurup onu Gibbeton'da öldürdü. 28Yahuda Kralı Asa'nın krallığının üçüncü yılında Nadav'ı öldüren Baaşa, onun yerine kral oldu.

29[*]

Baaşa kral olur olmaz, Yarovam'ın bütün ailesini ortadan kaldırdı. RAB'bin, kulu Şilolu Ahiya aracılığıyla söylediği söz uyarınca, Yarovam'ın bütün ailesi yok edildi; sağ kalan olmadı. 30Bütün bunlar İsrail'in Tanrısı RAB'bi öfkelendiren Yarovam'ın işlediği ve İsrail'i sürüklediği günahlar yüzünden oldu.

31Nadav'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptıkları İsrail krallarının tarihinde yazılıdır. 32Yahuda Kralı Asa ile İsrail Kralı Baaşa arasındaki savaş yaşamları boyunca sürüp gitti.

Baaşa'nın Krallığı

33Yahuda Kralı Asa'nın krallığının üçüncü yılında Ahiya oğlu Baaşa Tirsa'da bütün İsrail'in Kralı oldu ve yirmi dört yıl krallık yaptı. 34Baaşa, RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı. Yarovam'ın yolunu izledi ve onun İsrail'i sürüklediği günahlara katıldı.

16

1RAB Hanani oğlu Yehu aracılığıyla İsrail Kralı Baaşa'ya şunları bildirdi: 2“Sen önemsiz biriyken, ben seni halkım İsrail'e önder yaptım. Ama sen Yarovam'ın yolunu izleyip halkım İsrail'i günaha sürükledin. Günahlarınız beni öfkelendirdi. 3Onun için Nevat oğlu Yarovam'a yaptığım gibi, senin ve ailenin kökünü kurutacağım. 4Baaşa'nın ailesinden kentte ölenleri köpekler, kırda ölenleri yırtıcı kuşlar yiyecek.”

5Baaşa'nın krallığı dönemindeki öteki olaylar, yaptıkları ve başarıları İsrail krallarının tarihinde yazılıdır. 6Baaşa ölüp atalarına kavuşunca, Tirsa'da gömüldü ve yerine oğlu Ela kral oldu.

7Baaşa'nın RAB'bin gözünde yaptığı her kötülükten ötürü RAB, Hanani oğlu Peygamber Yehu aracılığıyla ona ve ailesine karşı yargısını bildirdi. Baaşa yaptığı kötülüklerle RAB'bi öfkelendirmiş, Yarovam'ın ailesine benzemiş ve bu aileyi ortadan kaldırmıştı.

Ela'nın Krallığı

8Yahuda Kralı Asa'nın krallığının yirmi altıncı yılında Baaşa oğlu Ela Tirsa'da İsrail Kralı oldu ve iki yıl krallık yaptı.9Savaş arabalarının yarısına komuta eden Zimri adındaki bir görevlisi ona düzen kurdu. Ela o sırada Tirsa'da sarayının sorumlusu Arsa'nın evinde içip sarhoş olmuştu. 10Zimri içeri girip Ela'yı öldürdü ve onun yerine kral oldu. Yahuda Kralı Asa'nın krallığının yirmi yedinci yılıydı.

11Zimri İsrail Kralı olup tahta geçince, Baaşa'nın bütün ailesini yok etti. Dost ve akrabalarından hiçbir erkeği sağ bırakmadı. 12-13Baaşa'yla oğlu Ela, değersiz putlara taptıkları için İsrail'in Tanrısı RAB'bi öfkelendirmişlerdi. Onların işlediği ve İsrail'i sürükledikleri günahlardan dolayı RAB'bin Peygamber Yehu aracılığıyla Baaşa'ya karşı söylediği söz uyarınca, Zimri Baaşa'nın bütün ailesini ortadan kaldırdı.

14Ela'nın krallığı dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptıkları İsrail krallarının tarihinde yazılıdır.

Zimri'nin Krallığı

15Yahuda Kralı Asa'nın krallığının yirmi yedinci yılında Zimri Tirsa'da yedi gün krallık yaptı. İsrail ordusu Filistliler'in Gibbeton Kenti yakınlarında ordugah kurmuştu. 16Ordugahta bulunan İsrailliler, Zimri'nin düzen kurup kralı öldürdüğünü duyunca, ordu komutanı Omri'yi o gün orada İsrail Kralı yaptılar. 17Omri ve yanındaki bütün İsrailliler Gibbeton'dan çıkıp Tirsa'yı kuşattılar. 18Zimri kentin alındığını görünce, sarayın kalesine girip sarayı ateşe verdi ve orada öldü. 19Çünkü o RAB'bin gözünde kötü olanı yapmış, Yarovam'ın yolunu izlemiş, onun işlediği ve İsrail'i sürüklediği günahlara katılmıştı.

20Zimri'nin krallığı dönemindeki öteki olaylar ve krala kurduğu düzen İsrail krallarının tarihinde yazılıdır.

Omri'nin Krallığı

21İsrail halkı ikiye bölündü. Halkın yarısı Ginat'ın oğlu Tivni'yi kral yapmak isterken, öbür yarısı Omri'yi destekliyordu.22Sonunda Omri'yi destekleyenler Ginat oğlu Tivni'yi destekleyenlerden daha güçlü çıktı. Tivni öldü, Omri kral oldu.

23Yahuda Kralı Asa'nın krallığının otuz birinci yılında Omri İsrail Kralı oldu ve altı yılı Tirsa'da olmak üzere toplam on iki yıl krallık yaptı. 24Omri, Şemer adlı birinden Samiriye Tepesi'ni iki talant[v]

gümüşe satın alıp üstüne bir kent yaptırdı. Tepenin eski sahibi Şemer'in adından dolayı kente Samiriye adını verdi.

25RAB'bin gözünde kötü olanı yapan Omri, kendisinden önceki bütün krallardan daha çok kötülük yaptı. 26Nevat oğlu Yarovam'ın bütün yollarını izledi ve onun İsrail'i sürüklediği günahlara katılıp değersiz putlara taparak İsrail'in Tanrısı RAB'bi öfkelendirdi.

27Omri'nin krallığı dönemindeki öteki olaylar, yaptıkları ve başarıları İsrail krallarının tarihinde yazılıdır. 28Omri ölüp atalarına kavuşunca, Samiriye'de gömüldü ve yerine oğlu Ahav kral oldu.

Ahav'ın Krallığı

29Yahuda Kralı Asa'nın krallığının otuz sekizinci yılında Omri oğlu Ahav İsrail Kralı oldu ve Samiriye'de yirmi iki yıl krallık yaptı. 30RAB'bin gözünde kötü olanı yapan Omri oğlu Ahav, kendisinden önceki bütün krallardan daha çok kötülük yaptı.31Nevat oğlu Yarovam'ın günahlarını izlemek yetmezmiş gibi, bir de Sayda Kralı Etbaal'ın kızı İzebel'le evlendi. Gidip Baal'a* hizmet ederek ona taptı. 32Baal için Samiriye'de yaptırdığı tapınağın içine bir sunak kurdu. 33Ayrıca bir Aşera* putu yaptırdı. Ahav İsrail'in Tanrısı RAB'bi kendisinden önceki bütün İsrail krallarından daha çok öfkelendirdi.

34[*]

Ahav'ın krallığı döneminde, Beytelli Hiel Eriha Kenti'ni yeniden inşa etti. RAB'bin Nun oğlu Yeşu aracılığıyla söylediği söz uyarınca, Hiel ilk oğlu Aviram'ı kaybetme pahasına kentin temelini attı; en küçük oğlu Seguv'u kaybetme pahasına da kentin kapılarını taktı.

17

İlyas ve Kuraklık

1[*]

Gilat'ın Tişbe Kenti'nden olan İlyas, Ahav'a şöyle dedi: “Hizmet ettiğim İsrail'in Tanrısı yaşayan RAB'bin adıyla derim ki, ben söylemedikçe önümüzdeki yıllarda ne yağmur yağacak, ne de çiy düşecek.”

2O zaman RAB, İlyas'a şöyle seslendi: 3“Buradan ayrıl, doğuya git. Şeria Irmağı'nın doğusundaki Kerit Vadisi'nde gizlen. 4Dereden su içeceksin ve buyruk verdiğim kargaların getirdiklerini yiyeceksin.”

5RAB'bin söylediklerini yapan İlyas, gidip Şeria Irmağı'nın doğusundaki Kerit Vadisi'ne yerleşti. 6Dereden su içiyor, kargaların sabah akşam getirdiği et ve ekmekle besleniyordu. 7Ancak ülkede yağmur yağmadığı için bir süre sonra dere kurudu.

İlyas ve Sarefatlı Dul Kadın

8O zaman RAB, İlyas'a, 9[*]

“Şimdi kalk git, Sayda yakınlarındaki Sarefat Kenti'ne yerleş” dedi, “Orada sana yiyecek sağlaması için dul bir kadına buyruk verdim.” 10Sarefat'a giden İlyas kentin kapısına varınca, orada dul bir kadının odun topladığını gördü. Kadına: “Bana içmek için biraz su verebilir misin?” dedi. 11Kadın su getirmeye giderken İlyas yine seslendi: “Lütfen bir parça da ekmek getir.”

12Kadın, “Senin Tanrın yaşayan RAB'bin adıyla ant içerim, hiç ekmeğim yok” diye karşılık verdi, “Yalnız küpte bir avuç un, çömleğin dibinde de azıcık yağ var. Görüyorsun, bir iki parça odun topluyorum. Götürüp oğlumla kendim için bir şeyler hazırlayacağım. Belki de son yemeğimiz olacak, ölüp gideceğiz.”

13İlyas kadına, “Korkma, git yiyeceğini hazırla” dedi, “Yalnız önce bana küçük bir pide yapıp getir. Sonra oğlunla kendin için yaparsın. 14İsrail'in Tanrısı RAB diyor ki, ‘Toprağa yağmur düşünceye dek küpten un, çömlekten yağ eksilmeyecek.’ ”

15Kadın gidip İlyas'ın söylediklerini yaptı. Hep birlikte günlerce yiyip içtiler. 16RAB'bin İlyas aracılığıyla söylediği söz uyarınca, küpten un, çömlekten yağ eksilmedi.

17Bir süre sonra ev sahibi dul kadının oğlu gittikçe ağırlaşan kötü bir hastalığa yakalandı, sonunda öldü. 18Kadın İlyas'a, “Ey Tanrı adamı, alıp veremediğimiz nedir?” dedi, “Günahlarımı Tanrı'ya anımsatıp oğlumun ölümüne neden olmak için mi buraya geldin?”

19İlyas, “Oğlunu bana ver” diyerek çocuğu kadının kucağından aldı, kaldığı yukarı odaya çıkardı ve yatağına yatırdı.20Sonra RAB'be şöyle yalvardı: “Ya RAB Tanrım, neden yanında kaldığım dul kadının oğlunu öldürerek ona bu kötülüğü yaptın?” 21İlyas üç kez çocuğun üzerine kapanıp RAB'be şöyle dua etti: “Ya RAB Tanrım, bu çocuğa yeniden can ver.”

22RAB İlyas'ın yalvarışını duydu. Çocuk dirilip yeniden yaşama döndü. 23İlyas çocuğu yukarı odadan indirip annesine verirken, “İşte oğlun yaşıyor!” dedi.

24Bunun üzerine kadın, “Şimdi anladım ki, sen Tanrı adamısın ve söylediğin söz gerçekten RAB'bin sözüdür” dedi.

18

İlyas ile Ovadya

1Uzun bir süre sonra kuraklığın üçüncü yılında RAB İlyas'a, “Git, Ahav'ın huzuruna çık” dedi, “Toprağı yağmursuz bırakmayacağım.” 2İlyas Ahav'ın huzuruna çıkmaya gitti.

Samiriye'de kıtlık şiddetlenmişti. 3Ahav sarayının sorumlusu Ovadya'yı çağırdı. –Ovadya RAB'den çok korkardı. 4İzebel RAB'bin peygamberlerini öldürdüğünde, Ovadya yüz peygamberi yanına alıp ellişer ellişer mağaralara gizlemiş ve yiyecek, içecek gereksinimlerini karşılamıştı.– 5Ahav, Ovadya'ya, “Haydi gidip ülkedeki bütün su kaynaklarıyla vadilere bakalım” dedi, “Belki atlarla katırların yaşamasını sağlayacak kadar ot buluruz da onları ölüme terk etmemiş oluruz.” 6Ahav'la Ovadya, araştırma yapmak üzere ülkeyi aralarında bölüştükten sonra, her biri yalnız başına bir yöne gitti.

7Ovadya giderken yolda İlyas'la karşılaştı. İlyas'ı tanıyınca yüzüstü yere kapanarak, “Efendim İlyas sen misin?” diye sordu.

8İlyas, “Evet, benim. Git efendine, ‘İlyas burada’ de” diye karşılık verdi.

9Ovadya, “Ne günah işledim ki, beni öldürsün diye Ahav'a gönderiyorsun?” dedi ve ekledi: 10“Tanrın yaşayan RAB'bin adıyla derim ki, efendimin seni aramak için adam göndermediği ulus ve krallık kalmadı. Ahav ülkelerinde olmadığını söyleyen herkese, seni bulamadıklarına dair ant içirdi. 11Oysa sen şimdi, ‘Git, efendine İlyas burada de’ diyorsun. 12Ben senin yanından ayrıldığımda, RAB'bin Ruhu seni bilmediğim bir yere götürebilir. Durumu Ahav'a bildirince, gelip seni bulamazsa beni öldürür. Ben kulun gençliğimden beri RAB'den korkan biriyim. 13Efendim, İzebel RAB'bin peygamberlerini öldürdüğünde yaptıklarımı duymadın mı? RAB'bin peygamberlerinden yüzünü ellişer ellişer iki mağaraya saklayıp onların yiyecek, içecek gereksinimlerini karşıladım. 14Ama sen şimdi, ‘Git, efendine İlyas burada de’ diyorsun. O zaman beni öldürür!”

15İlyas şöyle karşılık verdi: “Hizmetinde bulunduğum yaşayan ve Her Şeye Egemen RAB'bin adıyla diyorum, bugün Ahav'ın huzuruna çıkacağım.”

İlyas Karmel Dağı'nda

16Ovadya gidip Ahav'ı gördü, ona durumu anlattı. Bunun üzerine Ahav İlyas'ı karşılamaya gitti. 17İlyas'ı görünce, “Ey İsrail'i sıkıntıya sokan adam, sen misin?” diye sordu.

18İlyas, “İsrail'i sıkıntıya sokan ben değilim, seninle babanın ailesi İsrail'i sıkıntıya soktunuz” diye karşılık verdi, “RAB'bin buyruklarını terk edip Baallar'ın* ardınca gittiniz. 19Şimdi haber sal: Bütün İsrail halkı, İzebel'in sofrasında yiyip içen Baal'ın dört yüz elli peygamberi ve Aşera'nın* dört yüz peygamberi Karmel Dağı'na gelip önümde toplansın.”

20Ahav bütün İsrail'e haber salarak peygamberlerin Karmel Dağı'nda toplanmalarını sağladı. 21İlyas halka doğru ilerleyip, “Daha ne zamana kadar böyle iki taraf arasında dalgalanacaksınız?” dedi, “Eğer RAB Tanrı'ysa, O'nu izleyin; yok eğer Baal Tanrı'ysa, onun ardınca gidin.” Halk İlyas'a hiç karşılık vermedi.

22İlyas konuşmasını şöyle sürdürdü: “RAB'bin peygamberi olarak sadece ben kaldım. Ama Baal'ın dört yüz elli peygamberi var. 23Bize iki boğa getirin. Birini Baal'ın peygamberleri alıp kessinler, parçalayıp odunların üzerine koysunlar; ama odunları yakmasınlar. Öbür boğayı da ben kesip hazırlayacağım ve odunların üzerine koyacağım; ama odunları yakmayacağım. 24Sonra siz kendi ilahınızı adıyla çağırın, ben de RAB'bi adıyla çağırayım. Hangisi ateşle karşılık verirse, Tanrı odur.”

Bütün halk, “Peki, öyle olsun” dedi.

25İlyas, Baal'ın peygamberlerine, “Kalabalık olduğunuz için önce siz boğalardan birini seçip hazırlayın ve ilahınızı adıyla çağırın” dedi, “Ama ateş yakmayın.”

26Kendilerine verilen boğayı alıp hazırlayan Baal'ın peygamberleri sabahtan öğlene kadar, “Ey Baal, bize karşılık ver!” diye yalvardılar. Ama ne bir ses vardı, ne de bir karşılık. Yaptıkları sunağın çevresinde zıplayıp oynadılar.

27Öğleyin İlyas onlarla alay etmeye başladı: “Bağırın, yüksek sesle bağırın! O tanrıymış. Belki dalgındır, ya da heladadır, belki de yolculuk yapıyor! Yahut uyuyordur da uyandırmak gerekir!” 28Böylece yüksek sesle bağırdılar. Adetleri uyarınca, kılıç ve mızraklarla kanlarını akıtıncaya dek bedenlerini yaraladılar. 29Öğlenden akşam sunusu saatine kadar kıvrandılar. Ama hâlâ ne bir ses, ne ilgi, ne de bir karşılık vardı.

30O zaman İlyas bütün halka, “Bana yaklaşın” dedi. Herkes onun çevresinde toplandı. İlyas RAB'bin yıkılan sunağını onarmaya başladı. 31[*]

On iki taş aldı. Bu sayı RAB'bin Yakup'a, “Senin adın İsrail olacak” diye bildirdiği Yakupoğulları oymaklarının sayısı kadardı. 32İlyas bu taşlarla RAB'bin adına bir sunak yaptırdı. Çevresine de iki sea[y]

tohum alacak kadar bir hendek kazdı. 33Sunağın üzerine odunları dizdi, boğayı parça parça kesip odunların üzerine yerleştirdi. “Dört küp su doldurup yakmalık sunuyla* odunların üzerine dökün” dedi.

34Sonra, “Bir daha yapın” dedi. Bir daha yaptılar.

“Bir kez daha yapın” dedi. Üçüncü kez aynı şeyi yaptılar. 35O zaman sunağın çevresine akan su hendeği doldurdu.

36Akşam sunusu saatinde, Peygamber İlyas sunağa yaklaşıp şöyle dua etti: “Ey İbrahim'in, İshak'ın ve İsrail'in Tanrısı olan RAB! Bugün bilinsin ki, sen İsrail'in Tanrısı'sın, ben de senin kulunum ve bütün bunları senin buyruklarınla yaptım.37Ya RAB, bana yanıt ver! Yanıt ver ki, bu halk senin Tanrı olduğunu anlasın. Onların yine sana dönmelerini sağla.”

38O anda gökten RAB'bin ateşi düştü. Düşen ateş yakmalık sunuyu, odunları, taşları ve toprağı yakıp hendekteki suyu kuruttu.

39Halk olanları görünce yüzüstü yere kapandı. “RAB Tanrı'dır, RAB Tanrı'dır!” dediler.

40İlyas, “Baal'ın peygamberlerini yakalayın, hiçbirini kaçırmayın” diye onlara buyruk verdi. Peygamberler yakalandı, İlyas onları Kişon Vadisi'ne götürüp orada öldürdü.

Kuraklığın Sonu

41Sonra İlyas, Ahav'a, “Git, yemene içmene bak; çünkü güçlü bir yağmur sesi var” dedi. 42[*]

Ahav yiyip içmek üzere oradan ayrılınca, İlyas Karmel Dağı'nın tepesine çıktı. Yere kapanarak başını dizlerinin arasına koydu.

43Sonra uşağına, “Haydi git, denize doğru bak!” dedi.

Uşağı gidip denize baktı ve, “Hiçbir şey görmedim” diye karşılık verdi.

İlyas, uşağına yedi kez, “Git, bak” dedi.

44Yedinci kez gidip bakan uşak, “Denizden avuç kadar küçük bir bulut çıkıyor” dedi.

İlyas şöyle dedi: “Git, Ahav'a, ‘Yağmura yakalanmadan arabanı al ve geri dön’ de.”

45Tam o sırada gökyüzü bulutlarla karardı, rüzgar çıktı, şiddetli bir yağmur başladı. Ahav hemen arabasına binip Yizreel'e gitti. 46Üzerine RAB'bin gücü inen İlyas kemerini kuşanıp Yizreel'e kadar Ahav'ın önünde koştu.

19

İlyas'ın Kaçışı

1Ahav, İlyas'ın bütün yaptıklarını, peygamberleri nasıl kılıçtan geçirdiğini İzebel'e anlattı. 2İzebel, İlyas'a, “Yarın bu saate kadar senin peygamberlere yaptığını ben de sana yapmazsam, ilahlar bana aynısını, hatta daha kötüsünü yapsın” diye haber gönderdi.

3İlyas can korkusuyla Yahuda'nın Beer-Şeva Kenti'ne kaçıp uşağını orada bıraktı. 4Bir gün boyunca çölde yürüdü, sonunda bir retem çalısının altına oturdu ve ölmek için dua etti: “Ya RAB, yeter artık, canımı al, ben atalarımdan daha iyi değilim.”

5Sonra retem çalısının altına yatıp uykuya daldı. Ansızın bir melek ona dokunarak, “Kalk yemek ye” dedi. 6İlyas çevresine bakınca yanıbaşında, kızgın taşların üstünde bir pideyle bir testi su gördü. Yiyip içtikten sonra yine uzandı.

7RAB'bin meleği ikinci kez geldi, ona dokunarak, “Kalk yemeğini ye. Gideceğin yol çok uzun” dedi. 8İlyas kalktı, yiyip içti. Yediklerinden aldığı güçle kırk gün kırk gece Tanrı Dağı Horev'e kadar yürüdü. 9Geceyi orada bulunan bir mağarada geçirdi.

Rab İlyas'a Görünüyor

RAB, “Burada ne yapıyorsun, İlyas?” diye sordu.

10[*]

İlyas, “RAB'be, Her Şeye Egemen Tanrı'ya büyük bir istekle kulluk ettim” diye karşılık verdi, “Ama İsrail halkı senin antlaşmanı reddetti, sunaklarını yıktı ve peygamberlerini kılıçtan geçirdi. Yalnız ben kaldım. Beni de öldürmeye çalışıyorlar.”

11RAB, “Dağa çık ve önümde dur, yanından geçeceğim” dedi.

RAB'bin önünde çok güçlü bir rüzgar dağları yarıp kayaları parçaladı. Ancak RAB rüzgarın içinde değildi. Rüzgarın ardından bir deprem oldu, RAB depremin içinde de değildi. 12Depremden sonra bir ateş çıktı, ancak RAB ateşin içinde de değildi. Ateşten sonra ince, yumuşak bir ses duyuldu. 13İlyas bu sesi duyunca, cüppesiyle yüzünü örttü, çıkıp mağaranın girişinde durdu.

O sırada bir ses, “Burada ne yapıyorsun, İlyas?” dedi.

14İlyas, “RAB'be, Her Şeye Egemen Tanrı'ya büyük bir istekle kulluk ettim” diye karşılık verdi, “Ama İsrail halkı senin antlaşmanı reddetti, sunaklarını yıktı ve peygamberlerini kılıçtan geçirdi. Yalnız ben kaldım. Beni de öldürmeye çalışıyorlar.”

15-16[*]

graph-definition>

*

RAB, “Geldiğin yoldan geri dön, Şam yakınındaki kırlara git” dedi, “Oraya vardığında, Hazael'i Aram Kralı olarak, Nimşi oğlu Yehu'yu İsrail Kralı olarak, Avel-Meholalı Şafat'ın oğlu Elişa'yı da kendi yerine peygamber olarak meshedeceksin*. 17Hazael'in kılıcından kurtulanı Yehu, Yehu'nun kılıcından kurtulanı Elişa öldürecek. 18[*]

Ancak İsrail'de Baal'ın* önünde diz çöküp onu öpmemiş yedi bin kişiyi sağ bırakacağım.”

Elişa'ya Çağrı

19İlyas oradan ayrılıp gitti, Şafat oğlu Elişa'yı buldu. Elişa, on iki çift öküzle saban sürenlerin ardından on ikinci çifti sürüyordu. İlyas Elişa'nın yanından geçerek kendi cüppesini onun üzerine attı. 20[*]

Elişa öküzleri bırakıp İlyas'ın ardından koştu ve, “İzin ver, annemle babamı öpeyim, sonra seninle geleyim” dedi.

İlyas, “Geri dön, ben sana ne yaptım ki?” diye karşılık verdi.

21Böylece Elişa gidip sürdüğü çiftin öküzlerini kesti. Boyunduruklarıyla ateş yakıp etleri pişirdikten sonra, yesinler diye halka dağıttı. Sonra, İlyas'ın ardından gidip ona hizmet etti.

20

Ben-Hadat Samiriye'ye Saldırıyor

1Aram Kralı Ben-Hadat bütün ordusunu topladı. Atları, savaş arabaları ve kendisini destekleyen otuz iki kralla birlikte Samiriye'nin üzerine yürüyerek kenti kuşattı. 2Ben-Hadat, kentte bulunan İsrail Kralı Ahav'a haberciler göndererek şöyle buyruk verdi: 3“Ben-Hadat diyor ki, ‘Altınını, gümüşünü, karılarını ve en gürbüz çocuklarını bana teslim et.’ ”

4İsrail Kralı, “Efendim kralın dediklerini kabul ediyorum” diye karşılık verdi, “Beni ve sahip olduğum her şeyi alabilirsin.”

5Haberciler yine gelip Ahav'a şöyle dediler: “Ben-Hadat diyor ki, ‘Sana altınını, gümüşünü, karılarını ve çocuklarını bana vereceksin diye haber göndermiştim. 6Ayrıca yarın bu saatlerde sarayında ve görevlilerinin evlerinde arama yapmak üzere kendi görevlilerimi göndereceğim. Değerli olan her şeyini alıp getirecekler.’ ”

7İsrail Kralı ülkenin bütün ileri gelenlerini toplayarak, “Bakın, bu adam nasıl bela arıyor!” dedi, “Bana haber gönderip altınımı, gümüşümü, karılarımı, çocuklarımı istedi, reddetmedim.”

8Bütün ileri gelenler ve halk, “Onu dinleme, isteklerini de kabul etme” diye karşılık verdiler.

9Böylece Ahav, Ben-Hadat'ın habercilerine, “Efendimiz krala ilk isteklerinin hepsini kabul edeceğimi, ama ikincisini kabul edemeyeceğimi söyleyin” dedi. Haberciler gidip Ben-Hadat'a durumu bildirdiler.

10O zaman Ben-Hadat Ahav'a başka bir haber gönderdi: “O kadar çok adamla senin üstüne yürüyeceğim ki, Samiriye'yi yerle bir edeceğim. Kentin tozları askerlerimin avuçlarını bile dolduramayacak. Eğer bunu yapmazsam, ilahlar bana aynısını, hatta daha kötüsünü yapsın!”

11İsrail Kralı şöyle karşılık verdi: “Kralınıza deyin ki, ‘Zırhını kuşanmadan önce değil, kuşandıktan sonra övünsün.’ ”

12Ben-Hadat bunu duyduğunda, kendisini destekleyen krallarla birlikte çadırda içki içiyordu. Hemen adamlarına buyruk verdi: “Saldırıya hazırlanın.” Böylece Samiriye'ye karşı saldırı hazırlıklarına giriştiler.

Ahav Ben-Hadat'ı Bozguna Uğratıyor

13O sırada bir peygamber gelip İsrail Kralı Ahav'a şöyle dedi: “RAB diyor ki, ‘Bu büyük orduyu görüyor musun? Onları bugün senin eline teslim edeceğim. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksın.’ ”

14Ahav, “Kimin aracılığıyla olacak bu?” diye sordu.

Peygamber şu karşılığı verdi: “RAB diyor ki, ‘İlçe komutanlarının genç askerleri bunu başaracak.’ ”

Ahav, “Savaşa kim başlayacak?” diye sordu.

Peygamber, “Sen başlayacaksın” dedi.

15Ahav ilçe komutanlarının genç askerlerini çağırıp saydı. İki yüz otuz iki kişiydiler. Sonra bütün İsrail ordusunu toplayıp saydı, onlar da yedi bin kişiydiler.

16Öğleyin Ben-Hadat ile kendisini destekleyen otuz iki kral çadırlarda içip sarhoş olmuşken İsrail saldırısı başladı.17Önce genç askerler saldırıya geçti. Ben-Hadat'ın gönderdiği gözcüler, “Samiriyeliler geliyor” diye ona haber getirdiler.

18Ben-Hadat, “İster barış, ister savaş için gelsinler, onları canlı yakalayın” dedi.

19Genç askerler arkalarındaki İsrail ordusuyla birlikte kentten çıkıp saldırıya geçtiler. 20Herkes önüne geleni öldürdü. Aramlılar kaçmaya başlayınca, İsrailliler peşlerine düştü. Ama Aram Kralı Ben-Hadat, atına binerek atlılarla birlikte kaçıp kurtuldu. 21İsrail Kralı atlarla savaş arabalarına büyük zararlar vererek Aramlılar'ı ağır bir yenilgiye uğrattı.

22Daha sonra peygamber gelip İsrail Kralı'na, “Git, gücünü pekiştir ve neler yapman gerektiğini iyi düşün” dedi, “Çünkü önümüzdeki ilkbaharda Aram Kralı sana yine saldıracak.”

Aramlılar'ın İkinci Saldırısı

23Bu arada görevlileri Aram Kralı'nın kendisine, “İsrail'in ilahı dağ ilahıdır” dediler, “Bu nedenle bizden güçlü çıktılar. Ama ovada savaşırsak, onları kesinlikle yeneriz. 24Şimdi bütün kralları görevlerinden al, onların yerine yeni komutanlar ata.25Kaybettiğin kadar at ve savaş arabası toplayarak kendine yeni bir ordu kur. İsrailliler'le ovada savaşalım. O zaman onları kesinlikle yeneriz.” Aram Kralı Ben-Hadat bütün söylenenleri kabul edip yerine getirdi. 26İlkbaharda Aramlılar'ı toplayıp İsrailliler'le savaşmak üzere Afek Kenti'ne gitti. 27İsrail halkı da toplanıp yiyeceğini hazırladı. Aramlılar'la savaşmak üzere yola çıkıp onların karşısına ordugah kurdu. Ülkeyi dolduran Aramlılar'ın karşısında İsrailliler iki küçük oğlak sürüsü gibi kalıyordu.

28Bir Tanrı adamı gidip İsrail Kralı Ahav'a şöyle dedi: “RAB diyor ki, ‘Aramlılar, RAB dağların Tanrısı'dır, ovaların değil, dedikleri için bu güçlü ordunun tümünü senin eline teslim edeceğim. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksın.’ ”

29Birbirlerine karşı ordugah kuran Aramlılar'la İsrailliler yedi gün beklediler. Yedinci gün savaş başladı. İsrailliler bir gün içinde yüz bin Aramlı yaya asker öldürdü. 30Sağ kalanlar Afek Kenti'ne kaçtılar. Orada da yirmi yedi bin kişinin üstüne surlar yıkıldı. Ben-Hadat kentin içine kaçıp bir iç odaya saklandı.

31Görevlileri Ben-Hadat'a şöyle dediler: “Duyduğumuza göre, İsrail kralları iyi yürekli krallarmış. Haydi bellerimize çul kuşanıp başlarımıza ip saralım ve İsrail Kralı'nın huzuruna çıkalım. Belki senin canını bağışlar.”

32Bellerine çul kuşanıp başlarına da ip bağladılar ve İsrail Kralı'nın huzuruna çıkarak, “Kulun Ben-Hadat ‘Canımı bağışla’ diye yalvarıyor” dediler.

Ahav, “Ben-Hadat hâlâ yaşıyor mu? O benim kardeşim sayılır” diye karşılık verdi.

33Adamlar bunu olumlu bir belirti sayarak hemen sözü ağzından aldılar ve, “Evet, Ben-Hadat kardeşin sayılır!” dediler.

Kral, “Gidin, onu getirin” diye buyruk verdi. Ben-Hadat gelince, Ahav onu kendi savaş arabasına aldı.

34Ben-Hadat, “Babamın babandan almış olduğu kentleri geri vereceğim” dedi, “Babam nasıl Samiriye'de çarşılar kurduysa, sen de Şam'da çarşılar kurabilirsin.”

Bunun üzerine Ahav, “Ben de bu şartlara dayanarak sana özgürlüğünü veriyorum” dedi. Böylece onunla bir antlaşma yaparak gitmesine izin verdi.

Bir Peygamberin Ahav'ı Suçlaması

35Peygamberlerden biri, RAB'bin sözüne uyarak arkadaşına, “Lütfen, beni vur!” dedi. Ama arkadaşı onu vurmak istemedi.

36O zaman peygamber arkadaşına şöyle dedi: “Sen RAB'bin buyruğunu dinlemediğin için, yanımdan ayrılır ayrılmaz bir aslan seni öldürecek.” Adam oradan ayrıldıktan sonra aslan onu yakalayıp öldürdü.

37Bunun üzerine aynı peygamber, başka bir adama giderek, “Lütfen beni vur!” dedi. Adam da onu vurup yaraladı.38Peygamber gitti, kılığını değiştirmek için gözlerini bağladı. Yol kenarında kralın geçmesini beklemeye başladı. 39Kral oradan geçerken, peygamber ona şöyle seslendi: “Ben kulun, tam savaşın içindeyken, askerin biri bana bir tutsak getirip, ‘Bu adamı iyi koru’ dedi, ‘Kaçacak olursa, karşılığını ya canınla, ya da bir talant[z]

gümüşle ödersin.’ 40Ama ben oraya buraya bakarken, adam kayboldu.”

İsrail Kralı, “Sen kendini yargılamış oldun” diye karşılık verdi, “Cezanı çekeceksin.”

41Peygamber, hemen gözlerindeki sargıyı çıkardı. O zaman İsrail Kralı onun bir peygamber olduğunu anladı. 42Bunun üzerine peygamber krala şöyle dedi: “RAB diyor ki, ‘Ölüme mahkûm ettiğim adamı salıverdiğin için onun yerine sen öleceksin. Onun halkının başına gelecekler senin halkının başına gelecek.’ ” 43Keyfi kaçan İsrail Kralı öfkeyle Samiriye'deki sarayına döndü.

21

Navot'un Bağı

1-2Yizreel'de Samiriye Kralı Ahav'ın sarayının yanında Yizreelli Navot'un bir bağı vardı. Bir gün Ahav, Navot'a şunu önerdi: “Bağını bana ver. Sarayıma yakın olduğu için orayı sebze bahçesi olarak kullanmak istiyorum. Karşılığında ben de sana daha iyi bir bağ vereyim, ya da istersen değerini gümüş olarak ödeyeyim.”

3Ama Navot, “Atalarımın bana bıraktığı mirası sana vermekten RAB beni esirgesin” diye karşılık verdi.

4“Atalarımın bana bıraktığı mirası sana vermem” diyen Yizreelli Navot'un bu sözlerine sıkılıp öfkelenen Ahav sarayına döndü. Asık bir yüzle yatağına uzanıp hiçbir şey yemedi.

5Karısı İzebel yanına gelip, “Neden bu kadar sıkılıyorsun? Neden yemek yemiyorsun?” diye sordu.

6Ahav karısına şöyle karşılık verdi: “Yizreelli Navot'a, ‘Sen bağını gümüş karşılığında bana sat, istersen ben de onun yerine sana başka bir bağ vereyim’ dedim. Ama o, ‘Hayır, bağımı sana vermem’ dedi.”

7İzebel, “Sen İsrail'e böyle mi krallık yapıyorsun?” dedi, “Kalk, yemeğini ye, keyfini bozma. Yizreelli Navot'un bağını sana ben vereceğim.”

8İzebel Ahav'ın mührünü kullanarak onun adına mektuplar yazdı, Navot'un yaşadığı kentin ileri gelenleriyle soylularına gönderdi. 9Mektuplarda şunları yazdı:

“Oruç* ilan edip Navot'u halkın önüne oturtun. 10Karşısına da, ‘Navot Tanrı'ya ve krala sövdü’ diyen iki yalancı tanık koyun. Sonra onu dışarı çıkarıp taşlayarak öldürün.”

11Navot'un yaşadığı kentin ileri gelenleriyle soyluları İzebel'in gönderdiği mektuplarda yazdıklarını uyguladılar. 12Oruç ilan edip Navot'u halkın önüne oturttular. 13Sonra iki kötü adam gelip Navot'un karşısına oturdu ve halkın önünde: “Navot, Tanrı'ya ve krala sövdü” diyerek yalan yere tanıklık etti. Bunun üzerine onu kentin dışına çıkardılar ve taşlayarak öldürdüler. 14Sonra İzebel'e, “Navot taşlanarak öldürüldü” diye haber gönderdiler.

15İzebel, Navot'un taşlanıp öldürüldüğünü duyar duymaz, Ahav'a, “Kalk, Yizreelli Navot'un sana gümüş karşılığında satmak istemediği bağını sahiplen” dedi, “Çünkü o artık yaşamıyor, öldü.” 16Ahav, Yizreelli Navot'un öldüğünü duyunca, onun bağını almaya gitti.

17O zaman RAB, Tişbeli İlyas'a şöyle dedi: 18“Kalk, Samiriyeli İsrail Kralı Ahav'ı karşılamaya git. Şu anda Navot'un bağındadır. Orayı almaya gitti. 19Ona de ki, RAB şöyle diyor: ‘Hem adamı öldürdün, hem de bağını aldın, değil mi? Navot'un kanını köpekler nerede yaladıysa, senin kanını da orada yalayacak.’ ”

20Ahav, İlyas'a, “Ey düşmanım, beni buldun, değil mi?” dedi.

İlyas şöyle karşılık verdi: “Evet, buldum. Çünkü sen RAB'bin gözünde kötü olanı yaparak kendini sattın. 21RAB diyor ki, ‘Seni sıkıntılara sokacak ve yok edeceğim. İsrail'de senin soyundan gelen genç yaşlı[a]

bütün erkeklerin kökünü kurutacağım. 22Beni öfkelendirip İsrail'i günaha sürüklediğin için senin ailen de Nevat oğlu Yarovam'ın ve Ahiya oğlu Baaşa'nın ailelerinin akıbetine uğrayacak.’

23[*]

“RAB İzebel için de, ‘İzebel'i Yizreel Kenti'nin surları dibinde köpekler yiyecek’ diyor. 24‘Ahav'ın ailesinden kentte ölenleri köpekler, kırda ölenleri yırtıcı kuşlar yiyecek.’ ”

25–Ahav kadar, RAB'bin gözünde kötü olanı yaparak kendini satan hiç kimse olmadı. Karısı İzebel onu her konuda kışkırtıyordu. 26Ahav RAB'bin İsrail halkının önünden kovduğu Amorlular'ın her yaptığına uyarak putların ardınca yürüdü ve iğrenç işler yaptı.–

27Ahav bu sözleri dinledikten sonra, giysilerini yırttı, çula sarınıp oruç tutmaya başladı. Çul içinde yatıp kalkarak, alçakgönüllü bir yol tuttu.

28RAB, Tişbeli İlyas'a şöyle dedi: 29“Ahav'ın önümde ne denli alçakgönüllü davrandığını gördün mü? Bu alçakgönüllülüğünden ötürü yaşamı boyunca ben de onu sıkıntıya sokmayacağım. Ama oğlunun zamanında ailesine sıkıntı vereceğim.”

22

Peygamber Mikaya Ahav'ı Uyarıyor

(2Ta.18:2-27)

1Üç yıl boyunca Aram ile İsrail arasında savaş çıkmadı. 2Üçüncü yıl Yahuda Kralı Yehoşafat, İsrail Kralı'nı görmeye gitti. 3İsrail Kralı Ahav, görevlilerine, “Ramot-Gilat'ın bize ait olduğunu bilmiyor musunuz?” dedi, “Biz onu Aram Kralı'ndan geri almak için bir şey yapmadık.”

4Sonra Yehoşafat'a, “Ramot-Gilat'a karşı benimle birlikte savaşır mısın?” diye sordu.

Yehoşafat, “Beni kendin, halkımı halkın, atlarımı atların say” diye yanıtladı, 5“Ama önce RAB'be danışalım” diye ekledi.

6İsrail Kralı dört yüz kadar peygamberi toplayıp, “Ramot-Gilat'a karşı savaşayım mı, yoksa vaz mı geçeyim?” diye sordu.

Peygamberler, “Savaş, çünkü Rab kenti senin eline teslim edecek” diye yanıtladılar.

7Ama Yehoşafat, “Burada danışabileceğimiz RAB'bin başka peygamberi yok mu?” diye sordu.

8İsrail Kralı, “Yimla oğlu Mikaya adında biri daha var” diye yanıtladı, “Onun aracılığıyla RAB'be danışabiliriz. Ama ben ondan nefret ederim. Çünkü benimle ilgili hiç iyi peygamberlik etmez, yalnız kötü şeyler söyler.”

Yehoşafat, “Böyle konuşmaman gerekir, ey kral!” dedi.

9İsrail Kralı bir görevli çağırıp, “Hemen Yimla oğlu Mikaya'yı getir!” diye buyurdu.

10İsrail Kralı Ahav ile Yahuda Kralı Yehoşafat kral giysileriyle Samiriye Kapısı'nın girişinde, harman yerine konan tahtlarında oturuyorlardı. Bütün peygamberler de onların önünde peygamberlik ediyordu. 11Kenaana oğlu Sidkiya, yaptığı demir boynuzları göstererek şöyle dedi: “RAB diyor ki, ‘Aramlılar'ı yok edinceye dek onları bu boynuzlarla vuracaksın.’ ”

12Öteki peygamberlerin hepsi de aynı şeyi söylediler: “Ramot-Gilat'a saldır, kazanacaksın! Çünkü RAB onları senin eline teslim edecek.”

13Mikaya'yı çağırmaya giden görevli ona, “Bak! Peygamberler bir ağızdan kral için olumlu şeyler söylüyorlar” dedi, “Rica ederim, senin sözün de onlarınkine uygun olsun; olumlu bir şey söyle.”

14Mikaya, “Yaşayan RAB'bin hakkı için, RAB bana ne derse onu söyleyeceğim” diye karşılık verdi.

15Mikaya gelince kral, “Mikaya, Ramot-Gilat'a karşı savaşa gidelim mi, yoksa vaz mı geçelim?” diye sordu.

Mikaya, “Saldır, kazanacaksın! Çünkü RAB onları senin eline teslim edecek” diye yanıtladı.

16Bunun üzerine kral, “RAB'bin adına bana gerçeğin dışında bir şey söylemeyeceğine ilişkin sana kaç kez ant içireyim?” diye sordu.

17[*]

Mikaya şöyle karşılık verdi: “İsrailliler'i dağlara dağılmış çobansız koyunlar gibi gördüm. RAB, ‘Bunların sahibi yok. Herkes güvenlik içinde evine dönsün’ dedi.”

18İsrail Kralı Yehoşafat'a, “Benimle ilgili iyi peygamberlik etmez, hep kötü şeyler söyler dememiş miydim?” dedi.

19Mikaya konuşmasını sürdürdü: “Öyleyse RAB'bin sözünü dinle! Gördüm ki, RAB tahtında oturuyor, bütün göksel varlıklar da sağında, solunda duruyordu. 20RAB sordu: ‘Ramot-Gilat'a saldırıp ölsün diye Ahav'ı kim kandıracak?’

“Kimi şöyle, kimi böyle derken, 21bir ruh çıkıp RAB'bin önünde durdu ve, ‘Ben onu kandıracağım’ dedi.

“RAB, ‘Nasıl?’ diye sordu.

22“Ruh, ‘Aldatıcı ruh olarak gidip Ahav'ın bütün peygamberlerine yalan söyleteceğim’ diye karşılık verdi.

“RAB, ‘Onu kandırmayı başaracaksın!’ dedi, ‘Git, dediğini yap.’

23“İşte RAB bütün bu peygamberlerin ağzına aldatıcı bir ruh koydu. Çünkü sana kötülük etmeye karar verdi.”

24Kenaana oğlu Sidkiya yaklaşıp Mikaya'nın yüzüne bir tokat attı. “RAB'bin Ruhu nasıl benden çıkıp da seninle konuştu?” dedi.

25Mikaya, “Gizlenmek için bir iç odaya girdiğin gün göreceksin” diye yanıtladı.

26Bunun üzerine İsrail Kralı, “Mikaya'yı kentin yöneticisi Amon'a ve kralın oğlu Yoaş'a götürün” dedi, 27“Ben güvenlik içinde dönünceye dek bu adamı cezaevinde tutmalarını, ona su ve ekmekten başka bir şey vermemelerini söyleyin!”

28Mikaya, “Eğer sen güvenlik içinde dönersen, RAB benim aracılığımla konuşmamış demektir” dedi ve, “Herkes bunu duysun!” diye ekledi.

Ahav'ın Ölümü

(2Ta.18:28-34)

29İsrail Kralı Ahav'la Yahuda Kralı Yehoşafat Ramot-Gilat'a saldırmak için yola çıktılar. 30İsrail Kralı, Yehoşafat'a, “Ben kılık değiştirip savaşa öyle gireceğim, ama sen kral giysilerini giy” dedi. Böylece İsrail Kralı kılığını değiştirip savaşa girdi.

31Aram Kralı, savaş arabalarının otuz iki komutanına, “İsrail Kralı dışında, büyük küçük hiç kimseye saldırmayın!” diye buyruk vermişti. 32Savaş arabalarının komutanları Yehoşafat'ı görünce, İsrail Kralı sanıp saldırmak için ona döndüler. Yehoşafat yakarmaya başladı. 33Komutanlar onun İsrail Kralı olmadığını anlayınca peşini bıraktılar.

34O sırada bir asker rasgele attığı bir okla İsrail Kralı'nı zırhının parçalarının birleştiği yerden vurdu. Kral arabacısına, “Dönüp beni savaş alanından çıkar, yaralandım” dedi. 35Savaş o gün şiddetlendi. İsrail Kralı, arabasında Aramlılar'a karşı akşama kadar dayandı ve akşamleyin öldü. Yarasından akan kanlar arabasının içinde kaldı. 36Güneş batarken ordugahta, “Herkes kendi kentine, ülkesine dönsün!” diye bağırdılar.

37Kral ölmüştü. Onu Samiriye'ye getirip orada gömdüler. 38Arabası fahişelerin yıkandığı Samiriye Havuzu'nun kenarında temizlenirken RAB'bin sözü uyarınca köpekler kanını yaladı.

39Ahav'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptıkları, yaptırdığı fildişi süslemeli saray ve bütün kentler İsrail krallarının tarihinde yazılıdır. 40Ahav ölüp atalarına kavuşunca yerine oğlu Ahazya kral oldu.

Yehoşafat'ın Krallığı

(2Ta.20:31-21:1)

41İsrail Kralı Ahav'ın krallığının dördüncü yılında Asa oğlu Yehoşafat Yahuda Kralı oldu. 42Yehoşafat otuz beş yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de yirmi beş yıl krallık yaptı. Annesi Şilhi'nin kızı Azuva'ydı. 43Babası Asa'nın bütün yollarını izleyen ve bunlardan sapmayan Yehoşafat RAB'bin gözünde doğru olanı yaptı. Ancak alışılagelen tapınma yerleri kaldırılmadı. Halk hâlâ oralarda kurban kesip buhur yakıyordu. 44Yehoşafat İsrail Kralı ile barış yaptı.

45Yehoşafat'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar, başarıları ve savaşları Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır.46Yehoşafat babası Asa'nın döneminden kalan, putperest törenlerinde fuhuş yapan kadın ve erkeklerin hepsini ülkeden süpürüp attı. 47Edom'da kral yoktu, yerine bir vekil bakıyordu.

48Yehoşafat altın almak için Ofir'e gitmek üzere ticaret gemileri yaptırdı. Ancak gemiler oraya gidemeden Esyon-Gever'de parçalandı. 49O zaman Ahav oğlu Ahazya, Yehoşafat'a, “Benim adamlarım gemilerde seninkilerle birlikte gitsinler” dedi. Ama Yehoşafat kabul etmedi.

50Yehoşafat ölüp atalarına kavuştu ve atası Davut'un Kenti'nde atalarının yanına gömüldü. Yerine oğlu Yehoram kral oldu.

Ahazya'nın Krallığı

51Yahuda Kralı Yehoşafat'ın krallığının on yedinci yılında Ahav oğlu Ahazya Samiriye'de İsrail Kralı oldu. İki yıl krallık yaptı. 52RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı. Babasının, annesinin ve İsrail'i günaha sürükleyen Nevat oğlu Yarovam'ın yolunda yürüdü. 53Baal'a* hizmet edip taptı. Babasının her yaptığına uyarak İsrail'in Tanrısı RAB'bi öfkelendirdi.

[*]

1:5 2Sa.3:4

[*]

1:11 2Sa.12:24

[a]

1:50 Sunağın boynuzlarına sarılan öldürülmezdi (bkz. Çık.21:13-14).

[*]

2:5 2Sa.3:27

[*]

2:5 2Sa.20:10

[*]

2:7 2Sa.17:27-29

[*]

2:8 2Sa.16:5-1

[*]

2:8 2Sa.19:16-23

[*]

2:11 2Sa.5:4-5; 1Ta.3:4

[*]

2:12 1Ta.29:23

[*]

2:26 2Sa.15:24

[*]

2:26 1Sa.22:20-23

[*]

2:27 1Sa.2:27-36

[b]

4:19 Septuaginta “Yahuda bölgesi”, Masoretik metin “Ülke”.

[*]

4:21 Yar.15:18; 2Ta.9:26

[c]

4:22 “Otuz kor”: Yaklaşık 4 ton.

ç

4:22 “Altmış kor”: Yaklaşık 8 ton.

[*]

4:26 1Kr.10:26; 2Ta.1:14; 9:25

[d]

4:26 Septuaginta “Dört bin”, Masoretik metin “Kırk bin”.

[*]

4:31 Mez.89:0

[*]

4:32 Özd.1:1; 10:1; 25:1; Ezg.1:1

[*]

5:5 2Sa.7:12-13; 1Ta.17:11-12

[e]

5:11 “Yirmi bin kor buğday”: Yaklaşık 3 500 ton.

[f]

5:11 “Yirmi kor”: Yaklaşık 4 400 lt.

[g]

6:2 “Altmış arşın”: Yaklaşık 27 m.

[h]

6:2,3,16,20 “Yirmi arşın”: Yaklaşık 9 m.

ı

6:2 “Otuz arşın”: Yaklaşık 13.5 m.

[i]

6:3,23,24,25,26 “On arşın”: Yaklaşık 4.5 m.

[j]

6:6,24 “Beş arşın”: Yaklaşık 2.3 m.

[k]

6:6 “Altı arşın”: Yaklaşık 2.7 m.

[l]

6:6 “Yedi arşın”: Yaklaşık 3.2 m.

[m]

6:8 Septuaginta “Aşağı”, Masoretik metin “Orta”.

[n]

6:10 “Beş arşın”: Yaklaşık 2.3 m.

[*]

6:16 Çık.26:33-34

[o]

6:17 “Kırk arşın”: Yaklaşık 18 m.

[*]

6:22 Çık.30:1-3

[*]

6:23-28 Çık.25:18-20

ö

6:31 “Söveli kapının genişliği tapınağın genişliğinin beşte biriydi” ya da “Kapı söveleri beş köşeliydi.” Benzer ifade 33. ayette de geçmektedir.

[p]

7:2 “Yüz arşın”: Yaklaşık 45 m.

[r]

7:2,6 “Elli arşın”: Yaklaşık 22.5 m.

[s]

7:2,6 “Otuz arşın”: Yaklaşık 13.5 m.

[*]

7:8 1Kr.3:1

ş

7:10 “Sekiz arşın”: Yaklaşık 3.6 m.

[t]

7:10 “On arşın”: Yaklaşık 4.5 m.

[u]

7:15 “On sekiz arşın”: Yaklaşık 8.1 m.

ü

7:15 “On iki arşın”: Yaklaşık 5.4 m.

[v]

7:16,23 “Beş arşın”: Yaklaşık 2.3 m.

[y]

7:19,27,38 “Dört arşın”: Yaklaşık 1.8 m.

[z]

7:21 “Yakin”: “Pekiştirir” anlamına gelir.

[a]

7:21 “Boaz”: “Güç O'ndadır (Tanrı'dadır)” anlamına gelebilir.

[b]

7:23 “On arşın”: Yaklaşık 4.5 m.

[c]

7:23 “Otuz arşın”: Yaklaşık 13.5 m.

ç

7:26 “İki bin bat”: Yaklaşık 44 000 lt.

[d]

7:27 “Üç arşın”: Yaklaşık 1.4 m.

[e]

7:31 “Bir arşın”: Yaklaşık 45 cm.

[f]

7:31,32 “Bir buçuk arşın”: Yaklaşık 70 cm.

[g]

7:35 “Yarım arşın”: Yaklaşık 22.5 cm.

[*]

7:38 Çık.30:17-21

[h]

7:38 “Kırk bat”: Yaklaşık 880 lt.

[*]

7:48 Çık.30:1-3

[*]

7:48 Çık.25:23-30

[*]

7:49 Çık.25:31-40

[*]

7:51 2Sa.8:11; 1Ta.18:11

[*]

8:1 2Sa.6:12-16; 1Ta.15:25-29

[*]

8:9 Yas.10:5

[*]

8:10-11 Çık.40:34-35

[*]

8:16 2Sa.7:4-11; 1Ta.17:3-10

ı

8:16 “İçinde bulunacağım”: İbranice “Adım orada bulunacak”. Benzer ifadeler 8:29,44; 9:3; 11:36'da da geçer.

[*]

8:17-18 2Sa.7:1-3; 1Ta.17:1-2

[*]

8:19 2Sa.7:12-13; 1Ta.17:11-12

[*]

8:25 1Kr.2:4

[*]

8:27 2Ta.2:6

[*]

8:29 Yas.12:11

[i]

8:43 “Sana ait olduğunu”: İbranice “Senin adınla çağrıldığını.”

[*]

8:56 Yas.12:10; Yşu.21:44-45

[*]

9:2 1Kr.3:5; 2Ta.1:7

[*]

9:5 1Kr.2:4

[j]

9:13 “Kavul”: “Değersiz” anlamına gelir.

[k]

9:14 “Yüz yirmi talant”: Yaklaşık 4.1 ton.

[*]

9:25 Çık.23:17; 34:23; Yas.16:16

[l]

9:28 “420 talant”: Yaklaşık 14.5 ton.

[*]

10:1-13 Mat.12:42; Luk.11:31

[m]

10:10 “120 talant”: Yaklaşık 4.1 ton.

[n]

10:11,12 “Almug”: Ne çeşit ağaç olduğu bilinmiyor. Bir tür ardıç ağacı olduğu sanılıyor.

[o]

10:14 “666 talant”: Yaklaşık 23 ton.

ö

10:16,29 “Altı yüz şekel”: Yaklaşık 6.9 kg.

[p]

10:17 “Üç mina”: Yaklaşık 1.7 kg.

[r]

10:22 “Türlü maymunlarla” ya da “Maymunlar ve tavuskuşlarıyla”.

[*]

10:26 1Kr.4:26

[*]

10:27 Yas.17:17

[*]

10:28 Yas.17:16

[s]

10:28 “Keve”: Büyük bir olasılıkla “Kilikya”, yani “Çukurova bölgesi”.

ş

10:16,29 “Altı yüz şekel”: Yaklaşık 6.9 kg.

[t]

10:29 “Yüz elli şekel”: Yaklaşık 1.7 kg.

[*]

11:1 Yas.17:17

[*]

11:2 Çık.34:16; Yas.7:3-4

[u]

11:20 Masoretik metin “Büyüttü”, Septuaginta “Sütten kesti”.

[*]

11:36 1Kr.15:4,47; 2Kr.8:19, 2Ta.21:7; Mez.132:17

[*]

12:16 2Sa.20:1

[*]

12:28 Çık.32:4

[*]

12:32-33 Lev.23:33-34

[*]

13:2 2Kr.23:15-16

[*]

14:10 1Kr.15:29

ü

14:10 “Genç yaşlı” ya da “Köle olsun, özgür olsun”.

[*]

14:23 2Kr.17:9-10

[*]

14:24 Yas.23:17

[*]

14:25 2Ta.12:2-8

[*]

14:26 1Kr.10:16-17; 2Ta.9:15-16

[*]

15:4 1Kr.11:36; 2Kr.8:19; 2Ta.21:7; Mez.132:17

[*]

15:5 2Sa.11:1-27

[*]

15:6 2Ta.13:3-21

[*]

15:12 2Ta.15:8-15

[*]

15:29 1Kr.14:10

[v]

16:24 “İki talant”: Yaklaşık 69 kg.

[*]

16:34 Yşu.6:26

[*]

17:1 Yak.5:17

[*]

17:9 Luk.4:25-26

[*]

18:31 Yar.32:28; 35:10

[y]

18:32 “İki sea”: Yaklaşık 14.7 litrelik bir ölçek.

[*]

18:42-45 Yak.5:18

[*]

19:10,14 Rom.11:3

[*]

19:15-16 2Kr.8:7-13

[*]

19:15-16 2Kr.9:16

[*]

19:18 Rom.11:4

[*]

19:20 Luk.9:61

[z]

20:39 “Bir talant”: Yaklaşık 34.5 kg.

[a]

21:21 “Genç yaşlı” ya da “Köle olsun, özgür olsun”.

[*]

21:23 2Kr.9:36

[*]

22:17 Say.27:17; Hez.34:5; Zek.10:2; Mat.9:36; Mar.6:34

2.Krallar

GİRİŞ

2.Krallar Kitabı İsrail ve Yahuda krallıklarının tarihine 1.Krallar Kitabı'nda kaldığı yerden devam eder. Kitap iki bölüme ayrılabilir:

1. İki krallığın tarihi, İ.Ö. 9. yüzyıl ortalarından Samiriye'nin düşüşü ve İsrail (kuzey krallığı) halkının Asur'a sürgün edilmesine kadar (İ.Ö. 722).

2. Yahuda krallığının tarihi, İsrail krallığının yıkılışından Babil Kralı Nebukadnessar'ın Yeruşalim'i ele geçirip yıkmasına, Yahuda halkını Babil'e sürmesine kadar (İ.Ö. 586). Kitap Babil yönetimindeki Yahuda Valisi Gedalya'nın öldürülmesiyle ve Yahuda Kralı Yehoyakin'in Babil'deki tutukevinden salıverilmesi haberiyle son buluyor.

Bu ulusal felaketler Yahuda ve İsrail krallarının ve halklarının sadakatsizliği yüzünden yaşanmaktadır. Yeruşalim'in yıkılışıyla Yahudalılar'dan birçok kişinin sürgüne gitmesi İsrail tarihinde büyük dönüm noktalarından biridir.

2.Krallar Kitabı'nda en önemli iki peygamber İlyas'ın yerine geçen Elişa ve Yeşaya'dır.

Ana Hatlar:

1:1-17:41 Bölünen krallıklar

a. 1:1-8:15 Peygamber Elişa

b. 8:16-17:4 Yahuda ve İsrail kralları

c. 17:5-41 Samiriye'nin düşüşü

18:1-25:30 Yahuda krallığı

a. 18:1-21:26 Hizkiya'dan Yoşiya'ya

b. 22:1-23:30 Yoşiya'nın krallığı

c. 23:31-24:20 Yahuda'nın son kralları

ç. 25:1-30 Yeruşalim'in düşüşü

1

Rab Kral Ahazya'yı Cezalandırıyor

1İsrail Kralı Ahav'ın ölümünden sonra Moavlılar İsrail'e karşı ayaklandı.

2İsrail Kralı Ahazya Samiriye'de yaşadığı sarayın üst katındaki kafesli pencereden düşüp yaralandı. Habercilerine, “Gidin, Ekron ilahı Baalzevuv'a* danışın, yaralarımın iyileşip iyileşmeyeceğini öğrenin” dedi.

3Ama RAB'bin meleği, Tişbeli İlyas'a şöyle dedi: “Kalk, Samiriye Kralı'nın habercilerini karşıla ve onlara de ki, ‘İsrail'de Tanrı yok mu ki Ekron ilahı Baalzevuv'a danışmaya gidiyorsunuz?’ 4Kralınıza deyin ki, ‘RAB, Yattığın yataktan kalkamayacak, kesinlikle öleceksin! diyor.’ ” Böylece İlyas oradan ayrıldı. 5Haberciler kralın yanına döndüler. Kral, “Neden geri döndünüz?” diye sordu.

6Şöyle karşılık verdiler: “Yolda bir adamla karşılaştık. Bize dedi ki, ‘Gidin, sizi gönderen krala RAB şöyle diyor deyin: İsrail'de Tanrı yok mu ki Ekron ilahı Baalzevuv'a danışmak için haberciler gönderdin? Bu yüzden yattığın yataktan kalkamayacak, kesinlikle öleceksin!’ ”

7Kral, “Sizi karşılayıp bu sözleri söyleyen nasıl bir adamdı?” diye sordu.

8[*]

“Üzerinde tüylü bir giysi, belinde deri bir kuşak vardı” diye yanıtladılar.

Kral, “O Tişbeli İlyas'tır” dedi.

9Sonra bir komutanla birlikte elli adamını İlyas'a gönderdi. Komutan tepenin üstünde oturan İlyas'ın yanına çıkıp ona, “Ey Tanrı adamı, kral aşağı inmeni istiyor” dedi.

10[*]

İlyas, “Eğer ben Tanrı adamıysam, şimdi göklerden ateş yağacak ve seninle birlikte elli adamını yok edecek!” diye karşılık verdi. O anda göklerden ateş yağdı, komutanla birlikte elli adamını yakıp yok etti.

11Bunun üzerine kral, İlyas'a başka bir komutanla birlikte elli adam daha gönderdi. Komutan İlyas'a, “Ey Tanrı adamı, kral hemen aşağı inmeni istiyor!” dedi.

12İlyas, “Eğer ben Tanrı adamıysam, göklerden ateş yağacak ve seninle birlikte elli adamını yok edecek!” diye karşılık verdi. O anda göklerden ateş yağdı, komutanla birlikte elli adamını yakıp yok etti.

13Kral üçüncü kez bir komutanla elli adam gönderdi. Üçüncü komutan çıkıp İlyas'ın önünde diz çöktü ve ona şöyle yalvardı: “Ey Tanrı adamı, lütfen bana ve adamlarıma acı, canımızı bağışla! 14Göklerden yağan ateş daha önce gelen iki komutanla ellişer adamını yakıp yok etti, ama lütfen bana acı.”

15RAB'bin meleği, İlyas'a, “Onunla birlikte aşağı in, korkma” dedi. İlyas kalkıp komutanla birlikte kralın yanına gitti 16ve ona şöyle dedi: “RAB diyor ki, ‘İsrail'de danışacak Tanrı yok mu ki Ekron ilahı Baalzevuv'a danışmak için haberciler gönderdin? Bu yüzden yattığın yataktan kalkamayacak, kesinlikle öleceksin!’ ”

17RAB'bin İlyas aracılığıyla söylediği söz uyarınca Kral Ahazya öldü. Oğlu olmadığı için yerine kardeşi Yoram geçti. Bu olay Yahuda Kralı Yehoşafat oğlu Yehoram'ın krallığının ikinci yılında oldu.

18Ahazya'nın krallığı dönemindeki öteki olaylar ve yaptıkları İsrail krallarının tarihinde yazılıdır.

2

İlyas'ın Göklere Alınışı

1RAB İlyas'ı kasırgayla göklere çıkarmadan önce, İlyas ile Elişa Gilgal'dan ayrılıp yola çıkmışlardı. 2İlyas Elişa'ya, “Lütfen sen burada kal, çünkü RAB beni Beytel'e gönderdi” dedi.

Elişa, “Yaşayan RAB'bin adıyla başın üzerine ant içerim ki, senden ayrılmam” diye karşılık verdi. Böylece Beytel'e birlikte gittiler.

3Beytel'deki peygamber topluluğu Elişa'nın yanına geldi. “RAB bugün efendini senin başından alacak, biliyor musun?” diye ona sordular.

Elişa, “Evet, biliyorum, konuşmayın!” diye karşılık verdi.

4İlyas, “Elişa, lütfen burada kal, çünkü RAB beni Eriha'ya gönderdi” dedi.

Elişa, “Yaşayan RAB'bin adıyla başın üzerine ant içerim ki, senden ayrılmam” diye karşılık verdi. Böylece birlikte Eriha'ya gittiler.

5Eriha'daki peygamber topluluğu Elişa'nın yanına geldi. “RAB efendini bugün senin başından alacak, biliyor musun?” diye ona sordular.

Elişa, “Evet, biliyorum, konuşmayın” diye karşılık verdi.

6Sonra İlyas, “Lütfen, burada kal, çünkü RAB beni Şeria Irmağı kıyısına gönderdi” dedi.

Elişa, “Yaşayan RAB'bin adıyla başın üzerine ant içerim ki, senden ayrılmam” diye karşılık verdi. Böylece ikisi birlikte yollarına devam etti. 7Elli peygamber de onları Şeria Irmağı'na kadar izledi. İlyas ile Elişa Şeria Irmağı'nın kıyısında durdular. Peygamberler de biraz ötede, onların karşısında durdu. 8İlyas cüppesini dürüp sulara vurunca, sular ikiye ayrıldı. Elişa ile İlyas kuru toprağın üzerinden yürüyerek karşıya geçtiler. 9[*]

Karşı yakaya geçtikten sonra İlyas Elişa'ya, “Söyle, yanından alınmadan önce senin için ne yapabilirim?” dedi.

Elişa, “İzin ver, senin ruhundan iki pay miras[b]

alayım” diye karşılık verdi.

10İlyas, “Zor bir şey istedin” dedi, “Eğer yanından alındığımı görürsen olur, yoksa olmaz.”

11Onlar yürüyüp konuşurlarken, ansızın ateşten bir atlı araba göründü, onları birbirinden ayırdı. İlyas kasırgayla göklere alındı. 12[*]

Olanları gören Elişa şöyle bağırdı: “Baba, baba, İsrail'in arabası ve atlıları!” İlyas'ı bir daha göremedi. Giysilerini yırtıp paramparça etti. 13Sonra İlyas'ın üzerinden düşen cüppeyi alıp geri döndü ve Şeria Irmağı'nın kıyısında durdu.14İlyas'ın üzerinden düşen cüppeyi sulara vurarak, “İlyas'ın Tanrısı RAB nerede?” diye seslendi. Cüppeyi sulara vurunca ırmak ikiye ayrıldı, Elişa karşı yakaya geçti.

15Erihalı peygamberler karşıdan Elişa'yı görünce, “İlyas'ın ruhu Elişa'nın üzerinde!” dediler. Sonra onu karşılamaya giderek önünde yere kapandılar. 16“Yanımızda elli güçlü adam var” dediler, “İzin ver, gidip efendini arayalım. Belki RAB'bin Ruhu onu dağların ya da vadilerin birine atmıştır.”

Elişa, “Hayır, onları göndermeyin” dedi.

17Ama o kadar direttiler ki, sonunda Elişa dayanamadı, “Peki, gönderin” dedi. Elli adam gidip üç gün İlyas'ı aradılarsa da bulamadılar. 18Sonra Eriha'ya, Elişa'nın yanına döndüler. Elişa onlara, “Ben size gitmeyin demedim mi?” dedi.

Elişa Suları Paklıyor

19Erihalılar Elişa'ya, “Efendimiz, gördüğün gibi bu kentin yeri iyi ama suyu kötü, toprağı da verimsiz” dediler.

20Elişa, “Yeni bir kabın içine tuz koyup bana getirin” dedi. Kap getirilince, 21Elişa suyun kaynağına çıktı, tuzu suya atıp şöyle dedi: “RAB diyor ki, ‘Bu suyu paklıyorum, artık onda ölüm ve verimsizlik olmayacak.’ ” 22Elişa'nın söylediği gibi, su bugüne dek temiz kaldı.

Elişa'yı Alaya Alan Çocuklar

23Elişa oradan ayrılıp Beytel'e giderken kentin çocukları yola döküldüler. “Defol, defol, kel kafalı!” diyerek onunla alay ettiler.

24Elişa arkasına dönüp çocuklara baktı ve RAB'bin adıyla onları lanetledi. Bunun üzerine ormandan çıkan iki dişi ayı çocuklardan kırk ikisini parçaladı.

25Elişa oradan Karmel Dağı'na gitti, sonra Samiriye'ye döndü.

3

Moavlılar'ın Ayaklanması

1Yahuda Kralı Yehoşafat'ın krallığının on sekizinci yılında Ahav oğlu Yoram Samiriye'de İsrail Kralı oldu ve on iki yıl krallık yaptı. 2Yoram RAB'bin gözünde kötü olanı yaptıysa da annesiyle babası kadar kötü değildi. Çünkü babasının yaptırdığı Baal'ı* simgeleyen dikili taşı kaldırıp attı. 3Bununla birlikte Nevat oğlu Yarovam'ın İsrail'i sürüklediği günahlara o da katıldı ve bu günahlardan ayrılmadı.

4Moav Kralı Meşa koyun yetiştirirdi. İsrail Kralı'na her yıl yüz bin kuzu, yüz bin de koç yünü sağlamak zorundaydı.5Ama Ahav'ın ölümünden sonra, Moav Kralı İsrail Kralı'na karşı ayaklandı. 6O zaman Kral Yoram Samiriye'den ayrıldı ve bütün İsrailliler'i bir araya topladı. 7Yahuda Kralı Yehoşafat'a da şu haberi gönderdi: “Moav Kralı bana başkaldırdı, benimle birlikte Moavlılar'a karşı savaşır mısın?”

Yehoşafat, “Evet, savaşırım. Beni kendin, halkımı halkın, atlarımı atların say” dedi. 8Sonra, “Hangi yönden saldıralım?” diye sordu.

Yoram, “Edom kırlarından” diye karşılık verdi.

9İsrail, Yahuda ve Edom kralları birlikte yola çıktılar. Dolambaçlı yollarda yedi gün ilerledikten sonra suları tükendi. Askerler ve hayvanlar susuz kaldı. 10İsrail Kralı, “Eyvah!” diye bağırdı, “RAB, Moavlılar'ın eline teslim etmek için mi üçümüzü bir araya topladı?”

11Yehoşafat, “Burada RAB'bin peygamberi yok mu? Onun aracılığıyla RAB'be danışalım” dedi.

İsrail Kralı'nın adamlarından biri, “Şafat oğlu Elişa burada. İlyas'ın ellerine o su dökerdi” diye yanıtladı.

12Kral Yehoşafat, “O, RAB'bin ne düşündüğünü bilir” dedi. Bunun üzerine Yehoşafat, İsrail ve Edom kralları birlikte Elişa'nın yanına gittiler.

13Elişa İsrail Kralı'na, “Ne diye bana geldin?” dedi, “Git, annenle babanın peygamberlerine danış.”

İsrail Kralı, “Olmaz! Demek RAB üçümüzü Moavlılar'ın eline teslim etmek için bir araya toplamış” diye karşılık verdi.

14Elişa şöyle dedi: “Hizmetinde olduğum, Her Şeye Egemen, yaşayan RAB'bin adıyla derim ki, Yahuda Kralı Yehoşafat'a saygım olmasaydı, sana ne bakardım, ne de ilgilenirdim. 15Şimdi bana lir çalan bir adam getirin.”

Getirilen adam lir çalarken, RAB'bin gücü Elişa'nın üzerine indi. 16Elişa şöyle dedi: “RAB diyor ki, ‘Bu vadinin başından sonuna kadar hendekler kazın. 17Ne rüzgar göreceksiniz, ne yağmur. Öyleyken vadi suyla dolup taşacak. Sizler, sürüleriniz ve öteki hayvanlarınız doyasıya içeceksiniz. 18RAB için bunu yapmak kolaydır. O, Moavlılar'ı da sizin elinize teslim edecek. 19Onların önemli surlu kentlerinin tümünü ele geçireceksiniz. Meyve ağaçlarının hepsini kesecek, su kaynaklarını kurutacak, verimli tarlalarına taş dolduracaksınız.’ ”

20Ertesi sabah, sununun sunulduğu saatte, Edom yönünden akan sular her yeri doldurdu.

21Moavlılar kralların kendilerine saldırmak üzere yola çıktıklarını duydular. Genç, yaşlı eli silah tutan herkes bir araya toplanıp sınırda beklemeye başladı. 22Ertesi sabah erkenden kalktılar. Güneş ışınlarının kızıllaştırdığı suyu kan sanarak,23“Kan bu!” diye haykırdılar, “Krallar kendi aralarında savaşıp birbirlerini öldürmüş olsalar gerek. Haydi, Moavlılar, yağmaya!”

24Ama Moavlılar İsrail ordugahına vardıklarında, İsrailliler saldırıp onları püskürttü. Moavlılar kaçmaya başladı. İsrailliler peşlerine düşüp onları öldürdüler. 25Kentlerini yıktılar. Her İsrailli verimli tarlalara taş attı. Bütün tarlalar taşla doldu. Su kaynaklarını kuruttular, meyve ağaçlarını kestiler. Yalnız Kîr-Hereset'in taşları yerinde kaldı. Sapancılar kenti kuşatıp saldırıya geçti.

26Moav Kralı, savaşı kaybettiğini anlayınca, yanına yedi yüz kılıçlı adam aldı; Edom kuvvetlerini yarıp kaçmak istediyse de başaramadı. 27Bunun üzerine tahtına geçecek en büyük oğlunu surların üzerine götürüp yakmalık sunu* olarak sundu. İsrailliler bu olaydan doğan büyük öfke karşısında oradan ayrılıp ülkelerine döndüler.

4

Elişa'nın Yoksul Bir Dula Yardımı

1Bir gün, peygamber topluluğundan bir adamın karısı gidip Elişa'ya şöyle yakardı: “Efendim, kocam öldü! Bildiğin gibi RAB'be tapınırdı[c]

. Şimdi bir alacaklısı geldi, iki oğlumu benden alıp köle olarak götürmek istiyor.”

2Elişa, “Senin için ne yapsam?” diye karşılık verdi, “Söyle bana, evinde neler var?”

Kadın, “Azıcık zeytinyağı dışında, kulunun evinde hiçbir şey yok” dedi.

3Elişa, “Bütün komşularına git, ne kadar boş kapları varsa iste” dedi, 4“Sonra oğullarınla birlikte eve git. Kapıyı üzerinize kapayın ve bütün kapları yağla doldurun. Doldurduklarınızı bir kenara koyun.”

5Kadın oradan ayrılıp oğullarıyla birlikte evine gitti, kapıyı kapadı. Oğullarının getirdiği kapları doldurmaya başladı.6Bütün kaplar dolunca oğullarından birine, “Bana bir kap daha getir” dedi.

Oğlu, “Başka kap kalmadı” diye karşılık verdi. O zaman zeytinyağının akışı durdu. 7Kadın gidip durumu Tanrı adamı Elişa'ya bildirdi. Elişa, “Git, zeytinyağını sat, borcunu öde” dedi, “Kalan parayla da oğullarınla birlikte yaşamını sürdür.”

Elişa ile Şunemli Zengin Kadın

8Elişa bir gün Şunem'e gitti. Orada zengin bir kadın vardı. Elişa'yı yemeğe alıkoydu. O günden sonra Elişa ne zaman Şunem'e gitse, yemek için oraya uğradı. 9Kadın kocasına, “Bize sık sık gelen bu adamın kutsal bir Tanrı adamı olduğunu anladım” dedi, 10“Gel, damda onun için küçük bir oda yapalım; içine yatak, masa, sandalye, bir de kandil koyalım. Bize geldiğinde orada kalsın.”

11Bir gün Elişa geldi, yukarı odaya çıkıp uzandı. 12Uşağı Gehazi'ye, “Şunemli kadını çağır” dedi. Gehazi kadını çağırdı. Kadın gelince, 13Elişa Gehazi'ye şöyle dedi: “Ona de ki, ‘Bizim için katlandığın bunca zahmetlere karşılık ne yapabilirim? Senin için kralla ya da ordu komutanıyla konuşayım mı?’ ”

Kadın, “Ben halkımın arasında mutlu yaşıyorum” diye karşılık verdi.

14Elişa, “Öyleyse ne yapabilirim?” diye sordu.

Gehazi, “Kadının oğlu yok, kocası da yaşlı” diye yanıtladı.

15Bunun üzerine Elişa, “Kadını çağır” dedi. Gehazi kadını çağırdı. Kadın gelip kapının eşiğinde durdu. 16Elişa, kadına, “Gelecek yıl bu zaman kucağında bir oğlun olacak” dedi.

Kadın, “Olamaz, efendim!” diye karşılık verdi, “Sen ki bir Tanrı adamısın, lütfen kuluna yalan söyleme!”

17Ama kadın gebe kaldı ve bir yıl sonra, Elişa'nın söylediği günlerde bir oğul doğurdu.

18Çocuk büyüdü. Bir gün orakçıların başında bulunan babasının yanına gitti. 19“Başım ağrıyor, başım!” diye bağırmaya başladı.

Babası uşağına, “Onu annesine götür” dedi. 20Uşak çocuğu alıp annesine götürdü. Çocuk öğlene kadar annesinin dizlerinde yattıktan sonra öldü. 21Annesi onu yukarı çıkardı, Tanrı adamının yatağına yatırdı, sonra kapıyı kapayıp dışarıya çıktı. 22Kocasını çağırıp şöyle dedi: “Lütfen bir eşekle birlikte uşaklarından birini bana gönder. Tanrı adamının yanına gitmeliyim. Hemen dönerim.”

23Kocası, “Neden bugün gidiyorsun?” dedi, “Ne Yeni Ay, ne de Şabat* bugün.”

Kadın, “Zarar yok” karşılığını verdi.

24Eşeğe palan vurup uşağına, “Haydi yürü, ben sana söylemedikçe yavaşlama” dedi.

25Karmel Dağı'na varıp Tanrı adamının yanına çıktı.

Tanrı adamı, kadını uzaktan görünce, uşağı Gehazi'ye, “Bak, Şunemli kadın geliyor!” dedi, 26“Haydi koş, onu karşıla, ‘Nasılsın, kocanla oğlun nasıllar?’ diye sor.”

Kadın Gehazi'ye, “Herkes iyi” dedi.

27Kadın dağa çıkıp Tanrı adamının yanına varınca, onun ayaklarına sarıldı. Gehazi kadını uzaklaştırmak istediyse de Tanrı adamı, “Kadını rahat bırak!” dedi, “Çünkü acı çekiyor. RAB bunun nedenini benden gizledi, açıklamadı.”

28Kadın ona, “Efendim, ben senden çocuk istedim mi?” dedi, “Beni umutlandırma demedim mi?”

29Elişa Gehazi'ye, “Hemen kemerini kuşan, değneğimi al, koş” dedi, “Biriyle karşılaşırsan selam verme, biri seni selamlarsa karşılık verme. Git, değneğimi çocuğun yüzüne tut.”

30Çocuğun annesi, “Yaşayan RAB'bin adıyla başın üzerine ant içerim ki, senden ayrılmayacağım” dedi. Sonra Gehazi'yle birlikte yola çıktı. 31Gehazi önden gidip değneği çocuğun yüzüne tuttu, ama ne bir ses vardı, ne de bir yanıt. Bunun üzerine Gehazi geri dönüp Elişa'yı karşıladı ve ona, “Çocuk dirilmedi” diye haber verdi.

32Elişa eve vardığında, çocuğu yatağında ölü buldu. 33İçeri girdi, kapıyı kapayıp RAB'be yalvarmaya başladı. 34Sonra ağzı çocuğun ağzının, gözleriyle elleri de çocuğun gözleriyle ellerinin üzerine gelecek biçimde yatağa, çocuğun üzerine kapandı. Çocuğun bedeni ısınmaya başladı. 35Elişa kalkıp odanın içinde sağa sola gezindi, sonra yine dönüp çocuğun üzerine kapandı. Çocuk yedi kez aksırdı ve gözlerini açtı. 36Elişa Gehazi'ye, “Şunemli kadını çağır” diye seslendi. Gehazi kadını çağırdı. Kadın gelince, Elişa, “Al oğlunu” dedi. 37Kadın Elişa'nın ayaklarına kapandı, yerlere kadar eğildi, sonra çocuğunu alıp gitti.

İki Mucize Daha

38Elişa Gilgal'a döndü. Ülkede kıtlık vardı. Elişa bir peygamber topluluğuyla otururken uşağına, “Büyük tencereyi ateşe koy, peygamberlere çorba pişir” dedi. 39Biri ot toplamak için tarlaya gitti ve yabanıl bir bitki buldu. Bitkiden bir etek dolusu yaban kabağı topladı, getirip tencereye doğradı. Bunların ne olduğunu kimse bilmiyordu. 40Çorba yenmek üzere boşaltıldı. Ama adamlar çorbayı tadar tatmaz, “Ey Tanrı adamı, zehirli bu!” diye bağırdılar ve yiyemediler.

41Elişa, “Biraz un getirin” dedi. Unu tencereye atıp, “Koy önlerine, yesinler” dedi. Tencerede zararlı bir şey kalmadı.

42Baal-Şalişa'dan bir adam geldi. Tanrı adamına o yıl ilk biçilen arpadan yapılmış yirmi ekmekle taze buğday başağı getirdi. Elişa uşağına, “Bunları halka dağıt, yesinler” dedi.

43Uşak, “Nasıl olur, bu yüz kişinin önüne konur mu?” diye sordu.

Elişa, “Halka dağıt, yesinler” diye karşılık verdi, “Çünkü RAB diyor ki, ‘Yiyecekler, birazı da artacak.’ ” 44Bunun üzerine uşak yiyecekleri halkın önüne koydu. RAB'bin sözü uyarınca halk yedi, birazı da arttı.

5

Naaman Deri Hastalığından Nasıl Kurtuldu

1[*]

Aram Kralı'nın ordu komutanı Naaman efendisinin gözünde saygın, değerli bir adamdı. Çünkü RAB onun aracılığıyla Aramlılar'ı zafere ulaştırmıştı. Naaman yiğit bir askerdi, ama bir deri hastalığına yakalanmıştı.

2Aramlılar düzenledikleri akınlar sırasında İsrail'den küçük bir kızı tutsak almışlardı. Bu kız Naaman'ın karısının hizmetine verilmişti. 3Bir gün hanımına, “Keşke efendim Samiriye'deki peygamberin yanına gitse! Peygamber onu deri hastalığından kurtarırdı” dedi.

4Naaman gidip İsrailli kızın söylediklerini efendisi krala anlattı. 5Aram Kralı şöyle karşılık verdi: “Kalk git, seninle İsrail Kralı'na bir mektup göndereceğim.” Naaman yanına on talantç

gümüş, altı bin şekel[d]

altın ve on takım giysi alıp gitti.6Mektubu İsrail Kralı'na verdi. Mektupta şunlar yazılıydı: “Bu mektupla birlikte sana kulum Naaman'ı gönderiyorum. Onu deri hastalığından kurtarmanı dilerim.”

7İsrail Kralı mektubu okuyunca giysilerini yırtıp şöyle haykırdı: “Ben Tanrı mıyım, can alıp can vereyim? Nasıl bana bir adam gönderip onu deri hastalığından kurtar der? Görüyor musunuz, açıkça benimle kavga çıkarmaya çalışıyor!”

8İsrail Kralı'nın giysilerini yırttığını duyan Tanrı adamı Elişa ona şu haberi gönderdi: “Neden giysilerini yırttın? Adam bana gelsin, İsrail'de bir peygamber olduğunu anlasın!”

9Böylece Naaman atları ve savaş arabalarıyla birlikte gidip Elişa'nın evinin kapısı önünde durdu. 10Elişa ona şu haberi gönderdi: “Git, Şeria Irmağı'nda yedi kez yıkan. Tenin eski halini alacak, tertemiz olacaksın.”

11Gelgelelim Naaman oradan öfkeyle ayrıldı. “Sandım ki dışarı çıkıp yanıma gelecek, Tanrısı RAB'bi adıyla çağırarak eliyle hastalıklı derime dokunup beni iyileştirecek” dedi, 12“Şam'ın Avana ve Farpar ırmakları İsrail'in bütün ırmaklarından daha iyi değil mi? Oralarda yıkanıp paklanamaz mıydım sanki?” Sonra öfkeyle dönüp gitti.

13Naaman'ın görevlileri yanına varıp, “Efendim, peygamber senden daha zor bir şey istemiş olsaydı, yapmaz mıydın?” dediler, “Oysa o sana sadece, ‘Yıkan, temizlen’ diyor.” 14Bunun üzerine Naaman Tanrı adamının sözü uyarınca gidip Şeria Irmağı'nda yedi kez suya daldı. Teni eski haline döndü, bebek teni gibi tertemiz oldu.

15Naaman adamlarıyla birlikte Tanrı adamının yanına döndü. Onun önünde durup şöyle dedi: “Şimdi anladım ki, İsrail dışında dünyanın hiçbir yerinde Tanrı yoktur. Lütfen, bu kulunun armağanını kabul et.”

16Elişa, “Hizmetinde olduğum yaşayan RAB'bin adıyla ant içerim ki, hiçbir şey alamam” diye karşılık verdi. Naaman direttiyse de, Elişa almak istemedi.

17Bunun üzerine Naaman, “Madem armağan istemiyorsun, öyleyse buradan iki katır yükü toprak almama izin ver” dedi, “Çünkü bu kulun artık RAB'bin dışında başka ilahlara yakmalık sunu* ve kurban sunmayacaktır. 18Ama RAB kulunu bir konuda bağışlasın. Efendim tapınmak için Rimmon Tapınağı'na girip kendisine eşlik etmemi isteyince, tapınakta onunla birlikte yere kapandığımda RAB bu kulunu bağışlasın.”

19Elişa ona, “Esenlikle git” dedi.

Naaman oradan ayrılıp biraz uzaklaşınca, 20Tanrı adamı Elişa'nın uşağı Gehazi, “Efendim, Aramlı Naaman'a çok yumuşak davrandı; getirdiği armağanları kabul etmedi” dedi, “Yaşayan RAB'bin hakkı için, peşinden koşup ondan bir şey alacağım.”

21Böylece Gehazi Naaman'ın peşine düştü. Naaman ardından birinin koştuğunu görünce, arabasından inip onu karşıladı ve, “Ne oldu?” diye sordu.

22Gehazi, “Bir şey yok” dedi, “Yalnız efendimin bir ricası var. Biraz önce Efrayim'in dağlık bölgesinden iki genç peygamber geldi. Efendim onlara bir talant[e]

gümüşle iki takım giysi vermen için beni gönderdi.”

23Naaman, “Lütfen iki talant[f]

al!” dedi ve ısrarla iki talant gümüşü iki torbaya koyup bağladı. Ayrıca iki uşağına da birer takım giysi verdi. Uşaklar Gehazi'nin önüsıra bunları taşıdılar. 24Tepeye varınca Gehazi eşyaları ellerinden alıp eve koydu, adamları da geri gönderdi. 25Sonra gidip efendisi Elişa'nın huzuruna çıktı. Elişa, “Neredeydin, Gehazi?” diye sordu.

Gehazi, “Kulun hiçbir yere gitmedi” diye karşılık verdi.

26Bunun üzerine Elişa, “O adam arabasından inip seni karşılarken ruhum seninle değil miydi?” diye sordu, “Şimdi gümüş ya da giysi, zeytinlik, bağ, koyun, sığır, erkek ve kadın köle almanın zamanı mı? 27Bu yüzden Naaman'ın deri hastalığı sonsuza dek senin ve soyunun üzerinde kalacak.” Böylece Gehazi Elişa'nın huzurundan kar gibi beyaz bir deri hastalığıyla ayrıldı.

6

Balta Demirinin Su Yüzüne Çıkması

1Bir gün peygamber topluluğu Elişa'ya, “Bak, yaşadığımız yer bize küçük geliyor” dedi, 2“Lütfen izin ver, Şeria Irmağı kıyısına gidelim, ağaç kesip kendimize ev yapalım.”

Elişa, “Gidin” dedi.

3Peygamberlerden biri, “Lütfen kullarınla birlikte sen de gel” dedi.

Elişa, “Olur, gelirim” diye karşılık verdi 4ve onlarla birlikte gitti.

Şeria Irmağı kıyısına varınca ağaç kesmeye başladılar. 5Biri ağaç keserken balta demirini suya düşürdü. “Eyvah, efendim! Onu ödünç almıştım” diye bağırdı.

6Tanrı adamı, “Nereye düştü?” diye sordu. Adam ona demirin düştüğü yeri gösterdi. Elişa bir dal kesip oraya atınca, balta demiri su yüzüne çıktı. 7Elişa, “Al onu!” dedi. Adam elini uzatıp balta demirini aldı.

Aram Ordusu ve Elişa

8Aram Kralı İsrail'le savaş halindeydi. Görevlilerine danıştıktan sonra, “Ordugahımı kuracak bir yer seçtim” dedi.

9Tanrı adamı Elişa, İsrail Kralı'na şu haberi gönderdi: “Sakın oradan geçmeyin, çünkü Aramlılar oraya doğru iniyorlar.”10İsrail Kralı adam gönderip oradaki durumu denetledi. Böylece Tanrı adamı İsrail Kralı'nı birkaç kez uyardı. Kral da önlem aldı.

11Bu durum Aram Kralı'nı çok öfkelendirdi. Görevlilerini çağırıp, “İçinizden hanginizin İsrail Kralı'ndan yana olduğunu söylemeyecek misiniz?” dedi.

12Görevlilerden biri, “Hiçbirimiz, efendimiz kral” diye karşılık verdi, “Yalnız İsrail'de yaşayan Peygamber Elişa senin yatak odanda söylediklerini bile İsrail Kralı'na bildiriyor.”

13Aram Kralı şöyle buyurdu: “Gidip onun nerede olduğunu öğrenin. Adam gönderip onu yakalayacağım.” Elişa'nın Dotan'da olduğu bildirilince, 14kral oraya atlılar, savaş arabaları ve büyük bir kuvvet gönderdi. Geceleyin varıp kenti kuşattılar.

15Tanrı adamının uşağı erkenden kalktı. Dışarıya çıkınca kentin askerler, atlılar ve savaş arabalarınca kuşatıldığını gördü. Dönüp Elişa'ya, “Eyvah, efendim, ne yapacağız?” diye sordu.

16Elişa, “Korkma, çünkü bizim yandaşlarımız onlarınkinden daha çok” diye karşılık verdi.

17Sonra şöyle dua etti: “Ya RAB, lütfen onun gözlerini aç, görsün!” RAB uşağın gözlerini açtı. Uşak Elişa'nın çevresindeki dağların atlılarla, ateşten savaş arabalarıyla dolu olduğunu gördü.

18Aramlılar kendisine doğru ilerleyince Elişa RAB'be şöyle yalvardı: “Ya RAB, lütfen bu halkı kör et.” RAB Elişa'nın yalvarışını duydu ve onları kör etti.

19Bunun üzerine Elişa onlara, “Yanlış yoldasınız” dedi, “Aradığınız kent bu değil. Beni izleyin, sizi aradığınız adama götüreyim.” Sonra onları Samiriye'ye götürdü.

20Samiriye'ye girdiklerinde Elişa şöyle dua etti: “Ya RAB, bu adamların gözlerini aç, görsünler.” RAB gözlerini açınca adamlar Samiriye'nin ortasında olduklarını anladılar.

21İsrail Kralı adamları görünce Elişa'ya, “Onları öldüreyim mi? Öldüreyim mi, baba?” dedi.

22Elişa, “Hayır, öldürme” diye karşılık verdi, “Kendi kılıç ve yayınla tutsak aldığın insanları nasıl öldürürsün. Önlerine yiyecek içecek bir şeyler koy, yiyip içtikten sonra izin ver, krallarına dönsünler.”

23Bunun üzerine İsrail Kralı adamlara büyük bir şölen verdi, yedirip içirdikten sonra da onları krallarına gönderdi. Aramlı akıncılar bir daha İsrail topraklarına ayak basmadılar.

Samiriye'de Kıtlık

24Bir süre sonra, Aram Kralı Ben-Hadat bütün ordusunu toplayıp İsrail'e girdi ve Samiriye'yi kuşattı. 25Samiriye'de büyük bir kıtlık oldu. Kuşatma sonunda bir eşek kellesinin fiyatı seksen şekel[g]

gümüşe, dörtte bir kav[h]

güvercin gübresininı

fiyatı ise beş şekel[i]

gümüşe çıktı.

26İsrail Kralı surların üzerinde yürürken, bir kadın, “Efendim kral, bana yardım et!” diye seslendi.

27Kral, “RAB sana yardım etmiyorsa, ben nasıl yardım edebilirim ki?” diye karşılık verdi, “Buğday mı, yoksa şarap mı istersin? 28Derdin ne?”

Kadın şöyle yanıtladı: “Geçen gün şu kadın bana dedi ki, ‘Oğlunu ver, bugün yiyelim, yarın da benim oğlumu yeriz.’29[*]

Böylece oğlumu pişirip yedik. Ertesi gün ona, ‘Oğlunu ver de yiyelim’ dedim. Ama o, oğlunu gizledi.”

30Kadının bu sözlerini duyan kral giysilerini yırttı. Surların üzerinde yürürken, halk onun giysilerinin altına çul giydiğini gördü. 31Kral, “Eğer bugün Şafat oğlu Elişa'nın başı yerinde kalırsa, Tanrı bana aynısını, hatta daha kötüsünü yapsın!” dedi.

32Elişa o sırada halkın ileri gelenleriyle birlikte evinde oturuyordu. Kral önden bir haberci gönderdi. Ama daha haberci gelmeden, Elişa ileri gelenlere, “Görüyor musunuz caniyi?” dedi, “Kalkmış, başımı kestirmek için adam gönderiyor! Haberci geldiğinde kapıyı kapayın, onu içeri almayın. Çünkü ardından efendisi kral da gelecek.”

33Elişa konuşmasını bitirmeden, haberci yanına geldi ve, “Bu felaket RAB'dendir” dedi, “Neden hâlâ RAB'bi bekleyeyim?”

7

1Elişa, “RAB'bin sözüne kulak verin!” dedi, “RAB diyor ki, ‘Yarın bu saatlerde Samiriye Kapısı'nda bir sea ince un[j]

da, iki sea arpa[k]

da birer şekele[l]

satılacak.’ ”

2Kralın özel yardımcısı olan komutan, Tanrı adamına, “RAB göklerin kapaklarını açsa bile olacak şey değil bu!” dedi.

Elişa, “Sen her şeyi gözlerinle göreceksin, ama onlardan hiçbir şey yiyemeyeceksin!” diye karşılık verdi.

Kuşatmanın Kaldırılması

3Kent kapısının girişinde deri hastalığına yakalanmış dört adam vardı. Birbirlerine, “Ne diye ölene dek burada kalalım?” diyorlardı, 4“Kente girelim desek, orada kıtlık var, ölürüz; burada kalsak da öleceğiz. Bari gidip Aram ordugahına teslim olalım. Canımızı bağışlarlarsa yaşarız, öldürürlerse de öldürsünler.”

5Akşam karanlığında kalkıp Aram ordugahına doğru gittiler. Ordugaha yaklaştıklarında, orada kimseyi göremediler.6Çünkü Rab Aram ordugahında savaş arabalarıyla, atlarıyla yaklaşan büyük bir ordunun çıkardığı seslerin duyulmasını sağlamıştı. Aramlılar da birbirlerine, “Bakın, İsrail Kralı bize saldırmak için Hitit* ve Mısır krallarını kiralamış!” demişlerdi.7Böylece, gün batarken çadırlarını, atlarını, eşeklerini bırakıp kaçmışlar, canlarını kurtarmak için ordugahı olduğu gibi bırakmışlardı.

8Deri hastalığına yakalanmış adamlar ordugaha varıp çadırların birine girdiler. Yiyip içtikten sonra oradaki altın, gümüş ve giysileri götürüp gizlediler. Sonra dönüp başka bir çadıra girdiler, orada bulduklarını da götürüp gizlediler.

9Ardından birbirlerine, “Yaptığımız doğru değil” dediler, “Bugün müjde günü. Oysa biz susuyoruz. Gün doğuncaya kadar beklersek, cezaya çarptırılacağımız kesin. Haydi saraya gidip durumu bildirelim.”

10Böylece gidip kent kapısındaki nöbetçilere seslendiler. “Aram ordugahına gittik” dediler, “Hiç kimseyi göremedik; ne de bir insan sesi duyduk. Yalnızca bağlı atlar, eşekler vardı. Çadırları da olduğu gibi bırakıp gitmişler.” 11Kapı nöbetçileri haberi duyurdu. Haber kralın sarayına ulaştırıldı.

12Kral gece kalkıp görevlilerine, “Aramlılar'ın ne tasarladığını size söyleyeyim” dedi, “Aç kaldığımızı biliyorlar. Onun için ordugahlarını bırakıp kırda gizlenmişler. Kentin dışına çıktığımızda, bizi canlı yakalayıp kenti ele geçirmeyi düşünüyorlar.”

13Görevlilerden biri, “Kentte kalan beş atla birkaç adam gönderelim, o zaman durumu anlarız” dedi, “Nasıl olsa gidecek olanlar da burada, kentte kalan nice İsrailli gibi ölüme mahkûm!”

14Adamlar yanlarına iki atlı araba aldılar. Kral, “Gidin, ne olduğunu öğrenin” diyerek onları Aram ordusunun ardından gönderdi. 15Adamlar Şeria Irmağı'na kadar Aram ordusunu izlediler. Yol baştan sona kadar Aramlılar'ın kaçarken attıkları giysi ve eşyalarla doluydu. Haberciler dönüp krala durumu bildirdiler. 16Bunun üzerine halk kentten çıkıp Aram ordugahını yağmaladı. RAB'bin dediği gibi, bir sea[m]

ince unun da, iki sea arpanın[n]

da fiyatı bir şekele[o]

düştü.

17Kral özel yardımcısı olan komutanı kentin kapısında bırakmıştı. Halk onu kapının ağzında çiğneyerek öldürdü. Kral Elişa'nın evine gittiğinde, Tanrı adamı ona olacakları önceden bildirmişti. 18Her şey Tanrı adamının krala dediği gibi oldu. “Yarın bu saatlerde Samiriye Kapısı'nda bir sea ince un da, iki sea arpa da birer şekele satılacak” demişti.

19Komutan da Tanrı adamına şöyle karşılık vermişti: “RAB göklerin kapaklarını açsa bile, olacak şey değil bu!” Elişa, “Sen her şeyi gözlerinle görecek, ama onlardan hiçbir şey yiyemeyeceksin!” demişti. 20Tam dediği gibi oldu. Komutan kentin kapısında halk tarafından çiğnenerek öldü.

8

Şunemli Kadının Dönüşü

1[*]

Elişa, oğlunu diriltmiş olduğu Şunemli kadına şöyle demişti: “Kalk, ailenle birlikte buradan git, geçici olarak kalabileceğin bir yer bul. Çünkü RAB ülkeye yedi yıl sürecek bir kıtlık göndermeye karar verdi.” 2Kadın Tanrı adamının öğüdüne uyarak ailesiyle birlikte kalkıp Filist ülkesine gitti ve orada yedi yıl kaldı.

3Yedi yıl sonra Filist'ten döndü. Evini, tarlasını geri almak için kraldan yardım istemeye gitti. 4O sırada kral Tanrı adamının uşağı Gehazi'yle konuşuyor, “Bana Elişa'nın yaptığı bütün mucizeleri anlat” diyordu. 5İşte Gehazi tam Elişa'nın ölüyü nasıl dirilttiğini krala anlatırken, oğlu diriltilen kadın eviyle tarlasını geri almak için kraldan yardım istemeye geldi. Gehazi krala, “Efendim kral, sözünü ettiğim kadın budur. Yanındaki oğlu da Elişa'nın dirilttiği çocuktur” dedi. 6Kral kadına sorunca kadın her şeyi anlattı. Bunun üzerine kral bir görevli çağırtıp şu buyruğu verdi: “Bu kadına her şeyini, ülkeden ayrıldığı günden bugüne kadar biriken bütün geliriyle birlikte tarlasını geri verin.”

Elişa ile Aram Kralı Ben-Hadat

7Aram Kralı Ben-Hadat hastalandığı sırada Elişa Şam'a gitti. Tanrı adamının Şam'a geldiği krala bildirildi. 8Kral, Hazael'e, “Bir armağan al, Tanrı adamını karşılamaya git” dedi, “Onun aracılığıyla RAB'be danış, bu hastalıktan kurtulup kurtulamayacağımı sor.”

9Hazael, Şam'ın en iyi mallarından oluşan kırk deve yükü armağanı yanına alarak, Tanrı adamını karşılamaya gitti. Elişa'nın önünde durup şöyle dedi: “Kulun Aram Kralı Ben-Hadat, hastalığından kurtulup kurtulamayacağını sormam için beni gönderdi.”

10Elişa, “Git ona, ‘Kesinlikle iyileşeceksin’ de; ama RAB bana onun kesinlikle öleceğini açıkladı” diye karşılık verdi.11Tanrı adamı, Hazael'i utandırıncaya kadar dik dik yüzüne baktı. Ardından ağlamaya başladı.

12Hazael, “Efendim, niçin ağlıyorsun?” diye sordu.

Elişa, “Senin İsrail halkına yapacağın kötülükleri biliyorum” diye yanıtladı, “Kalelerini ateşe verecek, gençlerini kılıçtan geçirecek, çocuklarını yere çalıp öldürecek, gebe kadınlarının karınlarını deşeceksin.”

13[*]

Hazael, “Bir köpekten farksız olan bu kulun, bütün bu işleri nasıl yapabilir?” dedi.

Elişa, “RAB bana senin Aram Kralı olacağını gösterdi” diye yanıtladı.

14Bunun üzerine Hazael Elişa'dan ayrılıp efendisi Ben-Hadat'ın yanına döndü. Ben-Hadat ona, “Elişa sana ne söyledi?” diye sordu.

Hazael, “Kesinlikle iyileşeceğini söyledi” diye yanıtladı. 15Gelgelelim ertesi gün Hazael ıslattığı bir örtüyü kralın yüzüne kapatıp onu boğdu. Böylece kral öldü, yerine Hazael geçti.

Yehoram'ın Yahuda Krallığı

(2Ta.21:1-20)

16İsrail Kralı Ahav oğlu Yoram'ın krallığının beşinci yılında, Yehoşafat'ın Yahuda Kralı olduğu sırada, Yehoşafat'ın oğlu Yehoram Yahuda'yı yönetmeye başladı. 17Yehoram otuz iki yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de sekiz yıl krallık yaptı.18Karısı Ahav'ın kızı olduğu için, o da Ahav'ın ailesi gibi İsrail krallarının yolunu izledi ve RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı.19[*]

Ama RAB kulu Davut'un hatırı için Yahuda'yı yok etmek istemedi. Çünkü Davut'a ve soyuna sönmeyen bir ışık vereceğine söz vermişti.

20[*]

Yehoram'ın krallığı döneminde Edomlular Yahudalılar'a karşı ayaklanarak kendi krallıklarını kurdular. 21Yehoram bütün savaş arabalarıyla Sair'e gitti. Edomlular onu ve savaş arabalarının komutanlarını kuşattılar. Ama Yehoram gece kalkıp kuşatmayı yararak kaçtı. Askerleri de kaçarak evlerine döndü. 22O sırada Livna Kenti ayaklandı. Edomlular'ın Yahuda'ya karşı başkaldırması bugün de sürüyor.

23Yehoram'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptıkları Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır. 24Yehoram ölüp atalarına kavuştu ve Davut Kenti'nde atalarının yanına gömüldü. Yerine oğlu Ahazya kral oldu.

Ahazya'nın Yahuda Krallığı

(2Ta.22:1-6)

25İsrail Kralı Ahav oğlu Yoram'ın krallığının on ikinci yılında Yehoram oğlu Ahazya Yahuda Kralı oldu. 26Ahazya yirmi iki yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de bir yıl krallık yaptı. Annesi İsrail Kralı Omri'nin torunu Atalya'ydı. 27Ahazya evlilik yoluyla Ahav'a akraba olduğu için Ahav ailesinin yolunu izledi ve onlar gibi RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı. 28Ahazya, Aram Kralı Hazael'le savaşmak üzere Ahav oğlu Yoram'la birlikte Ramot-Gilat'a gitti. Aramlılar Yoram'ı yaraladılar. 29Kral Yoram Ramot-Gilat'ta Aram Kralı Hazael'le savaşırken aldığı yaraların iyileşmesi için Yizreel'e döndü. Yahuda Kralı Yehoram oğlu Ahazya da yaralanan Ahav oğlu Yoram'ı görmek için Yizreel'e gitti.

9

Yehu'nun İsrail Kralı Oluşu

1Peygamber Elişa, peygamberler topluluğundan bir adam çağırıp, “Kemerini kuşan, bu yağ kabını alıp Ramot-Gilat'a git” dedi, 2“Oraya varınca Nimşi oğlu, Yehoşafat oğlu Yehu'yu ara. Onu kardeşlerinin arasından alıp başka bir odaya götür.3Zeytinyağını başına dök ve ona RAB şöyle diyor de: ‘Seni İsrail Kralı olarak meshettim*.’ Sonra kapıyı aç ve koş, oyalanma!”

4Böylece peygamberin uşağı Ramot-Gilat'a gitti. 5Oraya vardığında ordu komutanlarının bir arada oturduklarını gördü. “Komutanım, sana bir haberim var” dedi.

Yehu, “Hangimize söylüyorsun?” diye sordu.

Uşak, “Sana, efendim” diye yanıtladı.

6[*]

Yehu kalkıp eve girdi. Uşak yağı Yehu'nun başına döküp ona şöyle dedi: “İsrail'in Tanrısı RAB diyor ki, ‘Seni halkım İsrail'in kralı olarak meshettim. 7Efendin Ahav'ın ailesini öldüreceksin. Bana hizmet eden peygamberlerin ve bütün kullarımın dökülen kanının öcünü İzebel'den alacağım. 8Ahav'ın bütün soyu ortadan kalkacak. İsrail'de genç yaşlıö

Ahav'ın soyundan gelen bütün erkeklerin kökünü kurutacağım. 9Nevat oğlu Yarovam'la Ahiya oğlu Baaşa'nın ailelerine ne yaptımsa, Ahav'ın ailesine de aynısını yapacağım. 10[*]

Yizreel topraklarında İzebel'in ölüsünü köpekler yiyecek ve onu gömen olmayacak.’ ” Uşak bunları söyledikten sonra kapıyı açıp kaçtı.

11Yehu komutan arkadaşlarının yanına döndü. İçlerinden biri, “Her şey yolunda mı? O delinin seninle ne işi vardı?” diye sordu.

Yehu, “Onu tanıyorsunuz, neler saçmaladığını bilirsiniz” diye karşılık verdi.

12“Hayır, bilmiyoruz, ne söyledi? Anlat bize!” dediler.

Yehu şöyle yanıtladı: “Bana RAB şöyle diyor dedi: ‘Seni İsrail Kralı olarak meshettim.’ ”

13Bunun üzerine hepsi hemen cüppelerini çıkarıp merdivenin başında duran Yehu'nun ayaklarına serdi. Boru çalarak, “Yehu kraldır!” diye bağırdılar.

Yehu'nun Yoram'ı Öldürmesi

14Nimşi oğlu Yehoşafat oğlu Yehu Yoram'a karşı bir düzen kurdu. O sıralarda Yoram ile İsrail halkı Aram Kralı Hazael'e karşı Ramot-Gilat'ı savunuyordu. 15[*]

Ancak Kral Yoram, Aram Kralı Hazael'le savaşırken Aramlılar onu yaralamıştı. Yoram da yaraların iyileşmesi için Yizreel'e dönmüştü. Yehu arkadaşlarına, “Eğer siz de benimle aynı görüşteyseniz, hiç kimsenin kentten kaçmasına ve gidip durumu Yizreel'e bildirmesine izin vermeyin” dedi. 16Yehu savaş arabasına binip Yizreel'e gitti. Çünkü Yoram orada hasta yatıyordu. Yahuda Kralı Ahazya da Yoram'ı görmek için oraya gitmişti.

17Yizreel'de kulede nöbet tutan gözcü, Yehu'nun ordusuyla yaklaştığını görünce, “Bir kalabalık görüyorum!” diye bağırdı.

Yoram, “Bir atlı gönder, onu karşılasın, barış için gelip gelmediğini sorsun” dedi.

18Atlı Yehu'yu karşılamaya gitti ve ona, “Kralımız, ‘Barış için mi geldin?’ diye soruyor” dedi.

Yehu, “Barıştan sana ne! Sen beni izle” diye karşılık verdi.

Gözcü durumu krala bildirdi: “Ulak onlara vardı, ama geri dönmedi.”

19Bu kez ikinci bir atlı gönderildi. Atlı onlara varıp, “Kralımız, ‘Barış için mi geldin?’ diye soruyor” dedi.

Yehu, “Barıştan sana ne! Sen beni izle” diye karşılık verdi.

20Gözcü durumu krala bildirdi: “Ulak onlara vardı, ama geri dönmedi. Komutanları savaş arabasını Nimşi oğlu Yehu gibi delicesine sürüyor.”

21Kral Yoram, “Arabamı hazırlayın!” diye buyruk verdi. Arabası hazırlandı. İsrail Kralı Yoram ile Yahuda Kralı Ahazya arabalarına binip Yehu'yu karşılamaya gittiler. Yizreelli Navot'un topraklarında onunla karşılaştılar. 22Yoram Yehu'yu görünce, “Barış için mi geldin?” diye sordu.

Yehu, “Annen İzebel'in yaptığı bunca putperestlik ve büyücülük sürüp giderken barıştan söz edilir mi?” diye karşılık verdi.

23Yoram, “Hainlik bu, Ahazya!” diye bağırdı ve arabasının dizginlerini çevirip kaçtı.

24Yehu var gücüyle yayını çekip Yoram'ı sırtından vurdu. Ok Yoram'ın kalbini delip geçti. Yoram arabasının içine yığılıp kaldı. 25Yehu yardımcısı Bidkar'a, “Onun cesedini al, Yizreelli Navot'un toprağına at” dedi, “Anımsa, senle ben birlikte Yoram'ın babası Ahav'ın ardından savaş arabasıyla giderken, RAB Ahav'a, 26[*]

‘Dün Navot'la oğullarının kanını gördüm. Seni de bu topraklarda cezalandıracağım’ demişti. Şimdi RAB'bin sözü uyarınca, Yoram'ın cesedini al, Navot'un toprağına at!”

Yahuda Kralı Ahazya'nın Öldürülmesi

(2Ta.22:7-9)

27Yahuda Kralı Ahazya olanları görünce Beythaggan'a doğru kaçmaya başladı. Yehu ardına takılıp, “Onu da öldürün!” diye bağırdı. Ahazya'yı Yivleam yakınlarında, Gur yolunda, arabasının içinde vurdular. Yaralı olarak Megiddo'ya kadar kaçıp orada öldü. 28Adamları Ahazya'nın cesedini bir savaş arabasına koyup Yeruşalim'e götürdüler. Onu Davut Kenti'nde atalarının yanına, kendi mezarına gömdüler.

29Ahazya Ahav oğlu Yoram'ın krallığının on birinci yılında Yahuda Kralı olmuştu.

İzebel'in Öldürülmesi

30Sonra Yehu Yizreel'e gitti. İzebel bunu duyunca, gözlerine sürme çekti, saçlarını tarayıp pencereden dışarıyı gözlemeye başladı. 31Yehu kentin kapısından içeri girince, İzebel, “Ey efendisini öldüren Zimri, barış için mi geldin?” diye seslendi.

32Yehu pencereye doğru bakıp, “Kim benden yana?” diye bağırdı. İki üç görevli yukarıdan ona baktı. 33Yehu, “Atın onu aşağı!” dedi. Görevliler İzebel'i aşağıya attılar. Kanı surların ve bedenini çiğneyen atların üzerine sıçradı.

34Yehu içeri girip yedi, içti. Sonra, “O lanet olası kadını alıp gömün, ne de olsa bir kral kızıdır” dedi. 35Ama İzebel'i gömmeye giden adamlar başından, ayaklarından, ellerinden başka bir şey bulamadılar. 36[*]

Geri dönüp durumu Yehu'ya bildirdiler. Yehu onlara şöyle dedi: “Kulu Tişbeli İlyas aracılığıyla konuşan RAB'bin sözü yerine geldi. RAB, ‘Yizreel topraklarında İzebel'in ölüsünü köpekler yiyecek’ demişti. 37‘İzebel'in leşi Yizreel topraklarına gübre olacak ve kimse, bu İzebel'dir, diyemeyecek.’ ”

10

Ahav'ın Ailesinin Öldürülmesi

1Ahav'ın Samiriye'de yetmiş oğlu vardı. Yehu mektuplar yazıp Samiriye'ye gönderdi. Yizreel'in yöneticilerine, ileri gelenlere ve Ahav'ın çocuklarını koruyanlara yazdığı mektuplarda Yehu şöyle diyordu: 2“Efendinizin oğulları sizinle birliktedir. Savaş arabalarınız, atlarınız, silahlarınız var. Surlu bir kentte yaşıyorsunuz. Bu mektup size ulaşır ulaşmaz,3efendinizin oğullarından en iyi ve en uygun olanı seçip babasının tahtına oturtun. Ve efendinizin ailesini korumak için savaşın.”

4Ama onlar dehşete düştüler. “İki kral Yehu'yla başa çıkamadı, biz nasıl çıkarız?” dediler.

5Saray sorumlusu, kent valisi, ileri gelenler ve Ahav'ın çocuklarını koruyanlar Yehu'ya şu haberi gönderdi: “Biz senin kullarınız, söyleyeceğin her şeyi yapmaya hazırız. Kimseyi kral yapmaya niyetimiz yok. Kendin için en iyi olan neyse onu yap.”

6Yehu onlara ikinci bir mektup yazdı: “Eğer siz benden yana ve bana bağlıysanız, efendinizin oğullarının başını kesip yarın bu saatlerde Yizreel'e, bana getirin.”

Kral Ahav'ın yetmiş oğlu, onları yetiştirmekle görevli kent ileri gelenlerinin koruması altındaydı. 7Yehu'nun mektubu kent ileri gelenlerine ulaşınca, Ahav'ın yetmiş oğlunu öldürüp başlarını küfelere koydular ve Yizreel'e, Yehu'ya gönderdiler.8Ulak gelip Yehu'ya, “Kral oğullarının başlarını getirdiler” diye haber verdi.

Yehu, “Onları iki yığın halinde kent kapısının girişine bırakın, sabaha kadar orada kalsınlar” dedi.

9Ertesi sabah Yehu halkın önüne çıkıp şöyle dedi: “Efendime düzen kurup onu öldüren benim, sizin suçunuz yok. Ama bunları kim öldürdü? 10Bu olay gösteriyor ki, RAB'bin Ahav'ın ailesine ilişkin söylediği hiçbir söz boşa çıkmayacaktır. RAB, kulu İlyas aracılığıyla verdiği sözü yerine getirdi.” 11[*]

Sonra Yizreel'de Ahav'ın öteki akrabalarının hepsini, bütün yüksek görevlilerini, yakın arkadaşlarını ve kâhinlerini* öldürdü. Sağ kalan olmadı.

Kral Ahazya'nın Akrabalarının Öldürülmesi

(2Ta.22:8)

12Yehu Yizreel'den ayrılıp Samiriye'ye doğru yola çıktı. Yolda çobanların Beyteket adını verdiği yerde, 13Yahuda Kralı Ahazya'nın akrabalarıyla karşılaştı. Onlara, “Siz kimsiniz?” diye sordu.

“Biz Ahazya'nın akrabalarıyız” diye karşılık verdiler, “Kralın ve ana kraliçe İzebel'in çocuklarına saygılarımızı sunmaya gidiyoruz.”

14Yehu adamlarına, “Bunları diri yakalayın!” diye buyruk verdi. Onları diri yakalayıp Beyteket Kuyusu yakınında kılıçtan geçirdiler. Öldürülenler kırk iki kişiydi. Sağ kalan olmadı.

Ahav'ın Öteki Akrabalarının Öldürülmesi

15Yehu oradan ayrıldı. Yolda kendisine doğru gelen Rekav oğlu Yehonadav'la karşılaştı. Ona selam vererek, “Ben sana karşı iyi duygular besliyorum, sen de aynı duygulara sahip misin?” diye sordu.

Yehonadav, “Evet” diye yanıtladı.

Yehu, “Öyleyse elini ver” dedi. Yehonadav elini uzattı. Yehu onu arabasına alarak, 16“Benimle gel ve RAB için nasıl çaba harcadığımı gör” dedi. Sonra onu arabasıyla Samiriye'ye götürdü. 17Samiriye'ye varınca Yehu RAB'bin İlyas aracılığıyla söylediği söz uyarınca, Ahav'ın orada kalan akrabalarının hepsini öldürdü.

Baal'a Tapanların Öldürülmesi

18Yehu, bütün halkı toplayarak, “Ahav Baal'a* az kulluk etti, ben daha çok edeceğim” dedi, 19“Baal'ın bütün peygamberlerini, kâhinlerini, ona tapan herkesi çağırın. Hiçbiri gelmemezlik etmesin. Çünkü Baal'a büyük bir kurban sunacağım. Kim gelmezse öldürülecek.” Gerçekte Yehu Baal'a tapanları yok etmek için bir düzen kurmaktaydı.

20Yehu, “Baal'ın onuruna bir toplantı yapılacağını duyurun” dedi. Duyuru yapıldı. 21Yehu bütün İsrail'e haber saldı. Baal'a tapanların hepsi geldi, gelmeyen kalmadı. Baal'ın tapınağı hıncahınç doldu. 22Yehu, kutsal giysiler görevlisine, “Baal'a tapanların hepsine giysi çıkar” diye buyruk verdi. Görevli herkese giysi getirdi. 23O zaman Yehu Rekav oğlu Yehonadav'la birlikte Baal'ın tapınağına girdi. İçerdekilere, “Çevrenize iyi bakın” dedi, “Aranızda RAB'be tapanlardan kimse olmasın, sadece Baal'a tapanlar olsun.” 24Ardından Yehu'yla Yehonadav kurban ve yakmalık sunu* sunmak üzere içeri girdiler. Yehu tapınağın çevresine seksen kişi yerleştirmiş ve onlara şu buyruğu vermişti: “Elinize teslim ettiğim bu adamlardan biri kaçarsa, bunu canınızla ödersiniz!”

25Yakmalık sununun sunulması biter bitmez, Yehu muhafızlarla komutanlara, “İçeriye girin, hepsini öldürün, hiçbiri kaçmasın!” diye buyruk verdi. Muhafızlarla komutanlar hepsini kılıçtan geçirip ölülerini dışarı attılar. Sonra Baal'ın tapınağının iç bölümüne girdiler. 26Baal'ın tapınağındaki dikili taşları çıkarıp yaktılar. 27Baal'ın dikili taşını ve tapınağını ortadan kaldırdılar. Halk orayı helaya çevirdi. Orası bugüne kadar da öyle kaldı.

28Böylece Yehu İsrail'de Baal'a tapmaya son verdi. 29[*]

Ne var ki, Nevat oğlu Yarovam'ın İsrail'i sürüklediği günahlardan –Beytel ve Dan'daki altın buzağılara tapmaktan– vazgeçmedi.

30RAB Yehu'ya, “Gözümde doğru olanı yaparak başarılı oldun” dedi, “Ahav'ın ailesine istediğim her şeyi yaptın. Bunun için senin soyun dört kuşak İsrail tahtında oturacak.” 31Gelgelelim Yehu İsrail'in Tanrısı RAB'bin yasasını yürekten izlemedi, önemsemedi. Yarovam'ın İsrail'i sürüklediği günahlardan ayrılmadı.

Yehu'nun Ölümü

32-33RAB o günlerde İsrail topraklarını küçültmeye başladı. Aram Kralı Hazael Şeria Irmağı'nın doğusunda Gadlılar, Rubenliler ve Manaşşeliler'in yaşadığı bütün Gilat bölgesini, Arnon Vadisi'ndeki Aroer'den Gilat ve Başan'a kadar bütün İsrail topraklarını ele geçirdi.

34Yehu'nun krallığı dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptıkları ve başarıları İsrail krallarının tarihinde yazılıdır.

35Yehu ölüp atalarına kavuşunca, Samiriye'de gömüldü. Yerine oğlu Yehoahaz kral oldu. 36Yehu Samiriye'de yirmi sekiz yıl İsrail krallığı yaptı.

11

Atalya Yönetime El Koyuyor

(2Ta.22:10-23:15)

1Ahazya'nın annesi Atalya, oğlunun öldürüldüğünü duyunca, kral soyunun bütün bireylerini yok etmeye çalıştı. 2Ne var ki, Kral Yehoram'ın kızı, Ahazya'nın üvey kızkardeşi Yehoşeva, Ahazya oğlu Yoaş'ı kralın öldürülmek istenen öteki oğullarının arasından alıp kaçırdı ve dadısıyla birlikte yatak odasına gizledi. Çocuğu Atalya'dan gizleyerek kurtarmış oldu.3Atalya ülkeyi yönetirken, çocuk altı yıl boyunca RAB'bin Tapınağı'nda dadısıyla birlikte gizlendi.

Atalya'ya Karşı Ayaklanma

(2Ta.23:1-16)

4Yedinci yıl Yehoyada haber gönderip Karyalılar'ın[p]

ve muhafızların yüzbaşılarını çağırttı. Onları RAB'bin Tapınağı'nda toplayarak onlarla bir antlaşma yaptı. Hepsine RAB'bin Tapınağı'nda ant içirdikten sonra kralın oğlu Yoaş'ı kendilerine gösterdi. 5Onlara şu buyrukları verdi: “Şabat Günü* göreve gidenlerin üçte biri kral sarayını koruyacak, 6üçte biri Sur Kapısı'nda, üçte biri de muhafızların arkasındaki kapıda bulunacak. Sırayla tapınak nöbeti tutacaksınız. 7Şabat Günü görevleri biten öbür iki bölükteki askerlerin tümü RAB'bin Tapınağı'nın çevresinde durup kralı koruyacak. 8Herkes yalın kılıç kralın çevresini sarsın, yaklaşan olursa öldürün. Kral nereye giderse, ona eşlik edin.”

9Yüzbaşılar Kâhin Yehoyada'nın buyruklarını tam tamına uyguladılar. Şabat Günü göreve gidenlerle görevi biten adamlarını alıp Yehoyada'nın yanına gittiler. 10Kâhin RAB'bin Tapınağı'ndaki Kral Davut'tan kalan mızraklarla kalkanları yüzbaşılara dağıttı. 11Kralı korumak için sunağın ve tapınağın çevresine tapınağın güneyinden kuzeyine kadar silahlı muhafızlar yerleştirildi. 12Yehoyada kralın oğlu Yoaş'ı dışarı çıkarıp başına taç koydu. Tanrı'nın Yasası'nı da ona verip krallığını ilan ettiler. Onu meshedip* alkışlayarak, “Yaşasın kral!” diye bağırdılar.

13Atalya muhafızlarla halkın çıkardığı gürültüyü duyunca, RAB'bin Tapınağı'nda toplananların yanına gitti. 14Baktı, kral geleneğe uygun olarak sütunun yanında duruyor; yüzbaşılar, borazan çalanlar çevresine toplanmış. Ülke halkı sevinç içindeydi, borazanlar çalınıyordu. Atalya giysilerini yırtarak, “Hainlik! Hainlik!” diye bağırdı.

15Kâhin Yehoyada yüzbaşılara, “O kadını aradan çıkarın. Ardından kim giderse kılıçtan geçirin” diye buyruk verdi. Çünkü kadının RAB'bin Tapınağı'nda öldürülmesini istemiyordu. 16Atalya yakalandı ve sarayın At Kapısı'na götürülüp öldürüldü.

Kâhin Yehoyada'nın Yaptığı Yenilikler

(2Ta.23:16-21)

17Yehoyada RAB'bin halkı olmaları için RAB ile kral ve halk arasında bir antlaşma yaptı. Ayrıca halkla kral arasında da bir antlaşma yaptı. 18Ülke halkı gidip Baal'ın* tapınağını yıktı. Sunaklarını, putlarını parçaladılar; Baal'ın Kâhini Mattan'ı da sunakların önünde öldürdüler.

Kâhin Yehoyada RAB'bin Tapınağı'na nöbetçiler yerleştirdi. 19Sonra yüzbaşıları, Karyalılar'ı, muhafızları ve halkı yanına aldı. Kralı RAB'bin Tapınağı'ndan getirdiler. Muhafızlar Kapısı'ndan geçerek sarayına götürdüler, kral tahtına oturttular.20Ülke halkı sevinç içindeydi, ancak kent suskundu. Çünkü Atalya sarayda kılıçla öldürülmüştü.

12

Yoaş Tapınağı Onarıyor

(2Ta.24:1-27)

1İsrail Kralı Yehu'nun krallığının yedinci yılında Yoaş Yahuda Kralı oldu. Yedi yaşında[r]

kral oldu ve Yeruşalim'de kırk yıl krallık yaptı. Annesi Beer-Şevalı Sivya'ydı. 2Yoaş Kâhin Yehoyada yaşadığı sürece RAB'bin gözünde doğru olanı yaptı. Çünkü Kâhin Yehoyada ona yol gösteriyordu. 3Ancak alışılagelen tapınma yerleri henüz kaldırılmamıştı ve halk oralarda hâlâ kurban kesip buhur yakıyordu.

4[*]

Yoaş kâhinlere şöyle dedi: “RAB'bin Tapınağı için yapılan bağışları: Nüfus sayımından elde edilen geliri, kişi başına düşen vergiyi ve halkın gönüllü olarak RAB'bin Tapınağı'na sunduğu paraları toplayın. 5Her kâhin bunları hazine görevlilerinden alsın. Tapınağın neresinde yıkık bir yer varsa, onarılsın.”

6Yoaş'ın krallığının yirmi üçüncü yılında kâhinler tapınağı hâlâ onarmamışlardı. 7Bunun üzerine Kral Yoaş, Kâhin Yehoyada ile öbür kâhinleri çağırıp, “Neden RAB'bin Tapınağı'nı onarmıyorsunuz?” diye sordu, “Hazine görevlilerinden artık para almayın. Aldığınız paraları da RAB'bin Tapınağı'nın onarımına devredin.” 8Böylece kâhinler halktan para toplamamayı ve tapınağın onarım işlerine karışmamayı kabul ettiler.

9Kâhin Yehoyada bir sandık aldı. Kapağına bir delik açıp sunağın yanına, RAB'bin Tapınağı'na girenlerin sağına yerleştirdi. Kapıda görevli kâhinler RAB'bin Tapınağı'na getirilen bütün paraları sandığa atıyorlardı. 10Sandıkta çok para biriktiğini görünce kralın yazmanıyla başkâhin RAB'bin Tapınağı'na getirilen paraları sayıp torbalara koyarlardı. 11Sayılan paralar RAB'bin Tapınağı'ndaki işlerin başında bulunan adamlara verilirdi. Onlar da paraları RAB'bin Tapınağı'nda çalışan marangozlara, yapıcılara, 12duvarcılara, taşçılara öder, tapınağı onarmak için kereste ve yontma taş alımında kullanır ve onarım için gereken öbür malzemelere harcarlardı. 13RAB'bin Tapınağı'nda toplanan paralar, tapınak için gümüş tas, fitil maşaları, çanak, borazan, altın ya da gümüş eşya yapımında kullanılmadı. 14Bu para yalnız işçilere ödendi ve tapınağın onarımına harcandı. 15Tapınakta çalışanlara para ödemekle görevli kişiler öyle dürüst insanlardı ki, onlara hesap bile sorulmazdı. 16[*]

Suç ve günah sunusu* olarak verilen paralarsa RAB'bin Tapınağı'na getirilmezdi; bunlar kâhinlere aitti.

17O sırada Aram Kralı Hazael, Gat Kenti'ne saldırıp kenti ele geçirdi. Sonra Yeruşalim'e saldırmaya karar verdi.18Yahuda Kralı Yoaş, ataları olan öbür Yahuda krallarından Yehoşafat'ın, Yehoram'ın, Ahazya'nın ve kendisinin RAB'be adamış olduğu bütün kutsal armağanları, RAB'bin Tapınağı'nda ve sarayın hazinelerinde bulunan bütün altınları Aram Kralı Hazael'e gönderdi. Bunun üzerine Hazael Yeruşalim'e saldırmaktan vazgeçti.

19Yoaş'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptıkları Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır.

20Kral Yoaş'ın görevlileri düzen kurup onu Silla'ya inen yolda, Beytmillo'da öldürdüler. 21Yoaş'ı öldürenler, görevlilerinden Şimat oğlu Yozakar'la Şomer oğlu Yehozavat'tı. Yoaş Davut Kenti'nde atalarının yanına gömüldü. Yerine oğlu Amatsya kral oldu.

13

Yehoahaz'ın İsrail Krallığı

1Yahuda Kralı Ahazya oğlu Yoaş'ın krallığının yirmi üçüncü yılında Yehu oğlu Yehoahaz Samiriye'de İsrail Kralı oldu ve on yedi yıl krallık yaptı. 2Yehoahaz RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı ve Nevat oğlu Yarovam'ın İsrail'i sürüklediği günahlara katıldı. Bu günahlardan ayrılmadı. 3İşte bu yüzden RAB'bin İsrail'e karşı öfkesi alevlendi ve RAB onları uzun süre Aram Kralı Hazael'le oğlu Ben-Hadat'ın egemenliği altına soktu. 4Bunun üzerine Yehoahaz RAB'be yakardı. RAB onun yakarışını kabul etti. Çünkü İsrail'in çektiği sıkıntıyı, Aram Kralı'nın onlara neler yaptığını görüyordu. 5RAB İsrail'e bir kurtarıcı gönderdi. Böylece halk Aramlılar'ın egemenliğinden kurtuldu ve önceki gibi evlerinde yaşamaya başladı. 6Ne var ki Yarovam ailesinin İsrail'i sürüklediği günahları izlediler, bu günahlardan ayrılmadılar. Aşera* putu da Samiriye'de dikili kaldı.

7Yehoahaz'ın elli atlı, on savaş arabası, on bin de yaya asker dışında gücü kalmamıştı. Çünkü Aram Kralı ötekileri harman tozu gibi ezip yok etmişti. 8Yehoahaz'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptıkları ve başarıları İsrail krallarının tarihinde yazılıdır. 9Yehoahaz ölüp atalarına kavuşunca, Samiriye'de gömüldü ve yerine oğlu Yehoaş kral oldu.

Yehoaş'ın İsrail Krallığı

10Yahuda Kralı Yoaş'ın krallığının otuz yedinci yılında Yehoahaz oğlu Yehoaş Samiriye'de İsrail Kralı oldu ve on altı yıl krallık yaptı. 11RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı ve Nevat oğlu Yarovam'ın İsrail'i sürüklediği günahlardan ayrılmadı; onun yolunu izledi. 12Yehoaş'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptıkları, Yahuda Kralı Amatsya ile savaşırken gösterdiği başarılar İsrail krallarının tarihinde yazılıdır. 13Yehoaş ölüp atalarına kavuşunca, Samiriye'de İsrail krallarının yanına gömüldü ve tahtına Yarovam[s]

geçti.

Elişa'nın Ölümü

14[*]

Elişa ölümcül bir hastalığa yakalandı. İsrail Kralı Yehoaş gidip onu ziyaret etti, “Baba, baba, İsrail'in arabası ve atlıları!” diyerek ağladı.

15Elişa ona, “Bir yayla birkaç ok al” dedi. Kral yayla okları aldı. 16Elişa, “Yayı hazırla” dedi. Kral yayı hazırlayınca, Elişa ellerini kralın elleri üzerine koydu. 17“Doğuya bakan pencereyi aç” dedi. Kral pencereyi açtı. Elişa, “Oku at!” dedi. Kral oku atınca, Elişa, “Bu ok Aramlılar'a karşı sizi zafere ulaştıracak RAB'bin kurtarış okudur” dedi, “Afek'te onları kesin bozguna uğratacaksınız.”

18Sonra, “Öbür okları al” dedi. İsrail Kralı okları alınca, Elişa, “Onları yere vur” dedi. Kral okları üç kez yere vurdu ve durdu. 19Buna öfkelenen Tanrı adamı Elişa, “Beş altı kez vurmalıydın, o zaman Aramlılar'a karşı kesin bir zafer kazanırdın” dedi, “Ama şimdi Aramlılar'ı ancak üç kez bozguna uğratacaksın.”

20Elişa öldü ve gömüldü.

Her ilkbaharda Moav akıncıları İsrail topraklarına girerlerdi. 21Bir keresinde İsrailliler, ölü gömerken akıncıların geldiğini görünce, ölüyü Elişa'nın mezarına atıp kaçtılar. Ölü Elişa'nın kemiklerine dokununca dirilip ayağa kalktı.

İsrail ile Aram Arasındaki Savaş

22Aram Kralı Hazael Yehoahaz'ın krallığı boyunca İsrailliler'e baskı yaptı. 23Ama RAB, İbrahim, İshak ve Yakup'la yaptığı antlaşmadan ötürü, İsrailliler'e iyilik etti. Onlara acıyıp yardım etti. Yok olmalarına izin vermedi. Onları şimdiye kadar huzurundan atmadı.

24Aram Kralı Hazael ölünce yerine oğlu Ben-Hadat kral oldu. 25Bunun üzerine İsrail Kralı Yehoaş, babası Yehoahaz'ın krallığı döneminde Hazael oğlu Ben-Hadat'ın savaşta ele geçirmiş olduğu kentleri geri aldı. Onu üç kez bozguna uğratıp İsrail kentlerine yeniden sahip oldu.

14

Amatsya'nın Yahuda Krallığı

(2Ta.25:1-24)

1İsrail Kralı Yehoahaz oğlu Yehoaş'ın krallığının ikinci yılında Yoaş oğlu Amatsya Yahuda Kralı oldu. 2Amatsya yirmi beş yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de yirmi dokuz yıl krallık yaptı. Annesi Yeruşalimli Yehoaddan'dı. 3Amatsya RAB'bin gözünde doğru olanı yaptıysa da atası Davut gibi değildi. Her konuda babası Yoaş'ı örnek aldı. 4Ancak alışılagelen tapınma yerleri henüz kaldırılmamıştı ve halk oralarda hâlâ kurban kesip buhur yakıyordu.

5Amatsya krallığını güçlendirdikten sonra, babasını öldüren görevlileri ortadan kaldırdı. 6[*]

Ancak Musa'nın Kitabı'ndaki yasaya uyarak katillerin çocuklarını öldürtmedi. Çünkü RAB, “Ne babalar çocuklarının yerine öldürülecek, ne de çocuklar babalarının yerine. Herkes kendi günahı için öldürülecek” diye buyurmuştu.

7Amatsya Tuz Vadisi'nde on bin Edomlu asker öldürdü. Savaşarak Sela'yı ele geçirdi ve oraya Yokteel adını verdi. Orası hâlâ aynı adla anılmaktadır.

8Bundan sonra Amatsya, Yehu oğlu Yehoahaz oğlu İsrail Kralı Yehoaş'a, “Gel, yüz yüze görüşelim” diye haber gönderdi.

9İsrail Kralı Yehoaş da karşılık olarak Yahuda Kralı Amatsya'ya şu haberi gönderdi: “Lübnan'da dikenli bir çalı, sedir ağacına, ‘Kızını oğluma eş olarak ver’ diye haber yollar. O sırada oradan geçen yabanıl bir hayvan basıp çalıyı çiğner.10Edomlular'ı bozguna uğrattın diye böbürleniyorsun. Bu zafer sana yeter. Otur evinde! Niçin bela arıyorsun? Kendi başını da, Yahuda halkının başını da derde sokacaksın.”

11Ne var ki, Amatsya dinlemek istemedi. Derken İsrail Kralı Yehoaş Yahuda Kralı Amatsya'nın üzerine yürüdü. İki ordu Yahuda'nın Beytşemeş Kenti'nde karşılaştı. 12İsrailliler'in önünde bozguna uğrayan Yahudalılar evlerine kaçtı. 13İsrail Kralı Yehoaş, Ahazyaş

oğlu Yoaş oğlu Yahuda Kralı Amatsya'yı Beytşemeş'te yakaladı. Sonra Yeruşalim'e girip Efrayim Kapısı'ndan Köşe Kapısı'na kadar Yeruşalim surlarının dört yüz arşınlık[t]

bölümünü yıktırdı. 14RAB'bin Tapınağı'nda ve sarayın hazinelerinde bulduğu altını, gümüşü ve bütün eşyaları aldı. Ayrıca bazı adamları da rehine olarak yanına alıp Samiriye'ye döndü.

15Yehoaş'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar, yaptıkları ve Yahuda Kralı Amatsya ile savaşırken gösterdiği başarılar İsrail krallarının tarihinde yazılıdır. 16Yehoaş ölüp atalarına kavuşunca, Samiriye'de İsrail krallarının yanına gömüldü. Yerine oğlu Yarovam kral oldu.

Yahuda Kralı Amatsya'nın Ölümü

(2Ta.25:25-28)

17Yahuda Kralı Yoaş oğlu Amatsya, İsrail Kralı Yehoahaz oğlu Yehoaş'ın ölümünden sonra on beş yıl daha yaşadı.18Amatsya'nın krallığı dönemindeki öteki olaylar Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır.

19Yeruşalim'de Amatsya'ya bir düzen kurulmuştu. Amatsya Lakiş'e kaçtı. Ardından adam göndererek onu öldürttüler.20Ölüsü at sırtında Yeruşalim'e getirildi, Davut Kenti'nde atalarının yanına gömüldü.

21Yahuda halkı Amatsya'nın yerine on altı yaşındaki oğlu Azarya'yı[u]

kral yaptı. 22Babası Amatsya ölüp atalarına kavuştuktan sonra Azarya Eylat Kenti'ni onarıp Yahuda topraklarına kattı.

II.Yarovam'ın İsrail Krallığı

23Yahuda Kralı Yoaş oğlu Amatsya'nın krallığının on beşinci yılında Yehoaş oğlu Yarovam Samiriye'de İsrail Kralı oldu ve kırk bir yıl krallık yaptı. 24Yarovam RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı ve Nevat oğlu Yarovam'ınü

İsrail'i sürüklediği günahlardan ayrılmadı. 25[*]

İsrail'in Tanrısı RAB'bin, kulu Gat-Heferli Amittay oğlu Yunus Peygamber aracılığıyla söylediği söz uyarınca, Yarovam Levo-Hamat'tan Arava Gölü'ne[v]

kadar İsrail topraklarını yeniden ele geçirdi.

26RAB İsrail'in çektiği sıkıntıyı görmüştü. Genç yaşlı[y]

herkes acı içinde kıvranıyordu. İsrail'e yardım edecek kimse yoktu. 27RAB İsrail'in adını yeryüzünden silmek istemiyordu. Onun için, Yehoaş oğlu Yarovam aracılığıyla onları kurtardı.

28Yarovam'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptıkları, askeri başarıları, eskiden Yahuda'ya ait olan Şam ve Hama kentlerini yeniden İsrail topraklarına katışı İsrail krallarının tarihinde yazılıdır. 29Yarovam ölüp ataları olan İsrail krallarına kavuştu. Yerine oğlu Zekeriya kral oldu.

15

Azarya'nın Yahuda Krallığı

(2Ta.26:1-23)

1İsrail Kralı Yarovam'ın krallığının yirmi yedinci yılında Amatsya oğlu Azarya Yahuda Kralı oldu. 2Azarya on altı yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de elli iki yıl krallık yaptı. Annesi Yeruşalimli Yekolya'ydı. 3Babası Amatsya gibi, Azarya da RAB'bin gözünde doğru olanı yaptı. 4Ancak alışılagelen tapınma yerleri henüz kaldırılmamıştı ve halk oralarda hâlâ kurban kesip buhur yakıyordu.

5RAB Kral Azarya'yı cezalandırdı. Kral ölünceye kadar deri hastalığından kurtulamadı. Bu yüzden ayrı bir evde yaşadı. Sarayı ve ülke halkını oğlu Yotam yönetti.

6Azarya'nın krallığı dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptıkları Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır. 7[*]

Azarya ölüp atalarına kavuşunca, Davut Kenti'nde atalarının yanına gömüldü. Yerine oğlu Yotam kral oldu.

Zekeriya'nın İsrail Krallığı

8Yahuda Kralı Azarya'nın krallığının otuz sekizinci yılında Yarovam oğlu Zekeriya Samiriye'de İsrail Kralı oldu ve altı ay krallık yaptı. 9Ataları gibi, RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı ve Nevat oğlu Yarovam'ın İsrail'i sürüklediği günahlardan ayrılmadı. 10Yaveş oğlu Şallum Zekeriya'ya bir düzen kurdu; halkın önünde saldırıp onu öldürdü, yerine kendisi kral oldu.

11Zekeriya'nın krallığı dönemindeki öteki olaylar İsrail krallarının tarihinde yazılıdır. 12[*]

Böylece RAB'bin Yehu'ya, “Senin soyun dört kuşak İsrail tahtında oturacak” diye verdiği söz yerine gelmiş oldu.

Şallum'un İsrail Krallığı

13Yahuda Kralı Azarya'nın krallığının otuz dokuzuncu yılında Yaveş oğlu Şallum İsrail Kralı oldu ve Samiriye'de bir ay krallık yaptı. 14Gadi oğlu Menahem Tirsa'dan Samiriye'ye gelip Yaveş oğlu Şallum'a saldırdı. Onu öldürüp yerine kendisi kral oldu.

15Şallum'un krallığı dönemindeki öteki olaylar ve kurduğu düzen İsrail krallarının tarihinde yazılıdır.

16O sırada Menahem, Tirsa Kenti'nden başlayarak, Tifsah Kenti'ne ve çevresinde yaşayan herkese saldırdı. Çünkü kentin kapısını kendisine açmamışlardı. Herkesi öldürüp gebe kadınların karınlarını bile yardı.

Menahem'in İsrail Krallığı

17Yahuda Kralı Azarya'nın krallığının otuz dokuzuncu yılında Gadi oğlu Menahem İsrail Kralı oldu ve Samiriye'de on yıl krallık yaptı. 18RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı ve yaşamı boyunca Nevat oğlu Yarovam'ın İsrail'i sürüklediği günahlardan ayrılmadı.

19Asur Kralı Tiglat-Pileser[z]

İsrail'e saldırdı. Menahem, Tiglat-Pileser'in desteğini sağlayıp krallığını güçlendirmek için, ona bin talant[a]

gümüş verdi. 20İsrail'deki bütün zenginleri adam başı elli şekel[b]

gümüş ödemekle yükümlü kılarak Asur Kralı'na verilen gümüşü karşıladı. Böylece Asur Kralı İsrail topraklarından çekilip ülkesine döndü.

21Menahem'in krallığı dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptıkları İsrail krallarının tarihinde yazılıdır. 22Menahem ölüp atalarına kavuşunca, yerine oğlu Pekahya kral oldu.

Pekahya'nın İsrail Krallığı

23Yahuda Kralı Azarya'nın krallığının ellinci yılında Menahem oğlu Pekahya Samiriye'de İsrail Kralı oldu ve iki yıl krallık yaptı. 24Pekahya RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı ve Nevat oğlu Yarovam'ın İsrail'i sürüklediği günahlardan ayrılmadı.25Komutanlarından biri olan Remalya'nın oğlu Pekah kendisine düzen kurdu. Argov ve Arye'nin işbirliğiyle yanına Gilatlı elli adam alarak Pekahya'yı Samiriye'deki sarayın kalesinde öldürdü, yerine kendisi kral oldu.

26Pekahya'nın krallığı dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptıkları İsrail krallarının tarihinde yazılıdır.

Pekah'ın İsrail Krallığı

27Yahuda Kralı Azarya'nın krallığının elli ikinci yılında Remalya oğlu Pekah Samiriye'de İsrail Kralı oldu ve yirmi yıl krallık yaptı. 28RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı ve Nevat oğlu Yarovam'ın İsrail'i sürüklediği günahlardan ayrılmadı.

29İsrail Kralı Pekah'ın krallığı sırasında, Asur Kralı Tiglat-Pileser İsrail'in İyon, Avel-Beytmaaka, Yanoah, Kedeş, Hasor kentleriyle Gilat, Celile ve Naftali bölgelerini ele geçirerek halkı Asur'a sürdü. 30Yahuda Kralı Azarya oğlu Yotam'ın krallığının yirminci yılında Ela oğlu Hoşea, Remalya oğlu Pekah'a düzen kurdu ve onu öldürüp yerine kendisi kral oldu.31Pekah'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptıkları İsrail krallarının tarihinde yazılıdır.

Yotam'ın Yahuda Krallığı

(2Ta.27:1-9)

32İsrail Kralı Remalya oğlu Pekah'ın krallığının ikinci yılında Azarya oğlu Yotam Yahuda Kralı oldu. 33Yotam yirmi beş yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de on altı yıl krallık yaptı. Annesi Sadok'un kızı Yeruşa'ydı. 34Babası Azarya gibi, Yotam da RAB'bin gözünde doğru olanı yaptı. 35Ancak alışılagelen tapınma yerleri henüz kaldırılmamıştı ve halk oralarda hâlâ kurban kesip buhur yakıyordu. Yotam RAB'bin Tapınağı'nın Yukarı Kapısı'nı onardı.

36Yotam'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar ve yaptıkları Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır. 37RAB işte o günlerde Aram Kralı Resin'le İsrail Kralı Remalya oğlu Pekah'ı Yahuda üzerine göndermeye başladı. 38Yotam ölüp atalarına kavuşunca, atası Davut'un Kenti'nde atalarının yanına gömüldü. Yerine oğlu Ahaz kral oldu.

16

Ahaz'ın Yahuda Krallığı

(2Ta.28:1-27)

1İsrail Kralı Remalya oğlu Pekah'ın krallığının on yedinci yılında Yotam oğlu Ahaz Yahuda Kralı oldu. 2Ahaz yirmi yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de on altı yıl krallık yaptı. Tanrısı RAB'bin gözünde doğru olanı yapan atası Davut gibi davranmadı. 3[*]

İsrail krallarının yolunu izledi; hatta RAB'bin İsrail halkının önünden kovmuş olduğu ulusların iğrenç törelerine uyarak oğlunu ateşte kurban etti. 4Puta tapılan yerlerde, tepelerde, bol yapraklı her ağacın altında kurban kesip buhur yaktı.

5[*]

Aram Kralı Resin'le İsrail Kralı Remalya oğlu Pekah Yeruşalim'e yürüdüler. Kenti kuşattılarsa da Ahaz'ı yenemediler.6O sırada Aram Kralı Resin Eylat'ı geri alıp Yahudalılar'ı oradan sürdü. Edomlular Eylat'a yerleşti. Bugün de orada yaşıyorlar.

7Ahaz, Asur Kralı Tiglat-Pileser'e: “Senin kulun kölenim; gel, bana saldıran Aram ve İsrail krallarının elinden beni kurtar” diye ulaklar gönderdi. 8RAB'bin Tapınağı'nda ve sarayın hazinelerinde bulunan altın ve gümüşü armağan olarak Asur Kralı'na gönderdi. 9Asur Kralı Ahaz'ın isteğini olumlu karşıladı, saldırıp Şam'ı ele geçirdi. Kent halkını Kîr'e sürüp Resin'i öldürdü.

10Kral Ahaz, Asur Kralı Tiglat-Pileser'i karşılamak için Şam'a gittiğinde, oradaki sunağı gördü. Aynısını yaptırmak için sunağın bütün ayrıntılarını gösteren bir planı ve maketi Kâhin Uriya'ya gönderdi. 11Kâhin Uriya, Kral Ahaz Şam'dan dönünceye kadar, onun göndermiş olduğu maketin tıpkısı bir sunak yaptı. 12Kral Şam'dan dönünce sunağı gördü, yaklaşıp üzerinde sunular sundu. 13Yakmalık sunuları* ve tahıl sunularını* sundu, dökmelik sunuyu boşalttı, esenlik sunusunun* kanını sunağın üzerine döktü. 14[*]

RAB'bin huzurundaki tunç* sunağı tapınağın önünden, yeni sunakla tapınağın arasındaki yerinden getirtip yeni sunağın kuzeyine yerleştirdi.

15Kral Ahaz Kâhin Uriya'ya şu buyrukları verdi: “Sabahın yakmalık sunusuyla akşamın tahıl sunusunu, kralın yakmalık ve tahıl sunusunu, ayrıca ülke halkının yakmalık, tahıl ve dökmelik sunularını bu büyük sunağın üzerinde sun; yakmalık sunuların ve kurbanların kanını onun üzerine dök. Ama tunç sunağı geleceği bilmek için kendim kullanacağım.” 16Kâhin Uriya Kral Ahaz'ın bütün buyruklarını yerine getirdi.

17[*]

Kral Ahaz tapınaktaki kazanların üzerine oturduğu ayaklıkların yan aynalıklarını söküp kazanları kaldırdı. Havuzu tunç boğaların üzerinden indirip taş bir döşeme üzerine yerleştirdi. 18Asur Kralı'nı hoşnut etmek için RAB'bin Tapınağı'na konan kral kürsüsünün setini[c]

kaldırıp kralın tapınağa girmek için kullandığı özel kapıyı kapattı.

19Ahaz'ın krallığı dönemindeki öteki olaylar ve yaptıkları Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır. 20[*]

Ahaz ölüp atalarına kavuşunca, Davut Kenti'nde atalarının yanına gömüldü. Yerine oğlu Hizkiya kral oldu.

17

İsrail'in Son Kralı Hoşea

1Yahuda Kralı Ahaz'ın krallığının on ikinci yılında Ela oğlu Hoşea Samiriye'de İsrail Kralı oldu ve dokuz yıl krallık yaptı.2RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı, ama kendisinden önceki İsrail kralları kadar kötü değildi.

3Asur Kralı Şalmaneser Hoşea'ya savaş açtı. Hoşea teslim olup haraç ödemeye başladı. 4Ancak Asur Kralı Hoşea'nın hainlik yaptığını öğrendi. Çünkü Hoşea Mısır Firavunu So'nun desteğini sağlamak için ona ulaklar göndermiş, üstelik her yıl ödemesi gereken haraçları da Asur Kralı'na ödememişti. Bunun üzerine Asur Kralı onu yakalayıp cezaevine kapadı.

Samiriye'nin Düşmesi

5Asur Kralı İsrail topraklarına saldırdı. Samiriye'yi kuşattı. Kuşatma üç yıl sürdü. 6Hoşea'nın krallığının dokuzuncu yılında Asur Kralı Samiriye'yi ele geçirdi. İsrail halkını Asur'a sürdü. Onları Halah'a, Habur Irmağı kıyısındaki Gozan'a ve Med kentlerine yerleştirdi.

7Bütün bunlar kendilerini Mısır Firavunu'nun boyunduruğundan kurtarıp Mısır'dan çıkaran Tanrıları RAB'be karşı günah işledikleri için İsrailliler'in başına geldi. Çünkü başka ilahlara tapmışlar, 8RAB'bin İsrail halkının önünden kovmuş olduğu ulusların törelerine ve İsrail krallarının koyduğu kurallara göre yaşamışlardı. 9Tanrıları RAB'bin onaylamadığı bu işleri gizlilik içinde yapmışlar, gözcü kulelerinden surlu kentlere kadar her yerde tapınma yerleri kurmuşlardı. 10[*]

Her yüksek tepenin üzerine, bol yapraklı her ağacın altına dikili taşlar, Aşera* putları diktiler. 11RAB'bin onların önünden kovmuş olduğu ulusların yaptığı gibi, bütün tapınma yerlerinde buhur yaktılar. Yaptıkları kötülüklerle RAB'bi öfkelendirdiler.12RAB'bin, “Bunu yapmayacaksınız” demiş olmasına karşın putlara taptılar. 13RAB İsrail ve Yahuda halkını bütün peygamberler ve biliciler* aracılığıyla uyarmış, onlara, “Bu kötü yollarınızdan dönün” demişti, “Atalarınıza buyurduğum ve kullarım peygamberler aracılığıyla size gönderdiğim Kutsal Yasa'nın tümüne uyarak buyruklarımı, kurallarımı yerine getirin.”

14Ama dinlemediler, Tanrıları RAB'be güvenmeyen ataları gibi inat ettiler. 15Tanrı'nın kurallarını, uyarılarını ve atalarıyla yaptığı antlaşmayı hiçe sayarak değersiz putların ardınca gittiler, böylece kendi değerlerini de yitirdiler. Çevrelerindeki uluslar gibi yaşamamaları için RAB kendilerine buyruk verdiği halde, ulusların törelerine göre yaşadılar.

16[*]

Tanrıları RAB'bin bütün buyruklarını terk ettiler. Tapınmak için kendilerine iki dökme buzağı ve Aşera* putu yaptırdılar. Gök cisimlerine taptılar. Baal'a* kulluk ettiler. 17[*]

Oğullarını, kızlarını ateşte kurban ettiler. Falcılık, büyücülük yaptılar. RAB'bin gözünde kötü olanı yaptılar, kendilerini kötülüğe adayarak O'nu öfkelendirdiler. 18RAB İsrailliler'e çok kızdı, Yahuda oymağı dışında hepsini huzurundan kovdu.

19Yahudalılar bile Tanrıları RAB'bin buyruklarına uymadılar. İsrailliler'in benimsediği törelere göre yaşadılar. 20Bundan dolayı RAB İsrail soyundan olan herkesi reddetti. Çapulcuların eline teslim ederek onları cezalandırdı. Hepsini huzurundan kovdu.

21RAB İsrail'i Davut soyunun elinden aldıktan sonra, İsrailliler Nevat oğlu Yarovam'ı kral yaptılar. Yarovam İsrailliler'i RAB'bin yolundan saptırarak büyük günaha sürükledi. 22İsrailliler Yarovam'ın işlediği bütün günahlara katıldılar ve bunlardan ayrılmadılar. 23Sonunda RAB kulları peygamberler aracılığıyla uyarmış olduğu gibi, onları huzurundan kovdu. İsrailliler kendi topraklarından Asur'a sürüldüler. Bugün de orada yaşıyorlar.

Samiriye'ye Yerleşenler

24Asur Kralı İsrailliler'in yerine Babil, Kuta, Avva, Hama ve Sefarvayim'den insanlar getirtip Samiriye kentlerine yerleştirdi. Bunlar Samiriye'yi mülk edinip oradaki kentlerde yaşamaya başladılar. 25Oralara ilk yerleştiklerinde RAB'be tapınmadılar. Bu yüzden RAB aslanlar göndererek bazılarını öldürttü. 26Asur Kralı'na, “Sürdüğün ve Samiriye kentlerine yerleştirdiğin uluslar Samiriye ilahının yasasını bilmiyorlar. O da üzerlerine aslanlar gönderiyor” diye haber salındı, “Bu yüzden aslanlara yem oluyorlar. Çünkü ülke ilahının yasasından haberleri yok.”

27Bunun üzerine Asur Kralı şu buyruğu verdi: “Samiriye'den sürülen kâhinlerden birini geri gönderin, gidip orada yaşasın ve ülke ilahının yasasını onlara öğretsin.” 28Samiriye'den sürülen kâhinlerden biri gelip Beytel'e yerleşti ve RAB'be nasıl tapınacaklarını onlara öğretmeye başladı.

29Gelgelelim Samiriye kentlerine yerleşen her ulus kendi ilahlarını yaptı. Samiriyeliler'in yapmış olduğu tapınma yerlerindeki yapılara bu ilahları koydular. 30Babil halkı Sukkot-Benot, Kuta halkı Nergal, Hama halkı Aşima, 31Avva halkı ise Nivhaz ve Tartak adındaki ilahlarını yaptılar. Sefarvayim halkı ise oğullarını ilahları Adrammelek ve Anammelek'e yakarak kurban ettiler. 32Bir yandan RAB'be tapınıyor, öte yandan tapınma yerlerindeki yapılarda görev yapmak üzere aralarından rasgele kâhinler seçiyorlardı. 33Böylece hem RAB'be tapınıyorlar, hem de aralarından geldikleri ulusların törelerine göre kendi ilahlarına kulluk ediyorlardı.

34[*]

Bugün de eski törelerine göre yaşıyorlar. Ne RAB'be tapınıyorlar, ne de RAB'bin İsrail adını verdiği Yakup'un oğulları için koymuş olduğu kurallara, ilkelere, yasalara, buyruklara uyuyorlar. 35[*]

RAB Yakupoğulları'yla antlaşma yapmış ve onlara şöyle buyurmuştu: “Başka ilahlara tapmayacak, önlerinde eğilmeyecek, onlara kulluk etmeyecek, kurban kesmeyeceksiniz. 36[*]

Yalnızca ulu gücüyle her yere erişen eliyle sizleri Mısır'dan çıkaran RAB'be tapınacaksınız. O'nun önünde eğilip O'na kurban keseceksiniz. 37Sizler için yazmış olduğu kuralları, ilkeleri, yasaları, buyrukları her zaman yerine getirmeye özen gösterecek ve başka ilahlara tapmayacaksınız. 38Sizinle yaptığım antlaşmayı unutmayacak ve başka ilahlara tapmayacaksınız. 39Yalnız Tanrınız RAB'be tapacaksınız. O sizi bütün düşmanlarınızın elinden kurtaracak.”

40Ne var ki Samiriye'ye yerleşenler buna kulak asmadılar ve eski törelerine göre yaşamaya devam ettiler. 41Bu uluslar aynı zamanda hem RAB'be, hem de putlarına tapıyorlardı. Çocukları ve torunları da bugüne dek ataları gibi yaşıyorlar.

18

Hizkiya'nın Yahuda Krallığı

(2Ta.29:1-2; 31:1)

1İsrail Kralı Ela oğlu Hoşea'nın krallığının üçüncü yılında Ahaz oğlu Hizkiya Yahuda Kralı oldu. 2Hizkiya yirmi beş yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de yirmi dokuz yıl krallık yaptı. Annesi Zekeriya'nın kızı Aviya'ydı. 3Atası Davut gibi, o da RAB'bin gözünde doğru olanı yaptı. 4[*]

Alışılagelen tapınma yerlerini kaldırdı, dikili taşları, Aşera* putlarını parçaladı. Musa'nın yapmış olduğu Nehuştanç

adındaki tunç* yılanı da parçaladı. Çünkü İsrailliler o güne kadar ona buhur yakıyorlardı.

5Hizkiya İsrail'in Tanrısı RAB'be güvendi. Kendisinden önceki ve sonraki Yahuda kralları arasında onun gibisi yoktu.6RAB'be çok bağlıydı, O'nun yolundan ayrılmadı, RAB'bin Musa'ya vermiş olduğu buyrukları yerine getirdi. 7RAB onunla birlikteydi. Yaptığı her işte başarılı oldu. Asur Kralı'na karşı ayaklandı ve ona kulluk etmedi. 8Gazze ve çevresine, gözcü kulelerinden surlu kentlere kadar her yerde Filistliler'i bozguna uğrattı.

9Hizkiya'nın krallığının dördüncü yılında –İsrail Kralı Ela oğlu Hoşea'nın krallığının yedinci yılı– Asur Kralı Şalmaneser Samiriye'ye yürüyerek kenti kuşattı. 10Kuşatma üç yıl sürdü. Sonunda Samiriye'yi ele geçirdiler. Hizkiya'nın krallığının altıncı yılı, İsrail Kralı Hoşea'nın krallığının dokuzuncu yılında Samiriye alındı. 11Asur Kralı İsrailliler'i Asur'a sürerek Halah'a, Habur Irmağı kıyısındaki Gozan'a ve Med kentlerine yerleştirdi. 12Çünkü Tanrıları RAB'bin sözünü dinlememişler, O'nun antlaşmasını ve RAB'bin kulu Musa'nın buyruklarını çiğnemişlerdi. Ne kulak asmışlar, ne de buyrukları yerine getirmişlerdi.

Sanherib'in Tehdidi

(2Ta.32:9-19; Yşa.36:1-22)

13Hizkiya'nın krallığının on dördüncü yılında Asur Kralı Sanherib, Yahuda'nın surlu kentlerine saldırıp hepsini ele geçirdi.14Yahuda Kralı Hizkiya, Lakiş Kenti'ndeki Asur Kralı'na şu haberi gönderdi: “Suçluyum, üzerimden kuvvetlerini çek, ne istersen ödeyeceğim.” Asur Kralı Yahuda Kralı Hizkiya'yı üç yüz talant[d]

gümüş ve otuz talant[e]

altın ödemekle yükümlü kıldı. 15Hizkiya RAB'bin Tapınağı'nda ve kral sarayının hazinelerinde bulunan bütün gümüşü ona verdi. 16Daha önce yaptırmış olduğu RAB'bin Tapınağı'nın kapılarıyla kapı pervazlarının üzerindeki altın kaplamaları da çıkarıp Asur Kralı'na verdi. 17Asur Kralı başkomutan, askeri danışman ve komutanını büyük bir orduyla Lakiş'ten Yeruşalim'e, Kral Hizkiya'ya gönderdi. Yeruşalim'e varan ordu Çırpıcı Tarlası yolunda, Yukarı Havuz'un su yolunun yanında durdu. 18Haber gönderip Kral Hizkiya'yı çağırdılar. Saray sorumlusu Hilkiya oğlu Elyakim, Yazman Şevna ve devlet tarihçisi Asaf oğlu Yoah Asurlular'ı karşılamaya çıktı.

19Komutan onlara şöyle dedi: “Hizkiya'ya söyleyin. ‘Büyük kral, Asur Kralı diyor ki: Güvendiğin şey ne, neye güveniyorsun? 20Savaş tasarıların ve gücün olduğunu söylüyorsun, ama bunlar boş sözler. Kime güveniyorsun da bana karşı ayaklanıyorsun? 21[*]

İşte sen şu kırık kamış değneğe, Mısır'a güveniyorsun. Bu değnek kendisine yaslanan herkesin eline batar, deler. Firavun da kendisine güvenenler için böyledir. 22Yoksa bana, Tanrımız RAB'be güveniyoruz mu diyeceksiniz? Hizkiya'nın Yahuda ve Yeruşalim halkına, yalnız Yeruşalim'de, bu sunağın önünde tapınacaksınız diyerek tapınma yerlerini, sunaklarını ortadan kaldırdığı Tanrı değil mi bu?’

23“Haydi, efendim Asur Kralı'yla bahse giriş. Binicileri sağlayabilirsen sana iki bin at veririm. 24Mısır'ın savaş arabalarıyla atlıları sağlayacağına güvensen bile, efendimin en küçük rütbeli komutanlarından birini yenemezsin! 25Dahası var: RAB'bin buyruğu olmadan mı saldırıp burayı yıkmak için yola çıktığımı sanıyorsun? RAB, ‘Git, o ülkeyi yık’ dedi.”

26Hilkiya oğlu Elyakim, Şevna ve Yoah, “Lütfen biz kullarınla Aramice* konuş” diye karşılık verdiler, “Çünkü biz bu dili anlarız. Yahudi dilinde konuşma. Surların üzerindeki halk bizi dinliyor.”

27Komutan, “Efendim bu sözleri yalnız size ve efendinize söyleyeyim diye mi gönderdi beni?” dedi, “Surların üzerinde oturan bu halka, sizin gibi dışkısını yemek, idrarını içmek zorunda kalacak olan herkese gönderdi.”

28Sonra ayağa kalkıp Yahudi dilinde bağırdı: “Büyük kralın, Asur Kralı'nın söylediklerini dinleyin! 29Kral diyor ki, ‘Hizkiya sizi aldatmasın, o sizi benim elimden kurtaramaz. 30RAB bizi mutlaka kurtaracak, bu kent Asur Kralı'nın eline geçmeyecek diyen Hizkiya'ya kanmayın, RAB'be güvenmeyin. 31-32Hizkiya'yı dinlemeyin.’ Çünkü Asur Kralı diyor ki, ‘Teslim olun, bana gelin. Böylece ben gelip sizi zeytinyağı ve bal ülkesi olan kendi ülkeniz gibi bir ülkeye –tahıl ve yeni şarap, ekmek ve üzüm dolu bir ülkeye– götürene kadar herkes kendi asmasından, kendi incir ağacından yiyecek, kendi sarnıcından içecek. Yaşamı seçin, ölümü değil. RAB bizi kurtaracak diyerek sizi aldatmaya çalışan Hizkiya'yı dinlemeyin. 33Ulusların ilahları ülkelerini Asur Kralı'nın elinden kurtarabildi mi? 34Hani nerede Hama'nın, Arpat'ın ilahları? Sefarvayim'in[f]

, Hena ve İvva'nın ilahları nerede? Samiriye'yi elimden kurtarabildiler mi? 35Bütün ülkelerin ilahlarından hangisi ülkesini elimden kurtardı ki, RAB Yeruşalim'i elimden kurtarabilsin?’ ”

36Halk sustu, komutana tek sözle bile karşılık veren olmadı. Çünkü Kral Hizkiya, “Karşılık vermeyin” diye buyurmuştu.37Sonra saray sorumlusu Hilkiya oğlu Elyakim, Yazman Şevna ve devlet tarihçisi Asaf oğlu Yoah giysilerini yırttılar ve gidip komutanın söylediklerini Hizkiya'ya bildirdiler.

19

Hizkiya Yeşaya'ya Başvuruyor

(Yşa.37:1-13)

1Kral Hizkiya olanları duyunca giysilerini yırttı, çul kuşanıp RAB'bin Tapınağı'na girdi. 2Saray sorumlusu Elyakim'i, Yazman Şevna'yı ve ileri gelen kâhinleri Amots oğlu Peygamber Yeşaya'ya gönderdi. Hepsi çul kuşanmıştı. 3Yeşaya'ya şöyle dediler: “Hizkiya diyor ki, ‘Bugün sıkıntı, azar ve utanç günü. Çünkü çocukların doğum vakti geldi, ama doğuracak güç yok. 4Yaşayan Tanrı'yı aşağılamak için efendisi Asur Kralı'nın gönderdiği komutanın söylediklerini belki Tanrın RAB duyar da duyduğu sözlerden ötürü onları cezalandırır. Bu nedenle sağ kalanlarımız için dua et.’ ”

5-6Yeşaya, Kral Hizkiya'dan gelen görevlilere şöyle dedi: “Efendinize şunları söyleyin: ‘RAB diyor ki, Asur Kralı'nın adamlarından benimle ilgili duyduğunuz küfürlerden korkma. 7Onun içine öyle bir ruh koyacağım ki, bir haber üzerine kendi ülkesine dönecek. Orada onu kılıçla öldürteceğim.’ ”

8Komutan, Asur Kralı'nın Lakiş'ten ayrılıp Livna'ya karşı savaştığını duydu. Krala danışmak için oraya gitti. 9Kûş* Kralı Tirhaka'nın kendisiyle savaşmak üzere yola çıktığını haber alan Asur Kralı, Hizkiya'ya yine ulaklar göndererek şöyle dedi:10“Yahuda Kralı Hizkiya'ya deyin ki, ‘Güvendiğin Tanrın, Yeruşalim Asur Kralı'nın eline teslim edilmeyecek diyerek seni aldatmasın. 11Asur krallarının bütün ülkelere neler yaptığını, onları nasıl yerle bir ettiğini duymuşsundur. Sen kurtulacağını mı sanıyorsun? 12Atalarımın yok ettiği ulusları –Gozanlılar'ı, Harranlılar'ı, Resefliler'i, Telassar'da yaşayan Edenliler'i– ilahları kurtarabildi mi? 13Hani nerede Hama ve Arpat kralları? Lair, Sefarvayim, Hena, İvva kralları nerede?’ ”

Hizkiya'nın Duası

(Yşa.37:14-20)

14Hizkiya mektubu ulakların elinden alıp okuduktan sonra RAB'bin Tapınağı'na çıktı. RAB'bin önünde mektubu yere yayarak 15[*]

şöyle dua etti: “Ey Keruvlar* arasında taht kuran İsrail'in Tanrısı RAB, bütün dünya krallıklarının tek Tanrısı sensin. Yeri, göğü sen yarattın. 16Ya RAB, kulak ver de işit, gözlerini aç da gör, ya RAB; Sanherib'in söylediklerini, yaşayan Tanrı'yı nasıl aşağıladığını duy. 17Ya RAB, gerçek şu ki, Asur kralları birçok ulusu ve ülkelerini viraneye çevirdiler. 18İlahlarını yakıp yok ettiler. Çünkü onlar tanrı değil, insan eliyle biçimlendirilmiş tahta ve taşlardı. 19Ya RAB Tanrımız, şimdi bizi Sanherib'in elinden kurtar ki, bütün dünya krallıkları senin tek Tanrı olduğunu anlasın.”

Yeşaya'nın Sözleri Gerçekleşiyor

(2Ta.32:20-21; Yşa.37:21-38)

20-21Bunun üzerine Amots oğlu Yeşaya, Hizkiya'ya şu haberi gönderdi: “İsrail'in Tanrısı RAB şöyle diyor: ‘Asur Kralı Sanherib'le ilgili olarak bana yalvardığın için diyorum ki,

“ ‘Erden kız Siyon seni hor görüyor,

Alay ediyor seninle.

Yeruşalim kızı* ardından alayla baş sallıyor.

22Sen kimi aşağıladın, kime küfrettin?

Kime sesini yükselttin?

İsrail'in Kutsalı'na tepeden baktın!

23Ulakların aracılığıyla Rab'bi aşağıladın.

Bir sürü savaş arabamla dağların tepesine,

Lübnan'ın doruklarına çıktım, dedin.

Yüksek sedir ağaçlarını, seçme çamlarını kestim,

Lübnan'ın en iç noktalarına,

Gür ormanlarına ulaştım.

24Yabancı ülkelerde kuyular kazdım, sular içtim,

Mısır'ın bütün kanallarını ayağımın tabanıyla kuruttum, dedin.

25“ ‘Bütün bunları çoktan yaptığımı,

Çok önceden tasarladığımı duymadın mı?

Surlu kentleri enkaz yığınlarına çevirmeni

Şimdi ben gerçekleştirdim.

26O kentlerde yaşayanların kolu kanadı kırıldı.

Yılgınlık ve utanç içindeydiler;

Kır otuna, körpe filizlere,

Damlarda büyümeden kavrulup giden ota döndüler.

27Senin oturuşunu, kalkışını,

Ne zaman gidip geldiğini,

Bana nasıl öfkelendiğini biliyorum.

28Bana duyduğun öfkeden,

Kulağıma erişen küstahlığından ötürü

Halkamı burnuna, gemimi ağzına takacak,

Seni geldiğin yoldan geri çevireceğim.

29“ ‘Senin için belirti şu olacak, ey Hizkiya:

Bu yıl kendiliğinden yetişeni yiyeceksiniz,

İkinci yıl ise ardından biteni.

Üçüncü yıl ekip biçin,

Bağlar dikip ürününü yiyin.

30Yahudalılar'ın kurtulup sağ kalanları

Yine aşağıya doğru kök salacak,

Yukarıya doğru meyve verecek.

31Çünkü sağ kalanlar Yeruşalim'den,

Kurtulanlar Siyon Dağı'ndan çıkacak.

Her Şeye Egemen RAB'bin gayretiyle olacak bu.’

32“Bundan dolayı RAB Asur Kralı'na ilişkin şöyle diyor:

‘Bu kente girmeyecek, ok atmayacak.

Kente kalkanla yaklaşmayacak,

Karşısında rampa kurmayacak.

33Geldiği yoldan dönecek ve kente girmeyecek’ diyor RAB,

34‘Kendim için ve kulum Davut'un hatırı için

Bu kenti savunup kurtaracağım’ diyor.”

35O gece RAB'bin meleği gidip Asur ordugahında yüz seksen beş bin kişiyi öldürdü. Ertesi sabah uyananlar salt cesetlerle karşılaştılar. 36Bunun üzerine Asur Kralı Sanherib ordugahını bırakıp çekildi. Ninova'ya döndü ve orada kaldı.37Bir gün ilahı Nisrok'un tapınağında tapınırken, oğullarından Adrammelek'le Şareser, onu kılıçla öldürüp Ararat ülkesine kaçtılar. Yerine oğlu Esarhaddon kral oldu.

20

Hizkiya'nın Hastalığı

(2Ta.32:24-26; Yşa.38:1-8; 21-22)

1O günlerde Hizkiya ölümcül bir hastalığa yakalandı. Amots oğlu Peygamber Yeşaya ona gidip şöyle dedi: “RAB diyor ki, ‘Ev işlerini düzene sok. Çünkü iyileşmeyecek, öleceksin.’ ”

2Hizkiya yüzünü duvara dönüp RAB'be yalvardı: 3“Ya RAB, yürekten bir sadakatle önünde nasıl yaşadığımı, gözünde iyi olanı yaptığımı anımsa lütfen.” Sonra acı acı ağlamaya başladı.

4Yeşaya sarayın orta avlusundan çıkmadan önce RAB ona şöyle dedi: 5“Geri dön ve halkımı yöneten Hizkiya'ya şunu söyle: ‘Atan Davut'un Tanrısı RAB diyor ki: Duanı işittim, gözyaşlarını gördüm, seni sağlığına kavuşturacağım. Üç gün içinde RAB'bin Tapınağı'na çıkacaksın. 6Ömrünü on beş yıl daha uzatacağım. Seni de kenti de Asur Kralı'nın elinden kurtaracağım. Kendim için ve kulum Davut'un hatırı için bu kenti savunacağım.’ ”

7Sonra Yeşaya, “İncir pestili getirin” dedi. Getirip çıbanına koydular ve Hizkiya iyileşti.

8Hizkiya Yeşaya'ya, “RAB'bin beni iyileştireceğine ve üç gün içinde RAB'bin Tapınağı'na çıkacağıma ilişkin belirti nedir?” diye sormuştu.

9Yeşaya şöyle karşılık vermişti: “RAB'bin verdiği sözü tutacağına ilişkin belirti şu olacak: Gölge on basamak uzasın mı, kısalsın mı?”

10Hizkiya, “Gölgenin on basamak uzaması kolaydır, on basamak kısalsın” demişti.

11Bunun üzerine Peygamber Yeşaya RAB'be yakardı ve RAB Ahaz'ın merdiveninden aşağı düşmüş olan gölgeyi on basamak kısaltmıştı.

Hizkiya'nın Akılsızlığı

(2Ta.32:32-33; Yşa.39:1-8)

12O sırada Hizkiya'nın hastalandığını duyan Baladan oğlu Babil Kralı Merodak-Baladan, ona mektuplarla birlikte bir armağan gönderdi. 13Hizkiya elçileri kabul etti. Deposundaki bütün değerli eşyaları –altını, gümüşü, baharatı, değerli yağı, silah deposunu ve hazine odalarındaki her şeyi– elçilere gösterdi. Sarayında da krallığında da onlara göstermediği hiçbir şey kalmadı.

14Peygamber Yeşaya Kral Hizkiya'ya gidip, “Bu adamlar sana ne dediler, nereden gelmişler?” diye sordu.

Hizkiya, “Uzak bir ülkeden, Babil'den gelmişler” diye karşılık verdi.

15Yeşaya, “Sarayında ne gördüler?” diye sordu.

Hizkiya, “Sarayımdaki her şeyi gördüler, hazinelerimde onlara göstermediğim hiçbir şey kalmadı” diye yanıtladı.

16Bunun üzerine Yeşaya şöyle dedi: “RAB'bin sözüne kulak ver. 17[*]

RAB diyor ki, ‘Gün gelecek, sarayındaki her şey, atalarının bugüne kadar bütün biriktirdikleri Babil'e taşınacak. Hiçbir şey kalmayacak. 18[*]

Soyundan gelen bazı çocuklar alınıp götürülecek, Babil Kralı'nın sarayında hadım edilecek.’ ”

19Hizkiya, “RAB'den ilettiğin bu söz iyi” dedi. Çünkü, “Nasıl olsa yaşadığım sürece barış ve güvenlik olacak” diye düşünüyordu.

20Hizkiya'nın krallığı dönemindeki öteki olaylar, bütün başarıları, bir havuz ve tünel yaparak suyu kente nasıl getirdiği, Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır. 21Hizkiya ölüp atalarına kavuşunca, yerine oğlu Manaşşe kral oldu.

21

Manaşşe'nin Yahuda Krallığı

(2Ta.33:1-20)

1Manaşşe on iki yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de elli beş yıl krallık yaptı. Annesinin adı Hefsivah'tı. 2[*]

RAB'bin İsrail halkının önünden kovmuş olduğu ulusların iğrenç törelerine uyarak RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı. 3Babası Hizkiya'nın yok ettiği puta tapılan yerleri yeniden yaptırdı. İsrail Kralı Ahav gibi, Baal* için sunaklar kurdu, Aşera* putu yaptı. Gök cisimlerine taparak onlara kulluk etti. 4[*]

RAB'bin, “Yeruşalim'de bulunacağım” dediği RAB'bin Tapınağı'nda sunaklar kurdu.5Tapınağın iki avlusunda gök cisimlerine tapmak için sunaklar yaptırdı. 6Oğlunu ateşte kurban etti; falcılık ve büyücülük yaptı. Medyumlara, ruh çağıranlara danıştı. RAB'bin gözünde çok kötülük yaparak O'nu öfkelendirdi.

7[*]

Manaşşe yaptırdığı Aşera putunu RAB'bin Tapınağı'na yerleştirdi. Oysa RAB tapınağa ilişkin Davut'la oğlu Süleyman'a şöyle demişti: “Bu tapınakta ve İsrail oymaklarının yaşadığı kentler arasından seçtiğim Yeruşalim'de adım sonsuza dek anılacak. 8Buyruklarımı dikkatle yerine getirir ve kulum Musa'nın kendilerine verdiği Kutsal Yasa'yı tam uygularlarsa, İsrail halkının ayağını bir daha atalarına vermiş olduğum ülkenin dışına çıkarmayacağım.” 9Ama halk kulak asmadı. Manaşşe onları öylesine yoldan çıkardı ki, RAB'bin İsrail halkının önünde yok ettiği uluslardan daha çok kötülük yaptılar.

10RAB, kulları peygamberler aracılığıyla şöyle dedi: 11-12“Yahuda Kralı Manaşşe bu iğrenç işleri yaptığı, kendisinden önceki Amorlular'dan daha çok kötülük ettiği, putlar dikerek Yahudalılar'ı günaha sürüklediği için İsrail'in Tanrısı RAB, ‘Yeruşalim'in ve Yahuda'nın başına öyle bir felaket getireceğim ki, duyanların hepsi şaşkına dönecek’ diyor, 13‘Samiriye'yi ve Ahav'ın soyunu nasıl cezalandırdımsa, Yeruşalim'i cezalandırırken de aynı ölçü ipini, aynı çekülü kullanacağım. Bir adam tabağını nasıl temizler, silip yüzüstü kapatırsa, Yeruşalim'i de öyle silip süpüreceğim. 14Halkımdan sağ kalanları terk edeceğim ve düşmanlarının eline teslim edeceğim. Yeruşalim halkı yağmalanıp ganimet olarak götürülecek. 15Çünkü gözümde kötü olanı yaptılar. Atalarının Mısır'dan çıktığı günden bugüne kadar beni öfkelendirdiler.’ ”

16Manaşşe RAB'bin gözünde kötü olanı yaparak Yahudalılar'ı günaha sürüklemekle kalmadı, Yeruşalim'i bir uçtan öbür uca dolduracak kadar çok sayıda suçsuzun kanını döktü.

17Manaşşe'nin krallığı dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptıkları ve işlediği günahlar Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır. 18Manaşşe ölüp atalarına kavuşunca, sarayının Uzza adındaki bahçesine gömüldü. Yerine oğlu Amon kral oldu.

Amon'un Yahuda Krallığı

(2Ta.33:21-25)

19Amon yirmi iki yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de iki yıl krallık yaptı. Annesi Yotvalı Harus'un kızı Meşullemet'ti.20Amon da babası Manaşşe gibi RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı. 21Babasının yürüdüğü yollarda yürüdü, aynı putlara taptı ve hizmet etti. 22Atalarının Tanrısı RAB'bi terk etti, O'nun yolunda yürümedi.

23Kral Amon'un görevlileri düzen kurup onu sarayında öldürdüler. 24Ülke halkı Amon'a düzen kuranların hepsini öldürdü. Yerine oğlu Yoşiya'yı kral yaptı.

25Amon'un krallığı dönemindeki öteki olaylar ve yaptıkları Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır. 26Amon Uzza bahçesinde kendi mezarına gömüldü. Yerine oğlu Yoşiya kral oldu.

22

Yoşiya'nın Yahuda Krallığı

(2Ta.34:1-2; 8-28)

1[*]

Yoşiya sekiz yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de otuz bir yıl krallık yaptı. Annesi Boskatlı Adaya'nın kızı Yedida'ydı.2Yoşiya RAB'bin gözünde doğru olanı yaptı. Sağa sola sapmadan atası Davut'un bütün yollarını izledi.

3Kral Yoşiya, krallığının on sekizinci yılında Meşullam oğlu Asalya oğlu Yazman Şafan'ı RAB'bin Tapınağı'na gönderirken ona şöyle dedi: 4“Başkâhin Hilkiya'nın yanına çık. Kapı nöbetçilerinin halktan toplayıp RAB'bin Tapınağı'na getirdikleri paraları saysın. 5-6RAB'bin Tapınağı'ndaki işlerin başında bulunan denetçilere versin. Onlar da paraları RAB'bin Tapınağı'ndaki çatlakları onaranlara, marangozlara, yapıcılara, duvarcılara ödesinler. Tapınağın onarımı için gerekli keresteyi, yontma taşı da bu parayla alsınlar. 7Onlara verilen paranın hesabı sorulmasın, çünkü dürüstçe çalışıyorlar.”

8Başkâhin Hilkiya Yazman Şafan'a, “RAB'bin Tapınağı'nda Yasa Kitabı'nı buldum” diyerek kitabı ona verdi. Şafan kitabı okudu. 9Sonra krala giderek, “Görevlilerin tapınaktaki paraları alıp RAB'bin Tapınağı'ndaki işlerin başında bulunan adamlara verdiler” diye durumu bildirdi. 10Ardından, “Kâhin Hilkiya bana bir kitap verdi” diyerek kitabı krala okudu. 11Kral Kutsal Yasa'daki sözleri duyunca giysilerini yırttı. 12Kâhin Hilkiya'ya, Şafan oğlu Ahikam'a, Mikaya oğlu Akbor'a, Yazman Şafan'a ve kendi özel görevlisi Asaya'ya şöyle buyurdu: 13“Gidin, bulunan bu kitabın sözleri hakkında benim için de, bütün Yahuda halkı için de RAB'be danışın. RAB'bin bize karşı alevlenen öfkesi büyüktür. Çünkü atalarımız bu kitabın sözlerine kulak asmadılar, bizler için yazılan bu sözlere uymadılar.”

14Kâhin Hilkiya, Ahikam, Akbor, Şafan ve Asaya varıp tapınaktaki giysilerin nöbetçisi Harhas oğlu Tikva oğlu Şallum'un karısı Peygamber Hulda'ya danıştılar. Hulda Yeruşalim'de, İkinci Mahalle'de oturuyordu.

15Hulda onlara şöyle dedi: “İsrail'in Tanrısı RAB, ‘Sizi bana gönderen adama şunları söyleyin’ diyor: 16‘Yahuda Kralı'nın okuduğu kitapta yazılı olduğu gibi, buraya da, burada yaşayan halkın başına da felaket getireceğim. 17Beni terk ettikleri, elleriyle yaptıkları başka ilahlara buhur yakıp beni kızdırdıkları için buraya karşı öfkem alevlenecek ve sönmeyecek.’

18“RAB'be danışmak için sizi gönderen Yahuda Kralı'na şöyle deyin: ‘İsrail'in Tanrısı RAB duyduğun sözlere ilişkin diyor ki: 19Madem yıkılıp lanetle anılacak olan burası ve burada yaşayanlarla ilgili sözlerimi duyunca yüreğin yumuşadı, önümde kendini alçalttın, giysilerini yırtıp huzurumda ağladın, ben de yalvarışını işittim. 20Seni atalarına kavuşturacağım, esenlik içinde mezarına gömüleceksin. Buraya getireceğim büyük felaketi görmeyeceksin.’ ” Hilkiya ile yanındakiler bu sözleri krala ilettiler.

23

Yoşiya Putperestliği Kaldırıyor

(2Ta.34:3-7; 29-33)

1Kral Yoşiya haber gönderip Yahuda ve Yeruşalim'in bütün ileri gelenlerini yanına topladı. 2Sonra Yahudalılar, Yeruşalim'de yaşayanlar, kâhinler, peygamberler, büyük küçük herkesle birlikte RAB'bin Tapınağı'na çıktı. RAB'bin Tapınağı'nda bulunmuş olan Antlaşma Kitabı'nı baştan sona kadar herkesin duyacağı biçimde okudu. 3Sütunun yanında durarak RAB'bin yolunu izleyeceğine, buyruklarını, öğütlerini, kurallarını candan ve yürekten uygulayacağına, bu kitapta yazılı antlaşmanın koşullarını yerine getireceğine ilişkin RAB'bin huzurunda antlaşma yaptı. Bütün halk bu antlaşmayı onayladı.

4[*]

Kral Yoşiya Baal*, Aşera* ve gök cisimleri için yapılmış olan bütün eşyaları RAB'bin Tapınağı'ndan çıkarmak üzere Başkâhin Hilkiya'ya, kâhin yardımcılarına ve kapı nöbetçilerine buyruk verdi. Bunları Yeruşalim'in dışına çıkarıp Kidron Vadisi'nde yaktı, küllerini Beytel'e götürdü. 5Yahuda krallarının kentlerde ve Yeruşalim'in çevresindeki tapınma yerlerinde buhur yaksınlar diye atamış olduğu putperest kâhinleri, Baal'a, güneşe, aya, takımyıldızlara –bütün gök cisimlerine– buhur yakanları ortadan kaldırdı. 6Aşera putunu RAB'bin Tapınağı'ndan çıkarıp Yeruşalim'in dışında Kidron Vadisi'nde yaktı, ezip toza çevirdi. Bu tozu sıradan halkın mezarlarına serpti. 7Fuhuş yapan kadın ve erkeklerin RAB'bin Tapınağı alanındaki odalarını yıktı. Kadınlar orada Aşera için kumaş dokurlardı.

8Yoşiya Yahuda kentlerinden bütün kâhinleri getirtti. Geva'dan Beer-Şeva'ya kadar kâhinlerin buhur yaktıkları tapınma yerlerini kirletti. Adını kent yöneticisinden alan Yeşu Kapısı'nın girişinde, kentin ana kapısının solunda kalan kapılardaki tapınma yerlerini de yıktı. 9Tapınma yerlerinin kâhinleri, Yeruşalim'deki RAB'bin sunağına çıkmaz, ancak öbür kâhinlerle birlikte mayasız ekmek yerlerdi.

10[*]

graph-definition>

*

Yoşiya, kimse oğlunu ya da kızını ilah Molek* için ateşte kurban etmesin diye, Ben-Hinnom Vadisi'ndeki Tofet'i* kirletti. 11Yahuda krallarının güneşe adamış olduğu atları RAB'bin Tapınağı'nın girişinden kaldırdı. Atlar tapınağın avlusunda, hadım Natan-Melek'in odasının yanındaydı. Yoşiya güneşe adanmış savaş arabalarını da ateşe verdi.

12[*]

Ahaz'ın yukarı odasının damında Yahuda krallarının yaptırdığı sunakları da, RAB'bin Tapınağı'nın iki avlusunda Manaşşe'nin yaptırdığı sunakları da yıktı; onları kırıp parçalayarak tozlarını Kidron Vadisi'ne saçtı. 13[*]

Yeruşalim'in doğusunda, Yıkım Dağı'nın[g]

güneyinde İsrail Kralı Süleyman'ın Saydalılar'ın iğrenç putu Aştoret*, Moavlılar'ın iğrenç putu Kemoş ve Ammonlular'ın iğrenç putu Molek için yaptırmış olduğu tapınma yerlerini kirletti. 14Dikili taşları, Aşera putlarını parçaladı; yerlerini insan kemikleriyle doldurdu.

15[*]

Bundan başka İsrail'i günaha sürükleyen Nevat oğlu Yarovam'ın yaptırdığı Beytel'deki tapınma yerini ve sunağı bile yıktı. Tapınma yerini ateşe verip toz duman etti. Aşera putunu yaktı.

16[*]

Yoşiya çevresine bakındı. Tepedeki mezarları görünce, adamlarını gönderip mezarlardaki kemikleri çıkarttı. Olacakları önceden bildiren Tanrı adamının açıkladığı RAB'bin sözü uyarınca, kemikleri sunağın üzerinde yakarak sunağı kirletti.

17[*]

Kral, “Orada görünen anıt nedir?” diye sordu.

Kent halkı, “Orası Yahuda'dan gelen ve senin Beytel'deki sunağa yaptıklarını bildiren Tanrı adamının mezarıdır” diye yanıtladı.

18Kral, “Ona dokunmayın” dedi, “Kimse onun kemiklerini rahatsız etmesin.” Böylece Tanrı adamının kemiklerine de, Samiriye'den gelmiş olan peygamberin kemiklerine de dokunmadılar.

19Yoşiya Beytel'de yaptığı gibi, İsrail krallarının Samiriye kentlerinde yaptırdığı RAB'bi öfkelendiren tapınma yerlerindeki bütün yapıları ortadan kaldırdı. 20O kentlerdeki tapınma yerlerinin bütün kâhinlerini sunakların üzerinde kurban etti. Sunakların üzerinde insan kemikleri yaktıktan sonra Yeruşalim'e döndü.

Yoşiya Fısıh Bayramını Kutluyor

(2Ta.35:1-19)

21Kral, “Tanrınız RAB için Fısıh Bayramı'nı* bu Antlaşma Kitabı'nda yazılanlara uygun biçimde kutlayın” diye halka buyruk verdi. 22İsrail'e önderlik etmiş olan hakimler döneminden bu yana, ne İsrail, ne de Yahuda kralları döneminde, böyle bir Fısıh Bayramı kutlanmamıştı. 23RAB için düzenlenen bu Fısıh Bayramı Kral Yoşiya'nın krallığının on sekizinci yılında Yeruşalim'de kutlandı.

Yoşiya'nın Getirdiği Öteki Yenilikler

24Bundan başka Yoşiya, Kâhin Hilkiya'nın RAB'bin Tapınağı'nda bulduğu kitapta yazılı yasanın ilkelerini yerine getirmek amacıyla, cincileri, ruhçuları, aile putlarını, öteki putları, ayrıca Yahuda ve Yeruşalim'de görülen bütün iğrençlikleri silip süpürdü. 25Ne ondan önce, ne de sonra onun gibi candan ve yürekten var gücüyle RAB'be yönelen ve Musa'nın yasasına uyan bir kral çıktı.

26Oysa Manaşşe işlediği suçlarla RAB'bi öyle öfkelendirmişti ki, RAB Yahuda'ya karşı alevlenen öfkesinden vazgeçmedi 27ve “İsrail'i nasıl huzurumdan attımsa, Yahuda'yı da öyle atacağım” dedi, “Seçtiğim bu kenti, Yeruşalim'i ve ‘Orada bulunacağım’ dediğim tapınağı kendimden uzaklaştıracağım.”

Yoşiya'nın Ölümü

(2Ta.35:20-36:1)

28Yoşiya'nın krallığı dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptıkları Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır.

29[*]

Yoşiya'nın krallığı sırasında Mısır Firavunu Neko Asur Kralı'na yardım etmek üzere Fırat'a doğru yola çıktı. Kral Yoşiya da Neko'nun üzerine yürüdü. Megiddo'da karşılaştılar. Neko Yoşiya'yı öldürdü. 30Görevlileri Yoşiya'nın cesedini savaş arabasıyla Megiddo'dan Yeruşalim'e getirip mezarına gömdüler. Yahuda halkı Yoşiya'nın oğlu Yehoahaz'ı meshederek* babasının yerine kral yaptı.

Yehoahaz'ın Yahuda Krallığı

(2Ta.36:2-4)

31Yehoahaz yirmi üç yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de üç ay krallık yaptı. Annesi Livnalı Yeremya'nın kızı Hamutal'dı.32Yehoahaz ataları gibi RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı. 33Yeruşalim'de krallık yapmasın diye, Firavun Neko, Hama ülkesinde, Rivla'da Yehoahaz'ı zincire vurdu. Ülke halkını yüz talant[h]

gümüş ve bir talantı

altın ödemekle yükümlü kıldı.34[*]

Firavun Neko Yoşiya'nın oğlu Elyakim'i babasının yerine kral yaptı ve adını değiştirip Yehoyakim koydu. Sonra Yehoahaz'ı alıp Mısır'a döndü. Yehoahaz orada öldü. 35Yehoyakim firavunun istediği altın ve gümüşü ödedi. Bu parayı bulmak için firavunun buyruğuna uyarak ülkeyi vergiye bağladı. Firavun Neko'ya verilmek üzere Yahuda halkından herkesin gücü oranında altın ve gümüş topladı.

Yehoyakim'in Yahuda Krallığı

(2Ta.36:5-8)

36[*]

Yehoyakim yirmi beş yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de on bir yıl krallık yaptı. Annesi Rumalı Pedaya'nın kızı Zevuda'ydı. 37Yehoyakim ataları gibi RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı.

24

1[*]

Yahuda Kralı Yehoyakim'in krallığı döneminde Babil Kralı Nebukadnessar Yahuda'ya saldırdı. Yehoyakim üç yıl ona boyun eğdiyse de sonradan fikrini değiştirerek Nebukadnessar'a başkaldırdı. 2RAB, kulları peygamberler aracılığıyla söylediği söz uyarınca, Yahuda'yı yok etmek üzere Kildani*, Aramlı, Moavlı ve Ammonlu akıncıları ona karşı gönderdi. 3-4Bütün bunlar RAB'bin buyruğuyla Yahudalılar'ın başına geldi. Manaşşe'nin işlediği bütün günahlar, döktüğü suçsuz kan yüzünden RAB Yahudalılar'ı huzurundan atmak istedi. Çünkü Manaşşe Yeruşalim'i suçsuzların kanıyla doldurmuştu ve RAB bunu bağışlamak niyetinde değildi.

5Yehoyakim'in krallığı dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptıkları Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır. 6Yehoyakim ölüp atalarına kavuşunca, yerine oğlu Yehoyakin kral oldu.

7Mısır Kralı bir daha ülkesinden dışarı çıkamadı. Çünkü Babil Kralı Mısır Vadisi'nden Fırat'a kadar daha önce Mısır Firavunu'na ait olan bütün toprakları ele geçirmişti.

Yehoyakin'in Yahuda Krallığı

(2Ta.36:9-10)

8Yehoyakin on sekiz yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de üç ay krallık yaptı. Annesi Yeruşalimli Elnatan'ın kızı Nehuşta'ydı. 9O da babası gibi RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı.

10O sırada Babil Kralı Nebukadnessar'ın askerleri Yeruşalim'in üzerine yürüyüp kenti kuşattı. 11Kuşatma sürerken Nebukadnessar geldi. 12[*]

Yahuda Kralı Yehoyakin, annesi, görevlileri, yöneticileri ve hadımlarıyla birlikte, Nebukadnessar'a teslim oldu. Babil Kralı krallığının sekizinci yılında Yehoyakin'i tutsak etti. 13RAB'bin sözü uyarınca, Nebukadnessar RAB'bin Tapınağı'nın ve kral sarayının bütün hazinelerini boşalttı, İsrail Kralı Süleyman'ın RAB'bin Tapınağı için yaptırdığı altın eşyaların tümünü parçaladı. 14Bütün Yeruşalim halkını, komutanları, yiğit savaşçıları, zanaatçıları, demircileri, toplam on bin kişiyi sürgün etti. Yahuda halkının en yoksul kesimi dışında kimse kalmadı.

15-16[*]

Babil Kralı Nebukadnessar Yehoyakin'i tutsak olarak Babil'e götürdü. Onunla birlikte annesini, karılarını, hadımlarını ve ülkenin ileri gelenlerini de Yeruşalim'den Babil'e sürdü. Ayrıca yedi bin deneyimli yiğit savaşçıyı ve bin zanaatçıyla demirciyi Babil'e sürgün etti. 17[*]

Yehoyakin'in yerine amcası Mattanya'yı kral yaptı ve adını değiştirip Sidkiya koydu.

Sidkiya'nın Yahuda Krallığı

(2Ta.36:11-12; Yer.52:1-3a)

18[*]

Sidkiya yirmi bir yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de on bir yıl krallık yaptı. Annesi Livnalı Yeremya'nın kızı Hamutal'dı.19Yehoyakim gibi Sidkiya da RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı. 20[*]

RAB Yeruşalim'le Yahuda'ya öfkelendiği için onları huzurundan attı.

Yeruşalim'in Düşüşü

(2Ta.36:13-21; Yer.39:1-8; 52:3b-11)

Sidkiya Babil Kralı'na karşı ayaklandı.

25

1[*]

Sidkiya'nın krallığının dokuzuncu yılında, onuncu ayın* onuncu günü, Babil Kralı Nebukadnessar bütün ordusuyla Yeruşalim önlerine gelip ordugah kurdu. Kentin çevresine rampa yaptılar. 2Kral Sidkiya'nın krallığının on birinci yılına kadar kent kuşatma altında kaldı. 3Dördüncü ayın dokuzuncu günü kentte kıtlık öyle şiddetlendi ki, halk bir lokma ekmek bulamaz oldu. 4[*]

Sonunda kentin surlarında bir gedik açıldı. Kildaniler* kenti çepeçevre kuşatmış olmasına karşın, bütün askerler gece kral bahçesinin yolundan iki duvarın arasındaki kapıdan kaçarak Arava yoluna çıktılar. 5Ama Kildani ordusu kralın ardına düşerek Eriha ovalarında ona yetişti. Sidkiya'nın bütün ordusu dağıldı. 6Kral Sidkiya yakalanıp Rivla'da Babil Kralı'nın huzuruna çıkarıldı ve hakkında karar verildi. 7[*]

Sidkiya'nın gözü önünde oğullarını öldürdüler; kendisinin de gözlerini oydular, zincire vurup Babil'e götürdüler.

Tapınağın Yıkılışı

(Yer.52:12-23)

8Babil Kralı Nebukadnessar'ın krallığının on dokuzuncu yılında, beşinci ayın* yedinci günü muhafız birliği komutanı, Babil Kralı'nın görevlisi Nebuzaradan Yeruşalim'e girdi. 9RAB'bin Tapınağı'nı, sarayı ve Yeruşalim'deki bütün evleri ateşe verip önemli yapıları yaktı. 10Muhafız birliği komutanı önderliğindeki Kildani* ordusu Yeruşalim'i çevreleyen surları yıktı.11Komutan Nebuzaradan kentte sağ kalanları, Babil Kralı'nın safına geçen kaçakları ve geri kalan halkı sürgün etti.12Ancak bağcılık, çiftçilik yapsınlar diye bazı yoksulları orada bıraktı.

13[*]

graph-definition>

*

Kildaniler RAB'bin Tapınağı'ndaki tunç* sütunları, ayaklıkları, tunç havuzu parçalayıp tunçları Babil'e götürdüler.14[*]

Tapınak törenlerinde kullanılan kovaları, kürekleri, fitil maşalarını, tabakları, bütün tunç eşyaları aldılar. 15Muhafız birliği komutanı saf altın ve gümüş buhurdanları, çanakları alıp götürdü.

16RAB'bin Tapınağı için Süleyman'ın yaptırmış olduğu iki sütun, havuz ve ayaklıklar için hesapsız tunç harcanmıştı.17Her sütun on sekiz arşın[i]

yüksekliğindeydi, üzerlerinde tunç birer başlık vardı. Başlığın yüksekliği üç arşındı[j]

, çevresi tunçtan ağ ve nar motifleriyle bezenmişti. Öbür sütun da ağ motifleriyle süslenmişti ve ötekine benziyordu.

Yahuda Halkı Babil'e Sürülüyor

(Yer.52:24-27)

18Muhafız birliği komutanı Nebuzaradan Başkâhin Seraya'yı, Başkâhin Yardımcısı Sefanya'yı ve üç kapı nöbetçisini tutsak aldı. 19Kentte kalan askerlerin komutanını, kralın beş danışmanını, ayrıca ülke halkını askere yazan ordu komutanının yazmanını ve ülke halkından kentte bulunan altmış kişiyi tutsak etti. 20Hepsini Rivla'ya, Babil Kralı'nın yanına götürdü. 21Babil Kralı Hama ülkesinde, Rivla'da onları idam etti.

Böylece Yahuda halkı ülkesinden sürülmüş oldu.

Yahuda Valisi Gedalya

(Yer.40:7-9; 41:1-3; 16-18)

22[*]

Babil Kralı Nebukadnessar Yahuda'da kalan halkın üzerine Şafan oğlu Ahikam oğlu Gedalya'yı vali atadı. 23Ordu komutanlarıyla adamları, Babil Kralı'nın Gedalya'yı vali atadığını duyunca, Mispa'ya, Gedalya'nın yanına geldiler. Gelenler Netanya oğlu İsmail, Kareah oğlu Yohanan, Netofalı Tanhumet oğlu Seraya, Maakalı oğlu Yaazanya ve adamlarıydı.24Gedalya onlara ve adamlarına ant içerek, “Kildani* yetkililerden korkmayın” dedi, “Ülkeye yerleşip Babil Kralı'na hizmet edin. Böylesi sizin için daha iyi olur.”

25[*]

O yılın yedinci ayında* kral soyundan Elişama oğlu Netanya oğlu İsmail on adamıyla birlikte Mispa'ya gidip Gedalya'yı öldürdü. Ayrıca, Gedalya'yı destekleyen Yahudiler'i ve Kildaniler'i de kılıçtan geçirdi. 26[*]

Bunun üzerine büyük küçük bütün halk ordu komutanlarıyla birlikte Mısır'a kaçtı. Çünkü Kildaniler'den korkuyorlardı.

Yehoyakin Serbest Bırakılıyor

(Yer.52:31-34)

27Yahuda Kralı Yehoyakin'in sürgündeki otuz yedinci yılı Evil-Merodak Babil Kralı oldu. Evil-Merodak o yılın on ikinci ayının* yirmi yedinci günü, Yahuda Kralı Yehoyakin'i cezaevinden çıkardı. 28Kendisiyle tatlı tatlı konuştu ve ona Babil'deki öteki sürgün krallardan daha üstün bir yer verdi. 29Yehoyakin cezaevi giysilerini üstünden çıkardı. Yaşadığı sürece Babil Kralı'nın sofrasında yer aldı. 30Yaşamı boyunca kral tarafından günlük yiyeceği sürekli karşılandı.

[*]

1:8 Mat.3:4; Mar.1:6

[*]

1:10,12 Luk.9:54

[*]

2:9 Yas.21:17

[b]

2:9 Kutsal Yasa'ya göre ilk doğan çocuk iki pay miras alırdı (bkz. Yas.21:17).

[*]

2:12 2Kr.13:14

[c]

4:1 “RAB'be tapınırdı”: İbranice “RAB'den korkardı”.

[*]

5:1-14 Luk.4:27

ç

5:5 “On talant”: Yaklaşık 345 kg.

[d]

5:5 “Altı bin şekel”: Yaklaşık 69 kg.

[e]

5:22 “Bir talant”: Yaklaşık 34.5 kg.

[f]

5:23 “İki talant”: Yaklaşık 69 kg.

[g]

6:25 “Seksen şekel”: Yaklaşık 920 gr.

[h]

6:25 “Dörtte bir kav”: Yaklaşık 0.3 litrelik bir ölçek.

ı

6:25 “Güvercin gübresi” ya da “Keçiboynuzu tohumu”.

[i]

6:25 “Beş şekel”: Yaklaşık 57.5 gr.

[*]

6:29 Yas.28:57

[j]

7:1 “Bir sea ince un”: Yaklaşık 7.5 lt.

[k]

7:1 “İki sea arpa”: Yaklaşık 15 lt.

[l]

7:1 “Bir şekel”: Yaklaşık 11.5 gr. gümüş.

[m]

7:16,18 “Bir sea”: Yaklaşık 7.5 lt.

[n]

7:16,18 “İki sea arpa”: Yaklaşık 15 lt.

[o]

7:16,18 “Bir şekel”: Yaklaşık 11.5 gr. gümüş.

[*]

8:1 2Kr.4:8-37

[*]

8:13 1Kr.19:15

[*]

8:19 1Kr.11:36; 15:4,47, 2Ta.21:7; Mez.132:17

[*]

8:20 Yar.27:40

[*]

9:6 1Kr.19:16

ö

9:8 “Genç yaşlı” ya da “Köle olsun özgür olsun”.

[*]

9:10 1Kr.21:23

[*]

9:15-16 2Ta.22:6

[*]

9:26 1Kr.21:19

[*]

9:36 1Kr.21:23

[*]

10:11 Hoş.1:4

[*]

10:29 1Kr.12:28-30

[p]

11:4 “Karyalılar”: O dönemde güneybatı Anadolu'dan gelen paralı askerler.

[r]

12:1 11.bölümün son cümlesi 12.bölümün ilk ayetine eklenmiştir.

[*]

12:4 Çık.30:11-16, Lev.27:1-25

[*]

12:16 Lev.7:7

[s]

13:13 II.Yarovam.

[*]

13:14 2Kr.2:12

[*]

14:6 Yas.24:16, 2Ta.25:4, Hez.18:20

ş

14:13 “Ahazya”: Yehoahaz diye de bilinir.

[t]

14:13 “Dört yüz arşın”: Yaklaşık 180 m.

[u]

14:21 “Azarya”: Uzziya diye de bilinir.

ü

14:24 “Nevat oğlu Yarovam”: I.Yarovam.

[*]

14:25 Yun.1:1

[v]

14:25 “Arava Gölü”: Lut Gölü.

[y]

14:26 “Genç yaşlı” ya da “Köle olsun özgür olsun”.

[*]

15:7 Yşa.6:1

[*]

15:12 2Kr.10:30

[z]

15:19 “Tiglat-Pileser”: Pûl diye de bilinir. (Tiglat-Pileser'in Babilce adı.)

[a]

15:19 “Bin talant”: Yaklaşık 34.5 ton.

[b]

15:20 “Elli şekel”: Yaklaşık 575 gr.

[*]

16:3 Yas.12:31

[*]

16:5 Yşa.7:1

[*]

16:14 Çık.27:1-2; 2Ta.4:1

[*]

16:17 1Kr.7:23-39; 2Ta.4:2-6

[c]

16:18 Septuaginta “RAB'bin Tapınağı'na konan kral kürsüsünün seti”, Masoretik metin “Şabat günleri RAB'bin Tapınağı'na gitmek için kullanılan üstü kapalı yol.”

[*]

16:20 Yşa.14:28

[*]

17:10 1Kr.14:23

[*]

17:16 1Kr.12:28

[*]

17:17 Yas.18:10

[*]

17:34 Yar.32:28; 35:10

[*]

17:35 Çık.20:5; Yas.5:9

[*]

17:36 Yas.6:13

[*]

18:4 Say.21:9

ç

18:4 “Nehuştan”: İbranice'de hem “tunç” hem de “yılan” sözcüklerini çağrıştırır.

[d]

18:14 “Üç yüz talant”: Yaklaşık 10.4 ton.

[e]

18:14 “Otuz talant”: Yaklaşık 1 ton.

[*]

18:21 Hez.29:6-7

[f]

18:34 “Sefarvayim”: Asurlular'ın Samiriye'ye sürgün ettiği halk (bkz. 2Kr.17:24,31).

[*]

19:15 Çık.25:22

[*]

20:17 2Kr.24:13; 2Ta.36:10

[*]

20:18 2Kr.24:10-16; Dan.1:1-7

[*]

21:2 Yer.15:4

[*]

21:4 2Sa.7:13

[*]

21:7-8 1Kr.9:3-5; 2Ta.7:12-18

[*]

22:1 Yer.3:6

[*]

23:4-6 2Kr.21:3; 2Ta.33:3

[*]

23:10 Lev.18:21

[*]

23:10 Yer.7:31; 19:1-6; 32:35

[*]

23:12 2Kr.21:5; 2Ta.33:5

[*]

23:13 1Kr.11:7

[g]

23:13 “Yıkım Dağı”: Zeytin Dağı olduğu sanılıyor.

[*]

23:15 1Kr.12:33

[*]

23:16 1Kr.13:2

[*]

23:17 1Kr.13:30-32

[*]

23:29 Zek.12:11; Va.16:16

[h]

23:33 “Yüz talant”: Yaklaşık 3.45 ton.

ı

23:33 “Bir talant”: Yaklaşık 34.5 kg.

[*]

23:34 Yer.22:11-12

[*]

23:36 Yer.22:18-19; 26:1-6; 35:1-19

[*]

24:1 Yer.25:1-38; Dan.1:1-2

[*]

24:12 Yer.22:24-30; 24:1-10; 29:1-2

[*]

24:15-18 Hez.17:12

[*]

24:17 Yer.37:1; Hez.17:13

[*]

24:18 Yer.27:1-22; 28:1-17

[*]

24:20 Hez.17:15

[*]

25:1 Yer.21:1-10; 34:1-5; Hez.24:2

[*]

25:4 Hez.33:21

[*]

25:7 Hez.12:13

[*]

25:13 1Kr.7:15-22; 2Ta.3:15-17

[*]

25:13 1Kr.7:23-26; 2Ta.4:2-5

[*]

25:14 1Kr.7:45; 2Ta.4:16

[i]

25:17 “On sekiz arşın”: Yaklaşık 8.1 m.

[j]

25:17 “Üç arşın”: Yaklaşık 1.4 m.

[*]

25:22-24 Yer.40:7-9

[*]

25:25 Yer.41:1-3

[*]

25:26 Yer.43:5-7

1.Tarihler

GİRİŞ

Tarihler diye bilinen kitaplar Samuel ve Krallar kitaplarında geçen olayların başka bir görüş açısından tekrarıdır. Tarihler kitaplarında İsrail'in krallık tarihinin öyküsü gerisinde önemli bir amaç vardır:

İsrail ve Yahuda üzerine gelen felaketlere karşın Tanrı kendi halkına olan vaatlerini koruyor ve onları reddetmiyor.

1.Tarihler Kitabı'nın baş kısmı Adem'den Davut'a kadarki tarihi soyağacı biçiminde özetler (1-9 bölümleri). Kitabın ikinci kısmı (10-29 bölümleri) Davut'un krallığını, özellikle tapınağın Yeruşalim'de inşası için yaptığı hazırlıkları vurgular.

Ana Hatlar:

1:1-9:44 Soy listeleri

10:1-14 Saul'un ölümü

11:1-29:30 Davut'un krallığı

a. 11:1-22:1 Zorluklar ve başarılar

b. 22:2-29:30 Tapınağı kurma hazırlıkları

1

Adem'in Soyu

(Yar.10:2-31; 11:10-26)

1Adem, Şit, Enoş, 2Kenan, Mahalalel, Yeret, 3Hanok, Metuşelah, Lemek, 4Nuh.

Nuh'un oğulları[k]

: Sam, Ham, Yafet.

5Yafet'in oğulları: Gomer, Magog, Meday, Yâvan, Tuval, Meşek, Tiras.

6Gomer'in oğulları: Aşkenaz, Difat, Togarma.

7Yâvan'ın oğulları: Elişa, Tarşiş, Kittim, Rodanim.

8Ham'ın oğulları: Kûş, Misrayim, Pût, Kenan.

9Kûş'un oğulları: Seva, Havila, Savta, Raama, Savteka.

Raama'nın oğulları: Şeva, Dedan.

10Kûş'un Nemrut adında bir oğlu oldu. Yiğitliğiyle yeryüzüne ün saldı.

11-12Misrayim Ludlular'ın, Anamlılar'ın, Lehavlılar'ın, Naftuhlular'ın, Patruslular'ın, Filistliler'in ataları olan Kasluhlular'ın ve Kaftorlular'ın atasıydı.

13-16Kenan ilk oğlu Sidon'un[l]

babası ve Hititler'in*, Yevuslular'ın, Amorlular'ın, Girgaşlılar'ın, Hivliler'in, Arklılar'ın, Sinliler'in, Arvatlılar'ın, Semarlılar'ın, Hamalılar'ın atasıydı.

17Sam'ın oğulları: Elam, Asur, Arpakşat, Lud, Aram, Ûs, Hul, Geter, Meşek. 18Arpakşat Şelah'ın babasıydı[m]

. Şelah'tan Ever oldu. 19Ever'in iki oğlu oldu. Birinin adı Pelek'ti[n]

, çünkü yeryüzündeki insanlar onun yaşadığı dönemde bölündü. Kardeşinin adı Yoktan'dı.

20-23Yoktan Almodat'ın, Şelef'in, Hasarmavet'in, Yerah'ın, Hadoram'ın, Uzal'ın, Dikla'nın, Eval'ın, Avimael'in, Şeva'nın, Ofir'in, Havila'nın, Yovav'ın atasıydı. Bunların hepsi Yoktan'ın soyundandı.

24Sam, Arpakşat, Şelah, 25Ever, Pelek, Reu, 26Seruk, Nahor, Terah, 27Avram –İbrahim-.

İbrahim'in Soyu

(Yar.25:1-4; 12-16)

28İbrahim'in oğulları: İshak, İsmail.

29İsmailoğulları'nın soyu: İsmail'in ilk oğlu Nevayot. Sonra Kedar, Adbeel, Mivsam, 30Mişma, Duma, Massa, Hadat, Tema, 31Yetur, Nafiş, Kedema gelir. Bunlar İsmail'in oğullarıydı.

32İbrahim'in cariyesi Ketura'nın oğulları: Zimran, Yokşan, Medan, Midyan, Yişbak, Şuah.

Yokşan'ın oğulları: Şeva, Dedan.

33Midyan'ın oğulları: Efa, Efer, Hanok, Avida, Eldaa. Bunların hepsi Ketura'nın soyundandı.

Esav'ın Soyu

(Yar.36:10-18)

34İshak İbrahim'in oğluydu.

İshak'ın oğulları: Esav, İsrail.

35Esav'ın oğulları: Elifaz, Reuel, Yeuş, Yalam, Korah.

36Elifaz'ın oğulları: Teman, Omar, Sefi, Gatam, Kenaz ve Timna'dan doğan Amalek[o]

.

37Reuel'in oğulları: Nahat, Zerah, Şamma, Mizza.

Seir'in Soyu

(Yar.36:20-28)

38Seir'in oğulları: Lotan, Şoval, Sivon, Âna, Dişon, Eser, Dişan.

39Lotan'ın oğulları: Hori, Homam. Timna Lotan'ın kızkardeşiydi.

40Şoval'ın oğulları: Alyan, Manahat, Eval, Şefi, Onam.

Sivon'un oğulları: Aya, Âna.

41Âna'nın oğlu: Dişon.

Dişon'un oğulları: Hamran, Eşban, Yitran, Keran.

42Eser'in oğulları: Bilhan, Zaavan, Yaakan.

Dişan'ın oğulları şunlardı: Ûs, Aran.

Edom Kralları

(Yar.36:31-43)

43İsrailliler'i yöneten bir kralın olmadığı dönemde, Edom'u şu krallar yönetti: Beor oğlu Bala. Kentinin adı Dinhava'ydı.44Bala ölünce, yerine Bosralı Zerah oğlu Yovav geçti. 45Yovav ölünce, Temanlılar ülkesinden Huşam kral oldu. 46Huşam ölünce, Midyan'ı Moav kırlarında bozguna uğratan Bedat oğlu Hadat kral oldu. Kentinin adı Avit'ti. 47Hadat ölünce, yerine Masrekalı Samla geçti. 48Samla ölünce, yerine Rehovot-Hannaharlı Şaul geçti. 49Şaul ölünce, yerine Akbor oğlu Baal-Hanan geçti. 50Baal-Hanan ölünce, yerine Hadat geçti. Kentinin adı Pai'ydi. Karısı, Me-Zahav kızı Matret'in kızı Mehetavel'di. 51Sonunda Hadat da öldü.

Edom beyleri şunlardı: Timna, Alva, Yetet, 52Oholivama, Ela, Pinon, 53Kenaz, Teman, Mivsar, 54Magdiel, İram. Edom beyleri bunlardı.

2

İsrailoğulları

1İsrail'in oğulları şunlardır: Ruben, Şimon, Levi, Yahuda, İssakar, Zevulun, 2Dan, Yusuf, Benyamin, Naftali, Gad, Aşer.

Yahudaoğulları

(Rut 4:18-22; Mat.1:3-6; Luk.3:31-33)

3Yahuda'nın oğulları: Er, Onan, Şela. Bu üç oğulu Yahuda'ya Kenanlı Şua'nın kızı doğurdu. Yahuda'nın ilk oğlu Er, RAB'bin gözünde kötüydü. Bu yüzden RAB onu öldürdü. 4Yahuda'nın gelini Tamar ona Peres ve Zerah'ı doğurdu. Yahuda'nın toplam beş oğlu vardı.

5Peres'in oğulları: Hesron, Hamul.

6Zerahoğulları: Zimri, Etan, Heman, Kalkol, Darda. Toplam beş kişiydi.

7[*]

Karmi'nin oğlu: Yok edilmeye adanmış eşyalar konusunda RAB'be ihanet etmekle İsrail'i yıkıma sürükleyen Akan.

8Etam'ın oğlu: Azarya.

9Hesron'un oğulları: Yerahmeel, Ram, Kalev.

10Amminadav Ram'ın oğluydu.

Yahudalılar'ın önderi Nahşon Amminadav'ın oğluydu.

11Salmaö

Nahşon'un oğluydu.

Boaz Salma'nın,

12Ovet Boaz'ın,

İşay Ovet'in oğluydu.

13İşay'ın yedi oğlu oldu: Birincisi Eliav, ikincisi Avinadav, üçüncüsü Şima, 14dördüncüsü Netanel, beşincisi Radday, 15altıncısı Osem, yedincisi Davut. 16Kızkardeşleri Seruya ile Avigayil'di.

Seruya'nın üç oğlu vardı: Avişay, Yoav, Asahel. 17İsmaili Yeter'le evlenen Avigayil Amasa'yı doğurdu.

18Hesron oğlu Kalev'in, karısı Azuva'dan ve Yeriot'tan oğulları oldu.

Karısından doğan oğullar şunlardır: Yeşer, Şovav, Ardon. 19Azuva ölünce, Kalev kendisine Hur'u doğuran Efrat'la evlendi.

20Uri Hur'un oğluydu,

Besalel Uri'nin oğluydu.

21Daha sonra Hesron, Gilat'ın babası Makir'in kızıyla yattı. Altmış yaşındayken evlendiği bu kadın ona Seguv'u doğurdu.22Yair Seguv'un oğluydu; Gilat ülkesinde yirmi üç kenti vardı. 23Ama Geşur'la Aram Havvot-Yair'i[p]

ve Kenat ile çevresindeki köyleri, toplam altmış kenti ele geçirdiler. Buralarda yaşayan bütün halk Gilat'ın babası Makir'in soyundandı.24Hesron Kalev-Efrata'da öldükten sonra, karısı Aviya Tekoa'nın kurucusu[r]

olan Aşhur'u doğurdu.

25Hesron'un ilk oğlu Yerahmeel'in oğulları: İlk oğlu Ram, Buna, Oren, Osem, Ahiya. 26Yerahmeel'in Atara adında başka bir karısı vardı; O da Onam'ın annesiydi.

27Yerahmeel'in ilk oğlu Ram'ın oğulları: Maas, Yamin, Eker.

28Onam'ın oğulları: Şammay, Yada.

Şammay'ın oğulları: Nadav, Avişur. 29Avişur'un Avihayil adında bir karısı vardı; ona Ahban'ı ve Molit'i doğurdu.

30Nadav'ın oğulları: Selet, Appayim. Selet çocuksuz öldü.

31Appayim'in oğlu: Yişi.

Yişi'nin oğlu: Şeşan.

Şeşan'ın oğlu: Ahlay.

32Şammay'ın kardeşi Yada'nın oğulları: Yeter ve Yonatan. Yeter çocuksuz öldü.

33Yonatan'ın oğulları: Pelet, Zaza. Bunlar Yerahmeel'in soyundan geliyordu. 34Şeşan'ın oğlu olmadıysa da kızları vardı. Şeşan'ın Yarha adında Mısırlı bir uşağı vardı. 35Şeşan kızını uşağı Yarha'yla evlendirdi. Kadın ona Attay'ı doğurdu.

36Natan Attay'ın oğluydu.

Zavat Natan'ın,

37Eflal Zavat'ın,

Ovet Eflal'ın,

38Yehu Ovet'in,

Azarya Yehu'nun,

39Heles Azarya'nın,

Elasa Heles'in,

40Sismay Elasa'nın,

Şallum Sismay'ın,

41Yekamya Şallum'un,

Elişama Yekamya'nın oğluydu.

42Yerahmeel'in kardeşi Kalev'in oğulları: İlk oğlu Zif'in kurucusu Meşa ve Hevron'un kurucusu Meraşa.

43Hevron'un oğulları: Korah, Tappuah, Rekem, Şema.

44Raham Şema'nın oğluydu.

Yorkoam Raham'ın,

Şammay Rekem'in,

45Maon Şammay'ın oğluydu. Beytsur'un kurucusu Maon'du.

46Kalev'in cariyesi Efa ona Haran'ı, Mosa'yı ve Gazez'i doğurdu. Gazez Haran'ın oğluydu.

47Yahday'ın oğulları: Regem, Yotam, Geşan, Pelet, Efa, Şaaf.

48Kalev'in öbür cariyesi Maaka ona Şever'i ve Tirhana'yı doğurdu. 49Maaka Madmanna'nın kurucusu Şaaf'ı, Makbena ve Giva'nın kurucusu Şeva'yı da doğurdu. Kalev'in Aksa adında bir de kızı oldu.

50Kalev'in soyundan gelenler: Efrat'ın ilk oğlu Hur'un oğulları:

Kiryat-Yearim'in kurucusu Şoval,

51Beytlehem'in kurucusu Salma,

Beytgader'in kurucusu Haref.

52Kiryat-Yearim'in kurucusu Şoval, Haroeliler'in ve Menuhot'ta yaşayan halkın yarısının atasıydı.

53Kiryat-Yearim'in boyları: Yeterliler, Pûtlular, Şumatlılar, Mişralılar. Soralılar'la Eştaollular da bu boyların soyundan geldi.

54Salma'nın soyundan gelenler: Beytlehemliler, Netofalılar, Atrot-Beytyoavlılar, Manahatlılar'ın yarısı ve Sorlular.

55Yabes'te yaşayan yazmanların boyları: Tiratlılar, Şimatlılar, Sukatlılar. Bunlar Rekav halkının atası Hammat'ın soyundan gelen Kenliler'dir.

3

Davut'un Çocukları

(2Sa.3:2-5; 5:14-16; 1Ta.14:4-7)

1Davut'un Hevron'da doğan oğulları şunlardı: İlk oğlu Yizreelli Ahinoam'dan Amnon, ikincisi Karmelli Avigayil'den Daniel,2üçüncüsü Geşur Kralı Talmay'ın kızı Maaka'dan Avşalom, dördüncüsü Hagit'ten Adoniya, 3beşincisi Avital'dan Şefatya, altıncısı karısı Egla'dan Yitream. 4[*]

Davut'un bu altı oğlu Hevron'da doğdular. Davut orada yedi yıl altı ay, Yeruşalim'de de otuz üç yıl krallık yaptı.

5[*]

Davut'un Yeruşalim'de doğan oğulları: Şima, Şovav, Natan, Süleyman. Bu dördü Ammiel'in kızı Bat-Şeva'dan doğdular. 6Öbür oğulları: Yivhar, Elişama, Elifelet, 7Nogah, Nefek, Yafia, 8Elişama, Elyada, Elifelet. Toplam dokuz kişiydiler.

9Bütün bunlar, Davut'un cariyelerinden doğanlar dışındaki oğullarıydı. Tamar onların kızkardeşidir.

Yahuda Krallarının Soyu

10Rehavam Süleyman'ın oğluydu.

Aviya Rehavam'ın,

Asa Aviya'nın,

Yehoşafat Asa'nın,

11Yehoram Yehoşafat'ın,

Ahazya Yehoram'ın,

Yoaş Ahazya'nın,

12Amatsya Yoaş'ın,

Azarya Amatsya'nın,

Yotam Azarya'nın,

13Ahaz Yotam'ın,

Hizkiya Ahaz'ın,

Manaşşe Hizkiya'nın,

14Amon Manaşşe'nin,

Yoşiya Amon'un oğluydu.

15Yoşiya'nın oğulları:

İlk oğlu Yohanan,

İkincisi Yehoyakim,

Üçüncüsü Sidkiya,

Dördüncüsü Şallum.

16Yehoyakim'in oğulları: Yehoyakin ve Sidkiya.

17Sürgün edilen Yehoyakin'in torunları: Şealtiel, 18Malkiram, Pedaya, Şenassar, Yekamya, Hoşama, Nedavya.

19Pedaya'nın oğulları: Zerubbabil, Şimi.

Zerubbabil'in çocukları: Meşullam, Hananya ve kızkardeşleri Şelomit. 20Zerubbabil'in beş oğlu daha vardı: Haşuva, Ohel, Berekya, Hasadya, Yuşav-Heset.

21Hananya'nın oğulları: Pelatya, Yeşaya.

Yeşaya Refaya'nın,

Refaya Arnan'ın,

Arnan Ovadya'nın,

Ovadya Şekanya'nın babasıydı.

22Şekanya'nın oğlu: Şemaya.

Şemaya'nın oğulları: Hattuş, Yigal, Bariah, Nearya, Şafat. Toplam altı kişiydi.

23Nearya'nın oğulları: Elyoenay, Hizkiya, Azrikam. Toplam üç kişiydi.

24Elyoenay'ın oğulları: Hodavya, Elyaşiv, Pelaya, Akkuv, Yohanan, Delaya, Anani. Toplam yedi kişiydi.

4

Yahuda'nın Soyu

1Yahuda oğulları: Peres, Hesron, Karmi, Hur, Şoval. 2Şoval oğlu Reaya Yahat'ın babasıydı. Yahat Ahumay'ın ve Lahat'ın babasıydı. Soralı boylar bunlardı.

3Etam'ın oğulları[s]

: Yizreel, Yişma, Yidbaş. Kızkardeşlerinin adı Haselelponi'dir. 4Penuel Gedor'un babasıydı. Ezer Huşa'nın babasıydı. Bunlar Beytlehem'in kurucusu ve Efrat'ın ilk oğlu Hur'un torunlarıydı.

5Tekoa'nın kurucusu Aşhur'un Helah ve Naara adında iki karısı vardı.

6Naara ona Ahuzzam, Hefer, Temeni ve Haahaştari'yi doğurdu. Bunlar Naara'nın oğullarıydı.

7Helah'ın oğulları: Seret, Yishar, Etnan 8ve Anuv'la Hassoveva'nın babası Kos. Kos Harum oğlu Aharhel boylarının atasıydı.

9Yabesş

kardeşlerinden daha saygın biriydi. Annesi, “Onu acı çekerek doğurdum” diyerek adını Yabes koymuştu.10Yabes, İsrail'in Tanrısı'na, “Ne olur, beni kutsa, sınırlarımı genişlet!” diye yakardı, “Elin üzerimde olsun, beni kötülükten koru. Öyle ki, acı çekmeyeyim.” Tanrı onun yakarışını duydu.

11Şuha'nın kardeşi Keluv, Eşton'un babası Mehir'in babasıydı. 12Eşton Beytrafa'nın, Paseah'ın ve İr-Nahaş'ın kurucusu Tehinna'nın babasıydı. Bunlar Rekalılar'dır.

13-14Kenaz'ın oğulları: Otniel, Seraya.

Otniel'in oğulları: Hatat ve Meonotay. Meonotay Ofra'nın babasıydı. Seraya Ge-Haraşim'in kurucusu Yoav'ın babasıydı. Bunlar el işlerinde becerikli kişilerdi.

15Yefunne oğlu Kalev'in oğulları: İru, Ela, Naam.

Ela'nın oğlu: Kenaz.

16Yehallelel'in oğulları: Zif, Zifa, Tirya, Asarel.

17Ezra'nın oğulları: Yeter, Meret, Efer, Yalon. Meret'in karılarından biri Miryam'ı, Şamma'yı ve Eştemoa'nın kurucusu Yişbah'ı doğurdu. 18Bunlar Meret'in evlendiği firavunun kızı Bitya'nın doğurduğu çocuklardır. Meret'in Yahudalı karısı, Gedor'un kurucusu Yeret'i, Soko'nun kurucusu Hever'i, Zanoah'ın kurucusu Yekutiel'i doğurdu.

19Hodiya Naham'ın kızkardeşiyle evlendi. Ondan doğan oğulları Keila'da yaşayan Garm ve Eştemoa'da yaşayan Maaka boylarının atasıydı.

20Şimon'un oğulları: Amnon, Rinna, Ben-Hanan, Tilon.

Yişi'nin torunları: Zohet ve Ben-Zohet.

21Yahuda oğlu Sela'nın oğulları: Leka'nın kurucusu Er, Mareşa'nın kurucusu Lada, Beytaşbea'da ince keten işinde çalışanların boyları, 22Yokim, Kozevalılar, Moavlı kadınlarla evlenen Yoaş'la Saraf ve Yaşuvi-Lehem. Bu kayıtlar eskidir.23Netayim ve Gedera'da oturur, çömlekçilik yapar ve kral için çalışırlardı.

Şimon Soyu

(Yşu.19:2-10)

24Şimonoğulları: Nemuel, Yamin, Yariv, Zerah, Şaul. 25Şallum Şaul'un oğluydu. Mivsam Şallum'un, Mişma da Mivsam'ın oğluydu.

26Mişma'nın torunları: Hammuel Mişma'nın oğluydu. Zakkur Hammuel'in, Şimi de Zakkur'un oğluydu. 27Şimi'nin on altı oğlu, altı kızı vardı. Ancak kardeşlerinin çok sayıda çocukları yoktu. Bu yüzden Şimon oymağı, sayıca Yahuda oymağı kadar artmadı. 28-31Şimonoğulları Beer-Şeva, Molada, Hasar-Şual, Bilha, Esem, Tolat, Betuel, Horma, Ziklak, Beytmarkavot, Hasar-Susim, Beytbiri ve Şaarayim kentlerinde yaşadılar. Davut dönemine dek kentleri bunlardı. 32Ayrıca şu beş ilçede de yaşadılar: Etam, Ayin, Rimmon, Token, Aşan. 33Baalat'a[t]

kadar uzanan bu kentlerin çevresindeki bütün köyler Şimonoğulları'na aitti. Ailelerinin soy kütüğünü de tuttular.

34Meşovav, Yamlek, Amatsya oğlu Yoşa, 35Yoel, Asiel oğlu Seraya oğlu Yoşivya oğlu Yehu, 36Elyoenay, Yaakova, Yeşohaya, Asaya, Adiel, Yesimiel, Benaya 37ve Şemaya oğlu Şimri oğlu Yedaya oğlu Allon oğlu Şifi oğlu Ziza. 38Yukarıda adı geçenlerin her biri, ait olduğu boyun başıydı. Aileleri sayıca çoğaldılar. 39Sürülerine otlak aramak için Gedor yakınlarına, vadinin doğusuna kadar gittiler. 40Orada çok zengin otlaklar buldular. Ülke geniş, rahat ve huzur doluydu. Eskiden orada Ham'ın soyundan gelenler yaşardı.

41Yukarıda adı yazılı olanlar, Yahuda Kralı Hizkiya döneminde geldiler. Hamlılar'ın çadırlarına ve orada yaşayan Meunlular'a saldırıp tümünü öldürdüler. Sonra ülkelerine yerleştiler. Bugün de oradalar. Çünkü orada sürüleri için otlak vardı. 42Yişi'nin oğulları Pelatya, Nearya, Refaya, Uzziel önderliğinde Şimon oymağından beş yüz kişi Seir dağlık bölgesine gidip 43Amalekliler'den sağ kalanları öldürdüler. Bugün de orada yaşıyorlar.

5

Ruben Soyu

1[*]

İsrail'in ilk oğlu Ruben'in oğulları. –Ruben ilk doğandır. Babasının yatağına yatıp onu kirlettiği için ilk oğulluk hakkı İsrail oğlu Yusuf'un oğullarına verildi. Bu yüzden Ruben soy kütüğüne ilk oğulluk hakkına göre yazılmadı. 2[*]

Yahuda kardeşleri arasında en güçlü olandı, önderlik hep onun soyundan çıktı. Ama ilk oğulluk hakkı Yusuf'a aitti.–

3İsrail'in ilk oğlu Ruben'in oğulları: Hanok, Pallu, Hesron, Karmi.

4-6[*]

Yoel'in soyu:

Şemaya Yoel'in,

Gog Şemaya'nın,

Şimi Gog'un,

Mika Şimi'nin,

Reaya Mika'nın,

Baal Reaya'nın,

Beera Baal'ın oğluydu.

Asur Kralı Tiglat-Pileser'in sürgüne gönderdiği Beera Rubenliler'in önderiydi. 7Boylarına göre aile soy kütüğüne yazılan akrabaları şunlardır: Önder Yeiel, Zekeriya, 8Yoel oğlu Şema oğlu Azaz oğlu Bala. Bunlar Aroer'de, Nevo ve Baal-Meon'a kadar uzanan topraklarda yaşadılar. 9Doğuda Fırat'tan çöle kadar uzanan topraklara yayıldılar. Çünkü Gilat bölgesinde sığırları çoğalmıştı.

10Rubenliler Saul döneminde Hacerliler'e karşı savaş açtı. Onları yenilgiye uğratıp Gilat'ın doğusunda kalan topraklardaki çadırlarını ele geçirdiler.

Gad Soyu

11Gadlılar, Başan'da, Selka'ya kadar uzanan topraklarda Rubenliler'in karşısında yaşadılar. 12Önderleri Yoel'di; ikinci derecede önemli Şafam, Başan'da ise Yanay ve Şafat'tı.

13Boylarına göre akrabaları şunlardır: Mikael, Meşullam, Şeva, Yoray, Yakan, Zia, Ever. Toplam yedi kişiydi. 14Bunlar Bûz oğlu Yahdo oğlu Yeşişay oğlu Mikael oğlu Gilat oğlu Yaroah oğlu Huri oğlu Avihayil'in oğullarıydı.

15Guni oğlu Avdiel oğlu Ahi bu boyların başıydı. 16Gadlılar Gilat'ta, Başan'da, çevredeki köylerde ve Şaron'un bütün otlaklarında yaşadılar. 17Bunların hepsi Yahuda Kralı Yotam'ın ve İsrail Kralı Yarovam'ın döneminde soy kütüğüne yazıldılar.

18Rubenliler'in, Gadlılar'ın ve Manaşşe oymağının yarısının kalkan ve kılıç kullanabilen, ok atabilen, savaş için eğitilmiş 44 760 yiğit askeri vardı. 19Hacerliler'e, Yetur'a, Nafiş'e, Nodav'a karşı savaş açtılar. 20Onlarla savaşırken yardım gördüler. Tanrı Hacerliler'i ve onlarla birlikte olanları ellerine teslim etti. Çünkü savaş sırasında Tanrı'ya yalvarmışlar, O'na güvenmişlerdi. Bu yüzden Tanrı yalvarışlarını yanıtladı. 21Hacerliler'in hayvanlarını ele geçirdiler: Elli bin deve, iki yüz elli bin davar, iki bin eşek. Tutsak olarak da yüz bin kişi aldılar. 22Savaş Tanrı'nın isteğiyle olduğu için düşmandan birçok kişiyi öldürdüler. Sürgün dönemine dek Hacerliler'in topraklarında yaşadılar.

Manaşşe Oymağının Yarısı

23Manaşşe oymağının yarısı Başan'dan Baal-Hermon'a, Senir, yani Hermon Dağı'na kadar uzanan topraklarda yaşadı ve sayıca çoğaldı. 24Boy başları şunlardı:

Efer, Yişi, Eliel, Azriel, Yeremya, Hodavya, Yahdiel. Bunlar yiğit savaşçılar, ünlü kişiler ve boy başlarıydı. 25Ne var ki atalarının Tanrısı'na bağlı kalmadılar. Tanrı'ya ihanet ederek önlerinden yok ettiği ulusların ilahlarına yöneldiler. 26[*]

graph-definition>

*

Bu yüzden İsrail'in Tanrısı, Tiglat-Pileser diye bilinen Asur Kralı Pûl'u harekete geçirdi. Asur Kralı Rubenliler'i, Gadlılar'ı, Manaşşe oymağının yarısını tutsak edip Halah'a, Habur'a, Hara'ya, Gozan Irmağı'na sürdü. Onlar bugün de oralarda yaşıyorlar.

6

Levi Soyu

1Levi'nin oğulları: Gerşon, Kehat, Merari.

2Kehat'ın oğulları: Amram, Yishar, Hevron, Uzziel.

3Amram'ın çocukları: Harun, Musa, Miryam.

Harun'un oğulları: Nadav, Avihu, Elazar, İtamar.

4Pinehas Elazar'ın oğluydu.

Avişua Pinehas'ın,

5Bukki Avişua'nın,

Uzzi Bukki'nin,

6Zerahya Uzzi'nin,

Merayot Zerahya'nın,

7Amarya Merayot'un,

Ahituv Amarya'nın,

8Sadok Ahituv'un,

Ahimaas Sadok'un,

9Azarya Ahimaas'ın,

Yohanan Azarya'nın,

10Azarya Yohanan'ın oğluydu.

–Süleyman'ın Yeruşalim'de yaptığı tapınakta kâhinlik eden oydu.–

11Amarya Azarya'nın,

Ahituv Amarya'nın,

12Sadok Ahituv'un,

Şallum Sadok'un,

13Hilkiya Şallum'un,

Azarya Hilkiya'nın,

14Seraya Azarya'nın,

Yehosadak Seraya'nın oğluydu.

15RAB Nebukadnessar aracılığıyla Yahuda ve Yeruşalim halkını sürdüğünde Yehosadak da sürgüne gitmişti.

16[*]

Levi'nin oğulları: Gerşon, Kehat, Merari.

17Gerşon'un oğulları: Livni, Şimi.

18Kehat'ın oğulları: Amram, Yishar, Hevron, Uzziel.

19Merari'nin oğulları: Mahli, Muşi.

Soylarına göre yazılan Levi oymağının boyları şunlardır:

20Gerşon'un soyu:

Livni Gerşon'un,

Yahat Livni'nin,

Zimma Yahat'ın,

21Yoah Zimma'nın,

İddo Yoah'ın,

Zerah İddo'nun,

Yeateray Zerah'ın oğluydu.

22Kehat'ın soyu:

Amminadav Kehat'ın,

Korah Amminadav'ın,

Assir Korah'ın,

23Elkana Assir'in,

Evyasaf Elkana'nın,

Assir Evyasaf'ın,

24Tahat Assir'in,

Uriel Tahat'ın,

Uzziya Uriel'in,

Şaul Uzziya'nın oğluydu.

25Elkana'nın öbür oğulları: Amasay, Ahimot.

26Elkana Ahimot'un,

Sofay Elkana'nın,

Nahat Sofay'ın,

27Eliav Nahat'ın,

Yeroham Eliav'ın,

Elkana Yeroham'ın,

Samuel[u]

Elkana'nın oğluydu.

28Samuel'in oğulları: İlk oğlu Yoelü

, ikincisi Aviya.

29Merari'nin soyu:

Mahli Merari'nin,

Livni Mahli'nin,

Şimi Livni'nin,

Uzza Şimi'nin,

30Şima Uzza'nın,

Hagiya Şima'nın,

Asaya Hagiya'nın oğluydu.

Tapınağın Ezgicileri

31Antlaşma Sandığı* RAB'bin Tapınağı'na taşındıktan sonra Davut'un orada görevlendirdiği ezgiciler şunlardır. 32Bunlar Süleyman Yeruşalim'de RAB'bin Tapınağı'nı kurana dek Buluşma Çadırı'nda ezgi okuyarak hizmet eder, belirlenmiş kurallar uyarınca görevlerini yerine getirirlerdi.

33-38Oğullarıyla birlikte görev yapan kişiler şunlardır:

Kehatoğulları'ndan: Ezgici Heman. Heman, İsrail oğlu Levi oğlu Kehat oğlu Yishar oğlu Korah oğlu Evyasaf oğlu Assir oğlu Tahat oğlu Sefanya oğlu Azarya oğlu Yoel oğlu Elkana oğlu Amasay oğlu Mahat oğlu Elkana oğlu Suf oğlu Toah oğlu Eliel oğlu Yeroham oğlu Elkana oğlu Samuel oğlu Yoel'in oğluydu.

39-43Heman'ın sağ yanında görev yapan akrabası Asaf. Asaf, Levi oğlu Gerşon oğlu Yahat oğlu Şimi oğlu Zimma oğlu Etan oğlu Adaya oğlu Zerah oğlu Etni oğlu Malkiya oğlu Baaseya oğlu Mikael oğlu Şima oğlu Berekya'nın oğluydu.

44-47Heman'ın solunda görev yapan kardeşleri Merarioğulları'ndan: Etan. Etan, Levi oğlu Merari oğlu Muşi oğlu Mahli oğlu Şemer oğlu Bani oğlu Amsi oğlu Hilkiya oğlu Amatsya oğlu Haşavya oğlu Malluk oğlu Avdi oğlu Kiyşi'nin oğluydu.

48Bunların Levili akrabaları, çadırın, Tanrı'nın Tapınağı'nın bütün görevlerini yerine getirmek üzere atandılar. 49Ancak, Tanrı kulu Musa'nın buyruğu uyarınca, yakmalık sunu* sunağında ve buhur sunağında sunu sunanlar Harun'la oğullarıydı. En Kutsal Yer'de* yapılan hizmetlerden ve İsrailliler'in bağışlanması için sunulan kurbanlardan onlar sorumluydu.

Harun'un Soyu

50Harunoğulları şunlardır: Harun'un oğlu Elazar, onun oğlu Pinehas, onun oğlu Avişua, 51onun oğlu Bukki, onun oğlu Uzzi, onun oğlu Zerahya, 52onun oğlu Merayot, onun oğlu Amarya, onun oğlu Ahituv, 53onun oğlu Sadok, onun oğlu Ahimaas.

Levililer'in Yaşadığı Kentler

(Yşu.21:4-39)

54İlk kurayı çeken Kehat boyundan Harunoğulları'nın sınırlarına göre yerleşim yerleri şunlardır: 55Yahuda topraklarındaki Hevron'la çevresindeki otlaklar onlara verildi. 56Kentin tarlalarıyla köyleri ise Yefunne oğlu Kalev'e verildi.

57-59Sığınak kent seçilen Hevron, Livna, Yattir, Eştemoa, Hilen, Devir, Aşan, Yutta[v]

, Beytşemeş kentleriyle bunların otlakları Harunoğulları'na verildi. 60Benyamin oymağından da Givon[y]

, Geva, Alemet, Anatot ve bunların otlakları verildi. Kehat boylarına verilen bu kentlerin toplam sayısı on üçtü.

61Geri kalan Kehatoğulları'na Manaşşe oymağının yarısına ait boylardan alınan on kent kurayla verildi.

62Gerşonoğulları'na boy sayısına göre İssakar, Aşer, Naftali ve Başan'daki Manaşşe oymağından alınan on üç kent verildi.

63Merarioğulları'na boy sayısına göre Ruben, Gad ve Zevulun oymaklarından alınan on iki kent kurayla verildi.

64İsrailliler bu kentleri otlaklarıyla birlikte Levililer'e verdiler. 65Yahuda, Şimon, Benyamin oymaklarından alınan ve yukarıda adları sayılan kentler kurayla verildi.

66Kehat boyundan bazı ailelere Efrayim oymağından alınan kentler verildi. 67-69Efrayim dağlık bölgesinde sığınak kent seçilen Şekem, Gezer, Yokmoam, Beythoron, Ayalon, Gat-Rimmon ve bunların otlakları verildi.

70İsrailliler Manaşşe oymağının yarısından alınan Aner, Bilam ve bunların otlaklarını Kehat boyunun öbür ailelerine verdiler.

71Aşağıdaki kentler Gerşonoğulları'na verildi: Manaşşe oymağının yarısına ait Başan'daki Golan, Aştarot ve bunların otlakları.

72-73İssakar oymağından Kedeş, Daverat, Ramot, Anem ve bunların otlakları.

74-75Aşer oymağından Maşal, Avdon, Hukok, Rehov ve bunların otlakları.

76Naftali oymağından Celile'deki Kedeş, Hammon, Kiryatayim ve bunların otlakları.

77Merarioğulları'na –geri kalan Levililer'e– aşağıdaki kentler verildi:

Zevulun oymağından Rimmono, Tavor ve bunların otlakları.

78-79Ruben oymağından Eriha'nın ötesinde, Şeria Irmağı'nın doğusundaki kırda bulunan Beser, Yahsa, Kedemot, Mefaat ve bunların otlakları.

80-81Gad oymağından Gilat'taki Ramot, Mahanayim, Heşbon, Yazer ve bunların otlakları.

7

İssakar Soyu

1İssakar'ın dört oğlu vardı: Tola, Pua, Yaşuv, Şimron.

2Tola'nın oğulları: Uzzi, Refaya, Yeriel, Yahmay, Yivsam, Samuel. Bunlar Tola boyunun başlarıydı. Soy kütüğüne göre yiğit savaşçılardı. Davut döneminde sayıları 22 600'dü.

3Uzzi'nin oğlu: Yizrahya.

Yizrahya'nın oğulları: Mikael, Ovadya, Yoel, Yişşiya. Beşi de boy başıydı. 4Soy kütüğüne göre, aralarında savaşa hazır 36 000 kişi vardı. Hepsinin çok sayıda karısı ve çocuğu vardı. 5Soy kütüğüne göre İssakar boylarına bağlı akrabalarından savaşacak durumda olanların sayısı 87 000'di.

Benyamin Soyu

6Benyamin'in üç oğlu vardı: Bala, Beker, Yediael.

7Bala'nın beş oğlu vardı: Esbon, Uzzi, Uzziel, Yerimot, İyri. Bunlar boy başıydı. Soy kütüğüne kayıtlı yiğit savaşçıların sayısı 22 034 kişiydi.

8Beker'in oğulları: Zemira, Yoaş, Eliezer, Elyoenay, Omri, Yeremot, Aviya, Anatot, Alemet. Hepsi Beker'in oğullarıydı.9Bunların soy kütüğüne kayıtlı aile başlarının ve yiğit savaşçıların sayısı 20 200'dü.

10Yediael'in oğlu: Bilhan.

Bilhan'ın oğulları: Yeuş, Benyamin, Ehut, Kenaana, Zetan, Tarşiş, Ahişahar. 11Yediael'in bütün oğulları boy başlarıydı. Aralarında savaşa hazır 17 200 yiğit savaşçı vardı. 12Şuppim ve Huppim İr'in, Huşim ise Aher'in[z]

oğluydu.

Naftali Soyu

13Naftali'nin oğulları: Yahasiel, Guni, Yeser, Şallum. Bunlar Bilha'nın soyundandı.

Manaşşe Soyu

14Manaşşe'nin oğulları: Aramlı cariyenin doğurduğu Asriel, Makir. Makir Gilat'ın babasıydı. 15Makir Huppim'le Şuppim'in kızkardeşi Maaka'yı karı olarak aldı. Makir'in ikinci oğlunun adı Selofhat'tı. Selofhat'ın yalnız kızları oldu.

16Makir'in karısı Maaka, Pereş ve Şereş adında iki oğul doğurdu. Şereş'in de Ulam ve Rekem adında iki oğlu oldu.

17Ulam'ın oğlu: Bedan.

Manaşşe oğlu Makir oğlu Gilat'ın oğulları bunlardır.

18Gilat'ın kızkardeşi Hammoleket İşhot'u, Aviezer'i, Mahla'yı doğurdu.

19Şemida'nın oğulları: Ahyan, Şekem, Likhi, Aniam.

Efrayim Soyu

20-21Efrayim'in oğulları: Şutelah, Ezer ve Elat.

Beret Şutelah'ın,

Tahat Beret'in,

Elada Tahat'ın,

Tahat Elada'nın,

Zavat Tahat'ın,

Şutelah da Zavat'ın oğluydu.

Ülkede doğup büyüyen Gatlılar Ezer'le Elat'ı öldürdüler. Çünkü onların sürülerini çalmaya gitmişlerdi. 22Babaları Efrayim günlerce yas tuttu. Akrabaları onu avutmaya geldiler. 23Efrayim karısıyla yine yattı. Kadın gebe kalıp bir oğul doğurdu. Evinde talihsizlik var diye babası oğlana Beria[a]

adını verdi. 24Kızı Aşağı ve Yukarı Beythoron'u, Uzzen-Şeera'yı kuran Şeera'ydı.

25-27Beria'nın Refah adında bir oğlu vardı.

Refah Beria'nın,

Reşef Refah'ın,

Telah Reşef'in,

Tahan Telah'ın,

Ladan Tahan'ın,

Ammihut Ladan'ın,

Elişama Ammihut'un,

Nun Elişama'nın,

Yeşu da Nun'un oğluydu.

28Efrayimliler'in yerleştikleri topraklar Beytel'i ve çevresindeki köyleri, doğuda Naaran'ı, batıda Gezer'i ve köylerini, Şekem, Aya ve köylerini kapsıyordu. 29Manaşşe oymağının sınırında Beytşean, Taanak, Megiddo, Dor ve bunlara ait köyler vardı. İsrail oğlu Yusuf'un soyu buralarda yaşadı.

Aşer Soyu

30Aşer'in oğulları: Yimna, Yişva, Yişvi, Beria; kızkardeşleri Serah.

31Beriaoğulları: Hever ve Birzayit'in kurucusu Malkiel.

32Hever Yaflet, Şomer, Hotam ve kızkardeşleri Şua'nın babasıydı.

33Yafletoğulları: Pasak, Bimhal, Aşvat. Yaflet'in oğulları bunlardı.

34Şomeroğulları: Ahi, Rohga, Yehubba, Aram.

35Kardeşi Helem'in oğulları: Sofah, Yimna, Şeleş, Amal.

36Sofahoğulları: Suah, Harnefer, Şual, Beri, Yimra, 37Beser, Hod, Şamma, Şilşa, Yitran, Beera.

38Yeteroğulları: Yefunne, Pispa, Ara.

39Ulla'nın oğulları: Arah, Hanniel, Risya.

40Bunların hepsi Aşer soyundandı. Boy başları, seçkin kişiler, yiğit savaşçılar ve tanınmış önderlerdi. Soy kütüğüne kayıtlı savaşa hazır olanların sayısı yirmi altı bindi.

8

Benyamin Soyu

1Benyamin'in ilk oğlu Bala,

İkinci oğlu Aşbel,

Üçüncü oğlu Ahrah, 2Dördüncü oğlu Noha,

Beşinci oğlu Rafa'ydı.

3Bala'nın oğulları: Addar, Gera, Avihut, 4Avişua, Naaman, Ahoah, 5Gera, Şefufan, Huram.

6Ehutoğulları Geva'da yaşayan ailelerin başlarıydı. Oradan Manahat'a sürüldüler. Adları şunlardır: 7Naaman, Ahiya ve onları sürgüne gönderen Gera. Gera Uzza'yla Ahihut'un babasıydı.

8Şaharayim, karıları Huşim'le Baara'yı boşadıktan sonra, Moav kırında çocuk sahibi oldu. 9Yeni karısı Hodeş'ten doğan oğulları şunlardır: Yovav, Sivya, Meşa, Malkam, 10Yeus, Sakeya, Mirma. Bunlar Şaharayim'in oğullarıydı. Hepsi de boy başlarıydı. 11Şaharayim'in karısı Huşim'den de Avituv ve Elpaal adında iki oğlu vardı.

12-13Elpaal'ın oğulları: Ever, Mişam, Ono ve Lod kentleriyle çevrelerindeki köyleri yeniden kuran Şemet, Beria, Şema. Beria'yla Şema Ayalon'da yaşayan halkın boy başlarıydı. Bunlar Gat'ta yaşayan halkı sürdüler.

14Ahyo, Şaşak, Yeremot, 15Zevadya, Arat, Eder, 16Mikael, Yişpa ve Yoha Beria'nın oğullarıydı.

17Zevadya, Meşullam, Hizki, Hever, 18Yişmeray, Yizliya ve Yovav Elpaal'ın oğullarıydı.

19Yakim, Zikri, Zavdi, 20Elienay, Silletay, Eliel, 21Adaya, Beraya ve Şimrat Şimi'nin oğullarıydı.

22Şaşak'ın oğulları: Yişpan, Ever, Eliel, 23Avdon, Zikri, Hanan, 24Hananya, Elam, Antotiya, 25Yifdeya, Penuel.

26Yeroham'ın oğulları: Şamşeray, Şeharya, Atalya, 27Yaareşya, Eliya, Zikri.

28Bunların hepsi soy kütüğüne göre boy başları ve önderlerdi. Yeruşalim'de yaşadılar.

Kral Saul'un Soyu

(1Ta.9:34-44)

29Givon'un kurucusu Yeiel[b]

Givon'da yaşadı. Karısının adı Maaka'ydı. 30Yeiel'in ilk oğlu Avdon'du. Öbürleri şunlardı: Sur, Kiş, Baal, Ner[c]

, Nadav, 31Gedor, Ahyo, Zeker 32ve Şima'nın babası Miklot. Bunlar Yeruşalim'deki akrabalarının yanında yaşarlardı.

33Ner Kiş'in, Kiş Saul'un babasıydı.

Saul Yonatan, Malkişua, Avinadav ve Eşbaal'ınç

babasıydı.

34Yonatan Merib-Baal'ın[d]

, Merib-Baal Mika'nın babasıydı.

35Mika'nın oğulları: Piton, Melek, Tarea, Ahaz.

36Ahaz Yehoadda'nın babasıydı.

Yehoadda Alemet, Azmavet, Zimri'nin,

Zimri Mosa'nın,

37Mosa Binea'nın,

Binea Rafa'nın,

Rafa Elasa'nın,

Elasa da Asel'in babasıydı.

38Asel'in altı oğlu vardı. Adları şöyledir: Azrikam, Bokeru, İsmail, Şearya, Ovadya, Hanan. Bütün bunlar Asel'in oğullarıydı.

39Asel'in kardeşi Esek'in oğulları: İlk oğlu Ulam, ikincisi Yeuş, üçüncüsü Elifelet.

40Ulamoğulları ok atmakta usta, yiğit savaşçılardı. Ulam'ın birçok oğlu, torunu vardı. Sayıları yüz elli kişiydi. Hepsi Benyamin soyundandı.

9

1Bütün İsrailliler soylarına göre kaydedilmiştir. Bu kayıtlar İsrail krallarının tarihinde yazılıdır.

Sürgünden Yeruşalim'e Dönenler

(Neh.11:3-19)

Yahudalılar RAB'be ihanet ettikleri için Babil'e sürüldüler. 2[*]

Kentlerindeki mülklerine dönüp ilk yerleşenler bazı İsrailliler, kâhinler*, Levililer ve tapınak görevlileriydi.

3Yahuda, Benyamin, Efrayim ve Manaşşe soyundan Yeruşalim'de yaşayanlar şunlardır:

4Yahuda oğlu Peres soyundan Bani oğlu İmri oğlu Omri oğlu Ammihut oğlu Utay.

5Şelaoğulları'ndan: İlk oğlu Asaya ve oğulları.

6Zerahoğulları'ndan: Yeuel.

Yahudalılar'ın toplamı 690 kişiydi.

7Benyamin soyundan gelenler:

Hassenua oğlu Hodavya oğlu Meşullam oğlu Sallu, 8Yeroham oğlu Yivneya, Mikri oğlu Uzzi oğlu Ela, Yivniya oğlu Reuel oğlu Şefatya oğlu Meşullam. 9Soylarına göre kaydedilenlerin toplamı 956 kişiydi. Bunların hepsi aile başlarıydı.

10Kâhinler:

Yedaya, Yehoyariv, Yakin, 11Ahituv oğlu Merayot oğlu Sadok oğlu Meşullam oğlu Hilkiya oğlu tapınak baş görevlisi Azarya, 12Malkiya oğlu Paşhur oğlu Yeroham oğlu Adaya, İmmer oğlu Meşillemit oğlu Meşullam oğlu Yahzera oğlu Adiel oğlu Maasay. 13Aile başları olan kâhin kardeşlerinin toplamı 1 760'tı. Tanrı'nın Tapınağı'ndaki hizmetlerden sorumlu yetenekli kişilerdi.

14Levililer:

Merarioğulları'ndan Haşavya oğlu Azrikam oğlu Haşşuv oğlu Şemaya, 15Bakbakkar, Hereş, Galal, Asaf oğlu Zikri oğlu Mika oğlu Mattanya, 16Yedutun oğlu Galal oğlu Şemaya oğlu Ovadya ve Netofalılar'ın köylerinde yaşayan Elkana oğlu Asa oğlu Berekya.

17Tapınak kapı nöbetçileri:

Şallum, Akkuv, Talmon, Ahiman ve kardeşleri. Şallum başlarıydı. 18Bugüne kadar doğuya bakan Kral Kapısı'nda görevlidirler. Levili bölüklere bağlı kapı nöbetçileri bunlardı. 19Korah oğlu Evyasaf oğlu Kore oğlu Şallum ve ailesinden –Korahoğulları'ndan– olan çalışma arkadaşları Çadır'ın[e]

giriş kapısının nöbetçileriydi. Bunların ataları da RAB'bin ordugahının giriş kapısının nöbetçileriydi. 20Önceleri Elazar oğlu Pinehas onların başıydı. RAB onunlaydı. 21Buluşma Çadırı'nın kapısında Meşelemya oğlu Zekeriya nöbet tutardı.

22Giriş kapısına nöbetçi seçilenlerin toplamı 212'ydi. Bunlar, köylerinde bağlı oldukları soy kütüğüne yazılıdır. Davut'la Bilici* Samuel tarafından bu göreve atanmışlardı. 23Oğullarıyla birlikte RAB'bin Tapınağı'nın, yani Çadır'ın kapılarında nöbet tutarlardı. 24Nöbetçiler dört yanda –doğuda, batıda, kuzeyde ve güneyde– nöbet tutardı. 25Köylerdeki kardeşleri zaman zaman gelir, yedi günlük bir süre için görevi onlarla paylaşırdı. 26Dört kapının baş nöbetçileri Levili'ydi. Bunlar Tanrı'nın Tapınağı'ndaki odalardan ve hazinelerden sorumluydu. 27Geceyi Tanrı'nın Tapınağı'nın çevresinde geçirirlerdi. Çünkü tapınağı koruma ve her sabah kapılarını açma görevi onlarındı.

28Bazıları da tapınak hizmetinde kullanılan eşyalardan sorumluydu. Eşyaları sayarak içeri alır, sayarak dışarıya çıkarırlardı. 29Öbürleri eşyalardan, kutsal yere ait nesnelerden, ince undan, şaraptan, zeytinyağından, günnükten, baharattan sorumluydu. 30Ancak baharatı karıştırıp hazırlama görevi kâhinlerindi. 31Korahoğulları'ndan Şallum'un ilk oğlu Levili Mattitya sacda pide pişirme görevine atanmıştı. 32Kardeşleri Kehatoğulları'ndan bazıları da her Şabat Günü* adak ekmeklerini* hazırlamakla görevliydi.

33Levililer'in boy başları olan ezgiciler tapınağın odalarında yaşardı. Başka iş yapmazlardı. Çünkü yaptıkları işten gece gündüz sorumluydular.

34Bunların hepsi soy kütüğüne göre Levililer'in boy başları, önderleriydi ve Yeruşalim'de yaşarlardı.

Kral Saul'un Soyu

(1Ta.8:28-38)

35Givon'un kurucusu Yeiel, Givon'da yaşadı. Karısının adı Maaka'ydı. 36Yeiel'in ilk oğlu Avdon'du. Öbürleri şunlardı: Sur, Kiş, Baal, Ner, Nadav, 37Gedor, Ahyo, Zekeriya, Miklot. 38Miklot Şimam'ın babasıydı. Bunlar Yeruşalim'de akrabalarının yanında yaşarlardı.

39Ner Kiş'in, Kiş Saul'un babasıydı.

Saul Yonatan, Malkişua, Avinadav ve Eşbaal'ın babasıydı.

40Yonatan Merib-Baal'ın, Merib-Baal Mika'nın babasıydı.

41Mika'nın oğulları: Piton, Melek, Tahrea, Ahaz[f]

.

42Ahaz Yada'nın babasıydı.

Yada Alemet, Azmavet ve Zimri'nin,

Zimri Mosa'nın,

43Mosa Binea'nın,

Binea Refaya'nın,

Refaya Elasa'nın,

Elasa da Asel'in babasıydı.

44Asel'in altı oğlu vardı. Adları şöyledir: Azrikam, Bokeru, İsmail, Şearya, Ovadya, Hanan. Bütün bunlar Asel'in oğullarıydı.

10

Saul'la Oğullarının Ölümü

(1Sa.31:1-13)

1Filistliler İsrailliler'le savaşa tutuştu. İsrailliler Filistliler'in önünden kaçtı. Birçoğu Gilboa Dağı'nda ölüp yere serildi.2Filistliler Saul'la oğullarının ardına düştüler. Saul'un oğulları Yonatan'ı, Avinadav'ı ve Malkişua'yı yakalayıp öldürdüler.3Saul'un çevresinde savaş kızıştı. Derken Saul Filistli okçular tarafından vuruldu ve yaralandı.

4Saul silahını taşıyan adama, “Kılıcını çek de bana sapla” dedi, “Yoksa bu sünnetsizler* gelip benimle alay edecekler.”

Ama silah taşıyıcısı büyük bir korkuya kapılarak bunu yapmak istemedi. Bunun üzerine Saul kılıcını çekip kendini üzerine attı. 5Saul'un öldüğünü görünce, silah taşıyıcısı da kendini kılıcının üzerine atıp öldü. 6Böylece Saul, üç oğlu ve bütün ev halkı birlikte öldüler.

7Vadide oturan İsrailliler, İsrail ordusunun kaçtığını, Saul'la oğullarının öldüğünü anlayınca, kentlerini terk edip kaçmaya başladılar. Filistliler gelip bu kentlere yerleştiler.

8Ertesi gün Filistliler, öldürülenleri soymak için geldiklerinde, Saul'la oğullarının Gilboa Dağı'nda öldüğünü gördüler.9Saul'u soyduktan sonra başını kesip silahlarını aldılar. Sonra bu iyi haberi putlarına ve halka duyurmaları için Filist ülkesinin her yanına ulaklar gönderdiler. 10Saul'un silahlarını ilahlarının tapınağına koyup başını Dagon Tapınağı'na çaktılar.

11Yaveş-Gilat halkı Filistliler'in Saul'a yaptıklarını duydu. 12Bütün yiğitler gidip Saul'la oğullarının cesetlerini Yaveş'e getirdiler. Sonra kemiklerini Yaveş'teki yabanıl fıstık ağacının altına gömdüler ve yedi gün oruç* tuttular.

13-14[*]

graph-definition>

*

Saul RAB'be ihanet ettiği için öldü. RAB'bin sözünü yerine getirmedi. Yol göstermesi için RAB'be danışacağına bir cinciye danıştı. Bu yüzden RAB onu öldürdü. Krallığını da İşay oğlu Davut'a devretti.

11

Davut İsrail Kralı Oluyor

(2Sa.5:1-10)

1İsrailliler'in tümü Hevron'da bulunan Davut'a gelip şöyle dediler: “Biz senin etin, kemiğiniz. 2Geçmişte Saul kralımızken, savaşta İsrail'e komuta eden sendin. Tanrın RAB sana, ‘Halkım İsrail'i sen güdecek, onlara sen önder olacaksın’ diye söz verdi.” 3İsrail'in bütün ileri gelenleri Hevron'a, Kral Davut'un yanına gelince, Davut RAB'bin önünde orada onlarla bir antlaşma yaptı. Onlar da RAB'bin Samuel aracılığıyla söylediği söz uyarınca, Davut'u İsrail Kralı olarak meshettiler*.

4[*]

Kral Davut'la İsrailliler Yevus diye bilinen Yeruşalim'e saldırmak için yola çıktılar. Orada yaşayan Yevuslular 5Davut'a, “Sen buraya giremezsin” dediler. Ne var ki, Davut Siyon Kalesi'ni, Davut Kenti'ni ele geçirdi.

6Davut, “Yevuslular'a ilk saldıran kişi komutan ve önder olacak” demişti. İlk saldırıyı Seruya oğlu Yoav yaptı, böylece ordu komutanı oldu.

7Bundan sonra Davut kalede oturmaya başladı. Bunun için oraya “Davut Kenti” adı verildi. 8Çevredeki bölgeyi, Millo'dan* çevre surlara kadar uzanan kesimi inşa etti. Yoav da kentin geri kalan bölümünü onardı. 9Davut giderek güçleniyordu. Çünkü Her Şeye Egemen RAB onunlaydı.

Davut'un Yiğit Askerleri

(2Sa.23:8-39)

10RAB'bin İsrail'e verdiği söz uyarınca Davut'un yiğit askerlerinin komutanları İsrail halkıyla birlikte Davut'u kral yaptılar ve krallığının güçlenmesi için onu desteklediler. 11Bunların adları şöyledir:

Üçler'in[g]

önderi Hakmonlu Yaşovam, mızrağını üç yüz kişiye karşı kaldırıp bir saldırıda hepsini öldürdü.

12İkincisi, üç yiğitlerden biri olan Ahohlu Dodo oğlu Elazar. 13Filistliler savaş için Pas-Dammim'de toplandıklarında Elazar Davut'un yanındaydı. Orada bir arpa tarlası vardı. İsrailliler Filistliler'in önünden kaçmıştı. 14Ama Elazar'la Davut tarlanın ortasında durup orayı savunmuş, Filistliler'i öldürmüşlerdi. RAB onlara büyük bir zafer sağlamıştı.

15Otuzlar'dan üçü Davut'un yanına, Adullam Mağarası'ndaki kayaya gittiler. Bir Filist birliği Refaim Vadisi'nde ordugah kurmuştu. 16Bu sırada Davut hisarda, başka bir Filist birliğiyse Beytlehem'deydi. 17Davut özlemle, “Keşke biri Beytlehem'de kapının yanındaki kuyudan bana su getirse!” dedi. 18Bu Üçler Filist ordugahının ortasından geçerek Beytlehem'de kapının yanındaki kuyudan su çekip Davut'a getirdiler. Ama Davut içmek istemedi; suyu yere dökerek RAB'be sundu. 19“Ey Tanrım, bunu yapmak benden uzak olsun!” dedi, “Canlarını tehlikeye atıp giden bu üç kişinin kanını mı içeyim?” Canlarını tehlikeye atarak suyu getirdikleri için Davut içmek istemedi.

Bu üç kişinin yiğitliği işte böyleydi.

20Yoav'ın kardeşi Avişay Üçler'in önderiydi. Mızrağını kaldırıp üç yüz kişiyi öldürdü. Bu yüzden Üçler kadar ünlendi.21Üçler'in en saygın kişisiydi ve onların önderi oldu. Ama Üçler'den sayılmadı.

22Yehoyada oğlu Kavseelli Benaya yürekli bir savaşçıydı. Büyük işler başardı. Aslan yürekli iki Moavlı'yı öldürdü. Ayrıca karlı bir gün çukura inip bir aslan öldürdü. 23Beş arşın[h]

boyunda iri yarı bir Mısırlı'yı da öldürdü. Mısırlı'nın elinde dokumacı sırığı gibi bir mızrak vardı. Benaya sopayla onun üzerine yürüdü. Mızrağı elinden kaptığı gibi onu kendi mızrağıyla öldürdü.24Yehoyada oğlu Benaya'nın yaptıkları bunlardır. Bu sayede o da üç yiğitler kadar ünlendi. 25Benaya Otuzlar arasında saygın bir yer edindiyse de, Üçler'den sayılmadı. Davut onu muhafız birliği komutanlığına atadı.

26Öteki yiğitler şunlardır:

Yoav'ın kardeşi Asahel,

Beytlehemli Dodo oğlu Elhanan,

27Harorlu Şammot, Pelonlu Heles,

28Tekoalı İkkeş oğlu İra, Anatotlu Aviezer,

29Huşalı Sibbekay, Ahohlu İlay,

30Netofalı Mahray ve Baana oğlu Helet,

31Benyaminoğulları'ndan Givalı Rivay oğlu İttay, Piratonlu Benaya,

32Gaaş vadilerinden Huray, Arvalı Aviel,

33Baharumlu Azmavet, Şaalbonlu Elyahba,

34Gizonlu Haşem'in oğulları, Hararlı Şage oğlu Yonatan,

35Hararlı Sakâr oğlu Ahiam, Ur oğlu Elifal,

36Mekeralı Hefer, Pelonlu Ahiya,

37Karmelli Hesro, Ezbay oğlu Naaray,

38Natan'ın kardeşi Yoel, Hacer oğlu Mivhar,

39Ammonlu Selek, Seruya oğlu Yoav'ın silah taşıyıcısı Berotlu Nahray,

40Yattirli İra ve Garev,

41Hititli* Uriya, Ahlay oğlu Zavat,

42Rubenliler'in önderi Rubenli Şiza oğlu Adina ve ona eşlik eden otuz kişi,

43Maaka oğlu Hanan, Mitanlı Yoşafat,

44Aşteralı Uzziya, Aroerli Hotam'ın oğulları Şama ve Yeiel,

45Şimri oğlu Yediael ve kardeşi Tisli Yoha,

46Mahavlı Eliel, Elnaam'ın oğulları Yerivay ve Yoşavya, Moavlı Yitma,

47Eliel, Ovet, Mesovalı Yaasiel.

12

Davut'un Ziklak'taki Yardımcıları

1Davut'un Kiş oğlu Saul'dan gizlendiği Ziklak'ta yanına gelenler şunlardır. Bunlar savaşta onu destekleyen yiğitlerdi.2Benyamin oymağından, Saul'un ailesindendiler. Yay taşır ve yayla ok, sapanla taş atmak için hem sağ, hem sol ellerini kullanabilirlerdi. 3Givalı Şemaa'nın oğulları Ahiezer'le Yoaş'ın komutası altındaydılar. Adları şunlardı: Azmavet'in oğulları Yeziel'le Pelet, Beraka, Anatotlu Yehu, 4Otuzlar'dan bir yiğit ve Otuzlar'ın önderi olan Givonlu Yişmaya, Yeremya, Yahaziel, Yohanan, Gederalı Yozavat, 5Eluzay, Yerimot, Bealya, Şemarya, Haruflu Şefatya, 6Elkana, Yişşiya, Azarel, Yoezer, Yaşovam, Korahlılar, 7Yoela, Zevadya, Gedorlu Yeroham'ın oğulları.

8Davut çölde saklandığı yerdeyken bazı Gadlılar da ona katıldı. Bunlar savaşa hazır, kalkan ve mızrak kullanabilen yiğit adamlardı. Yüzleri aslan yüzü gibiydi, dağlardaki ceylanlar kadar çeviktiler.

9Önderleri Ezer'di. İkincisi Ovadya, üçüncüsü Eliav, 10dördüncüsü Mişmanna, beşincisi Yeremya, 11altıncısı Attay, yedincisi Eliel, 12sekizincisi Yohanan, dokuzuncusu Elzavat, 13onuncusu Yeremya, on birincisi de Makbannay'dı.

14Bu Gadlılar ordu komutanlarıydı. En güçsüzleri yüz, güçlüleri bin kişinin yerini tutardı. 15Birinci ay*, Şeria Irmağı her yana taşmışken, karşı yakaya geçtiler. Oradaki vadilerde oturanların tümünü doğuya, batıya kaçırdılar.

16Benyamin ve Yahudaoğulları'ndan bazı kişiler de Davut'un yanına, saklandığı yere gittiler. 17Onları karşılamaya çıkan Davut şöyle dedi: “Eğer bana yardım etmek için esenlikle geldiyseniz, buyrun bize katılın. Ama ben haksızlık yapmamışken beni düşmanlarımın eline teslim etmeye geldiyseniz, atalarımızın Tanrısı bunu görsün ve sizi yargılasın.”

18Tanrı'nın Ruhu Otuzlar'ın önderi Amasay'ın üzerine indi. Amasay şöyle dedi:

“Ey Davut, seniniz biz!

Ey İşay oğlu, seninleyiz!

Esenlik olsun sana, esenlik!

Seni destekleyenlere de esenlik olsun!

Tanrın sana yardım edecektir.”

Davut onları iyi karşıladı ve akıncıların başı yaptı.

19Davut Filistliler'le birlikte Saul'a karşı savaşmaya gidince, Manaşşe oymağından da bazı kişiler onun yanına geçtiler. Ne var ki Davut'la adamları Filistliler'e yardım etmediler. Çünkü Filist beyleri birbirlerine danışıp, “Davut efendisi Saul'a dönerse başımızdan oluruz” diyerek onu geri göndermişlerdi. 20Davut Ziklak'a gittiğinde yanına geçen Manaşşeliler şunlardır: Adna, Yozavat, Yediael, Mikael, Yozavat, Elihu, Silletay. Bunlar Manaşşe'de bin kişilik birliklerin komutanlarıydı. 21Düşman akıncılarına karşı Davut'a yardım ettiler. Hepsi de yiğit savaşçılar, ordu komutanlarıydı. 22Her gün insanlar Davut'a yardım etmeye geliyorlardı. Davut büyük, güçlü bir orduya sahip oluncaya dek bu böyle sürdü.

Davut'un Hevron'daki Ordusu

23RAB'bin sözü uyarınca Saul'un krallığını Davut'a vermek için Hevron'a, Davut'un yanına gelen savaşçıların sayısı şudur:

24Savaşa hazır, kalkan ve mızrak taşıyan Yahudaoğulları'ndan 6 800 kişi.

25Savaşa hazır, yiğit Şimonoğulları'ndan 7 100 kişi.

26Levioğulları'ndan 4 600 kişi.

27Harun ailesinin başı Yehoyada ve onunla birlikte olanlar 3 700 kişi.

28Genç yiğit Sadok'la ailesinden 22 subay.

29Saul'un soyu Benyaminliler'den 3 000 kişi. Benyaminliler'in çoğu o zamana dek Saul'un ailesine bağlı kalmışlardı.

30Efrayimoğulları'ndan yiğit savaşçı ve boylarında ün salmış 20 800 kişi.

31Davut'u kral yapmak için Manaşşe oymağının yarısından özel olarak seçilip gelenler 18 000 kişi.

32İssakaroğulları'ndan 200 kişi. Bunlar İsrailliler'in ne zaman ne yapması gerektiğini bilen kişilerdi. Boy başlarıydı ve bütün akrabalarını yönetirlerdi.

33Zevulun'dan 50 000 kişi. Bunlar savaşa hazır, deneyimli askerlerdi. Her tür silahı kullanmada ustaydılar. Davut'a candan ve yürekten yardım ettiler.

34Naftali'den 1 000 subay ile kalkan ve mızrak taşıyan 37 000 kişi.

35Danlılar'dan savaşa hazır 28 600 kişi.

36Aşer'den savaşa hazır, deneyimli 40 000 asker.

37Şeria Irmağı'nın doğusunda yaşayan, savaş için her tür silahla donatılmış Rubenliler'den, Gadlılar'dan ve Manaşşe oymağının yarısından 120 000 kişi.

38Bunların hepsi savaşa hazır yiğit askerlerdi. Büyük bir kararlılıkla Davut'u bütün İsrail'in kralı yapmak için Hevron'a geldiler. Geri kalan İsrailliler de Davut'u kral yapma konusunda aynı düşüncedeydiler. 39Adamlar Davut'un yanında üç gün kaldılar. Orada yiyip içtiler. Gereksinimlerini yakınları sağlamıştı. 40İssakar, Zevulun ve Naftali'ye kadar yayılmış olan yakınları da yiyecek yüklü eşeklerle, develerle, katırlarla, öküzlerle geldiler. Bol miktarda un, incir pestili, kuru üzüm salkımları, şarap, zeytinyağı, çok sayıda sığır ve davar getirdiler. Çünkü İsrail'de sevinç vardı.

13

Antlaşma Sandığı'nın Kiryat-Yearim'den Taşınması

(2Sa.6:1-11)

1Davut binbaşılara, yüzbaşılara ve subaylarına danıştı. 2Sonra bütün İsrail topluluğuna şöyle seslendi: “Eğer onaylarsanız ve Tanrımız RAB'bin isteğiyse, İsrail ülkesinin her yanına yayılmış öbür soydaşlarımıza ve onlarla birlikte kendi kentlerinde ve otlaklarında yaşayan kâhinlerle Levililer'e haberciler gönderelim. Onlar da gelip bize katılsınlar.3Tanrımız'ın Sandığı'nı geri getirelim. Çünkü Saul'un krallığı döneminde ona gereken önemi vermedik.” 4Topluluk bu öneriyi benimseyerek sandığı geri getirmeye karar verdi.

5[*]

Davut Tanrı'nın Antlaşma Sandığı'nı* Kiryat-Yearim'den geri getirmek için Mısır'daki Şihor Irmağı'ndan Levo-Hamat'a kadar bütün İsrailliler'i topladı. 6[*]

Böylece Davut'la İsrailliler Keruvlar* arasında taht kuran RAB Tanrı'nın adıyla anılan Tanrı'nın Antlaşma Sandığı'nı getirmek için Yahuda'daki Baala Kenti'ne –Kiryat-Yearim'e– gittiler.

7Tanrı'nın Sandığı'nı Avinadav'ın evinden alıp yeni bir arabaya koydular. Arabayı Uzza'yla Ahyo sürüyordu. 8Bu arada Davut'la bütün İsrail halkı da Tanrı'nın önünde lir, çenk, tef, zil ve borazanlar eşliğinde ezgiler okuyarak, var güçleriyle bu olayı kutluyorlardı.

9Kidon'un harman yerine vardıklarında öküzler tökezledi. Bu nedenle Uzza elini uzatıp sandığı tuttu. 10RAB sandığa elini uzatan Uzza'ya öfkelenerek onu yere çaldı. Uzza orada, Tanrı'nın önünde öldü.

11Davut, RAB'bin Uzza'yı cezalandırmasına öfkelendi. O günden bu yana oraya Peres-Uzzaı

denilir.

12Davut o gün Tanrı'dan korkarak, “Tanrı'nın Sandığı'nı nasıl yanıma getirsem?” diye düşündü. 13Sandığı yanına, Davut Kenti'ne götüreceğine Gatlı Ovet-Edom'un evine götürdü. 14[*]

Tanrı'nın Sandığı Gatlı Ovet-Edom'un evinde üç ay kaldı. RAB Ovet-Edom'un ailesini ve ona ait her şeyi kutsadı.

14

Davut'un Ailesi

(2Sa.5:11-16)

1Sur Kralı Hiram Davut'a ulaklar ve bir saray yapmak için sedir tomrukları, taşçılar, marangozlar gönderdi. 2Böylece Davut RAB'bin kendisini İsrail Kralı atadığını ve halkı İsrail'in hatırı için krallığını çok yücelttiğini anladı.

3Davut Yeruşalim'de kendine daha birçok karı aldı; bunlardan erkek ve kız çocukları oldu. 4Davut'un Yeruşalim'de doğan çocuklarının adları şunlardı: Şammua, Şovav, Natan, Süleyman, 5Yivhar, Elişua, Elpelet, 6Nogah, Nefek, Yafia, 7Elişama, Beelyada, Elifelet.

Filistliler Yenilgiye Uğruyor

(2Sa.5:17-25)

8Filistliler Davut'un İsrail Kralı olarak meshedildiğini* duyunca, bütün Filist ordusu onu aramak için yola çıktı. Bunu duyan Davut onları karşılamaya gitti. 9Filistliler gelip Refaim Vadisi'nde baskın yapmışlardı. 10Davut Tanrı'ya danıştı: “Filistliler'e saldırayım mı? Onları elime teslim edecek misin?”

RAB, “Saldır” dedi, “Onları eline teslim edeceğim.”

11Bunun üzerine Davut'la adamları Baal-Perasim'e gittiler. Davut orada Filistliler'i bozguna uğrattı. Sonra, “Her şeyi yarıp geçen sular gibi, Tanrı düşmanlarımı benim elimle yarıp geçti” dedi. Bundan ötürü oraya Baal-Perasim[i]

adı verildi.12Filistliler putlarını orada bıraktılar. Davut'un buyruğu uyarınca putlar yakıldı.

13Filistliler bir kez daha gelip vadiye baskın yaptılar. 14Davut yine Tanrı'ya danıştı. Tanrı şöyle karşılık verdi: “Buradan saldırma! Onları arkadan çevirip pelesenk ağaçlarının önünden saldır. 15Pelesenk ağaçlarının tepesinden yürüyüş sesi duyar duymaz, saldırıya geç. Çünkü ben Filist ordusunu bozguna uğratmak için önünsıra gitmişim demektir.” 16Davut Tanrı'nın kendisine buyurduğu gibi yaptı ve Filist ordusunu Givon'dan Gezer'e kadar bozguna uğrattı.

17Böylece Davut'un ünü her yana yayıldı. RAB bütün ulusların ondan korkmasını sağladı.

15

Antlaşma Sandığı'nın Yeruşalim'e Getirilişi

(2Sa.6:12-19)

1Davut kendisine Davut Kenti'nde evler yaptı. Ardından Tanrı'nın Antlaşma Sandığı* için bir yer hazırlayıp çadır kurdu.2[*]

Sonra, “Tanrı'nın Antlaşma Sandığı'nı yalnız Levililer taşıyacak” dedi, “Çünkü sandığı taşımak ve sonsuza dek kendisine hizmet etmek için RAB Levililer'i seçti.”

3Davut RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı hazırlamış olduğu yere getirmek için bütün İsrailliler'i Yeruşalim'de topladı. 4Sonra Harunoğulları'yla Levililer'i bir araya getirdi:

5Kehatoğulları'ndan: Önder Uriel'le 120 yakını,

6Merarioğulları'ndan: Önder Asaya'yla 220 yakını,

7Gerşonoğulları'ndan: Önder Yoel'le 130 yakını,

8Elisafanoğulları'ndan: Önder Şemaya'yla 200 yakını,

9Hevronoğulları'ndan: Önder Eliel'le 80 yakını,

10Uzzieloğulları'ndan: Önder Amminadav'la 112 yakını.

11Bundan sonra Davut Kâhin Sadok'la Kâhin Aviyatar'ı, Levili Uriel'i, Asaya'yı, Yoel'i, Şemaya'yı, Eliel'i, Amminadav'ı yanına çağırdı. 12Onlara şöyle dedi: “Siz Levili boyların başlarısınız. Levili kardeşlerinizle birlikte kendinizi kutsayın, sonra İsrail'in Tanrısı RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı hazırlamış olduğum yere getirin. 13Çünkü geçen sefer sandığı siz taşımadığınız ve biz de kurala uygun davranmadığımız için Tanrımız RAB bize öfkelendi.”

14Böylece kâhinlerle Levililer İsrail'in Tanrısı RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı getirmek için kendilerini kutsadılar.15[*]

RAB'bin sözü uyarınca ve Musa'nın onlara buyurduğu gibi, Tanrı'nın Sandığı'nın sırıklarını omuzları üzerinde taşıdılar.

16Davut Levili önderlere, kardeşlerinden çenk, lir ve zil gibi çalgılar eşliğinde yüksek sesle sevinçli ezgiler okuyacak ezgiciler atamalarını söyledi.

17Levililer de Yoel oğlu Heman'ı, akrabalarından Berekya oğlu Asaf'ı, akrabaları Merarioğulları'ndan Kuşaya oğlu Etan'ı atadılar. 18Onlara yardımcı olarak da kapı nöbetçileri kardeşlerinden Zekeriya'yı, Yaaziel'i, Şemiramot'u, Yehiel'i, Unni'yi, Eliav'ı, Benaya'yı, Maaseya'yı, Mattitya'yı, Elifelehu'yu, Mikneya'yı, Ovet-Edom'u, Yeiel'i atadılar. 19Ezgicilerden Heman, Asaf, Etan tunç* zil; 20Zekeriya, Aziel, Şemiramot, Yehiel, Unni, Eliav, Maaseya, Benaya tiz perdeli çenk çalmak;21Mattitya, Elifelehu, Mikneya, Ovet-Edom, Yeiel, Azazya sekiz telli[j]

lirle önderlik yapmak üzere seçildiler. 22Levililer'in önderi Kenanya ise ezgilerden sorumluydu. Bu konuda yetenekliydi.

23Berekya ile Elkana Antlaşma Sandığı'nın bulunduğu yerin kapı nöbetçileriydi. 24Şevanya, Yoşafat, Netanel, Amasay, Zekeriya, Benaya, Eliezer adındaki kâhinler Tanrı'nın Antlaşma Sandığı önünde borazan çalıyordu. Ovet-Edom ile Yehiya da Antlaşma Sandığı'nın bulunduğu yerin kapı nöbetçileriydi.

25Böylece Davut, İsrail ileri gelenleri ve binbaşılar RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı Ovet-Edom'un evinden sevinçle getirmeye gittiler. 26Tanrı, RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı taşıyan Levililer'e yardım ettiği için, yedi boğa ile yedi koç kurban ettiler. 27Davut, sandığı taşıyan Levililer, ezgiciler ve ezgilerden sorumlu olan Kenanya ince ketenden cüppeler giyinmişlerdi. Davut ince keten efod* da kuşanmıştı. 28Böylece İsrailliler sevinç naraları atarak, boru, borazan, zil, çenk ve lirler çalarak RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı getiriyorlardı. 29RAB'bin Antlaşma Sandığı Davut Kenti'ne varınca, Saul'un kızı Mikal pencereden baktı. Oynayıp zıplayan Kral Davut'u görünce, onu içinden küçümsedi.

16

1Tanrı'nın Antlaşma Sandığı'nı getirip Davut'un bu amaçla kurduğu çadırın içine koydular. Tanrı'ya yakmalık sunular* ve esenlik sunuları* sundular. 2Davut yakmalık sunuları ve esenlik sunularını sunmayı bitirince, RAB'bin adıyla halkı kutsadı.3Ardından erkek, kadın her İsrailli'ye birer somun ekmekle birer hurma ve üzüm pestili dağıttı.

4RAB'bin Antlaşma Sandığı önünde hizmet etmek, İsrail'in Tanrısı RAB'bi anmak, O'na şükretmek ve övgüler sunmak için bazı Levililer'i atadı. 5Bunların önderi Asaf, yardımcısı Zekeriya'ydı. Öbürleri Yeiel, Şemiramot, Yehiel, Mattitya, Eliav, Benaya, Ovet-Edom ve Yeiel'di. Bunlar çenk ve lir, Asaf yüksek sesli zil, 6Kâhin Benaya ile Yahaziel de Tanrı'nın Antlaşma Sandığı önünde sürekli borazan çalacaklardı.

Davut'un Şükür Ezgisi

(Mez.96:1-13; 105:1-15; 106:1,47-48)

7O gün Davut RAB'be şükretme işini ilk kez Asaf'la kardeşlerine verdi.

8[*]

RAB'be şükredin, O'nu adıyla çağırın,

Halklara duyurun yaptıklarını!

9O'nu ezgilerle, ilahilerle övün,

Bütün harikalarını anlatın!

10Kutsal adıyla övünün,

Sevinsin RAB'be yönelenler!

11RAB'be ve O'nun gücüne bakın,

Durmadan O'nun yüzünü arayın!

12-13Ey sizler, kulu İsrail'in soyu,

Seçtiği Yakupoğulları,

O'nun yaptığı harikaları,

Olağanüstü işlerini

Ve ağzından çıkan yargıları anımsayın!

14Tanrımız RAB O'dur,

Yargıları bütün yeryüzünü kapsar.

15-16[*]

graph-definition>

*

O'nun antlaşmasını,

Bin kuşak için verdiği sözü,

İbrahim'le yaptığı antlaşmayı,

İshak için içtiği andı sonsuza dek anımsayın.

17-18[*]

“Hakkınıza düşen mülk olarak

Kenan ülkesini size vereceğim” diyerek,

Bunu Yakup için bir kural,

İsrail'le sonsuza dek geçerli bir antlaşma yaptı.

19O zaman bir avuç insandınız,

Sayıca az ve ülkeye yabancıydınız.

20Bir ulustan öbürüne,

Bir ülkeden ötekine dolaşıp durdular.

21[*]

RAB kimsenin onları ezmesine izin vermedi,

Onlar için kralları bile payladı:

22“Meshettiklerime* dokunmayın,

Peygamberlerime kötülük etmeyin!” dedi.

23Ey bütün dünya, ezgiler söyleyin RAB'be!

Her gün duyurun kurtarışını!

24Görkemini uluslara,

Harikalarını bütün halklara anlatın!

25Çünkü RAB uludur, yalnız O övgüye değer,

İlahlardan çok O'ndan korkulur.

26Halkların bütün ilahları bir hiçtir,

Oysa gökleri yaratan RAB'dir.

27Yücelik, ululuk O'nun huzurundadır,

Güç ve sevinç O'nun konutundadır.

28Ey bütün halklar, RAB'bi övün,

RAB'bin gücünü, yüceliğini övün,

29[*]

RAB'bin görkemini adına yaraşır biçimde övün,

Sunular getirip O'nun önüne çıkın!

Kutsal giysiler içinde RAB'be tapının!

30Titreyin O'nun önünde, ey bütün yeryüzündekiler!

Dünya sağlam kurulmuş, sarsılmaz.

31Sevinsin gökler, coşsun yeryüzü,

Uluslar arasında, “RAB egemenlik sürüyor!” densin.

32Gürlesin deniz içindekilerle birlikte,

Bayram etsin kırlar ve üzerindekiler!

33O zaman RAB'bin önünde ormanın ağaçları

Sevinçle haykıracak.

Çünkü O yeryüzünü yargılamaya geliyor.

34[*]

RAB'be şükredin, çünkü O iyidir,

Sevgisi sonsuzdur.

35Şöyle seslenin:

“Kurtar bizi, ey kurtarıcımız Tanrı,

Topla bizi, ulusların arasından çıkar.

Kutsal adına şükredelim,

Yüceliğinle övünelim.

36İsrail'in Tanrısı RAB'be

Öncesizlikten sonsuza dek övgüler olsun!”

Bütün halk, “Amin!” diyerek RAB'be övgüler sundu.

Levililer Antlaşma Sandığı'nın Hizmetine Atanıyor

37Davut RAB'bin Antlaşma Sandığı'nın* önünde günlük işlerde sürekli hizmet etmeleri için Asaf'la Levili kardeşlerini atadı. 38Onlarla birlikte hizmet etmeleri için Ovet-Edom'la altmış sekiz Levili akrabasını da atadı. Yedutun oğlu Ovet-Edom'la Hosa kapı nöbetçileriydi.

39Davut Kâhin Sadok'la öbür kâhin kardeşlerini Givon'daki tapınma yerinde, RAB'bin Çadırı'nın bulunduğu yerde görevlendirdi. 40Bunlar RAB'bin İsrail'e verdiği yasada yazılanlar uyarınca, sabah akşam, düzenli olarak yakmalık sunu* sunağında RAB'be sunular sunacaklardı. 41Onlarla birlikte Heman'la Yedutun'u ve RAB'bin sonsuz sevgisi için şükretsinler diye özel olarak seçilen öbürlerini de görevlendirdi. 42Heman'la Yedutun borazanlardan, zillerden ve Tanrı'yı öven ezgiler için gereken öbür çalgılardan sorumluydu. Yedutunoğulları'nı da kapıda nöbetçi olarak görevlendirdi. 43[*]

Sonra herkes evine döndü. Davut da ailesini kutsamak için evine döndü.

17

Tanrı'nın Davut'a Verdiği Söz

(2Sa.7:1-17)

1Davut sarayına yerleştikten sonra Peygamber Natan'a, “Bak, ben sedir ağacından yapılmış bir sarayda oturuyorum. Oysa RAB'bin Antlaşma Sandığı* bir çadırın altında duruyor!” dedi.

2Natan, “Tasarladığın her şeyi yap, çünkü Tanrı seninledir” diye karşılık verdi.

3O gece Tanrı Natan'a şöyle seslendi: 4“Git, kulum Davut'a şöyle de: ‘RAB diyor ki, oturmam için bana tapınak yapmayacaksın. 5İsrail halkını Mısır'dan çıkardığım günden bu yana tapınakta oturmadım. Bir çadırdan öbür çadıra, orada burada konaklayarak dolaştım. 6İsrailliler'le birlikte dolaştığım yerlerin herhangi birinde, halkımı gütmesini buyurduğum İsrail önderlerinden birine, neden bana sedir ağacından bir konut yapmadınız diye hiç sordum mu?’

7“Şimdi kulum Davut'a şöyle diyeceksin: ‘Her Şeye Egemen RAB diyor ki: Halkım İsrail'e önder olasın diye seni otlaklardan ve koyun gütmekten aldım. 8Her nereye gittiysen seninleydim. Önünden bütün düşmanlarını yok ettim. Adını dünyadaki büyük adamların adı gibi büyük kılacağım. 9-10Halkım İsrail için bir yurt sağlayıp onları oraya yerleştireceğim. Bundan böyle kendi yurtlarında otursunlar, bir daha rahatsız edilmesinler. Kötü kişiler de halkım İsrail'e hakimler atadığım günden bu yana yaptıkları gibi, bir daha onlara baskı yapmasınlar. Bütün düşmanlarının sana boyun eğmesini sağlayacağım. RAB'bin senin için bir soy yetiştirecek, bilesin.

11[*]

“ ‘Sen ölüp atalarına kavuşunca, senden sonra oğullarından birini ortaya çıkarıp krallığını pekiştireceğim. 12Benim için tapınak kuracak olan odur. Ben de onun tahtını sonsuza dek sürdüreceğim. 13[*]

Ben ona baba olacağım, o da bana oğul olacak. Senden önceki kraldan esirgediğim sevgiyi hiçbir zaman esirgemeyeceğim. 14Onu sonsuza dek tapınağımın ve krallığımın üzerine atayacağım; tahtı sonsuza dek sürecektir.’ ”

15Böylece Natan bütün bu sözleri ve görümleri Davut'a aktardı.

Davut'un Duası

(2Sa.7:18-29)

16Bunun üzerine Kral Davut gelip RAB'bin önünde oturdu ve şöyle dedi: “Ya RAB Tanrı, ben kimim, ailem nedir ki, beni bu duruma getirdin? 17Ey Tanrı, sanki bu yetmezmiş gibi, kulunun soyunun geleceği hakkında da söz verdin. Benimle de büyük bir adammışım gibi ilgilendin, ya RAB Tanrı! 18Kulunu onurlandırdın, ben sana başka ne diyebilirim ki! Çünkü sen kulunu tanıyorsun. 19Ya RAB, kulunun hatırı için ve isteğin uyarınca bu büyüklüğü gösterdin ve bu büyük vaatleri bildirdin.

20“Ya RAB, bir benzerin yok, senden başka tanrı da yok! Bunu kendi kulaklarımızla duyduk. 21Halkın İsrail'e benzer tek bir ulus yok dünyada. Kendi halkın olsun diye onları kurtarmaya gittin. Büyük ve görkemli işler yapmakla ün saldın. Mısır'dan kurtardığın halkın önünden ulusları kovdun. 22Halkın İsrail'i sonsuza dek kendi halkın olarak seçtin ve sen de, ya RAB, onların Tanrısı oldun.

23“Şimdi, ya RAB, kuluna ve onun soyuna ilişkin verdiğin sözü sonsuza dek tut, sözünü yerine getir. 24Öyle ki, insanlar, ‘İsrail'i kayıran, Her Şeye Egemen RAB Tanrı İsrail'in Tanrısı'dır!’ diyerek adını sonsuza dek ansınlar, yüceltsinler ve kulun Davut'un soyu da önünde sürsün.

25“Sen, ey Tanrım, ben kulun için bir soy çıkaracağını bana açıkladın. Bundan dolayı kulun önünde sana dua etme yürekliliğini buldu. 26Ya RAB, sen Tanrı'sın! Kuluna bu iyi sözü verdin. 27Şimdi önünde sonsuza dek sürmesi için kulunun soyunu kutsamayı uygun gördün. Çünkü, ya RAB, onu kutsadığın için sonsuza dek kutlu kılınacak.”

18

Davut'un Başarıları

(2Sa.8:1-14)

1Bir süre sonra, Davut Filistliler'i yenip boyunduruğu altına aldı; Gat'ı ve çevresindeki köyleri Filistliler'in yönetiminden çıkardı.

2Moavlılar'ı da bozguna uğrattı. Onlar Davut'un haraç ödeyen köleleri oldular.

3Davut Fırat'a kadar krallığını pekiştirmeye giden Sova Kralı Hadadezer'i de Hama yakınlarında yendi. 4Bin savaş arabasını, yedi bin atlısını, yirmi bin yaya askerini ele geçirdi. Yüz savaş arabası için gereken atların dışındaki bütün atları da sakatladı.

5Sova Kralı Hadadezer'e yardıma gelen Şam Aramlıları'ndan yirmi iki bin kişiyi öldürdü. 6Sonra Şam Aramlıları'nın ülkesine askeri birlikler yerleştirdi. Onlar da Davut'un haraç ödeyen köleleri oldular. RAB Davut'u gittiği her yerde zafere ulaştırdı.

7Davut Hadadezer'in komutanlarının taşıdığı altın kalkanları alıp Yeruşalim'e götürdü. 8[*]

Ayrıca Hadadezer'in yönetimindeki Tivhat ve Kun kentlerinden bol miktarda tunç* aldı. Süleyman bunu havuz, sütunlar ve çeşitli eşyalar yapmak için kullandı.

9Hama Kralı Tou, Davut'un Sova Kralı Hadadezer'in bütün ordusunu bozguna uğrattığını duydu. 10Tou Kral Davut'u selamlamak ve Hadadezer'le savaşıp yendiği için kutlamak üzere oğlu Hadoram'ı ona gönderdi. Çünkü Tou Hadadezer'le sürekli savaşmıştı. Hadoram Davut'a her türlü altın, gümüş, tunç armağanlar getirdi. 11Kral Davut bu armağanları bütün uluslardan –Edom, Moav, Ammonlular, Filistliler ve Amalekliler'den– ele geçirdiği altın ve gümüşle birlikte RAB'be adadı.

12[*]

Seruya oğlu Avişay Tuz Vadisi'nde on sekiz bin Edomlu öldürdü.

13Edom'a askeri birlikler yerleştirdi. Edomlular'ın tümü Davut'un köleleri oldular. RAB Davut'u gittiği her yerde zafere ulaştırdı.

Davut'un Görevlileri

(2Sa.8:15-18)

14Bütün İsrail'de krallık yapan Davut halkına doğruluk ve adalet sağladı. 15Seruya oğlu Yoav ordu komutanı, Ahilut oğlu Yehoşafat devlet tarihçisiydi. 16Ahituv oğlu Sadok'la Aviyatar oğlu Ahimelek kâhin, Şavşa yazmandı. 17Yehoyada oğlu Benaya Keretliler'le Peletliler'in* komutanıydı. Davut'un oğulları da sarayda yüksek görevlere atanmışlardı.

19

Davut Ammonlular'la Aramlılar'ı Yenilgiye Uğratıyor

(2Sa.10:1-19)

1Bir süre sonra Ammon Kralı Nahaş öldü, yerine oğlu kral oldu. 2Davut, “Babası bana iyilik ettiği için ben de Nahaş oğlu Hanun'a iyilik edeceğim” diye düşünerek, babasının ölümünden dolayı baş sağlığı dilemek için Hanun'a ulaklar gönderdi.

Davut'un ulakları Hanun'a baş sağlığı dilemek için Ammonlular'ın ülkesine varınca, 3Ammon önderleri Hanun'a şöyle dediler: “Davut sana baş sağlığı dileyen bu adamları gönderdi diye babana saygı duyduğunu mu sanıyorsun? Bu ulaklar ülkeyi araştırmak, casusluk etmek, yıkmak için buraya geldiler.”

4Bunun üzerine Hanun Davut'un ulaklarını yakalattı. Sakallarını tıraş edip giysilerinin kalçayı kapatan kesimini ortadan kesti ve onları öylece gönderdi.

5Davut bunu duyunca, ulakları karşılamak üzere adamlar gönderdi. Çünkü ulaklar çok utanıyorlardı. Kral, “Sakalınız uzayıncaya dek Eriha'da kalın, sonra dönün” diye buyruk verdi.

6Ammonlular Davut'un nefretini kazandıklarını anlayınca, Hanun'la Ammonlular Aram-Naharayim, Aram-Maaka ve Sova'dan savaş arabalarıyla atlılar kiralamak için bin talant[k]

gümüş gönderdiler. 7Otuz iki bin savaş arabası ve Maaka Kralı'yla askerlerini kiraladılar. Maaka Kralı'yla askerleri gelip Medeva'nın yakınında ordugah kurdular. Ammonlular da savaşmak üzere kentlerinden çıkıp bir araya geldiler. 8Davut bunu duyunca, Yoav'ı ve güçlü adamlardan oluşan bütün ordusunu onlara karşı gönderdi. 9Ammonlular çıkıp kent kapısında savaş düzeni aldılar. Yardıma gelen krallar da kırda savaş düzenine girdiler.

10Önde, arkada düşman birliklerini gören Yoav, İsrail'in en iyi askerlerinden bazılarını seçerek Aramlılar'ın karşısına yerleştirdi. 11Geri kalan birlikleri de kardeşi Avişay'ın komutasına vererek Ammonlular'a karşı yerleştirdi. 12Yoav, “Aramlılar benden güçlü çıkarsa, yardımıma gelirsin” dedi, “Ama Ammonlular senden güçlü çıkarsa, ben sana yardıma gelirim. 13Güçlü ol! Halkımızın ve Tanrımız'ın kentleri uğruna yürekli olalım! RAB gözünde iyi olanı yapsın.”

14Yoav'la yanındakiler Aramlılar'a karşı savaşmak için ileri atılınca, Aramlılar onlardan kaçtı. 15Aramlılar'ın kaçıştığını gören Ammonlular da Yoav'ın kardeşi Avişay'dan kaçarak kente girdiler. Yoav ise Yeruşalim'e döndü.

16İsrailliler'in önünde bozguna uğradıklarını gören Aramlılar, ulaklar gönderip Fırat Irmağı'nın karşı yakasında, Hadadezer'in ordu komutanı Şofak'ın komutasındaki Aramlılar'ı çağırdılar.

17Davut bunu duyunca, bütün İsrail ordusunu topladı. Şeria Irmağı'ndan geçerek onlara doğru ilerleyip karşılarında savaş düzeni aldı. Davut savaşmak için düzen alınca, Aramlılar onunla savaştılar. 18Ne var ki, Aramlılar İsrailliler'in önünden kaçtılar. Davut onlardan yedi bin savaş arabası sürücüsü ile kırk bin yaya asker öldürdü. Ordu komutanı Şofak'ı da öldürdü. 19Hadadezer'in buyruğundaki krallar İsrailliler'in önünde bozguna uğradıklarını görünce, Davut'la barış yaparak ona boyun eğdiler.

Aramlılar bundan böyle Ammonlular'a yardım etmekten kaçındılar.

20

Rabba Kenti Ele Geçiriliyor

(2Sa.11:1; 12:26-31)

1[*]

İlkbaharda, kralların savaşa gittiği dönemde Yoav, komutasındaki orduyla birlikte yola çıktı. Ammonlular'ın ülkesini yerle bir edip Rabba Kenti'ni kuşatırken Davut Yeruşalim'de kalıyordu. Yoav Rabba Kenti'ne saldırıp onu yerle bir etti.2Davut Ammon Kralı'nın[l]

başındaki tacı aldı. Değerli taşlarla süslü, ağırlığı bir talant[m]

altını bulan tacı Davut'un başına koydular. Davut kentten çok miktarda mal yağmalayıp götürdü. 3Orada yaşayan halkı dışarı çıkarıp testereyle, demir kazma ve baltayla yapılan işlerde çalıştırdı[n]

. Davut bunu bütün Ammon kentlerinde uyguladı. Sonra ordusuyla birlikte Yeruşalim'e döndü.

Filistliler'e Karşı Savaş

(2Sa.21:15-22)

4Bir süre sonra Filistliler'le Gezer'de savaş çıktı. Bu savaş sırasında Huşalı Sibbekay, Rafa soyundan Sippay'ı öldürünce, Filistliler boyun eğdiler.

5[*]

İsrailliler'le Filistliler arasında çıkan bir başka savaşta Yair oğlu Elhanan, Gatlı Golyat'ın kardeşi Lahmi'yi öldürdü. Golyat'ın mızrağının sapı dokumacı tezgahının sırığı gibiydi.

6Gat'ta bir kez daha savaş çıktı. Orada dev gibi bir adam vardı. Elleri, ayakları altışar parmaklıydı. Toplam yirmi dört parmağı vardı. O da Rafa soyundandı. 7Adam İsrailliler'e meydan okuyunca, Davut'un kardeşi Şima'nın oğlu Yonatan onu öldürdü.

8Bunlar Gat'taki Rafa soyundandı. Davut'la adamları tarafından öldürüldüler.

21

Davut Sayım Yapıyor

(2Sa.24:1-25)

1Şeytan İsrailliler'e karşı çıkıp İsrail'de sayım yapması için Davut'u kışkırttı. 2Davut Yoav'la halkın önderlerine, “Gidin, Beer-Şeva'dan Dan'a dek İsrailliler'i sayın” dedi, “Sonra bana bilgi verin ki, halkın sayısını bileyim.”

3Ama Yoav, “RAB halkını yüz kat daha çoğaltsın” diye karşılık verdi, “Ey efendim kral, bunlar hepsi senin kulların değil mi? Efendim neden bunu istiyor? Neden İsrail'i suça sürüklüyor?”

4Gelgelelim kralın sözü Yoav'ın sözünden baskın çıktı. Böylece Yoav kralın yanından ayrılıp İsrail'in her yanını dolaşmaya gitti. Sonra Yeruşalim'e dönerek 5sayımın sonucunu Davut'a bildirdi: İsrail'de kılıç kuşanabilen bir milyon yüz bin, Yahuda'daysa dört yüz yetmiş bin kişi vardı.

6Yoav Levililer'le Benyaminliler'i saymadı; çünkü kralın bu konudaki buyruğunu benimsememişti. 7Tanrı da yapılanı uygun görmedi ve bu yüzden İsrailliler'i cezalandırdı.

8Davut Tanrı'ya, “Bunu yapmakla büyük günah işledim!” dedi, “Lütfen kulunun suçunu bağışla. Çünkü çok akılsızca davrandım.”

9RAB Davut'un bilicisi* Gad'a şöyle dedi: 10“Gidip Davut'a de ki, ‘RAB şöyle diyor: Önüne üç seçenek koyuyorum. Bunlardan birini seç de sana onu yapayım.’ ”

11Gad Davut'a gidip şöyle dedi: “RAB diyor ki, ‘Hangisini istiyorsun? 12Üç yıl kıtlık mı? Yoksa kılıçla seni kovalayan düşmanlarının önünde üç ay kaçıp yok olmak mı? Ya da RAB'bin kılıcının ve RAB'bin meleğinin bütün İsrail ülkesine üç gün salgın hastalık salmasını mı?’ Beni gönderene ne yanıt vereyim, şimdi iyice düşün.”

13Davut, “Sıkıntım büyük” diye yanıtladı, “İnsan eline düşmektense, RAB'bin eline düşeyim. Çünkü O'nun acıması çok büyüktür.”

14Bunun üzerine RAB İsrail ülkesine salgın hastalık gönderdi. Yetmiş bin İsrailli öldü. 15Tanrı Yeruşalim'i yok etmek için bir melek gönderdi. Ama melek yıkıma başlayacağı sırada RAB onu gördü. Göndereceği yıkımdan vazgeçerek halkı yok eden meleğe, “Yeter artık! Elini çek” dedi. RAB'bin meleği Yevuslu Ornan'ın harman yerinde duruyordu.

16Davut başını kaldırıp baktı. Elinde yalın bir kılıç olan RAB'bin meleğini gördü. Melek elini Yeruşalim'in üzerine uzatmış, yerle gök arasında duruyordu. Çula sarınmış Davut'la halkın ileri gelenleri yüzüstü yere kapandılar.

17Davut Tanrı'ya şöyle seslendi: “Halkın sayılmasını buyuran ben değil miydim? Günah işleyen benim, kötülük yapan benim. Ama bu koyunlar ne yaptı ki? Ya RAB Tanrım, ne olur beni ve babamın soyunu cezalandır. Bu salgın hastalığı halkın üzerinden kaldır.”

18RAB'bin meleği Gad'a, Davut'un Yevuslu Ornan'ın harman yerine gidip RAB'be bir sunak kurmasını buyurdu. 19Davut RAB'bin adıyla konuşan Gad'ın sözü uyarınca oraya gitti. 20Harman yerinde buğday döverken, Ornan arkasına dönüp meleği gördü. Yanındaki dört oğlu gizlendi. 21Davut'un yaklaştığını gören Ornan, harman yerinden çıktı, varıp Davut'un önünde yüzüstü yere kapandı.

22Davut Ornan'a, “RAB'be bir sunak kurmak üzere harman yerini bana sat” dedi, “Öyle ki, salgın hastalık halkın üzerinden kalksın. Harman yerini bana tam değerine satacaksın.”

23Ornan, “Senin olsun!” diye karşılık verdi, “Efendim kral uygun gördüğünü yapsın. İşte yakmalık sunular* için öküzleri, odun olarak düvenleri, tahıl sunusu* olarak buğday veriyorum. Hepsini veriyorum.”

24Ne var ki, Kral Davut, “Olmaz!” dedi, “Tam değerini ödeyip alacağım. Çünkü senin olanı RAB'be vermem. Karşılığını ödemeden yakmalık sunu sunmam.”

25Böylece Davut harman yeri için Ornan'a altı yüz şekel[o]

altın ödedi. 26Davut orada RAB'be bir sunak kurup yakmalık sunuları ve esenlik sunularını* sundu. RAB'be yakardı. RAB yakmalık sunu sunağında gökten gönderdiği ateşle onu yanıtladı.

27Bundan sonra RAB meleğe kılıcını kınına koymasını buyurdu. Melek buyruğa uydu. 28RAB'bin kendisine Yevuslu Ornan'ın harman yerinde yanıt verdiğini gören Davut, orada kurbanlar kesti. 29Musa'nın çölde RAB için yaptığı çadırla yakmalık sunu sunağı o sırada Givon'daki tapınma yerindeydi. 30Ama Davut Tanrı'ya danışmak için oraya gidemedi. Çünkü RAB'bin meleğinin kılıcından korkuyordu.

22

1Davut, “RAB Tanrı'nın Tapınağı ve İsrail için yakmalık sunu sunağı burada olacak” dedi.

Tapınak için Hazırlıklar

2Davut İsrail'de yaşayan yabancıların toplanmasını buyurdu. Tanrı'nın Tapınağı'nı kurmak için onları yontma taşlar hazırlamakla görevlendirdi. 3Giriş kapılarının çivileri ve kenetleri için çok miktarda demir, tartılamayacak kadar çok tunç* sağladı. 4Ayrıca sayısız sedir tomruğu da sağladı. Çünkü Saydalılar'la Surlular Davut'a çok sedir tomruğu getirmişlerdi.

5Davut, “Oğlum Süleyman genç ve deneyimsiz” dedi, “RAB için kurulacak tapınak bütün ulusların gözünde çok büyük, ünlü ve görkemli olmalı. Onun için hazırlık yapmalıyım.” Böylece, ölmeden önce, tapınağın yapımı için büyük hazırlık yaptı.

6Davut, oğlu Süleyman'ı yanına çağırdı. Onu İsrail'in Tanrısı RAB için bir tapınak kurmakla görevlendirdi. 7[*]

Sonra Süleyman'a şöyle dedi: “Oğlum, Tanrım RAB'bin adına bir tapınak kurmak istedim. 8Ama RAB bana, ‘Sen çok kan döktün, büyük savaşlara katıldın’ dedi, ‘Benim adıma tapınak kurmayacaksın. Çünkü yeryüzünde gözümün önünde çok kan döktün. 9Ama barışsever bir oğlun olacak. Onu her yandan kuşatan düşmanlarından kurtarıp rahata kavuşturacağım. Adı Süleymanö

olacak. Onun döneminde İsrail'in barış ve güvenlik içinde yaşamasını sağlayacağım. 10Adıma bir tapınak kuracak olan odur. O bana oğul olacak, ben de ona baba olacağım. Onun krallığının tahtını İsrail'de sonsuza dek sürdüreceğim.’

11“Şimdi, oğlum, RAB seninle olsun; Tanrın RAB kendisine tapınak kurman için verdiği söz uyarınca, seni başarılı kılsın. 12Tanrın RAB seni İsrail'e önder atadığı zaman yasasını yerine getirmen için sana sağgörü ve anlayış versin.13[*]

RAB'bin İsrail'e Musa aracılığıyla verdiği kurallara, ilkelere dikkatle uyarsan, başarılı olacaksın. Güçlü ve yürekli ol! Korkma, yılma!

14“İşte sıkıntılar içinde RAB'bin Tapınağı için yüz bin talant[p]

altın, bir milyon talant[r]

gümüş, tartılamayacak kadar çok miktarda tunç, demir, tomruk ve taş sağladım. Sen de bunlara ekleyebilirsin. 15Birçok işçin var. Taşçıların, duvarcıların, marangozların ve her tür işte hünerli adamların var. 16Ölçülemeyecek kadar altının, gümüşün, tuncun, demirin de var. Haydi, işi başlat. RAB seninle olsun!”

17Davut bütün İsrail önderlerine oğlu Süleyman'a yardım etmelerini buyurdu. 18Onlara, “Tanrınız RAB sizinle değil mi?” dedi, “Her yanda sizi rahata kavuşturmadı mı? Çünkü bu ülkede yaşayanları elime teslim etti. Bu yüzden ülke RAB'bin ve halkının yönetimi altındadır. 19Şimdi yüreğinizi ve canınızı Tanrınız RAB'be adayarak O'na yönelin. RAB Tanrı'nın Tapınağı'nı yapmaya başlayın. Öyle ki, RAB'bin adına kuracağınız tapınağa RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı* ve Tanrı'ya ait kutsal eşyaları getiresiniz.”

23

1[*]

Davut çok yaşlanınca, oğlu Süleyman'ı İsrail Kralı yaptı.

Levililer'in Görevleri

2Davut İsrail'in bütün önderlerini, kâhinleri, Levililer'i bir araya topladı. 3Otuz ve daha yukarı yaştaki Levililer sayıldı. Toplamı otuz sekiz bin erkekti. 4Bunlardan yirmi dört bini RAB'bin Tapınağı'nın işlerini gözetecek, altı bini memur ve yargıç olacaktı; 5dört bini kapı nöbetçisi olacak, dört bini de Davut'un RAB'bi övmek için sağladığı çalgıları çalacaktı.

6Davut Levililer'i Levi'nin oğullarına göre bölümlere ayırdı: Gerşon, Kehat, Merari.

7Gerşonlular: Ladan, Şimi.

8Ladan'ın oğulları: İlk oğlu Yehiel, Zetam, Yoel. Toplam üç kişiydi.

9Bunlar Ladan boyunun boy başlarıydı. Şimi'nin oğulları: Şelomit, Haziel, Haran. Toplam üç kişiydi.

10Şimi'nin öbür oğulları: Yahat, Ziza, Yeuş, Beria. Bu dördü Şimi'nin oğullarıydı. 11Yahat ilk, Ziza ikinci oğuldu. Ancak Yeuş'la Beria'nın çok sayıda oğulları olmadığı için bir boy sayıldılar.

12Kehat'ın oğulları: Amram, Yishar, Hevron, Uzziel. Toplam dört kişi.

13[*]

Amram'ın oğulları: Harun, Musa.

Harun'la oğulları en kutsal eşyaları korumak, RAB'bin önünde buhur yakmak, O'na hizmet etmek ve sonsuza dek O'nun adına halkı kutsamak için atandılar. 14Tanrı adamı Musa'nın oğulları da Levi oymağından sayıldı.

15Musa'nın oğulları: Gerşom, Eliezer.

16Gerşom'un oğulları: Önder Şevuel.

17Eliezer'in oğlu: Önder Rehavya. Eliezer'in başka oğlu yoktu. Rehavya'nınsa birçok oğlu vardı.

18Yishar'ın oğulları: Önder Şelomit.

19Hevron'un oğulları: İlk oğlu Yeriya, ikincisi Amarya, üçüncüsü Yahaziel, dördüncüsü Yekamam.

20Uzziel'in oğulları: İlk oğlu Mika, ikincisi Yişşiya.

21Merari'nin oğulları: Mahli, Muşi.

Mahli'nin oğulları: Elazar, Kiş.

22Elazar oğul sahibi olmadan öldü. Ama kızları vardı. Amcaları Kiş'in oğulları onlarla evlendi.

23Muşi'nin oğulları: Mahli, Eder, Yeremot. Toplam üç kişi.

24Boylarına göre Levioğulları bunlardı. Boy başlarının her biri kendi adıyla sayıldı. Yirmi ve daha yukarı yaştaki Levililer, RAB'bin Tapınağı'nın işlerinde görev aldılar. 25Çünkü Davut, “İsrail'in Tanrısı RAB halkını rahata kavuşturdu” demişti, “Yeruşalim'i de sonsuza dek kendine konut seçti. 26[*]

Onun için Levililer'in RAB'bin Çadırı'nı ve tapınma hizmetinde kullanılan eşyaları taşımalarına artık gerek yok.” 27Davut'un son buyruğu uyarınca, yirmi ve daha yukarı yaştaki Levililer sayıldı.

28[*]

Levililer'in görevi RAB'bin Tapınağı'nın hizmetinde Harunoğulları'na yardım etmekti: Avlulardan, odalardan, kutsal eşyaların arınmasından ve Tanrı'nın Tapınağı'ndaki öbür hizmetlerden sorumluydular. 29Adak ekmeklerinden*, tahıl sunusu* için kullanılan ince undan, mayasız ince ekmekten, sacda pişirilen yiyeceklerden ve zeytinyağıyla karıştırılan sunulardan, her tür hacim ve uzunluk ölçülerinden onlar sorumluydu. 30RAB'be şükretmek, övgüler sunmak üzere her sabah ve akşam tapınakta hazır bulunacaklardı. 31Şabat Günü*, Yeni Ay Töreni ve öbür bayramlarda RAB'be yakmalık sunular* sunulduğunda da hazır bulunacaklardı. RAB'bin önünde, kendileri için belirlenen ilkeler uyarınca uygun sayıda sürekli hizmet edeceklerdi.

32Böylece Levililer Buluşma Çadırı'na ve kutsal yere bakma, RAB'bin Tapınağı'nın hizmetinde kardeşleri Harunoğulları'na yardım etme görevini üstlendiler.

24

Kâhinlerin Görevleri

1Harunoğulları'nın bağlı oldukları bölükler: Harun'un oğulları: Nadav, Avihu, Elazar, İtamar. 2[*]

Nadav'la Avihu babalarından önce, oğul sahibi olamadan öldüler. Onun için Elazar'la İtamar kâhinlik yaptılar. 3Davut Elazar soyundan Sadok'la İtamar soyundan Ahimelek'in yardımıyla Harunoğulları'nı yaptıkları göreve göre bölüklere ayırdı. 4Elazaroğulları arasında İtamaroğulları'ndan daha çok önder olduğundan, buna göre bölündüler: Elazaroğulları'ndan on altı boy başı, İtamaroğulları'ndan ise sekiz boy başı çıktı. 5Gerek Elazaroğulları, gerekse İtamaroğulları arasında kutsal yerden ve Tanrı'yla ilgili hizmetlerden sorumlu önderler vardı. Bu yüzden atanmaları kayırılmaksızın kurayla yapıldı.

6Levili Netanel oğlu Yazman Şemaya, kralın ve görevlileri Kâhin Sadok, Aviyatar oğlu Ahimelek, kâhinler ve Levililer'in boy başlarının gözü önünde kura çekimini kaydetti. Kura sırayla, bir Elazar ailesinden, bir İtamar ailesinden çekildi.

7Birinci kura Yehoyariv'e düştü,

İkincisi Yedaya'ya.

8Üçüncüsü Harim'e,

Dördüncüsü Seorim'e,

9Beşincisi Malkiya'ya,

Altıncısı Miyamin'e,

10[*]

Yedincisi Hakkos'a,

Sekizincisi Aviya'ya,

11Dokuzuncusu Yeşu'ya,

Onuncusu Şekanya'ya,

12On birincisi Elyaşiv'e,

On ikincisi Yakim'e,

13On üçüncüsü Huppa'ya,

On dördüncüsü Yeşevav'a,

14On beşincisi Bilga'ya,

On altıncısı İmmer'e,

15On yedincisi Hezir'e,

On sekizincisi Happises'e,

16On dokuzuncusu Petahya'ya,

Yirmincisi Yehezkel'e,

17Yirmi birincisi Yakin'e,

Yirmi ikincisi Gamul'a,

18Yirmi üçüncüsü Delaya'ya,

Yirmi dördüncüsü Maazya'ya düştü.

19İsrail'in Tanrısı RAB'bin buyruğu uyarınca ataları Harun'un verdiği ilkelere göre RAB'bin Tapınağı'na gidip görev yapma sırası buydu.

20Öbür Levililer:

Amramoğulları'ndan Şuvael,

Şuvaeloğulları'ndan Yehdeya.

21Rehavyaoğulları'ndan önder Yişşiya.

22Yisharoğulları'ndan Şelomot,

Şelomotoğulları'ndan Yahat.

23Hevron'un oğulları: İlk oğlu Yeriya, ikincisi Amarya, üçüncüsü Yahaziel, dördüncüsü Yekamam.

24Uzziel'in oğlu: Mika.

Mika'nın oğlu: Şamir.

25Mika'nın kardeşi: Yişşiya.

Yişşiya'nın oğlu: Zekeriya.

26Merarioğulları: Mahli, Muşi, Yaaziya.

27Merari'nin torunlarından Yaaziya'nın oğulları: Şoham, Zakkur, İvri.

28Mahli'den: Elazar. Elazar'ın oğlu olmadı.

29Kiş'ten: Kiş oğlu Yerahmeel.

30Muşi'nin oğulları: Mahli, Eder, Yerimot.

Levi soyundan gelen boylar bunlardır. 31Bunlar da kardeşleri Harunoğulları gibi, Kral Davut'un, Sadok'un, Ahimelek'in, kâhinler ve Levililer'in boy başlarının gözü önünde kura çekti. Büyük boy başları da, kardeşleri olan küçük boy başları da kura çektiler.

25

Ezgiciler

1Davut'la ordu komutanları hizmet için Asaf'ın, Heman'ın, Yedutun'un bazı oğullarını ayırdılar. Bunlar lir, çenk ve ziller eşliğinde peygamberlikte bulunacaklardı. Bu göreve atananların listesi şuydu:

2Asaf'ın oğullarından: Zakkur, Yusuf, Netanya, Aşarela. Bunlar kralın buyruğu uyarınca peygamberlikte bulunan Asaf'ın yönetimi altındaydılar.

3Yedutun'un oğullarından: Gedalya, Seri, Yeşaya, Şimi, Haşavya, Mattitya. Toplam altı kişiydi. Lir eşliğinde peygamberlikte bulunan, RAB'be şükür ve övgü sunan babaları Yedutun'un sorumluluğu altındaydılar.

4Heman'ın oğullarından: Bukkiya, Mattanya, Uzziel, Şevuel, Yerimot, Hananya, Hanani, Eliata, Giddalti, Romamti-Ezer, Yoşbekaşa, Malloti, Hotir, Mahaziot. 5Hepsi kralın bilicisi* Heman'ın oğullarıydı. Tanrı'nın sözü uyarınca bu oğullar Heman'ı güçlendirmek için ona verilmişti. Tanrı Heman'a on dört oğulla üç kız verdi. 6Bunların tümü babalarının sorumluluğu altında RAB Tanrı'nın Tapınağı'nda hizmet etmek için zil, çenk ve lirler eşliğinde ezgi söylerdi. Asaf, Yedutun, Heman kralın sorumluluğu altındaydı. 7RAB'be ezgi okumak için eğitilmiş yetenekli Levililer'in toplamı 288 kişiydi.8Bunların her biri, büyük küçük, öğretmen öğrenci ayrımı yapılmaksızın, görev dağıtımı için kura çekti.

9Birinci kura Asaf soyundan Yusuf'a düştü; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi[s]

.

İkincisi Gedalya'ya; kendisi, kardeşleri ve oğullarıyla birlikte 12 kişi.

10Üçüncüsü Zakkur'a; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

11Dördüncüsü Yisri'ye; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

12Beşincisi Netanya'ya; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

13Altıncısı Bukkiya'ya; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

14Yedincisi Yesarela'ya; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

15Sekizincisi Yeşaya'ya; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

16Dokuzuncusu Mattanya'ya; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

17Onuncusu Şimi'ye; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

18On birincisi Azarel'e; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

19On ikincisi Haşavya'ya; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

20On üçüncüsü Şuvael'e; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

21On dördüncüsü Mattitya'ya; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

22On beşincisi Yeremot'a; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

23On altıncısı Hananya'ya; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

24On yedincisi Yoşbekaşa'ya; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

25On sekizincisi Hanani'ye; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

26On dokuzuncusu Malloti'ye; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

27Yirmincisi Eliata'ya; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

28Yirmi birincisi Hotir'e; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

29Yirmi ikincisi Giddalti'ye; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

30Yirmi üçüncüsü Mahaziot'a; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

31Yirmi dördüncüsü Romamti-Ezer'e; oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi.

26

Tapınak Kapı Nöbetçileri

1Kapı nöbetçilerinin bölükleri:

Korahlılar'dan: Asafoğulları'ndan Kore oğlu Meşelemya.

2Meşelemya'nın oğulları: İlk oğlu Zekeriya, ikincisi Yediael, üçüncüsü Zevadya, dördüncüsü Yatniel, 3beşincisi Elam, altıncısı Yehohanan, yedincisi Elyehoenay.

4[*]

Ovet-Edom'un oğulları: İlk oğlu Şemaya, ikincisi Yehozavat, üçüncüsü Yoah, dördüncüsü Sakâr, beşincisi Netanel,5altıncısı Ammiel, yedincisi İssakar, sekizincisi Peulletay. Çünkü Tanrı Ovet-Edom'u kutsamıştı.

6Ovet-Edom'un oğlu Şemaya'nın oğulları vardı. Bunlar yetenekli olduklarından boy başlarıydılar. 7Şemaya'nın oğulları: Otni, Refael, Ovet, Elzavat. Şemaya'nın akrabaları Elihu ile Şemakya da yiğit adamlardı. 8Bunların tümü Ovet-Edom soyundandı. Onlar da, oğullarıyla akrabaları da yiğit, görevlerinde becerikli kişilerdi. Ovet-Edom soyundan 62 kişi vardı.

9Meşelemya'nın 18 becerikli oğlu ve akrabası vardı.

10Merarioğulları'ndan Hosa'nın oğulları: İlki Şimri'ydi. –Şimri ilk oğul olmadığı halde babası onu önder atamıştı.–11İkincisi Hilkiya, üçüncüsü Tevalya, dördüncüsü Zekeriya. Hosa'nın oğullarıyla akrabalarının toplamı 13 kişiydi.

12RAB'bin Tapınağı'nda Levili kardeşleri gibi görev yapan kapı nöbetçisi bölükler ve başlarındaki adamlar bunlardır. 13Her kapı için her aile büyük, küçük ayırmadan kura çekti.

14Kurada Doğu Kapısı Şelemya'ya düştü. Sonra bilge bir danışman olan oğlu Zekeriya için kura çekildi. Ona Kuzey Kapısı düştü. 15Güney Kapısı Ovet-Edom'a, depo için çekilen kura da oğullarına düştü. 16Batı Kapısı ile yukarı yol üzerindeki Şalleket Kapısı için çekilen kuralar Şuppim'le Hosa'ya düştü.

Her ailenin nöbet zamanları sırayla birbirini izliyordu.

17Doğu Kapısı'nda günde altı, Kuzey Kapısı'nda dört, Güney Kapısı'nda dört, depolarda da ikişerden dört Levili nöbetçi vardı. 18Batı Kapısı'na bakan avlu içinse, yolda dört, avluda iki nöbetçi bekliyordu.

19Korah ve Merari soyundan gelen kapı nöbetçilerinin bölükleri bunlardı.

Hazinelerden Sorumlu Kişiler

20Levili Ahiya Tanrı'nın Tapınağı'nın hazinelerinden ve Tanrı'ya adanmış armağanlardan sorumluydu.

21Ladanoğulları: Ladan soyundan gelen Gerşonoğulları, Ladan boyunun boy başları Gerşonlu Yehieli ve oğullarıydı.

22Yehieli'nin oğulları: Zetam'la kardeşi Yoel. Bunlar RAB'bin Tapınağı'nın hazinelerinden sorumluydu.

23Amram, Yishar, Hevron, Uzziel soylarından şu kişilere görev verildi:

24Musa oğlu Gerşom'un soyundan Şevuel tapınak hazinelerinin baş sorumlusuydu.

25Eliezer soyundan gelen kardeşleri: Rehavya Eliezer'in oğluydu, Yeşaya Rehavya'nın oğluydu, Yoram Yeşaya'nın oğluydu, Zikri Yoram'ın oğluydu, Şelomit Zikri'nin oğluydu. 26Şelomit'le kardeşleri boy başlarının, Kral Davut'un binbaşılarının, yüzbaşılarının ve öbür ordu komutanlarının verdiği armağanların saklandığı hazinelerden sorumluydular.27Bunlar savaşta yağmalanan mallardan bir kısmını RAB'bin Tapınağı'nın onarımı için ayırdılar. 28Bilici* Samuel'in, Kiş oğlu Saul'un, Ner oğlu Avner'in, Seruya oğlu Yoav'ın verdiği armağanlarla öbür armağanlardan da Şelomit'le kardeşleri sorumluydu.

Levililer'in Öbür Görevleri

29Yisharlılar'dan: Kenanya ile oğulları İsrail'de memur ve yargıç olarak tapınak dışındaki işlere bakmakla görevlendirildiler.

30Hevronlular'dan: Haşavya ile kardeşleri –bin yedi yüz yiğit adam– RAB'bin işlerine ve kralın hizmetine bakmak için İsrail'in Şeria Irmağı'nın batı yakasında kalan bölgesine atanmıştı. 31Aile soy kütüğündeki kayıtlara göre Yeriya Hevronlular'ın boy başıydı. Davut'un krallığının kırkıncı yılında kayıtlar incelendi ve Gilat'taki Yazer'de Hevronlular arasında yiğit savaşçılar bulundu. 32Yeriya'nın aile başları olan iki bin yedi yüz akrabası vardı. Kral Davut bu yiğit adamları Tanrı'nın ve kralın işlerine bakmaları için Rubenliler'e, Gadlılar'a, Manaşşe oymağının yarısına yönetici olarak atadı.

27

Ordudaki Görevliler

1İsrail'de görev yapan İsrailli boy başlarının, binbaşılarla yüzbaşıların ve görevlilerin listesi. Bunlar değişen birliklerde yıl boyunca aydan aya her konuda krala hizmet ederlerdi. Her birlik 24 000 kişiden oluşurdu.

2Birinci ay* için birinci birliğin komutanı Zavdiel oğlu Yaşovam'dı. Komutasındaki birlik 24 000 kişiden oluşuyordu.3Birinci ay için görevlendirilen ordunun başkomutanı Yaşovam, Peres soyundandı.

4İkinci ay için ikinci birliğin komutanı Ahohlu Doday'dı. Miklot bu birliğin baş görevlisiydi. Doday komutasındaki birlik 24 000 kişiden oluşuyordu.

5Üçüncü ay için üçüncü birliğin komutanı Kâhin Yehoyada oğlu önder Benaya'ydı. Komutasındaki birlik 24 000 kişiden oluşuyordu. 6Otuz yiğitlerden biri ve Otuzlar'ın önderi olan Benaya'ydı bu. Oğlu Ammizavat da onun birliğinde görevliydi.

7Dördüncü ay için dördüncü birliğin komutanı Yoav'ın kardeşi Asahel'di. Sonradan yerine oğlu Zevadya geçti. Birliğinde 24 000 kişi vardı.

8Beşinci ay için beşinci birliğin komutanı Yizrahlı Şamhut'tu. Komutasındaki birlikte 24 000 kişi vardı.

9Altıncı ay için altıncı birliğin komutanı Tekoalı İkkeş oğlu İra'ydı. Komutasındaki birlikte 24 000 kişi vardı.

10Yedinci ay için yedinci birliğin komutanı Efrayimoğulları'ndan Pelonlu Heles'ti. Komutasındaki birlikte 24 000 kişi vardı.

11Sekizinci ay için sekizinci birliğin komutanı Zerahlılar'dan Huşalı Sibbekay'dı. Komutasındaki birlikte 24 000 kişi vardı.

12Dokuzuncu ay için dokuzuncu birliğin komutanı Benyaminoğulları'ndan Anatotlu Aviezer'di. Komutasındaki birlikte 24 000 kişi vardı.

13Onuncu ay için onuncu birliğin komutanı Zerahlılar'dan Netofalı Mahray'dı. Komutasındaki birlikte 24 000 kişi vardı.

14On birinci ay için on birinci birliğin komutanı Efrayimoğulları'ndan Piratonlu Benaya'ydı. Komutasındaki birlikte 24 000 kişi vardı.

15On ikinci ay için on ikinci birliğin komutanı Otniel soyundan Netofalı Helday'dı. Komutasındaki birlikte 24 000 kişi vardı.

İsrail Oymaklarının Yöneticileri

16İsrail oymaklarının yöneticileri:

Ruben oymağı: Zikri oğlu Eliezer.

Şimon oymağı: Maaka oğlu Şefatya.

17Levi oymağı: Kemuel oğlu Haşavya.

Harunoğulları: Sadok.

18Yahuda oymağı: Davut'un kardeşlerinden Elihu.

İssakar oymağı: Mikael oğlu Omri.

19Zevulun oymağı: Ovadya oğlu Yişmaya.

Naftali oymağı: Azriel oğlu Yerimot.

20Efrayimoğulları: Azazya oğlu Hoşea.

Manaşşe oymağının yarısı: Pedaya oğlu Yoel.

21Gilat'taki Manaşşe oymağının öbür yarısı: Zekeriya oğlu Yiddo.

Benyamin oymağı: Avner oğlu Yaasiel.

22Dan oymağı: Yeroham oğlu Azarel.

İsrail oymaklarının yöneticileri bunlardı.

23[*]

Davut yirmi ve daha aşağıdaki yaştakilerin sayımını yapmadı. Çünkü RAB İsrail'i gökteki yıldızlar kadar çoğaltacağına söz vermişti. 24[*]

Seruya oğlu Yoav da başladığı sayımı bitirmedi. Bu sayımdan ötürü RAB İsrail'e öfkelendi. Bu yüzden sayımın sonucu Kral Davut'un tarihinde yazılmadı.

Kralın Yöneticileri

25Kralın hazinelerine yönetici olarak Adiel oğlu Azmavet atanmıştı. Açık bölgelerdeki, kentlerdeki, köylerdeki, kalelerdeki depolardan da Uzziya oğlu Yehonatan sorumluydu.

26Toprağı süren tarım işçilerinden: Keluv oğlu Ezri,

27Bağlardan: Ramalı Şimi,

Üzümlerden ve şarap mahzenlerinden: Şefamlı Zavdi,

28Şefela bölgesindeki zeytinliklerden ve yabanıl incir ağaçlarından: Gederli Baal-Hanan,

Zeytinyağı depolarından: Yoaş,

29Şaron'da otlatılan sığırlardan: Şaronlu Şitray,

Vadilerdeki sığırlardan: Adlay oğlu Şafat,

30Develerden: İsmaili Ovil,

Eşeklerden: Meronotlu Yehdeya,

31Davarlardan: Hacerli Yaziz sorumluydu.

Bunların hepsi Kral Davut'un servetinden sorumlu yöneticilerdi.

32Davut'un amcası Yehonatan anlayışlı bir yazman ve danışmandı.

Hakmoni oğlu Yehiel kralın oğullarına bakardı.

33Ahitofel kralın danışmanıydı.

Arklı Huşay kralın dostuydu.

34Ahitofel'den sonra yerine Benaya oğlu Yehoyada'yla Aviyatar geçti.

Yoav kralın ordu komutanıydı.

28

Davut'un Tapınakla İlgili Tasarıları

1Davut İsrail'deki bütün yöneticilerin –oymak başlarının, kralın hizmetindeki birlik komutanlarının, binbaşıların, yüzbaşıların, kralla oğullarına ait servetten ve sürüden sorumlu kişilerin, saray görevlilerinin, bütün güçlü adamların ve yiğit savaşçıların– Yeruşalim'de toplanmasını buyurdu.

2[*]

Kral Davut ayağa kalkıp onlara şöyle dedi: “Ey kardeşlerim ve halkım, beni dinleyin! RAB'bin Antlaşma Sandığı*, Tanrımız'ın ayak basamağı için kalıcı bir yer yapmak istedim. Konutun yapımı için hazırlık yaptım. 3Ama Tanrı bana, ‘Adıma bir tapınak kurmayacaksın’ dedi, ‘Çünkü sen savaşçı birisin, kan döktün.’

4“İsrail'in Tanrısı RAB, sonsuza dek İsrail Kralı olmam için bütün ailem arasından beni seçti. Önder olarak Yahuda'yı, Yahuda oymağından da babamın ailesini seçti. Babamın oğulları arasından beni bütün İsrail'in kralı yapmayı uygun gördü.5Bütün oğullarım arasından –RAB bana birçok oğul verdi– İsrail'de RAB'bin krallığının tahtına oturtmak için oğlum Süleyman'ı seçti. 6RAB bana şöyle dedi: ‘Tapınağımı ve avlularımı yapacak olan oğlun Süleyman'dır. Onu kendime oğul seçtim. Ben de ona baba olacağım. 7Bugün yaptığı gibi buyruklarıma, ilkelerime dikkatle uyarsa, krallığını sonsuza dek sürdüreceğim.’

8“Şimdi, Tanrımız'ın önünde, RAB'bin topluluğu olan bütün İsrail'in gözü önünde size sesleniyorum: Tanrınız RAB'bin bütün buyruklarına uymaya dikkat edin ki, bu verimli ülkeyi mülk edinip sonsuza dek çocuklarınıza miras olarak veresiniz.

9“Sen, ey oğlum Süleyman, babanın Tanrısı'nı tanı. Bütün yüreğinle ve istekle O'na kulluk et. Çünkü RAB her yüreği araştırır, her düşüncenin ardındaki amacı saptar. Eğer O'na yönelirsen, kendisini sana buldurur. Ama O'nu bırakırsan, seni sonsuza dek reddeder. 10Şimdi dinle! Tapınağı yapmak için RAB seni seçti. Yürekli ol, işe başla!”

11Davut tapınağa ait eyvanın, binaların –hazine odalarının, yukarıyla iç odaların ve Bağışlanma Kapağı'nın bulunduğu yerin– tasarılarını oğlu Süleyman'a verdi. 12Ruh aracılığıyla kendisine açıklanan bütün tasarıları verdi: RAB'bin Tapınağı'nın avlularıyla çevredeki bütün odaların, Tanrı'nın Tapınağı'nın hazinelerinin, adanmış armağanların konulacağı yerlerin ölçülerini verdi. 13Kâhinlerle Levililer'in bölüklerine ilişkin kuralları, RAB'bin Tapınağı'ndaki hizmet ve hizmette kullanılan bütün eşyalarla ilgili ilkeleri, 14değişik hizmetlerde kullanılan altın eşyalar için saptanan altın miktarını, değişik hizmetlerde kullanılan gümüş eşyalar için saptanan gümüş miktarını, 15altın kandilliklerle kandiller –her bir altın kandillikle kandil– için saptanan altını, her kandilliğin kullanış biçimine göre gümüş kandilliklerle kandiller için saptanan gümüşü,16adak ekmeklerinin* dizildiği masalar için belirlenen altını, gümüş masalar için gümüşü, 17büyük çatallar, çanaklar ve testiler için belirlenen saf altını, her altın tas için saptanan altını, her gümüş tas için saptanan gümüşü, 18buhur sunağı için saptanan saf altın miktarını bildirdi. Davut arabanın –RAB'bin Antlaşma Sandığı'na kanatlarını yayarak onu örten altın Keruvlar'ın*– tasarısını da verdi. 19“Bütün bunlar RAB'bin eli üzerimde olduğu için bana bildirildi” dedi, “Ben de tasarının bütün ayrıntılarını yazılı olarak veriyorum.”

20Sonra oğlu Süleyman'a, “Güçlü ve yürekli ol!” dedi, “İşe giriş. Korkma, yılma. Çünkü benim Tanrım, RAB Tanrı seninledir. RAB'bin Tapınağı'nın bütün yapım işleri bitinceye dek seni başarısızlığa uğratmayacak, seni bırakmayacaktır.21Tanrı'nın Tapınağı'nın yapım işleri için kâhinlerle Levililer'in bölükleri burada hazır bekliyor. Her tür yapım işinde usta ve istekli adamlar sana yardım edecek. Önderler de bütün halk da senin buyruklarını bekliyor.”

29

Tapınağın Yapımı için Verilen Armağanlar

1[*]

Kral Davut bütün topluluğa şöyle dedi: “Tanrı'nın seçtiği oğlum Süleyman genç ve deneyimsizdir. İş büyüktür. Çünkü bu tapınak insan için değil, RAB Tanrı içindir. 2Tanrım'ın Tapınağı'na gereç sağlamak için var gücümle çalıştım. Altın eşyalar için altın, gümüş için gümüş, tunç* için tunç, demir için demir, ahşap için ağaç sağladım. Ayrıca oniks, kakma taşlar, süs taşları, çeşitli renklerde değerli taşlar ve çok miktarda mermer sağladım. 3Bu kutsal tapınak için sağladıklarımın yanısıra, Tanrım'ın Tapınağı'na sevgim yüzünden, kişisel servetimden de altın ve gümüş de veriyorum: 4Üç bin talantş

Ofir altını ve tapınağın duvarlarını kaplamak için yedi bin talant[t]

kaliteli gümüş. 5Bunları altın, gümüş gerektiren işlerde ve sanatkârların el işçiliğinde kullanılmak üzere veriyorum. Kim bugün kendini RAB'be adamak istiyor?”

6Bunun üzerine boy başları, İsrail'in oymak önderleri, binbaşılar, yüzbaşılar ve saray yöneticileri gönülden armağanlar verdiler. 7Tanrı'nın Tapınağı'nın yapımı için beş bin talant[u]

, on bin darikü

altın, on bin talant[v]

gümüş, on sekiz bin talant[y]

tunç*, yüz bin talant[z]

demir bağışladılar. 8Değerli taşları olanlar, Gerşonlu Yehiel'in denetiminde, bunları RAB'bin Tapınağı'nın hazinesine verdi. 9Halk verdiği armağanlar için seviniyordu. Çünkü herkes RAB'be içtenlikle ve gönülden vermişti. Kral Davut da çok sevinçliydi.

Davut'un Övgüsü

10Davut bütün topluluğun gözü önünde RAB'bi övdü. Şöyle dedi:

“Ey atamız İsrail'in Tanrısı RAB,

Sonsuzluk boyunca sana övgüler olsun!

11[*]

Ya RAB, büyüklük, güç, yücelik,

Zafer ve görkem senindir.

Gökte ve yerde olan her şey senindir.

Egemenlik senindir, ya RAB!

Sen her şeyden yücesin.

12Zenginlik ve onur senden gelir.

Her şeye egemensin.

Güç ve yetki senin elindedir.

Birini yükseltmek ve güçlendirmek

Senin elindedir.

13Şimdi, ey Tanrımız, sana şükrederiz,

Görkemli adını överiz.

14“Ama ben kimim, halkım kim ki, böyle gönülden armağanlar verebilelim? Her şey sendendir. Biz ancak senin elinden aldıklarımızı sana verdik. 15Senin önünde garibiz, yabancıyız atalarımız gibi. Yeryüzündeki günlerimiz bir gölge gibidir, kalıcı değildir. 16Ya RAB Tanrımız, kutsal adına bir tapınak yapmak için sağladığımız bu büyük servet senin elindendir, hepsi senindir. 17Yüreği sınadığını, doğruluktan hoşlandığını bilirim. Her şeyi içtenlikle, gönülden verdim. Şimdi burada olan halkının sana nasıl istekle bağışlar verdiğini sevinçle gördüm. 18Ya RAB, atalarımız İbrahim'in, İshak'ın, İsrail'in Tanrısı, bu isteği sonsuza dek halkının yüreğinde ve düşüncesinde tut, onların sana bağlı kalmalarını sağla. 19Oğlum Süleyman'a bütün buyruklarına, uyarılarına, kurallarına uymak, hazırlığını yaptığım tapınağı kurmak için istekli bir yürek ver.”

20Sonra Davut bütün topluluğa, “Tanrınız RAB'bi övün!” dedi. Böylece hepsi atalarının Tanrısı RAB'bi övdü; Tanrı'nın ve kralın önünde başlarını eğip yere kapandı.

Süleyman Kral Olarak Yağla Kutsanıyor

21Ertesi gün halk RAB'be kurbanlar kesip yakmalık sunular* sundu: Bin boğa, bin koç, bin kuzunun yanısıra, bütün İsrailliler için dökmelik sunular ve birçok başka kurban. 22O gün İsrailliler büyük bir sevinçle RAB'bin önünde yiyip içtiler.

Bundan sonra Davut oğlu Süleyman'ı ikinci kez kral olarak onayladılar. Süleyman'ı RAB'bin önünde önder, Sadok'u da kâhin olarak meshettiler*. 23[*]

Böylece Süleyman babası Davut'un yerine RAB'bin tahtına oturdu. Başarılı oldu. Bütün İsrail halkı onun sözüne uydu. 24Yöneticilerin, güçlü kişilerin ve Davut'un oğullarının tümü Kral Süleyman'a bağlı kalacaklarına söz verdiler. 25RAB bütün İsrailliler'in gözünde Süleyman'ı çok yükseltti ve daha önce İsrail'de hiçbir kralın erişemediği bir krallık görkemiyle donattı.

Davut'un Ölümü

(1Kr.2:10-12)

26İşay oğlu Davut bütün İsrail'de krallık yaptı. 27[*]

Yedi yıl Hevron'da, otuz üç yıl Yeruşalim'de olmak üzere toplam kırk yıl İsrail'de krallık yaptı. 28Güzel bir yaşlılık döneminde öldü. Zenginlik ve onur dolu günler yaşadı. Yerine oğlu Süleyman kral oldu.

29Kral Davut'un krallığı dönemindeki öteki olaylar, başından sonuna dek Bilici* Samuel'in, Peygamber Natan'ın, Bilici Gad'ın tarihinde yazılıdır. 30Krallığı dönemindeki bütün ayrıntılar, ne denli güçlü olduğu, başından geçen olaylar, İsrail'de ve çevredeki ülkelerde olup bitenler bu tarihte yazılıdır.

[k]

1:4 Septuaginta “Nuh'un oğulları”. Bu sözler Masoretik metinde geçmemektedir.

[l]

1:13-16 “Sidon”: Saydalılar'ın atası.

[m]

1:18 Masoretik metin “Arpakşat Şelah'ın babasıydı”, Septuaginta “Arpakşat Kenan'ın babasıydı, Kenan Şelah'ın babasıydı.”

[n]

1:19 “Pelek”: “Bölünme” anlamına gelir.

[o]

1:36 Bazı Septuaginta elyazmaları “Timna'dan doğan Amalek”, Masoretik metin “Timna ve Amalek” (bkz. Yar.36:12).

[*]

2:7 Yşu.7:1

ö

2:11 “Salma”: Septuaginta “Salmon” (bkz. Rut 4:21).

[p]

2:23 “Havvot-Yair”: “Yair'in yerleşim birimleri” anlamına gelir.

[r]

2:24 “Kurucusu” ya da “Atası”.

[*]

3:4 2Sa.5:4-5; 1Kr.2:11; 1Ta.29:27

[*]

3:5 2Sa.11:3

[s]

4:3 Septuaginta, Vulgata “Oğulları”, Masoretik metin “Atası” ya da “Kurucusu”.

ş

4:9 “Yabes”: İbranice “Acı” sözcüğünün kökünden gelmektedir.

[t]

4:33 Bazı Septuaginta elyazmaları “Baalat”, Masoretik metin “Baal” (bkz. Yşu.19:8).

[*]

5:1 Yar.35:22; 49:3-4

[*]

5:2 Yar.49:8-10

[*]

5:4-6,26 2Kr.15:29

[*]

5:26 2Kr.15:19, 29

[*]

5:26 2Kr.17:6

[*]

6:16-19 Çık.6:16-19

[u]

6:27 Bazı Septuaginta elyazmaları “Samuel”. Bu ad Masoretik metinde geçmemektedir.

ü

6:28 Bazı Septuaginta elyazmaları ve Süryanice “Yoel”. Bu ad Masoretik metinde geçmemektedir.

[v]

6:57-59 Süryanice “Yutta”. Bu ad Masoretik metinde geçmemektedir (bkz. Yşu.21:16).

[y]

6:60 “Givon” Masoretik metinde geçmemektedir (bkz. Yşu.21:17).

[z]

7:12 “Başkası” anlamına gelen “Aher” büyük bir olasılıkla “Dan” yerine kullanılmıştır.

[a]

7:23 “Beria”: “Talihsizlik” anlamına gelir.

[b]

8:29 Septuaginta “Yeiel”. Bu ad Masoretik metinde geçmemektedir (bkz. 9:35).

[c]

8:30 “Ner”: Bu ad Masoretik metinde geçmemektedir (bkz. 9:36).

ç

8:33 “Eşbaal”: 2Sa.2:8'de İş-Boşet diye de bilinir.

[d]

8:34 “Merib-Baal”: Mefiboşet diye de bilinir.

[*]

9:2-3 Ezr.2:70; Neh.7:73

[e]

9:19 “Çadır”, yani “Tapınak”. Aynı ifade 21,23 ayetlerinde de geçmektedir.

[f]

9:41 8:35, bazı Septuaginta ve Vulgata elyazmaları, Süryanice “Ahaz”. Bu ad Masoretik metinde geçmemektedir.

[*]

10:13-14 1Sa.13:8-14; 15:1-24

[*]

10:13-14 Lev.19:31; 20:6; 1Sa.28:7-8

[*]

11:4 Yşu.15:63; Hak.1:21

[g]

11:11 Bazı Septuaginta elyazmaları “Üçler”, Masoretik metin “Otuzlar”.

[h]

11:23 “Beş arşın”: Yaklaşık 2.3 m.

[*]

13:5 1Sa.7:1-2

[*]

13:6 Çık.25:22

ı

13:11 “Peres-Uzza”: “Uzza'nın cezası” anlamına gelir.

[*]

13:14 1Ta.26:4-5

[i]

14:11 “Baal-Perasim”: “Yarıp geçen Efendi” anlamına gelir.

[*]

15:2 Yas.10:8

[*]

15:15 Çık.25:14

[j]

15:21 “Sekiz telli”: İbranice sözcük “Pes perdeli” ya da “Oktavlı” anlamına da gelebilir.

[*]

16:8 Mez.105:1; Yşa.12:4

[*]

16:15-16 Yar.12:7

[*]

16:15-16 Yar.26:3.

[*]

16:17-18 Yar.28:13.

[*]

16:21-22 Yar.20:3-7

[*]

16:29-30 Mez.29:2; 96:8-9

[*]

16:34 2Ta.5:13; 7:3; Ezr.3:11; Mez.100:5; 106:1; 107:1; 118:1; 136:1; Yer.33:11

[*]

16:43 2Sa.6:19-20

[*]

17:11-12 Mez.132:11; Elç.2:30

[*]

17:13 2Sa.17:14; 2Ko.6:18; İbr.1:5; Va.21:7

[*]

18:8 1Kr.7:40-47; 2Ta.4:11-18

[*]

18:12 Mez.60:0

[k]

19:6 “Bin talant”: Yaklaşık 34.5 ton.

[*]

20:1 2Sa.11:1

[l]

20:2 “Ammon Kralı'nın” ya da “Ammon'un ilahı Molek'in*”.

[m]

20:2 “Bir talant”: Yaklaşık 34.5 kg.

[n]

20:3 “Yapılan işlerde çalıştırdı” (bkz. 2Sa.15:31), Masoretik metin “Kesti”.

[*]

20:5 1Sa.17:4-7

[o]

21:25 “Altı yüz şekel”: Yaklaşık 6.9 kg.

[*]

22:7-10 2Sa.7:1-16; 1Ta.17:1-14

ö

22:9 “Süleyman”: İbranice “Barış” sözcüğüyle aynı kökten gelmektedir.

[*]

22:13 Yşu.1:6-9

[p]

22:14 “Yüz bin talant”: Yaklaşık 3450 ton.

[r]

22:14 “Bir milyon talant”: Yaklaşık 34500 ton.

[*]

23:1 1Kr.1:1-40

[*]

23:13 Çık.28:1

[*]

23:26 Yas.10:8

[*]

23:28-32 Say.3:5-9

[*]

24:2 Lev.10:1-2

[*]

24:10 Luk.1:5

[s]

25:9 Septuaginta “Oğulları ve kardeşleriyle birlikte 12 kişi”. Bu tümce Masoretik metinde geçmemektedir.

[*]

26:4-5 2Sa.6:11; 1Ta.13:14; 27:23

[*]

27:23 Yar.15:5; 22:17; 26:4

[*]

27:24 2Sa.24:1-15; 1Ta.21:1-14

[*]

28:2-7 2Sa.7:1-16; 1Ta.17:1-14

[*]

29:1-2 1Ta.22:5

ş

29:4 “Üç bin talant”: Yaklaşık 100 ton.

[t]

29:4 “Yedi bin talant”: Yaklaşık 240 ton.

[u]

29:7 “Beş bin talant”: Yaklaşık 170 ton.

ü

29:7 “On bin darik”: Yaklaşık 85 kg.

[v]

29:7 “On bin talant”: Yaklaşık 345 ton.

[y]

29:7 “On sekiz bin talant”: Yaklaşık 620 ton.

[z]

29:7 “Yüz bin talant”: Yaklaşık 3450 ton.

[*]

29:11 Mat.6:13.

[*]

29:23 1Kr.2:12

[*]

29:27 2Sa.5:4-5; 1Ta.3:4

2.Tarihler

GİRİŞ

1.Tarihler'in devamı olan 2.Tarihler Kral Süleyman'ın yaptığı işleri ve dönemindeki olayları anlatır. Yarovam önderliğindeki kuzey oymakları Kral Süleyman'ın yerine geçen oğlu Rehavam'a karşı ayaklanır ve krallık ikiye bölünür. İ.Ö. 586 yılında Yeruşalim'in düşüşüne ve Babil sürgününe dek olaylar güneydeki Yahuda krallığı etrafında gelişir. Kitap Pers Kralı Koreş'in Yahudiler'in Babil'den Yeruşalim'e dönmelerine izin vermesiyle son bulur.

Ana Hatlar:

1:1-9:31 Süleyman'ın krallığı

a.1:1-17 İlk yıllar

b.2:1-7:10 Tapınak kuruluyor

c.7:11-9:31 Son yıllar

10:1-19 Kuzeydeki oymakların başkaldırışı

11:1-36:12 Yahuda kralları

36:13-21 Yeruşalim'in düşüşü

36:22-23 Pers Kralı Koreş'in duyurusu

1

Süleyman Bilgelik Diliyor

(1Kr.3:4-15)

1Davut oğlu Süleyman krallığını sağlamlaştırdı. Çünkü Tanrısı RAB onunlaydı ve onu çok yüceltti.

2Süleyman bütün İsrailliler'i –binbaşıları, yüzbaşıları, yargıçları, İsrail'in boy başları olan önderleri– çağırttı. 3Sonra bütün toplulukla birlikte Givon'daki tapınma yerine gitti. Çünkü RAB'bin kulu Musa'nın çölde yaptığı Tanrı'yla Buluşma Çadırı oradaydı. 4[*]

Ancak Davut Tanrı'nın Antlaşma Sandığı'nı* Kiryat-Yearim'den getirip Yeruşalim'de hazırladığı çadıra koymuştu. 5[*]

Hur oğlu Uri oğlu Besalel'in yaptığı tunç* sunağı da Givon'da RAB'bin Konutu'nun önüne yerleştirmişti. Süleyman'la topluluk orada RAB'be danıştılar. 6Süleyman RAB'bin önüne, Buluşma Çadırı'nın önündeki tunç sunağa çıkarak üzerinde bin yakmalık sunu* sundu.

7Tanrı o gece Süleyman'a görünüp, “Sana ne vermemi istersin?” diye sordu.

8Süleyman, “Babam Davut'a büyük iyilikler yaptın” diye karşılık verdi, “Beni de onun yerine kral atadın. 9[*]

Ya RAB Tanrı, babam Davut'a verdiğin söz yerine gelsin! Beni yeryüzünün tozu kadar çok olan bir halkın kralı yaptın. 10Şimdi bu halkı yönetebilmem için bana bilgi ve bilgelik ver. Başka türlü senin bu büyük halkını kim yönetebilir!”

11Tanrı Süleyman'a, “Demek yüreğinin dileği bu” dedi, “Zenginlik, mal mülk, onur ya da senden nefret edenlerin ölümünü istemedin, kendin için uzun ömür de istemedin. Bunların yerine seni başına kral yaptığım halkımı yönetmek için bilgi ve bilgelik istedin. 12Sana bilgi ve bilgelik verilecektir. Sana ayrıca öyle bir zenginlik, mal mülk ve onur vereceğim ki, benzeri ne senden önceki krallarda görülmüştür, ne de senden sonrakilerde görülecektir.”

Süleyman'ın Gücü ve Zenginliği

(1Kr.10:26-29; 2Ta.9:25-28)

13Bundan sonra Süleyman Givon'daki tapınma yerinden, Buluşma Çadırı'ndan ayrılıp Yeruşalim'e gitti. İsrail'i oradan yönetti.

14[*]

Kral Süleyman savaş arabalarıyla atlarını topladı. Bin dört yüz savaş arabası, on iki bin atı vardı. Bunların bir kısmını savaş arabaları için ayrılan kentlere, bir kısmını da kendi yanına, Yeruşalim'e yerleştirdi. 15[*]

Krallığı döneminde Yeruşalim'de altın ve gümüş taş değerine düştü. Sedir ağaçları Şefela'daki yabanıl incir ağaçları kadar bollaştı.16[*]

Süleyman'ın atları Mısır ve Keve'den[a]

getirilirdi. Kralın tüccarları atları Keve'den satın alırdı. 17Mısır'dan bir savaş arabası altı yüz[b]

, bir at yüz elli şekel[c]

gümüşe getirilirdi. Bunları bütün Hitit* ve Aram krallarına satarlardı.

2

Tapınağın Yapım Hazırlıkları

(1Kr.5:1-18)

1Süleyman RAB adına bir tapınak, kendisi için de bir saray yaptırmaya karar verdi. 2Yük taşımak için yetmiş bin, dağlarda taş kesmek için seksen bin, bunlara gözcülük etmek için de üç bin altı yüz kişi görevlendirdi. 3Sur Kralı Hiram'a da şu haberi gönderdi: “Babam Davut'un oturması için saray yapılırken kendisine gönderdiğin sedir tomruklarından bana da gönder. 4Tanrım RAB'be adamak üzere, O'nun adına bir tapınak yapıyorum. Bu tapınakta hoş kokulu buhur yakıp adak ekmeklerini* sürekli olarak masaya dizeceğiz. Sabah akşam, her Şabat Günü*, her Yeni Ay ve Tanrımız RAB'bin belirlediği bayramlarda orada yakmalık sunular* sunacağız. İsrail'e bunları sürekli yapması buyruldu.

5“Yapacağım tapınak büyük olacak. Çünkü Tanrımız bütün tanrılardan büyüktür. 6[*]

Ama O'na bir tapınak yapmaya kimin gücü yeter? Çünkü O göklere, göklerin göklerine bile sığmaz. Ben kimim ki O'na bir tapınak yapayım! Ancak önünde buhur yakılabilecek bir yer yapabilirim.

7“Bana bir adam gönder; Yahuda ve Yeruşalim'de babam Davut'un yetiştirdiği ustalarımla çalışsın. Altın, gümüş, tunç* ve demiri işlemede; mor, kırmızı, lacivert kumaş dokumada, oymacılıkta usta olsun.

8“Bana Lübnan'dan sedir, çam, algumç

tomrukları da gönder. Adamlarının oradaki ağaçları kesmekte usta olduklarını biliyorum. Benim adamlarım da seninkilerle birlikte çalışsın. 9Öyle ki, bana çok sayıda tomruk sağlayabilsinler. Çünkü yapacağım tapınak büyük ve görkemli olacak. 10Ağaç kesen adamlarına yirmi bin kor bulgur[d]

, yirmi bin kor arpa[e]

, yirmi bin bat[f]

şarap, yirmi bin bat zeytinyağı vereceğim.”

11Sur Kralı Hiram Süleyman'a mektupla şu yanıtı gönderdi: “RAB halkını sevdiği için, seni onların kralı yaptı.”

12Hiram mektubunu şöyle sürdürdü:

“Yeri göğü yaratan İsrail'in Tanrısı RAB'be övgüler olsun! Kral Davut'a bilge bir oğul verdi; RAB için bir tapınak, kendisi için de bir saray yapacak akıllı ve anlayışlı bir oğul.

13“Sana Huram-Avi adında usta ve akıllı birini gönderiyorum. 14Annesi Danlı, babası Surlu'dur. Altın, gümüş, tunç, demir, taş ve tahta işlemekte; ince keten, mor, lacivert ve kırmızı kumaş dokumakta ustadır. Her türlü oymacılıkta usta olduğu gibi her tasarımı uygulayabilecek yetenektedir. Ustalarınla ve babanın, efendim Davut'un yetiştirdiği ustalarla çalışacak.

15“Efendim, sözünü ettiğin buğday, arpa, zeytinyağı ve şarabı kullarına gönder. 16Biz de sana gereken bütün tomrukları Lübnan'da keser, deniz yoluyla, sallarla Yafa'ya kadar yüzdürürüz. Sonra sen tomrukları alıp Yeruşalim'e götürürsün.”

17Babası Davut'un yaptığı sayımdan sonra, Süleyman da İsrail'de yaşayan bütün yabancılar arasında bir sayım yaptı. Yabancıların sayısı 153 600 kişi olarak belirlendi. 18Bunlardan 70 000'ine yük taşıma, 80 000'ine dağlarda taş kesme, 3 600'üne de işçileri çalıştırma görevi verildi.

3

Tapınağın Yapılışı

(1Kr.6:1-29; 7:21)

1Süleyman bundan sonra RAB'bin Yeruşalim'de babası Davut'a göründüğü Moriya Dağı'nda RAB'bin Tapınağı'nı yaptırmaya başladı. Yevuslu Ornan'ın olan bu harman yerini Davut sağlamıştı. 2Süleyman krallığının dördüncü yılının ikinci ayının* ikinci gününde yapıyı başlattı. 3Tanrı'nın Tapınağı için attığı temel, eski ölçülere göre altmış arşın[g]

uzunluğunda, yirmi arşın[h]

genişliğindeydi. 4Tapınağın ön cephesini boydan boya kaplayan eyvanının genişliği yirmi arşın, yüksekliği yüz yirmi arşındıı

. Süleyman iç duvarları saf altınla kaplattı. 5Ana bölümün duvarlarını da önce çam tahtasıyla, sonra saf altınla kaplattı; hurma ağacı ve zincir motifleriyle süsletti. 6Tapınağı değerli taşlarla bezetti. Kullanılan altın Parvayim'den getirilmişti. 7Kirişleri, kapı eşiklerini, duvarlarla kapıları altınla kaplattı. Duvarlara Keruvlar* oydurdu.

8[*]

En Kutsal Yer'i* yaptı: Uzunluğu tapınağın genişliğine eşitti; uzunluğu da genişliği de yirmişer arşındı[i]

. En Kutsal Yer'in iç duvarlarını altı yüz talant[j]

saf altınla kaplattı. 9Altın çivilerin ağırlığı elli şekeldi[k]

. Süleyman yukarı odaları da altınla kaplattı.

10[*]

En Kutsal Yer'de iki Keruv heykeli yaptırarak altınla kaplattı. 11Keruvlar'ın kanatlarının uzunluğu yirmi arşındı. Keruvlar'dan birinin kanadı beş arşındı[l]

ve tapınağın duvarına erişiyordu. Öbür kanat da beş arşındı ve öteki Keruv'un kanadına değiyordu. 12Aynı şekilde öteki Keruv'un da kanadı beş arşındı ve tapınağın duvarına erişiyordu. Öbür kanat da beş arşındı ve birinci Keruv'un kanadına değiyordu. 13Ayakta duran ve açılmış kanatlarının uzunluğu yirmi arşın olan Keruvlar'ın yüzü ana bölüme bakıyordu.

14[*]

En Kutsal Yer'in perdesi lacivert, mor, kırmızı kumaştan ve ince ketenden yapılmıştı. Üzerinde Keruv işlemeleri vardı.

15Süleyman otuz beşer arşın[m]

yüksekliğinde iki sütun yaptırıp tapınağın önüne diktirdi. Sütun başlıkları beşer arşın yüksekliğindeydi. 16Gerdanlığa benzer[n]

zincirler yaptırarak sütunların üzerine koydurdu. Yüz nar motifi yaptırıp zincirlere taktırdı. 17Sütunları tapınağın önüne diktirip sağdakine Yakin[o]

, soldakine Boazö

adını verdi.

4

Tapınağın Eşyaları

(1Kr.7:23-51)

1[*]

Süleyman tunçtan* bir sunak yaptırdı. Sunağın eniyle uzunluğu yirmişer arşın[p]

, yüksekliği on arşındı[r]

. 2Dökme tunçtan on arşın çapında, beş arşın[s]

derinliğinde, çevresi otuz arşınş

yuvarlak bir havuz yaptırdı. 3Havuzun dışı boğa kabartmalarıyla kuşatılmıştı. Her arşında[t]

onar tane olan bu kabartmalar iki sıra halindeydi ve gövdeyle birlikte dökülmüştü. 4Havuz üçü kuzeye, üçü batıya, üçü güneye, üçü de doğuya bakan on iki boğa heykeli üzerine oturtulmuştu. Boğaların sağrıları içe dönüktü. 5Havuzun çeperi dört parmak kalınlığındaydı; kenarları kâse kenarlarını, nilüferleri andırıyordu. Üç bin bat[u]

su alıyordu.

6[*]

Süleyman yıkama işleri için on kazan yaptırdı. Beşini sunağın güneyine, beşini kuzeyine yerleştirdi. Yakmalık sunuların* parçaları bunlarda yıkanırdı. Havuz ise kâhinlerin* yıkanması içindi.

7[*]

Süleyman tanıma uygun biçimde yaptırdığı on altın kandilliği tapınağın içine, beşi sağda, beşi solda olmak üzere yerleştirdi. 8[*]

Yaptırdığı on masanın beşini de tapınağın sağına, beşini soluna yerleştirdi. Ayrıca yüz altın çanak yaptırdı.

9Kâhinlerin avlusunu, büyük avluyla kapılarını yaptırdı. Kapıları tunçla kaplattı. 10Havuzu ise tapınağın güneydoğu köşesine yerleştirdi.

11Hiram kovalar, kürekler, çanaklar yaptı. Böylece Kral Süleyman için üstlenmiş olduğu Tanrı'nın Tapınağı'yla ilgili işleri tamamlamış oldu:

12İki sütun ve iki yuvarlak sütun başlığı, bu başlıkları süsleyen iki örgülü ağ,

13Sütunların yuvarlak başlıklarını süsleyen iki örgülü ağın üzerini ikişer sıra halinde süsleyen dört yüz nar motifi,

14On kazan ve ayaklıkları,

15Havuz ve havuzu taşıyan on iki boğa heykeli,

16Kovalar, kürekler, büyük çatallar.

Huram-Avi'nin Kral Süleyman için RAB'bin Tapınağı'na yaptığı bütün eşyalar parlak tunçtandı.

17Kral bunları Şeria Ovası'nda, Sukkot ile Seredata arasındaki killi topraklarda döktürmüştü. 18Süleyman'ın yaptırdığı eşyalar o kadar çoktu ki, kullanılan tuncun hesabı tutulmadı.

19Süleyman'ın Tanrı'nın Tapınağı için yaptırdığı altın eşyalar şunlardı:

Altın sunak ve ekmeklerin Tanrı'nın huzuruna konduğu masalar,

20İç odanın önüne yerleştirilen ve kurala uygun olarak yakılan saf altından kandilliklerle kandilleri,

21Çiçek süslemeleri, kandiller, maşalar. –Bunlar saf altındandı.–

22Saf altın fitil maşaları, çanaklar, tabaklar, buhurdanlar ve tapınağın altın kapıları. En Kutsal Yer'in* ve ana bölümün kapıları da altındandı.

5

1[*]

RAB'bin Tapınağı'nın yapımı tamamlanınca Süleyman, babası Davut'un adadığı altın, gümüş ve öbür eşyaları getirip Tanrı'nın Tapınağı'nın hazine odalarına yerleştirdi.

Antlaşma Sandığı'nın Tapınağa Getirilmesi

(1Kr.8:1-11)

2[*]

Süleyman RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı* Davut Kenti olan Siyon'dan getirmek üzere İsrail halkının ileri gelenleriyle bütün oymak ve boy başlarını Yeruşalim'e çağırdı. 3Hepsi yedinci aydaki* bayramda kralın önünde toplandı. 4İsrail'in bütün ileri gelenleri toplanınca, Levililer Antlaşma Sandığı'nı yerden kaldırdılar. 5Sandığı, Buluşma Çadırı'nı ve çadırdaki bütün kutsal eşyaları Levili kâhinler tapınağa taşıdılar. 6Kral Süleyman ve bütün İsrail topluluğu Antlaşma Sandığı'nın önünde sayısız davar ve sığır kurban etti.

7Kâhinler RAB'bin Antlaşma Sandığı'nı tapınağın iç odasına, En Kutsal Yer'e* taşıyıp Keruvlar'ın* kanatlarının altına yerleştirdiler. 8Keruvlar'ın kanatları sandığın konduğu yerin üstüne kadar uzanıyor ve sandığı da, sırıklarını da örtüyordu.9Sırıklar öyle uzundu ki, uçları iç odanın önünden görünüyordu. Ancak dışarıdan görünmüyordu. Bunlar hâlâ oradadır.10[*]

Sandığın içinde Musa'nın Horev Dağı'nda koyduğu iki levhadan başka bir şey yoktu. Bunlar Mısır'dan çıkışlarında RAB'bin İsrailliler'le yaptığı antlaşmanın levhalarıydı.

11Kâhinler Kutsal Yer'den* çıktılar. Orada bulunan kâhinlerin hepsi, bölüklerinin sırasını beklemeden, kendilerini kutsamışlardı. 12Bütün Levili ezgiciler –Asaf, Heman, Yedutun, oğullarıyla kardeşleri– zillerle, çenk ve lirlerle, ince keten kuşanmış olarak sunağın doğusunda yerlerini almışlardı. Borazan çalan yüz yirmi kâhin onlara eşlik ediyordu.13[*]

graph-definition>

*

Borazan çalanlarla ezgiciler tek ses halinde RAB'be şükredip övgüler sunmaya başladılar. Borazan, zil ve çalgıların eşliğinde seslerini yükselterek RAB'bi şöyle övdüler:

“RAB iyidir;

Sevgisi sonsuza dek kalıcıdır.”

O anda RAB'bin Tapınağı'nı bir bulut doldurdu. 14Bu bulut yüzünden kâhinler görevlerini sürdüremediler. Çünkü RAB Tanrı'nın görkemi tapınağı doldurmuştu.

6

Süleyman'ın Halka Verdiği Söylev

(1Kr.8:12-21)

1O zaman Süleyman şöyle dedi:

“Ya RAB, karanlık bulutlarda otururum demiştin. 2Senin için görkemli bir tapınak, sonsuza dek yaşayacağın bir konut yaptım.”

3Kral ayakta duran bütün İsrail topluluğuna dönerek onları kutsadıktan sonra 4[*]

şöyle dedi: “Babam Davut'a verdiği sözü tutan İsrail'in Tanrısı RAB'be övgüler olsun! RAB demişti ki, 5‘Halkımı Mısır'dan çıkardığım günden bu yana, içinde bulunacağımü

bir tapınak yaptırmak için İsrail oymaklarına ait kentlerden hiçbirini seçmedim. İçlerinden halkım İsrail'i yönetecek birini de seçmedim. 6Ancak adımın içinde bulunacağı yer olarak Yeruşalim'i, halkım İsrail'i yönetmesi için Davut'u seçtim.’

7“Babam Davut İsrail'in Tanrısı RAB'bin adına bir tapınak yapmayı yürekten istiyordu. 8Ama RAB, babam Davut'a, ‘Adıma bir tapınak yapmayı yürekten istemen iyi bir şey’ dedi, 9‘Ne var ki, adıma yapılacak bu tapınağı sen değil, öz oğlun yapacak.’

10“RAB verdiği sözü yerine getirdi. RAB'bin sözü uyarınca, babam Davut'tan sonra İsrail tahtına ben geçtim ve İsrail'in Tanrısı RAB'bin adına tapınağı ben yaptırdım. 11Ayrıca RAB'bin İsrail halkıyla yaptığı antlaşmanın içinde korunduğu sandığı oraya yerleştirdim.”

Süleyman'ın Duası

(1Kr.8:22-53; Mez.132:8-10)

12Süleyman RAB'bin sunağının önünde, İsrail topluluğunun karşısında durup ellerini göklere açtı. 13Beş arşın[v]

uzunluğunda, beş arşın eninde, üç arşın[y]

yüksekliğinde tunç* bir kürsü yaptırıp avlunun ortasına kurdurmuştu. Bu kürsünün üstünde durdu, İsrail topluluğunun önünde diz çöküp ellerini göklere açtı. 14“Ya RAB, İsrail'in Tanrısı, yerde ve gökte sana benzer başka tanrı yoktur” dedi, “Bütün yürekleriyle yolunu izleyen kullarınla yaptığın antlaşmaya bağlı kalırsın. 15Ağzınla kulun babam Davut'a verdiğin sözü bugün ellerinle yerine getirdin.

16[*]

“Şimdi, ya RAB, İsrail'in Tanrısı, kulun babam Davut'a verdiğin öbür sözü de tutmanı istiyorum. Ona, ‘Senin soyundan İsrail tahtına oturacakların ardı arkası kesilmeyecektir; yeter ki, çocukların yasam uyarınca önümde senin gibi dikkatle yürüsünler’ demiştin. 17Ya RAB, İsrail'in Tanrısı, şimdi kulun Davut'a verdiğin sözü yerine getirmeni istiyorum.

18[*]

“Tanrı gerçekten yeryüzünde, insanlar arasında yaşar mı? Sen göklere, göklerin göklerine bile sığmazsın. Benim yaptığım bu tapınak ne ki! 19Ya RAB Tanrım, kulunun ettiği duayı, yalvarışı işit; duasına ve yakarışına kulak ver.20[*]

Gözlerin gece gündüz, ‘Adımı oraya yerleştireceğim!’ dediğin bu tapınağın üzerinde olsun. Kulunun buraya yönelerek ettiği duayı işit. 21Buraya yönelerek dua eden kulunun ve halkın İsrail'in yakarışını işit. Göklerden, oturduğun yerden kulak ver; duyunca bağışla.

22“Biri komşusuna karşı günah işleyip ant içmek zorunda kaldığında, gelip bu tapınakta, senin sunağının önünde ant içerse, 23göklerden kulak ver ve gereğini yap. Suçluya karşılığını vererek, suçsuzu haklı çıkararak kullarını yargıla.

24“Sana karşı günah işlediği için düşmanlarına yenik düşen halkın İsrail yine sana döner, adını anar, bu tapınakta dua edip yakararak önüne çıkarsa, 25göklerden kulak ver, halkın İsrail'in günahını bağışla. Onları kendilerine ve atalarına verdiğin ülkeye yine kavuştur.

26“Halkın sana karşı günah işlediği için gökler kapanıp yağmur yağmazsa, sıkıntıya düşen halkın buraya yönelip dua eder, adını anar ve günahlarından dönerse, 27göklerden kulak ver; kullarının, halkın İsrail'in günahlarını bağışla. Onlara doğru yolda yürümeyi öğret, halkına mülk olarak verdiğin ülkene yağmurlarını gönder.

28“Ülkeyi kıtlık, salgın hastalık, samyeli, küf, tırtıl ya da çekirgeler kavurduğunda, düşmanlar kentlerden birinde halkını kuşattığında, herhangi bir felaket ya da hastalık ortalığı sardığında, 29halkından bir kişi ya da bütün halkın İsrail başına gelen felaketi, acıyı kavrar, dua edip yakararak ellerini bu tapınağa doğru açarsa, 30göklerden, oturduğun yerden kulak ver ve bağışla. İnsanların yüreklerini yalnızca sen bilirsin. Onlara yaptıklarına göre davran ki, 31atalarımıza verdiğin bu ülkede yaşadıkları sürece senden korksunlar ve senin yolunda yürüsünler.

32“Halkın İsrail'den olmayan, ama senin yüce adını, gücünü, kudretini duyup uzak ülkelerden gelen yabancılar bu tapınağa gelip dua ederlerse, 33göklerden, oturduğun yerden kulak ver, yalvarışlarını yanıtla. Öyle ki, dünyanın bütün ulusları, halkın İsrail gibi, adını bilsin, senden korksun ve yaptırdığım bu tapınağın sana ait olduğunu[z]

öğrensin.

34“Halkın, düşmanlarına karşı gösterdiğin yoldan savaşa giderken sana, seçtiğin bu kente ve adına yaptırdığım bu tapınağa yönelip dua ederse, 35dualarına, yakarışlarına göklerden kulak ver ve onları kurtar.

36“Sana karşı günah işlediklerinde –günah işlemeyen tek kişi yoktur– öfkelenip onları yakın ya da uzak bir ülkeye tutsak olarak götürecek düşmanlarının eline teslim edersen, 37onlar da tutsak oldukları ülkede pişmanlık duyup günahlarından döner, ‘Günah işledik, yoldan sapıp kötülük yaptık’ diyerek sana yakarırlarsa, 38tutsak oldukları ülkede candan ve yürekten sana dönerlerse, atalarına verdiğin ülkelerine, seçtiğin kente ve adına yaptırdığım tapınağa yönelip dua ederlerse, 39göklerden, oturduğun yerden dualarına, yakarışlarına kulak ver, onları kurtar. Sana karşı günah işlemiş olan halkını bağışla.

40“Şimdi, ey Tanrım, bizi gör ve burada edilen duaya kulak ver.

41“Çık, ya RAB Tanrı, yaşayacağın yere,

Gücünü simgeleyen Sandık'la birlikte.

Ya RAB Tanrı, kâhinlerin kurtuluşu kuşansın,

Sadık kulların iyiliklerinle sevinsinler.

42Ya RAB Tanrı, meshettiğin* krala yüz çevirme.

Kulun Davut'a yaptığın iyilikleri anımsa[a]

.”

7

Tapınağın Adanması

(1Kr.8:62-66)

1[*]

Süleyman duasını bitirince, gökten ateş yağdı; yakmalık sunularla* kurbanları yiyip bitirdi. RAB'bin görkemi tapınağı doldurdu. 2RAB'bin Tapınağı O'nun görkemiyle dolunca kâhinler tapınağa giremediler. 3[*]

Gökten yağan ateşi ve tapınağın üzerindeki RAB'bin görkemini gören İsrailliler avluda yüzüstü yere kapandılar; RAB'be tapınarak O'nu övdüler:

“RAB iyidir;

Sevgisi sonsuza dek kalıcıdır.”

4Kral ve bütün halk RAB'bin önünde kurban kestiler. 5Kral Süleyman yirmi iki bin sığır, yüz yirmi bin davar kurban etti. Böylece kral ve halk Tanrı'nın Tapınağı'nı adamış oldular. 6Kâhinler yerlerini almışlardı. Kral Davut'un RAB'bi övmek için yaptırdığı ve “RAB'bin sevgisi sonsuza dek kalıcıdır” diyerek överken kullandığı çalgıları alan Levililer de yerlerini almıştı. Levililer'in karşısında duran kâhinler borazanlarını çalıyorlardı. Bu sırada bütün İsrailliler ayakta duruyordu. 7Süleyman RAB'bin Tapınağı'nın önündeki avlunun orta kısmını kutsadı. Yakmalık sunularla esenlik sunularının* yağlı parçalarını orada sundu. Çünkü yaptırdığı tunç* sunak yakmalık sunuları, tahıl sunularını* ve yağlı parçaları almadı.

8Süleyman, Levo-Hamat'tan Mısır Vadisi'ne kadar her yerden gelen İsrailliler'in oluşturduğu çok büyük bir toplulukla birlikte bayramı yedi gün kutladı. 9Sekizinci gün kutsal bir toplantı yaptılar. Sunağı adamaya yedi gün, bayramı kutlamaya da yedi gün ayırdılar. 10Kral yedinci ayın* yirmi üçüncü günü halkı evlerine gönderdi. RAB'bin, Davut, Süleyman ve halkı İsrail için yapmış olduğu iyilikten dolayı hepsi mutluydu, sevinçle coşuyordu.

Rab Süleyman'a Yine Görünüyor

(1Kr.9:1-9)

11Süleyman RAB'bin Tapınağı'nı, sarayı ve RAB'bin Tapınağı'yla kendi sarayında yapmayı istediği bütün işleri başarıyla bitirince, 12RAB geceleyin ona görünerek şöyle dedi: “Duanı duydum. Burayı kendime kurban sunulan tapınak olarak seçtim.

13“Yağmur yağmasın diye göğü kapadığımda, toprağın ürününü yiyip bitirmesi için çekirgelere buyruk verdiğimde ya da halkımın arasına salgın hastalık gönderdiğimde, 14adımla çağrılan halkım alçakgönüllülüğü takınır, bana yönelip dua eder, kötü yollarından dönerse, gökten onları duyacağım, günahlarını bağışlayıp ülkelerini sağlığa kavuşturacağım. 15Gözlerim burada edilen duaya açık, kulaklarım işitici olacak. 16Adım sürekli orada bulunsun diye bu tapınağı seçip kutsal kıldım. Gözlerim onun üstünde, yüreğim her zaman orada olacaktır. 17Sana gelince, baban Davut'un yaptığı gibi yollarımı izler, buyurduğum her şeyi yapar, kurallarıma ve ilkelerime uyarsan, 18[*]

baban Davut'la, ‘İsrail tahtından senin soyunun ardı arkası kesilmeyecektir’ diye yaptığım antlaşmaya bağlı kalıp krallığını pekiştireceğim.

19“Ama siz yollarımdan sapar, kurallarımı, buyruklarımı bırakır, gidip başka ilahlara kulluk eder, taparsanız, 20size verdiğim ülkeden sizi söküp atacağım, adıma kutsal kıldığım bu tapınağı terk edeceğim; burayı bütün ulusların aşağılayıp alay ettiği bir yer durumuna getireceğim. 21Bu gösterişli tapınağın önünden geçenler hayretle, ‘RAB bu ülkeyi ve tapınağı neden bu duruma getirdi?’ diye soracaklar. 22Ve diyecekler ki, ‘İsrail halkı, atalarını Mısır'dan çıkaran Tanrıları RAB'bi terk etti; başka ilahların ardından gitti, onlara tapıp kulluk etti. RAB bu yüzden bu kötülükleri başlarına getirdi.’ ”

8

Süleyman'ın Öbür Etkinlikleri

(1Kr.9:10-28)

1Süleyman RAB'bin Tapınağı'yla kendi sarayını yirmi yılda bitirdi. 2Sonra Hiram'ın kendisine verdiği kentleri onarıp İsrailliler'in buralara yerleşmesini sağladı. 3Ardından Hamat-Sova üzerine yürüyerek orayı ele geçirdi. 4Çölde Tadmor Kenti'ni onardı. Hama yöresinde yaptırdığı bütün ambarlı kentlerin yapımını bitirdi. 5Yukarı ve Aşağı Beythoron'u yeniden kurup çevrelerini surlarla, sürgülü kapılarla sağlamlaştırdı. 6Baalat'ı ve yönetimindeki bütün ambarlı kentleri, savaş arabalarıyla atların bulunduğu kentleri de onarıp güçlendirdi. Böylece Yeruşalim'de, Lübnan'da, yönetimi altındaki bütün topraklarda her istediğini yaptırmış oldu.

7İsrail halkından olmayan Hititler*, Amorlular, Perizliler, Hivliler ve Yevuslular'dan artakalanlara gelince, 8Süleyman İsrail halkının yok etmediği bu insanların soyundan gelip ülkede kalanları angaryaya koştu. Bu durum bugün de sürüyor.9Ancak İsrail halkından hiç kimseye kölelik yaptırmadı. Onlar savaşçı, birlik komutanı, savaş arabalarıyla atlıların komutanı olarak görev yaptılar. 10Kral Süleyman adına halkı denetleyen iki yüz elli görevli de İsrail halkındandı.

11Süleyman, “Karım İsrail Kralı Davut'un sarayında kalmamalı. Çünkü RAB'bin Antlaşma Sandığı'nın* girdiği yerler kutsaldır” diyerek firavunun kızını Davut Kenti'nden kendisi için yaptırdığı saraya getirtti.

12Tapınağın eyvanının önünde, yaptırdığı sunakta RAB'be yakmalık sunular* sundu. 13[*]

Şabat Günü*, Yeni Ay, yılın üç bayramı –Mayasız Ekmek, Haftalar ve Çardak bayramları*– için Musa'nın buyurduğu sunuları günü gününe sundu.14Babası Davut'un koyduğu kural uyarınca, kâhin bölüklerine ayrı ayrı görevler verdi. Levililer'i Tanrı'yı övme ve her günün gerektirdiği işlerde kâhinlere yardım etme görevine atadı. Kapı nöbetçilerini de bölüklerine göre değişik kapılarda görevlendirdi. Çünkü Tanrı adamı Davut böyle buyurmuştu. 15Bunlar, hazine odalarına ilişkin konular dahil, hiçbir konuda kralın kâhinlerle Levililer'e verdiği buyruklardan ayrılmadılar.

16RAB'bin Tapınağı'nın temelinin atıldığı günden bitimine dek Süleyman'ın yapmak istediği her iş yerine getirildi. Böylece RAB'bin Tapınağı'nın yapımı tamamlanmış oldu.

17Bundan sonra Süleyman Esyon-Gever'e, Edom kıyısındaki Eylat'a gitti. 18Hiram ona denizi bilen gemiciler ve kendi görevlileri aracılığıyla gemiler gönderdi. Kral Süleyman'ın adamlarıyla birlikte Ofir'e giden bu gemiciler, dört yüz elli talant[b]

altın getirdiler.

9

Saba Kraliçesi Süleyman'ı Ziyaret Ediyor

(1Kr.10:1-13)

1[*]

Saba Kraliçesi, Süleyman'ın ününü duyunca, onu çetin sorularla sınamak için Yeruşalim'e geldi. Çeşitli baharat, çok miktarda altın ve değerli taşlarla yüklü büyük bir kervan eşliğinde gelen kraliçe, aklından geçen her şeyi Süleyman'la konuştu. 2Süleyman onun bütün sorularına karşılık verdi. Kralın ona yanıt bulmakta güçlük çektiği hiçbir konu olmadı. 3-4Süleyman'ın bilgeliğini, yaptırdığı sarayı, sofrasının zenginliğini, görevlilerinin oturup kalkışını, hizmetkârlarının ve sakilerinin özel giysileriyle yaptığı hizmeti, RAB'bin Tapınağı'nda sunduğu yakmalık sunuları* gören Saba Kraliçesi hayranlık içinde kaldı.

5Krala, “Ülkemdeyken, yaptıklarınla ve bilgeliğinle ilgili duyduklarım doğruymuş” dedi, 6“Ama gelip kendi gözlerimle görünceye dek anlatılanlara inanmamıştım. Büyük bilgeliğinin yarısı bile bana anlatılmadı. Duyduklarımdan daha üstünsün. 7Ne mutlu adamlarına! Ne mutlu sana hizmet eden görevlilere! Çünkü sürekli bilgeliğine tanık oluyorlar.8Senden hoşnut kalan, adına egemenlik sürmen için seni tahta oturtan Tanrın RAB'be övgüler olsun! Tanrın İsrail'i sevdiği, sonsuza dek korumak istediği için, adaleti ve doğruluğu sağlaman için seni İsrail'e kral yaptı.”

9Saba Kraliçesi krala 120 talant[c]

altın, çok büyük miktarda baharat ve değerli taşlar armağan etti. Krala armağan ettiği baharatın benzeri yoktu.

10Bu arada Hiram'ın adamlarıyla Süleyman'ın adamları Ofir'den altın, algumç

kerestesiyle değerli taşlar getirdiler. 11Kral, RAB'bin Tapınağı'yla sarayın basamaklarını, çalgıcıların lirleriyle çenklerini bu algum kerestesinden yaptırdı. Yahuda bölgesinde daha önce böylesi görülmemişti.

12Kral Süleyman Saba Kraliçesi'nin her isteğini, her dileğini yerine getirdi. Kraliçenin kendisine getirdiklerinden daha fazlasını ona verdi. Bundan sonra kraliçe adamlarıyla birlikte oradan ayrılıp kendi ülkesine döndü.

Kral Süleyman'ın Zenginliği

(1Kr.10:14-29; 2Ta.1:14-17)

13Süleyman'a bir yılda gelen altının miktarı 666 talantı[d]

buluyordu. 14Tüccarların ve alım satımla uğraşanların getirdiği altın bunun dışındaydı. Arabistan'ın bütün krallarıyla İsrail valileri de Süleyman'a altın, gümüş getiriyorlardı.

15Kral Süleyman dövme altından her biri altı yüz şekel[e]

ağırlığında iki yüz büyük kalkan yaptırdı. 16Ayrıca her biri üç yüz şekel[f]

ağırlığında dövme altından üç yüz küçük kalkan yaptırdı. Kral bu kalkanları Lübnan Ormanı adındaki saraya koydu.

17Kral fildişinden büyük bir taht yaptırıp saf altınla kaplattı. 18Tahtın altı basamağı, bir de altın ayak taburesi vardı. Bunlar tahta bağlıydı. Oturulan yerin iki yanında kollar, her kolun yanında birer aslan heykeli bulunuyordu. 19Altı basamağın iki yanında on iki aslan heykeli vardı. Hiçbir krallıkta böylesi yapılmamıştı. 20Kral Süleyman'ın kadehleriyle Lübnan Ormanı adındaki sarayın bütün eşyaları saf altından yapılmış, hiç gümüş kullanılmamıştı. Çünkü Süleyman'ın döneminde gümüşün değeri yoktu. 21Kralın gemileri Hiram'ın adamlarının yönetiminde Tarşiş'e[g]

giderdi. Bu gemiler üç yılda bir altın, gümüş, fildişi ve türlü maymunlarla[h]

yüklü olarak dönerlerdi.

22Kral Süleyman dünyanın bütün krallarından daha zengin, daha bilgeydi. 23Tanrı'nın Süleyman'a verdiği bilgeliği dinlemek için dünyanın bütün kralları onu görmek isterlerdi. 24Onu görmeye gelenler her yıl armağan olarak altın ve gümüş eşya, giysi, silah, baharat, at, katır getirirlerdi.

25[*]

Süleyman'ın atlarla savaş arabaları için dört bin ahırı, on iki bin atlısı vardı. Bunların bir kısmını savaş arabaları için ayrılan kentlere, bir kısmını da kendi yanına, Yeruşalim'e yerleştirdi. 26[*]

Fırat Irmağı'ndan Filist bölgesine, oradan da Mısır sınırına dek uzanan bölgedeki bütün krallara egemendi. 27[*]

Onun krallığı döneminde Yeruşalim'de gümüş taş değerine düştü. Sedir ağaçları Şefela'daki yabanıl incir ağaçları kadar bollaştı. 28[*]

Süleyman'ın atları Mısır'dan ve bütün öbür ülkelerden getirilirdi.

Süleyman'ın Ölümü

(1Kr.11:41-43)

29Süleyman'ın yaptığı öbür işler, başından sonuna dek, Peygamber Natan'ın tarihinde, Şilolu Ahiya'nın peygamberlik yazılarında ve Bilici* İddo'nun Nevat oğlu Yarovam'a ilişkin görümlerinde yazılıdır. 30Süleyman kırk yıl süreyle bütün İsrail'i Yeruşalim'den yönetti. 31Süleyman ölüp atalarına kavuşunca babası Davut'un Kenti'nde gömüldü. Yerine oğlu Rehavam kral oldu.

10

İsrailliler Rehavam'a Başkaldırıyor

(1Kr.12:1-20)

1Rehavam Şekem'e gitti. Çünkü bütün İsrailliler kendisini kral ilan etmek için orada toplanmışlardı. 2Kral Süleyman'dan kaçıp Mısır'a yerleşen Nevat oğlu Yarovam bunu duyunca Mısır'dan döndü. 3İsrailliler Yarovam'ı çağırttılar. Birlikte gidip Rehavam'a şöyle dediler: 4“Baban üzerimize ağır bir boyunduruk koydu. Ama babanın üzerimize yüklediği ağır yükü ve boyunduruğu hafifletirsen sana kul köle oluruz.”

5Rehavam, “Üç gün sonra yine gelin” yanıtını verince halk yanından ayrıldı.

6Kral Rehavam, babası Süleyman'a sağlığında danışmanlık yapan ileri gelenlere, “Bu halka nasıl yanıt vermemi öğütlersiniz?” diye sordu.

7İleri gelenler, “Halka iyi davranır, onları hoşnut eder, olumlu yanıt verirsen, sana her zaman kul köle olurlar” diye karşılık verdiler.

8Ne var ki, Rehavam ileri gelenlerin öğüdünü reddederek birlikte büyüdüğü genç görevlilerine danıştı: 9“Siz ne yapmamı öğütlersiniz? ‘Babanın üzerimize koyduğu boyunduruğu hafiflet’ diyen bu halka nasıl bir yanıt verelim?”

10Birlikte büyüdüğü gençler ona şu karşılığı verdiler: “Sana, ‘Babanın üzerimize koyduğu boyunduruğu hafiflet’ diyen halka de ki, ‘Benim küçük parmağım, babamın belinden daha kalındır. 11Babam size ağır bir boyunduruk yüklediyse, ben boyunduruğunuzu daha da ağırlaştıracağım. Babam sizi kırbaçla yola getirdiyse, ben sizi akreplerle yola getireceğim.’ ”

12Yarovam'la bütün halk, kralın, “Üç gün sonra yine gelin” sözü üzerine, üçüncü gün Rehavam'ın yanına geldiler. 13-14İleri gelenlerin öğüdünü reddeden Kral Rehavam, gençlerin öğüdüne uyarak halka sert bir yanıt verdi: “Babamın size yüklediği boyunduruğu ben daha da ağırlaştıracağım. Babam sizi kırbaçla yola getirdiyse, ben sizi akreplerle yola getireceğim.” 15Kral halkı dinlemedi. Bu Tanrı'dandı. Çünkü Şilolu Ahiya aracılığıyla Nevat oğlu Yarovam'a verdiği sözü yerine getirmek için RAB bu olayı düzenlemişti.

16[*]

Kralın kendilerini dinlemediğini görünce, bütün İsrailliler,

“İşay oğlu Davut'la ne ilgimiz,

Ne de payımız var!” diye bağırdılar,

“Ey İsrail halkı, haydi evimize dönelim!

Davut'un soyu başının çaresine baksın.”

Böylece herkes evine döndü.

17Rehavam da yalnızca Yahuda kentlerinde yaşayan İsrailliler'e krallık yapmaya başladı.

18İsrailliler Kral Rehavam'ın gönderdiği angaryacıbaşı Hadoram'ı taşa tutup öldürdüler. Bunun üzerine Kral Rehavam savaş arabasına atlayıp Yeruşalim'e kaçtı. 19İsrail halkı, Davut soyundan gelenlere hep başkaldırdı.

11

Şemaya'nın Peygamberliği

(1Kr.12:21-24)

1Rehavam Yeruşalim'e varınca, İsrailliler'le savaşıp onları yeniden egemenliği altına almak amacıyla Yahuda ve Benyamin oymaklarından yüz seksen bin seçkin savaşçı topladı.

2Bu arada RAB, Tanrı adamı Şemaya'ya şöyle seslendi: 3“Süleyman oğlu Yahuda Kralı Rehavam'a, Yahuda ve Benyamin bölgesinde yaşayan bütün İsrailliler'e şunu söyle: 4‘RAB diyor ki, İsrailli kardeşlerinize saldırmayın, onlarla savaşmayın. Herkes evine dönsün! Çünkü bu olayı ben düzenledim.’ ” RAB'bin bu sözlerini duyan halk Yarovam'a karşı savaşmaktan vazgeçti.

Rehavam Yahuda'yı Güçlendiriyor

5Rehavam Yeruşalim'de yaşadı ve savunma amacıyla Yahuda'daki şu kentleri onardı: 6Beytlehem, Etam, Tekoa,7Beytsur, Soko, Adullam, 8Gat, Mareşa, Zif, 9Adorayim, Lakiş, Azeka, 10Sora, Ayalon, Hevron. Bunlar Yahuda ve Benyamin bölgesinde surlu kentlerdi. 11Rehavam bu kentlerin surlarını güçlendirerek buralara komutanlar atadı; yiyecek, zeytinyağı, şarap depoladı. 12Her kent için kalkanlar, mızraklar sağladı. Kentleri iyice güçlendirdi. Böylece Yahuda ve Benyamin bölgeleri onun denetimi altında kaldı.

13İsrail'in her bölgesinden kâhinlerle Levililer Rehavam'dan yana geçtiler. 14Levililer otlaklarını, mallarını bırakıp Yahuda ve Yeruşalim'e gelmişlerdi. Çünkü Yarovam'la oğulları onları RAB'bin kâhinliğinden uzaklaştırmıştı. 15[*]

graph-definition>

*

Yarovam tapınma yerleri ve yaptırdığı teke ve buzağı biçimindeki putlar için kâhinler atamıştı. 16İsrail'in her oymağından RAB'be, İsrail'in Tanrısı'na yönelmeye yürekten kararlı olanlar ise, atalarının Tanrısı RAB'be kurban sunmak için kâhinlerle Levililer'in ardından Yeruşalim'e geldiler. 17Üç yıl Davut'la Süleyman'ın izinde yürüyen bu kişiler, Süleyman oğlu Rehavam'ı destekleyerek Yahuda Krallığı'nı güçlendirdiler.

Rehavam'ın Ailesi

18Rehavam Davut oğlu Yerimot'un kızı Mahalat'la evlendi. Mahalat'ın annesi Avihayil, İşay oğlu Eliav'ın kızıydı.19Mahalat Rehavam'a şu oğulları doğurdu: Yeuş, Şemarya, Zaham. 20Rehavam Mahalat'tan sonra Avşalom'un kızı Maaka ile evlendi. Maaka ona Aviya'yı, Attay'ı, Ziza'yı, Şelomit'i doğurdu. 21Rehavam Avşalom'un kızı Maaka'yı öbür eşleriyle cariyelerinin hepsinden daha çok severdi. Rehavam'ın on sekiz karısı, altmış cariyesi vardı. Bunlardan yirmi sekiz erkek, altmış kız çocuğu oldu.

22Rehavam Maaka'dan doğan Aviya'yı kral yapmak amacıyla onu kardeşleri arasında önder ve tahta geçecek aday atadı. 23Bilgece davranarak oğullarının bazılarını Yahuda ve Benyamin topraklarına, surlu kentlere dağıttı. Onlara bol yiyecek sağladı ve birçok kadınla evlendirdi.

12

Şişak Yeruşalim'e Saldırıyor

(1Kr.14:21-31)

1Rehavam krallığını pekiştirip güçlenince, İsrailı

halkıyla birlikte RAB'bin Yasası'na sırt çevirdi. 2Rehavam'ın krallığının beşinci yılında Mısır Kralı Şişak Yeruşalim'e saldırdı. Çünkü Rehavam'la halk RAB'be ihanet etmişti. 3Şişak'ın bin iki yüz savaş arabası, altmış bin atlısı ve Mısır'dan onunla birlikte gelen Luvlu, Suklu, Kûşlu* sayısız askeri vardı. 4Şişak Yahuda'nın surlu kentlerini ele geçirerek Yeruşalim'e kadar geldi.

5Bu sırada Peygamber Şemaya, Rehavam'a ve Şişak yüzünden Yeruşalim'de toplanan Yahuda önderlerine gelip şöyle dedi: “RAB, ‘Siz beni bıraktınız. Ben de sizi bırakıp Şişak'ın eline teslim ettim’ diyor.”

6İsrail önderleriyle kral alçakgönüllü bir tutum takınarak, “RAB adildir” dediler.

7RAB onların alçakgönüllü bir tutum takındıklarını görünce, Şemaya'ya şöyle dedi: “Madem alçakgönüllü bir tutum takındılar, onları yok etmeyeceğim; biraz da olsa onları huzura kavuşturacağım. Öfkemi Şişak aracılığıyla Yeruşalim üzerine boşaltmayacağım. 8Ama onları Şişak'a köle edeceğim. Öyle ki, bana hizmet etmekle öbür ulusların krallarına hizmet etmek arasındaki farkı anlayabilsinler.”

9[*]

Mısır Kralı Şişak Yeruşalim'e saldırdığında, Süleyman'ın yaptırmış olduğu altın kalkanlar dahil RAB'bin Tapınağı'nın ve sarayın bütün hazinelerini boşaltıp götürdü. 10Kral Rehavam bunların yerine tunç* kalkanlar yaptırarak sarayın kapı muhafızlarının komutanlarına emanet etti. 11Kral RAB'bin Tapınağı'na her gittiğinde, muhafızlar bu kalkanları taşıyarak ona eşlik eder, sonra muhafız odasına götürürlerdi.

12Rehavam'ın alçakgönüllü bir tutum takınması üzerine RAB'bin öfkesi dindi, onu büsbütün yok etmekten vazgeçti. Yahuda'da bazı iyi davranışlar da vardı.

13Kral Rehavam Yeruşalim'de krallığını pekiştirerek sürdürdü. Kral olduğunda kırk bir yaşındaydı. RAB'bin adını yerleştirmek için bütün İsrail oymaklarının yaşadığı kentler arasından seçtiği Yeruşalim Kenti'nde on yedi yıl krallık yaptı. Annesi Ammonlu Naama'ydı. 14Rehavam RAB'be yönelmeye yürekten kararlı olmadığı için kötülük yaptı.

15Rehavam'ın yaptığı işler, başından sonuna dek, Peygamber Şemaya ve Bilici* İddo'nun soyla ilgili tarihinde yazılıdır. Rehavam'la Yarovam arasında sürekli savaş vardı. 16Rehavam ölüp atalarına kavuşunca, Davut Kenti'nde gömüldü. Rehavam'ın yerine oğlu Aviya kral oldu.

13

Aviya'nın Yahuda Krallığı

(1Kr.15:1-8)

1İsrail Kralı Yarovam'ın krallığının on sekizinci yılında Aviya Yahuda Kralı oldu. 2Yeruşalim'de üç yıl krallık yaptı. Annesi Givalı Uriel'in kızı Mikaya'ydı.

Aviya'yla Yarovam arasında savaş vardı. 3Aviya seçme yiğit askerlerden oluşan dört yüz bin kişilik bir orduyla savaşa çıktı. Yarovam da sekiz yüz bin seçme yiğit savaşçıdan oluşan bir orduyla ona karşı savaş düzenine girdi.

4Aviya Efrayim dağlık bölgesindeki Semarayim Dağı'na çıkıp şöyle seslendi: “Ey Yarovam ve bütün İsrailliler, beni dinleyin! 5İsrail'in Tanrısı RAB'bin bozulmaz bir antlaşmayla[i]

İsrail Krallığı'nı sonsuza dek Davut'a ve soyuna verdiğini bilmiyor musunuz? 6Nevat oğlu Yarovam efendisi Davut oğlu Süleyman'a başkaldırdı. 7Bir takım işe yaramaz kötü kişiler çevresinde toplanıp Süleyman oğlu Rehavam'a baskı yaptılar. O sırada Rehavam onlara karşı koyamayacak kadar genç ve deneyimsizdi.

8“Şimdi de siz Davut soyunun elindeki RAB'bin Krallığı'na karşı gelmeyi tasarlıyorsunuz. Büyük bir ordusunuz. Üstelik Yarovam'ın ilahlarınız olsun diye yaptırdığı altın buzağılar da yanınızda. 9RAB'bin kâhinlerini, Harunoğulları'yla Levililer'i kovmadınız mı? Onların yerine öbür halklar gibi kendinize kâhinler atamadınız mı? Atanmak için bir boğa ve yedi koçla gelen herkes, tanrı olmayanlara kâhin olabiliyor.

10“Ama bizim Tanrımız RAB'dir, O'nu bırakmadık. RAB'be hizmet eden kâhinler Harun soyundandır. Levililer de onlara yardımcıdır. 11Onlar her sabah, her akşam RAB'be yakmalık sunular* sunar, hoş kokulu buhur yakar, dinsel açıdan temiz masanın üzerine adak ekmeklerini* dizerler. Her akşam altın kandilliğin kandillerini yakarlar. Biz Tanrımız RAB'bin buyruklarını yerine getiriyoruz. Oysa siz O'na sırt çevirdiniz. 12Tanrı bizimledir, O önderimizdir. O'nun kâhinleri borazanlarla size karşı savaş çağrısı yapacaklar. Ey İsrail halkı, atalarınızın Tanrısı RAB'be karşı savaşmayın; çünkü başaramazsınız.”

13Yarovam askerlerinin bir bölümüyle Yahudalılar'ı önden karşılarken, öbür bölümünü arkalarında pusu kurmaya göndermişti. 14Yahudalılar önden, arkadan kuşatıldıklarını görünce, RAB'be yakardılar. Kâhinler borazanlarını çaldı.15Yahudalılar savaş çığlıkları attığı anda, Tanrı Yarovam'la İsrailliler'i Aviya'yla Yahudalılar'ın önünde yenilgiye uğrattı.16İsrailliler Yahudalılar'ın önünden kaçtı. Tanrı onları Yahudalılar'ın eline teslim etti. 17Aviya'yla ordusu İsrailliler'i bozguna uğrattı. İsrailliler'den beş yüz bin seçme asker öldürüldü. 18Böylece İsrailliler yenilgiye uğradı, Yahudalılar'sa zafer kazandı. Çünkü Yahudalılar atalarının Tanrısı RAB'be güvenmişlerdi.

19Aviya Yarovam'ı kovaladı. Yarovam'a ait Beytel, Yeşana, Efron kentleriyle çevrelerindeki köyleri ele geçirdi. 20Aviya'nın krallığı döneminde Yarovam bir daha eski gücünü toparlayamadı. Sonunda RAB onu cezalandırdı, Yarovam öldü.

21Aviya ise gitgide krallığını güçlendirdi. On dört kadınla evlenip yirmi iki erkek, on altı kız babası oldu.

22Aviya'nın yaptığı öbür işler, uygulamaları ve söyledikleri, Peygamber İddo'nun yorumunda yazılıdır.

14

1Aviya ölüp atalarına kavuşunca, Davut Kenti'nde gömüldü, yerine oğlu Asa kral oldu. Ülke Asa'nın yönetimi altında on yıl barış içinde yaşadı.

Asa'nın Yahuda Krallığı

(1Kr.15:9-12)

2Asa Tanrısı RAB'bin gözünde iyi ve doğru olanı yaptı. 3Yabancı ilahların sunaklarını, puta tapılan yerleri kaldırdı. Dikili taşları parçaladı, Aşera* putlarını devirdi. 4Yahudalılar'dan atalarının Tanrısı RAB'be yönelmelerini, O'nun yasasına ve buyruklarına uymalarını istedi. 5Yahuda'nın bütün kentlerinden puta tapılan yerlerle buhur sunaklarını kaldırdı. Ülke onun yönetimi altında barış içinde yaşadı. 6Ülke barış içinde olduğu için Asa Yahuda'daki bazı kentleri surlarla çevirdi. O yıllarda kimse ona karşı savaş açmadı. Çünkü RAB ona esenlik vermişti.

7Asa Yahudalılar'a, “Bu kentleri onaralım” dedi, “Onları surlarla kuşatıp kulelerle, kapılarla, sürgülerle güçlendirelim. Ülke hâlâ bizim elimizde, çünkü Tanrımız RAB'be yöneldik, O da bizi her yandan esenlikle kuşattı.”

Böylece yapım işlerini başarıyla bitirdiler.

8Asa'nın Yahudalılar'la Benyaminliler'den oluşan bir ordusu vardı. Yahudalılar büyük kalkan ve mızraklarla donanmış üç yüz bin kişiydi. Benyaminliler ise küçük kalkan ve yay taşıyan iki yüz seksen bin kişiydi. Bunların hepsi yiğit savaşçılardı.

9Kûşlu* Zerah binlerce asker ve üç yüz savaş arabasıyla Mareşa'ya ilerledi. 10Asa ona karşı durmak için yola çıktı. İki ordu Mareşa yakınlarında Sefata Vadisi'nde savaş düzeni aldı.

11Asa, Tanrısı RAB'be, “Ya RAB, güçlünün karşısında güçsüze yardım edebilecek senden başka kimse yoktur” diye yakardı, “Ey Tanrımız RAB, bize yardım et, çünkü sana güveniyoruz. Senin adınla bu kalabalığa karşı çıktık. Ya RAB, sen bizim Tanrımız'sın. İnsanlar sana karşı zafer kazanmasın.”

12RAB Kûşlular'ı Asa'yla Yahudalılar'ın önünde bozguna uğrattı. Kûşlular kaçmaya başladı. 13Asa ordusuyla onları Gerar'a kadar kovaladı. Kûşlular'dan kurtulan olmadı. RAB'bin ve ordusunun önünde kırıldılar. Yahudalılar çok miktarda mal yağmalayıp götürdüler. 14Gerar'ın çevresindeki bütün köyleri yerle bir ettiler. Çünkü RAB'bin dehşeti onları sarmıştı. Bu köylerde çok mal olduğundan onları yağmaladılar. 15Çobanların çadırlarına da saldırdılar. Çok sayıda davar ve deveyi alıp Yeruşalim'e döndüler.

15

Asa'nın Yaptığı Yenilikler

(1Kr.15:13-15)

1Tanrı'nın Ruhu Odet oğlu Azarya'nın üzerine indi. 2Azarya, Kral Asa'ya gidip şöyle dedi: “Ey Asa, ey Yahuda ve Benyamin halkı, beni dinleyin! RAB'le birlikte olduğunuz sürece, O da sizinle olacaktır. O'nu ararsanız bulursunuz. Ama O'nu bırakırsanız, O da sizi bırakır. 3İsrail halkı uzun süre gerçek Tanrı'dan, eğitici kâhinlerden ve yasadan uzak yaşadı.4Ama sıkıntıya düştüklerinde İsrail'in Tanrısı RAB'be döndüler, O'nu arayıp buldular. 5O günlerde yolcuların güvenliği yoktu. Çünkü çevre ülkelerde yaşayanların tümü büyük kargaşa içindeydi. 6Ulus ulusu, kent kenti ezmeye çalışıyordu. Çünkü Tanrı onları çeşitli sıkıntılarla tedirgin ediyordu. 7Ama siz güçlü olun, cesaretinizi yitirmeyin. Yaptıklarınızın karşılığını alacaksınız.”

8Asa bu sözleri, Peygamber Odet'in oğlu Azarya'nın[j]

peygamberliğini duyunca, cesaret buldu. Yahuda ve Benyamin topraklarından, Efrayim'in dağlık bölgesinde ele geçirdiği kentlerden iğrenç putları kaldırdı. RAB'bin Tapınağı'nın eyvanının önündeki RAB'bin sunağını onardı.

9Efrayim'den, Manaşşe'den, Şimon'dan gelen birçok İsrailli, Tanrısı RAB'bin Asa'yla birlikte olduğunu görünce onun tarafına geçti. Asa bu gelenlerle Yahuda ve Benyamin halkını bir araya topladı. 10Asa'nın krallığının on beşinci yılının üçüncü ayında* Yeruşalim'de toplandılar. 11Yağmalamış oldukları hayvanlardan yedi yüz sığırla yedi bin davarı o gün RAB'be kurban ettiler. 12Bütün yürekleriyle, bütün canlarıyla atalarının Tanrısı RAB'be yönelmek için antlaşma yaptılar.13Büyük küçük, kadın erkek, kim İsrail'in Tanrısı RAB'be yönelmezse öldürülecekti. 14Yüksek sesle bağırarak, borazan ve boru çalarak RAB'bin önünde ant içtiler. 15Yahudalılar bütün yürekleriyle içtikleri ant için sevindiler. RAB'bi istekle arayıp buldular. O da onları her yandan esenlikle kuşattı.

16Kral Asa annesi Maaka'nın kraliçeliğini elinden aldı. Çünkü o Aşera* için iğrenç bir put yaptırmıştı. Asa bu iğrenç putu kesip parçaladıktan sonra Kidron Vadisi'nde yaktı. 17Ancak İsrail'den[k]

puta tapılan yerleri kaldırmadı. Ama yaşamı boyunca yüreğini RAB'be adadı. 18Babasının ve kendisinin adadığı altını, gümüşü ve eşyaları Tanrı'nın Tapınağı'na getirdi.

19Asa'nın krallığının otuz beşinci yılına kadar savaş olmadı.

16

Asa'nın Son Yılları

(1Kr.15:16-24)

1Yahuda Kralı Asa'nın krallığının otuz altıncı yılında İsrail Kralı Baaşa Yahuda'ya saldırmaya hazırlanıyordu. Asa'nın topraklarına giriş çıkışı engellemek amacıyla, Rama Kenti'ni güçlendirmeye başladı.

2Bunun üzerine Asa, RAB'bin Tapınağı'nın ve sarayın hazinelerindeki altın ve gümüşü çıkararak şu haberle birlikte Şam'da oturan Aram Kralı Ben-Hadat'a gönderdi: 3“Babamla baban arasında olduğu gibi seninle benim aramızda da bir antlaşma olsun. Sana gönderdiğim bu altınlara, gümüşlere karşılık, sen de İsrail Kralı Baaşa ile yaptığın antlaşmayı boz, topraklarımdan askerlerini çeksin.”

4Kral Asa'nın önerisini kabul eden Ben-Hadat, ordu komutanlarını İsrail kentlerinin üzerine gönderdi. İyon'u, Dan'ı, Avel-Mayim'i, Naftali'nin bütün ambarlı kentlerini ele geçirdiler. 5Baaşa bunu duyunca Rama'nın yapımını durdurup işe son verdi. 6Kral Asa bütün Yahudalılar'ı çağırttı; Baaşa'nın Rama'nın yapımında kullandığı taşlarla keresteleri alıp götürdüler. Asa bunlarla Geva ve Mispa kentlerini onardı.

7O sırada Bilici* Hanani Yahuda Kralı Asa'ya gelip şöyle dedi: “Tanrın RAB'be güveneceğine Aram Kralı'na güvendin. Bu yüzden Aram Kralı'nın ordusu elinden kurtuldu. 8Kûşlular'la* Luvlular, çok sayıda savaş arabaları, atlılarıyla büyük bir ordu değil miydiler? Ama sen RAB'be güvendin, O da onları eline teslim etti. 9RAB'bin gözleri bütün yürekleriyle kendisine bağlı olanlara güç vermek için her yeri görür. Akılsızca davrandın. Bundan böyle hep savaş içinde olacaksın.”

10Asa biliciye öfkelenip onu cezaevine attırdı. Çünkü söyledikleri onu kızdırmıştı. Halktan bazı kişilere de baskı yaptı.

11Asa'nın yaptığı işler, başından sonuna dek, Yahuda ve İsrail krallarının tarihinde yazılıdır. 12Asa, krallığının otuz dokuzuncu yılında ayaklarından hastalandı. Durumu çok ağırdı. Hastalığında RAB'be yöneleceğine hekimlere başvurdu.13Asa krallığının kırk birinci yılında ölüp atalarına kavuştu. 14Onu özel olarak hazırlanmış, güzel kokulu çeşit çeşit baharat dolu bir sedyeye yatırarak Davut Kenti'nde kendisi için yaptırdığı mezara gömdüler. Onuruna çok büyük bir ateş yaktılar.

17

Yehoşafat'ın Yahuda Krallığı

1Asa'nın yerine oğlu Yehoşafat kral oldu. Yehoşafat İsrail'e karşı krallığını pekiştirdi. 2Yahuda'nın bütün surlu kentlerine askeri birlikler yerleştirdi; Yahuda'ya ve babası Asa'nın ele geçirmiş olduğu Efrayim kentlerine de asker yerleştirdi.

3RAB Yehoşafat'laydı. Çünkü Yehoşafat atası Davut'un başlangıçtaki yollarını izledi; Baallar'a* yöneleceğine, 4babasının Tanrısı'na yöneldi; İsrail halkının yaptıklarına değil, Tanrı'nın buyruklarına uydu. 5RAB onun yönetimi altındaki krallığı pekiştirdi. Bütün Yahudalılar ona armağanlar getirdi. Böylece Yehoşafat büyük zenginliğe ve onura kavuştu. 6Yüreği RAB'de[l]

cesaret buldu, puta tapılan yerleri ve Aşera* putlarını Yahuda'dan kaldırdı.

7Yehoşafat krallığının üçüncü yılında halka öğretmek amacıyla görevlilerinden Ben-Hayil'i, Ovadya'yı, Zekeriya'yı, Netanel'i, Mikaya'yı Yahuda kentlerine gönderdi. 8Onlarla birlikte şu Levililer'i de gönderdi: Şemaya, Netanya, Zevadya, Asahel, Şemiramot, Yehonatan, Adoniya, Toviya, Tov-Adoniya. Kâhinlerden Elişama ile Yehoram'ı gönderdi. 9RAB'bin Yasa Kitabı'nı yanlarına alıp Yahuda'da halka öğrettiler. Bütün Yahuda kentlerini dolaşarak halka ders verdiler.

10Yahuda'yı çevreleyen ülkelerin krallıklarını RAB korkusu sardı. Bu yüzden Yehoşafat'a karşı savaşamadılar. 11Bazı Filistliler Yehoşafat'a haraç olarak armağanlar ve gümüş verdiler. Araplar da ona davar getirdiler: Yedi bin yedi yüz koçla yedi bin yedi yüz teke. 12Yehoşafat giderek güçlendi. Yahuda'da kaleler, ambarlı kentler yaptırdı. 13Yahuda kentlerinde birçok işler yaptı. Yeruşalim'e deneyimli yiğit savaşçılar yerleştirdi. 14Bunlar boylarına göre şöyle kaydedilmişlerdi:

Yahuda'dan binbaşılar: Komutan Adna ve komutasında 300 000 yiğit asker;

15Yanında Komutan Yehohanan ve komutasında 280 000 asker;

16Onun yanında kendini RAB'bin hizmetine adayan Zikri oğlu Amatsya ve komutasında 200 000 yiğit asker.

17Benyamin oymağından: Yiğit bir savaşçı olan Elyada ile komutasında yay ve kalkanla silahlanmış 200 000 asker;

18Yanında Yehozavat ve komutasında savaşmak üzere donatılmış 180 000 asker.

19Bunlar kralın surlu Yahuda kentlerine yerleştirdiği askerlerin yanısıra, ona hizmet ediyorlardı.

18

Peygamber Mikaya Ahav'ı Uyarıyor

(1Kr.22:1-28)

1Büyük bir zenginlik ve onura kavuşan Yehoşafat, evlilik bağıyla Ahav'a akraba oldu. 2Birkaç yıl sonra Samiriye Kenti'nde yaşayan Ahav'ı görmeye gitti. Ahav onun ve yanındakilerin onuruna birçok davar, sığır keserek Ramot-Gilat'a saldırmak için onu kışkırttı.

3İsrail Kralı Ahav, Yahuda Kralı Yehoşafat'a, “Ramot-Gilat'a karşı benimle birlikte savaşır mısın?” diye sordu.

Yehoşafat, “Beni kendin, halkımı halkın say. Savaşta sana eşlik edeceğiz” diye yanıtladı, 4“Ama önce RAB'be danışalım” diye ekledi.

5İsrail Kralı Ahav dört yüz peygamber toplayıp, “Ramot-Gilat'a karşı savaşalım mı, yoksa vaz mı geçeyim?” diye sordu.

Peygamberler, “Savaş, çünkü Tanrı kenti senin eline teslim edecek” diye yanıtladılar.

6Ama Yehoşafat, “Burada danışabileceğimiz RAB'bin başka peygamberi yok mu?” diye sordu.

7İsrail Kralı, “Yimla oğlu Mikaya adında biri daha var” diye yanıtladı, “Onun aracılığıyla RAB'be danışabiliriz. Ama ben ondan nefret ederim. Çünkü benimle ilgili hiç iyi peygamberlik etmez, hep kötü şeyler söyler.”

Yehoşafat, “Böyle konuşmaman gerekir, ey kral!” dedi.

8İsrail Kralı bir görevli çağırıp, “Hemen Yimla oğlu Mikaya'yı getir!” diye buyurdu.

9İsrail Kralı Ahav ile Yahuda Kralı Yehoşafat kral giysileriyle Samiriye Kapısı'nın girişinde, harman yerine konan tahtlarında oturuyorlardı. Bütün peygamberler de onların önünde peygamberlik ediyordu. 10Kenaana oğlu Sidkiya, yaptığı demir boynuzları göstererek şöyle dedi: “RAB diyor ki, ‘Aramlılar'ı yok edinceye dek onları bu boynuzlarla vuracaksın.’ ”

11Öteki peygamberlerin hepsi de aynı şeyi söylediler: “Ramot– Gilat'a saldır, kazanacaksın! Çünkü RAB onları senin eline teslim edecek.”

12Mikaya'yı çağırmaya giden görevli ona, “Bak! Peygamberler bir ağızdan kral için olumlu şeyler söylüyorlar” dedi, “Rica ederim, senin sözün de onlarınkine uygun olsun; olumlu bir şey söyle.”

13Mikaya, “Yaşayan RAB'bin hakkı için, Tanrım ne derse onu söyleyeceğim” diye karşılık verdi.

14Mikaya gelince kral, “Mikaya, Ramot-Gilat'a karşı savaşa gidelim mi, yoksa vaz mı geçeyim?” diye sordu.

Mikaya, “Saldırın, kazanacaksınız! Çünkü onlar sizin elinize teslim edilecek” diye yanıtladı.

15Bunun üzerine kral, “RAB'bin adına bana gerçeğin dışında bir şey söylemeyeceğine ilişkin sana kaç kez ant içireyim?” diye sordu.

16[*]

Mikaya şöyle karşılık verdi: “İsrailliler'i dağlara dağılmış çobansız koyunlar gibi gördüm. RAB, ‘Bunların sahibi yok. Herkes güvenlik içinde evine dönsün’ dedi.”

17İsrail Kralı Ahav Yehoşafat'a, “Benimle ilgili iyi peygamberlik etmez, hep kötü şeyler söyler dememiş miydim?” dedi.

18Mikaya konuşmasını sürdürdü: “Öyleyse RAB'bin sözünü dinleyin! Gördüm ki, RAB tahtında oturuyor, bütün göksel varlıklar da sağında, solunda duruyordu. 19RAB sordu: ‘Ramot-Gilat'a saldırıp ölsün diye İsrail Kralı Ahav'ı kim kandıracak?’

“Kimi şöyle, kimi böyle derken, 20bir ruh çıkıp RAB'bin önünde durdu ve, ‘Ben onu kandıracağım’ dedi.

“RAB, ‘Nasıl?’ diye sordu.

21“Ruh, ‘Aldatıcı ruh olarak gidip Ahav'ın bütün peygamberlerine yalan söyleteceğim’ diye karşılık verdi.

“RAB, ‘Onu kandırmayı başaracaksın’ dedi, ‘Git, dediğini yap.’

22“İşte RAB bu peygamberlerinin ağzına aldatıcı bir ruh koydu. Çünkü sana kötülük etmeye karar verdi.”

23Kenaana oğlu Sidkiya yaklaşıp Mikaya'nın yüzüne bir tokat attı. “RAB'bin Ruhu nasıl benden çıkıp da seninle konuştu?” dedi.

24Mikaya, “Gizlenmek için bir iç odaya girdiğin gün göreceksin” diye yanıtladı.

25Bunun üzerine İsrail Kralı, “Mikaya'yı kentin yöneticisi Amon'a ve kralın oğlu Yoaş'a götürün” dedi, 26“Ben güvenlik içinde dönünceye dek bu adamı cezaevinde tutmalarını, ona su ve ekmekten başka bir şey vermemelerini söyleyin!”

27Mikaya, “Eğer sen güvenlik içinde dönersen, RAB benim aracılığımla konuşmamış demektir” dedi ve, “Herkes bunu duysun!” diye ekledi.

Ahav'ın Ölümü

(1Kr.22:29-35)

28İsrail Kralı Ahav'la Yahuda Kralı Yehoşafat Ramot-Gilat'a saldırmak için yola çıktılar. 29İsrail Kralı, Yehoşafat'a, “Ben kılık değiştirip savaşa öyle gireceğim, ama sen kral giysilerini giy” dedi. Böylece İsrail Kralı kılığını değiştirdi, sonra savaşa girdiler.

30Aram Kralı, savaş arabalarının komutanlarına, “İsrail Kralı dışında, büyük küçük hiç kimseye saldırmayın!” diye buyruk vermişti. 31Savaş arabalarının komutanları Yehoşafat'ı görünce, İsrail Kralı sanıp saldırmak için ona döndüler. Yehoşafat yakarmaya başladı. RAB Tanrı ona yardım edip saldıranların yönünü değiştirdi. 32Komutanlar onun İsrail Kralı olmadığını anlayınca peşini bıraktılar.

33O sırada bir asker rasgele attığı bir okla İsrail Kralı'nı zırhının parçalarının birleştiği yerden vurdu. Kral arabacısına, “Dönüp beni savaş alanından çıkar, yaralandım” dedi. 34Savaş o gün şiddetlendi. Arabasında Aramlılar'a karşı akşama kadar dayanan İsrail Kralı gün batımında öldü.

19

Bilici Yehu Yehoşafat'ı Paylıyor

1Yahuda Kralı Yehoşafat ise Yeruşalim'deki sarayına güvenlik içinde döndü. 2Hanani oğlu Bilici* Yehu, Kral Yehoşafat'ı karşılamaya giderek ona şöyle dedi: “Kötülere yardım edip RAB'den nefret edenleri mi sevmen gerekir? Bunun için RAB'bin öfkesi senin üstünde olacak. 3Ancak, bazı iyi yönlerin de var. Ülkeden Aşera* putlarını kaldırıp attın ve yürekten Tanrı'ya yönelmeye karar verdin.”

Yehoşafat'ın Yaptığı Yenilikler

4Yehoşafat Yeruşalim'de yaşadı. Beer-Şeva'dan Efrayim dağlık bölgesine kadar yine halkın arasında dolaşarak onları atalarının Tanrısı RAB'be döndürdü. 5Ülkeye, Yahuda'nın bütün surlu kentlerine yargıçlar atadı. 6Onlara, “Yaptıklarınıza dikkat edin” dedi, “Çünkü insan adına değil, yargı verirken sizinle olan RAB adına yargılayacaksınız. 7Onun için RAB'den korkun, dikkatle yargılayın. Çünkü Tanrımız RAB kimsenin haksızlık yapmasına, kimseyi kayırmasına, rüşvet almasına göz yummaz.”

8RAB'bin yargılarını uygulamak, davalara bakmak için Yehoşafat Yeruşalim'e de bazı Levililer'i, kâhinleri, İsrail[m]

boy başlarını atadı. Bunlar Yeruşalim'de yaşadılar[n]

. 9Yehoşafat onlara şu buyrukları verdi: “Görevinizi RAB korkusuyla, bağlılıkla, bütün yüreğinizle yapmalısınız. 10Kentlerde yaşayan kardeşlerinizden gelen her davada –kan davası, Kutsal Yasa, buyruklar, kurallar ya da ilkelerle ilgili her konuda– onları RAB'be karşı suç işlememeleri için uyarın; öyle ki RAB size de kardeşlerinize de öfkelenmesin. Böyle yaparsanız suç işlememiş olursunuz.

11“RAB'be ilişkin her konuda Başkâhin Amarya, krala ilişkin her konuda ise Yahuda oymağının önderi İsmail oğlu Zevadya size başkanlık edecek. Levililer de görevli olarak size yardımcı olacaklar. Yürekli olun, bu buyrukları uygulayın. RAB doğru kişiyle olsun!”

20

Moavlılar'la Ammonlular'a Karşı Savaş

1Bundan sonra Moavlılar, Ammonlular ve Meunlular'ın[o]

bir kısmı Yehoşafat'la savaşmak için yola çıktılar. 2Birkaç kişi Yehoşafat'a gidip, “Gölün öbür yakasından, Edom'dan sana saldırmak için büyük bir ordu geliyor. Şu anda Haseson-Tamar'da –Eyn-Gedi'de–” dediler. 3Korkuya kapılan Yehoşafat RAB'be danışmaya karar verdi ve bütün Yahuda'da oruç* ilan etti. 4RAB'be yönelmek için Yahuda'nın bütün kentlerinden gelen halk toplanıp RAB'den yardım diledi.

5Yehoşafat RAB'bin Tapınağı'nda, yeni avlunun önünde, Yahuda ve Yeruşalim topluluğunun arasına gidip durdu.

6“Ey atalarımızın Tanrısı RAB, sen göklerde oturan Tanrı değil misin?” dedi, “Ulusların bütün krallıklarını yöneten sensin. Güç, kudret senin elinde. Kimse sana karşı duramaz. 7[*]

Ey Tanrımız, bu ülkede yaşayanları halkın İsrail'in önünden kovan ve ülkeyi sonsuza dek dostun İbrahim'in soyuna veren sen değil misin? 8Onlar orada yaşadılar, adına bir tapınak kurdular ve, 9‘Başımıza bela, savaş, yargı, salgın hastalık, kıtlık gelirse, adının bulunduğu bu tapınağın ve senin önünde duracağız’ dediler, ‘Sıkıntıya düştüğümüzde sana yakaracağız, sen de duyup bizi kurtaracaksın.’

10[*]

“İşte Ammonlular, Moavlılar ve Seir dağlık bölgesinde yaşayanlar! Mısır'dan çıktıktan sonra İsrailliler'in onların ülkesine girmelerine izin vermedin. Bu yüzden atalarımız başka yöne döndü, onları yok etmedi. 11Ama bak, bunun karşılığını bize nasıl ödüyorlar! Bize miras olarak vermiş olduğun mülkünden bizi kovmaya geliyorlar. 12Ey Tanrımız, onları yargılamayacak mısın? Çünkü bize saldıran bu büyük orduya karşı koyacak gücümüz yok. Ne yapacağımızı bilemiyoruz. Gözümüz sende.”

13Bütün Yahudalılar, çoluk çocuklarıyla birlikte RAB'bin önünde duruyordu. 14RAB'bin Ruhu topluluğun ortasında duran Asaf soyundan Mattanya oğlu Yeiel oğlu Benaya oğlu Zekeriya oğlu Levili Yahaziel'in üzerine indi. 15[*]

Yahaziel şöyle dedi: “Ey Kral Yehoşafat, ey Yahuda halkı ve Yeruşalim'de oturanlar, dinleyin! RAB size şöyle diyor: ‘Bu büyük ordudan korkmayın, yılmayın! Çünkü savaş sizin değil, Tanrı'nındır. 16Yarın onlarla savaşmaya çıkın. Onları vadinin sonunda, Yeruel kırlarında, Sits Yokuşu'nu çıkarlarken bulacaksınız. 17Bu kez savaşmak zorunda kalmayacaksınız. Yerinizde durup bekleyin, RAB'bin size sağlayacağı kurtuluşu görün, ey Yahuda ve Yeruşalim halkı! Korkmayın, yılmayın. Yarın onlara karşı savaşa çıkın. RAB sizinle olacak!’ ”

18Yehoşafat yüzüstü yere kapandı. Yahuda halkıyla Yeruşalim'de oturanlar da RAB'bin önünde yere kapanıp O'na tapındılar. 19Sonra Kehatoğulları'ndan ve Korahoğulları'ndan bazı Levililer ayağa kalkıp İsrail'in Tanrısı RAB'bi yüksek sesle övdüler.

20Ertesi sabah erkenden kalkıp Tekoa kırlarına doğru yola çıktılar. Yola koyulduklarında Yehoşafat durup şöyle dedi: “Beni dinleyin, ey Yahuda halkı ve Yeruşalim'de oturanlar! Tanrınız RAB'be güvenin, güvenlikte olursunuz. O'nun peygamberlerine güvenin, başarılı olursunuz.” 21Yehoşafat halka danıştıktan sonra RAB'be ezgi okumak, O'nun kutsallığının görkemini övmek için adamlar atadı. Bunlar ordunun önünde yürüyerek şöyle diyorlardı:

“RAB'be şükredin,

Çünkü sevgisi sonsuza dek kalıcıdır!”

22Onlar ezgi okuyup övgüler sunmaya başladığında, RAB Yahuda'ya saldıran Ammonlular'a, Moavlılar'a ve Seir dağlık bölgesinde yaşayanlara pusu kurmuştu. Hepsi bozguna uğratıldı. 23Ammonlular'la Moavlılar, Seir dağlık bölgesinde yaşayan halkı büsbütün yok etmek için onlara saldırdılar. Seirliler'i yok ettikten sonra da birbirlerini öldürmeye başladılar.

24Yahudalılar kırdaki gözcü kulesine varınca, o büyük orduya baktılar, ama sadece yere serilmiş cesetler gördüler. Tek kişi kurtulmamıştı. 25Malları yağmalamaya giden Yehoşafat'la askerleri, ölülerin arasında çok miktarda mal, giysi ve değerli eşya buldular. Taşıyabileceklerinden çok mal topladılar. Yağma edilecek o kadar çok mal vardı ki, toplama işi üç gün sürdü. 26Dördüncü gün Berakaö

Vadisi'nde toplanarak RAB'be övgüler sundular. Bu yüzden oranın adı bugün de Beraka Vadisi olarak kaldı.

27Bundan sonra bütün Yahuda ve Yeruşalim halkı Yehoşafat'ın önderliğinde sevinçle Yeruşalim'e döndü. Çünkü RAB düşmanlarını bozguna uğratarak onları sevindirmişti. 28Çenk, lir ve borazan çalarak Yeruşalim'e, RAB'bin Tapınağı'na gittiler. 29RAB'bin İsrail'in düşmanlarına karşı savaştığını duyan ülkelerin krallıklarını Tanrı korkusu sardı. 30Yehoşafat'ın ülkesi ise barış içindeydi. Çünkü Tanrısı her yandan onu esenlikle kuşatmıştı.

Yehoşafat'ın Krallığının Sonu

(1Kr.22:41-50)

31Yehoşafat Yahuda'yı yönetti. Otuz beş yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de yirmi beş yıl krallık yaptı. Annesi Şilhi'nin kızı Azuva'ydı. 32Babası Asa'nın yollarını izleyen ve bunlardan sapmayan Yehoşafat RAB'bin gözünde doğru olanı yaptı.33Ancak alışılagelen tapınma yerleri kaldırılmadı. Halk hâlâ atalarının Tanrısı'na bütün yüreğiyle yönelmemişti.

34Yehoşafat'ın yaptığı öbür işler, başından sonuna dek, İsrail kralları tarihinin bir bölümü olan Hanani oğlu Yehu'nun tarihinde yazılıdır.

35Yahuda Kralı Yehoşafat bir süre sonra kendini günaha veren İsrail Kralı Ahazya ile anlaşmaya vardı. 36Tarşiş'e gidecek gemiler[p]

yapmak için anlaştılar. Gemileri Esyon-Gever'de yaptılar. 37Mareşalı Dodavahu oğlu Eliezer, Yehoşafat'a karşı şöyle peygamberlik etti: “Ahazya ile anlaşmaya vardığın için RAB işini bozacak.” Gemiler Tarşiş'e[r]

gidemeden parçalandı.

21

1Yehoşafat ölüp atalarına kavuştu ve Davut Kenti'nde atalarının yanına gömüldü. Yerine oğlu Yehoram kral oldu.

Yehoram'ın Yahuda Krallığı

(2Kr.8:17-24)

2Yehoşafat oğlu Yehoram'ın kardeşleri şunlardı: Azarya, Yehiel, Zekeriya, Azaryahu, Mikael, Şefatya. Bunların tümü İsrail[s]

Kralı Yehoşafat'ın oğullarıydı. 3Babaları onlara çok miktarda altın, gümüş, değerli eşyalar armağan etmiş, ayrıca Yahuda'da surlu kentler vermişti. Ancak, Yehoram ilk oğlu olduğundan, krallığı ona bırakmıştı.

4Babasının yerine geçen Yehoram güçlenince, bütün kardeşlerini ve bazı İsrail önderlerini kılıçtan geçirtti. 5Yehoram otuz iki yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de sekiz yıl krallık yaptı. 6Karısı Ahav'ın kızı olduğu için, o da Ahav'ın ailesi gibi İsrail krallarının yolunu izledi ve RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı. 7[*]

Ama RAB Davut'la yaptığı antlaşmadan ötürü onun soyunu yok etmek istemedi. Çünkü Davut'a ve soyuna sönmeyen bir ışık vereceğine söz vermişti.

8[*]

Yehoram'ın krallığı döneminde Edomlular Yahudalılar'a karşı ayaklanarak kendi krallıklarını kurdular. 9Yehoram komutanları ve bütün savaş arabalarıyla oraya gitti. Edomlular onu ve savaş arabalarının komutanlarını kuşattılar. Ama Yehoram gece kalkıp kuşatmayı yararak kaçtı. 10Edomlular'ın Yahuda'ya karşı başkaldırması bugün de sürüyor.

O sırada Livna Kenti de ayaklandı. Çünkü Yehoram atalarının Tanrısı RAB'bi bırakmıştı. 11Yahuda tepelerinde puta tapılan yerler bile yapmış, Yeruşalim halkının putlara bağlanmasına önayak olmuş, Yahuda halkını günaha sürüklemişti.

12Yehoram Peygamber İlyas'tan bir mektup aldı. Mektup şöyleydi:

“Atan Davut'un Tanrısı RAB şöyle diyor: ‘Baban Yehoşafat'ın ve Yahuda Kralı Asa'nın yollarını izlemedin. 13İsrail krallarının yolunu izledin. Ahav'ın ailesinin yaptığı gibi Yahuda ve Yeruşalim halkının putlara bağlanmasına önayak oldun. Üstelik kendi ailenden, senden daha iyi olan kardeşlerini öldürttün. 14Bu yüzden RAB halkını, oğullarını, karılarını ve senin olan her şeyi büyük bir yıkımla vuracak. 15Sen de korkunç bir bağırsak hastalığına yakalanacaksın. Bu hastalık yüzünden bağırsakların dışarı dökülene dek günlerce sürüneceksin.’ ”

16RAB Filistliler'i ve Kûşlular'ın* yanında yaşayan Araplar'ı Yehoram'a karşı kışkırttı. 17Saldırıp Yahuda'ya girdiler. Sarayda bulunan her şeyi, kralın oğullarıyla karılarını alıp götürdüler. Kralın en küçük oğlu Yehoahaz'danş

başka oğlu kalmadı.

18Sonra RAB Yehoram'ı iyileşmez bir bağırsak hastalığıyla cezalandırdı. 19Zaman geçti, ikinci yılın sonunda hastalık yüzünden bağırsakları dışarı döküldü. Şiddetli acılar içinde öldü. Halkı ataları için ateş yaktığı gibi onun onuruna ateş yakmadı.

20Yehoram otuz iki yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de sekiz yıl krallık yaptı. Ölümüne kimse üzülmedi. Onu Davut Kenti'nde gömdülerse de, kralların mezarlığına gömmediler.

22

Ahazya'nın Yahuda Krallığı

(2Kr.8:25-29; 9:21-28)

1Yeruşalim halkı Yehoram'ın en küçük oğlu Ahazya'yı babasının yerine kral yaptı. Çünkü Araplar'la ordugaha gelen akıncılar büyük kardeşlerinin hepsini öldürmüştü. Dolayısıyla Yehoram oğlu Ahazya Yahuda Kralı oldu.

2Ahazya yirmi iki[t]

yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de bir yıl krallık yaptı. Annesi Omri'nin torunu Atalya'ydı.

3Ahazya da Ahav ailesinin yollarını izledi. Annesi onu kötülüğe itiyordu. 4Ahav ailesi gibi RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı. Çünkü babasının ölümünden beri Ahav ailesi onu yıkıma götürecek öğütler veriyordu. 5Ahazya onların öğütlerine uyarak, Aram Kralı Hazael'le savaşmak üzere İsrail Kralı Ahav oğlu Yoram'la birlikte Ramot-Gilat'a gitti. Aramlılar Yoram'ı yaraladılar. 6[*]

Yoram Ramot-Gilat'ta Aram Kralı Hazael'le savaşırken aldığı yaraların iyileşmesi için Yizreel'e döndü. Yahuda Kralı Yehoram oğlu Ahazya da yaralanan Ahav oğlu Yoram'ı görmek için Yizreel'e gitti.

7Yoram'ı ziyaret eden Ahazya'yı Tanrı yıkıma uğrattı. Ahazya oraya varınca, Yoram'la birlikte Nimşi oğlu Yehu'yu karşılamaya gitti; RAB Yehu'yu Ahav soyunu ortadan kaldırmak için meshetmişti*. 8Yehu, Ahav soyunu cezalandırırken, Ahazya'ya hizmet eden Yahuda önderleriyle Ahazya'nın yeğenlerini bulup hepsini öldürdü. 9Sonra Ahazya'yı aramaya koyuldu. Onu Samiriye'de gizlenirken yakalayıp Yehu'ya getirdiler, sonra öldürdüler. Ahazya'yı, “Bütün yüreğiyle RAB'be yönelen Yehoşafat'ın torunudur” diyerek gömdüler. Böylece Ahazya'nın soyunda krallığı yönetebilecek güçte kimse kalmadı.

Atalya Yönetime El Koyuyor

(2Kr.11:1-3)

10Ahazya'nın annesi Atalya, oğlunun öldürüldüğünü duyunca, Yahuda'da kral soyunun bütün bireylerini yok etmeye çalıştı. 11Ne var ki, Kral Yehoram'ın kızı Yehoşavat, Ahazya oğlu Yoaş'ı kralın öldürülmek istenen öteki oğullarının arasından alıp kaçırdı ve dadısıyla birlikte yatak odasına gizledi. Yehoşavat Kral Yehoram'ın kızı, Kâhin Yehoyada'nın karısı, Ahazya'nın da üvey kızkardeşiydi. Öldürülmesin diye çocuğu Atalya'dan gizledi. 12Atalya ülkeyi yönetirken, çocuk altı yıl boyunca Tanrı'nın Tapınağı'nda onların yanında gizlendi.

23

Atalya'ya Karşı Ayaklanma

(2Kr.11:4-16)

1Yedinci yıl gücünü gösteren Yehoyada yüzbaşı olan Yeroham oğlu Azarya, Yehohanan oğlu İsmail, Ovet oğlu Azarya, Adaya oğlu Maaseya, Zikri oğlu Elişafat'la bir antlaşma yaptı. 2Yahuda'yı dolaşarak bütün kentlerden Levililer'le İsrail[u]

boy başlarını topladılar. Yeruşalim'e dönen 3[*]

topluluk Tanrı'nın Tapınağı'nda kralla bir antlaşma yaptı. Yehoyada onlara şöyle dedi: “Davut'un soyuna ilişkin RAB'bin verdiği söz uyarınca, kralın oğlu kral olacak. 4Siz şunları yapacaksınız: Şabat Günü* göreve giden kâhinlerle Levililer'in üçte biri kapılarda nöbet tutacak, 5üçte biri sarayda, üçte biri de Temel Kapısı'nda duracak. Bütün halk RAB'bin Tapınağı'nın avlularında toplanacak. 6Kâhinlerle görevli Levililer'in dışında RAB'bin Tapınağı'na kimse girmesin. Onlar kutsal oldukları için girebilirler. Halk da RAB'bin buyruğunu yerine getirmeye özen gösterecek. 7Levililer yalın kılıç kralın çevresini saracaklar. Tapınağa yaklaşan olursa öldürün. Kral nereye giderse, ona eşlik edin.”

8Levililer'le Yahudalılar Kâhin Yehoyada'nın buyruklarını tam tamına uyguladılar. Şabat Günü göreve gidenlerle görevi biten adamlarını aldılar. Çünkü Kâhin Yehoyada bölüklere izin vermemişti. 9Kâhin Yehoyada Tanrı'nın Tapınağı'ndaki Kral Davut'tan kalan mızrakları ve büyük küçük kalkanları yüzbaşılara dağıttı. 10Kralı korumak için sunağın ve tapınağın çevresine tapınağın güneyinden kuzeyine kadar bütün silahlı adamları yerleştirdi. 11Yehoyada'yla oğulları kralın oğlu Yoaş'ı dışarı çıkarıp başına taç koydular. Tanrı'nın Yasası'nı da ona verip krallığını ilan ettiler. Onu meshederek*, “Yaşasın kral!” diye bağırdılar.

12Atalya koşuşan, kralı öven halkın çıkardığı gürültüyü duyunca, RAB'bin Tapınağı'nda toplananların yanına gitti.13Baktı, kral tapınağın girişinde sütunun yanında duruyor; yüzbaşılar, borazan çalanlar çevresine toplanmış. Ülke halkı sevinç içindeydi, borazanlar çalınıyor, ezgiciler çalgılarıyla övgüleri yönetiyordu. Atalya giysilerini yırtarak, “Hainlik! Hainlik!” diye bağırdı.

14Kâhin Yehoyada yüzbaşıları çağırarak, “O kadını aradan çıkarın. Ardından kim giderse kılıçtan geçirin” diye buyruk verdi. Çünkü, “Onu RAB'bin Tapınağı'nda öldürmeyin” demişti. 15Atalya yakalandı ve sarayın At Kapısı'na varır varmaz öldürüldü.

Kâhin Yehoyada'nın Yaptığı Yenilikler

(2Kr.11:17-20)

16Yehoyada RAB'bin halkı olmaları için kendisiyle halk ve kral arasında bir antlaşma yaptı. 17Bütün halk gidip Baal'ın* tapınağını yıktı. Sunaklarını, putlarını parçaladılar; Baal'ın Kâhini Mattan'ı da sunakların önünde öldürdüler.

18Yehoyada Levili kâhinleri RAB'bin Tapınağı'ndaki işin başına getirdi. Onları Davut tarafından atanmış oldukları görevleri yerine getirmek, Musa'nın Yasası'nda yazılanlar uyarınca RAB'be yakmalık sunular* sunmak ve Davut'un koyduğu düzene göre sevinçle ezgiler okumakla görevlendirdi. 19Ayrıca dinsel açıdan herhangi bir nedenle kirli birinin içeri girmemesi için RAB'bin Tapınağı'nın kapılarına da nöbetçiler yerleştirdi. 20Sonra yüzbaşıları, soyluları, halkın yöneticilerini ve ülke halkını yanına alarak kralı RAB'bin Tapınağı'ndan getirdi. Yukarı Kapı'dan geçip saraya girerek kralı tahta oturttular. 21Ülke halkı sevinç içindeydi, ancak kent suskundu. Çünkü Atalya kılıçla öldürülmüştü.

24

Yoaş Tapınağı Onarıyor

(2Kr.12:1-16)

1Yoaş yedi yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de kırk yıl krallık yaptı. Annesi Beer-Şevalı Sivya'ydı. 2Yoaş Kâhin Yehoyada yaşadığı sürece RAB'bin gözünde doğru olanı yaptı. 3Yehoyada onu iki kadınla evlendirdi. Yoaş'ın onlardan oğulları, kızları oldu.

4Bir süre sonra Yoaş RAB'bin Tapınağı'nı onarmaya karar verdi. 5Kâhinlerle Levililer'i toplayarak şöyle dedi: “Yahuda kentlerine gidip Tanrınız'ın Tapınağı'nı onarmak için gerekli yıllık parayı bütün İsrail halkından toplayın. Bunu hemen yapın.” Ama Levililer hemen işe girişmediler.

6[*]

Bunun üzerine kral, Başkâhin Yehoyada'yı çağırıp, “RAB'bin kulu Musa'nın ve İsrail topluluğunun Levha Sandığı'nın bulunduğu çadır için koyduğu vergiyi Yahuda ve Yeruşalim'den toplasınlar diye Levililer'i neden uyarmadın?” diye sordu.

7Çünkü o kötü kadının, Atalya'nın oğulları, RAB Tanrı'nın Tapınağı'na zorla girerek bütün adanmış eşyaları Baallar* için kullanmışlardı.

8Kralın buyruğu uyarınca bir sandık yapılarak RAB'bin Tapınağı'nın kapısının dışına yerleştirildi. 9Tanrı'nın kulu Musa'nın çölde İsrail halkına koyduğu vergiyi RAB'be getirmeleri için Yahuda ve Yeruşalim halkına bir çağrı yapıldı. 10Bütün önderlerle halk vergilerini sevinçle getirdiler, doluncaya dek sandığın içine attılar. 11Levililer, sandığı kralın görevlilerine getiriyorlardı. Çok para biriktiğini görünce kralın yazmanıyla başkâhinin görevlisine haber veriyor, onlar da gelip sandığı boşaltıyor, sonra yine yerine koyuyorlardı. Bunu her gün yaptılar ve çok para topladılar. 12Kral Yoaş'la Yehoyada parayı RAB'bin Tapınağı'nda yapılan işlerden sorumlu olanlara veriyorlardı. RAB'bin Tapınağı'nı onarmak için ücretle taşçılar, marangozlar, demir ve tunç* işçileri tuttular.

13İşten sorumlu kişiler çalışkandı, onarım işi onlar sayesinde ilerledi. Tanrı'nın Tapınağı'nı eski durumuna getirip sağlamlaştırdılar. 14Onarım işi bitince, geri kalan parayı krala ve Yehoyada'ya getirdiler. Bununla RAB'bin Tapınağı'ndaki hizmet ve yakmalık sunuları* sunmak için gereçler, tabaklar, altın ve gümüş eşyalar yaptılar. Yehoyada yaşadığı sürece RAB'bin Tapınağı'nda sürekli yakmalık sunu sunuldu.

15Yehoyada uzun yıllar yaşadıktan sonra yüz otuz yaşında öldü. 16İsrail'de Tanrı'ya ve Tanrı'nın Tapınağı'na yaptığı yararlı hizmetlerden dolayı kendisini Davut Kenti'nde kralların yanına gömdüler.

Yoaş'ın Kötülüğü

17Yehoyada'nın ölümünden sonra Yahuda önderleri gelip kralın önünde eğildiler. Kral da onları dinledi. 18Atalarının Tanrısı RAB'bin Tapınağı'nı terk ederek Aşera* putlarıyla öbür putlara taptılar. Suçları yüzünden RAB Yahuda ve Yeruşalim halkına öfkelendi. 19Kendisine dönmeleri için aralarına peygamberler gönderdi. Bu peygamberler halkı uyardılarsa da, onlara kulak asmadılar.

20[*]

O zaman Tanrı'nın Ruhu Kâhin Yehoyada oğlu Zekeriya'nın üzerine indiü

. Zekeriya, halkın önünde durup seslendi: “Tanrı şöyle diyor: ‘Niçin buyruklarıma karşı geliyorsunuz? İşleriniz iyi gitmeyecek. Çünkü siz beni bıraktınız, ben de sizi bıraktım.’ ”

21Bunun üzerine Zekeriya'ya düzen kurdular. Kralın buyruğuyla RAB'bin Tapınağı'nın avlusunda taşa tutup onu öldürdüler. 22Kral Yoaş Zekeriya'nın babası Yehoyada'nın kendisine yaptığı iyiliği unutup oğlunu öldürdü. Zekeriya ölürken, “RAB bu yaptığınızı görüp hesabını sorsun” dedi.

23Yıl sonunda[v]

Aram ordusu Yoaş'a saldırıp Yahuda ve Yeruşalim'e girdi. Halkın bütün önderlerini öldürdüler. Yağmaladıkları malların hepsini Şam Kralı'na gönderdiler. 24Aram ordusu küçük bir ordu olmasına karşın, RAB çok büyük bir orduyu ellerine teslim etmişti. Çünkü Yahuda halkı, atalarının Tanrısı RAB'bi bırakmıştı. Böylece Aram ordusu Yoaş'ı cezalandırmış oldu. 25Aramlılar Yoaş'ı ağır yaralı durumda bırakıp gittiler. Yoaş'ın görevlileri, Kâhin Yehoyada'nın oğlunun kanını döktüğü için, düzen kurup onu yatağında öldürdüler. Yoaş'ı Davut Kenti'nde gömdülerse de, kralların mezarlığına gömmediler.

26Yoaş'a düzen kuranlar şunlardı: Ammonlu Şimat adlı kadının oğlu Zavat, Moavlı Şimrit adlı kadının oğlu Yehozavat.27Yoaş'ın oğullarının öyküsü, kendisine Tanrı'dan defalarca gelen bildiriler, Tanrı'nın Tapınağı'nın onarımıyla ilgili konular kralların tarihine ilişkin yorumda yazılıdır. Yerine oğlu Amatsya kral oldu.

25

Amatsya'nın Yahuda Krallığı

(2Kr.14:1-22)

1Amatsya yirmi beş yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de yirmi dokuz yıl krallık yaptı. Annesi Yeruşalimli Yehoaddan'dı.2Amatsya RAB'bin gözünde doğru olanı yaptıysa da bütün yüreğiyle yapmadı. 3Krallığını güçlendirdikten sonra, babasını öldüren görevlileri öldürttü. 4[*]

Ancak Musa'nın kitabındaki yasaya uyarak çocuklarını öldürtmedi. Çünkü RAB, “Ne babalar çocuklarının günahından ötürü öldürülecek, ne de çocuklar babalarının. Herkes kendi günahı için öldürülecek” diye buyurmuştu.

5Amatsya Yahudalılar'ı topladı. Bütün Yahudalılar'la Benyaminliler'i boylarına göre binbaşıların ve yüzbaşıların denetimine verdi. Yaşları yirmi ve yirminin üstünde olanların sayımını yaptı. Savaşa hazır, mızrak ve kalkan kullanabilen üç yüz bin seçme asker olduğunu saptadı. 6Ayrıca İsrail'den yüz talant[y]

gümüş karşılığında, yüz bin yiğit savaşçı tuttu.

7Bu sırada bir Tanrı adamı gelip krala şöyle dedi: “Ey kral, İsrail'den gelen askerler seninle savaşa gitmesin. Çünkü RAB İsrailliler'le, yani Efrayimliler'le birlikte değil. 8Gidersen, yiğitçe savaşsan bile Tanrı seni düşmanın önünde bozguna uğratacak. Tanrı'nın yardım etmeye de, bozguna uğratmaya da gücü vardır.”

9Amatsya, “Ya İsrail askerleri için ödediğim yüz talant ne olacak?” diye sordu.

Tanrı adamı, “RAB sana bundan çok daha fazlasını verebilir” diye karşılık verdi.

10Bunun üzerine Amatsya Efrayim'den gelen askerlerin evlerine dönmelerini buyurdu. Yahudalılar'a çok kızan askerler büyük bir öfke içinde evlerine döndüler.

11Amatsya cesaretini toplayarak ordusunu Tuz Vadisi'ne götürdü. Yahudalılar orada on bin Seirli'yi öldürdü. 12Sağ olarak ele geçirdikleri on bin kişiyi de uçurumun kenarına götürüp oradan aşağıya attılar. Hepsi paramparça oldu.

13Bu arada Amatsya'nın kendisiyle birlikte savaşa katılmamaları için geri gönderdiği askerler, Samiriye ile Beythoron arasındaki Yahuda kentlerine saldırdılar. Üç bin kişi öldürüp çok miktarda mal yağmaladılar.

14Amatsya, Edomlular'ı bozguna uğrattıktan sonra, dönüşte Seir halkının putlarını yanında getirdi. Kendisine ilah olarak diktiği putlara taptı ve buhur yaktı. 15RAB Amatsya'ya öfkelendi. Ona bir peygamber göndererek, “Halkını senin elinden kurtaramayan bu halkın ilahlarına neden tapıyorsun?” diye sordu. 16Peygamber konuşmasını sürdürmekteyken Amatsya ona, “Seni krala danışman mı atadık? Sus! Yoksa öldürüleceksin” dedi.

Peygamber, “Tanrı'nın seni yok etmeye karar verdiğini biliyorum. Çünkü sen bu kötülüğü yaptın, öğüdüme de aldırış etmedin!” dedikten sonra sustu.

17Yahuda Kralı Amatsya, danışmanlarıyla konuştuktan sonra Yehu oğlu Yehoahaz oğlu İsrail Kralı Yehoaş'a, “Gel, yüz yüze görüşelim” diye haber gönderdi.

18İsrail Kralı Yehoaş da karşılık olarak Yahuda Kralı Amatsya'ya şu haberi gönderdi: “Lübnan'da dikenli bir çalı, sedir ağacına, ‘Kızını oğluma eş olarak ver’ diye haber yollar. O sırada oradan geçen yabanıl bir hayvan basıp çalıyı çiğner.19İşte Edomlular'ı bozguna uğrattın diye böbürleniyorsun. Otur evinde! Niçin bela arıyorsun? Kendi başını da, Yahuda halkının başını da derde sokacaksın.”

20Ne var ki, Amatsya dinlemek istemedi. Bunun böyle olması Tanrı'nın isteğiydi. Edom'un ilahlarına taptıkları için Tanrı onları düşmanın eline teslim etmeye karar vermişti. 21Derken İsrail Kralı Yehoaş Yahuda Kralı Amatsya'nın üzerine yürüdü. İki ordu Yahuda'nın Beytşemeş Kenti'nde karşılaştı. 22İsrailliler'in önünde bozguna uğrayan Yahudalılar evlerine kaçtı. 23İsrail Kralı Yehoaş, Yehoahaz[z]

oğlu Yoaş oğlu Yahuda Kralı Amatsya'yı Beytşemeş'te yakalayıp Yeruşalim'e götürdü. Efrayim Kapısı'ndan Köşe Kapısı'na kadar Yeruşalim surlarının dört yüz arşınlık[a]

bölümünü yıktırdı. 24Tanrı'nın Tapınağı'nda Ovet-Edom soyunun gözetimi altındaki altını, gümüşü, eşyaları, sarayın hazinelerini ve bazı adamları da rehine olarak yanına alıp Samiriye'ye döndü.

Yahuda Kralı Amatsya'nın Ölümü

(2Kr.14:17-20)

25Yahuda Kralı Yoaş oğlu Amatsya, İsrail Kralı Yehoahaz oğlu Yehoaş'ın ölümünden sonra on beş yıl daha yaşadı.26Amatsya'nın yaptığı öbür işler, başından sonuna dek, Yahuda ve İsrail krallarının tarihinde yazılıdır. 27RAB'bin ardınca yürümekten vazgeçtiği andan başlayarak Yeruşalim'de Amatsya'ya bir düzen kurulmuştu. Amatsya Lakiş'e kaçtı. Ardından adam göndererek onu öldürttüler. 28Ölüsü at sırtında getirildi, Yahuda Kenti'nde[b]

atalarının yanına gömüldü.

26

Uzziya'nın Yahuda Krallığı

(2Kr.14:21-22; 15:1-7)

1Yahuda halkı Amatsya'nın yerine on altı yaşındaki oğlu Uzziya'yı[c]

kral yaptı. 2Babası Amatsya ölüp atalarına kavuştuktan sonra Uzziya Eylat Kenti'ni onarıp Yahuda topraklarına kattı. 3Uzziya on altı yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de elli iki yıl krallık yaptı. Annesi Yeruşalimli Yekolya'ydı. 4Babası Amatsya gibi, Uzziya da RAB'bin gözünde doğru olanı yaptı. 5Kendisine Tanrı korkusunu öğreten Zekeriya'nın günlerinde Tanrı'ya yöneldi. RAB'be yöneldiği sürece Tanrı onu başarılı kıldı.

6Uzziya Filistliler'e savaş açtı. Gat, Yavne ve Aşdot'un surlarını yıktırdı. Sonra Aşdot yakınlarında ve Filist bölgesinde kentler kurdu. 7Filistliler'e, Gur-Baal'da yaşayan Araplar'a ve Meunlular'a karşı Tanrı ona yardım etti. 8Ammonlular Uzziya'ya haraç vermeye başladılar. Gitgide güçlenen Uzziya'nın ünü Mısır sınırına dek ulaştı.

9Uzziya Yeruşalim'de Köşe Kapısı, Dere Kapısı ve surun köşesi üzerinde kuleler kurup bunları sağlamlaştırdı.10Şefela'da ve ovada çok sayıda hayvanı olduğundan, kırda gözetleme kuleleri yaptırarak birçok sarnıç açtırdı. Dağlık bölgelerde, verimli topraklarda da ırgatları, bağcıları vardı; çünkü toprağı severdi. 11Uzziya'nın savaşa hazır bir ordusu vardı. Kralın komutanlarından Hananya'nın denetiminde Yazman Yeiel'le görevli Maaseya'nın yaptığı sayımın sonuçlarına göre, bu ordu bölük bölük savaşa girerdi. 12Yiğit savaşçıları yöneten boy başlarının sayısı 2 600'dü. 13Bunların komutası altında krala yardım etmek için düşmanla yiğitçe savaşacak 307 500 askerden oluşan bir ordu vardı. 14Uzziya bütün ordu için kalkan, mızrak, miğfer, zırh, yay, sapan taşı sağladı. 15Yeruşalim'de becerikli adamlarca tasarlanmış gereçler yaptırdı. Okları, büyük taşları fırlatmak için bu gereçleri kulelere ve köşelere yerleştirdi. Uzziya'nın ünü uzaklara kadar yayıldı; çünkü gördüğü olağanüstü yardım sayesinde büyük güce kavuşmuştu.

16Ne var ki, güçlenince kendisini yıkıma sürükleyecek bir gurura kapıldı. Tanrısı RAB'be ihanet etti. Buhur sunağı üzerinde buhur yakmak için RAB'bin Tapınağı'na girdi. 17Kâhin Azarya ile RAB'bin yürekli seksen kâhini de ardısıra tapınağa girdiler. 18[*]

Kral Uzziya'ya karşı durarak, “Ey Uzziya, RAB'be buhur yakmaya hakkın yok!” dediler, “Ancak Harun soyundan kutsanmış kâhinler buhur yakabilir. Tapınaktan çık! Çünkü sen RAB'be ihanet ettin; RAB Tanrı da seni onurlandırmayacak!” 19Buhur yakmak için elinde buhurdan tutan Uzziya kâhinlere öfkelendi. Öfkelenir öfkelenmez de kâhinlerin önünde, RAB'bin Tapınağı'ndaki buhur sunağının yanında duran Uzziya'nın alnında deri hastalığı belirdi.20Başkâhin Azarya ile öbür kâhinler ona bakınca alnında deri hastalığı belirdiğini gördüler. Onu çabucak oradan çıkardılar. Uzziya da çıkmaya istekliydi, çünkü RAB onu cezalandırmıştı. 21Kral Uzziya ölünceye kadar deri hastalığından kurtulamadı. Bu yüzden ayrı bir evde yaşadı ve RAB'bin Tapınağı'na sokulmadı. Sarayı ve ülke halkını oğlu Yotam yönetti.

22Uzziya'nın yaptığı öbür işleri, başından sonuna dek, Amots oğlu Peygamber Yeşaya yazmıştır. 23[*]

Uzziya ölüp atalarına kavuşunca, deri hastalığına yakalandığı için onu atalarının yanına, kral mezarlığının ayrı bir yerine gömdüler. Yerine oğlu Yotam kral oldu.

27

Yotam'ın Yahuda Krallığı

(2Kr.15:32-38)

1Yotam yirmi beş yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de on altı yıl krallık yaptı. Annesi Sadok'un kızı Yeruşa'ydı. 2Babası Uzziya gibi, Yotam da RAB'bin gözünde doğru olanı yaptı. Ancak RAB'bin Tapınağı'na girmedi. Ne var ki, halk kötülük yapmayı sürdürmekteydi. 3Yotam RAB'bin Tapınağı'nın Yukarı Kapısı'nı onardı. Ofel Tepesi'ndeki surun üzerinde de birçok iş yaptı. 4Yahuda'nın dağlık bölgesinde kentler, ormanlık tepelerinde kaleler ve kuleler kurdu.

5Ammon Kralı'yla savaşarak Ammonlular'ı yendi. Ammonlular o yıl için kendisine yüz talantç

gümüş, on bin kor buğday[d]

, on bin kor arpa[e]

verdiler. İkinci ve üçüncü yıllar için de aynı miktarı ödediler. 6Tanrısı RAB'bin önünde kararlı bir şekilde yürüyen Yotam giderek güçlendi.

7Yotam'ın yaptığı öbür işler, bütün savaşları ve uygulamaları, İsrail ve Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır. 8Yotam yirmi beş yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de on altı yıl krallık yaptı. 9Yotam ölüp atalarına kavuşunca, onu Davut Kenti'nde gömdüler. Yerine oğlu Ahaz kral oldu.

28

Ahaz'ın Yahuda Krallığı

(2Kr.16:1-20)

1Ahaz yirmi yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de on altı yıl krallık yaptı. RAB'bin gözünde doğru olanı yapan atası Davut gibi davranmadı. 2İsrail krallarının yollarını izledi; Baallar'a* tapmak için dökme putlar bile yaptırdı. 3Ben-Hinnom Vadisi'nde buhur yaktı. RAB'bin İsrail halkının önünden kovmuş olduğu ulusların iğrenç törelerine uyarak oğullarını ateşte kurban etti. 4Puta tapılan yerlerde, tepelerde, bol yapraklı her ağacın altında kurban kesip buhur yaktı.

5[*]

İşte bu nedenle Tanrısı RAB Ahaz'ı Aram Kralı'nın eline teslim etti. Aramlılar onu bozguna uğrattılar, halkından birçoğunu tutsak alıp Şam'a götürdüler.

Ayrıca onu ağır bir yenilgiye uğratan İsrail Kralı'nın eline de teslim edildi. 6Remalya oğlu İsrail Kralı Pekah, Yahuda'da bir günde yüz yirmi bin yiğit askeri öldürttü. Çünkü Yahuda halkı atalarının Tanrısı RAB'be sırt çevirmişti. 7Efrayimli yiğit Zikri, kralın oğlu Maaseya'yı, saray sorumlusu Azrikam'ı ve kraldan sonra ikinci adam olan Elkana'yı öldürdü.

8İsrailliler kardeşleri olan Yahudalılar'dan iki yüz bin kadınla çocuğu tutsak aldı. Bu arada çok miktarda malı da yağmalayıp Samiriye'ye taşıdılar. 9Orada RAB'bin Odet adında bir peygamberi vardı. Odet Samiriye'ye dönmekte olan ordunun karşısına çıkıp şöyle dedi: “Atalarınızın Tanrısı RAB, Yahuda halkına öfkelendiği için onları elinize teslim etti. Ama siz göklere erişen bir öfkeyle onları öldürdünüz. 10Şimdi de Yahuda ve Yeruşalim halkını kendinize kadın ve erkek köleler yapmayı düşünüyorsunuz. Tanrınız RAB'be karşı siz hiç suç işlemediniz mi? 11Şimdi beni dinleyin! Kardeşlerinizden aldığınız tutsakları geri gönderin, çünkü RAB'bin kızgın öfkesi üzerinizdedir.”

12Efrayim halkının önderlerinden Yehohanan oğlu Azarya, Meşillemot oğlu Berekya, Şallum oğlu Yehizkiya ve Hadlay oğlu Amasa savaştan dönenlerin karşısına çıkarak, 13“Tutsakları buraya getirmeyin, yoksa RAB'be karşı suç işlemiş olacağız” dediler, “Suçlarımızı, günahlarımızı çoğaltmak mı istiyorsunuz? Şimdiden yeterince suçumuz var zaten. RAB'bin kızgın öfkesi İsrail halkının üzerindedir.”

14Bunun üzerine savaşçılar tutsaklarla yağmalanan malları önderlerin ve topluluğun önüne bıraktılar. 15Görevlendirilen belirli kişiler tutsakları aldılar, yağmalanmış giysilerle aralarındaki çıplakların hepsini giydirdiler. Onlara giysi, çarık, yiyecek, içecek sağladılar. Yaralarına zeytinyağı sürdüler. Yürüyemeyecek durumda olanları eşeklere bindirdiler. Onları hurma kenti Eriha'ya, kardeşlerine geri götürdükten sonra Samiriye'ye döndüler.

16O sırada Kral Ahaz yardım istemek için Asur Kralı'na haber gönderdi. 17Edomlular yine Yahuda'ya saldırmış, onları yenip tutsak almışlardı. 18Filistliler ise Şefela bölgesiyle Yahuda'nın Negev bölgesindeki kentlere akınlar düzenleyip Beytşemeş, Ayalon, Gederot ile Soko, Timna, Gimzo ve çevre köylerini ele geçirerek buralara yerleşmişlerdi. 19RAB İsrail[f]

Kralı Ahaz yüzünden Yahuda halkını bu ezik duruma düşürmüştü. Çünkü Ahaz Yahuda'yı günaha özendirmiş ve RAB'be ihanet etmişti. 20Asur Kralı Tiglat-Pileser Ahaz'a geldi, ama yardım edeceğine onu sıkıntıya düşürdü. 21Ahaz RAB'bin Tapınağı'ndan, saraydan ve önderlerden aldıklarını Asur Kralı'na armağan ettiyse de ona yaranamadı.

22İşte Ahaz denen bu kral, sıkıntılı günlerinde RAB'be ihanetini artırdı. 23Daha önce kendisini bozguna uğratan Şam ilahlarına kurbanlar sundu. “Madem ilahları Aram krallarına yardım etti, onlara kurban sunayım da bana da yardım etsinler” diye düşünüyordu. Ne var ki, bu ilahlar onun da, bütün İsrail halkının da yıkımına neden oldu. 24Ahaz Tanrı'nın Tapınağı'ndaki eşyaları toplayıp parçaladı. RAB'bin Tapınağı'nın kapılarını kapatıp Yeruşalim'in her köşesinde sunaklar yaptırdı. 25Başka ilahlara buhur yakmak için Yahuda'nın her kentinde tapınma yerleri yaparak atalarının Tanrısı RAB'bi öfkelendirdi.

26Ahaz'ın yaptığı öbür işler ve bütün uygulamaları, başından sonuna dek, Yahuda ve İsrail krallarının tarihinde yazılıdır.27[*]

Ahaz ölüp atalarına kavuşunca, onu İsrail krallarının mezarlığına gömeceklerine Yeruşalim Kenti'nde gömdüler. Yerine oğlu Hizkiya kral oldu.

29

Hizkiya'nın Yahuda Krallığı

(2Kr.18:1-3)

1Hizkiya yirmi beş yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de yirmi dokuz yıl krallık yaptı. Annesi Zekeriya'nın kızı Aviya'ydı.2Atası Davut gibi, o da RAB'bin gözünde doğru olanı yaptı.

Hizkiya Tapınağı Onarıp Kutsuyor

3Hizkiya krallığının birinci yılının birinci ayında* RAB'bin Tapınağı'nın kapılarını açıp onardı. 4Sonra kâhinlerle Levililer'i çağırıp tapınağın doğusundaki alanda topladı. 5Onlara, “Ey Levililer, beni dinleyin!” dedi, “Şimdi kendinizi kutsayın; atalarınızın Tanrısı RAB'bin Tapınağı'nı da kutsayın. İğrenç olan her şeyi kutsal yerden çıkarın. 6Atalarımız Tanrı'ya ihanet ettiler. Tanrımız RAB'bin gözünde kötü olanı yaparak O'nu bıraktılar. Yüzlerini RAB'bin Konutu'ndan ayırıp ona sırt çevirdiler. 7Tapınağın eyvana açılan kapılarını kapattılar, kandilleri sönmeye bıraktılar. Kutsal yerde İsrail'in Tanrısı'na buhur yakmadılar, yakmalık sunu* da sunmadılar. 8Yahuda ve Yeruşalim halkı bu yüzden RAB'bin öfkesine uğradı. Gözlerinizle gördüğünüz gibi, RAB'bin onlara yaptığı, başkalarını korkuya, dehşete düşürdü. Alay konusu oldular. 9İşte bu yüzden, babalarımız kılıçtan geçirildi; oğullarımız, kızlarımız, karılarımız tutsak alındı. 10Şimdi, bize duyduğu kızgın öfkeyi yatıştırmak için, İsrail'in Tanrısı RAB'le bir antlaşma yapmayı tasarlıyorum. 11Oğullarım, artık işi savsaklamayın! Çünkü RAB önünde durmanız, hizmet etmeniz, hizmetkârları olmanız ve buhur yakmanız için sizi seçti.”

12İşe başlayan Levililer şunlardı:

Kehat boyundan Amasay oğlu Mahat, Azarya oğlu Yoel;

Merari boyundan Avdi oğlu Kiş, Yehallelel oğlu Azarya;

Gerşon boyundan Zimma oğlu Yoah, Yoah oğlu Eden;

13Elisafan soyundan Şimri, Yeiel;

Asaf soyundan Zekeriya, Mattanya;

14Heman soyundan Yehiel, Şimi;

Yedutun soyundan Şemaya ve Uzziel.

15Bu Levililer kardeşlerini topladılar. Kendilerini kutsadıktan sonra, RAB'bin sözü uyarınca kralın buyruğuyla RAB'bin Tapınağı'nı dinsel açıdan arındırmak için içeri girdiler. 16RAB'bin Tapınağı'nı arındırmak için içeri giren kâhinler tapınakta buldukları bütün kirli sayılan şeyleri tapınağın avlusuna çıkardılar. Levililer bunları dışarı çıkarıp Kidron Vadisi'ne götürdüler.17Birinci ayın ilk günü kutsamaya başladılar; ayın sekizinci günü tapınağın eyvanına vardılar. Tapınağı kutsamayı sekiz gün daha sürdürerek, birinci ayın on altıncı günü işi bitirdiler.

18Sonra Kral Hizkiya'ya giderek, “Bütün RAB'bin Tapınağı'nı, yakmalık sunu sunağıyla takımlarını, adak ekmeklerinin* dizildiği masayla takımlarını arındırdık” dediler, 19“Ayrıca krallığı döneminde ihanet eden Ahaz'ın attırdığı bütün takımları da hazırlayıp kutsadık. Hepsi RAB'bin sunağının önünde duruyor.”

20Ertesi gün Kral Hizkiya erkenden kentin ileri gelenlerini toplayıp onlarla birlikte RAB'bin Tapınağı'na gitti. 21Kral ailesi, tapınak ve Yahuda halkı için günah sunusu* olarak yedi boğa, yedi koç, yedi kuzu, yedi teke getirdiler. Hizkiya bunları RAB'bin sunağının üzerinde sunmaları için Harun soyundan gelen kâhinlere buyruk verdi. 22Önce boğalar kesildi, kâhinler boğaların kanını sunağın üzerine döktüler. Sonra sırasıyla koçları ve kuzuları keserek kanlarını sunağın üzerine döktüler.23Tekeleri günah sunusu olarak kralla topluluğun önüne getirdiler. Kralla topluluk ellerini tekelerin üzerine koydu. 24Sonra kâhinler tekeleri kestiler. Bütün İsrail halkının günahlarını bağışlatmak için tekelerin kanını sunağın üzerinde günah sunusu olarak sundular. Çünkü kral yakmalık sunu ve günah sunusunu bütün İsrail halkı adına sunmaları için buyruk vermişti.25Sonra kral Davut'un, bilicisi* Gad'ın ve Peygamber Natan'ın düzenine göre Levililer'i ziller, çenkler ve lirlerle RAB'bin Tapınağı'na yerleştirdi. RAB bu düzeni peygamberleri aracılığıyla vermişti. 26Böylece Levililer Davut'un çalgılarıyla, kâhinler de borazanlarıyla yerlerini aldılar. 27Hizkiya yakmalık sununun sunağın üzerinde yakılmasını buyurdu. Sunu sunulmaya başlayınca, borazanlar ve İsrail Kralı Davut'un çalgıları eşliğinde RAB'be ezgiler okumaya koyuldular. 28Ezgiciler ezgi söylüyor, borazancılar borazan çalıyor, bütün topluluk tapınıyordu. Yakmalık sunu bitinceye dek bu böyle sürüp gitti.

29Yakmalık sunular sunulduktan sonra, kralla yanındakiler yere kapanıp tapındılar. 30Kral Hizkiya ile önderler, Levililer'e Davut'un ve Bilici Asaf'ın sözleriyle RAB'bi övmelerini söylediler. Onlar da sevinçle övgüler sundular, başlarını eğip tapındılar.

31Hizkiya, “Artık kendinizi RAB'be adamış bulunuyorsunuz” dedi, “Gelin, RAB'bin Tapınağı'na kurbanlar, şükran sunuları getirin.” Bunun üzerine topluluk kurban ve şükran sunuları getirdi. İçlerindeki istekli kişiler de yakmalık sunular getirdiler.

32Topluluğun yakmalık sunu olarak getirdiği hayvanların sayısı yetmiş sığır, yüz koç, iki yüz kuzuydu. Bunların tümü RAB'be yakmalık sunu olarak sunulmak içindi. 33Kurban olarak adanan hayvanlar altı yüz sığır, üç bin davardı.34Yakmalık sunu olarak kesilen hayvanların derilerini yüzecek kâhinlerin sayısı yetersizdi. Bu nedenle kardeşleri Levililer iş bitene ve öbür kâhinler kutsanana dek onlara yardım etti. Çünkü Levililer kendilerini kutsamaya kâhinlerden daha çok özen göstermişlerdi. 35Çok sayıda yakmalık sununun yanısıra esenlik sunularının* yağı ve yakmalık sunularla birlikte sunulan dökmelik sunular da vardı.

Böylece RAB'bin Tapınağı'ndaki hizmet düzeni yeniden kurulmuş oldu. 36Hizkiya'yla bütün halk, Tanrı'nın halk için yaptıkları karşısında sevinç içindeydi; çünkü her şey çabucak tamamlanmıştı.

30

Fısıh Bayramı Kutlanıyor

1Hizkiya, bütün İsrail ve Yahuda halkına haber göndererek, Efrayim ve Manaşşe halkına da mektup yazarak, İsrail'in Tanrısı RAB için Fısıh Bayramı'nı* kutlamak amacıyla Yeruşalim'deki RAB'bin Tapınağı'na gelmelerini bildirdi. 2[*]

Kralla önderleri ve Yeruşalim'deki topluluk Fısıh Bayramı'nı ikinci ay* kutlamaya karar verdiler. 3Bayramı zamanında kutlayamamışlardı; çünkü ne kendini kutsamış yeterli sayıda kâhin vardı, ne de halk Yeruşalim'de toplanabilmişti. 4Bu tasarı krala da topluluğa da uygun göründü. 5Herkes Yeruşalim'e gelip İsrail'in Tanrısı RAB için Fısıh Bayramı'nı kutlasın diye Beer-Şeva'dan Dan'a kadar bütün İsrail ülkesine duyuru yapmaya karar verdiler. Çünkü bayram, yazılı olduğu gibi çok sayıda insanla kutlanmamıştı. 6Kralın buyruğu uyarınca ulaklar, kral ve önderlerinden aldıkları mektuplarla bütün İsrail ve Yahuda'yı koşa koşa dolaşarak şu duyuruyu yaptılar: “Ey İsrail halkı! İbrahim'in, İshak'ın ve İsrail'in Tanrısı RAB'be dönün. Öyle ki, O da sağ kalanlarınıza, Asur krallarının elinden kurtulanlarınıza dönsün. 7Atalarının Tanrısı RAB'be ihanet eden atalarınıza, kardeşlerinize benzemeyin; gördüğünüz gibi RAB onları dehşet verici bir duruma düşürdü. 8Atalarınız gibi inatçı olmayın, RAB'be boyun eğin. O'nun sonsuza dek kutsal kıldığı tapınağa gelin. Kızgın öfkesinin sizden uzaklaşması için Tanrınız RAB'be kulluk edin. 9RAB'be dönerseniz, kardeşlerinizi, oğullarınızı tutsak edenler onlara acıyıp bu ülkeye dönmelerine izin vereceklerdir. Çünkü Tanrınız RAB lütfeden, acıyan bir Tanrı'dır. O'na dönerseniz, O da yüzünü sizden çevirmeyecektir.”

10Ulaklar Efrayim ve Manaşşe bölgelerinde Zevulun'a dek kent kent dolaştılar. Ne var ki, halk gülerek onlarla alay etti.11Ama Aşer, Manaşşe ve Zevulun halkından bazıları alçakgönüllü bir tutum takınarak Yeruşalim'e gitti. 12Birlik ruhu vermek için Tanrı'nın eli Yahuda'nın üzerindeydi. Öyle ki, Tanrı kral ve önderlerin RAB'bin sözü uyarınca verdikleri buyruğa halkın uymasını sağladı.

13İkinci ay Mayasız Ekmek Bayramı'nı* kutlamak için çok büyük bir topluluk Yeruşalim'de toplandı. 14İşe Yeruşalim'deki sunakları kaldırmakla başladılar. Bütün buhur sunaklarını kaldırıp Kidron Vadisi'ne attılar. 15İkinci ayın on dördüncü günü Fısıh* kurbanını kestiler. Kâhinlerle Levililer utanarak kendilerini kutsadılar, sonra RAB'bin Tapınağı'na yakmalık sunular* getirdiler. 16Bunun ardından, Tanrı adamı Musa'nın Yasası uyarınca, geleneksel yerlerini aldılar. Kâhinler Levililer'in elinden aldıkları kurban kanını sunağın üstüne döktüler. 17Topluluk arasında kendini kutsamamış birçok kişi vardı; bu nedenle arınmamış olanların Fısıh kurbanını kesme ve RAB'be adama görevini Levililer üstlendi. 18-19Çok sayıda insan, Efrayim, Manaşşe, İssakar ve Zevulun'dan gelen halkın birçoğu kendisini dinsel açıdan arındırmamıştı; öyleyken yazılana ters düşerek Fısıh kurbanını yediler. Hizkiya onlar için şöyle dua etti: “Kutsal yerin kuralları uyarınca arınmamış bile olsa, RAB Tanrı'ya, atalarının Tanrısı'na yönelmeye yürekten kararlı olan herkesi iyi olan RAB bağışlasın.” 20RAB Hizkiya'nın yakarışını duydu ve halkı bağışladı[g]

.

21Yeruşalim'deki İsrailliler Mayasız Ekmek Bayramı'nı yedi gün büyük sevinçle kutladılar. Levililer'le kâhinler RAB'bi yüceltmek amacıyla kullanılan yüksek sesli çalgılarla her gün O'nu övüyorlardı.

22Hizkiya RAB'be hizmetlerini başarıyla yerine getiren Levililer'i övdü. Yedi gün boyunca herkes esenlik kurbanlarını kesip atalarının Tanrısı RAB'be şükrederek bayramda kendisine ayrılan paydan yedi.

23Topluluk bayramı yedi gün daha kutlamaya karar verdi. Böylece herkes bayramı yedi gün daha sevinçle kutladı.24Yahuda Kralı Hizkiya topluluğa bin boğayla yedi bin davar sağladı; önderler de topluluğa bin boğayla on bin davar daha verdiler. Birçok kâhin kendini kutsadı. 25Bütün Yahuda topluluğu, kâhinler, Levililer, İsrail'den gelen topluluk, İsrail'den gelip Yahuda'ya yerleşen yabancılar sevindi. 26Yeruşalim'de büyük sevinç vardı. Çünkü İsrail Kralı Davut oğlu Süleyman'ın günlerinden bu yana Yeruşalim'de böylesi bir olay yaşanmamıştı. 27Levili kâhinler ayağa kalkıp halkı kutsadılar. Tanrı onları duydu. Çünkü duaları O'nun kutsal konutuna, göklere erişmişti.

31

Hizkiya Dinsel Kuralları Düzenliyor

1Bütün bunlar sona erince, oradaki İsrailliler Yahuda kentlerine giderek dikili taşları parçalayıp Aşera* putlarını devirdiler. Yahuda, Benyamin, Efrayim ve Manaşşe bölgelerindeki puta tapılan yerlerin ve sunakların hepsini yıktılar. Sonra herkes kendi kentine, toprağına döndü.

2Hizkiya kâhinlerle Levililer'i görevlerine göre bölüklere ayırdı. Kimine yakmalık sunuları* ve esenlik sunularını* sunma, kimine hizmet etme, kimine de RAB'bin Konutu'nun kapılarında şükredip övgüler söyleme görevini verdi. 3[*]

Kral da RAB'bin Yasası uyarınca sabah akşam sunulmak üzere yakmalık sunular, Şabat* günleri, Yeni Ay ve bayramlarda sunulacak yakmalık sunular için sürüsünden hayvanlar verdi. 4[*]

Yeruşalim'de yaşayan halka da kâhinlerle Levililer'in paylarına düşeni vermelerini buyurdu; öyle ki, RAB'bin Yasası'na kendilerini adayabilsinler. 5Kralın bu buyruğunu duyar duymaz İsrailliler ilk yetişen tahıl, yeni şarap, zeytinyağı, bal ve bütün tarla ürünlerinden bol bol verdiler. Bunun yanısıra her şeyin ondalığını da bol bol getirdiler. 6Yahuda kentlerinde yaşayan İsrailliler'le Yahudalılar da sığırlarının, davarlarının, Tanrıları RAB'be adamış oldukları kutsal armağanların ondalığını getirip bir araya yığdılar. 7Ondalıkların toplanması üçüncü aydan* yedinci aya kadar sürdü. 8Hizkiya ile önderler gelip yığınları görünce, RAB'be övgüler sunup halkı İsrail'i kutsadılar.

9Hizkiya kâhinlerle Levililer'e yığınları sorunca, 10Sadok soyundan Başkâhin Azarya şu yanıtı verdi: “Halk RAB'bin Tapınağı'na bağış getirmeye başladıktan bu yana yiyip doyduk; üstelik artırdık da. Çünkü RAB halkını kutsadı. Bu büyük yığın da artakalandır.”

11Hizkiya RAB'bin Tapınağı'ndaki depoların hazırlanması için buyruk verdi. Depolar hazırlandı. 12Bağışlar, ondalıklar, adanan armağanlar sadakatle içeri getirildi. Bütün bu işlerin sorumlusu olarak Levili Konanya atandı; kardeşi Şimi de yardımcısı oldu. 13Kral Hizkiya ile Tanrı'nın Tapınağı'nın sorumlusu Azarya, Konanya ile kardeşi Şimi'nin yönetimindeki şu denetçileri atadılar: Yehiel, Azazya, Nahat, Asahel, Yerimot, Yozavat, Eliel, Yismakya, Mahat, Benaya. 14Tapınağın Doğu Kapısı'nın nöbetçisi Yimna'nın oğlu Levili Kore, Tanrı'ya gönülden verilen sunuların sorumlusuydu. RAB'be adanan bağışları ve kutsal yiyecekleri dağıtmak için bu göreve getirilmişti. 15Eden, Minyamin, Yeşua, Şemaya, Amarya ve Şekanya kâhinlerin yaşadıkları kentlerde bölükleri uyarınca büyük küçük bütün kardeşlerine bağışları dağıtma işinde Kore'ye sadakatle yardım ettiler. 16-18Ayrıca soyağacında adı kayıtlı üç ve daha yukarı yaştaki erkeklere, bölüklerine ve sorumluluklarına göre RAB'bin Tapınağı'na girip günün gerektirdiği değişik görevleri yapanların tümüne; bağlı oldukları boylara göre kütüğe kayıtlı kâhinlere, bölüklerine ve sorumluluklarına göre yirmi ve daha yukarı yaştaki Levililer'e; kâhinlerle Levililer'in soyağacında kayıtlı küçük çocuklara, kadınlara, oğullarla kızlara, yani topluluğa yiyecek dağıtıyorlardı. Çünkü kendilerini sadakatle Tanrı'ya adamışlardı. 19Kentlerinin çevresindeki kırlarda ya da herhangi bir kentte yaşayan Harun soyundan kâhinlere gelince, onlardan olan bütün erkeklere ve Levililer'in soyağacında kayıtlı herkese yiyecek dağıtmak için belirli kişiler atanmıştı.

20Hizkiya bütün Yahuda'da böyle davrandı; Tanrısı RAB'bin önünde iyi, doğru ve hakça olanı yaptı. 21Tanrı'nın Tapınağı'nda üstlendiği görevi bütün yüreğiyle yerine getirdi; Kutsal Yasa'ya, buyruklara uydu; Tanrısı'na yöneldi. Bu sayede başarılı oldu.

32

Sanherib'in Tehdidi

(2Kr.18:13-19:13; Yşa.36:1-37:13)

1Hizkiya'nın RAB'be bağlılıkla yaptığı bu hizmetlerden sonra Asur Kralı Sanherib gelip Yahuda'ya saldırdı. Surlu kentleri ele geçirmek amacıyla onları kuşattı. 2Sanherib'in Yeruşalim'le savaşmaya hazırlandığını duyan Hizkiya, 3kentin dışındaki pınarları kapatma konusunda önderlerine ve ordu komutanlarına danıştı. Onlar da onu desteklediler. 4Böylece birçok kişi toplandı. “Neden Asur Kralı gelip bol su bulsun?” diyerek bütün pınarları ve ülkenin ortasından akan dereyi kapadılar.5Hizkiya gücünü toplayarak surun yıkılmış bölümlerini onarttı, üstüne kuleler yaptırdı. Dışardan bir sur daha yaptırarak Davut Kenti'nde Millo'yu* sağlamlaştırdı. Bunların yanısıra, çok sayıda silah ve kalkan hazırlattı.

6Halka komutanlar atadı. Sonra onları kent kapısı yakınındaki alanda toplayarak şöyle yüreklendirdi: 7“Güçlü ve yürekli olun! Asur Kralı'ndan ve yanındaki büyük ordudan korkmayın, yılmayın. Çünkü bizimle olan onunla olandan daha üstündür. 8Ondaki güç insansaldır; bizdeki güç ise bize yardım eden ve bizden yana savaşan Tanrımız RAB'dir.” Yahuda Kralı Hizkiya'nın bu sözleri halka güven verdi.

9Asur Kralı Sanherib, bütün ordusuyla Lakiş Kenti'ni kuşatırken, subayları aracılığıyla Yahuda Kralı Hizkiya'ya ve Yeruşalim'de yaşayan Yahuda halkına şu haberi gönderdi:

10“Asur Kralı Sanherib şöyle diyor: ‘Neye güvenerek Yeruşalim'de kuşatma altında kalıyorsunuz?’ 11Hizkiya, ‘Tanrımız RAB bizi Asur Kralı'nın elinden kurtaracak’ diyerek sizi kandırıyor. Sizi kıtlığa ve susuzluğa terk edip ölüme sürüklüyor.12Tanrı'nın tapınma yerlerini, sunaklarını ortadan kaldıran, Yahuda ve Yeruşalim halkına, ‘Tek bir sunağın önünde tapınacak, onun üzerinde buhur yakacaksınız’ diyen Hizkiya değil mi bu? 13Benim ve atalarımın öbür ülkelerin halklarına neler yaptığımızı bilmiyor musunuz? Ulusların ilahlarından hangisi ülkesini benim elimden kurtarabildi? 14Atalarımın büsbütün yok ettiği bu ulusların ilahlarından hangisi halkını elimden kurtarabildi ki, Tanrınız sizi elimden kurtarabilsin?15Hizkiya'nın sizi kandırıp aldatmasına izin vermeyin! Ona güvenmeyin! Çünkü hiçbir ulusun, krallığın ilahlarından bir teki bile halkını elimden ya da atalarımın elinden kurtaramamıştır! Tanrınız kim ki sizi elimden kurtarsın?”

16Sanherib'in subayları RAB Tanrı'ya ve kulu Hizkiya'ya karşı daha birçok şey söylediler. 17Sanherib İsrail'in Tanrısı RAB'bi aşağılamak için yazdığı mektuplarda da şöyle diyordu: “Öteki ulusların tanrıları halklarını elimden kurtaramadıkları gibi, Hizkiya'nın Tanrısı da halkını elimden kurtaramayacak.” 18Sonra kenti ele geçirmek amacıyla surun üstündeki Yeruşalim halkını korkutup yıldırmak için Yahudi dilinde bağırdılar. 19Üstelik dünyanın öteki uluslarının insan eliyle yapılmış ilahlarından söz edercesine Yeruşalim'in Tanrısı'ndan söz ettiler.

Rab Hizkiya'yı Kurtarıyor

(2Kr.19:14-37; Yşa.37:14-38)

20Bunun üzerine Kral Hizkiya ile Amots oğlu Peygamber Yeşaya dua edip Tanrı'ya yalvardılar. 21RAB bir melek göndererek Asur Kralı'nın ordugahındaki bütün yiğit savaşçıları, önderleri, komutanları yok etti. Asur Kralı utanç içinde ülkesine döndü. Bir gün kendi ilahının tapınağına girdiğinde de oğullarından bazıları onu orada kılıçla öldürdüler. 22Böylece RAB Hizkiya'yla Yeruşalim'de yaşayanları Asur Kralı Sanherib'in ve öbür düşmanlarının elinden kurtararak her yanda güvenlik içinde yaşamalarını sağladı. 23Yeruşalim'e gelen birçok kişi RAB'be sunular, Yahuda Kralı Hizkiya'ya da değerli armağanlar getirdi. O günden sonra Hizkiya bütün uluslar arasında saygınlık kazandı.

Hizkiya'nın Hastalığı, İyileşmesi ve Ölümü

(2Kr.20:1-21; Yşa.38:1-3)

24[*]

O günlerde Hizkiya ölümcül bir hastalığa yakalanınca, RAB'be yalvardı. RAB yakarışını duyarak ona bir belirti verdi.25Ne var ki, Hizkiya kendisine yapılan bu iyiliğe yaraşır biçimde davranmayıp büyüklendi. Bu yüzden RAB hem ona, hem Yahuda'ya, hem de Yeruşalim'e öfkelendi. 26Hizkiya ile Yeruşalim'de yaşayanlar gururu bırakıp alçakgönüllü davranmaya başladılar. Bu sayede Hizkiya'nın krallığı boyunca RAB'bin öfkesine uğramadılar.

27Hizkiya çok zengin ve onurlu biriydi. Altını, gümüşü, değerli taşları, baharatı, kalkanları ve çeşit çeşit değerli eşyası için hazineler yaptırdı. 28Ayrıca tahıl ambarları, yeni şarap ve zeytinyağı depoları, sığırlar için ahırlar, sürüler için ağıllar yaptırdı. 29Bunların yanısıra kendisi için kentler kurdurdu ve çok sayıda davar, sığır edindi. Tanrı ona çok büyük zenginlik vermişti. 30Gihon Pınarı'nın yukarı ağzını kapayıp suyun Davut Kenti'nin batı yakasından aşağıya akmasını sağlayan da Hizkiya'dır. Üstlendiği her işte başarılı oldu. 31Ama Babil önderlerinin ülkede gerçekleştirilen belirtiyi araştırmak için gönderdiği elçiler gelince, Tanrı Hizkiya'yı denemek ve aklından geçenlerin hepsini öğrenmek için onu bıraktı.

32Hizkiya'nın yaptığı öbür işler ve RAB'be bağlılığı Amots oğlu Peygamber Yeşaya'nın Yahuda ve İsrail krallarının tarihindeki görümünde yazılıdır. 33Hizkiya ölüp atalarına kavuşunca, Davutoğulları'nın mezarlarının üst kesimine gömüldü. Bütün Yahuda ve Yeruşalim halkı onu saygıyla andı. Yerine oğlu Manaşşe kral oldu.

33

Manaşşe'nin Yahuda Krallığı

(2Kr.21:1-18)

1Manaşşe on iki yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de elli beş yıl krallık yaptı. 2[*]

RAB'bin İsrail halkının önünden kovmuş olduğu ulusların iğrenç törelerine uyarak RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı. 3Babası Hizkiya'nın ortadan kaldırdığı puta tapılan yerleri yeniden yaptırdı. Baallar* için sunaklar kurdu, Aşera* putları yaptı. Gök cisimlerine taparak onlara kulluk etti. 4[*]

RAB'bin, “Adım sonsuza dek Yeruşalim'de bulunacaktır” dediği RAB'bin Tapınağı'nda sunaklar kurdu. 5Tapınağın iki avlusunda gök cisimlerine tapmak için sunaklar yaptırdı. 6Oğullarını Ben-Hinnom Vadisi'nde ateşte kurban etti; falcılık ve büyücülük yaptı. Medyumlara, ruh çağıranlara danıştı. RAB'bin gözünde çok kötülük yaparak O'nu öfkelendirdi.

7[*]

Manaşşe yaptırdığı putu Tanrı'nın Tapınağı'na yerleştirdi. Oysa Tanrı tapınağa ilişkin Davut'la oğlu Süleyman'a şöyle demişti: “Bu tapınakta ve İsrail oymaklarının yaşadığı kentler arasından seçtiğim Yeruşalim'de adım sonsuza dek anılacak. 8Kendilerine Musa aracılığıyla buyurduğum Kutsal Yasa'yı, kuralları, ilkeleri dikkatle yerine getirirlerse, İsrail halkının ayağını bir daha atalarına vermiş olduğum ülkenin dışına çıkarmayacağım.” 9Ancak Manaşşe Yahudalılar'la Yeruşalim'de yaşayanları öylesine yoldan çıkardı ki, RAB'bin İsrail halkının önünde yok ettiği uluslardan daha çok kötülük yaptılar.

10RAB Manaşşe'yle halkını uyardıysa da aldırış etmediler. 11Bunun üzerine RAB Asur Kralı'nın ordu komutanlarını onların üzerine gönderdi. Manaşşe'yi tutsak alıp burnuna çengel taktılar; tunç* zincirlerle bağlayıp Babil'e götürdüler. 12Ne var ki, Manaşşe sıkıntısında Tanrısı RAB'be yakardı ve atalarının Tanrısı önünde son derece alçakgönüllü davrandı.13RAB'be yalvarınca RAB yakarışını, duasını duydu ve onu yine Yeruşalim'e, krallığına getirdi. İşte o zaman Manaşşe RAB'bin Tanrı olduğunu anladı.

14Sonra Davut Kenti için vadideki Gihon Pınarı'nın batısından Balık Kapısı'nın girişine kadar yüksek bir dış sur yaptı; Ofel Tepesi'ni de bu surla çevirdi. Yahuda'nın bütün surlu kentlerine komutanlar yerleştirdi. 15RAB'bin Tapınağı'ndan yabancı ilahları ve diktirdiği putu çıkardı; tapınağın bulunduğu tepede ve Yeruşalim'de yaptırdığı bütün sunakları kaldırıp kentin dışına attı. 16RAB'bin sunağını yeniden kurup üzerinde esenlik ve şükran kurbanları kesti; Yahuda halkına İsrail'in Tanrısı RAB'be kulluk etmeleri için buyruk verdi. 17Ne var ki, halk tapınma yerlerinde kurban sunmayı sürdürdü; ancak yalnız Tanrıları RAB'be kurban sunuyorlardı.

18Manaşşe'nin yaptığı öbür işler, Tanrısı'na yakarışı ve İsrail'in Tanrısı RAB'bin adına onu uyaran bilicilerin* sözleri, İsrail krallarının tarihinde yazılıdır. 19Duası, Tanrı'nın ona yanıtı, gururundan dönmeden önce işlediği bütün günahlar, ihaneti, yaptırdığı tapınma yerleri, Aşera putlarıyla öbür putları diktirdiği yerler Hozay'ın[h]

tarihinde yazılıdır. 20Manaşşe ölüp atalarına kavuşunca, kendi sarayına gömüldü. Yerine oğlu Amon kral oldu.

Amon'un Yahuda Krallığı

(2Kr.21:19-26)

21Amon yirmi iki yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de iki yıl krallık yaptı. 22Amon da babası Manaşşe gibi RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı. Babası Manaşşe'nin yaptırdığı putlara kurban sundu, onlara taptı. 23Ancak RAB'bin önünde alçakgönüllülüğü takınan babası Manaşşe'nin tersine, giderek suçunu artırdı. 24Görevlileri düzen kurup onu sarayında öldürdüler. 25Ülke halkı Kral Amon'a düzen kuranların hepsini öldürdü. Yerine oğlu Yoşiya'yı kral yaptı.

34

Yoşiya'nın Yahuda Krallığı

(2Kr.22:1-2)

1[*]

Yoşiya sekiz yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de otuz bir yıl krallık yaptı. 2RAB'bin gözünde doğru olanı yaptı. Sağa sola sapmadan atası Davut'un yollarını izledi.

Yoşiya'nın Yaptığı Yenilikler

(2Kr.23:4-20)

3Yoşiya krallığının sekizinci yılında, daha gençken, atası Davut'un Tanrısı'na yönelmeye başladı. Krallığının on ikinci yılında da Yahuda ve Yeruşalim'i puta tapılan yerlerden, Aşera* putlarından, oyma ve dökme putlardan arındırmaya başladı. 4[*]

Yoşiya'nın gözetiminde Baallar'ın* sunaklarını yıktırıp üzerlerindeki buhur sunaklarını parçalattı. Aşera putlarını, oyma ve dökme putları da parçalayıp ezdikten sonra tozlarını onlara kurban sunanların mezarlarına serpti. 5[*]

Kâhinlerin kemiklerini kendi sunaklarının üstünde yaktı. Böylece Yahuda ve Yeruşalim'i arındırdı. 6Naftali'ye dek Manaşşe, Efrayim ve Şimon oymaklarının kentleriyle çevredeki yıkıntılarda bulunan 7sunakları, Aşera putlarını yıktı; toz haline gelinceye dek putları ezdi. İsrail ülkesinin her yanındaki buhur sunaklarını paramparça etti. Sonra Yeruşalim'e döndü.

Yasa Kitabı'nın Bulunuşu

(2Kr.22:3-23:3)

8Yoşiya ülkeyi ve tapınağı arındırdıktan sonra, krallığının on sekizinci yılında Asalya oğlu Şafan'ı, kent yöneticisi Maaseya'yı ve Yoahaz oğlu devlet tarihçisi Yoah'ı Tanrısı RAB'bin Tapınağı'nı onarmaya gönderdi. 9Bunlar Tanrı'nın Tapınağı'na getirilen paraları götürüp Başkâhin Hilkiya'ya verdiler. Kapı nöbetçileri olan Levililer bu parayı Manaşşe ve Efrayim halkından, İsrail'in geri kalanından, bütün Yahudalılar'la Benyaminliler'den, Yeruşalim'de yaşayanlardan toplamışlardı. 10Paraları RAB'bin Tapınağı'ndaki işlerin başında bulunan denetçilere verdiler. Onlar da tapınağı yenileme ve onarma işinde çalışan işçilere ödediler. 11Yontma taş, Yahuda krallarının yıkılmaya terk ettiği yapıların kiriş ve bağlantı yerlerinin onarımı için kereste almaları için marangozlara, yapıcılara ödeme yapıldı. 12-13Çalışanlar işi özenle yaptılar. Başlarında yönetici olarak Levililer'den şu denetçiler vardı: Merari boyundan Yahat'la Ovadya, Kehat boyundan Zekeriya'yla Meşullam. Çalgı çalmakta usta olan Levililer yük taşıyan işçilerin sorumluluğunu aldılar ve her işi yapan işçileri denetlediler. Levililer'den bazıları da yazman, görevli, kapı nöbetçisi olarak çalıştılar.

14RAB'bin Tapınağı'na getirilen parayı çıkarırlarken, Kâhin Hilkiya Musa aracılığıyla verilmiş olan RAB'bin Yasa Kitabı'nı buldu. 15Yazman Şafan'a, “RAB'bin Tapınağı'nda Yasa Kitabı'nı buldum” diyerek kitabı ona verdi. 16Şafan kitabı krala götürerek, “Görevlilerin kendilerine verilen her işi yapıyorlar” diye haber verdi, 17“RAB'bin Tapınağı'ndaki paraları alıp denetçilerle işçilere verdiler.” 18Ardından, “Kâhin Hilkiya bana bir kitap verdi” diyerek kitabı krala okudu. 19Kral Kutsal Yasa'daki sözleri duyunca giysilerini yırttı. 20Hilkiya'ya, Şafan oğlu Ahikam'a, Mika oğlu Avdon'a, Yazman Şafan'a ve kendi özel görevlisi Asaya'ya şöyle buyurdu: 21“Gidin, bulunan bu kitabın sözleri hakkında benim için de, İsrail ve Yahuda halkının geri kalanı için de RAB'be danışın. RAB'bin bize karşı alevlenen öfkesi büyüktür. Çünkü atalarımız RAB'bin sözüne kulak asmadılar, bu kitapta yazılanlara uymadılar.”

22Hilkiya ile kralın gönderdiği adamlar varıp tapınaktaki giysilerin nöbetçisi Hasra oğlu Tokhat oğlu Şallum'un karısı Peygamber Hulda'ya danıştılar. Hulda Yeruşalim'de, İkinci Mahalle'de oturuyordu.

23Hulda onlara şöyle dedi: “İsrail'in Tanrısı RAB, ‘Sizi bana gönderen adama şunları söyleyin’ diyor: 24‘Yahuda Kralı'nın önünde okunan kitapta yazılı bütün lanetleri, felaketi buraya da, burada yaşayan halkın başına da getireceğim. 25Beni terk ettikleri, elleriyle yaptıkları başka ilahlara buhur yakıp beni kızdırdıkları için buraya karşı öfkem alevlenecek ve sönmeyecek.’

26“RAB'be danışmak için sizi gönderen Yahuda Kralı'na şöyle deyin: ‘İsrail'in Tanrısı RAB duyduğun sözlere ilişkin diyor ki: 27Madem burası ve burada yaşayanlarla ilgili sözlerimi duyunca yüreğin yumuşadı, kendini alçalttın, evet, önümde kendini alçalttın, giysilerini yırtıp huzurumda ağladın, ben de yalvarışını işittim. Böyle diyor RAB. 28Seni atalarına kavuşturacağım, esenlik içinde mezarına gömüleceksin. Buraya ve burada yaşayanlara getireceğim büyük felaketi görmeyeceksin.’ ” Hilkiya ile yanındakiler bu sözleri krala ilettiler.

29Kral Yoşiya haber gönderip Yahuda ve Yeruşalim'in bütün ileri gelenlerini topladı. 30Sonra Yahudalılar, Yeruşalim'de yaşayanlar, kâhinler, Levililer, büyük küçük herkesle birlikte RAB'bin Tapınağı'na çıktı. RAB'bin Tapınağı'nda bulunmuş olan Antlaşma Kitabı'nı baştan sona kadar herkesin duyacağı biçimde okudu. 31Özel yerinde durarak RAB'bin yolunu izleyeceğine, buyruklarını, öğütlerini, kurallarını candan ve yürekten uygulayacağına, bu kitapta yazılı antlaşmanın koşullarını yerine getireceğine ilişkin RAB'bin huzurunda antlaşma yaptı. 32Sonra oradaki Yeruşalim ve Benyamin halkına bu antlaşmaya bağlı kalacaklarına ilişkin ant içirtti. Yeruşalim'de yaşayanlar Tanrı'nın, atalarının Tanrısı'nın antlaşmasına bağlı kaldılar. 33Yoşiya İsrail topraklarından bütün iğrenç putları kaldırttı. İsrail'de kalan halkın Tanrıları RAB'be kulluk etmelerini sağladı. Kral yaşadığı sürece halk atalarının Tanrısı RAB'bin ardınca yürümekten vazgeçmedi.

35

Yoşiya Fısıh Bayramı'nı Kutluyor

(2Kr.23:21-23)

1Yoşiya Yeruşalim'de RAB için Fısıh Bayramı'nı* kutladı. Birinci ayın* on dördüncü günü Fısıh* kurbanı kesildi. 2Yoşiya kâhinleri görevlerine atayarak RAB'bin Tapınağı'nda hizmet etmeleri için yüreklendirdi. 3Bütün İsrail halkını eğiten RAB'be adanmış Levililer'e, “Kutsal sandığı İsrail Kralı Davut oğlu Süleyman'ın yaptırdığı tapınağa koyun” dedi, “Bundan böyle onu omuzlarınızın üzerinde taşımayacaksınız. Şimdi Tanrınız RAB'be ve halkı İsrail'e hizmet edin. 4[*]

İsrail Kralı Davut'la oğlu Süleyman'ın yazılı düzeni uyarınca, boylarınıza, bölüklerinize göre hazırlanın. 5Kardeşleriniz olan halkın boylarına bağlı bölüklere yardım etmek üzere siz Levililer takımlar halinde kutsal yerde durun. 6Kendinizi kutsayın ve RAB'bin Musa aracılığıyla buyurduğu gibi Fısıh kurbanlarını kesip kardeşleriniz için hazırlayın.”

7Yoşiya Fısıh kurbanını sunmaları için oradaki halka sürüsünden otuz bin kuzuyla oğlak, üç bin de sığır bağışladı.8Kralın önderleri de halka, kâhinlere ve Levililer'e gönülden bağışta bulundular. Tanrı Tapınağı'nın yöneticileri olan Hilkiya, Zekeriya, Yehiel de Fısıh kurbanı olarak kâhinlere iki bin altı yüz kuzuyla oğlak, üç yüz sığır verdiler. 9Konanya, kardeşleri Şemaya ile Netanel, Levililer'in önderleri Haşavya, Yeiel ve Yozavat da Fısıh kurbanı olarak Levililer'e beş bin kuzuyla oğlak, beş yüz de sığır bağışladılar.

10Hizmetle ilgili hazırlıklar tamamlanınca, kralın buyruğu uyarınca kâhinlerle bölüklerine göre Levililer yerlerini aldılar.11Fısıh kurbanları kesildi. Kâhinler kendilerine verilen kanı sunağın üzerine döktüler; Levililer de hayvanların derisini yüzdüler. 12Musa'nın kitabında yazılanlar uyarınca, RAB'be sunsunlar diye yakmalık sunular* halk boylarının bölüklerine verilmek üzere bir yana koyuldu. Sığırlara da aynısını yaptılar. 13[*]

Kural uyarınca, Fısıh kurbanlarını ateşte kızarttılar; kutsal sunuları da tencerelerde, kazanlarda, tavalarda haşlayıp çabucak halka dağıttılar. 14Bundan sonra Levililer hem kendileri, hem de kâhinler adına hazırlık yaptılar. Çünkü Harun soyundan kâhinler akşam geç vakte kadar yakmalık sunu ve yağ sunmakla uğraşıyorlardı. Bu nedenle Levililer hem kendileri, hem de Harun soyundan gelen kâhinler için hazırlık yaptılar.

15[*]

Asaf soyundan gelen ezgiciler Davut, Asaf, Heman ve kralın bilicisi* Yedutun'un buyruğu uyarınca yerlerinde durdular. Kapı nöbetçileri de görevlerini bırakmak zorunda kalmadı, çünkü onlar için hazırlığı kardeşleri Levililer yapmıştı.16Böylece o gün Kral Yoşiya'nın buyruğu doğrultusunda Fısıh Bayramı'nı kutlamak ve RAB'bin sunağı üzerinde yakmalık sunular sunmak için RAB'bin hizmetiyle ilgili bütün çalışmalar tamamlandı. 17[*]

O gün orada bulunan İsrail halkı Fısıh Bayramı'nı kutladı. Mayasız Ekmek Bayramı'nı* da yedi gün boyunca kutladılar. 18Peygamber Samuel'in döneminden bu yana, İsrail'de böyle bir Fısıh Bayramı kutlanmamıştı. Hiçbir İsrailı

kralı da Yoşiya'nın, kâhinlerin, Levililer'in, bütün Yahuda halkıyla oradaki İsrailliler'in ve Yeruşalim'de yaşayanların kutladığı gibi bir Fısıh Bayramı kutlamamıştı. 19Bu Fısıh Bayramı Yoşiya'nın krallığının on sekizinci yılında kutlandı.

Yoşiya'nın Ölümü

(2Kr.23:28-30)

20Yoşiya'nın tapınağı düzenlemesinden sonra, Mısır Kralı Neko savaşmak üzere Fırat kıyısındaki Karkamış'a yürüdü. Yoşiya da onunla savaşmak için yola çıktı. 21Ama Neko ulaklar aracılığıyla şu haberi gönderdi: “Benimle senin aranda bir anlaşmazlık yok, ey Yahuda Kralı! Bugün sana değil, savaş açtığım ülkeye karşı savaşmaya geldim. Tanrı ivedi davranmamı buyurdu. Benden yana olan Tanrı'dan sakın. Yoksa seni yok eder!” 22Ne var ki, Yoşiya onunla savaşmaktan vazgeçmediği gibi, Tanrı'nın Neko aracılığıyla söylediği sözlere de aldırış etmedi. Kılık değiştirip Megiddo Ovası'nda Neko ile savaşmak üzere yola çıktı. 23Okçular Kral Yoşiya'yı vurunca, kral görevlilerine, “Beni buradan götürün, ağır yaralıyım!” dedi. 24Görevlileri onu savaş arabasından çıkarıp kendisine ait başka bir arabaya koyarak Yeruşalim'e götürdüler. Yoşiya öldü ve atalarının mezarlığına gömüldü. Bütün Yahuda ve Yeruşalim halkı onun için yas tuttu. 25Yeremya Yoşiya için bir ağıt yazdı. Kadın, erkek bütün ozanlar bugüne dek ağıtlarında Yoşiya'yı anarlar. İsrail'de bir gelenek haline gelen bu ağıtlar Ağıtlar Kitabı'nda yazılıdır.

26Yoşiya'nın yaptığı öbür işler, RAB'bin Yasası'nda yazılanlara uygun bağlılığı, 27uygulamaları, başından sonuna dek İsrail ve Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır.

36

Yehoahaz'ın Yahuda Krallığı

(2Kr.23:30-35)

1Yahuda halkı babası Yoşiya'nın yerine oğlu Yehoahaz'ı Yeruşalim'e kral yaptı. 2Yehoahaz yirmi üç yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de üç ay krallık yaptı. 3-4[*]

Mısır Kralı Neko Yeruşalim'de onu tahttan indirerek ülke halkını yüz talant[i]

gümüş ve bir talant[j]

altın ödemekle yükümlü kıldı. Yehoahaz'ın ağabeyi Elyakim'i de Yahuda'yla Yeruşalim Kralı yaptı ve adını değiştirip Yehoyakim koydu. Sonra kardeşi Yehoahaz'ı alıp Mısır'a döndü.

Yehoyakim'in Yahuda Krallığı

(2Kr.23:36-24:7)

5[*]

Yehoyakim yirmi beş yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de on bir yıl krallık yaptı. Tanrısı RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı. 6[*]

Yehoyakim'e saldıran Babil Kralı Nebukadnessar Babil'e götürmek için onu tunç* zincirlerle bağladı. 7RAB'bin Tapınağı'ndaki bazı eşyaları da alıp Babil'de kendi tapınağına yerleştirdi.

8Yehoyakim'in yaptığı öbür işler, iğrençlikleri, onunla ilgili açığa çıkan kötülükler İsrail ve Yahuda krallarının tarihinde yazılıdır. Yerine oğlu Yehoyakin kral oldu.

Yehoyakin'in Yahuda Krallığı

(2Kr.24:8-17)

9Yehoyakin on sekiz yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de üç ay on gün krallık yaptı. O da RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı. 10[*]

graph-definition>

*

İlkbaharda Kral Nebukadnessar onu ve RAB'bin Tapınağı'ndaki bazı değerli eşyaları Babil'e getirtti. Yehoyakin'in yerine akrabası Sidkiya'yı Yahuda ve Yeruşalim Kralı yaptı.

Sidkiya'nın Yahuda Krallığı

(2Kr.24:18-20; Yer.52:1-3a)

11[*]

Sidkiya yirmi bir yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de on bir yıl krallık yaptı. 12Tanrısı RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı. RAB'bin sözünü bildiren Peygamber Yeremya'nın karşısında alçakgönüllü davranmadı.

Yeruşalim'in Düşüşü

(2Kr.25:1-21; Yer.52:3b-27)

13[*]

Sidkiya Tanrı adıyla kendisine bağlı kalacağına ant içiren Kral Nebukadnessar'a karşı ayaklandı. İsrail'in Tanrısı RAB'be dönmemek için direnerek inat etti. 14Üstelik kâhinlerin ve halkın önderleri de öteki ulusların iğrenç törelerine uyarak ihanetlerini gitgide artırdılar ve RAB'bin Yeruşalim'de kutsal kıldığı tapınağını kirlettiler.

15Atalarının Tanrısı RAB, halkına ve konutuna acıdığı için onları ulakları aracılığıyla defalarca uyardı. 16[*]

Ama onlar Tanrı'nın ulaklarıyla alay ederek sözlerini küçümsediler, peygamberlerini aşağıladılar. Sonunda RAB'bin halkına karşı öfkesi kurtuluş yolu bırakmayacak kadar alevlendi.

17[*]

RAB Kildan* Kralı'nı onların üzerine saldırttı. Kildani ordusu gençlerini tapınakta kılıçtan geçirdi. Ne delikanlıya, ne genç kıza, ne yaşlıya, ne aksaçlıya acıdı. RAB hepsini Kildan Kralı'nın eline teslim etti. 18Kral, RAB Tanrı'nın Tapınağı'ndaki büyük küçük bütün eşyaları, tapınağın, Yahuda Kralı'nın ve önderlerinin hazinelerini Babil'e taşıttı.19Tanrı'nın Tapınağı'nı ateşe verdiler, Yeruşalim surlarını yıkıp bütün sarayları yaktılar, değerli olan her şeyi yok ettiler.20Kildan Kralı kılıçtan kurtulanları Babil'e sürdü. Bunlar Pers krallığı egemen oluncaya dek onun ve oğullarının köleleri olarak yaşadılar. 21[*]

Böylece RAB'bin Yeremya aracılığıyla söylediği söz yerine geldi: “Ülke tutulmayan Şabat yıllarını[k]

tamamlayıncaya, yetmiş yıl doluncaya kadar ıssız kalıp dinlenecek.”

Koreş'in Duyurusu

(Ezr.1:1-3)

22Pers Kralı Koreş'in[l]

krallığının birinci yılında RAB, Yeremya aracılığıyla bildirdiği sözü yerine getirmek amacıyla, Pers Kralı Koreş'i harekete geçirdi. Koreş yönetimi altındaki bütün halklara şu yazılı bildiriyi duyurdu:

23[*]

“Pers Kralı Koreş şöyle diyor: ‘Göklerin Tanrısı RAB yeryüzünün bütün krallıklarını bana verdi. Beni Yahuda'daki Yeruşalim Kenti'nde kendisi için bir tapınak yapmakla görevlendirdi. Aranızda O'nun halkından kim varsa oraya gitsin. Tanrısı RAB onunla olsun!’ ”

[*]

1:4 2Sa.6:1-17; 1Ta.13:5-14; 15:25-16:1

[*]

1:5 Çık.38:1-7

[*]

1:9 Yar.13:16; 28:14

[*]

1:14 1Kr.4:26

[*]

1:15 Yas.17:17

[*]

1:16 Yas.17:16

[a]

1:16 “Keve”: Büyük bir olasılıkla “Kilikya”, yani “Çukurova bölgesi”.

[b]

1:17 “Altı yüz şekel”: Yaklaşık 6.9 kg.

[c]

1:17 “Yüz elli şekel”: Yaklaşık 1.7 kg.

[*]

2:6 1Kr.8:27; 2Ta.6:18

ç

2:8 “Algum”: Ne çeşit ağaç olduğu bilinmiyor. Bir tür ardıç ağacı olduğu sanılıyor.

[d]

2:10 “Yirmi bin kor bulgur”: Yaklaşık 3 500 ton.

[e]

2:10 “Yirmi bin kor arpa”: Yaklaşık 2 900 ton.

[f]

2:10 “Yirmi bin bat”: Yaklaşık 440 000 lt.

[g]

3:3 “Altmış arşın”: Yaklaşık 27 m.

[h]

3:3,4 “Yirmi arşın”: Yaklaşık 9 m.

ı

3:4 “Yüz yirmi arşın”: Yaklaşık 54 m.

[*]

3:8 Çık.26:33-34

[i]

3:8,11,13 “Yirmi arşın”: Yaklaşık 9 m.

[j]

3:8 “Altı yüz talant”: Yaklaşık 20.7 ton.

[k]

3:9 “Elli şekel”: Yaklaşık 575 gr.

[*]

3:10-13 Çık.25:18-20

[l]

3:11,12,15 “Beş arşın”: Yaklaşık 2.3 m.

[*]

3:14 Çık.26:31

[m]

3:15 “Otuz beş arşın”: Yaklaşık 15.8 m.

[n]

3:16 “Gerdanlığa benzer” ya da “İç odada”.

[o]

3:17 “Yakin”: “Pekiştirir” anlamına gelir.

ö

3:17 “Boaz”: “Güç O'ndadır (Tanrı'dadır)” anlamına gelebilir.

[*]

4:1 Çık.27:1-2

[p]

4:1 “Yirmi arşın”: Yaklaşık 9 m.

[r]

4:1,2 “On arşın”: Yaklaşık 4.5 m.

[s]

4:2 “Beş arşın”: Yaklaşık 2.3 m.

ş

4:2 “Otuz arşın”: Yaklaşık 13.5 m.

[t]

4:3 “Bir arşın”: Yaklaşık 45 cm.

[u]

4:5 “Üç bin bat”: Yaklaşık 66 000 lt.

[*]

4:6 Çık.30:17-21

[*]

4:7 Çık.25:31-40

[*]

4:8 Çık.25:23-30

[*]

5:1 2Sa.8:11; 1Ta.18:11

[*]

5:2 2Sa.6:12-15; 1Ta.15:25-28

[*]

5:10 Yas.10:5

[*]

5:13 1Ta.16:34; 2Ta.7:3; Ezr.3:11; Mez.100:5; 106:1; 107:1; 118:1; 136:1; Yer.33:11

[*]

5:13-14 Çık.40:34-35

[*]

6:4-9 2Sa.7:1-13; 1Ta.17:1-12

ü

6:5 “İçinde bulunacağım”: İbranice “Adım orada bulunacak”. Benzer ifadeler 6:6,20'de de geçer.

[v]

6:13 “Beş arşın”: Yaklaşık 2.3 m.

[y]

6:13 “Üç arşın”: Yaklaşık 1.4 m.

[*]

6:16 1Kr.2:4

[*]

6:18 2Ta.2:6

[*]

6:20 Yas.12:11

[z]

6:33 “Sana ait olduğunu”: İbranice “Senin adınla çağrıldığını.”

[a]

6:42 “Kulun Davut'a yaptığın iyilikleri anımsa” ya da “Kulun Davut'un yaptığı iyilikleri anımsa”.

[*]

7:1 Lev.9:23-24

[*]

7:3 1Ta.16:34; 2Ta.5:13; Ezr.3:11; Mez.100:5; 106:1; 107:1; 118:1; 136:1; Yer.33:11

[*]

7:18 1Kr.2:4

[*]

8:13 Say.28:9-15

[b]

8:18 “Dört yüz elli talant”: Yaklaşık 15.5 ton.

[*]

9:1-12 Mat.12:42; Luk.11:31

[c]

9:9 “120 talant”: Yaklaşık 4.1 ton.

ç

9:10,11 “Algum”: Ne çeşit ağaç olduğu bilinmiyor. Bir tür ardıç ağacı olduğu sanılıyor.

[d]

9:13 “666 talant”: Yaklaşık 23 ton.

[e]

9:15 “Altı yüz şekel”: Yaklaşık 6.9 kg.

[f]

9:16 “Üç yüz şekel”: Yaklaşık 3.5 kg.

[g]

9:21 “Tarşiş'e” ya da “Uzun yola”.

[h]

9:21 “Türlü maymunlarla” ya da “Maymunlar ve tavuskuşlarıyla”.

[*]

9:25 1Kr.4:26

[*]

9:26 Yar.15:18; 1Kr.4:21

[*]

9:27 Yas.17:17

[*]

9:28 Yas.17:16

[*]

10:16 2Sa.20:1

[*]

11:15 1Kr.12:31

[*]

11:15 Lev.17:7

ı

12:1 “İsrail”, yani “Yahuda”.

[*]

12:9 1Kr.10:16-17; 2Ta.9:15-16

[i]

13:5 “Bozulmaz bir antlaşma”: İbranice “Tuz antlaşması”.

[j]

15:8 Bazı Vulgata elyazmaları “Peygamber Odet'in oğlu Azarya'nın”, Masoretik metin “Peygamber Odet'in” (bkz. 15:1).

[k]

15:17 “İsrail”, yani “Yahuda”.

[l]

17:6 “RAB'de”: İbranice “RAB'bin yollarında”.

[*]

18:16 Say.27:17; Hez.34:5; Zek.10:2; Mat.9:36; Mar.6:34

[m]

19:8 “İsrail”, yani “Yahuda”.

[n]

19:8 “Bunlar Yeruşalim'de yaşadılar” ya da “Yeruşalim'e döndüler”.

[o]

20:1 Septuaginta “Meunlular”, Masoretik metin “Ammonlular” (bkz. 26:7).

[*]

20:7 Yşa.41:8; Yak.2:23

[*]

20:10 Yas.2:4-19

[*]

20:15-17 Yas.20:1-4

ö

20:26 “Beraka”: “Övgü” ya da “Kutsama” anlamına gelir.

[p]

20:36 “Tarşiş'e gidecek gemiler” ya da “Uzun yol gemileri”.

[r]

20:37 “Tarşiş'e” ya da “Uzun yola”.

[s]

21:2,4 “İsrail”, yani “Yahuda”.

[*]

21:7 1Kr.11:36; 15:4; 2Kr.8:19; Mez.132:17

[*]

21:8 Yar.27:40

ş

21:17 “Yehoahaz”: Ahazya diye de bilinir.

[t]

22:2 2Kr.8:26, bazı Septuaginta elyazmaları ve Süryanice “Yirmi iki”, Masoretik metin “Kırk iki”.

[*]

22:6 2Kr.9:15-16

[u]

23:2 “İsrail”, yani “Yahuda”.

[*]

23:3 2Sa.7:12

[*]

24:6 Çık.30:11-16

[*]

24:20-21 Mat.23:35; Luk.11:51; İbr.11:37

ü

24:20 “Zekeriya'nın üzerine indi”: İbranice “Zekeriya'yı kuşandı”.

[v]

24:23 “Yıl sonunda”: O çağda kullanılan iki ayrı takvime göre ya “Sonbahar” ya da “İlkbahar” olabilir.

[*]

25:4 Yas.24:16, Hez.18:20

[y]

25:6,9 “Yüz talant”: Yaklaşık 3.45 ton.

[z]

25:23 “Yehoahaz”: Ahazya diye de bilinir.

[a]

25:23 “Dört yüz arşın”: Yaklaşık 180 m.

[b]

25:28 “Yahuda Kenti”, yani “Yeruşalim”.

[c]

26:1 “Uzziya”: Azarya diye de bilinir.

[*]

26:18 Çık.30:7-8; Say.3:10

[*]

26:23 Yşa.6:1

ç

27:5 “Yüz talant”: Yaklaşık 3.45 ton.

[d]

27:5 “On bin kor buğday”: Yaklaşık 1 800 ton.

[e]

27:5 “On bin kor arpa”: Yaklaşık 1 500 ton.

[*]

28:5-6 2Kr.16:5; Yşa.7:1

[f]

28:19,27 “İsrail”, yani “Yahuda”.

[*]

28:27 Yşa.14:28

[*]

30:2-3 Say.9:9-11

[g]

30:20 “Bağışladı”: İbranice “Sağlığa kavuşturdu” (bkz. 7:14).

[*]

31:3 Say.28:1-29:39

[*]

31:4-5 Say.18:12-13,21

[*]

32:24 2Ta.32:31; 2Kr.20:10-11; Yşa.38:7-8

[*]

33:2 Yer.15:4

[*]

33:4 2Sa.7:13

[*]

33:7-8 1Kr.9:3-5; 2Ta.7:12-18

[h]

33:19 Masoretik metin “Hozay'ın”, bir İbranice elyazması ve Septuaginta “Bilicilerin”.

[*]

34:1 Yer.3:6

[*]

34:4 2Kr.21:3; 2Ta.33:3

[*]

34:5 1Kr.13:2

[*]

35:4 2Ta.8:14

[*]

35:13 Çık.12:8-9

[*]

35:15 1Ta.25:1

[*]

35:17 Çık.12:1-20

ı

35:18 “İsrail”, yani “Yahuda”.

[*]

36:3-4 Yer.22:11-12

[i]

36:3-4 “Yüz talant”: Yaklaşık 3.45 ton.

[j]

36:3-4 “Bir talant”: Yaklaşık 34.5 kg.

[*]

36:5 Yer.22:18-19; 26:1-6; 35:1-19

[*]

36:6 Yer.25:1-38; 36:1-32; 45:1-5; Dan.1:1-2

[*]

36:10 Yer.22:24-30; 24:1-10; 29:1-2; Hez.17:12

[*]

36:10 Yer.37:1; Hez.17:13

[*]

36:11 Yer.27:1-22; 28:1-17

[*]

36:13 Hez.17:15

[*]

36:16 Mat.5:12; Luk.6:23; Elç.7:52-53

[*]

36:17 Yer.21:1-10; 34:1-5

[*]

36:21 Yer.25:11; 29:10

[k]

36:21 “Şabat yılları”: RAB, İsrailliler'e her yedi yılda bir topraklarını bir yıl dinlendirmesini buyurdu. Halk buna uymadı (bkz. Lev.26:33-35; Yer.25:8-11).

[l]

36:22 “Koreş”: Tarihsel kayıtlarda “Keyhüsrev” diye de geçer.

[*]

36:23 Yşa.44:28.

Ezra

GİRİŞ

Ezra Kitabı Tarihler kitaplarının devamıdır. İ.Ö. 538 yıllarında Babil'den dönen ve Yeruşalim'de tapınmayı yeniden başlatan Yahudiler'in yaptıklarını açıklıyor. Bu yapılanlar şu aşamalardan geçti:

1. Pers Kralı Koreş'in buyruğu uyarınca ilk kesim Yahudi sürgünler Babil'den dönüyor.

2. Tapınak yeniden kuruluyor ve adanıyor. Yeruşalim'de Tanrı'ya tapınma yeniden başlıyor.

3. Yıllar sonra Yasa Bilgini Ezra önderliğinde başka bir Yahudi kesimi Yeruşalim'e dönüyor. Ezra İsrail'in kutsal yasası uyarınca halkın dinsel ve sosyal yaşamını düzene sokmasına yardım ediyor.

Ana Hatlar:

1:1-2:70 Sürgünden ilk dönenler

3:1-6:22 Tapınak yeniden kuruluyor ve adanıyor

7:1-10:44 Ezra öbür sürgünlerle dönüyor

1

Koreş'in Duyurusu

(2Ta.36:22-23)

1[*]

Pers Kralı Koreş'in[m]

krallığının birinci yılında RAB, Yeremya aracılığıyla bildirdiği sözü yerine getirmek amacıyla, Pers Kralı Koreş'i harekete geçirdi. Koreş yönetimi altındaki bütün halklara şu yazılı bildiriyi duyurdu:

2[*]

“Pers Kralı Koreş şöyle diyor: ‘Göklerin Tanrısı RAB yeryüzünün bütün krallıklarını bana verdi. Beni Yahuda'daki Yeruşalim Kenti'nde kendisi için bir tapınak yapmakla görevlendirdi. 3Aranızda O'nun halkından kim varsa Tanrısı onunla olsun. Yahuda'daki Yeruşalim Kenti'ne gidip İsrail'in Tanrısı RAB'bin, Yeruşalim'deki Tanrı'nın Tapınağı'nı yeniden yapsınlar. 4Krallığımda yaşayan yerliler, sürgün oldukları yerlerde sağ kalmış olanlara altın, gümüş, mal ve hayvanlar sağlamakla birlikte Yeruşalim'deki Tanrı'nın Tapınağı'na gönülden sunular sunsun.’ ”

Sürgündekilerin Yeruşalim'e Dönüşü

5Böylece Yahuda ve Benyamin oymaklarının boy başları, kâhinler*, Levililer ve ruhları Tanrı tarafından harekete geçirilen herkes, RAB'bin Yeruşalim'deki Tapınağı'nı yeniden yapmak için gidiş hazırlıklarına girişti. 6Komşuları gönülden verdikleri armağanların yanısıra, altın, gümüş kaplar, mal, hayvan ve değerli armağanlarla onları desteklediler. 7-8Pers Kralı Koreş de Nebukadnessar'ın Yeruşalim'deki RAB'bin Tapınağı'ndan alıp kendi ilahının tapınağına koymuş olduğu kapları çıkardı. Bunları hazine görevlisi Mitredat'a getirterek sayımını yaptırdı ve Yahuda önderi Şeşbassar'a verdi.

9Sayım sonucu şuydu:

30 altın leğen,

1 000 gümüş leğen,

29 tas,

1030 altın tas

ve birbirinin benzeri 410 gümüş tas,

1 000 parça değişik kap.

11Altın ve gümüş eşyaların toplamı 5 400 parçaydı. Sürgünler Babil'den Yeruşalim'e dönerken Şeşbassar bunların hepsini birlikte getirdi.

2

Sürgünden Dönenlerin Listesi

(Neh.7:6-73)

1Babil Kralı Nebukadnessar'ın Babil'e sürgün ettiği insanlar yaşadıkları ilden Yeruşalim ve Yahuda'daki kendi kentlerine döndü. 2Bunlar Zerubbabil, Yeşu, Nehemya, Seraya, Reelaya, Mordekay, Bilşan, Mispar, Bigvay, Rehum ve Baana'nın önderliğinde geldiler.

Sürgünden dönen İsrailliler'in sayıları şöyleydi:

3Paroşoğulları: 2172

4Şefatyaoğulları: 372

5Arahoğulları: 775

6Yeşu ve Yoav soyundan Pahat-Moavoğulları: 2812

7Elamoğulları: 1254

8Zattuoğulları: 945

9Zakkayoğulları: 760

10Banioğulları: 642

11Bevayoğulları: 623

12Azgatoğulları: 1222

13Adonikamoğulları: 666

14Bigvayoğulları: 2056

15Adinoğulları: 454

16Hizkiya soyundan Ateroğulları: 98

17Besayoğulları: 323

18Yoraoğulları: 112

19Haşumoğulları: 223

20Gibbaroğulları: 95

21Beytlehemliler: 123

22Netofalılar: 56

23Anatotlular: 128

24Azmavetliler: 42

25Kiryat-Yearimliler, Kefiralılar ve Beerotlular: 743

26Ramalılar ve Gevalılar: 621

27Mikmaslılar: 122

28Beytel ve Ay kentlerinden olanlar: 223

29Nevolular: 52

30Magbişliler: 156

31Öbür Elam Kenti'nden olanlar: 1254

32Harimliler: 320

33Lod, Hadit ve Ono kentlerinden olanlar: 725

34Erihalılar: 345

35Senaalılar: 3630.

36Kâhinler:

Yeşu soyundan Yedayaoğulları: 973

37İmmeroğulları: 1052

38Paşhuroğulları: 1247

39Harimoğulları: 1017.

40Levililer:

Hodavya soyundan Yeşu ve Kadmieloğulları: 74.

41Ezgiciler:

Asafoğulları: 128.

42Tapınak kapı nöbetçileri:

Şallumoğulları, Ateroğulları,

Talmonoğulları, Akkuvoğulları,

Hatitaoğulları, Şovayoğulları, toplam 139.

43Tapınak görevlileri:

Sihaoğulları, Hasufaoğulları, Tabbaotoğulları,

44Kerosoğulları, Siahaoğulları, Padonoğulları,

45Levanaoğulları, Hagavaoğulları, Akkuvoğulları,

46Hagavoğulları, Şalmayoğulları, Hananoğulları,

47Giddeloğulları, Gaharoğulları, Reayaoğulları,

48Resinoğulları, Nekodaoğulları, Gazzamoğulları,

49Uzzaoğulları, Paseahoğulları, Besayoğulları,

50Asnaoğulları, Meunimoğulları, Nefusimoğulları,

51Bakbukoğulları, Hakufaoğulları, Harhuroğulları,

52Baslutoğulları, Mehidaoğulları, Harşaoğulları,

53Barkosoğulları, Siseraoğulları, Temahoğulları,

54Nesiahoğulları, Hatifaoğulları.

55Süleyman'ın kullarının soyu:

Sotayoğulları, Hassoferetoğulları, Perudaoğulları,

56Yalaoğulları, Darkonoğulları, Giddeloğulları,

57Şefatyaoğulları, Hattiloğulları,

Pokeret-Hassevayimoğulları, Amioğulları.

58Tapınak görevlileriyle Süleyman'ın kullarının soyundan olanlar: 392.

59Tel-Melah, Tel-Harşa, Keruv, Addan ve İmmer'den dönen, ancak hangi aileden olduklarını ve soylarının İsrail'den geldiğini kanıtlayamayanlar şunlardır:

60Delayaoğulları, Toviyaoğulları, Nekodaoğulları: 652.

61Kâhinlerin soyundan:

Hovayaoğulları, Hakkosoğulları ve Gilatlı Barzillay'ın kızlarından biriyle evlenip kayınbabasının adını alan Barzillay'ın oğulları. 62Bunlar soy kütüklerini aradılar. Ama yazılı bir kayıt bulamayınca, kâhinlik görevi ellerinden alındı. 63Vali, Urim ile Tummim'i* kullanan bir kâhin çıkıncaya dek en kutsal yiyeceklerden yememelerini buyurdu.

64Bütün halk toplam 42 360 kişiydi.

65-67Ayrıca 7 337 erkek ve kadın köle,

kadınlı erkekli 200 ezgici,

736 at,

245 katır,

435 deve,

6 720 eşek vardı.

68Bazı aile başları Yeruşalim'deki RAB Tanrı'nın Tapınağı'na varınca, tapınağın bulunduğu yerde yeniden kurulması için gönülden armağanlar verdiler. 69Her biri gücü oranında hazineye bu iş için toplam 61 000 darik[n]

altın, 5 000 mina[o]

gümüş, 100 kâhin mintanı bağışladı.

70[*]

Kâhinler, Levililer, halktan bazı kişiler –ezgiciler, tapınak görevlileri ve kapı nöbetçileri– kendi kentlerine yerleştiler. Böylece bütün İsrailliler kentlerinde yaşamaya başladılar.

3

Sunak Yeniden Kuruluyor

1[*]

İsrailliler kendi kentlerine yerleştikten sonra, yedinci ay* Yeruşalim'de tek vücut halinde toplandılar. 2[*]

Yosadak oğlu Yeşu ve kâhin olan kardeşleri, Şealtiel oğlu Zerubbabil'le kardeşleri İsrail'in Tanrısı'nın sunağını yeniden kurdular. Amaçları, Tanrı adamı Musa'nın yasası uyarınca, sunağın üzerinde yakmalık sunular* sunmaktı. 3[*]

Çevrelerinde yaşayan halklardan korkmalarına karşın, sunağı eski temeli üzerine yeniden kurdular. Üzerinde RAB'be sabah, akşam öngörülen yakmalık sunuları sundular. 4[*]

Sonra yazılanlara uygun biçimde Çardak Bayramı'nı* kutladılar. Kural uyarınca, her gün için belirlenen sayıya göre, yakmalık sunuları sundular. 5[*]

Bundan sonra da günlük yakmalık sunuyu, Yeni Ay sunularını, RAB'bin belirlediği bütün kutsal bayramların sunularını ve RAB'be gönülden verilen sunuları sundular. 6RAB'bin Tapınağı'nın temeli henüz atılmadığı halde, yedinci ayın birinci günü RAB'be yakmalık sunular sunmaya başladılar.

Tapınağın Temelleri Atılıyor

7İsrailliler taşçılarla marangozlara para ödediler. Ayrıca sedir tomruklarını Lübnan'dan denize indirerek Yafa'ya getirmeleri için Saydalılar'a ve Surlular'a yiyecek, içecek, zeytinyağı sağladılar. Bütün bunlara Pers Kralı Koreş izin vermişti. 8Tanrı'nın Yeruşalim'deki Tapınağı'na vardıktan sonra, ikinci yılın ikinci ayında* Şealtiel oğlu Zerubbabil, Yosadak oğlu Yeşu ve bütün öteki kardeşleri, kâhinler, Levililer ve sürgünden Yeruşalim'e dönenlerin tümü işe başladılar. RAB'bin Tapınağı'nın yapımını denetlemek için yirmi ve daha yukarı yaştaki Levililer'i görevlendirdiler. 9Levililer'den Yeşu, oğulları ve kardeşleri, Yahudaö

soyundan Kadmiel ile oğulları, Henadat'ın oğullarıyla torunları Tanrı'nın Tapınağı'nın yapımında çalışanları denetleme işini hep birlikte yüklendiler.

10[*]

Yapıcılar RAB'bin Tapınağı'nın temelini atınca, İsrail Kralı Davut'un kuralı uyarınca kâhinler RAB'bi övmek için tören giysilerini giymiş olarak ellerinde borazanlarla, Levili Asafoğulları da zillerle yerlerini aldılar. 11[*]

RAB'be övgüler, şükranlar sunarak ezgi okudular:

“RAB iyidir;

İsrail'e sevgisi sonsuzdur.”

RAB'bin Tapınağı'nın temeli atıldığı için herkes yüksek sesle RAB'bi övmeye başladı. 12Eski tapınağı görmüş birçok yaşlı kâhin, Levili ve boy başı tapınağın temelinin atıldığını görünce hıçkıra hıçkıra ağladılar. Birçokları da sevinç çığlıkları attı. 13Sevinç çığlıkları ağlama sesinden ayırt edilemiyordu. Çünkü halk avaz avaz bağırıyordu. Ses uzak yerlerden bile duyuluyordu.

4

Düşmanlar Tapınağın Yapımına Karşı Koyuyor

1Yahudalılar'la Benyaminliler'in düşmanları, sürgünden dönenlerin İsrail'in Tanrısı RAB için bir tapınak yaptığını duyunca,2[*]

Zerubbabil'in ve boy başlarının yanına vardılar. “Tapınağı sizinle birlikte kuralım” dediler, “Çünkü biz de, sizin gibi Tanrınız'a tapıyoruz; bizi buraya getiren Asur Kralı Esarhaddon'un döneminden bu yana sizin Tanrınız'a kurban sunuyoruz.”

3Ne var ki Zerubbabil, Yeşu ve İsrail'in öteki boy başları, “Tanrımız'a bir tapınak kurmak size düşmez” diye karşılık verdiler, “Pers Kralı Koreş'in buyruğu uyarınca, İsrail'in Tanrısı RAB için tapınağı yalnız biz kuracağız.”

4Bunun üzerine çevre halkı Yahudalılar'ı tapınağın yapımından caydırmak için korkutmaya, cesaretlerini kırmaya girişti.5Tasarılarına engel olmak için Pers Kralı Koreş'in döneminden Pers Kralı Darius'un krallığına dek rüşvetle danışmanlar tuttular.

Yeruşalim'in Yeniden Kuruluşuna Karşı Engeller

6[*]

Ahaşveroş'un[p]

krallığının başlangıcında, Yahudalılar'ın düşmanları Yahuda ve Yeruşalim'de yaşayanları suçlayan bir belge düzenlediler.

7Pers Kralı Artahşasta'nın[r]

krallığı döneminde, Bişlam, Mitredat, Taveel ve öbür çalışma arkadaşları Artahşasta'ya bir mektup yazdılar. Mektup Aramice[s]

yazılıp çevrildi.

8Vali Rehum ile Yazman Şimşay Kral Artahşasta'ya Yeruşalim'i suçlayan bir mektup yazdılar. Mektup şöyleydi:

9“Vali Rehum, Yazman Şimşay ve öbür çalışma arkadaşları, yargıçlar, yöneticiler, görevliler, Persler, Erekliler, Babilliler, Elam topraklarından gelen Sus halkı, 10büyük ve onurlu Asurbanipal'ınş

sürüp Samiriye Kenti'yle Fırat'ın batı yakasındaki bölgeye yerleştirdiği öbür halklarından.”

11İşte Kral Artahşasta'ya gönderilen mektubun örneği:

“Kral Artahşasta'ya,

“Fırat'ın batı yakasındaki bölgede yaşayan kullarından:

12“Yönetimindeki öbür bölgelerden çıkıp bize gelen Yahudiler Yeruşalim'e yerleşerek o asi ve kötü kenti yeniden kurmaya başladılar. Bunu bilgine sunuyoruz. Temelini pekiştiriyor, surlarını tamamlıyorlar. 13Ey kral, bilmelisin ki, bu kent yeniden kurulur, surları tamamlanırsa, Yahudiler yine vergi ödemeyecek; krallığının geliri de azalacak. 14Biz sarayının ekmeğini yedik[t]

. Sana zarar gelmesine izin veremeyiz. Bunun için, haberin olsun diye bu mektubu gönderiyoruz. 15Atalarının belgeleri araştırılsın. Kayıtlarda bu kentin asi, krallara, valilere zarar veren bir kent olduğunu göreceksin. Bu kent öteden beri başkaldıran bir kenttir. Yerle bir edilmesinin nedeni de budur.16Bu yüzden, ey kral, sana bildiriyoruz: Bu kent yeniden kurulur, surları tamamlanırsa, Fırat'ın batı yakasındaki bölgede hiçbir payın kalmayacak.”

17Kral şu yanıtı gönderdi:

“Samiriye'de ve Fırat'ın batı yakasındaki öbür yerlerde yaşayan Vali Rehum'a, Yazman Şimşay'a ve öbür çalışma arkadaşlarına selamlar.

18“Bize gönderdiğiniz mektup çevrilip bana okundu. 19Buyruğum üzerine araştırma yapıldı. Bu kentin öteden beri krallara başkaldırdığı, isyan ettiği, ayaklandığı saptandı. 20Yeruşalim'i güçlü krallar yönetti. Fırat'ın batı yakasındaki bütün bölgede egemenlik sürdüler. Oradaki halktan vergi topladılar. 21Şimdi işi durdurmaları için bu adamlara bir buyruk çıkarın. Öyle ki, ben buyruk vermedikçe kent yeniden kurulmasın. 22Bu konuya özen gösterin; krallığıma daha fazla zarar gelmesin.”

23Kral Artahşasta'nın mektubunun örneği kendilerine okunur okunmaz, Rehum, Yazman Şimşay ve öbür çalışma arkadaşları hemen Yeruşalim'e Yahudiler'in yanına gittiler ve zorla onları durdurdular.

24Böylece Tanrı'nın Yeruşalim'deki Tapınağı'nın yapımı, Pers Kralı Darius'un krallığının ikinci yılına dek askıda kaldı.

5

Tapınak Yeniden Kuruluyor

1[*]

O sırada Peygamber Hagay ile İddo oğlu Peygamber Zekeriya, Yahuda ve Yeruşalim'deki Yahudiler'e İsrail Tanrısı'nın adıyla peygamberlikte bulundular. 2[*]

graph-definition>

*

Bunun üzerine Şealtiel oğlu Zerubbabil ile Yosadak oğlu Yeşu Tanrı'nın Yeruşalim'deki Tapınağı'nı yeniden kurmaya giriştiler. Tanrı'nın peygamberleri de onlarla birlikteydi ve onlara yardım ediyordu.

3Fırat'ın batı yakasındaki bölgenin valisi Tattenay, Şetar-Bozenay ve çalışma arkadaşları onlara gidip, “Bu tapınağı yeniden kurmak ve yapımını tamamlamak için size kim yetki verdi?” diye sordular. 4Yapıyı kuranların adlarını da sordular.5Ama Tanrıları Yahudi ileri gelenlerini koruyordu. Bu yüzden, Darius'a bir haber gönderilip ondan yazılı bir yanıt alınıncaya dek Yahudiler durdurulmadı.

6Fırat'ın batı yakasındaki bölgenin valisi Tattenay, Şetar-Bozenay, çalışma arkadaşları ve oradaki görevlilerin Kral Darius'a gönderdikleri mektubun örneği aşağıdadır. 7Gönderdikleri belge şöyleydi:

“Kral Darius'a candan selamlar. 8Yahuda İli'ne, yüce Tanrı'nın Tapınağı'na gittiğimizi krala bildiririz. Tapınağı büyük taşlarla kuruyor, duvarlarına kirişler yerleştiriyorlar. Tapınağın yapımında canla başla çalışılıyor ve yapım işi başarıyla ilerliyor.

9“Halkın ileri gelenlerine, ‘Bu tapınağı yeniden kurmak ve yapımını tamamlamak için size kim yetki verdi?’ diye sorduk.10Bilgine sunmak üzere önderlerinin kim olduklarını sana yazabilmek için adlarını da sorduk.

11“İşte bize verdikleri yanıt:

“ ‘Biz yerin ve göğün Tanrısı'nın kullarıyız. Uzun yıllar önce İsrail'in büyük bir kralının kurup yapımını tamamladığı tapınağı yeniden kuruyoruz. 12[*]

Ama atalarımız Göklerin Tanrısı'nı öfkelendirdi. Bu yüzden Tanrı onları Babil Kralı Kildani* Nebukadnessar'ın eline teslim etti. Nebukadnessar tapınağı yıktı, halkı da Babil'e sürdü.13[*]

Ama Babil Kralı Koreş, krallığının birinci yılında Tanrı'nın Tapınağı'nın yeniden yapılması için buyruk verdi.14Ayrıca Nebukadnessar'ın Tanrı'nın Yeruşalim'deki Tapınağı'ndan çıkarıp Babil'deki tapınağa götürdüğü altın ve gümüş kapları da oradan çıkararak vali atadığı Şeşbassar adlı kişiye verdi. 15Koreş ona, Bu kapları al, gidip Yeruşalim'deki tapınağa yerleştir dedi, Tanrı'nın Tapınağı'nı eski yerinde yeniden kur. 16Böylece Şeşbassar gelip Tanrı'nın Yeruşalim'deki Tapınağı'nın temelini attı. O günden bu yana yapım işleri sürmekte, ama daha bitmedi.’

17“Kral uygun görüyorsa, Babil Sarayı'ndaki arşivde bir araştırma yapılsın. Tanrı'nın Yeruşalim'deki Tapınağı'nın yeniden kurulması için Kral Koreş'in bir buyruk verip vermediği saptansın. Sonra kral bu konuya ilişkin kararını bize bildirsin.”

6

Darius'un Buyruğu

1Kral Darius'un buyruğu uyarınca, Babil'de kayıtların saklandığı odada araştırma yapıldı. 2Medya İli'ndeki Ahmeta[u]

Kalesi'nde bir tomar bulundu. Tomarın içinde şunlar yazılıydı:

3-4“Kral Koreş, krallığının birinci yılında, Tanrı'nın Yeruşalim'deki Tapınağı'na ilişkin şöyle buyruk verdi: ‘Kurban kesmek üzere bu tapınağın yeniden kurulması için temel atılsın. Üç sıra büyük taş, bir sıra kiriş döşensin. Yüksekliği ve genişliği altmışar arşınü

olsun. Giderler saraydan karşılansın. 5Nebukadnessar'ın Yeruşalim'deki Tanrı'nın Tapınağı'ndan çıkarıp Babil'e getirdiği altın ve gümüş kaplar da geri verilsin. Yeruşalim'deki tapınakta özel yerlerine götürülsün. Hepsi Tanrı'nın Tapınağı'na konsun.’ ”

6“Onun için siz, Fırat'ın batı yakasındaki bölge valisi Tattenay, Şetar-Bozenay, çalışma arkadaşları ve oranın görevlileri, tapınaktan uzak durun! 7Tanrı'nın Tapınağı'nın yapım işlerine karışmayın. Bırakın, Yahudiler'in valisiyle ileri gelenleri Tanrı'nın Tapınağı'nı eski yerinde yeniden kursunlar. 8Ayrıca Tanrı'nın Tapınağı'nın yeniden kurulması için Yahudi ileri gelenlerine neler yapmanız gerektiğini de size buyuruyorum: Bu adamların bütün giderleri kralın hazinesinden, Fırat'ın batı yakasındaki bölgeden toplanan vergilerden ödensin. Öyle ki, yapım işleri aksamasın.9Yeruşalim'deki kâhinlerin bütün gereksinimlerini hiç aksatmadan her gün vereceksiniz: Göklerin Tanrısı'na sunulacak yakmalık sunular* için genç boğalar, koçlar, kuzular ve buğday, tuz, şarap, zeytinyağı. 10Öyle ki, Göklerin Tanrısı'nı hoşnut eden sunular sunsunlar, ben ve oğullarım sağ kalalım diye dua etsinler. 11Bundan başka buyuruyorum ki, bu kararı değiştirenin evinden bir kiriş çıkarılacak ve o kişi kirişin üzerine asılacak. Evi de bu suçtan ötürü çöplüğe çevrilecek. 12Yeruşalim'i adına konut seçen Tanrı, bu kararı değiştirmeye, oradaki Tanrı Tapınağı'nı yıkmaya kalkışan her kralı ve ulusu yok etsin. Ben Darius böyle buyurdum. Buyruğum özenle yerine getirilsin.”

Tapınağın Adanması

13Fırat'ın batı yakasındaki bölge valisi Tattenay, Şetar-Bozenay ve çalışma arkadaşları Kral Darius'un buyruğunu özenle yerine getirdiler. 14[*]

Peygamber Hagay ile İddo oğlu Zekeriya'nın yaptıkları peygamberlik sayesinde Yahudi ileri gelenleri yapım işlerini başarıyla ilerlettiler. İsrail Tanrısı'nın buyruğu ve Pers kralları Koreş'in, Darius'un, Artahşasta'nın buyrukları uyarınca tapınağın yapımını bitirdiler. 15Tapınak Kral Darius'un krallığının altıncı yılı, Adar ayının* üçüncü günü tamamlandı.

16İsrail halkı –kâhinler, Levililer ve sürgünden dönenlerin tümü– Tanrı'nın Tapınağı'nın adanmasını sevinçle kutladılar.17Tanrı'nın Tapınağı'nın adanması için yüz boğa, iki yüz koç, dört yüz kuzu kurban ettiler. Oymakların sayısına göre, bütün İsrailliler için günah sunusu* olarak on iki teke sundular. 18Musa'nın Kitabı'ndaki kural uyarınca Tanrı'nın Yeruşalim'deki hizmeti için kâhinlerle Levililer'i bağlı oldukları bölüklere göre görevlere atadılar.

Fısıh Bayramı Kutlanıyor

19[*]

Sürgünden dönenler birinci ayın* on dördüncü günü Fısıh Bayramı'nı* kutladılar. 20Kâhinlerle Levililer hep birlikte kendilerini arındırdılar; dinsel açıdan hepsi arındı. Levililer sürgünden dönenlerin tümü, kardeşleri olan kâhinler ve kendileri için Fısıh* kurbanını kestiler. 21Sürgünden dönen İsrailliler'le İsrail'in Tanrısı RAB'be yönelmek amacıyla kendilerini çevredeki halkların kötü alışkanlıklarından ayırıp onlara katılanların hepsi kurban etinden yedi. 22Mayasız Ekmek Bayramı'nı* yedi gün sevinçle kutladılar. Çünkü RAB onları sevindirdi ve Asur Kralı'nın onlara iyi davranmasını, İsrail'in Tanrısı Tanrı'nın Tapınağı'nın yapım işlerinde onlara yardım etmesini sağladı.

7

Ezra Yeruşalim'e Geliyor

1-6Bu olaylardan sonra, Pers Kralı Artahşasta'nın krallığı döneminde, Başkâhin Harun oğlu Elazar oğlu Pinehas oğlu Avişua oğlu Bukki oğlu Uzzi oğlu Zerahya oğlu Merayot oğlu Azarya oğlu Amarya oğlu Ahituv oğlu Sadok oğlu Şallum oğlu Hilkiya oğlu Azarya oğlu Seraya oğlu Ezra adında biri Babil'den geldi. Ezra İsrail'in Tanrısı RAB'bin Musa'ya verdiği yasayı iyi bilen bir bilgindi. Tanrısı RAB'bin yardımıyla kral ona her istediğini verdi. 7Kral Artahşasta'nın krallığının yedinci yılında İsrail halkından, kâhinlerden, Levililer'den, ezgicilerden, tapınak görevlilerinden ve kapı nöbetçilerinden bazıları Yeruşalim'e gitti.

8Ezra, Artahşasta'nın krallığının yedinci yılının beşinci ayında* Yeruşalim'e vardı. 9Birinci ayın birinci günü Babil'den ayrılmıştı. Tanrısı'nın koruyucu eli sayesinde beşinci ayın birinci günü Yeruşalim'e vardı. 10Ezra kendini RAB'bin Yasası'nı inceleyip uygulamaya ve İsrail'de kuralları, ilkeleri öğretmeye adamıştı.

Kral Artahşasta'nın Ezra'ya Verdiği Mektup

11Kral Artahşasta'nın RAB'bin buyruklarını, İsrail için koyduğu kuralları iyi bilen Kâhin ve Bilgin Ezra'ya verdiği mektubun bir örneği şudur:[v]

12“Kralların Kralı Artahşasta'dan Gökler Tanrısı'nın Yasası'nın bilgini Kâhin Ezra'ya selamlar!

13“Krallığımda yaşayan İsrail halkından, kâhinlerden ve Levililer'den Yeruşalim'e gitmek isteyen herkesin seninle gidebilmesi için buyruk veriyorum. 14Elindeki Tanrın'ın Yasası'nın uygulanıp uygulanmadığı konusunda Yahuda ve Yeruşalim'de araştırma yapman için, ben ve yedi danışmanım seni görevlendirdik. 15Benim ve danışmanlarımın Yeruşalim'de konut kuran İsrail'in Tanrısı'na gönülden verdiğimiz altını, gümüşü birlikte götürmelisin. 16Babil İli'nden elde edeceğin altının, gümüşün tümünü, halkın ve kâhinlerin Tanrıları'nın Yeruşalim'deki Tapınağı'na gönülden verdikleri armağanları da alıp götürmelisin.

17“Bu parayla hemen boğalar, koçlar, kuzular, tahıl sunuları* ve dökmelik sunular satın alacak ve hepsini Tanrın'ın Yeruşalim'deki Tapınağı'nın sunağı üzerinde sunacaksın. 18Sen ve kardeşlerin artan altını, gümüşü Tanrınız'ın isteği uyarınca dilediğiniz gibi kullanın. 19Tanrın'ın Tapınağı'nın hizmetinde kullanılmak üzere sana verilen kapların hepsini Yeruşalim'in Tanrısı'na sun. 20Tanrın'ın Tapınağı için ödemen gereken başka bir şey varsa, giderleri kralın hazinesinden karşılarsın.

21“Ben, Kral Artahşasta, Fırat'ın batı yakasındaki bölgenin bütün hazine görevlilerine buyruk veriyorum: Gökler Tanrısı'nın Yasası'nın bilgini Kâhin Ezra'nın sizden her istediğini özenle yerine getirin. 22Kendisine gerektiğinde yüz talanta[y]

kadar gümüş, yüz kor buğday[z]

, yüz bat[a]

şarap, yüz bat zeytinyağı ve istediği kadar tuz sağlayın.23Göklerin Tanrısı kendi tapınağı için ne buyurursa, özenle yerine getirin. Öyle ki, bana ve oğullarıma öfkelenmesin. 24Şunu da bilesiniz ki, kâhinlerden, Levililer'den, ezgicilerden, tapınak görevlilerinden ve kapı nöbetçilerinden, Tanrı'nın Tapınağı'nın öbür hizmetkârlarından vergi almaya yetkiniz yoktur.

25“Sana gelince, Ezra, sendeki Tanrı bilgeliği uyarınca yargıçlar ata. Bunlar Fırat'ın batı yakasındaki bölgede yaşayan bütün halka, Tanrın'ın yasalarını bilenlerin hepsine adalet sağlasınlar. Yasayı bilmeyenlere de siz öğreteceksiniz. 26Tanrın'ın Yasası'na ve kralın buyruklarına uymayanlar ya ölümle, ya sürgünle, ya mallarına el konarak, ya da hapsedilerek cezalandırılsın.”

Ezra Tanrı'yı Övüyor

27Atalarımızın Tanrısı RAB'be övgüler olsun! Kralın yüreğine Yeruşalim'deki tapınağını onurlandırma isteğini koydu.28Kralın, danışmanlarının, güçlü komutanlarının bana iyi davranmalarını sağladı. Tanrım RAB'bin eli üzerimde olduğundan yüreklendim. İsrail ileri gelenlerinin bazılarını toplayıp benimle Yeruşalim'e dönmelerini sağladım.

8

Ezra ile Yeruşalim'e Dönenlerin Listesi

1Artahşasta'nın krallığı döneminde ben Ezra'yla birlikte Babil'den dönen boy başlarının ve onlarla birlikte kayıtlı olanların listesi:

2Pinehasoğulları'ndan Gerşom,

İtamaroğulları'ndan Daniel,

Davutoğulları'ndan Hattuş.

3Şekanyaoğulları'ndan, Paroşoğulları'ndan Zekeriya ve onunla birlikte bu boydan kaydedilen 150 erkek.

4Pahat-Moavoğulları'ndan Zerahya oğlu Elyehoenay ve onunla birlikte 200 erkek.

5Yahaziel oğlu Şekanya'nın oğullarından 300 erkek.

6Adinoğulları'ndan Yonatan oğlu Ebet ve onunla birlikte 50 erkek.

7Elamoğulları'ndan Atalya oğlu Yeşaya ve onunla birlikte 70 erkek.

8Şefatyaoğulları'ndan Mikael oğlu Zevadya ve onunla birlikte 80 erkek.

9Yoavoğulları'ndan Yehiel oğlu Ovadya ve onunla birlikte 218 erkek.

10Yosifya oğlu Şelomit'in oğullarından 160 erkek.

11Bevayoğulları'ndan Bevay oğlu Zekeriya ve onunla birlikte 28 erkek.

12Azgatoğulları'ndan Hakkatan oğlu Yohanan ve onunla birlikte 110 erkek.

13Adonikam'ın küçük oğullarından adları Elifelet, Yeiel, Şemaya olanlar ve onlarla birlikte 60 erkek.

14Bigvayoğulları'ndan Utay, Zakkur ve onlarla birlikte 70 erkek.

Yeruşalim'e Dönüş

15Onları Ahava Kenti'ne doğru uzanan kanalın yanına topladım. Orada üç gün konakladık. Halkın ve kâhinlerin arasında yoklama yaptığımda orada Levililer'den kimse olmadığını gördüm. 16Bunun üzerine Eliezer, Ariel, Şemaya, Elnatan, Yariv, Elnatan, Natan, Zekeriya, Meşullam adındaki önderleri, Öğretmen Yoyariv'i ve Elnatan'ı çağırttım. 17Sonra onları Kasifya'da bulunan Önder İddo'ya gönderdim. İddo'ya ve tapınak görevlisi olan kardeşlerine neler söylemeleri gerektiğini bildirdim. Öyle ki, bize Tanrımız'ın Tapınağı'nda görev yapacak adamlar göndersinler. 18Tanrımız'ın iyiliği sayesinde İsrail oğlu Levi oğlu Mahlioğulları'ndan Şerevya adında bilge bir kişiyi bize gönderdiler. Kendisiyle birlikte oğulları ve kardeşleri toplam on sekiz kişi geldi. 19Haşavya'yı, Merarioğulları'ndan Yeşaya'yı ve kardeşleriyle oğullarını, toplam yirmi kişiyi de gönderdiler. 20Ayrıca Levililer'e yardım etmek üzere Davut'la görevlilerinin atadığı tapınak görevlilerinden iki yüz yirmi kişi gönderdiler. Hepsinin adı listeye yazılmıştı.

21Tanrımız'ın önünde alçakgönüllü davranmak, O'ndan kendimiz, çocuklarımız, mallarımız için güvenli bir yolculuk dilemek üzere orada, Ahava Kanalı yanında oruç* ilan ettim. 22Yolculuğumuz sırasında herhangi bir düşmandan bizi korumaları için, kraldan asker ve atlı istemeye utanıyordum. Çünkü krala, “Tanrımız kendisine yönelenlerin hepsine iyilik eder, ama kızgın öfkesi kendisini bırakanların üzerindedir” demiştik. 23Oruç tuttuk ve bu konuda Tanrımız'a yakardık. O da yakarışımızı yanıtladı.

24Şerevya, Haşavya ve kardeşlerinden on kişiyle birlikte on iki önde gelen kâhin seçtim. 25Kralın, danışmanlarının, komutanlarının ve orada bulunan İsrailliler'in Tanrımız'ın Tapınağı'na bağışladığı altını, gümüşü, kapları tartıp onlara verdim.26Tartıp verdiklerim şunlardır:

650 talant[b]

gümüş,

100 talant[c]

gümüş kap,

100 talant altın,

27bin dariklikç

yirmi altın tas ve altın kadar değerli, kaliteli, parlak tunçtan* iki kap.

28Onlara, “Siz RAB için kutsalsınız, bu kaplar da öyle” dedim, “Altın ve gümüş, atalarınızın Tanrısı RAB'be gönülden sunulan sunudur. 29RAB'bin Yeruşalim'deki Tapınağı'nın odalarında, önde gelen kâhinlerin, Levililer'in, İsrail'in boy başlarının önünde tartıncaya dek bunları iyi koruyun.” 30Böylece kâhinlerle Levililer Yeruşalim'e, Tanrımız'ın Tapınağı'na götürülmek için tartılan altını, gümüşü, kapları aldılar.

31Birinci ayın* on ikinci günü Yeruşalim'e gitmek üzere Ahava Kanalı'ndan ayrıldık. Tanrımız'ın eli üzerimizdeydi; yol boyunca düşmandan, pusuya yatanların saldırısından bizi korudu. 32Sonunda Yeruşalim'e vardık. Orada üç gün kaldık.

33Dördüncü gün, Tanrımız'ın Tapınağı'na gidip altını, gümüşü, kapları tarttık ve Uriya oğlu Kâhin Meremot'a verdik. Pinehas oğlu Elazar, Levili Yeşu oğlu Yozavat ve Binnuy oğlu Noadya da onunla birlikteydi. 34Her şey sayıldı, tartıldı; tartılanların tümü anında kayda geçirildi.

35Sürgünden dönenler İsrail'in Tanrısı'na yakmalık sunular* sundular: Bütün İsrail için on iki boğa, doksan altı koç, yetmiş yedi kuzu ve günah sunusu* olarak on iki teke. Bütün bunlar RAB'be yakmalık sunu olarak sunuldu. 36Ayrıca kralın buyruklarını içeren belgeyi kralın satraplarına* ve Fırat'ın batı yakasındaki valilere verdiler. Bunlar İsrail halkına ve Tanrı'nın Tapınağı'na yardım etmişlerdi.

9

Ezra'nın Duası

1Bütün bunlardan sonra, önderler yanıma gelerek şöyle dediler: “İsrail halkı, kâhinlerle Levililer dahil, çevredeki halkların –Kenanlılar'ın, Hititler'in*, Perizliler'in, Yevuslular'ın, Ammonlular'ın, Moavlılar'ın, Mısırlılar'ın, Amorlular'ın– iğrenç alışkanlıklarından kendilerini ayrı tutmadı. 2Kendilerine ve oğullarına bu halklardan kız aldılar. Böylece kutsal soy çevredeki halklarla karıştı. Önderlerle görevliler bu hainlikte öncülük etti.”

3Bunu duyunca giysimi ve cüppemi yırttım, saçımı sakalımı yoldum, dehşet içinde oturakaldım. 4Sürgünden dönenlerin bu hainliğinden ötürü İsrail'in Tanrısı'nın sözlerinden titreyenlerin hepsi çevremde toplandı. Bense akşam sunusu sunulana dek dehşet içinde kaldım.

5Akşam sunusu saati gelince üzüntümü bir yana bırakıp kalktım. Giysimle cüppem hâlâ yırtıktı. Diz çöküp ellerimi Tanrım RAB'be açtım. 6Şöyle dua ettim:

“Ey Tanrım, yüzümü sana çevirmeye utanıyorum, sıkılıyorum. Ey Tanrım, günahlarımız başımızdan aşkın. Suçlarımız göklere ulaştı. 7Atalarımızın günlerinden bugüne dek suçlarımız içinde boğulduk. Günahlarımız yüzünden biz de, krallarımızla kâhinlerimiz de yabancı kralların eline teslim edildik. Kılıçtan geçirildik, sürgüne gönderildik. Yağmalandık. Bugün de olduğu gibi aşağılandık.

8“Şimdiyse Tanrımız RAB bir an için bize acıdı. Sürgünden kurtulan bir azınlık bıraktı bize. Kutsal yerinde bize sarsılmaz bir destek verdi. Gözlerimizi aydınlattı. Köleliğimizde bize yenilenme fırsatı sağladı. 9Köle olduğumuz halde Tanrımız bizi köle bırakmadı. Pers krallarının bize iyi davranmalarını sağladı: Tanrımız'ın Tapınağı'nı yeniden kurmak, yıkık yerleri onarmak için bize yenilenme fırsatı verdi. Yeruşalim'de ve Yahuda'da bize bir korunma duvarı verdi.

10-11“Ey Tanrımız, bundan başka ne diyebiliriz? Kulların peygamberler aracılığıyla verdiğin buyruklara uymadık. Şöyle demiştin: ‘Mülk edinmek için gitmekte olduğunuz ülke, orada yaşayan halkların iğrençlikleriyle kirlenmiştir. İğrençlikleri yüzünden ülke baştan başa murdarlıklarla* doldu. 12[*]

graph-definition>

*

Bunun için kızlarınızı onların oğullarına vermeyin. Onların kızlarını da oğullarınıza almayın. Hiçbir zaman onların esenliği ve iyiliği için çalışmayın. Öyle ki, güç bulasınız, ülkenin iyi ürünlerini yiyesiniz ve ülkeyi sonsuza dek oğullarınıza miras bırakasınız.’

13“Başımıza gelenlere yaptığımız kötülükler ve büyük suçumuz neden oldu. Sen, ey Tanrımız, bizi hak ettiğimizden daha az cezalandırdın ve bize sürgünden kurtulan böyle bir azınlık bıraktın.

14“Yine buyruklarına karşı gelecek miyiz? Bu iğrençlikleri yapan halklarla evlilik bağıyla karışacak mıyız? Bunu yaparsak, tek kişi sağ kalmadan yok edinceye dek bize öfkelenmeyecek misin? 15Ey İsrail'in Tanrısı RAB, sen adilsin! Bugün sürgünden kurtulan bir azınlık olarak bırakıldık. Senin önünde durmaya hakkımız olmadığı halde, suçlarımızın içinde önünde duruyoruz.”

10

İsrail Halkı Günahlarını Açıklıyor

1Ağlayarak kendini Tanrı'nın Tapınağı'nın önünde yere atan Ezra dua edip günahlarını açıkladı. Bu arada erkek, kadın, çocuk, İsrailliler'den çok büyük bir topluluk Ezra'nın çevresine toplandı. Onlar da hıçkıra hıçkıra ağlıyordu.2Elamoğulları'ndan Yehiel oğlu Şekanya, Ezra'ya şöyle dedi: “Çevremizdeki halklardan yabancı karılar aldığımız için Tanrımız'a ihanet ettik. Buna karşın İsrail için hâlâ umut var. 3Senin ve Tanrımız'ın buyrukları karşısında titreyenlerin öğütleri uyarınca, bütün yabancı kadınları ve çocuklarını uzaklaştırmak için Tanrımız'la şimdi bir antlaşma yapalım. Bu antlaşma yasaya uygun olsun. 4Haydi kalk! Sorumluluk senin üzerinde. Biz seni destekleyeceğiz. Güçlü ol ve gerekeni yap!”

5Bunun üzerine yerden kalkan Ezra önde gelen Levili kâhinlere ve öbür İsrailliler'e söyleneni yapmaları için ant içirdi. Hepsi ant içti. 6Sonra Ezra Tanrı'nın Tapınağı'nın önünden ayrılıp Elyaşiv oğlu Yehohanan'ın odasına gitti. Orada gecelerken ne yemek yedi, ne su içti. Sürgünden dönenler Tanrı'ya bağlı kalmadığı için yas tutuyordu.

7Sürgünden dönenlerin hepsinin Yeruşalim'de toplanması için Yahuda ve Yeruşalim'de bir duyuru yapıldı: 8Halkın önderlerinin ve ileri gelenlerinin kararı uyarınca, üç gün içinde gelmeyenin bütün malına el konulacak, kendisi de sürgünden dönenler topluluğundan atılacaktı.

9Bütün Yahudalı ve Benyaminli erkekler üç gün içinde Yeruşalim'de toplandılar. Dokuzuncu ayın* yirminci günü hepsi Tanrı'nın Tapınağı'nın önündeki alandaydı. Hem durumun öneminden, hem de yağmurdan ötürü herkes titriyordu. 10Kâhin Ezra kalkıp, “Siz Tanrı'ya ihanet ettiniz” dedi, “Yabancı kadınlarla evlendiniz. İsrail'in suçuna suç kattınız. 11Şimdi atalarınızın Tanrısı RAB'be suçunuzu açıklayın. O'nun istediğini yapın. Çevredeki halklardan ve yabancı karılardan ayrılın.”

12Topluluk yüksek sesle şöyle karşılık verdi: “Bütün söylediklerini yapacağız. 13Yalnız kalabalık çok, üstelik hava da yağmurlu. Dışarda duracak gücümüz kalmadı. Hem bu bir iki günde çözülecek iş değil. Çünkü bu konuda çok günah işledik. 14Bütün topluluk adına önderlerimiz bu konuyla ilgilensin. Sonra kentlerimizde yabancı kadınla evli olan herkes saptanan bir zamanda kentin ileri gelenleri ve yargıçlarıyla birlikte gelsin. Yeter ki, Tanrımız'ın bu konudaki kızgın öfkesi üzerimizden kalksın.” 15Ancak, Asahel oğlu Yonatan, Tikva oğlu Yahzeya ve onları destekleyen Meşullam ile Levili Şabbetay buna karşı çıktılar.

16Sürgünden dönenler bu öneriye göre davrandılar. Kâhin Ezra adlarını belirterek her boydan boy başlarını seçti. Onuncu ayın birinci günü oturup konuyu incelemeye başladılar. 17Birinci ayın birinci günü yabancı kadınlarla evlenen bütün erkeklerin durumunu incelemeyi bitirdiler.

Yabancı Kadınlarla Evlenenler

18Kâhinlerin soyundan gelip yabancı kadınlarla evlenenler şunlardı:

Yosadak oğlu Yeşu'nun oğullarından ve kardeşlerinin soyundan Maaseya, Eliezer, Yariv, Gedalya. 19Bunlar karılarını kovacaklarına söz verdiler. İşledikleri suç için suç sunusu* olarak sürüden bir koç sundular.

20İmmeroğulları'ndan: Hanani, Zevadya.

21Harimoğulları'ndan: Maaseya, Eliya, Şemaya, Yehiel, Uzziya.

22Paşhuroğulları'ndan: Elyoenay, Maaseya, İsmail, Netanel, Yozavat, Elasa.

23Levililer'den: Yozavat, Şimi, Kelaya –Kelita– Petahya, Yahuda, Eliezer.

24Ezgicilerden: Elyaşiv.

Tapınak kapı nöbetçilerinden: Şallum, Telem, Uri.

25Öbür İsrailliler'den:

Paroşoğulları'ndan: Ramya, Yizziya, Malkiya, Miyamin, Elazar, Malkiya, Benaya.

26Elamoğulları'ndan: Mattanya, Zekeriya, Yehiel, Avdi, Yeremot, Eliya.

27Zattuoğulları'ndan: Elyoenay, Elyaşiv, Mattanya, Yeremot, Zavat, Aziza.

28Bevayoğulları'ndan: Yehohanan, Hananya, Zabbay, Atlay.

29Banioğulları'ndan: Meşullam, Malluk, Adaya, Yaşuv, Şeal, Yeremot.

30Pahat-Moavoğulları'ndan: Adna, Kelal, Benaya, Maaseya, Mattanya, Besalel, Binnuy, Manaşşe.

31Harimoğulları'ndan: Eliezer, Yişşiya, Malkiya, Şemaya, Şimon, 32Benyamin, Malluk, Şemarya.

33Haşumoğulları'ndan: Mattenay, Mattatta, Zavat, Elifelet, Yeremay, Manaşşe, Şimi.

34Banioğulları'ndan: Maaday, Amram, Uel, 35Benaya, Bedeya, Keluhu, 36Vanya, Meremot, Elyaşiv, 37Mattanya, Mattenay, Yaasay, 38Bani, Binnuy, Şimi, 39Şelemya, Natan, Adaya, 40Maknadvay, Şaşay, Şaray, 41Azarel, Şelemya, Şemarya, 42Şallum, Amarya, Yusuf.

43Nevooğulları'ndan: Yeiel, Mattitya, Zavat, Zevina, Yadday, Yoel, Benaya.

44Bunların hepsi yabancı kadınlarla evlenmişti. Bazılarının bu kadınlardan çocukları da vardı.

[*]

1:1 Yer.25:11; 29:10

[m]

1:1 “Koreş”: Tarihsel kayıtlarda “Keyhüsrev” diye de geçer.

[*]

1:2 Yşa.44:28

[n]

2:69 “61 000 darik”: Yaklaşık 520 kg.

[o]

2:69 “5 000 mina”: Yaklaşık 2.9 ton.

[*]

2:70 1Ta.9:2; Neh.11:3

[*]

3:1 Neh.8:1

[*]

3:2 Çık.27:1

[*]

3:3 Say.28:1-8

[*]

3:4 Say.29:12-38

[*]

3:5 Say.28:11-29:39

ö

3:9 “Yahuda”, yani “Hodavya” (bkz. 2:40).

[*]

3:10 1Ta.25:1

[*]

3:11 1Ta.16:34; 2Ta.5:13; 7:3; Mez.100:5; 106:1; 107:1; 118:1; 136:1; Yer.33:11

[*]

4:2 2Kr.19:37; Yşa.37:38

[*]

4:6 Est.1:1

[p]

4:6 “Ahaşveroş”: Kserkses diye de bilinir.

[r]

4:7 “Artahşasta”: Artakserkses diye de bilinir.

[s]

4:7 4:8-6:18 ayetleri o dönemin resmi dili Aramice yazılmıştır.

ş

4:10 “Asurbanipal”: Aramice “Osnappar”.

[t]

4:14 “Sarayının ekmeğini yedik”: Aramice “Sarayın tuzunu yedik.”

[*]

5:1 Ezr.6:14; Hag.1:1; Zek.1:1

[*]

5:2 Hag.1:12; Zek.4:6-9

[*]

5:2 Zek.3:1

[*]

5:12 2Kr.25:8-12; 2Ta.36:17-20; Yer.52:12-15

[*]

5:13 Ezr.1:2-11

[u]

6:2 “Ahmeta”: Bugünkü “Hemedan”.

ü

6:3-4 “Altmış arşın”: Yaklaşık 27 m.

[*]

6:14 Ezr.5:1; Hag.1:1; Zek.1:1

[*]

6:19 Çık.12:1-20

[v]

7:11 7:11-26 ayetleri Aramice yazılmıştır.

[y]

7:22 “Yüz talant”: Yaklaşık 3.45 ton.

[z]

7:22 “Yüz kor buğday”: Yaklaşık 17.6 ton.

[a]

7:22 “Yüz bat”: Yaklaşık 2 000 lt.

[b]

8:26 “650 talant”: Yaklaşık 22.4 ton.

[c]

8:26 “100 talant”: Yaklaşık 3.45 ton.

ç

8:27 “Bin darik”: Yaklaşık 8.5 kg.

[*]

9:12 Çık.34:11-16; Yas.7:1-5

[*]

9:12 Yas.23:6

Nehemya

GİRİŞ

Nehemya Kitabı'ndaki olaylar, İ.Ö. 5. yüzyılda yer alıyor. Bu dönemde Yahudiler'in çoğu Babil'de sürgündeydi. Nehemya Kitabı'nı dört bölüme ayırabiliriz:

1. Yahuda'yı yönetmesi için Pers Kralı'nın Nehemya'yı vali olarak Yeruşalim'e göndermesi.

2. Yeruşalim surlarının onarılması.

3. Kutsal Yasa'nın Ezra tarafından yüksek sesle okunması ve halkın günahlarını itiraf etmesi.

4. Nehemya'nın vali olarak yaptığı öbür etkinlikler.

Kitapta geçen en önemli noktalardan biri Nehemya'nın Tanrı'ya derin bir bağlılık duyması ve sık sık O'na dua etmesidir.

Ana Hatlar:

1:1-2:20 Nehemya'nın Yeruşalim'e dönüşü

3:1-7:73 Yeruşalim surlarının onarılması

8:1-10:39 Yasa Kitabı'nın okunması ve Antlaşma'nın yenilenmesi

11:1-13:31 Nehemya'nın öbür etkinlikleri

1

Nehemya'nın Duası

1Hakalya oğlu Nehemya'nın anlattıkları:

Pers Kralı Artahşasta'nın krallığının yirminci yılı, Kislev ayında* Sus Kalesi'ndeydim. 2Kardeşlerimden Hanani ve bazı Yahudalılar yanıma geldi. Onlara sürgünden kurtulup sağ kalan Yahudiler'i ve Yeruşalim'in durumunu sordum.3“Sürgünden kurtulup Yahuda İli'ne dönenler büyük sıkıntı ve utanç içinde” diye karşılık verdiler, “Üstelik Yeruşalim surları yıkılmış, kapıları yakılmış.”

4Bunları duyunca oturup ağladım, günlerce yas tuttum. Oruç* tutup Göklerin Tanrısı'na dua ettim: 5“Ey Göklerin Tanrısı RAB! Yüce ve görkemli Tanrı! Seni sevenlerle, buyruklarına uyanlarla yaptığın antlaşmaya bağlı kalırsın. 6Ya RAB, halimi gör, gece gündüz kulların İsrail halkı için ettiğim duaya kulak ver. İtiraf ediyorum, İsrail halkı günah işledi, ben ve atalarım günah işledik. 7Sana çok kötülük yaptık. Kulun Musa'ya verdiğin buyruklara, kurallara, ilkelere uymadık.

8[*]

“Kulun Musa'ya söylediklerini anımsa. Dedin ki, ‘Eğer bana ihanet ederseniz, sizi ulusların arasına dağıtacağım.9[*]

Ama bana döner, buyruklarımı özenle yerine getirirseniz, dünyanın öbür ucuna sürülmüş olsanız bile sizleri toplayıp seçtiğim yere, bulunacağım yere getireceğim.’

10“Onlar senin kulların, kendi halkındır. Yüce kudretin ve güçlü elinle onları kurtardın. 11Ya Rab, bu kulunun, adını yüceltmekten sevinç duyan öbür kullarının dualarına kulak ver. Beni bugün başarılı kıl ve kralın önerimi kabul etmesini sağla.”

O günlerde kralın sakisiydim.

2

Nehemya Yeruşalim'e Gidiyor

1Kral Artahşasta'nın[d]

krallığının yirminci yılı, Nisan[e]

ayıydı. Krala getirilen şarabı alıp kendisine sundum. O güne kadar beni hiç üzgün görmemişti. 2Bu yüzden, “Neden böyle üzgün görünüyorsun?” diye sordu, “Hasta olmadığına göre, bir derdin olmalı.”

Çok korktum. 3[*]

Krala, “Tanrı sana uzun ömürler versin” dedim, “Atalarımın gömüldüğü kent yıkıldı, kapıları yakıldı. Nasıl üzülmem?”

4-5Kral, “Dileğin ne?” diye sordu.

Göklerin Tanrısı'na dua edip krala şöyle dedim: “Eğer uygun görüyorsan, benden hoşnut kaldınsa, lütfen beni Yahuda'ya, atalarımın gömüldüğü kente gönder; kenti onarayım.”

6Kral kraliçeyle birlikte oturuyordu. “Yolculuğun ne kadar sürer?” diye sordu, “Ne zaman dönersin?” Böylece kral dileğimi uygun buldu ve beni göndermeyi kabul etti. Ona ne zaman döneceğimi söyledim.

7Sonra şöyle dedim: “Uygun görüyorsan, Yahuda'ya varmamı sağlamaları için, Fırat'ın batı yakasındaki valilere birer mektup yazılsın. 8Bir de kralın orman sorumlusu Asaf'a bir mektup götürmek istiyorum. Tapınağın yanındaki kalenin kapıları, kent surları ve oturacağım evin yapımı için bana kereste versin.” Tanrım bana destek olduğu için kral dileklerimi yerine getirdi.

9Fırat'ın batı yakasındaki valilere gidip kralın mektuplarını verdim. Kral benimle birlikte komutanlar ve atlılar göndermişti.10Horonlu Sanballat ile Ammonlu görevlilerden Toviya, İsrail halkının iyiliği için birinin çalışmaya geldiğini duyunca çok sıkıldılar.

11Yeruşalim'e gittim. Orada üç gün kaldıktan sonra, 12gece kalkıp birkaç adamla birlikte işe koyuldum. Yeruşalim için yapacaklarıma ilişkin Tanrı'dan aldığım esini kimseye açıklamadım. Bindiğim hayvandan başka hayvan götürmemiştim.

13Hâlâ karanlıktı. Dere Kapısı'ndan Ejder Pınarı'na, oradan Gübre Kapısı'na gittim. Yeruşalim'in yıkılan surlarını, yanıp kül olan kapılarını gözden geçirdim. 14Sonra Pınar Kapısı'na, Kral Havuzu'na doğru gittim. Ne var ki, yol bindiğim hayvanın geçmesine uygun değildi. 15Gece karanlığında dere boyunca ilerledim, surları gözden geçirip geri geldim. Sonunda Dere Kapısı'ndan girip yerime döndüm. 16Yetkililer nereye gittiğimi, ne yaptığımı bilmiyorlardı. Çünkü Yahudiler'e, kâhinlere*, soylulara, yetkililere ve öteki görevlilere henüz hiçbir şey söylememiştim.

17Sonra onlara, “İçine düştüğümüz yıkımı görüyorsunuz” dedim, “Yeruşalim yıkılmış, kapıları ateşe verilmiş. Gelin, Yeruşalim surlarını onaralım, utancımıza son verelim.” 18Onlara Tanrı'nın bana nasıl destek olduğunu ve kralın söylediklerini anlattım.

Onlar da, “Haydi, onarmaya başlayalım” dediler. Var güçleriyle bu hayırlı işe başladılar.

19Ama Horonlu Sanballat, Ammonlu görevlilerden Toviya, Arap Geşem yapacaklarımızı duyunca, bizi küçümseyip alay ettiler. “Ne yapıyorsunuz? Krala baş mı kaldırıyorsunuz?” dediler.

20Onları şöyle yanıtladım: “Göklerin Tanrısı bizi başarılı kılacaktır. Biz O'nun kulları olarak onarımı başlatacağız. Ama sizin Yeruşalim üzerinde ne hakkınız, ne de payınız olacak, adınız bile anılmayacak.”

3

Surların Onarımı

1Başkâhin Elyaşiv ile öbür kâhinler işe koyulup Koyun Kapısı'nı onardılar, kapı kanatlarını kutsayıp yerine taktılar. Hammea[f]

Kulesi'ne ve Hananel Kulesi'ne kadar surları kutsadılar. 2Bitişik bölümü Erihalılar, onun yanındakini de İmri oğlu Zakkur onardı.

3Balık Kapısı'nı Senaalılar onardı. Kirişleri yerleştirip kapı kanatlarını yerine koydular, sürgülerle kapı kollarını taktılar.4Bitişik bölümü Hakkos oğlu Uriya oğlu Meremot onardı. Onun yanındakini Meşezavel oğlu Berekya oğlu Meşullam onardı. Onun yanındakini Baana oğlu Sadok onardı. 5Onun yanındakini Tekoalılar onardı; ama soylular efendilerinin buyurduğu işlere el atmadılar.

6Eski Kapı'yı Paseah oğlu Yoyada ile Besodya oğlu Meşullam onardı. Kirişleri yerleştirip kapı kanatlarını yerine koydular, sürgülerle kapı kollarını taktılar. 7Bitişik bölümü Givonlu Melatya, Meronotlu Yadon ve Fırat'ın batı yakasındaki bölge valisinin yönetiminde yaşayan Givonlular'la Mispalılar onardı. 8Onların yanındakini kuyumculardan biri olan Harhaya oğlu Uzziel onardı. Onun yanındakini baharatçı Hananya onardı. Yeruşalim surlarını Geniş Duvar'a kadar onardılar.9Onların yanındaki bölümü Yeruşalim'in yarısını yöneten Hur oğlu Refaya onardı. 10Bunun yanındaki bölüm Harumaf oğlu Yedaya'nın evinin karşısına düşüyordu. O bölümü Yedaya onardı. Onun yanındakini Haşavneya oğlu Hattuş onardı.11Harim oğlu Malkiya ile Pahat-Moav oğlu Haşşuv başka bir bölümü ve Fırınlar Kulesi'ni onardılar. 12Onların yanındaki bölümü Yeruşalim'in öbür yarısını yöneten Halloheş oğlu Şallum kızlarıyla birlikte onardı.

13Dere Kapısı'nı Hanun ve Zanoah'ta yaşayanlar onardı. Kapı kanatlarını yerlerine yerleştirip sürgülerle kapı kollarını taktılar. Ayrıca Gübre Kapısı'na kadar uzanan surlarda bin arşınlık[g]

yer onardılar.

14Gübre Kapısı'nı Beythakkerem bölgesini yöneten Rekav oğlu Malkiya onardı. Kapı kanatlarını yerine yerleştirip sürgülerle kapı kollarını taktılar.

15Pınar Kapısı'nı Mispa bölgesini yöneten Kol-Hoze oğlu Şallun onardı. Üzerini bir saçakla kapadı. Kapı kanatlarını yerine yerleştirip sürgülerle kapı kollarını taktı. Kral Bahçesi'nin yanındaki Şelah[h]

Havuzu'nun duvarını Davut Kenti'nden inen merdivenlere kadar onardı. 16Oradan ötesini Beytsur bölgesinin yarısını yöneten Azbuk oğlu Nehemya, Davut'un aile mezarlığından yapay havuza ve Yiğitler Evi'ne kadar onardı.

17Surların sonraki bölümünü aşağıdaki Levililer onardı: Bani oğlu Rehum bir sonraki bölümü onardı. Bitişiğini Keila bölgesinin yarısını yöneten Haşavya kendi bölgesi adına onardı. 18Ondan sonraki bölümü, Keila bölgesinin öbür yarısını yöneten Henadat oğlu Bavvay yönetiminde kardeşleri onardılar. 19Onun bitişiğini –silah deposuna, surun döndüğü yere kadar çıkan yolun karşısını– Mispa'yı yöneten Yeşu oğlu Ezer onardı. 20Ondan sonraki, surun döndüğü yerden Başkâhin Elyaşiv'in evinin kapısına kadar uzanan bölümü büyük çaba harcayarak Zakkay oğlu Baruk onardı. 21Ondan sonrasını, Elyaşiv'in evinin kapısından evin sonuna kadar uzanan bölümü Hakkos oğlu Uriya oğlu Meremot onardı.

22Surların sonraki bölümünü çevrede yaşayan kâhinler onardı. 23Evlerinin karşısına düşen bölümü Benyamin ile Haşşuv onardılar. Onlardan sonra, evinin bitişiği olan bölümü Ananya oğlu Maaseya oğlu Azarya onardı. 24Ondan sonraki, Azarya'nın evinden surun döndüğü köşeye kadar uzanan bölümü Henadat oğlu Binnuy onardı. 25Uzay oğlu Palal surun döndüğü köşeden sonraki bölümü ve yukarı saray muhafız avlusunun yanındaki gözetleme kulesini onardı. Ondan sonraki bölümü Paroş oğlu Pedaya onardı; 26Pedaya ile Ofel Tepesi'nde yaşayan tapınak görevlileri doğuya doğru Su Kapısı'nın önüne ve gözetleme kulesine kadarki bölümü onardılar.

27Ondan sonraki, büyük gözetleme kulesinden Ofel surlarına kadar uzanan bölümü Tekoalılar onardı. 28At Kapısı'nın yukarısını kâhinler onardı. Her biri kendi evinin karşısını yaptı. 29Onlardan sonra, evinin karşısına düşen bölümü İmmer oğlu Sadok onardı. Ondan sonrasını Doğu Kapısı'nın nöbetçisi Şekanya oğlu Şemaya onardı. 30Ondan sonraki bölümü Şelemya oğlu Hananya ile Salaf'ın altıncı oğlu Hanun onardı. Ondan sonra, odasının karşısına düşen bölümü Berekya oğlu Meşullam onardı. 31Ondan sonraki bölümü, tapınak görevlileriyle tüccarların kaldığı eve, oradan Mifkat Kapısı'na, surun yukarı köşesindeki odaya kadar, kuyumculardan biri olan Malkiya onardı. 32Surun köşesindeki odayla Koyun Kapısı arasındaki bölümü kuyumcularla tüccarlar onardılar.

4

Onarıma Karşı Çıkanlar

1Sanballat surları onardığımızı duyunca öfkeden deliye döndü. Bizimle alay etmeye başladı. 2Dostlarının ve Samiriye ordusunun önünde, “Bu zavallı Yahudiler ne yaptıklarını sanıyorlar?” dedi, “Onlara izin verirler mi? Kurban mı kesecekler? Bir günde mi bitirecekler? Küle dönmüş molozların arasından taşları mı canlandıracaklar?”

3Yanında duran Ammonlu Toviya, “Yaptıkları şu taş duvara bak!” dedi, “Üzerine bir tilki çıksa yıkılır.”

4O zaman şöyle dua ettim: “Ey Tanrımız, bize kulak ver! Hor görüyorlar bizi. Onların aşağılamalarını kendi başlarına döndür. Sürüldükleri ülkede yağmaya uğrasınlar. 5Suçlarını bağışlama, günahlarını unutma. Çünkü biz çalışanları aşağıladılar.”

6Surun onarımına devam ettik; yarı yüksekliğe kadar suru tamamladık. Çünkü herkes canla başla çalışıyordu.

7Sanballat, Toviya, Araplar, Ammonlular ve Aşdotlular Yeruşalim surlarındaki onarımın ilerlediğini, gediklerin kapanmaya başladığını duyunca çok öfkelendiler. 8Hepsi bir araya gelerek Yeruşalim'e karşı savaşmak ve kentte karışıklık çıkarmak için düzen kurdular. 9Ama biz Tanrımız'a dua ettik ve gece gündüz onları gözetlesinler diye nöbetçiler diktik.

10O sırada Yahudalılar, “Yük taşıyanların gücü tükendi” dediler, “O kadar moloz var ki, artık surların onarımını sürdüremiyoruz.”

11Düşmanlarımız ise, “Onlar anlamadan, bizi görmeden aralarına girip hepsini öldürerek bu işe son verelim” diye düşünüyorlardı.

12Çevrede yaşayan Yahudiler gelip on kez bizi uyardılar. “Yanımıza gelin, yoksa size her yönden saldıracaklar” dediler.

13Bu yüzden, surların en alçak yerlerinin arkasına, tamamlanmamış yerlere, çeşitli boylardan kılıçlı, mızraklı, yaylı adamlar yerleştirdim. 14Durumu görünce ayağa kalktım; soylulara, görevlilere ve geri kalan herkese, “Onlardan korkmayın!” dedim, “Yüce ve görkemli Rab'bi anımsayın. Kardeşleriniz, oğullarınız, kızlarınız, karılarınız, evleriniz için savaşın.”

15Kurdukları düzeni anladığımız düşmanlarımızın kulağına gitti. Tanrı düzenlerini boşa çıkarmıştı. O zaman hepimiz surlara, işimizin başına döndük.

16O günden sonra adamlarımın yarısı çalışırken öbür yarısı mızraklı, kalkanlı, yaylı ve zırhlı olarak nöbet tuttu. Önderler Yahudalılar'ın arkasında yer almıştı. 17Duvarcılar, yükleri taşıyanlar, yükleyenler bir eliyle çalışıyor, bir eliyle silah tutuyordu. 18Yapıcılar kılıç kuşanmış, öyle çalışıyorlardı. Boru çalansa benim yanımdaydı. 19Soylulara, görevlilere ve geri kalan herkese, “İş çok büyük ve dağınık” dedim, “Surların üzerinde her birimiz ayrı yerde, birbirimizden uzaktayız.20Nereden boru sesini işitirseniz, orada bize katılın. Tanrımız bizim için savaşacak.”

21İşte böyle çalışıyorduk. Yarımız gün doğumundan yıldızlar görünene kadar mızraklarla nöbet tutuyordu. 22O sırada halka, “Herkes geceyi yardımcısıyla birlikte Yeruşalim'de geçirsin” dedim, “Gece bizim için nöbet tutsunlar, gündüz de çalışsınlar.” 23Ne ben, ne kardeşlerim, ne adamlarım, ne de yanımdaki nöbetçiler, giysilerimizi çıkarmadık. Herkes suya bile silahıyla gitti.

5

Nehemya Yoksullara Yardım Ediyor

1Bir süre sonra kadınlı erkekli halk Yahudi kardeşlerinden şiddetle yakınmaya başladı. 2Bazıları, “Biz kalabalığız” diyordu, “Oğullarımız, kızlarımız çok. Yaşamak için buğdaya ihtiyacımız var.”

3Bazıları da, “Kıtlıkta buğday almak için tarlalarımızı, bağlarımızı, evlerimizi ipotek ediyoruz” diyordu.

4Bazıları ise, “Krala vergi ödemek için tarlalarımızı, bağlarımızı karşılık gösterip borç para aldık” diyordu, 5“Yahudi kardeşlerimizle aynı kanı taşımıyor muyuz? Bizim çocuklarımızın onlarınkinden ne farkı var? Oğullarımızı kızlarımızı köle olarak satmak zorunda kaldık. Kızlarımızdan bazıları cariye olarak satıldı bile. Çaresiz kaldık. Çünkü tarlalarımız, bağlarımız başkalarının elinde.”

6Onların bu dertlerini, yakınmalarını duyunca çok öfkelendim. 7[*]

Düşününce soylularla yetkilileri suçlu buldum. Onlara, “Kardeşlerinizden faiz alıyorsunuz!” dedim. Onlara karşı herkesi bir araya topladım. Sonra şöyle dedim: 8“Biz yabancılara satılan Yahudi kardeşlerimizi elimizden geldiğince geri almaya çalışırken siz kardeşlerinizi satıyorsunuz. Yine bize satılsınlar diye mi?” Sustular, söyleyecek söz bulamadılar.

9Sonra, “Yaptığınız doğru değil” dedim, “Düşmanlarımız olan öteki ulusların aşağılamalarından kaçınmak için Tanrı korkusuyla yaşamanız gerekmez mi? 10Kardeşlerim, adamlarım ve ben ödünç olarak halka para ve buğday veriyoruz. Lütfen faiz almaktan vazgeçelim! 11Tarlalarını, bağlarını, zeytinliklerini, evlerini onlara hemen geri verin. Bir de faiz olarak aldığınız gümüşün, buğdayın, yeni şarabın, zeytinyağının yüzde birini verin.”

12“Veririz” dediler, “Artık onlardan hiçbir şey istemeyeceğiz. Ne diyorsan öyle yapacağız.”

Kâhinleri çağırdım ve yetkililere kâhinlerin önünde verdikleri sözü tutacaklarına ilişkin ant içirdim. 13Sonra eteğimi silktim ve dedim ki, “Kim verdiği sözü tutmazsa, Tanrı da onu böyle silksin; malını mülkünü elinden alsın; tamtakır bıraksın.” Herkes buna, “Amin” dedi ve RAB'be övgüler sundu. Ve sözlerini tuttular.

14Yahuda'da valilik yaptığım on iki yıl boyunca, ilk atandığım günden son güne kadar, Artahşasta'nın krallığının yirminci yılından otuz ikinci yılına dek, ne ben, ne kardeşlerim valiliğe ayrılan yiyecek bütçesine dokunmadık. 15Benden önce görev yapan valiler halka yük oldular. Onlardan kırk şekelı

gümüşün yanısıra yiyecek ve şarap da aldılar. Uşakları bile halkı ezdi. Ama ben Tanrı'dan korktuğum için böyle davranmadım. 16Surların onarımını sürdürdüm. Adamlarımın hepsi işin başında durdu. Bir tarla bile satın almadık.

17Çevremizdeki uluslardan bize gelenlerin dışında Yahudiler'den ve yetkililerden yüz elli kişi soframa otururdu. 18Benim için her gün bir boğa, altı seçme koyun, tavuklar kesilir, on günde bir de her türden bolca şarap hazırlanırdı. Bütün bunlara karşın valiliğin yiyecek bütçesine dokunmadım. Çünkü halk ağır yük altındaydı.

19Ey Tanrım, bu halk uğruna yaptıklarım için beni iyilikle an.

6

Nehemya'ya Kurulan Düzenler

1Surları onardığım, gediklerini kapadığım haberi Sanballat'a, Toviya'ya, Arap Geşem'e ve öbür düşmanlarımıza ulaştı. O sırada kapı kanatlarını henüz takmamıştım. 2Sanballat ile Geşem bana haber göndererek, “Gel, Ono Ovası'ndaki köylerden birinde buluşalım” dediler. Bana kötülük yapmayı düşünüyorlardı. 3Onlara haberciler göndererek, “Büyük bir iş yapıyorum, gelemem” dedim, “Yanınıza gelirsem işi bırakmış olurum; niçin iş dursun?” 4Bana dört kez bu haberi gönderdiler, ben de hep aynı yanıtı verdim.

5Sanballat beşinci kez aynı öneriyle habercisini gönderdi. Habercinin elinde açık bir mektup vardı. 6İçinde şunlar yazılıydı:

“Çevredeki uluslar arasında Geşem'in de doğruladığı bir söylenti var. Sen ve Yahudiler ayaklanmayı düşündüğünüz için surları onarıyormuşsunuz. Anlatılanlara göre kral olmak üzeresin. 7Yahuda Kralı olduğunu Yeruşalim'e duyurmak için peygamberler bile atamışsın. Bütün bunlar kralın kulağına gidecek. Onun için, gel de görüşelim.”

8Ona şu yanıtı gönderdim: “Söylediklerinin hiçbiri doğru değil. Hepsini kendin uyduruyorsun.”

9Hepsi bizi korkutmaya çalışıyorlardı. “İşi bırakacaklar, onarım duracak” diye düşünüyorlardı. Ama ben, “Tanrım, ellerime güç ver” diye dua ettim.

10Bir gün Mehetavel oğlu Delaya oğlu Şemaya'nın evine gittim. Evine kapanmıştı. Bana, “Tanrı'nın evinde, tapınakta buluşalım” dedi, “Tapınağın kapılarını kapatalım, çünkü seni öldürmeye gelecekler. Gece seni öldürmeye gelecekler.”

11Ona, “Ben kaçacak adam değilim” dedim, “Benim gibi biri canını kurtarmak için tapınağa sığınır mı? Gelmeyeceğim.”12Anladım ki, onu Tanrı göndermemiş. Bu sözleri bir peygamber gibi, benim kötülüğüm için söylemişti. Toviya ile Sanballat onu satın almışlardı. 13Bu yolla gözümü korkutup bana günah işleteceklerini düşünüyorlardı. Böylece beni kötülemek için ellerine fırsat geçmiş olacaktı.

14“Ey Tanrım, Toviya'yla Sanballat'ın yaptığı kötülüğü unutma” diye dua ettim, “Beni korkutmak isteyen kadın peygamber Noadya'yla öbür peygamberlerin yaptıklarını da unutma.”

Surların Onarımı Bitiyor

15Surların onarımı elli iki günde, yirmi beş Elul'da[i]

bitti. 16Bütün düşmanlarımız bunu duydu, çevremizdeki ulusları korku sardı. Böylece düşmanlarımız özgüvenlerini büsbütün yitirdiler. Çünkü bu işi Tanrımız'ın yardımıyla başardığımızı anladılar.

17O günlerde Yahuda soylularıyla Toviya sık sık yazışıyorlardı. 18Birçok Yahudalı Toviya'ya bağlı kalacağına ant içmişti. Çünkü Toviya, Arah oğlu Şekanya'nın damadıydı. Oğlu Yehohanan da Berekya oğlu Meşullam'ın kızını almıştı. 19Soylular Toviya'nın iyiliklerini bana anlatıyor, benim söylediklerimi de ona iletiyorlardı. Toviya beni yıldırmak için sürekli mektup gönderiyordu.

7

1Surların onarımı bitip kapılar yerine takıldıktan sonra, kapı nöbetçileri, ezgiciler ve Levililer göreve atandı. 2Kardeşim Hanani'yle kale komutanı Hananya'yı Yeruşalim'e yönetici atadım. Hananya güvenilir bir kişiydi. Çoğu insandan daha çok Tanrı'dan korkardı. 3Onlara, “Güneş ortalığı ısıtıncaya kadar Yeruşalim kapıları açılmasın” dedim, “Kapı nöbetçileri görev başındayken kapıları kapalı tutsunlar. Kapıları siz sürgüleyin ve Yeruşalim'de oturanlara nöbet görevi verin. Bazıları bu görevi yapsın, bazıları da evlerinin çevresinde nöbet tutsun.”

Sürgünden Dönenlerin Listesi

(Ezr.2:1-70)

4Yeruşalim geniş, büyük bir kentti, ama nüfusu azdı. İçindeki evler henüz onarılmamıştı. 5Tanrım soylarına göre halkın sayımı yapılabilsin diye soyluları, yetkilileri ve bütün halkı toplamamı istedi. Sürgünden ilk dönenlerin soy kütüğünü buldum. İçinde şunlar yazılıydı:

6Babil Kralı Nebukadnessar'ın sürgün ettiği insanlar yaşadıkları ilden Yeruşalim ve Yahuda'daki kendi kentlerine döndü.7Bunlar Zerubbabil, Yeşu, Nehemya, Azarya, Raamya, Nahamani, Mordekay, Bilşan, Misperet, Bigvay, Nehum ve Baana'nın önderliğinde geldiler.

Sürgünden dönen İsrailliler'in sayıları şöyleydi:

8Paroşoğulları: 2172

9Şefatyaoğulları: 372

10Arahoğulları: 652

11Yeşu ve Yoav soyundan Pahat-Moavoğulları: 2818

12Elamoğulları: 1254

13Zattuoğulları: 845

14Zakkayoğulları: 760

15Binnuyoğulları: 648

16Bevayoğulları: 628

17Azgatoğulları: 2322

18Adonikamoğulları: 667

19Bigvayoğulları: 2067

20Adinoğulları: 655

21Hizkiya soyundan Ateroğulları: 98

22Haşumoğulları: 328

23Besayoğulları: 324

24Harifoğulları: 112

25Givonlular: 95

26Beytlehemliler ve Netofalılar: 188

27Anatotlular: 128

28Beytazmavetliler: 42

29Kiryat-Yearimliler, Kefiralılar ve Beerotlular: 743

30Ramalılar ve Gevalılar: 621

31Mikmaslılar: 122

32Beytel ve Ay kentlerinden olanlar: 123

33Öbür Nevo Kenti'nden olanlar: 52

34Öbür Elam Kenti'nden olanlar: 1254

35Harimliler: 320

36Erihalılar: 345

37Lod, Hadit ve Ono kentlerinden olanlar: 721

38Senaalılar: 3930

39Kâhinler:

Yeşu soyundan Yedayaoğulları: 973

40İmmeroğulları: 1052

41Paşhuroğulları: 1247

42Harimoğulları: 1017

43Levililer:

Kadmiel ve Hodeva soyundan gelen Yeşuoğulları: 74

44Ezgiciler:

Asafoğulları: 148

45Tapınak kapı nöbetçileri:

Şallumoğulları, Ateroğulları,

Talmonoğulları, Akkuvoğulları,

Hatitaoğulları, Şovayoğulları: 138

46Tapınak görevlileri:

Sihaoğulları, Hasufaoğulları, Tabbaotoğulları,

47Kerosoğulları, Siaoğulları, Padonoğulları,

48Levanaoğulları, Hagavaoğulları, Şalmayoğulları,

49Hananoğulları, Giddeloğulları, Gaharoğulları,

50Reayaoğulları, Resinoğulları, Nekodaoğulları,

51Gazzamoğulları, Uzzaoğulları, Paseahoğulları,

52Besayoğulları, Meunimoğulları, Nefişesimoğulları,

53Bakbukoğulları, Hakufaoğulları, Harhuroğulları,

54Baslitoğulları, Mehidaoğulları, Harşaoğulları,

55Barkosoğulları, Siseraoğulları, Temahoğulları,

56Nesiahoğulları, Hatifaoğulları.

57Süleyman'ın kullarının soyu:

Sotayoğulları, Soferetoğulları, Peridaoğulları,

58Yalaoğulları, Darkonoğulları, Giddeloğulları,

59Şefatyaoğulları, Hattiloğulları,

Pokeret-Hassevayimoğulları, Amonoğulları.

60Tapınak görevlileriyle Süleyman'ın kullarının soyundan olanlar: 392

61Tel-Melah, Tel-Harşa, Keruv, Addon ve İmmer'den dönen, ancak hangi aileden olduklarını ve soylarının İsrail'den geldiğini kanıtlayamayanlar şunlardır:

62Delayaoğulları, Toviyaoğulları, Nekodaoğulları: 642

63Kâhinlerin soyundan:

Hovayaoğulları, Hakkosoğulları ve Gilatlı Barzillay'ın kızlarından biriyle evlenip kayınbabasının adını alan Barzillay'ın oğulları. 64Bunlar soy kütüklerini aradılar. Ama yazılı bir kayıt bulamayınca, kâhinlik görevi ellerinden alındı. 65Vali, Urim ile Tummim'i* kullanan bir kâhin çıkıncaya dek en kutsal yiyeceklerden yememelerini buyurdu.

66Bütün halk toplam 42 360 kişiydi.

67-69Ayrıca 7 337 erkek ve kadın köle,

kadınlı erkekli 245 ezgici,

736 at,

245 katır[j]

,

435 deve,

6 720 eşek vardı.

70Bazı aile başları onarım işi için bağışta bulundu: Vali hazineye 1 000 darik[k]

altın, 50 çanak, 530 kâhin mintanı bağışladı.

71Bazı aile başları da iş için hazineye 20 000 darik[l]

altın, 2 200 mina[m]

gümüş verdiler. 72Halkın geri kalanı ise, toplam 20 000 darik altın, 2 000 mina[n]

gümüş ve 67 kâhin mintanı verdi.

73[*]

Kâhinler, Levililer, tapınak görevlileri ve kapı nöbetçileri, ezgiciler, sıradan insanlar ve bütün İsrailliler kentlerine yerleştiler.

8

Ezra Yasa Kitabı'nı Halka Okuyor

1[*]

İsrailliler kentlerine yerleştikten sonra, yedinci ay* tek vücut halinde Su Kapısı'nın karşısındaki alanda toplandılar. Bilgin Ezra'ya RAB'bin Musa aracılığıyla İsrail halkına verdiği buyrukları içeren Yasa Kitabı'nı getirmesini söylediler.2Yedinci ayın birinci günü Kâhin Ezra Yasa Kitabı'nı halkın toplandığı yere getirdi. Dinleyip anlayabilecek kadın erkek herkes oradaydı. 3Ezra Su Kapısı'nın karşısındaki alanda kadınların, erkeklerin ve anlayabilecek yaştaki çocukların önünde, sabahtan öğlene kadar Yasa Kitabı'nı okudu. Herkes dikkatle dinledi.

4Bilgin Ezra toplantı için hazırlanmış ahşap bir zemin üzerinde duruyordu. Sağında Mattitya, Şema, Anaya, Uriya, Hilkiya ve Maaseya vardı. Solunda ise Pedaya, Mişael, Malkiya, Haşum, Haşbaddana, Zekeriya ve Meşullam duruyordu.

5Ezra halkın gözü önünde kitabı açtı. Halktan daha yüksek bir yerde duruyordu. Kitabı açar açmaz herkes ayağa kalktı.6Ezra yüce Tanrı'ya, RAB'be övgüler sundu. Bütün halk ellerini kaldırarak, “Amin! Amin!” diye karşılık verdi. Hep birlikte eğilip yere kapanarak RAB'be tapındılar.

7Levililer'den Yeşu, Bani, Şerevya, Yamin, Akkuv, Şabbetay, Hodiya, Maaseya, Kelita, Azarya, Yozavat, Hanan ve Pelaya ayakta duran halka yasayı anlattılar. 8Tanrı'nın Yasa Kitabı'nı okuyup açıkladılar, herkesin anlamasını sağlayacak biçimde yorumladılar.

9Vali Nehemya, Kâhin ve Bilgin Ezra ve halka öğretmenlik yapan Levililer, “Bugün Tanrınız RAB için kutsal bir gündür. Yas tutup ağlamayın” dediler. Çünkü bütün halk Kutsal Yasa'yı dinlerken ağlıyordu.

10Nehemya da, “Gidin, yağlı yiyip tatlı için” dedi, “Hazırlığı olmayanlara da bir pay gönderin. Çünkü bugün Rabbimiz için kutsal bir gündür. Üzülmeyin. RAB'bin verdiği sevinç sizi güçlü kılar.”

11Levililer, “Sakin olun, bugün kutsal bir gündür, üzülmeyin” diyerek halkı yatıştırdılar. 12Böylece herkes yiyip içmek, yiyeceklerini başkalarıyla paylaşmak ve büyük şenlik yapmak üzere evinin yolunu tuttu. Çünkü kendilerine okunanları anlamışlardı.

13Ertesi gün bütün aile başları, kâhinler ve Levililer Kutsal Yasa'nın buyruklarını öğrenmek için Bilgin Ezra'nın çevresine toplandılar. 14[*]

Yasada RAB'bin Musa aracılığıyla verdiği şu buyruğu buldular: Yedinci ayda* kutlanan bayramda İsrailliler çardaklarda oturmalı. 15Bütün kentlerde ve Yeruşalim'de şu duyuru yapılsın: “Dağlara çıkın; yasada yazılana uygun olarak, çardak yapmak üzere zeytin, iğde, mersin ve hurma dalları, sık yapraklı ağaç dalları getirin.”

16Böylece halk dalları getirip damlarında, evlerinin ve Tanrı Tapınağı'nın avlularında, Su Kapısı ve Efrayim Kapısı alanlarında çardaklar yaptı. 17Sürgünden dönen herkes yaptığı çardakta oturdu. İsrailliler Nun oğlu Yeşu'nun döneminden beri böyle bir kutlama yapmamışlardı. Herkes büyük sevinç içindeydi. 18Ezra ilk günden son güne kadar, her gün Tanrı'nın Yasa Kitabı'nı okudu. Yedi gün bayram yaptılar. Sekizinci gün kural uyarınca kutsal toplantı yapıldı.

9

İsrail Halkı Günahlarını İtiraf Ediyor

1Aynı ayın yirmi dördüncü günü İsrailliler toplandı. Hepsi oruç* tutmuş, çul kuşanmış, başına toprak serpmişti. 2İsrail soyundan gelenler bütün yabancılardan ayrılmıştı. Günahlarını ve atalarının yaptığı kötülükleri ayakta itiraf ettiler.3Oldukları yerde durup günün dörtte biri boyunca Tanrıları RAB'bin Yasa Kitabı'nı okudular. Günün öbür dörtte birindeyse günahlarını itiraf ederek Tanrıları RAB'be tapındılar. 4Levililer'e yüksekçe bir yer ayrılmıştı. Yeşu, Bani, Kadmiel, Şevanya, Bunni, Şerevya, Bani ve Kenani orada oturuyordu. Ayağa kalkıp yüksek sesle Tanrıları RAB'be yakardılar.

5Levililer'den Yeşu, Kadmiel, Bani, Haşavneya, Şerevya, Hodiya, Şevanya ve Petahya halka, “Ayağa kalkın!” dediler, “Başlangıçtan sonsuza kadar var olan Tanrınız RAB'be övgüler olsun. ‘Ya Rab senin kutsal adın öyle yücedir ki, bizim yüceltmelerimiz, övgülerimiz yetersiz kalır.’ ”

6Halk şöyle dua etti: “Tek RAB sensin. Gökleri, göklerin göklerini, bütün gök cisimlerini, yeryüzünü ve içindeki her şeyi, denizleri ve içlerindeki her şeyi sen yarattın. Hepsine sen can verdin. Bütün gök cisimleri sana tapınır.

7[*]

graph-definition>

*

“Ya RAB, Avram'ı seçen, onu Kildaniler'in* Ur Kenti'nden çıkaran, ona İbrahim adını veren Tanrı sensin. 8[*]

Onu kendine yürekten bağlı buldun ve onunla bir antlaşma yaptın. Kenanlı, Hitit*, Amorlu, Perizli, Yevus ve Girgaş topraklarını onun soyuna vereceğim deyip sözünü tuttun. Çünkü sen doğrusun.

9[*]

graph-definition>

*

“Atalarımızın Mısır'da çektiklerini gördün, Kamış Denizi'nde* yakarışlarını işittin. 10[*]

Firavuna, görevlilerine ve ülkesinin halkına karşı mucizeler, harikalar yarattın. Çünkü atalarımızı nasıl ezdiklerini biliyordun. Bugün olduğu gibi ün kazandın.11[*]

graph-definition>

*

Denizi yararak atalarımıza yol açtın. Denizin ortasından, kuru topraktan geçip gittiler. Onları kovalayanları ise bir taş gibi azgın derin sulara fırlattın. 12[*]

Gündüzün bir bulut sütunuyla, geceleyin yollarına ışık tutmak için bir ateş sütunuyla atalarımıza yol gösterdin.

13[*]

“Sina Dağı'na indin, onlarla göklerden konuştun. Onlara doğru ilkeler, adil yasalar, iyi kurallar, buyruklar verdin.14Kutsal Şabat Günü'nü* bildirdin. Kulun Musa aracılığıyla buyruklar, kurallar, yasalar verdin. 15[*]

graph-definition>

*

*

Acıktıklarında gökten ekmek verdin, susadıklarında kayadan su çıkardın. Onlara vermeye ant içtiğin ülkeye girmelerini, orayı mülk edinmelerini buyurdun.

16[*]

“Ama atalarımız gurura kapıldı; dikbaşlılık edip buyruklarına uymadılar. 17[*]

Söz dinlemek istemediler, aralarında yaptığın harikaları unuttular. Dikbaşlılık ettiler, eski kölelik yaşamlarına dönmek için kendilerine bir önder bularak başkaldırdılar. Ama sen bağışlayan, iyilik yapan, acıyan, tez öfkelenmeyen, sevgisi engin bir Tanrı'sın. Onları terk etmedin. 18[*]

Kendilerine buzağı biçiminde dökme bir put yaptılar, ‘Sizi Mısır'dan çıkaran Tanrınız budur!’ diyerek seni çok aşağıladılar. 19[*]

Yine de, yüce merhametinden ötürü onları çölde bırakmadın. Gündüzün yol göstermek için bulut sütununu, geceleyin yollarına ışık tutmak için ateş sütununu önlerinden eksik etmedin. 20Onları eğitmek için iyi Ruhun'u verdin. Ağızlarından manı* eksiltmedin. Susadıklarında onlara su verdin. 21Kırk yıl onları çölde besledin. Hiç eksikleri olmadı. Ne giysileri eskidi, ne de ayakları şişti.

22[*]

“Onlara ülkeler, uluslar verdin, aralarında bölüştürdün. Heşbon Kralı Sihon'un, Başan Kralı Og'un ülkesini mülk edindiler. 23[*]

graph-definition>

*

Onlara gökteki yıldızlar kadar çocuk verdin. Onları, mülk edinmek üzere atalarına söz verdiğin ülkeye getirdin. 24[*]

Çocukları Kenan ülkesini ele geçirip mülk edindiler. Ülke halkının onlara boyun eğmesini sağladın. Krallarını ve ülkedeki halkları istediklerini yapsınlar diye ellerine teslim ettin. 25[*]

Surlu kentler, verimli topraklar ele geçirdiler. Güzel eşyalarla dolu evlere, kazılmış sarnıçlara, bağlara, zeytinliklere, çok sayıda meyve ağacına sahip oldular. Yediler, doydular, beslendiler ve onlara yaptığın büyük iyiliklere sevindiler.

26[*]

“Ama halkın söz dinlemedi, sana başkaldırdı. Yasana sırt çevirdiler, sana dönmeleri için kendilerini uyaran peygamberleri öldürdüler. Seni çok aşağıladılar. 27Bu yüzden onları düşmanlarının eline teslim ettin. Düşmanları onları ezdi. Sıkıntıya düşünce sana feryat ettiler. Onları göklerden duydun, yüce merhametinden ötürü kurtarıcılar gönderdin. Bunlar halkı düşmanlarının elinden kurtardı.

28“Ne var ki İsrail halkı rahata kavuşunca yine senin gözünde kötü olanı yaptı. Bu yüzden onları düşmanlarının eline terk ettin. Düşmanları onlara egemen oldu. Yine sana yönelip feryat ettiler. Onları göklerden duydun ve merhametinden ötürü defalarca kurtardın.

29[*]

“Onları Kutsal Yasan'a dönmeleri için uyardınsa da, gurura kapılarak buyruklarına karşı geldiler. Kurallarını çiğneyip günah işlediler. Oysa kim kurallarına bağlı kalırsa yaşam bulur. İnatla sana sırt çevirdiler, dinlemek istemediler.30[*]

Yıllarca onlara katlandın. Ruhun'la, peygamberlerin aracılığıyla onları uyardın. Ama kulak asmadılar. Bunun üzerine onları çeşitli ülke halklarının ellerine teslim ettin. 31Yüce merhametinden ötürü yok olmalarına izin vermedin. Onları terk etmedin. Çünkü sen iyilik yapan, acıyan bir Tanrı'sın.

32[*]

“Ey Tanrımız! Sen antlaşmana bağlı kalırsın. Güçlü, görkemli, yüce bir Tanrı'sın. Asur krallarının döneminden bugüne kadar krallarımız, önderlerimiz, kâhinlerimiz, peygamberlerimiz, atalarımız ve bütün halk acı çekti. Çektiklerimizi küçümseme. 33Başımıza gelen bütün olaylarda sen hep adil davrandın, doğru olanı yaptın, bizse kötülük yaptık.34Krallarımız, önderlerimiz, kâhinlerimiz, atalarımız yasana göre yaşamadılar. Verdiğin buyrukları, yaptığın uyarıları dinlemediler. 35Ülkelerinde onlara sağladığın bolluk içinde, önlerine serdiğin geniş, verimli topraklarda sana kulluk etmediler, kötülüklerinden dönmediler.

36“Bak, bugün köleyiz. Meyvelerini, iyi ürünlerini yesinler diye atalarımıza verdiğin ülkede köle olduk. 37Günahlarımız yüzünden ürünlerimizin çoğunu başımıza getirdiğin krallara veriyoruz. Bizi de, hayvanlarımızı da istedikleri gibi kullanıyorlar. Büyük sıkıntı içindeyiz.”

Halk Antlaşmayı Onaylıyor

38“Bütün bu olanlardan ötürü biz İsrail halkı olarak kesin bir yazılı antlaşma yapıyoruz. Önderlerimiz, Levililerimiz ve kâhinlerimiz de antlaşmayı mühürlüyor.”

10

1Antlaşmayı mühürleyenler şunlardı:

Hakalya oğlu Vali Nehemya ve Sidkiya.

2Kâhinler:

Seraya, Azarya, Yeremya, 3Paşhur, Amarya, Malkiya, 4Hattuş, Şevanya, Malluk, 5Harim, Meremot, Ovadya, 6Daniel, Ginneton, Baruk, 7Meşullam, Aviya, Miyamin, 8Maazya, Bilgay, Şemaya.

9Levililer:

Azanya oğlu Yeşu, Henadat oğullarından Binnuy, Kadmiel; 10arkadaşları Şevanya, Hodiya, Kelita, Pelaya, Hanan,11Mika, Rehov, Haşavya, 12Zakkur, Şerevya, Şevanya, 13Hodiya, Bani, Beninu.

14Halk önderleri:

Paroş, Pahat-Moav, Elam, Zattu, Bani, 15Bunni, Azgat, Bevay, 16Adoniya, Bigvay, Adin, 17Ater, Hizkiya, Azzur,18Hodiya, Haşum, Besay, 19Harif, Anatot, Nevay, 20Magpiaş, Meşullam, Hezir, 21Meşezavel, Sadok, Yaddua, 22Pelatya, Hanan, Anaya, 23Hoşea, Hananya, Haşşuv, 24Halloheş, Pilha, Şovek, 25Rehum, Haşavna, Maaseya, 26Ahiya, Hanan, Anan, 27Malluk, Harim, Baana.

28“Halkın geri kalanı, kâhinler, Levililer, tapınak görevlileri ve kapı nöbetçileri, ezgiciler, Tanrı'nın Yasası uğruna çevre halklardan ayrılmış olan herkes, karıları ve anlayıp kavrayacak yaştaki oğullarıyla, kızlarıyla birlikte 29soylu kardeşlerine katıldılar. Tanrı'nın, kulu Musa aracılığıyla verdiği yasaya göre yaşamak, Egemenimiz RAB'bin bütün buyruklarına, ilkelerine, kurallarına uymak üzere ant içtiler, uymayacaklara lanet okudular.

30[*]

“Çevremizdeki halklara kız verip kız almayacağız.

31[*]

graph-definition>

*

“Çevre halklardan Şabat Günü* ya da kutsal bir gün eşya veya tahıl satmak isteyen olursa almayacağız. Yedi yılda bir toprağı sürmeyeceğiz ve bütün alacaklarımızı sileceğiz.

32-33[*]

“Tanrımız'ın Tapınağı'nın giderlerini karşılamak üzere hepimiz sorumluluk alıyoruz. Her yıl şekelin üçte birini[o]

vereceğiz. Bu para adak ekmekleri*, günlük tahıl sunusu* ve yakmalık sunular*, Şabat günleri, Yeni Aylar ve öbür bayramlarda sunulan kurbanlar, kutsal sunular, İsrail'in günahlarını bağışlatacak sunular ve Tanrımız'ın Tapınağı'nın öteki işleri için harcanacak.

34“Kâhinler, Levililer ve halk hep birlikte kura çektik. Aileler her yıl Kutsal Yasa'ya uygun olarak Tanrımız RAB'bin sunağında yakılmak üzere belirli zamanlarda odun getirecek.

35[*]

“Ayrıca her yıl toprağımızın ve meyve ağaçlarımızın ilk ürününü RAB'bin Tapınağı'na götüreceğiz.

36[*]

“Yasaya uygun olarak, ilk doğan oğullarımızı, hayvanlarımızı, ilk doğan sığırlarımızı ve davarlarımızı Tanrımız'ın Tapınağı'na, tapınakta hizmet eden kâhinlere götüreceğiz.

37[*]

“Hamurlu yiyeceklerimizin, kaldırdığımız ürünlerin, bütün ağaçlarımızın meyvelerinin, yeni şarabımızın, zeytinyağımızın ilkini Tanrımız'ın Tapınağı'nın depolarına getirip kâhinlere vereceğiz. Toprağımızın ondalığını Levililer'e vereceğiz, çünkü çalıştığımız bütün kentlerde ondalıkları onlar topluyor. 38[*]

Levililer ondalıkları toplarken Harun soyundan bir kâhin yanlarında bulunacak. Levililer topladıkları ondalığın onda birini Tanrımız'ın Tapınağı'ndaki depolara, hazine odalarına bırakacak. 39İsrail halkıyla Levililer, buğdaydan, yeni şaraptan, zeytinyağından verilen armağanları, tapınak eşyalarının, kâhinlerin, tapınak kapı nöbetçilerinin ve ezgicilerin bulunduğu odalara koyacaklar.

“Artık Tanrımız'ın Tapınağı'nı göz ardı etmeyeceğiz.”

11

Yeruşalim'de Yaşayanlar

(1Ta.9:3-17)

1Halkın önderleri Yeruşalim'e yerleşti. Geri kalanlar aralarında kura çektiler. Her on kişiden biri kutsal kente, Yeruşalim'e yerleşecek, öteki dokuz kişiyse kendi kentlerinde kalacaklardı. 2Halk Yeruşalim'de yaşamaya gönüllü olanların hepsini kutladı.

3[*]

Yeruşalim'e yerleşen bölge önderleri şunlardır: –Ancak bazı İsrailliler, kâhinler, Levililer, tapınak görevlileri, Süleyman'ın kullarının soyundan gelenler Yahuda kentlerine, her biri kendi kentindeki kendi mülküne yerleşti. 4Yahuda ve Benyamin halkından bazılarıysa Yeruşalim'de kaldı.–

Yahuda soyundan gelenler:

Peres soyundan Mahalalel oğlu Şefatya oğlu Amarya oğlu Zekeriya oğlu Uzziya oğlu Ataya, 5Şela soyundan Zekeriya oğlu Yoyariv oğlu Adaya oğlu Hazaya oğlu Kol-Hoze oğlu Baruk oğlu Maaseya. 6Peresoğulları'ndan Yeruşalim'e 468 yiğit yerleşti.

7Benyamin soyundan gelenler:

Yeşaya oğlu İtiel oğlu Maaseya oğlu Kolaya oğlu Pedaya oğlu Yoet oğlu Meşullam oğlu Sallu. 8Onu Gabbay ve Sallay izledi; toplam 928 yiğit. 9Zikri oğlu Yoel onlara önderlik ediyordu, Hassenua oğlu Yahuda ise kentte vali yardımcısıydı.

10Kâhinler:

Yoyariv oğlu Yedaya, Yakin, 11Ahituv oğlu Merayot oğlu Sadok oğlu Meşullam oğlu Hilkiya oğlu tapınak baş görevlisi Seraya 12ve tapınağa hizmet eden kardeşleri; toplam 822 kişi. Malkiya oğlu Paşhur oğlu Zekeriya oğlu Amsi oğlu Pelalya oğlu Yeroham oğlu Adaya 13ve aile başları olan kardeşleri; toplam 242 kişi. İmmer oğlu Meşillemot oğlu Ahzay oğlu Azarel oğlu Amaşsay ve 14kardeşlerinden oluşan 128 cesur yiğit. Haggedolim oğlu Zavdiel onlara önderlik ediyordu.

15Levililer:

Bunni oğlu Haşavya oğlu Azrikam oğlu Haşşuv oğlu Şemaya. 16Levililer'in önderlerinden Şabbetay'la Yozavat Tanrı Tapınağı'nın dış işlerini yönetiyordu. 17Asaf oğlu Zavdi oğlu Mika oğlu Mattanya şükran duasını okuyan tapınak korosunu yönetiyordu. Kardeşlerinden Bakbukya ise ikinci derecede görevliydi. Ayrıca Yedutun oğlu Galal oğlu Şammua oğlu Avda vardı. 18Kutsal kentte* yaşayan Levililer 284 kişiydi.

19Tapınak kapı nöbetçileri:

Kapılarda Akkuv, Talmon ve kardeşleri nöbet tutardı. Toplam 172 kişiydiler.

20İsrailliler'in geri kalanı, kâhinlerle Levililer ise Yahuda'nın öbür kentlerine dağılmıştı. Herkes kendi mülküne yerleşmişti.

21Tapınak görevlileri Ofel'de yaşıyordu. Önderleri Siha ile Gişpa idi.

22Tanrı'nın Tapınağı'nda ezgi söyleyenlere Asaf soyundan gelenler önderlik ediyordu. Bu soydan Mika oğlu Mattanya oğlu Haşavya oğlu Bani oğlu Uzzi Yeruşalim'de, Levililer'in başında bulunuyordu. 23Pers Kralı'nın ezgicilerle ilgili buyruğu vardı. Düzenli olarak her gün ücretlerini alacaklardı.

24Yahuda oğlu Zerah'ın soyundan Meşezavel oğlu Petahya İsrail halkının genel temsilcisi olarak Pers Kralı'na yardımcı oluyordu.

Yeruşalim Dışındakiler

25Kırsal bölgelerde, köylerde yaşayanlara gelince: Bazı Yahudalılar Kiryat-Arba ve köylerinde, bazıları Divon ve köylerinde, bazıları Yekavseel ve köylerinde, 26bazıları Yeşua'da, Molada'da, Beytpelet'te, 27Hasar-Şual'da, Beer-Şeva ve köylerinde, 28bazıları Ziklak'ta, Mekona ve köylerinde, 29bazıları Eyn-Rimmon'da, Sora'da, Yarmut'ta, 30Zanoah'ta, Adullam ve köylerinde, bazıları Lakiş ve çevresinde, bazıları da Azeka ve köylerinde yaşıyordu. Yahudalılar'ın yaşadığı bu yerler Beer-Şeva ile Hinnom Vadisi arasındaki toprakları kapsıyordu.

31Benyamin soyundan olanlar Geva'da, Mikmas'ta, Aya'da, Beytel ve köylerinde, 32Anatot'ta, Nov'da, Ananya'da,33Hasor'da, Rama'da, Gittayim'de, 34Hadit'te, Sevoim'de, Nevallat'ta, 35Lod'da, Ono'da ve Esnaf Vadisi'nde yaşıyordu.36Bölükler halinde Yahuda'dan gelen bazı Levililer de Benyamin'e yerleşti.

12

Kâhinler ve Levililer

1Şealtiel oğlu Zerubbabil ve Yeşu ile birlikte sürgünden dönen kâhinlerle Levililer şunlardır:

Kâhinler: Seraya, Yeremya, Ezra, 2Amarya, Malluk, Hattuş, 3Şekanya, Rehum, Meremot, 4İddo, Ginneton, Aviya,5Miyamin, Maadya, Bilga, 6Şemaya, Yoyariv, Yedaya, 7Sallu, Amok, Hilkiya, Yedaya. Bunlar Yeşu'nun döneminde kâhinlere ve öbür kardeşlerine önderlik ediyorlardı.

8Levililer:

Yeşu, Binnuy, Kadmiel, Şerevya, Yahuda ve şükran ezgileri sorumlusu Mattanya ile kardeşleri. 9Öbür kardeşleri Bakbukya ile Unni ezgiler söylenirken onların karşısında dururdu.

10Yeşu Yoyakim'in babasıydı. Yoyakim Elyaşiv'in babası, Elyaşiv Yoyada'nın babası, 11Yoyada Yonatan'ın babası, Yonatan Yaddua'nın babasıydı.

12Yoyakim'in döneminde, kâhin ailelerinin başları şunlardı:

Seraya ailesinin başında Meraya, Yeremya'nın Hananya, 13Ezra'nın Meşullam, Amarya'nın Yehohanan, 14Meliku'nun Yonatan, Şevanya'nın Yusuf, 15Harim'in Adna, Merayot'un Helkay, 16İddo'nun Zekeriya, Ginneton'un Meşullam,17Aviya'nın Zikri, Minyamin'in, Moadya'nın Piltay, 18Bilga'nın Şammua, Şemaya'nın Yehonatan, 19Yoyariv'in Mattenay, Yedaya'nın Uzzi, 20Sallay'ın Kallay, Amok'un Ever, 21Hilkiya'nın Haşavya, Yedaya'nın Netanel.

22Levililer'den Elyaşiv, Yoyada, Yohanan ve Yaddua'nın yaşadığı günlerde, Pers Kralı Darius'un döneminde, Levili aile başlarının ve kâhinlerin kaydı tutuldu. 23Levili aile başlarının listesi Elyaşiv oğlu Yohanan'ın yaşadığı döneme kadar tarihler kitabına yazıldı.

24Levili önderlerden Haşavya, Şerevya ve Kadmiel oğlu Yeşu bir yanda, kardeşleri öbür yanda durur, Tanrı adamı Davut'un buyruğu uyarınca karşılıklı övgüler ve şükürler sunarlardı.

25Mattanya, Bakbukya, Ovadya, Meşullam, Talmon ve Akkuv kapılarda nöbet tutarak kapılara yakın ambarları korumakla görevliydiler.

26Yosadak oğlu Yeşu oğlu Yoyakim'in ve Vali Nehemya ile Kâhin ve Bilgin Ezra'nın yaşadığı dönemde bu insanlar görev yaptı.

Yeruşalim Surlarının Kutsanması

27Yeruşalim surları Tanrı'ya adanacağı zaman, nerede bir Levili varsa aranıp bulundu ve Yeruşalim'e getirildi. Çünkü surları sevinçle, şükranla, ezgilerle, zil, çenk ve lirlerle adamak istiyorlardı. 28-29Ezgiciler Yeruşalim çevresindeki bölgelerden, Netofalılar'ın köylerinden, Beytgilgal'dan, Geva ve Azmavet çevresinden toplandı. Yeruşalim çevresinde köyler kurmuşlardı. 30Kâhinlerle Levililer önce kendilerini, sonra halkı, kapıları ve surları paklama görevini yerine getirdiler.

31Yahudalı önderleri surların üzerine çıkardım. Şükrederek yürüsünler diye iki büyük gruba ayırdım. Birinci grup sağdan Gübre Kapısı'na doğru yürüdü. 32Arkalarından Hoşaya ve Yahudalı önderlerin yarısı, 33Azarya, Ezra, Meşullam,34Yahuda, Benyamin, Şemaya, Yeremya 35ve borazan çalan bazı kâhinler izliyordu. Asaf oğlu Zakkur oğlu Mikaya oğlu Mattanya oğlu Şemaya oğlu Yonatan oğlu Zekeriya 36ve kardeşleri Şemaya, Azarel, Milalay, Gilalay, Maay, Netanel, Yahuda ve Hanani Tanrı adamı Davut gibi çalgılarıyla yürüyorlardı. Bilgin Ezra onlara öncülük ediyordu. 37Pınar Kapısı'ndan Davut Kenti'nin merdivenlerinden dosdoğru surlara çıktılar; Davut'un sarayının üst tarafından geçerek doğuya doğru, Su Kapısı'na kadar yürüdüler.

38Şükürler sunarak yürüyen öbür grupsa surların üzerinde sola doğru ilerliyordu. Halkın yarısıyla birlikte ben de onları izledim. Fırınlar Kulesi'nden geçip Geniş Duvar'a kadar yürüdük. 39Efrayim Kapısı'nı, Eski Kapı'yı, Balık Kapısı'nı, Hananel Kulesi'ni, Hammeaö

Kulesi'ni geçip Koyun Kapısı'na kadar gittik. Muhafızlar Kapısı'nda durduk.

40Şükürler sunarak yürüyen bu iki grup Tanrı Tapınağı'nda durdu. Görevlilerin yarısıyla birlikte ben de durdum. 41Benim grubumda borazan çalan şu kâhinler vardı: Elyakim, Maaseya, Minyamin, Mikaya, Elyoenay, Zekeriya, Hananya.42Ayrıca Maaseya, Şemaya, Elazar, Uzzi, Yehohanan, Malkiya, Elam, Ezer. Ezgiciler Yizrahya'nın öncülüğünde yüksek sesle ezgiler söylediler. 43O gün pek çok kurban kesildi. Halk coşku içindeydi, çünkü Tanrı onlara büyük sevinç vermişti. Kadınlarla çocuklar da bu sevince katıldılar. Yeruşalim'den gelen sevinç sesleri uzaklardan duyulabiliyordu.

44Bu arada bağışların, ilk ürünlerin ve ondalıkların konacağı ambarları gözetecek bazı kişiler görevlendirildi. Bunlar Kutsal Yasa'nın kâhinler ve Levililer için öngördüğü yardımları kentlerin çevresindeki kırsal bölgelerden toplayıp ambarlara getirmekle sorumluydu. Yahudalılar kâhinlerle Levililer'in hizmetinden hoşnuttu. 45[*]

Çünkü onlar Tanrıları'nın hizmetini ve paklama görevini yerine getiriyorlardı. Ezgicilerle kapı nöbetçileri de Davut'la oğlu Süleyman'ın buyruğuna uygun olarak sorumluluklarını yerine getirdiler. 46Çünkü eskiden, Davut'un ve Asaf'ın yaşadığı yıllarda, ezgicileri yönetenler vardı. Tanrı'ya övgü ve şükür ezgileri söylenirdi. 47Zerubbabil'in ve Nehemya'nın yaşadığı dönemde bütün İsrail halkı bağışlarıyla ezgicilerin ve kapı nöbetçilerinin ücretlerini gününde karşıladı. Levililer'in hakkını ayırdılar, Levililer de Harun soyundan gelenlerin hakkını ayırdı.

13

Nehemya'nın Son Yenilikleri

1[*]

O gün Musa'nın Kitabı halka okundu. Kitapta Ammonlular'la Moavlılar'ın sonsuza dek Tanrı'nın topluluğuna giremeyeceği yazılıydı. 2[*]

Çünkü onlar İsrail halkına ekmek ve su vermemekle kalmamış, İsrailliler'e lanet okuması için Balam'a da para vermişlerdi. Ancak Tanrımız laneti kutsamaya çevirmişti. 3İsrail halkı bu yasayı duyunca, bütün yabancıları ayrı tutmaya başladı.

4Tanrımız'ın Tapınağı'nın ambarlarına Kâhin Elyaşiv bakıyordu. Elyaşiv Toviya'nın akrabasıydı. 5Bu yüzden ona büyük bir oda vermişti. Eskiden bu odaya tahıl sunuları*, günnük, tapınak eşyaları, ayrıca Kutsal Yasa uyarınca Levililer'e, ezgicilere, tapınak kapı nöbetçilerine verilen buğdayın, yeni şarabın, zeytinyağının ondalıkları ve kâhinlere verilen bağışlar konulurdu. 6Ama bütün bunlar olup biterken ben Yeruşalim'de değildim. Babil Kralı Artahşasta'nın krallığının otuz ikinci yılında, onun yanına gitmiştim. Bir süre sonra yine izin istedim 7ve Yeruşalim'e döndüm. O zaman Elyaşiv'in yaptığı kötülüğü öğrendim. Tanrı Tapınağı'nın avlusunda Toviya'ya oda vermişti. 8Buna çok canım sıkıldı. Toviya'nın bütün eşyalarını odadan attım. 9Odaları temizlemeleri için buyruk verdim. Tanrı Tapınağı'nın eşyalarını, tahıl sunularını, günnüğü yine oraya koydurdum.

10[*]

Ayrıca öğrendim ki, Levililer'in alacakları verilmemiş. Hizmeti yürüten Levililer'le ezgiciler tarlalarına geri dönmüşler.11Görevlileri azarladım. “Tanrı'nın Tapınağı neden ihmal edilmiş?” diye sordum. Sonra bütün gidenleri toplayıp işlerinin başına koydum. 12[*]

Bütün Yahuda halkı buğdayın, yeni şarabın, zeytinyağının ondalığını yine ambarlara getirmeye başladı. 13Bu kez ambarların başına Kâhin Şelemya'yı, Bilgin Sadok'u ve Levililer'den Pedaya'yı koydum. Mattanya oğlu Zakkur oğlu Hanan onların yardımcısıydı. Bunlar güvenilir insanlardı. Görevleri kardeşlerinin paylarını bölüştürmekti.

14Ey Tanrım, beni anımsa. Tapınağın için ve oradaki hizmetler için yaptığım iyi işleri hiçe sayma.

15[*]

O günlerde Yahuda'da bazı adamların Şabat Günü* üzüm sıktıklarını gördüm. Bazıları da demet demet tahıllarını eşeklere yüklüyor, şarap, üzüm, incir ve çeşitli yüklerle birlikte Şabat Günü Yeruşalim'e getiriyorlardı. Şabat Günü bunları sattıkları için onları azarladım. 16Yeruşalim'de yaşayan Surlular balık ve çeşitli mallar getirip Şabat Günü kentte Yahudalılar'a satıyorlardı. 17Yahudalı soyluları azarlayarak, “Yaptığınız kötülüğe bakın!” dedim, “Şabat Günü'nü hiçe sayıyorsunuz. 18Atalarınız da aynı şeyi yapmadı mı? Bu yüzden Tanrımız başımıza ve bu kente bela yağdırmadı mı? Siz Şabat Günü'nü hiçe sayarak Tanrı'nın öfkesini İsrail'e karşı alevlendiriyorsunuz.”

19[*]

Şabat'tan önceki akşam Yeruşalim kapılarına gölge düşünce, kapıların kapatılması ve Şabat sona erinceye kadar açılmaması için buyruk verdim. Şabat Günü kente yük sokulmasın diye bazı adamlarımı kapılara yerleştirdim.20Tüccarlarla çeşitli eşya satıcıları bir iki kez geceyi Yeruşalim'in dışında geçirdiler. 21Onları uyardım: “Niçin surun dibinde geceliyorsunuz? Bir daha yaparsanız size karşı zor kullanacağım.” Bir daha Şabat Günü gelmediler. 22Şabat Günü'nün kutsallığını korumak için Levililer'e kendilerini paklasınlar ve gidip kapılarda nöbet tutsunlar diye buyruk verdim.

Ey Tanrım, bunun için de beni anımsa ve yüce sevgin uyarınca bana merhamet et.

23[*]

Ayrıca o günlerde Aşdotlu, Ammonlu, Moavlı kadınlarla evlenmiş Yahudiler gördüm. 24Çocuklarının yarısı Aşdot dilini ya da öbür halkların dilini konuşuyor, Yahudi dilini bilmiyorlardı. 25Adamları azarladım, lanet okudum. Bazılarını dövüp saçlarını yoldum. Tanrı'nın adıyla onlara ant içirdim ve, “Yabancılara kız verip kız almayacaksınız” dedim, 26[*]

graph-definition>

*

“Kral Süleyman bu yabancı kadınlar yüzünden günaha girmedi mi? Onca ulusun kralları arasında Süleyman gibisi yoktu. Tanrı onu öyle sevdi ki, bütün İsrail'e kral yaptı. Ama yabancı kadınlar onu bile günaha sürükledi. 27Şimdi de siz yabancı kadınlarla evlenerek Tanrımız'a ihanet ediyorsunuz. Yaptığınız bu büyük kötülüğe göz mü yumalım?”

28[*]

Başkâhin Elyaşiv oğlu Yoyada'nın oğullarından biri Horonlu Sanballat'ın kızıyla evliydi. Bu yüzden onu yanımdan kovdum.

29Ey Tanrım, onları anımsa; çünkü kâhinliği lekelediler, kâhinlerle ve Levililer'le yaptığın antlaşmayı bozdular.

30Halkı bütün yabancılardan arındırdım. Kâhinlerle Levililer'e görevlerini tek tek bildirdim. 31Belirli zamanlarda yakılmak için armağan edilen odunları, getirilen ilk ürünleri düzene koydum.

Ey Tanrım, bütün bunları iyiliğim için anımsa.

[*]

1:8 Lev.26:33

[*]

1:9 Yas.30:4

[d]

2:1 “Artahşasta”: Artakserkses diye de bilinir.

[e]

2:1 “Nisan” ayı o dönemde Mart sonuyla Nisan başlangıcını kapsardı.

[*]

2:3 2Kr.25:8-10; 2Ta.36:19; Yer.52:12-14

[f]

3:1 “Hammea”: “100” anlamına gelir.

[g]

3:13 “Bin arşın”: Yaklaşık 450 m.

[h]

3:15 “Şelah” ya da “Şiloah”.

[*]

5:7 Çık.22:25; Lev.25:35-37; Yas.23:19-20

ı

5:15 “Kırk şekel”: Yaklaşık 460 gr.

[i]

6:15 “Elul” ayı o dönemde Eylül sonuyla Ekim başlangıcını kapsardı.

[j]

7:67-69 “736 at, 245 katır” sözleri Ezr.2:66'dan alınmıştır.

[k]

7:70 “1 000 darik”: Yaklaşık 8.5 kg.

[l]

7:71,72 “20 000 darik”: Yaklaşık 170 kg.

[m]

7:71 “2 200 mina”: Yaklaşık 1.3 ton.

[n]

7:72 “2 000 mina”: Yaklaşık 1.15 ton.

[*]

7:73 1Ta.9:2; İbr.11:3

[*]

8:1 Ezr.3:1

[*]

8:14-15 Lev.23:33-36,39-43; Yas.16:13-15

[*]

9:7 Yar.12:1

[*]

9:7 Yar.17:5.

[*]

9:8 Yar.15:18-21

[*]

9:9 Çık.3:7

[*]

9:9 Çık.14:10-12

[*]

9:10 Çık.7:8-12:32

[*]

9:11 Çık.14:21-29

[*]

9:11 Çık.15:4-5

[*]

9:12 Çık.13:21-22

[*]

9:13-14 Çık.19:18-23:33

[*]

9:15 Çık.16:4-15

[*]

9:15 Çık.17:1-7

[*]

9:15 Yas.1:21

[*]

9:16-17 Say.14:1-4; Yas.1:26-33

[*]

9:17 Çık.34:6; Say.14:18; Mez.86:15; 103:8; 145:8; Yoe.2:13; Yun.4:2

[*]

9:18 Çık.32:1-4

[*]

9:19-21 Yas.8:2-4

[*]

9:22 Say.21:21-35

[*]

9:23 Yar.15:5; 22:17

[*]

9:23 Yşa.3:14-17

[*]

9:24 Yşu.11:23

[*]

9:25 Yas.6:10-11

[*]

9:26-28 Hak.2:11-16

[*]

9:29 Lev.18:5

[*]

9:30 2Kr.17:13-18; 2Ta.36:15-16

[*]

9:32 2Kr.15:19,29; 17:3-6; Ezr.4:2,10

[*]

10:30 Çık.34:16; Yas.7:3

[*]

10:31 Çık.23:10-11; Lev.25:1-7

[*]

10:31 Yas.15:1-2

[*]

10:32-33 Çık.30:11-16

[o]

10:32-33 “Şekelin üçte biri”: Yaklaşık 4 gr.

[*]

10:35 Çık.23:19; 34:26; Yas.26:2

[*]

10:36 Çık.13:2

[*]

10:37 Say.18:21

[*]

10:38 Say.18:26

[*]

11:3-4 Neh.7:73

ö

12:39 “Hammea”: “100” anlamına gelir.

[*]

12:45 1Ta.25:1-8; 1Ta.26:12

[*]

13:1-2 Yas.23:3-5

[*]

13:2 Say.22:1-6

[*]

13:10 Yas.12:19

[*]

13:12 Mal.3:10

[*]

13:15 Çık.20:8-10; Yas.5:12-14; Yer.17:21-22

[*]

13:19 Yer.17:21; Yu.5:10

[*]

13:23-25 Çık.34:11-16; Yas.7:1-5

[*]

13:26 2Sa.12:24-25

[*]

13:26 1Kr.11:1-8

[*]

13:28 Neh.4:1

Ester

GİRİŞ

Ester Kitabı'nda anlatılan olaylar İ.Ö. 5. yüzyılın başlarında Pers Kralı olan Ahaşveroş'un kışlık sarayında geçer. Olayların merkezinde Ester adlı Yahudi kraliçe yer alır. Kraliçe Ester cesareti sayesinde İsrail halkının düşmanlarının tasarladığı büyük bir katliamdan kurtulmasına önayak olur. Ardından akrabası Mordekay kralın başbakanı olur. Kitap, Purim adlı Yahudi bayramının temelindeki olayları ve anlamını anlatır.

Ana Hatlar:

1:1-2:23 Ester kraliçe oluyor

3:1-5:14 Haman'ın kötü planları

6:1-7:10 Haman öldürülüyor

8:1-10:33 Yahudiler düşmanlarını yenilgiye uğratıyor

1

Ahaşveroş'un Şölenleri

1[*]

Ahaşveroş[p]

Hoddu'dan Kûş'a[r]

uzanan bölgedeki yüz yirmi yedi ilin kralıydı. 2O sırada ülkeyi Sus Kalesi'ndeki tahtından yönetiyordu. 3Krallığının üçüncü yılında bütün önderlerinin ve görevlilerinin onuruna bir şölen verdi. Pers ve Med ordu komutanları, ileri gelenler ve il valileri de oradaydı. 4Ahaşveroş tam yüz seksen gün süren şenliklerle krallığının sonsuz zenginliğini, büyüklüğünün görkemini ve yüceliğini gösterdi.

5Bunun ardından, sarayının avlusunda küçük büyük ayırmadan, Sus Kalesi'nde bulunan bütün halka yedi gün süren bir şölen verdi. 6Mermer sütunlar üzerindeki gümüş çemberlere mor ve beyaz renkli iplikten yapılmış sicimlerle bağlanmış beyaz ve lacivert kumaşlar asılmıştı. Somaki, mermer, sedef ve pahalı taşlar döşenmiş avluya altın ve gümüş sedirler yerleştirilmişti. 7Sarayın en iyi şarabı kralın cömertliğine yaraşır biçimde bol bol ve her biri değişik altın kupalar içinde sunuluyordu. 8Kralın buyruğu uyarınca, konuklar içki içmeye zorlanmadı. Kral saray hizmetkârlarına konukların dileklerini yerine getirmeleri için buyruk vermişti.

Kraliçe Vaşti'nin Tacını Yitirmesi

9O sırada Kraliçe Vaşti de Kral Ahaşveroş'un sarayındaki kadınlara bir şölen veriyordu.

10-11Yedinci gün, şarabın etkisiyle keyiflenen Kral Ahaşveroş, hizmetindeki yedi haremağasına –Mehuman, Bizta, Harvona, Bigta, Avagta, Zetar ve Karkas'a– Kraliçe Vaşti'yi başında tacıyla huzuruna getirmelerini buyurdu. Kraliçe Vaşti güzeldi. Kral halka ve önderlere onun ne kadar güzel olduğunu göstermek istiyordu. 12Ama Kraliçe Vaşti haremağalarının kraldan getirdiği buyruğu reddedip gitmedi. Bunun üzerine kral çok kızdı, öfkesinden küplere bindi.

13Kral yasaları[s]

bilen bilge kişilerle görüştü. Çünkü kralın, yasaları ve adaleti bilen kişilere danışması gelenektendi.14Kendisine en yakın olan Karşena, Şetar, Admata, Tarşiş, Meres, Marsena ve Memukan onunla yüzyüze görüşebiliyorlardı. Pers ve Med İmparatorluğu'nun bu yedi önderi krallığın en üst yöneticileriydi.

15Kral Ahaşveroş onlara, “Kralın haremağaları aracılığıyla gönderdiği buyruğa uymayan Kraliçe Vaşti'ye yasaya göre ne yapmalı?” diye sordu.

16Memukan, kralın ve önderlerin önünde şu yanıtı verdi: “Kraliçe Vaşti yalnız krala karşı değil, bütün önderlere ve kralın bütün illerindeki halklara karşı suç işledi. 17Bütün kadınlar, kraliçenin davranışıyla ilgili haberi duyunca, ‘Kral Ahaşveroş Kraliçe Vaşti'nin huzuruna getirilmesini buyurdu, ama kraliçe gitmedi’ diyerek kocalarını küçümsemeye başlayacaklar.18Bugün kraliçenin davranışını öğrenen Pers ve Medli soylu kadınlar da kralın soylu adamlarına aynı biçimde davranacak. Bu da alabildiğine kadınların küçümsemesine, erkeklerin de öfkelenmesine yol açacak. 19Kral uygun görüyorsa ferman çıkarsın; bu ferman Persler'le Medler'in değişmeyen yasalarına eklensin. Buna göre Vaşti bir daha Kral Ahaşveroş'un huzuruna çıkmasın ve kral ondan daha iyi birini kraliçeliğe seçsin. 20Kralın fermanı büyük krallığının dört bir yanına ulaşınca, ister soylu ister halktan olsun, bütün kadınlar kocalarına saygı gösterecektir.”

21Bu sözler kralın ve önderlerinin hoşuna gitti. Kral, Memukan'ın önerisine uyarak, 22krallığın bütün illerine yazılı buyruklar gönderdi. Her ile kendi işaretleriyle ve her halka kendi diliyle yazıldı. Her erkeğin kendi evinin egemeni olduğu her dilde vurgulandı.

2

Ester Kraliçe Oluyor

1Bu olaylardan sonra öfkesi dinen Kral Ahaşveroş, Vaşti'yi, yaptıklarını ve ona karşı alınan kararı anımsadı. 2Kralın özel hizmetkârları, “Kral için genç, güzel, el değmemiş kızlar aransın” dediler, 3“Kral, egemen olduğu bütün illerde görevliler atasın. Bu görevliler bütün genç, güzel, el değmemiş kızları toplayıp Sus Kalesi'ndeki hareme getirsinler, kralın kızlardan sorumlu haremağası Hegay'a teslim etsinler. Güzelleşmeleri için ne gerekiyorsa verilsin. 4Sonunda kralın hoşuna giden kız, Vaşti'nin yerine kraliçe olsun.” Kral bu öneriyi beğendi ve söyleneni yaptı.

5Sus Kalesi'nde Mordekay adında bir Yahudi vardı. Benyamin oymağından olan Mordekay, Kiş oğlu Şimi oğlu Yair'in oğluydu. 6[*]

Kiş, Babil Kralı Nebukadnessar'ın Yahuda Kralı Yehoyakin ile birlikte Yeruşalim'den sürgün ettiği kişilerden biriydi. 7Mordekay'ın Hadassa adında bir amca kızı vardı. Annesiyle babasını yitiren Hadassa'yı Mordekay evlat edinip büyütmüştü. Hadassa'nın öbür adı Ester'di; endamı ve yüzü güzeldi.

8Kralın buyruğu ve fermanı yayınlandıktan sonra çok sayıda genç kız Sus Kalesi'ne getirilip harem sorumlusu Hegay'a teslim edildi. Saraya getirilen kızlar arasında Ester de vardı. 9Hegay Ester'i beğendi ve ona ayrıcalık tanıdı. En iyi biçimde beslenip güzelleşmesi için ne gerekiyorsa hemen sağladı; ayrıca kralın sarayından seçilen yedi hizmetçiyi buyruğuna verdi. Sonra onu hizmetçileriyle birlikte haremin en güzel bölümüne yerleştirdi.

10Ester halkını da, soyunu da açıklamadı. Çünkü Mordekay bunları açıklamasını yasaklamıştı. 11Mordekay, Ester'in nasıl olduğunu ve ona nasıl davranıldığını öğrenmek için her gün haremin avlusunun önünde gezinip dururdu.

12Her genç kız sırası geldiğinde Kral Ahaşveroş'un huzuruna çıkacaktı. Ama kızlarla ilgili kurallar uyarınca, önce on iki ay süren güzellik bakımını tamamlaması gerekiyordu. Altı ay süreyle her kıza mür* yağı sürülüyor, altı ay da kremler, losyonlar uygulanıyordu. 13Kralın yanına girme sırası gelen genç kız, haremden her istediğini alıp birlikte saraya götürürdü. 14Akşam kralın yanına giren kız, ertesi sabah ikinci hareme, cariyelerden sorumlu haremağası Şaaşgaz'ın yönetimindeki hareme dönerdi. Yalnız kralın beğendiği, adıyla çağırdığı kız yeniden onun yanına girebilirdi.

15Kralın yanına girme sırası Mordekay'ın evlat edindiği Ester'e –Mordekay'ın amcası Avihayil'in kızına– gelince, Ester, kralın kızlardan sorumlu haremağası Hegay'ın kendisine önerdiklerinden başka bir şey istemedi. Kendisini gören herkesin beğenisini kazandı. 16Ahaşveroş'un krallığının yedinci yılında, Tevet diye adlandırılan onuncu ayda*, Ester saraya, kralın yanına götürüldü.

17Kral Ester'i öbür kızlardan daha çok sevdi, en çok ondan hoşlandı, en çok ona ayrıcalık tanıdı. Kraliçelik tacını ona giydirip Vaşti'nin yerine kraliçe yaptı. 18Ardından Ester'in onuruna büyük bir şölen verdi. Bu şölende bütün önderler ve görevliler hazır bulundu. Kral bütün illerde bayram ilan etti ve krallara yaraşır cömertlikle armağanlar dağıttı.

Mordekay Kralın Hayatını Kurtarıyor

19Kızlar ikinci kez toplandıklarında Mordekay, kralın kapı görevlilerinden biri olmuştu. 20Ester, Mordekay'ın verdiği buyruk uyarınca, soyunu ve halkını henüz açıklamamıştı; kendisini büyüttüğü günlerde olduğu gibi, Mordekay'ın sözünü dinlemeye devam etti.

21Mordekay kralın kapı görevlisiyken, kapı nöbetçilerinden ikisi, Bigtan ve Tereş, Kral Ahaşveroş'a öfkelendiler; onu öldürmek için fırsat kollamaya başladılar. 22Durumu öğrenen Mordekay bunu Kraliçe Ester'e iletti; o da Mordekay adına krala bildirdi. 23Durum araştırıldı; doğru olduğu anlaşılınca da iki adam darağacına asıldı ve olay kralın önünde tarih kayıtlarına geçirildi.

3

Haman'ın Kötü Tasarıları

1Bu olaylardan sonra Kral Ahaşveroş, Agaklı Hammedata'nın oğlu Haman'ı yüksek bir göreve atayıp onurlandırdı. Onu bütün önderlerden daha yetkili kıldı. 2Kralın buyruğu üzerine saray kapısında çalışan herkes Haman'ın önünde eğilip yere kapanırdı. Ama Mordekay ne eğildi, ne de yere kapandı.

3Kralın kapı görevlileri Mordekay'a, “Kralın buyruğuna neden karşı geliyorsun?” diye sordular. 4Görevliler ona bu soruyu her gün sordularsa da Mordekay onlara kulak asmadı. Bunun üzerine durumu Haman'a bildirdiler. Çünkü Mordekay onlara kendisinin Yahudi olduğunu söylemişti ve böyle davranmaya devam edip etmeyeceğini görmek istiyorlardı. 5Haman, Mordekay'ın eğilip yere kapanmadığını görünce öfkeden kudurdu. 6Yalnız onu öldürmeyi düşünmekle kalmadı, onun hangi halktan geldiğini bildiği için bütün halkını, Ahaşveroş'un egemenliğinde yaşayan bütün Yahudiler'i ortadan kaldırmaya karar verdi.

7Bu işe en uygun ayı ve günü belirlemek için Ahaşveroş'un krallığının on ikinci yılında, birinci ay* olan Nisanş

ayında Haman'ın önünde pur, yani kura çekildi. Kura, on ikinci ay olan Adar ayına düştü.

8Haman Kral Ahaşveroş'a şöyle dedi: “Krallığının bütün illerinde, öbür halkların arasına dağılmış, onlardan ayrı yaşayan bir halk var. Yasaları bütün öbür halklarınkinden farklı; kendileri de kralın yasalarına uymazlar. Onları kendi hallerine bırakmak kralın çıkarlarına uygun düşmez. 9Kral uygun görüyorsa, yok edilmeleri için yazılı bir buyruk verilsin. Ben de hazineye ödenmek üzere kralın memurlarına on bin talant[t]

gümüş vereceğim.”

10Bunun üzerine kral mühür yüzüğünü parmağından çıkartıp Agaklı Hammedata'nın oğlu Yahudi düşmanı Haman'a verdi. 11Ona, “Para sende kalsın; o halka da ne istersen yap” dedi.

12Birinci ayın on üçüncü günü kralın yazmanları çağrıldı ve Haman'ın buyruğu her ile kendi işaretleriyle ve her halka kendi diliyle yazılarak satraplara*, il valilerine ve bütün halk önderlerine gönderildi. Buyruk Kral Ahaşveroş'un adını ve yüzüğünün mührünü taşıyordu. 13Krallığın bütün illerine ulaklar aracılığıyla mektuplar gönderildi. Bu mektuplar, on ikinci ay olan Adar ayının on üçüncü günü, genç, yaşlı, kadın, çocuk, bütün Yahudiler'in bir günde öldürülüp yok edilmesini, kökünün kurutulup mal mülklerinin de yağmalanmasını buyuruyordu. 14Bu fermanın metni her ilde yasa olarak duyurulacak ve bütün halklara bildirilecekti. Öyle ki, herkes belirlenen gün için hazır olsun.

15Ulaklar kralın buyruğuyla hemen yola çıktılar. Ferman Sus Kalesi'nde de duyuruldu. Sus halkı şaşkınlık içindeyken kral ile Haman oturmuş içki içiyorlardı.

4

Mordekay Ester'den Yardım İstiyor

1Mordekay olup bitenleri öğrenince giysilerini yırttı, çula sarınıp başından aşağı kül döktü, yüksek sesle ve acıyla feryat ederek kent merkezine geldi. 2Varıp sarayın kapısında durdu. Çünkü çula sarınmış hiç kimse bu kapıdan içeri giremezdi.3Kralın buyruğunun ve fermanının ulaştığı her ilde Yahudiler büyük yas tuttular, ağlayıp feryat ettiler, oruç* tuttular. Birçoğu da çula sarınıp kül içinde yattı.

4Hizmetçileriyle haremağaları gelip Mordekay'ın durumunu anlatınca, Kraliçe Ester çok sarsıldı. Çulunu çıkartıp giyinmesi için Mordekay'a giysiler gönderdi, ama Mordekay bunları kabul etmedi. 5Bunun üzerine Ester kralın kendi hizmetine atadığı haremağalarından biri olan Hatak'ı çağırttı; Mordekay'dan ne olup bittiğini ve nedenini öğrenmesini buyurdu. 6Hatak saray kapısının açıldığı kent meydanına, Mordekay'ın yanına gitti. 7Mordekay başına gelen her şeyi ona anlattı. Yahudiler'in yok edilmesi için Haman'ın saray hazinesine vaat ettiği paranın miktarını bile tam tamına ona bildirdi.8Ester'e gösterip açıklaması için Sus'ta yayımlanan, Yahudiler'in kökünün kurutulmasını isteyen fermanın bir kopyasını da ona verdi. Ester'in krala çıkmasını, ondan merhamet dileyip kendi halkı için yalvarmasını istedi.

9Hatak geri dönüp Mordekay'ın söylediklerini Ester'e bildirdi. 10Ester Mordekay'a şu haberi götürmesini buyurdu:11“Kralın bütün adamları ve illerinde yaşayan halk biliyor ki, çağrılmadan sarayın iç avlusuna girip kralın yanına yaklaşan her erkek ya da kadın için tek bir ceza vardır. Kral altın asasını uzatıp canlarını bağışlamadıkça bu kişiler ölüme çarptırılır. Ben de otuz gündür kralın huzuruna çağrılmış değilim.”

12Ester'in bu sözleri kendisine iletilince, 13Mordekay ona şu yanıtı götürmelerini istedi: “Sarayda yaşadığın için bütün Yahudiler içinde kurtulacak tek kişinin sen olacağını sanma. 14Şu anda susarsan, Yahudiler'e yardım ve kurtuluş başka yerden gelecektir; ama sen ve babanın ev halkı yok olacaksınız. Kim bilir, belki de böyle bir gün için kraliçe oldun.”

15Bunun üzerine Ester Mordekay'a şu yanıtı gönderdi: 16“Git, Sus'taki bütün Yahudiler'i topla; benim için oruç tutun; üç gün, üç gece hiçbir şey yemeyin, içmeyin. Hizmetçilerimle ben de sizin gibi oruç tutacağız. Ardından, kurala aykırı olduğu halde kralın huzuruna çıkacağım; ölürsem ölürüm.”

17Mordekay oradan ayrıldı ve Ester'in söylediği her şeyi yaptı.

5

Ester Dileğini Krala Bildiriyor

1Üçüncü gün Ester kraliçe giysilerini kuşanıp sarayın iç avlusunda, taht odasının önünde durdu. Kral bu odanın giriş kapısının karşısındaki tahtında oturuyordu. 2Avluda bekleyen Kraliçe Ester'i görünce onu hoşgörüyle karşılayıp elindeki altın asayı ona doğru uzattı. Ester yaklaşıp asanın ucuna dokundu.

3Kral ona, “Ne istiyorsun Kraliçe Ester, dileğin ne?” diye sordu. “Krallığın yarısını bile istesen sana verilecektir.”

4Ester, “Kral uygun görüyorsa, bugün kendisi için vereceğim şölene Haman'la birlikte gelsin” diye karşılık verdi.

5Kral adamlarına, “Ester'in isteğini yerine getirmek için Haman'ı hemen çağırın” dedi.

Böylece kralla Haman Ester'in verdiği şölene gittiler. 6Şarap içerlerken kral yine Ester'e sordu: “Söyle, ne istiyorsun? Ne istersen verilecek. Dileğin nedir? Krallığın yarısını bile istesen sana bağışlanacak.”

7Ester, “İsteğim ve dileğim şu” diye yanıtladı, 8“Kral benden hoşnutsa, istediğimi vermek, dileğimi yerine getirmek istiyorsa, kral ve Haman yarın kendileri için vereceğim şölene gelsinler, o zaman kralın sorusunu yanıtlarım.”

Haman'ın Öfkesi

9Haman o gün şölenden mutlu ve sevinçli ayrıldı. Ama Mordekay'ı sarayın kapısında görünce ve onun ayağa kalkmadığını, kendisine saygı göstermediğini farkedince öfkeden kudurdu. 10Yine de kendini tuttu ve evine gitti.

Sonra dostlarını ve eşi Zereş'i çağırttı. 11Onlara sonsuz zenginliğinden, çok sayıdaki oğullarından, kralın, kendisini nasıl onurlandırdığından, öbür önderlerinden ve görevlilerinden üstün tuttuğundan söz etti. 12“Üstelik, Kraliçe Ester, verdiği şölene kralın yanısıra yalnız beni çağırdı” diye ekledi, “Yarınki şölene de kralla birlikte beni davet etti. 13Ne var ki, o Yahudi Mordekay'ı sarayın kapısında otururken gördükçe bunlardan hiçbirinin gözümde değeri kalmıyor.”

14Karısı Zereş ve bütün dostları Haman'a şöyle dediler: “Elli arşın[u]

yüksekliğinde bir darağacı kurulsun. Sabah olunca kraldan Mordekay'ı oraya astırmasını iste. Sonra da sevinç içinde kralla birlikte şölene gidersin.”

Haman öneriyi beğendi ve darağacını hemen kurdurdu.

6

Mordekay'ın Onurlandırılması

1O gece kralın uykusu kaçtı; tarih kayıtlarının getirilip kendisine okunmasını buyurdu. 2[*]

Kayıtlar Kral Ahaşveroş'u öldürmeyi tasarlamış olan iki görevliden söz ediyordu. Kapı nöbetçisi olarak görev yapmış olan Bigtan ve Tereş adındaki bu iki adamı Mordekay ele vermişti.

3Kral, “Bu yaptıklarından dolayı Mordekay nasıl onurlandırıldı, ona ne ödül verildi?” diye sordu.

Hizmetkârlar, “Onun için hiçbir şey yapılmadı” diye yanıtladılar.

4Kral, “Avluda kim var?” diye sordu. O sırada Haman sarayın dış avlusuna yeni girmişti. Kraldan, hazırlattığı darağacına Mordekay'ın asılmasını isteyecekti.

5Hizmetkârlar krala, “Haman avluda bekliyor” dediler.

Kral, “Buraya gelsin” dedi.

6-8Haman içeri girince kral ona, “Kralın onurlandırmak istediği biri için ne yapılmalı?” diye sordu.

“Kral benden başka kimi onurlandırmak isteyebilir ki?” diye düşünen Haman şu yanıtı verdi: “Kral onurlandırmak istediği kişi için kendi giydiği bir kral giysisini ve üzerine bindiği sorguçlu atı getirtir, 9giysiyi ve atı en üst yöneticilerinden birine verir; o da kralın onurlandırmak istediği kişiyi giydirip atın üstünde kent meydanında gezdirir. Önden giderek, ‘Kralın onurlandırmak istediği kişiye böyle davranılır’ diye bağırır.”

10Kral Haman'a, “Hemen git” dedi, “Giysiyle atı al ve söylediklerini kralın kapı görevlisi Yahudi Mordekay için yap. Söylediklerinin hiçbirinde kusur etme.”

11Böylece Haman giysiyi ve atı aldı, Mordekay'ı giydirip atın üstünde kent meydanında gezdirmeye başladı. Önden giderek, “Kralın onurlandırmak istediği kişiye böyle davranılır” diye bağırıyordu.

12Sonra Mordekay saray kapısına döndü. Haman ise utanç içinde başını örterek çabucak evine gitti. 13Başına gelenleri karısı Zereş'e ve bütün dostlarına anlattı.

Karısı Zereş ve danışmanları ona şöyle dediler: “Önünde gerilemeye başladığın Mordekay Yahudi soyundansa, ona gücün yetmeyecek, önünde yok olup gideceksin.”

14Onlar daha konuşurken, kralın haremağaları gelip Haman'ı apar topar Ester'in vereceği şölene götürdüler.

7

Haman'ın Ölümü

1Böylece kral ve Haman, Kraliçe Ester'in şölenine gittiler. 2O gün şarap içerlerken kral Ester'e yine sordu: “İsteğin nedir, Kraliçe Ester? Ne istersen verilecek. Dileğin nedir? Krallığın yarısını bile istesen sana bağışlanacak.”

3Kraliçe Ester şöyle yanıtladı: “Ey kralım, eğer benden hoşnutsan ve uygun görüyorsan, isteğim canımı bağışlaman, dileğim de halkımı esirgemendir. 4Çünkü ben ve halkım öldürülüp yok edilmek, yeryüzünden silinmek üzere satıldık. Eğer köle ve cariye olarak satılmış olsaydık sesimi çıkartmazdım; böyle bir sorun için kralı rahatsız etmek uygun olmazdı.”

5Kral Ahaşveroş Kraliçe Ester'e, “Böyle bir şeyi yapmaya cüret eden kim, nerede bu adam?” diye sordu.

6Ester, “Düşmanımız, hasmımız, işte bu kötü Haman'dır!” dedi.

Haman kralla kraliçenin önünde dehşete kapıldı. 7Kral öfkeyle içki masasından kalkıp sarayın bahçesine çıktı. Haman ise Kraliçe Ester'den canını bağışlamasını istemek için içerde kaldı. Çünkü kralın kendisini yok etmeye kararlı olduğunu anlamıştı.

8Kral sarayın bahçesinden şölen salonuna dönünce, Haman'ı Ester'in uzandığı sedire kapanmış olarak gördü ve, “Bu adam sarayda, gözümün önünde kraliçeye bile el uzatmaya mı kalkıyor?” diye bağırdı. Kral sözlerini bitirir bitirmez Haman'ın yüzünü örttüler.

9Krala hizmet eden haremağalarından biri olan Harvona şöyle dedi: “Bakın, kralı uyarıp hayatını kurtaran Mordekay için Haman'ın hazırlattığı elli arşınü

yüksekliğindeki darağacı Haman'ın evinin önünde hazır duruyor.”

Kral, “Haman o darağacına asılsın!” diye buyurdu. 10Böylece Haman Mordekay için hazırlattığı darağacına asıldı; kralın öfkesi de yatıştı.

8

Yahudiler Kurtuluyor

1O gün Kral Ahaşveroş Yahudi düşmanı Haman'ın malını mülkünü Kraliçe Ester'e verdi. Ester'in Mordekay'a yakınlığını açıklaması üzerine Mordekay kralın huzuruna kabul edildi. 2Kral, Haman'dan geri almış olduğu mühür yüzüğünü parmağından çıkarıp Mordekay'a verdi. Ester de onu Haman'ın malının mülkünün yöneticisi atadı.

3Ester yine kralla görüştü. Ağlayarak onun ayaklarına kapandı. Agaklı Haman'ın Yahudiler'e karşı kurduğu düzene ve kötü tasarıya engel olması için yalvardı. 4Kral altın asasını Ester'e doğru uzatınca Ester ayağa kalkıp kralın önünde durdu^5ve şöyle dedi: “Kral benden hoşnutsa ve uygun görüyorsa, benden hoşlanıyorsa ve dileğimi uygun buluyorsa, Agaklı Hammedata oğlu Haman'ın krallığın bütün illerinde yaşayan Yahudiler'in yok edilmesini buyurmak için yazdırdığı mektupları yazılı olarak geçersiz kılsın. 6Halkımın felakete uğradığını görmeye nasıl dayanırım? Soydaşlarımın öldürülmesine tanık olmaya nasıl dayanırım?”

7Kral Ahaşveroş, Kraliçe Ester'e ve Yahudi Mordekay'a, “Bakın” dedi, “Haman'ın malını mülkünü Ester'e verdim ve Yahudiler'i yok etmeyi tasarladığı için Haman'ı darağacına astırdım. 8Ama kral adına yazılmış ve onun yüzüğüyle mühürlenmiş yazıyı kimse geçersiz kılamaz. Bunun için, uygun gördüğünüz biçimde kral adına Yahudi sorunu konusunda şimdi siz yazın ve kralın yüzüğüyle mühürleyin.”

9Bunun üzerine üçüncü ay* olan Sivan ayının yirmi üçüncü günü kralın yazmanları çağrıldı. Mordekay'ın buyurduğu her şey, Hoddu'dan Kûş'a[v]

dek uzanan bölgedeki yüz yirmi yedi ilde yaşayan Yahudiler'e, satraplara*, vali ve önderlere yazıldı. Her il için kendi işaretleri, her halk için kendi dili kullanıldı. Yahudiler'e de kendi alfabelerinde ve kendi dillerinde yazıldı. 10Mordekay Kral Ahaşveroş adına yazdırdığı mektupları kralın yüzüğüyle mühürledi ve kralın hizmetinde kullanılmak üzere yetiştirilen atlara binmiş ulaklarla her yere gönderdi.

11Kral mektuplarda Yahudiler'e bütün kentlerde toplanma ve kendilerini koruma hakkını veriyordu. Ayrıca kendilerine, çocuklarına ve kadınlarına saldırabilecek herhangi bir düşman halkın ya da ilin silahlı güçlerini öldürüp yok etmelerine, kökünü kurutmalarına ve mallarını mülklerini yağmalamalarına izin veriyordu. 12Bu izin Kral Ahaşveroş'un bütün illerinde tek bir gün –on ikinci ayın, yani Adar ayının on üçüncü günü– geçerli olacaktı. 13Bütün halklara duyurulan bu fermanın metni her ilde yasa yerine geçecekti. Böylece Yahudiler belirlenen gün düşmanlarından öç almaya hazır olacaklardı.

14Kralın hizmetindeki atlara binen ulaklar, kralın buyruğuna uyarak hemen dörtnala yola koyuldular. Ferman Sus Kalesi'nde de okundu.

15Mordekay, lacivert ve beyaz bir krallık giysisiyle, başında büyük bir altın taç ve sırtında ince ketenden mor bir pelerinle kralın huzurundan ayrıldı. Sus Kenti sevinç çığlıklarıyla yankılandı. 16Yahudiler için aydınlık ve sevinç, mutluluk ve onur dolu günler başlamıştı. 17Kralın buyruğu ve fermanı ulaştığı her ilde ve her kentte Yahudiler arasında sevinç ve mutluluğa yol açtı. Şölenler düzenlendi, bir bayram havası doğdu. Ülkedeki halklardan çok sayıda kişi Yahudi oldu; çünkü Yahudi korkusu hepsini sarmıştı.

9

Yahudiler'in Zaferi

1Kralın buyruğu ve fermanı, on ikinci ay* olan Adar ayının on üçüncü günü yerine getirilecekti. Yahudi düşmanları o gün Yahudiler'i alt etmeyi ummuşlardı, ama tam tersi oldu; Yahudiler kendilerinden nefret edenleri alt ettiler. 2Yahudiler kendilerini yok etmeyi tasarlayanlara saldırmak üzere Kral Ahaşveroş'un bütün illerindeki kentlerde bir araya geldiler. Hiç kimse onlara karşı koyamadı. Çünkü Yahudi korkusu bütün halkları sarmıştı. 3İl önderleri, satraplar*, valiler ve kralın memurları, Mordekay'dan korktukları için Yahudiler'i desteklediler. 4Mordekay sarayda güçlü biriydi artık; ünü bütün illere ulaşmıştı. Gücü gittikçe artıyordu.

5Yahudiler bütün düşmanlarını kılıçtan geçirdiler, öldürdüler, yok ettiler. Kendilerinden nefret edenlere dilediklerini yaptılar. 6Sus Kalesi'nde beş yüz kişiyi öldürüp yok ettiler. 7-10Yahudi düşmanı Hammedata oğlu Haman'ın on oğlunu –Parşandata, Dalfon, Aspata, Porata, Adalya, Aridata, Parmaşta, Arisay, Ariday ve Vayzata'yı– öldürdüler. Ama yağmaya girişmediler.

11Sus Kalesi'nde öldürülenlerin sayısı aynı gün krala bildirildi. 12O da Kraliçe Ester'e, “Yahudiler Sus Kalesi'nde Haman'ın on oğlu dahil beş yüz kişiyi öldürüp yok etmişler” dedi, “Kim bilir, öbür illerimde neler yapmışlardır? İstediğin nedir, sana vereyim; başka dileğin var mı, yerine getirilecektir.”

13Ester, “Eğer kral uygun görüyorsa, Sus'taki Yahudiler bugünkü fermanını yarın da uygulasınlar” dedi, “Haman'ın on oğlunun cesetleri de darağacına asılsın.”

14Kral bu isteklerin yerine getirilmesini buyurdu. Sus'ta ferman çıkarıldı ve Haman'ın on oğlu asıldı. 15Sus'taki Yahudiler Adar ayının on dördüncü günü yeniden toplanarak kentte üç yüz kişi daha öldürdüler; ama yağmaya girişmediler.

16Krallığın illerinde yaşayan öbür Yahudiler de canlarını korumak ve düşmanlarından kurtulmak için bir araya geldiler. Kendilerinden nefret edenlerden yetmiş beş bin kişiyi öldürdüler, ama yağmaya girişmediler. 17Bütün bunlar Adar ayının on üçüncü günü oldu. Yahudiler on dördüncü gün dinlendiler ve o günü şölen ve eğlence günü ilan ettiler.

Purim Kutlamaları

18Sus'taki Yahudiler ise kendilerini savunmak için on üçüncü ve on dördüncü günler bir araya geldiler. On beşinci gün de dinlendiler. O günü şölen ve eğlence günü ilan ettiler. 19Taşradaki kentlerde yaşayan Yahudiler işte bu nedenle Adar ayının* on dördüncü gününü şölen ve eğlence günü olarak kutlarlar ve birbirlerine yemek sunarlar.

20Mordekay bu olayları kayda geçirdi. Ardından Kral Ahaşveroş'un uzak, yakın bütün illerinde yaşayan Yahudiler'e mektuplar gönderdi. 21Her yıl Adar ayının on dördüncü ve on beşinci günlerini kutlamalarını buyurdu. 22Çünkü o günler, Yahudiler'in düşmanlarından kurtulduğu günlerdir. O ay kederlerinin sevince, yaslarının mutluluğa dönüştüğü aydır. Mordekay o günlerde şölenler düzenleyip eğlenmelerini, birbirlerine yemek sunmalarını, yoksullara armağanlar vermelerini buyurdu.

23Böylece Yahudiler, Mordekay'ın buyruğunu kabul ederek başlattıkları kutlamaları sürdürdüler. 24[*]

Çünkü bütün Yahudiler'in düşmanı Agaklı Hammedata oğlu Haman onları yok etmek için düzen kurmuştu. Onları ezip yok etmek için pur, yani kura çekmişti. 25Ama kral durumu öğrenince, Haman'ın Yahudiler'e karşı kurduğu düzen geri tepti; kral, Haman'ın ve oğullarının darağacına asılmaları için yazılı buyruklar verdi. 26-27Pur sözcüğünden ötürü bu günlere Purim[y]

adı verildi. Böylece Yahudiler, Mordekay'ın mektubunda yazılı olanlardan, görüp geçirdiklerinden ve başlarına gelenlerden ötürü bu iki günü buyrulduğu biçimde ve günlerde her yıl kutlamayı kabul ettiler. Bu gelenek kendileri için, soylarından olanlar ve onlara katılan herkes için geçerli olacaktı. 28Böylece bu günler her ilde, her kentte ve her ailede kuşaktan kuşağa anımsanacak ve kutlanacaktı. Purim günleri Yahudiler için son bulmayacak ve bu günlerin anısı kuşaklar boyu sürecekti.

29Avihayil'in kızı Kraliçe Ester ve Yahudi Mordekay Purim'le ilgili bu ikinci mektubu tam yetkiyle yazıp uygulamaya koydular. 30Mordekay, Ahaşveroş'un egemenliği altındaki yüz yirmi yedi ilde yaşayan Yahudiler'e esenlik ve güvenlik dilekleriyle dolu mektuplar gönderdi. 31Kraliçe Ester'le birlikte daha önce kararlaştırdıkları gibi, Purim günlerini belirlenen tarihte kutlamalarını buyuruyordu. Bu kutlamalara kendilerinin de, soylarından gelenlerin de katılmalarını, oruç* tutmada ve ağıt yakmada belirlenen kurallara uymalarını istedi. 32Purim'e ilişkin bu düzenlemeler Ester'in buyruğuyla onaylandı ve kayda geçirildi.

10

Ahaşveroş ve Mordekay'a Övgü

1Kral Ahaşveroş ülkeyi en uzak kıyılarına dek haraca bağlamıştı.

2Büyüklüğü, kahramanlıkları ve Mordekay'ı her bakımdan nasıl onurlandırdığı Pers ve Med krallarının tarihinde yazılıdır.3Yahudi Mordekay, Kral Ahaşveroş'tan sonra ikinci adam olmuştu. Yahudi soydaşları arasında saygı gören ve çoğunluk tarafından sevilen biriydi. Çünkü halkının iyiliğini düşünüyor, bütün soydaşlarının esenliği için çaba gösteriyordu.

[*]

1:1 Ezr.4:6

[p]

1:1 “Ahaşveroş”: Kserkses diye de bilinir.

[r]

1:1 “Hoddu'dan Kûş'a”: Bugünkü Pakistan'dan Sudan'a.

[s]

1:13 “Yasaları”: İbranice “Zamanları”.

[*]

2:6 2Kr.24:10-16; 2Ta.36:10

ş

3:7 “Nisan” ayı o dönemde Mart sonuyla Nisan başlangıcını kapsardı.

[t]

3:9 “On bin talant”: Yaklaşık 345 ton.

[u]

5:14 “Elli arşın”: Yaklaşık 23 m.

[*]

6:2 Est.2:21-22

ü

7:9 “Elli arşın”: Yaklaşık 23 m.

[v]

8:9 “Hoddu'dan Kûş'a”: Bugünkü Pakistan'dan Sudan'a.

[*]

9:24 Est.3:7

[y]

9:26-27 “Purim”: “Kuralar” anlamına gelir.

Eyüp

GİRİŞ

Eyüp Kitabı büyük felakete uğrayan doğru bir adamın çektiği acıları anlatır. Eyüp bütün çocuklarını, malını mülkünü yitirir, korkunç bir hastalığa yakalanır. Kitap, Eyüp ve üç arkadaşının bu felaketlere karşı gösterdikleri tepkiyi karşılıklı üç konuşmayla açıklamaktadır. İnsanlara yaklaşımı tartışılan Tanrı'nın bizzat kendisi sonunda Eyüp'e görünüyor.

Arkadaşları Eyüp'ün çektiği acıyı geleneksel dini kavramlarla açıklıyor. Tanrı'nın her zaman iyiliği ödüllendirip kötülüğü cezalandırdığını varsayıyor, Eyüp'ün günah işlediği için bu acıları çektiğini düşünüyorlar. Ama bu düşünce Eyüp'ün durumunu açıklamak için çok yetersiz kalıyor. Eyüp bu acımasız cezayı hak etmemiştir. Çünkü alışılmışın ötesinde iyi ve doğru bir insandır. Kendisi gibi birisinin başına bu denli kötülük gelmesine Tanrı'nın nasıl izin verdiğini anlayamıyor, Tanrı'ya cesurca meydan okuyor. İmanını yitirmiyor, ama Tanrı'nın önünde aklanıp yeniden iyi insan olarak onuruna kavuşmak istiyor.

Tanrı Eyüp'ün sorularına yanıt vermez, ama ilahi güç ve bilgeliğinin şiirselliğiyle imanına karşılık verir. O zaman Eyüp Tanrı'nın yücelik ve bilgeliğini kabul eder, öfkeli ve kaba sözlerden ötürü tövbe eder.

Kitap, sonuç olarak Eyüp'ün eski gönencine nasıl kavuştuğunu, hatta daha da zengin olduğunu anlatır. Tanrı Eyüp'ün çektiği acıların nedenini anlamayan arkadaşlarını azarlar. Yalnız Eyüp Tanrı'nın üstünlüğünü sezebilmiştir.

Ana Hatlar:

1:1-2:13 Öndeyiş

3:1-31:40 Eyüp ve üç arkadaşı

a. 3:1-26 Eyüp'ün yakınması

b. 4:1-14:22 İlk karşılıklı konuşma

c. 15:1-21:34 İkinci karşılıklı konuşma

ç. 22:1-27:23 Üçüncü karşılıklı konuşma

d. 28:1-28 Bilgeliğe övgü

e. 29:1-31:40 Eyüp'ün son söyledikleri

32:1-37:24 Elihu'nun konuşması

38:1-42:6 Tanrı'nın Eyüp'e yanıtı

42:7-17 Sonsöz

1

1Ûs ülkesinde Eyüp adında bir adam yaşardı. Kusursuz, doğru bir adamdı. Tanrı'dan korkar, kötülükten kaçınırdı. 2Yedi oğlu, üç kızı vardı. 3Yedi bin koyuna, üç bin deveye, beş yüz çift öküze, beş yüz çift eşeğe ve pek çok köleye sahipti. Doğudaki insanların en zengini oydu.

4Oğulları sırayla evlerinde şölen verir, birlikte yiyip içmek için üç kızkardeşlerini de çağırırlardı. 5Bu şölen dönemi bitince Eyüp onları çağırtıp kutsardı. Sabah erkenden kalkar, “Çocuklarım günah işlemiş, içlerinden Tanrı'ya sövmüş olabilirler” diyerek her biri için yakmalık sunu* sunardı. Eyüp hep böyle yapardı.

Eyüp'ün İlk Sınavı

6Bir gün ilahi varlıklar[z]

RAB'bin huzuruna çıkmak için geldiklerinde, Şeytan da onlarla geldi. 7RAB Şeytan'a, “Nereden geliyorsun?” dedi.

Şeytan, “Dünyada gezip dolaşmaktan” diye yanıtladı.

8RAB, “Kulum Eyüp'e bakıp da düşündün mü?” dedi, “Çünkü dünyada onun gibisi yoktur. Kusursuz, doğru bir adamdır. Tanrı'dan korkar, kötülükten kaçınır.”

9[*]

Şeytan, “Eyüp Tanrı'dan boşuna mı korkuyor?” diye yanıtladı. 10“Onu, ev halkını, sahip olduğu her şeyi sen çitle çevirip korumadın mı? Elleriyle yaptığı her şeyi bereketli kıldın. Sürüleri bütün ülkeye yayıldı. 11Ama elini uzatır da sahip olduğu her şeyi yok edersen, yüzüne karşı sövecektir.”

12RAB Şeytan'a, “Peki” dedi, “Sahip olduğu her şeyi senin eline bırakıyorum, yalnız kendisine dokunma.” Böylece Şeytan RAB'bin huzurundan ayrıldı.

13Bir gün Eyüp'ün oğullarıyla kızları ağabeylerinin evinde yemek yiyip şarap içerken 14bir ulak gelip Eyüp'e şöyle dedi: “Öküzler çift sürüyor, eşekler onların yanında otluyordu. 15Sabalılar baskın yaptı, hepsini alıp götürdü. Uşakları kılıçtan geçirdiler. Yalnız ben kaçıp kurtuldum sana durumu bildirmek için.”

16O daha sözünü bitirmeden başka bir ulak gelip, “Tanrı ateş yağdırdı” dedi, “Koyunlarla uşakları yakıp küle çevirdi. Yalnızca ben kaçıp kurtuldum durumu sana bildirmek için.”

17O daha sözünü bitirmeden başka bir ulak gelip, “Kildaniler* üç bölük halinde develere saldırdı” dedi, “Hepsini alıp götürdüler, uşakları kılıçtan geçirdiler. Yalnızca ben kurtuldum durumu sana bildirmek için.”

18O daha sözünü bitirmeden başka bir ulak gelip, “Oğullarınla kızların ağabeylerinin evinde yemek yiyip şarap içerken^19ansızın çölden şiddetli bir rüzgar esti” dedi, “Evin dört köşesine çarptı; ev gençlerin üzerine yıkıldı, hepsi öldü. Yalnız ben kurtuldum durumu sana bildirmek için.”

20Bunun üzerine Eyüp kalktı, kaftanını yırtıp saçını sakalını kesti, yere kapanıp tapındı. 21Dedi ki,

“Bu dünyaya çıplak geldim, çıplak gideceğim.

RAB verdi, RAB aldı,

RAB'bin adına övgüler olsun!”

22Bütün bu olaylara karşın Eyüp günah işlemedi ve Tanrı'yı suçlamadı.

2

Eyüp'ün İkinci Sınavı

1Başka bir gün ilahi varlıklar RAB'bin huzuruna çıkmak için geldiklerinde Şeytan da RAB'bin huzuruna çıkmak için onlarla gelmişti. 2RAB Şeytan'a, “Nereden geliyorsun?” dedi.

Şeytan, “Dünyada gezip dolaşmaktan” diye yanıtladı.

3RAB, “Kulum Eyüp'e bakıp da düşündün mü?” dedi, “Çünkü dünyada onun gibisi yoktur. Kusursuz, doğru bir adamdır. Tanrı'dan korkar, kötülükten kaçınır. Senin kışkırtmaların sonucunda onu boş yere yıkıma uğrattım, ama o doğruluğunu hâlâ sürdürüyor.”

4“Cana can!” diye yanıtladı Şeytan, “İnsan canı için her şeyini verir. 5Elini uzat da, onun etine, kemiğine dokun, yüzüne karşı sövecektir.”

6RAB, “Peki” dedi, “Onu senin eline bırakıyorum. Yalnız canına dokunma.”

7Böylece Şeytan RAB'bin huzurundan ayrıldı. Eyüp'ün bedeninde tepeden tırnağa kadar kötü çıbanlar çıkardı. 8Eyüp çıbanlarını kaşımak için bir çömlek parçası aldı. Kül içinde oturuyordu.

9Karısı, “Hâlâ doğruluğunu sürdürüyor musun?” dedi, “Tanrı'ya söv de öl bari!”

10Eyüp, “Aptal kadınlar gibi konuşuyorsun” diye karşılık verdi, “Nasıl olur? Tanrı'dan gelen iyiliği kabul edelim de kötülüğü kabul etmeyelim mi?”

Bütün bu olaylara karşın Eyüp'ün ağzından günah sayılabilecek bir söz çıkmadı.

Eyüp'ün Üç Arkadaşı

11Eyüp'ün üç dostu –Temanlı Elifaz, Şuahlı Bildat, Naamalı Sofar– Eyüp'ün başına gelen bunca kötülüğü duyunca kalkıp bir araya geldiler. Acısını paylaşmak, onu avutmak için yanına gitmek üzere anlaştılar. 12Uzaktan onu tanıyamadılar; yüksek sesle ağlayıp kaftanlarını yırtarak başlarına toprak saçtılar. 13Yedi gün yedi gece onunla birlikte yere oturdular. Kimse ağzını açmadı, çünkü ne denli acı çektiğini görüyorlardı.

3

Eyüp Konuşuyor

1-2[*]

Sonunda Eyüp ağzını açtı ve doğduğu güne lanet edip şöyle dedi:

3“Doğduğum gün yok olsun,

‘Bir oğul doğdu’ denen gece yok olsun!

4Karanlığa bürünsün o gün,

Yüce Tanrı onunla ilgilenmesin,

Üzerine ışık doğmasın.

5Karanlık ve ölüm gölgesi sahip çıksın o güne,

Bulut çöksün üzerine;

Işığını karanlık söndürsün.

6Zifiri karanlık yutsun o geceyi,

Yılın günleri arasında sayılmasın,

Aylardan hiçbirine girmesin.

7Kısır olsun o gece,

Sevinç sesi duyulmasın içinde.

8Günleri lanetleyenler,

Livyatan'ı* uyandırmaya hazır olanlar,

O günü lanetlesin.

9Akşamının yıldızları kararsın,

Boş yere aydınlığı beklesin,

Tan atışını görmesin.

10Çünkü sıkıntı yüzü görmemem için

Anamın rahminin kapılarını üstüme kapamadı.

11“Neden doğarken ölmedim,

Rahimden çıkarken son soluğumu vermedim?

12Neden beni dizler,

Emeyim diye memeler karşıladı?

13Çünkü şimdi huzur içinde yatmış,

Uyuyup dinlenmiş olurdum;

14Yaptırdıkları kentler şimdi viran olan

Dünya kralları ve danışmanlarıyla birlikte,

15Evlerini gümüşle dolduran

Altın sahibi önderlerle birlikte.

16Neden düşük bir çocuk gibi,

Gün yüzü görmemiş yavrular gibi toprağa gömülmedim?

17Orada kötüler kargaşayı bırakır,

Yorgunlar rahat eder.

18Tutsaklar huzur içinde yaşar,

Angaryacının sesini duymazlar.

19Küçük de büyük de oradadır,

Köle efendisinden özgürdür.

20“Niçin sıkıntı çekenlere ışık,

Acı içindekilere yaşam verilir?

21[*]

Oysa onlar gelmeyen ölümü özler,

Onu define arar gibi ararlar;

22Mezara kavuşunca

Neşeden coşar, sevinç bulurlar.

23Neden yaşam verilir nereye gideceğini bilmeyen insana,

Çevresini Tanrı'nın çitle çevirdiği kişiye?

24Çünkü iniltim ekmekten önce geliyor,

Su gibi dökülmekte feryadım.

25Korktuğum,

Çekindiğim başıma geldi.

26Huzur yok, sükûnet yok, rahat yok,

Yalnız kargaşa var.”

4

Elifaz

1Temanlı Elifaz şöyle yanıtladı:

2“Biri sana bir şey söylemeye çalışsa gücenir misin?

Kim konuşmadan durabilir?

3Evet, pek çoklarına sen ders verdin,

Zayıf elleri güçlendirdin,

4Tökezleyeni senin sözlerin ayakta tuttu,

Titreyen dizleri sen pekiştirdin.

5Ama şimdi senin başına gelince gücüne gidiyor,

Sana dokununca yılgınlığa düşüyorsun.

6Senin güvendiğin Tanrı'dan korkun değil mi,

Umudun kusursuz yaşamında değil mi?

7“Düşün biraz: Hangi suçsuz yok oldu,

Nerede doğrular yıkıma uğradı?

8Benim gördüğüm kadarıyla, fesat sürenler,

Kötülük tohumu ekenler ektiklerini biçiyor.

9Tanrı'nın soluğuyla yok oluyor,

Öfkesinin rüzgarıyla tükeniyorlar.

10Aslanın kükremesi, homurtusu kesildi,

Dişleri kırıldı genç aslanların.

11Aslan av bulamadığı için yok oluyor,

Dişi aslanın yavruları dağılıyor.

12“Bir söz gizlice erişti bana,

Fısıltısı kulağıma ulaştı.

13Gece rüyaların doğurduğu düşünceler içinde,

İnsanları ağır uyku bastığı zaman,

14Beni dehşet ve titreme aldı,

Bütün kemiklerimi sarstı.

15Önümden bir ruh geçti,

Tüylerim ürperdi.

16Durdu, ama ne olduğunu seçemedim.

Bir suret duruyordu gözümün önünde,

Çıt çıkmazken bir ses duydum:

17‘Tanrı karşısında insan doğru olabilir mi?

Kendisini yaratanın karşısında temiz çıkabilir mi?

18Bakın, Tanrı kullarına güvenmez,

Meleklerinde hata bulur da,

19Çamur evlerde oturanlara,

Mayası toprak olanlara,

Güveden kolay ezilenlere mi güvenir?

20Ömürleri sabahtan akşama varmaz,

Kimse farkına varmadan sonsuza dek yok olurlar.

21İçlerindeki çadır ipleri çekilince,

Bilgelikten yoksun olarak ölüp giderler.’

5

1“Haydi çağır, seni yanıtlayan çıkacak mı?

Meleklerin hangisine yöneleceksin?

2Aptalı üzüntü öldürür,

Budalayı kıskançlık bitirir.

3Ben aptalın kök saldığını görünce,

Hemen yurduna lanet ettim.

4Çocukları güvenlikten uzak,

Mahkeme kapısında ezilir,

Savunan çıkmaz.

5Ürününü açlar yer,

Dikenler arasındakini bile toplarlar;

Mallarını susamışlar[a]

yutmak ister.

6Çünkü dert topraktan çıkmaz,

Sıkıntı yerden bitmez.

7Havaya uçuşan kıvılcımlar gibi

Sıkıntı çekmek için doğar insan.

8“Oysa ben Tanrı'ya yönelir,

Davamı O'na bırakırdım.

9Anlayamadığımız büyük işler,

Sayısız şaşılası işler yapan O'dur.

10Yeryüzüne yağmur yağdırır,

Tarlalara sular gönderir.

11Düşkünleri yükseltir,

Yaslıları esenliğe çıkarır.

12Kurnazların oyununu bozar,

Düzenlerini gerçekleştiremesinler diye.

13[*]

Bilgeleri kurnazlıklarında yakalar,

Düzenbazların oyunu son bulur.

14Gündüz karanlığa toslar,

Öğlen, geceymiş gibi el yordamıyla ararlar.

15Yoksulu onların kılıç gibi ağzından

Ve güçlünün elinden O kurtarır.

16Yoksul umutlanır,

Haksızlık ağzını kapar.

17[*]

“İşte, ne mutlu Tanrı'nın eğittiği insana!

Bu yüzden Her Şeye Gücü Yeten'in yola getirişini küçümseme.

18Çünkü O hem yaralar hem sarar,

O incitir, ama elleri sağaltır.

19Altı kez sıkıntıya düşsen seni kurtarır,

Yedinci kez de sana zarar vermez.

20Kıtlıkta ölümden,

Savaşta kılıçtan seni O koruyacak.

21Kamçılayan dillerden uzak kalacak,

Yıkım gelince korkmayacaksın.

22Yıkıma, açlığa gülüp geçecek,

Yabanıl hayvanlardan ürkmeyeceksin.

23Çünkü tarladaki taşlarla anlaşacaksın,

Yabanıl hayvanlar seninle barışacak.

24Çadırının güvenlik içinde olduğunu bilecek,

Yurdunu yoklayınca eksik bulmayacaksın.

25Çocuklarının çoğalacağını bileceksin,

Soyun ot gibi bitecek.

26Zamanında toplanan demetler gibi,

Mezara dinç gireceksin.

27“İşte araştırdık, doğrudur,

Onun için bunu dinle ve belle.”

6

Eyüp

1Eyüp şöyle yanıtladı:

2“Keşke üzüntüm tartılabilse,

Acım teraziye konabilseydi!

3Denizlerin kumundan ağır gelirdi,

Bu yüzden abuk sabuk konuştum.

4Çünkü Her Şeye Gücü Yeten'in okları içimde,

Ruhum onların zehirini içiyor,

Tanrı'nın dehşetleri karşıma dizildi.

5Otu olan yaban eşeği anırır mı,

Yemi olan öküz böğürür mü?

6Tatsız bir şey tuzsuz yenir mi,

Yumurta akında tat bulunur mu?

7Böyle yiyeceklere dokunmak istemiyorum,

Beni hasta ediyorlar.

8“Keşke dileğim yerine gelse,

Tanrı özlediğimi bana verse!

9Kerem edip beni ezse,

Elini çabuk tutup yaşam bağımı kesse!

10Yine avunur,

Amansız derdime karşın sevinirdim,

Çünkü Kutsal Olan'ın sözlerini yadsımadım.

11Gücüm nedir ki, bekleyeyim?

Sonum nedir ki, sabredeyim?

12Taş kadar güçlü müyüm,

Etim tunçtan* mı?

13Çaresiz kalınca

Kendimi kurtaracak gücüm mü olur?

14“Kederli insana dost sevgisi gerekir,

Her Şeye Gücü Yeten'den korkmaktan vazgeçse bile.

15Kardeşlerim kuru bir dere gibi beni aldattı;

Hani gürül gürül akan dereler vardır,

16Eriyen buzlarla taşan,

Kar sularıyla beslenen,

17Ama kurak mevsimde akmayan,

Sıcakta yataklarında tükenen dereler...

İşte öyle aldattılar beni.

18-19O dereler için kervanlar yolundan sapar,

Çöle çıkıp yok olurlar.

Tema'nın kervanları su arar,

Saba'dan gelen yolcular umutla bakar.

20Ama oraya varınca umut bağladıkları için utanır,

Hayal kırıklığına uğrarlar.

21Artık siz de bir hiç oldunuz,

Dehşete kapılıp korkuyorsunuz.

22-23‘Benim için bir şey verin’

Ya da, ‘Rüşvet verip

Beni düşmanın elinden kurtarın,

Acımasızların elinden alın’ dedim mi?

24“Bana öğretin, susayım,

Yanlışımı gösterin.

25Doğru söz acıdır!

Ama tartışmalarınız neyi kanıtlıyor?

26Sözlerimi düzeltmek mi istiyorsunuz?

Çaresizin sözlerini boş laf mı sayıyorsunuz?

27Öksüzün üzerine kura çeker,

Arkadaşınızın üzerine pazarlık ederdiniz.

28“Şimdi lütfedip bana bakın,

Yüzünüze karşı yalan söyleyecek değilim ya.

29Bırakın artık, haksızlık etmeyin,

Bir daha düşünün, davamda haklıyım.

30Ağzımdan haksız bir söz çıkıyor mu,

Damağım kötü niyeti ayırt edemiyor mu?

7

1“Yeryüzünde insan yaşamı savaşı andırmıyor mu,

Günleri gündelikçinin günlerinden farklı mı?

2Gölgeyi özleyen köle,

Ücretini bekleyen gündelikçi gibi,

3Miras olarak bana boş aylar verildi,

Payıma sıkıntılı geceler düştü.

4Yatarken, ‘Ne zaman kalkacağım’ diye düşünüyorum,

Ama gece uzadıkça uzuyor,

Gün doğana dek dönüp duruyorum.

5Bedenimi kurt, kabuk kaplamış,

Çatlayan derimden irin akıyor.

6“Günlerim dokumacının mekiğinden hızlı,

Umutsuz tükenmekte.

7Ey Tanrı, yaşamımın bir soluk olduğunu anımsa,

Gözüm bir daha mutluluk yüzü görmeyecek.

8Şu anda bana bakan gözler bir daha beni görmeyecek,

Senin gözlerin üzerimde olacak,

Ama ben yok olacağım.

9Bir bulutun dağılıp gitmesi gibi,

Ölüler diyarına inen bir daha çıkmaz.

10Bir daha evine dönmez,

Bulunduğu yer artık onu tanımaz.

11“Bu yüzden sessiz kalmayacak,

İçimdeki sıkıntıyı dile getireceğim;

Canımın acısıyla yakınacağım.

12Ben deniz ya da deniz canavarı mıyım ki,

Başıma bekçi koydun?

13Yatağım beni rahatlatır,

Döşeğim acılarımı dindirir diye düşündüğümde,

14Beni düşlerle korkutuyor,

Görümlerle yıldırıyorsun.

15Öyle ki, boğulmayı,

Ölmeyi şu yaşama yeğliyorum.

16Yaşamımdan tiksiniyor,

Sonsuza dek yaşamak istemiyorum;

Çek elini benden, çünkü günlerimin anlamı kalmadı.

17[*]

“İnsan ne ki, onu büyütesin,

Üzerinde kafa yorasın,

18Her sabah onu yoklayasın,

Her an onu sınayasın?

19Gözünü üzerimden hiç ayırmayacak mısın,

Tükürüğümü yutacak kadar bile beni rahat bırakmayacak mısın?

20Günah işledimse, ne yaptım sana,

Ey insan gözcüsü?

Niçin beni kendine hedef seçtin?

Sana yük mü oldum?

21Niçin isyanımı bağışlamaz,

Suçumu affetmezsin?

Çünkü yakında toprağa gireceğim,

Beni çok arayacaksın, ama ben artık olmayacağım.”

8

Bildat

1Şuahlı Bildat şöyle yanıtladı:

2“Ne zamana dek böyle konuşacaksın?

Sözlerin sert rüzgar gibi.

3Tanrı adaleti saptırır mı,

Her Şeye Gücü Yeten doğru olanı çarpıtır mı?

4Oğulların ona karşı günah işlediyse,

İsyanlarının cezasını vermiştir.

5Ama sen gayretle Tanrı'yı arar,

Her Şeye Gücü Yeten'e yalvarırsan,

6Temiz ve doğruysan,

O şimdi bile senin için kolları sıvayıp

Seni hak ettiğin yere geri getirecektir.

7Başlangıcın küçük olsa da,

Sonun büyük olacak.

8“Lütfen, önceki kuşaklara sor,

Atalarının neler öğrendiğini iyice araştır.

9Çünkü biz daha dün doğduk, bir şey bilmeyiz,

Yeryüzündeki günlerimiz sadece bir gölge.

10Onlar sana anlatıp öğretmeyecek,

İçlerindeki sözleri dile getirmeyecek mi?

11“Bataklık olmayan yerde kamış biter mi?

Susuz yerde saz büyür mü?

12Henüz yeşilken, kesilmeden,

Otlardan önce kururlar.

13Tanrı'yı unutan herkesin sonu böyledir,

Tanrısız insanın umudu böyle yok olur.

14Onun güvendiği şey kırılır,

Dayanağı ise bir örümcek ağıdır.

15Örümcek ağına yaslanır, ama ağ çöker,

Ona tutunur, ama ağ taşımaz.

16Tanrısızlar güneşte iyi sulanmış bitkiyi andırır,

Dalları bahçenin üzerinden aşar;

17Kökleri taş yığınına sarılır,

Çakılların arasında yer aranır.

18Ama yerinden sökülürse,

Yeri, ‘Seni hiç görmedim’ diyerek onu yadsır.

19İşte sevinci böyle son bulur,

Yerinde başka bitkiler biter.

20“Tanrı kusursuz insanı reddetmez,

Kötülük edenlerin elinden tutmaz.

21O senin ağzını yine gülüşle,

Dudaklarını sevinç haykırışıyla dolduracaktır.

22Düşmanlarını utanç kaplayacak,

Kötülerin çadırı yok olacaktır.”

9

Eyüp

1Eyüp şöyle yanıtladı:

2“Biliyorum, gerçekten öyledir,

Ama Tanrı'nın önünde insan nasıl haklı çıkabilir?

3Biri O'nunla tartışmak istese,

Binde bir bile O'na yanıt veremez.

4O'nun bilgisi derin, gücü eşsizdir,

Kim O'na direndi de ayakta kaldı?

5O dağları yerinden oynatır da,

Dağlar farkına varmaz,

Öfkeyle altüst eder onları.

6Dünyayı yerinden oynatır,

Direklerini titretir.

7Güneşe buyruk verir, doğmaz güneş,

Yıldızları mühürler.

8O'dur tek başına gökleri geren,

Denizin dalgaları üzerinde yürüyen.

9[*]

Büyük Ayı'yı, Oryon'u, Ülker'i,

Güney takımyıldızlarını yaratan O'dur.

10Anlayamadığımız büyük işler,

Sayısız şaşılası işler yapan O'dur.

11İşte, yanımdan geçer, O'nu göremem,

Geçip gider, farkına bile varmam.

12Evet, O avını kaparsa, kim O'nu durdurabilir?

Kim O'na, ‘Ne yapıyorsun’ diyebilir?

13Tanrı öfkesini dizginlemez,

Rahav'ın[b]

yardımcıları bile

O'nun ayağına kapanır.

14“Nerde kaldı ki, ben O'na yanıt vereyim,

O'nunla tartışmak için söz bulayım?

15Haklı olsam da O'na yanıt veremez,

Merhamet etmesi için yargıcıma yalvarırdım ancak.

16O'nu çağırsam, O da bana yanıt verseydi,

Yine de inanmazdım sesime kulak verdiğine.

17O beni kasırgayla eziyor,

Nedensiz yaralarımı çoğaltıyor.

18Soluk almama izin vermiyor,

Ancak beni acıya doyuruyor.

19Sorun güç sorunuysa, O güçlüdür!

Adalet sorunuysa, kim O'nu mahkemeye çağırabilir?

20Suçsuz olsam ağzım beni suçlar,

Kusursuz olsam beni suçlu çıkarır.

21“Kusursuz olsam da kendime aldırdığım yok,

Yaşamımı hor görüyorum.

22Hepsi bir, bu yüzden diyorum ki,

‘O suçluyu da suçsuzu da yok ediyor.’

23Kırbaç ansızın ölüm saçınca,

O suçsuzların sıkıntısıyla eğlenir.

24Dünya kötülerin eline verilmiş,

Yargıçların gözünü kapayan O'dur.

O değilse, kimdir?

25“Günlerim koşucudan çabuk,

İyilik görmeden geçmekte.

26Kamış sandal gibi kayıp gidiyor,

Avının üstüne süzülen kartal gibi.

27‘Acılarımı unutayım,

Üzgün çehremi değiştirip gülümseyeyim’ desem,

28Bütün dertlerimden yılarım,

Çünkü beni suçsuz saymayacağını biliyorum.

29Madem suçlanacağım,

Neden boş yere uğraşayım?

30Sabun otuyla yıkansam,

Ellerimi kül suyuyla temizlesem,

31Beni yine pisliğe batırırsın,

Giysilerim bile benden tiksinir.

32O benim gibi bir insan değil ki,

O'na yanıt vereyim,

Birlikte mahkemeye gideyim.

33Keşke aramızda bir hakem olsa da,

Elini ikimizin üstüne koysa!

34Tanrı sopasını üzerimden kaldırsın,

Dehşeti beni yıldırmasın.

35O zaman konuşur, O'ndan korkmazdım,

Ama bu durumda bir şey yapamam.

10

1“Yaşamımdan usandım,

Özgürce yakınacak,

İçimdeki acıyla konuşacağım.

2Tanrı'ya: Beni suçlama diyeceğim,

Ama söyle, niçin benimle çekişiyorsun.

3Hoşuna mı gidiyor gaddarlık etmek,

Kendi ellerinin emeğini reddedip

Kötülerin tasarılarını onaylamak?

4Sende insan gözü mü var?

İnsanın gördüğü gibi mi görüyorsun?

5Günlerin ölümlü birinin günleri gibi,

Yılların insanın yılları gibi mi ki,

6Suçumu arıyor,

Günahımı araştırıyorsun?

7Kötü olmadığımı,

Senin elinden beni kimsenin kurtaramayacağını biliyorsun.

8“Senin ellerin bana biçim verdi, beni yarattı,

Şimdi dönüp beni yok mu edeceksin?

9Lütfen anımsa, balçık gibi bana sen biçim verdin,

Beni yine toprağa mı döndüreceksin?

10Beni süt gibi dökmedin mi,

Peynir gibi katılaştırmadın mı?

11Bana et ve deri giydirdin,

Beni kemiklerle, sinirlerle ördün.

12Bana yaşam verdin, sevgi gösterdin,

İlgin ruhumu korudu.

13“Ama bunları yüreğinde gizledin,

Biliyorum aklındakini:

14Günah işleseydim, beni gözlerdin,

Suçumu cezasız bırakmazdın.

15Suçluysam, vay başıma!

Suçsuzken bile başımı kaldıramıyorum,

Çünkü utanç doluyum, çaresizim.

16Başımı kaldırsam, aslan gibi beni avlar,

Şaşılası gücünü yine gösterirsin üstümde.

17Bana karşı yeni tanıklar çıkarır,

Öfkeni artırırsın.

Orduların dalga dalga üzerime geliyor.

18“Niçin doğmama izin verdin?

Keşke ölseydim, hiçbir göz beni görmeden!

19Hiç var olmamış olurdum,

Rahimden mezara taşınırdım.

20Birkaç günlük ömrüm kalmadı mı?

Beni rahat bırak da biraz yüzüm gülsün;

21Dönüşü olmayan yere gitmeden önce,

Karanlık ve ölüm gölgesi diyarına,

22Zifiri karanlık diyarına,

Ölüm gölgesi, kargaşa diyarına,

Aydınlığın karanlığı andırdığı yere.”

11

Sofar

1Naamalı Sofar şöyle yanıtladı:

2“Bunca söz yanıtsız mı kalsın?

Çok konuşan haklı mı sayılsın?

3Saçmalıkların karşısında sussun mu insanlar?

Sen alay edince kimse seni utandırmasın mı?

4Tanrı'ya, ‘İnancım arıdır’ diyorsun,

‘Senin gözünde temizim.’

5Ama keşke Tanrı konuşsa,

Sana karşı ağzını açsa da,

6Bilgeliğin sırlarını bildirse!

Çünkü bilgelik çok yönlüdür.

Bil ki, Tanrı günahlarından bazılarını unuttu bile.

7“Tanrı'nın derin sırlarını anlayabilir misin?

Her Şeye Gücü Yeten'in sınırlarına ulaşabilir misin?

8Onlar gökler kadar yüksektir, ne yapabilirsin?

Ölüler diyarından derindir, nasıl anlayabilirsin?

9Ölçüleri yeryüzünden uzun,

Denizden geniştir.

10“Gelip seni hapsetse, mahkemeye çağırsa,

Kim O'na engel olabilir?

11Çünkü O yalancıları tanır,

Kötülüğü görür de dikkate almaz mı?

12Ne zaman yaban eşeği insan doğurursa,

Aptal da o zaman sağduyulu olur.

13“O'na yüreğini adar,

Ellerini açarsan,

14İşlediğin günahı kendinden uzaklaştırır,

Çadırında haksızlığa yer vermezsen,

15Utanmadan başını kaldırır,

Sağlam ve korkusuz olabilirsin.

16Sıkıntılarını unutur,

Akıp gitmiş sular gibi anarsın onları.

17Yaşamın öğlen güneşinden daha parlak olur,

Karanlık sabaha döner.

18Güven duyarsın, çünkü umudun olur,

Çevrene bakıp güvenlik içinde yatarsın.

19Uzanırsın, korkutan olmaz,

Birçokları senden lütuf diler.

20Ama kötülerin gözlerinin feri sönecek,

Kaçacak yer bulamayacaklar,

Tek umutları son soluklarını vermek olacak.”

12

Eyüp

1Eyüp şöyle yanıtladı:

2“Kendinizi bir şey sandığınız belli,

Ama bilgelik de sizinle birlikte ölecek!

3Sizin kadar benim de aklım var,

Sizden aşağı kalmam.

Kim bilmez bunları?

4“Gülünç oldum dostlarıma,

Ben ki, Tanrı'ya yakarırdım, yanıtlardı beni.

Doğru ve kusursuz adam gülünç oldu.

5Kaygısızlar felaketi küçümser,

Ayağı kayanı umursamaz.

6Soyguncuların çadırlarında rahatlık var,

Tanrı'yı gazaba getirenler güvenlik içinde,

Tanrı'ya değil, kendi bileklerine güveniyorlar.

7“Ama şimdi sor hayvanlara, sana öğretsinler,

Gökte uçan kuşlara sor, sana anlatsınlar,

8Toprağa söyle, sana öğretsin,

Denizdeki balıklara sor, sana bilgi versinler.

9Hangisi bilmez

Bunu RAB'bin yaptığını?

10Her yaratığın canı,

Bütün insanlığın soluğu O'nun elindedir.

11Damağın yemeği tattığı gibi

Kulak da sözleri denemez mi?

12Bilgelik yaşlılarda,

Akıl uzun yaşamdadır.

13“Bilgelik ve güç Tanrı'ya özgüdür,

O'ndadır öğüt ve akıl.

14O'nun yıktığı onarılamaz,

O'nun hapsettiği kişi özgür olamaz.

15Suları tutarsa, kuraklık olur,

Salıverirse dünyayı sel götürür.

16Güç ve zafer O'na aittir,

Aldanan da aldatan da O'nundur.

17Danışmanları çaresiz kılar,

Yargıçları çıldırtır.

18Kralların bağladığı bağı çözer,

Bellerine kuşak bağlar.

19Kâhinleri* çaresiz kılar,

Koltuklarında yıllananları devirir.

20Güvenilir danışmanları susturur,

Yaşlıların aklını alır.

21[*]

Rezalet saçar soylular üzerine,

Güçlülerin kuşağını gevşetir.

22Karanlıkların derin sırlarını açar,

Ölüm gölgesini aydınlığa çıkarır.

23Ulusları büyütür, ulusları yok eder,

Ulusları genişletir, ulusları sürgün eder.

24Dünya önderlerinin aklını başından alır,

Yolu izi belirsiz bir çölde dolaştırır onları.

25Karanlıkta el yordamıyla yürür, ışık yüzü görmezler;

Sarhoş gibi dolaştırır onları.

13

1“İşte, gözlerim her şeyi gördü,

Kulağım duydu, anladı.

2Sizin bildiğinizi ben de biliyorum,

Sizden aşağı kalmam.

3Ama ben Her Şeye Gücü Yeten'le konuşmak,

Davamı Tanrı'yla tartışmak istiyorum.

4Sizlerse yalan düzüyorsunuz,

Hepiniz değersiz hekimlersiniz.

5Keşke büsbütün sussanız!

Sizin için bilgelik olurdu bu.

6Şimdi davamı dinleyin,

Yakınmama kulak verin.

7Tanrı adına haksızlık mı edeceksiniz?

O'nun adına yalan mı söyleyeceksiniz?

8O'nun tarafını mı tutacaksınız?

Tanrı'nın davasını mı savunacaksınız?

9Sizi sorguya çekerse, iyi mi olur?

İnsanları aldattığınız gibi O'nu da mı aldatacaksınız?

10Gizlice O'nun tarafını tutarsanız,

Kuşkusuz sizi azarlar.

11O'nun görkemi sizi yıldırmaz mı?

Dehşeti üzerinize düşmez mi?

12Anlattıklarınız kül kadar değersizdir,

Savunduklarınızsa çamurdan farksız.

13“Susun, bırakın ben konuşayım,

Başıma ne gelirse gelsin.

14Hayatım tehlikeye girecekse girsin,

Canım zora düşecekse düşsün.

15Beni öldürecek, umudum kalmadı[c]

,

Hiç olmazsa yürüdüğüm yolun doğruluğunu yüzüne karşı savunayım.

16Aslında bu benim kurtuluşum olacak,

Çünkü tanrısız bir adam O'nun karşısına çıkamaz.

17Sözlerimi iyi dinleyin,

Kulaklarınızdan çıkmasın söyleyeceklerim.

18İşte davamı hazırladım,

Haklı çıkacağımı biliyorum.

19Kim suçlayacak beni?

Biri varsa susar, son soluğumu veririm.

20“Yalnız şu iki şeyi lütfet, Tanrım,

O zaman kendimi senden gizlemeyeceğim:

21Elini üstümden çek

Ve dehşetinle beni yıldırma.

22Sonra beni çağır, yanıtlayayım,

Ya da bırak ben konuşayım, sen yanıtla.

23Suçlarım, günahlarım ne kadar?

Bana suçumu, günahımı göster.

24Niçin yüzünü gizliyorsun,

Beni düşmanç

gibi görüyorsun?

25Rüzgarın sürüklediği yaprağa dönmüşüm,

Beni mi korkutacaksın?

Kuru samanı mı kovalayacaksın?

26Çünkü hakkımda acı şeyler yazıyor,

Gençliğimde işlediğim günahları bana miras veriyorsun.

27Ayaklarımı tomruğa vuruyor,

Yollarımı gözetliyor,

İzimi sürüyorsun.

28“Oysa insan telef olmuş, çürük bir şey,

Güve yemiş giysi gibidir.

14

1“İnsanı kadın doğurur,

Günleri sayılı ve sıkıntı doludur.

2Çiçek gibi açıp solar,

Gölge gibi gelip geçer.

3Gözlerini böyle birine mi dikiyorsun,

Yargılamak için önüne çağırıyorsun?

4Kim temizi kirliden çıkarabilir?

Hiç kimse!

5Madem insanın günleri belirlenmiş,

Aylarının sayısı saptanmış,

Sınır koymuşsun, öteye geçemez;

6Gözünü ondan ayır da,

Çalışma saatini dolduran gündelikçi gibi rahat etsin.

7“Oysa bir ağaç için umut vardır,

Kesilse, yeniden sürgün verir,

Eksilmez filizleri.

8Kökü yerde kocasa,

Kütüğü toprakta ölse bile,

9Su kokusu alır almaz filizlenir,

Bir fidan gibi dal budak salar.

10İnsan ise ölüp yok olur,

Son soluğunu verir ve her şey biter.

11Suyu akıp giden göl

Ya da kuruyan ırmak nasıl çöle dönerse,

12İnsan da öyle, yatar, bir daha kalkmaz,

Gökler yok oluncaya dek uyanmaz,

Uyandırılmaz.

13“Keşke beni ölüler diyarına gizlesen,

Öfken geçinceye dek saklasan,

Bana bir süre versen de, beni sonra anımsasan.

14İnsan ölür de dirilir mi?

Başka biri nöbetimi devralıncaya dek

Savaş boyunca umutla beklerdim.

15Sen çağırırdın, ben yanıtlardım,

Ellerinle yaptığın yaratığı özlerdin.

16O zaman adımlarımı sayar,

Günahımın hesabını tutmazdın.

17İsyanımı torbaya koyup mühürler,

Suçumu örterdin.

18“Ama dağın yıkılıp çöktüğü,

Kayanın yerinden taşındığı,

19Suyun taşı aşındırdığı,

Selin toprağı sürükleyip götürdüğü gibi,

İnsanın umudunu yok ediyorsun.

20Onu hep yenersin, yok olup gider,

Çehresini değiştirir, uzağa gönderirsin.

21Oğulları saygı görür, onun haberi olmaz,

Aşağılanırlar, anlamaz.

22Ancak kendi canının acısını duyar,

Yalnız kendisi için yas tutar.”

15

Elifaz

1Temanlı Elifaz şöyle yanıtladı:

2“Bilge kişi boş sözlerle yanıtlar mı,

Karnını doğu rüzgarıyla doldurur mu?

3Boş sözlerle tartışır,

Yararsız söylevler verir mi?

4Tanrı korkusunu bile ortadan kaldırıyor,

Tanrı'nın huzurunda düşünmeyi engelliyorsun.

5Çünkü suçun ağzını kışkırtıyor,

Hilekârların diliyle konuşuyorsun.

6Kendi ağzın seni suçluyor, ben değil,

Dudakların sana karşı tanıklık ediyor.

7“İlk doğan insan sen misin?

Yoksa dağlardan önce mi var oldun?

8Tanrı'nın sırrını mı dinledin de,

Yalnız kendini bilge görüyorsun?

9Senin bildiğin ne ki, biz bilmeyelim?

Senin anladığın ne ki, bizde olmasın?

10Bizde ak saçlı da yaşlı da var,

Babandan bile yaşlı.

11Az mı geliyor Tanrı'nın avutması sana,

Söylediği yumuşak sözler?

12Niçin yüreğin seni sürüklüyor,

Gözlerin parıldıyor,

13Tanrı'ya öfkeni gösteriyorsun,

Ağzından böyle sözler dökülüyor?

14“İnsan gerçekten temiz olabilir mi?

Kadından doğan biri doğru olabilir mi?

15Tanrı meleklerine güvenmiyorsa,

Gökler bile O'nun gözünde temiz değilse,

16Haksızlığı su gibi içen

İğrenç, bozuk insana mı güvenecek?

17“Dinle beni, sana açıklayayım,

Gördüğümü anlatayım,

18Bilgelerin atalarından öğrenip bildirdiği,

Gizlemediği gerçekleri;

19O atalar ki, ülke yalnız onlara verilmişti,

Aralarına henüz yabancı girmemişti.

20Kötü insan yaşamı boyunca kıvranır,

Zorbaya ayrılan yıllar sayılıdır.

21Dehşet sesleri kulağından eksilmez,

Esenlik içindeyken soyguncunun saldırısına uğrar.

22Karanlıktan kurtulabileceğine inanmaz,

Kılıç onu gözler.

23‘Nerede?’ diyerek ekmek ardınca dolaşır,

Karanlık günün yanıbaşında olduğunu bilir.

24Acı ve sıkıntı onu yıldırır,

Savaşa hazır bir kral gibi onu yener.

25Çünkü Tanrı'ya el kaldırmış,

Her Şeye Gücü Yeten'e meydan okumuş,

26Kalın, yumrulu kalkanıyla

O'na inatla saldırmıştı.

27“Yüzü semirdiği,

Göbeği yağ bağladığı halde,

28Yıkılmış kentlerde,

Taş yığınına dönmüş oturulmaz evlerde oturacak,

29Zengin olmayacak, serveti tükenecek,

Malları ülkeye yayılmayacaktır.

30Karanlıktan kaçamayacak,

Filizlerini alev kurutacak,

Tanrı'nın ağzından çıkan solukla yok olacaktır.

31Boş şeye güvenerek kendini aldatmasın,

Çünkü ödülü de boş olacaktır.

32Gününden önce işi tamamlanacak,

Dalı yeşermeyecektir.

33Asma gibi koruğunu dökecek,

Zeytin ağacı gibi çiçeğini dağıtacaktır.

34Çünkü tanrısızlar sürüsü kısır olur,

Rüşvetçilerin çadırlarını ateş yakıp yok eder.

35[*]

Fesada gebe kalıp kötülük doğururlar,

İçleri yalan doludur.”

16

Eyüp

1Eyüp şöyle yanıtladı:

2“Buna benzer çok şey duydum,

Oysa siz avutmuyor, sıkıntı veriyorsunuz.

3Boş sözleriniz hiç sona ermeyecek mi?

Nedir derdiniz, boyuna karşılık veriyorsunuz?

4Yerimde siz olsaydınız,

Ben de sizin gibi konuşabilirdim;

Size karşı güzel sözler dizer,

Başımı sallayabilirdim.

5Ağzımdan çıkan sözlerle yüreklendirir,

Dudaklarımdan dökülen avutucu sözlerle yatıştırırdım sizi.

6“Konuşsam bile acım dinmez,

Sussam ne değişir?

7Ey Tanrı, beni tükettin,

Bütün ev halkımı dağıttın.

8Beni sıkıp buruşturdun, bana karşı tanık oldu bu;

Zayıflığım kalkmış tanıklık ediyor bana karşı.

9Tanrı öfkeyle saldırıp parçalıyor beni,

Dişlerini gıcırdatıyor bana,

Düşmanım gözlerini üzerime dikiyor.

10İnsanlar bana dudak büküyor,

Aşağılayarak tokat atıyor,

Birleşiyorlar bana karşı.

11Tanrı haksızlara teslim ediyor beni,

Kötülerin kucağına atıyor.

12Ben rahat yaşıyordum, ama Tanrı paraladı beni,

Boynumdan tutup yere çaldı.

Beni hedef yaptı kendine.

13Okçuları beni kuşatıyor,

Acımadan böbreklerimi deşiyor,

Ödümü yerlere döküyor.

14Bedenimde gedik üstüne gedik açıyor,

Dev gibi üzerime saldırıyor.

15“Giymek için çul diktim,

Gururumu ayak altına aldım.

16Ağlamaktan yüzüm kızardı,

Gözlerimin altı morardı.

17Yine de ellerim şiddetten uzak,

Duam içtendir.

18“Ey toprak, kanımı örtme,

Feryadım asla dinmesin.

19Daha şimdiden tanığım göklerde,

Beni savunan yücelerdedir.

20Dostlarım benimle eğleniyor,

Gözlerim Tanrı'ya yaş döküyor;

21Tanrı kendisiyle insan arasında

İnsanoğluyla komşusu arasında hak arasın diye.

22“Çünkü birkaç yıl sonra,

Dönüşü olmayan yolculuğa çıkacağım.

17

1“Yaşama gücüm tükendi, günlerim kısaldı,

Mezar gözlüyor beni.

2Çevremi alaycılar kuşatmış,

Gözümü onların aşağılamasıyla açıp kapıyorum.

3“Ey Tanrı, kefilim ol kendine karşı,

Başka kim var bana güvence verecek?

4Çünkü onların aklını anlayışa kapadın,

Bu yüzden onları zafere kavuşturmayacaksın.

5Para için dostlarını satan adamın

Çocuklarının gözünün feri söner.

6“Tanrı beni insanların diline düşürdü,

Yüzüme tükürmekteler.

7Kederden gözümün feri söndü,

Kollarım bacaklarım çırpı gibi.

8Dürüst insanlar buna şaşıyor,

Suçsuzlar tanrısızlara saldırıyor.

9Doğrular kendi yolunu tutuyor,

Elleri temiz olanlar gittikçe güçleniyor.

10“Ama siz, hepiniz gelin yine deneyin!

Aranızda bir bilge bulamayacağım.

11Günlerim geçti, tasarılarım,

Dileklerim suya düştü.

12Bu insanlar geceyi gündüze çeviriyorlar,

Karanlığa ‘Işık yakındır’ diyorlar.

13Ölüler diyarını evim diye gözlüyorsam,

Yatağımı karanlığa seriyorsam,

14Çukura ‘Babam’,

Kurda ‘Annem, kızkardeşim’ diyorsam,

15Umudum nerede?

Kim benim için umut görebilir?

16Umut benimle ölüler diyarına mı inecek?

Toprağa birlikte mi gireceğiz?”

18

Bildat

1Şuahlı Bildat şöyle yanıtladı:

2“Ne zaman bitecek bu sözler?

Biraz anlayışlı olun da konuşalım.

3Niçin hayvan yerine konuyoruz,

Gözünüzde aptal sayılıyoruz?

4Sen kendini öfkenle paralıyorsun,

Senin uğruna dünyadan vaz mı geçilecek?

Kayalar yerini mi değiştirecek?

5“Evet, kötünün ışığı sönecek,

Ateşinin alevi parlamayacak.

6Çadırındaki ışık karanlığa dönecek,

Yanındaki kandil sönecek.

7Adımlarının gücü zayıflayacak,

Kurduğu düzene kendi düşecek.

8Ayakları onu ağa götürecek,

Kendi ayağıyla tuzağa basacak.

9Topuğu kapana girecek,

Tuzak onu kapacak.

10Toprağa gizlenmiş bir ilmek,

Yoluna koyulmuş bir kapan bekliyor onu.

11Dehşet saracak onu her yandan,

Her adımında onu kovalayacak.

12Gücünü kıtlık kemirecek,

Tökezleyince, felaket yanında bitiverecek.

13Derisini hastalık yiyecek,

Kollarıyla bacaklarını ölüm yutacak.

14Güvenli çadırından atılacak,

Dehşet kralının önüne sürüklenecek.

15Çadırında ateş oturacak[d]

,

Yurdunun üzerine kükürt saçılacak.

16Kökleri dipten kuruyacak,

Dalları üstten solacak.

17Ülkede anısı yok olacak,

Adı dünyadan silinecek.

18Işıktan karanlığa sürülecek,

Dünyadan kovulacak.

19Ne çocuğu ne torunu kalacak halkı arasında,

Yaşadığı yerde kimsesi kalmayacak.

20Batıdakiler onun yıkımına şaşacak,

Doğudakiler dehşet içinde bakacak.

21Evet, kötülerin yaşamı işte böyle son bulur,

Tanrı'yı tanımayanların varacağı yer budur.”

19

Eyüp

1Eyüp şöyle yanıtladı:

2“Ne zamana dek beni üzecek,

Sözlerinizle ezeceksiniz?

3On kez oldu beni aşağılıyor,

Hiç utanmadan saldırıyorsunuz.

4Yanlış yola sapmışsam,

Bu benim suçum.

5Kendinizi gerçekten benden üstün görüyor,

Utancımı bana karşı kullanıyorsanız,

6Bilin ki, Tanrı bana haksızlık yaptı,

Beni ağıyla kuşattı.

7“İşte, ‘Zorbalık bu!’ diye haykırıyorum, ama yanıt yok,

Yardım için bağırıyorum, ama adalet yok.

8Yoluma set çekti, geçemiyorum,

Yollarımı karanlığa boğdu.

9Üzerimden onurumu soydu,

Başımdaki tacı kaldırdı.

10Her yandan yıktı beni, tükendim,

Umudumu bir ağaç gibi kökünden söktü.

11Öfkesi bana karşı alev alev yanıyor,

Beni hasım sayıyor.

12Orduları üstüme üstüme geliyor,

Bana karşı rampalar yapıyor,

Çadırımın çevresinde ordugah kuruyorlar.

13“Kardeşlerimi benden uzaklaştırdı,

Tanıdıklarım bana büsbütün yabancılaştı.

14Akrabalarım uğramaz oldu,

Yakın dostlarım beni unuttu.

15Evimdeki konuklarla hizmetçiler

Beni yabancı sayıyor,

Garip oldum gözlerinde.

16Kölemi çağırıyorum, yanıtlamıyor,

Dil döksem bile.

17Soluğum karımı tiksindiriyor,

Kardeşlerim benden iğreniyor.

18Çocuklar bile beni küçümsüyor,

Ayağa kalksam benimle eğleniyorlar.

19Bütün yakın dostlarım benden iğreniyor,

Sevdiklerim yüz çeviriyor.

20Bir deri bir kemiğe döndüm,

Ölümün eşiğine geldim.

21“Ey dostlarım, acıyın bana, siz acıyın,

Çünkü Tanrı'nın eli vurdu bana.

22Neden Tanrı gibi siz de beni kovalıyor,

Etime doymuyorsunuz?

23“Keşke şimdi sözlerim yazılsa,

Kitaba geçseydi,

24Demir kalemle, kurşunla

Sonsuza dek kalsın diye kayaya kazılsaydı!

25Oysa ben kurtarıcımın yaşadığını,

Sonunda yeryüzüne geleceğini biliyorum.

26Derim yok olduktan sonra,

Yeni bedenimle[e]

Tanrı'yı göreceğim.

27O'nu kendim göreceğim,

Kendi gözlerimle, başkası değil.

Yüreğim bayılıyor bağrımda!

28Eğer, ‘Sıkıntının kökü onda olduğu için

Onu kovalım’ diyorsanız,

29Kılıçtan korkmalısınız,

Çünkü kılıç cezası öfkeli olur,

O zaman adaletin var olduğunu göreceksiniz.”

20

Sofar

1Naamalı Sofar şöyle yanıtladı:

2“Sıkıntılı düşüncelerim beni yanıt vermeye zorluyor,

Bu yüzden çok heyecanlıyım.

3Beni utandıran bir azar işitiyorum,

Anlayışım yanıt vermemi gerektiriyor.

4“Bilmiyor musun eskiden beri,

İnsan dünyaya geldiğinden beri,

5Kötünün zafer çığlığı kısadır,

Tanrısızın sevinciyse bir anlıktır.

6Boyu göklere erişse,

Başı bulutlara değse bile,

7Sonsuza dek yok olacak, kendi pisliği gibi;

Onu görmüş olanlar, ‘Nerede o?’ diyecekler.

8Düş gibi uçacak, bir daha bulunamayacak,

Gece görümü gibi yok olacak.

9Kendisini görmüş olan gözler bir daha onu görmeyecek,

Yaşadığı yerde artık görünmeyecektir.

10Çocukları yoksulların lütfunu dileyecek,

Malını kendi eliyle geri verecektir.

11Kemiklerini dolduran gençlik ateşi

Kendisiyle birlikte toprakta yatacak.

12“Kötülük ağzında tatlı gözükse,

Onu dilinin altına gizlese bile,

13Tutsa, bırakmasa,

Damağının altına saklasa bile,

14Yediği yiyecek midesinde ekşiyecek,

İçinde kobra zehirine dönüşecek.

15Yuttuğu servetleri kusacak,

Tanrı onları midesinden çıkaracak.

16Kobra zehiri emecek,

Engereğin zehir dişi onu öldürecek.

17Akarsuların, bal ve ayran akan derelerin

Sefasını süremeyecek.

18Zahmetle kazandığını

Yemeden geri verecek,

Elde ettiği kazancın tadını çıkaramayacak.

19Çünkü yoksulları ezip yüzüstü bıraktı,

Kendi yapmadığı evi zorla aldı.

20“Hırsı yüzünden rahat nedir bilmedi,

Serveti onu kurtaramayacak.

21Yediğinden artakalan olmadı,

Bu yüzden bolluğu uzun sürmeyecek.

22Varlık içinde yokluk çekecek,

Sıkıntı tepesine binecek.

23Karnını tıka basa doyurduğunda,

Tanrı kızgın öfkesini ondan çıkaracak,

Üzerine gazap yağdıracak.

24Demir silahtan kaçacak olsa,

Tunç* ok onu delip geçecek.

25Çekilince ok sırtından,

Parıldayan ucu ödünden çıkacak,

Dehşet çökecek üzerine.

26Koyu karanlık onun hazinelerini gözlüyor.

Körüklenmemiş ateş onu yiyip bitirecek,

Çadırında artakalanı tüketecek.

27Suçunu gökler açığa çıkaracak,

Yeryüzü ona karşı ayaklanacak.

28Varlığını seller,

Azgın sular götürecek Tanrı'nın öfkelendiği gün.

29Budur kötünün Tanrı'dan aldığı pay,

Budur Tanrı'nın ona verdiği miras.”

21

Eyüp

1Eyüp şöyle yanıtladı:

2“Sözümü dikkatle dinleyin,

Bana verdiğiniz avuntu bu olsun.

3Bırakın ben de konuşayım,

Ben konuştuktan sonra alay edin.

4“Yakınmam insana mı karşı?

Niçin sabırsızlanmayayım?

5Bana bakın da şaşın,

Elinizi ağzınıza koyun.

6Bunu düşündükçe içimi korku sarıyor,

Bedenimi titreme alıyor.

7Kötüler niçin yaşıyor,

Yaşlandıkça güçleri artıyor?

8Çocukları sapasağlam çevrelerinde,

Soyları gözlerinin önünde.

9Evleri güvenlik içinde, korkudan uzak,

Tanrı'nın sopası onlara dokunmuyor.

10Boğalarının çiftleşmesi hiç boşa çıkmaz,

İnekleri hep doğurur, hiç düşük yapmaz.

11Çocuklarını sürü gibi salıverirler,

Yavruları oynaşır.

12Tef ve lir eşliğinde şarkı söyler,

Ney sesiyle eğlenirler.

13Ömürlerini bolluk içinde geçirir,

Esenlik içinde ölüler diyarına inerler.

14Tanrı'ya, ‘Bizden uzak dur!’ derler,

‘Yolunu öğrenmek istemiyoruz.

15Her Şeye Gücü Yeten kim ki, O'na kulluk edelim?

Ne kazancımız olur O'na dua etsek?’

16Ama zenginlikleri kendi ellerinde değil.

Kötülerin öğüdü benden uzak olsun.

17“Kaç kez kötülerin kandili söndü,

Başlarına felaket geldi,

Tanrı öfkelendiğinde paylarına düşen kederi verdi?

18Kaç kez rüzgarın sürüklediği saman gibi,

Kasırganın uçurduğu saman çöpü gibi oldular?

19‘Tanrı babaların cezasını çocuklarına çektirir’ diyorsunuz,

Kendilerine çektirsin de bilsinler nasıl olduğunu.

20Yıkımlarını kendi gözleriyle görsünler,

Her Şeye Gücü Yeten'in gazabını içsinler.

21Çünkü sayılı ayları sona erince

Geride bıraktıkları aileleri için niye kaygı çeksinler?

22“En yüksektekileri bile yargılayan Tanrı'ya

Kim akıl öğretebilir?

23Biri gücünün doruğunda ölür,

Büsbütün rahat ve kaygısız.

24Bedeni iyi beslenmiş,

İlikleri dolu.

25Ötekiyse acı içinde ölür,

İyilik nedir hiç tatmamıştır.

26Toprakta birlikte yatarlar,

Üzerlerini kurt kaplar.

27“Bakın, düşüncelerinizi,

Bana zarar vermek için kurduğunuz düzenleri biliyorum.

28‘Büyük adamın evi nerede?’ diyorsunuz,

‘Kötülerin çadırları nerede?’

29Yolculara hiç sormadınız mı?

Anlattıklarına kulak asmadınız mı?

30Felaket günü kötü insan esirgenir,

Gazap günü ona kurtuluş yolu gösterilir.

31Kim davranışını onun yüzüne vurur?

Kim yaptığının karşılığını ona ödetir?

32Mezarlığa taşınır,

Kabri başında nöbet tutulur.

33Vadi toprağı tatlı gelir ona,

Herkes ardından gider,

Önüsıra gidenlerse sayısızdır.

34“Boş laflarla beni nasıl avutursunuz?

Yanıtlarınızdan çıkan tek sonuç yalandır.”

22

Elifaz

1Temanlı Elifaz şöyle yanıtladı:

2[*]

“İnsan Tanrı'ya yararlı olabilir mi?

Bilge kişinin bile O'na yararı dokunabilir mi?

3Doğruluğun Her Şeye Gücü Yeten'e ne zevk verebilir,

Kusursuz yaşamın O'na ne kazanç sağlayabilir?

4Seni azarlaması, dava etmesi

O'ndan korktuğun için mi?

5Kötülüğün büyük,

Günahların sonsuz değil mi?

6Çünkü kardeşlerinden nedensiz rehin alıyor,

Onları soyuyordun.

7Yorguna su içirmedin,

Açtan ekmeği esirgedin;

8Ülkeye bileğinle sahip oldun,

Saygın biri olarak orada yaşadın.

9Dul kadınları eli boş çevirdin,

Öksüzlerin kolunu kanadını kırdın.

10Bu yüzden her yanın tuzaklarla çevrili,

Ansızın gelen korkuyla yılıyorsun,

11Her şey kararıyor, göremez oluyorsun,

Seller altına alıyor seni.

12“Tanrı göklerin yükseklerinde değil mi?

Yıldızlara bak, ne kadar yüksekteler!

13Sen ise, ‘Tanrı ne bilir?’ diyorsun,

‘Zifiri karanlığın içinden yargılayabilir mi?

14Koyu bulutlar O'na engeldir, göremez,

Gökkubbenin üzerinde dolaşır.’

15Kötülerin yürüdüğü

Eski yolu mu tutacaksın?

16Onlar ki, vakitleri gelmeden çekilip alındılar,

Temellerini sel bastı.

17Tanrı'ya, ‘Bizden uzak dur!’ dediler,

‘Her Şeye Gücü Yeten bize ne yapabilir?’

18Ama onların evlerini iyilikle dolduran O'ydu.

Bunun için kötülerin öğüdü benden uzak olsun.

19“Doğrular onların yıkımını görüp sevinir,

Suçsuzlar şöyle diyerek eğlenir:

20‘Düşmanlarımız yok edildi,

Malları yanıp kül oldu.’

21“Tanrı'yla dost ol, barış ki,

Bolluğa eresin.

22Ağzından çıkan öğretiyi benimse,

Sözlerini yüreğinde tut.

23Her Şeye Gücü Yeten'e dönersen, eski haline kavuşursun.

Kötülüğü çadırından uzak tutar,

24Altınını yere,

Ofir altınını vadideki çakılların arasına atarsan,

25Her Şeye Gücü Yeten senin altının,

Değerli gümüşün olur.

26O zaman Her Şeye Gücü Yeten'den zevk alır,

Yüzünü Tanrı'ya kaldırırsın.

27O'na dua edersin, dinler seni,

Adaklarını yerine getirirsin.

28Neye karar verirsen yapılır,

Yollarını ışık aydınlatır.

29İnsanlar seni alçaltınca, güvenini yitirme,

Çünkü Tanrı alçakgönüllüleri kurtarır.

30O suçsuz olmayanı bile kurtarır,

Senin ellerinin temizliği sayesinde kurtulur suçlu.”

23

Eyüp

1Eyüp şöyle yanıtladı:

2“Bugün de acı acı yakınacağım,

İniltime karşın Tanrı'nın üzerimdeki eli ağırdır.

3Keşke O'nu nerede bulacağımı bilseydim,

Tahtına varabilseydim!

4Davamı önünde dile getirir,

Kanıtlarımı art arda sıralardım.

5Bana vereceği yanıtı öğrenir,

Ne diyeceğini anlardım.

6Eşsiz gücüyle bana karşı mı çıkardı?

Hayır, yalnızca dinlerdi beni.

7Haklı kişi davasını oraya, O'nun önüne getirebilirdi,

Ben de yargılanmaktan sonsuza dek kurtulurdum.

8“Doğuya gitsem orada değil,

Batıya gitsem O'nu bulamıyorum.

9Kuzeyde iş görse O'nu seçemiyorum,

Güneye dönse O'nu göremiyorum.

10Ama O tuttuğum yolu biliyor,

Beni sınadığında altın gibi çıkacağım.

11Adımlarını yakından izledim,

Sapmadan yolunu tuttum.

12Ağzından çıkan buyruklardan ayrılmadım,

Günlük ekmeğimden çok ağzından çıkan sözlere değer verdim.

13“O tek başınadır, kim O'nu caydırabilir?

Canı ne isterse onu yapar.

14Benimle ilgili kararını yerine getirir,

Daha nice tasarısı vardır.

15Bu yüzden dehşete düşerim huzurunda,

Düşündükçe korkarım O'ndan.

16Tanrı cesaretimi kırdı,

Her Şeye Gücü Yeten beni yıldırdı.

17Karanlık beni susturamadı,

Yüzümü örten koyu karanlık.

24

1“Niçin Her Şeye Gücü Yeten yargı için vakit saptamıyor?

Neden O'nu tanıyanlar bu günleri görmesin?

2İnsanlar sınır taşlarını kaldırıyor,

Çaldıkları sürüleri otlatıyorlar.

3Öksüzlerin eşeğini kovuyor,

Dul kadının öküzünü rehin alıyorlar.

4Yoksulları yoldan saptırıyor,

Ülkenin düşkünlerini gizlenmeye zorluyorlar.

5Bakın, yoksullar çöldeki yaban eşekleri gibi

Yiyecek bulmak için erkenden işe çıkıyorlar,

Çocuklarına yiyeceği kırlar sağlıyor.

6Yemlerini tarlalardan topluyor,

Kötülerin bağındaki artıkları eşeliyorlar.

7Geceyi giysisiz, çıplak geçiriyorlar,

Örtünecek şeyleri yok soğukta.

8Dağlara yağan sağanaktan ıslanıyor,

Sığınakları olmadığı için kayalara sarılıyorlar.

9Öksüz memeden uzaklaştırılıyor,

Düşkünün bebeği rehin alınıyor.

10Giysisiz, çıplak dolaşıyor,

Aç karnına demet taşıyorlar.

11Teraslar arasında zeytin eziyor,

Susuzluktan kavrulurken

Şarap için üzüm sıkıyorlar.

12Kentlerden insan iniltileri yükseliyor,

Yaralı canlar feryat ediyor,

Ama Tanrı haksızlığı önemsemiyor.

13“Bunlar ışığa başkaldıranlardır;

Onun yolunu tanımaz,

İzinde yürümezler.

14Gün ağarınca[f]

katil kalkar,

Düşkünü, yoksulu öldürür,

Hırsız gibi sıvışır geceleyin.

15Zina edenin gözü alaca karanlıktadır,

‘Beni kimse görmez’ diye düşünür,

Yüzünü örtüyle gizler.

16Hırsızlar karanlıkta evleri deler,

Gündüz gizlenir, ışık nedir bilmezler.

17Çünkü zifiri karanlık, sabahıdır onların,

Karanlığın dehşetiyle dostturlar.

18“Diyorsunuz ki, ‘Suyun üstündeki köpüktür onlar,

Lanetlidir ülkedeki payları,

Kimse bağlara gitmez.

19Kuraklık ve sıcağın eriyen karı alıp götürdüğü gibi

Ölüler diyarı da günahlıları alıp götürür.

20Rahim onları unutacak,

Kurtlara yem olacak,

Bir daha anılmayacaklar.

Haksızlık bir ağaç gibi kırılacak.

21Onlar çocuğu olmayan kısır kadınları yolar,

Dul kadına iyilik etmezler.

22Tanrı, gücüyle zorbaları yok eder,

Harekete geçince zorbaların yaşama umudu kalmaz.

23Tanrı onlara güven verir, O'na güvenirler,

Ama gözü yürüdükleri yoldadır.

24Kısa süre yükselir, sonra yok olurlar,

Düşerler, tıpkı ötekiler gibi alınıp götürülür,

Başak başı gibi kesilirler.’

25“Böyle değilse, kim beni yalancı çıkarabilir,

Söylediklerimin boş olduğunu gösterebilir?”

25

Bildat

1Şuahlı Bildat şöyle yanıtladı:

2“Egemenlik ve heybet Tanrı'ya özgüdür,

Yüce göklerde düzen kuran O'dur.

3Orduları sayılabilir mi?

Işığı kimin üzerine doğmaz?

4İnsan Tanrı'nın önünde nasıl doğru olabilir?

Kadından doğan biri nasıl temiz olabilir?

5O'nun gözünde ay parlak,

Yıldızlar temiz değilse,

6Nerede kaldı bir kurtçuk olan insan,

Bir böcek olan insanoğlu!”

26

Eyüp

1Eyüp şöyle yanıtladı:

2“Çaresize nasıl yardım ettin!

Güçsüz pazıyı nasıl kurtardın!

3Bilge olmayana ne öğütler verdin!

Sağlam bilgiyi pek güzel öğrettin!

4Bu sözleri kime söyledin?

Senin ağzından konuşan ruh kimin?

5“Suların ve sularda yaşayanların altında

Ölüler titriyor.

6Tanrı'nın önünde ölüler diyarı çıplaktır,

Yıkım diyarı örtüsüz.

7O boşluğun üzerine kuzey göklerini yayar,

Hiçliğin üzerine dünyayı asar.

8Bulutların içine suları sarar,

Bulutlar yırtılmaz onların ağırlığı altında.

9Dolunayın yüzünü örter,

Üstüne bulutlarını serper.

10Suların yüzeyine sınır çizer

Işıkla karanlığın ayrıldığı yerde.

11Göklerin direkleri sarsılır,

Şaşkına dönerler O azarlayınca.

12Gücüyle denizi çalkalar,

Ustaca Rahav'ı[g]

vurur.

13Gökler O'nun soluğuyla açılır,

O'nun eli parçalar kaçan yılanı.

14Bunlar yaptıklarının küçücük parçaları,

O'ndan duyduğumuz hafif bir fısıltıdır.

Gürleyen gücünü kim anlayabilir?”[h]

27

1Eyüp anlatmaya devam etti:

2“Hakkımı elimden alan Tanrı'nın varlığı hakkı için,

Bana acı çektiren Her Şeye Gücü Yeten'in hakkı için,

3İçimde yaşam belirtisi olduğu sürece,

Tanrı'nın soluğu burnumda olduğu sürece,

4Ağzımdan kötü söz çıkmayacak,

Dilimden yalan dökülmeyecek.

5Size asla hak vermeyecek,

Son soluğumu verene dek suçsuz olduğumu söyleyeceğim.

6Doğruluğuma sarılacak, onu bırakmayacağım,

Yaşadığım sürece vicdanım beni suçlamayacak.

7“Düşmanlarım kötüler gibi,

Bana saldıranlar haksızlar gibi cezalandırılsın.

8Tanrısız insanın umudu nedir

Tanrı onu yok ettiğinde, canını aldığında?

9Başına sıkıntı geldiğinde,

Tanrı feryadını duyar mı?

10Her Şeye Gücü Yeten'den zevk alır mı?

Her zaman Tanrı'ya yakarır mı?

11“Tanrı'nın gücünü size öğreteceğim,

Her Şeye Gücü Yeten'in tasarısını gizlemeyeceğim.

12Aslında siz, hepiniz gördünüz bunu,

Öyleyse ne diye boş boş konuşuyorsunuz?

13“Kötünün Tanrı'dan alacağı pay,

Zorbanın Her Şeye Gücü Yeten'den alacağı miras şudur:

14Çocukları ne kadar çok olursa olsun, kılıçla öldürülecek,

Soyu yeterince ekmek bulamayacaktır.

15Sağ kalanlar hastalıktan ölüp gömülecek,

Dul karıları ağlamayacaktır.

16Kötü insan kum gibi gümüş yığsa,

Yığınla giysi biriktirse,

17Onun biriktirdiğini doğru insan giyecek,

Gümüşü suçsuz paylaşacak.

18Evini güve kozası gibi inşa eder,

Bekçinin kurduğu çardak gibi.

19Zengin olarak yatar, ama bu öyle sürmez,

Gözlerini açtığında hepsi yok olup gitmiştir.

20Dehşet onu sel gibi basar,

Kasırga gece kapar götürür.

21Doğu rüzgarı onu uçurup götürür,

Yerinden silip süpürür.

22Acımasızca üzerine eser,

Elinden kaçmaya çalışırken.

23Onunla alay ederek el çırpar,

Yerinden ıslık çalar.”ı

28

Bilgelik Üzerine

1Gümüş maden ocağından elde edilir,

Altını arıtmak için de bir yer vardır.

2Demir topraktan çıkarılır,

Bakırsa taştan.

3İnsan karanlığa son verir,

Koyu karanlığın, ölüm gölgesinin taşlarını

Son sınırına kadar araştırır.

4Maden kuyusunu insanların oturduğu yerden uzakta açar,

İnsan ayağının unuttuğu yerlerde,

Herkesten uzak iplere sarılıp sallanır.

5Ekmek topraktan çıkar,

Toprağın altı ise yanmış, altüst olmuştur.

6Kayalarından laciverttaşı çıkar,

Yüzeyi altın tozunu andırır.

7Yırtıcı kuş yolu bilmez,

Doğanın gözü onu görmemiştir.

8Güçlü hayvanlar oraya ayak basmamış,

Aslan oradan geçmemiştir.

9Madenci elini çakmak taşına uzatır,

Dağları kökünden altüst eder.

10Kayaların içinden tüneller açar,

Gözleri değerli ne varsa görür.

11Irmakların kaynağını tıkar,

Gizli olanı ışığa çıkarır.

12Ama bilgelik nerede bulunur?

Aklın yeri neresi?

13İnsan onun değerini bilmez,

Yaşayanlar diyarında ona rastlanmaz.

14Engin, “Bende değil” der,

Deniz, “Yanımda değil.”

15Onun bedeli saf altınla ödenmez,

Değeri gümüşle ölçülmez.

16Ona Ofir altınıyla, değerli oniksle,

Laciverttaşıyla değer biçilmez.

17Ne altın ne cam onunla karşılaştırılabilir,

Saf altın kaplara değişilmez.

18Yanında mercanla billurun sözü edilmez,

Bilgeliğin değeri mücevherden üstündür.

19Kûş* topazı onunla denk sayılmaz,

Saf altınla ona değer biçilmez.

20Öyleyse bilgelik nereden geliyor?

Aklın yeri neresi?

21O bütün canlıların gözünden uzaktır,

Gökte uçan kuşlardan bile saklıdır.

22Yıkım'la Ölüm:

“Kulaklarımız ancak fısıltısını duydu” der.

23Onun yolunu Tanrı anlar,

Yerini bilen O'dur.

24Çünkü O yeryüzünün uçlarına kadar bakar,

Göklerin altındaki her şeyi görür.

25Rüzgara güç verdiği,

Suları ölçtüğü,

26Yağmura kural koyduğu,

Yıldırıma yol açtığı zaman,

27Bilgeliği görüp değerini biçti,

Onu onaylayıp araştırdı.

28[*]

İnsana, “İşte Rab korkusu, bilgelik budur” dedi,

“Kötülükten kaçınmak akıllılıktır.”

29

Eyüp

1Eyüp yine anlatmaya başladı:

2“Keşke geçen aylar geri gelseydi,

Tanrı'nın beni kolladığı,

3Kandilinin başımın üstünde parladığı,

Işığıyla karanlıkta yürüdüğüm günler,

4Keşke olgunluk günlerim geri gelseydi,

Tanrı'nın çadırımı dostça koruduğu,

5Her Şeye Gücü Yeten'in henüz benimle olduğu,

Çocuklarımın çevremde bulunduğu,

6Yollarımın sütle yıkandığı,

Yanımdaki kayanın zeytinyağı akıttığı günler!

7“Kent kapısına gidip

Kürsümü meydana koyduğumda,

8Gençler beni görüp gizlenir,

Yaşlılar kalkıp ayakta dururlardı;

9Önderler konuşmaktan çekinir,

Elleriyle ağızlarını kaparlardı;

10Soyluların sesi kesilir,

Dilleri damaklarına yapışırdı.

11Beni duyan kutlar,

Beni gören överdi;

12Çünkü yardım isteyen yoksulu,

Desteği olmayan öksüzü kurtarırdım.

13Ölmekte olanın hayır duasını alır,

Dul kadının yüreğini sevinçten coştururdum.

14Doğruluğu giysi gibi giyindim,

Adalet kaftanım ve sarığımdı sanki.

15Körlere göz,

Topallara ayaktım.

16Yoksullara babalık eder,

Garibin davasını üstlenirdim.

17Haksızın çenesini kırar,

Avını dişlerinin arasından kapardım.

18“ ‘Son soluğumu yuvamda vereceğim’ diye düşünüyordum,

‘Günlerim kum taneleri kadar çok.

19Köküm sulara erişecek,

Çiy geceyi dallarımda geçirecek.

20Aldığım övgüler tazelenecek,

Elimdeki yay yenilenecek.’

21“İnsanlar beni saygıyla dinler,

Öğüdümü sessizce beklerlerdi.

22Ben konuştuktan sonra onlar konuşmazdı,

Sözlerim üzerlerine damlardı.

23Yağmuru beklercesine beni bekler,

Son yağmurları içercesine sözlerimi içerlerdi.

24Kendilerine gülümsediğimde gözlerine inanmazlardı,

Güler yüzlülüğüm onlara cesaret verirdi.

25Onların yolunu ben seçer, başlarında dururdum,

Askerlerinin ortasında kral gibi otururdum,

Yaslıları avutan biri gibiydim.

30

1“Ama şimdi, yaşı benden küçük olanlar

Benimle alay etmekte,

Oysa babalarını sürümün köpeklerinin

Yanına koymaya tenezzül etmezdim.

2Çünkü güçleri tükenmişti,

Bileklerinin gücü ne işime yarardı?

3Yoksulluktan, açlıktan bitkindiler,

Akşam çölde, ıssız çorak yerlerde kök kemiriyorlardı.

4Çalılıklarda karapazı topluyor,

Retem kökü yiyorlardı.

5Toplumdan kovuluyorlardı,

İnsanlar hırsızmışlar gibi onlara bağırıyordu.

6Korkunç vadilerde, yerdeki deliklerde,

Kaya kovuklarında yaşıyorlardı.

7Çalıların arasında anırır,

Çalı altında birbirine sokulurlardı.

8Aptalların, adı sanı belirsiz insanların çocuklarıydılar,

Ülkeden kovulmuşlardı.

9“Şimdiyse destan oldum dillerine,

Ağızlarına doladılar beni.

10Benden tiksiniyor, uzak duruyorlar,

Yüzüme tükürmekten çekinmiyorlar.

11Tanrı ipimi çözüp beni alçalttığı için

Dizginsiz davranmaya başladılar bana.

12Sağımdaki ayak takımı üzerime yürüyor,

Ayaklarımı kaydırıyor,

Bana karşı rampalar kuruyorlar.

13Yolumu kesiyor,

Kimseden yardım görmeden

Beni yok etmeye çalışıyorlar.

14Koca bir gedikten girer gibi ilerliyor,

Yıkıntılar arasından üzerime yuvarlanıyorlar.

15Dehşet çöktü üzerime,

Onurum rüzgara kapılmış gibi uçtu,

Mutluluğum bulut gibi geçip gitti.

16“Şimdi tükeniyorum,

Acı günler beni ele geçirdi.

17Geceleri kemiklerim sızlıyor,

Beni kemiren acılar hiç durmuyor.

18Tanrı'nın şiddeti

Üzerimdeki giysiye dönüştü,

Gömleğimin yakası gibi beni sıkıyor.

19Beni çamura fırlattı,

Toza, küle döndüm.

20“Sana yakarıyorum, ama yanıt vermiyorsun,

Ayağa kalktığımda gözünü bana dikiyorsun.

21Bana acımasız davranıyor,

Bileğinin gücüyle beni eziyorsun.

22Beni kaldırıp rüzgara bindiriyorsun,

Fırtınanın içinde darma duman ediyorsun.

23Biliyorum, beni ölüme,

Bütün canlıların toplanacağı yere götüreceksin.

24“Kuşkusuz düşenin dostu olmaz,

Felakete uğrayıp yardım istediğinde.

25Sıkıntıya düşenler için ağlamaz mıydım?

Yoksullar için üzülmez miydim?

26Ama ben iyilik beklerken kötülük geldi,

Işık umarken karanlık geldi.

27İçim kaynıyor, rahatım yok,

Önümde acı günler var.

28Yaslı yaslı dolaşıyorum, güneş yok,

Topluluk içinde kalkıp feryat ediyorum.

29Çakallarla kardeş,

Baykuşlarla arkadaş oldum.

30Derim karardı, soyuluyor,

Kemiklerim ateşten yanıyor.

31Lirimin sesi yas feryadına,

Neyimin sesi ağlayanların sesine döndü.

31

1“Gözlerimle antlaşma yaptım

Şehvetle bir kıza bakmamak için.

2Çünkü insanın yukarıdan, Tanrı'dan payı nedir,

Yücelerden, Her Şeye Gücü Yeten'den mirası ne?

3Kötüler için felaket,

Haksızlık yapanlar için bela değil mi?

4Yürüdüğüm yolları görmüyor mu,

Attığım her adımı saymıyor mu?

5“Eğer yalan yolunda yürüdümse,

Ayağım hileye seğirttiyse,

6–Tanrı beni doğru teraziyle tartsın,

Kusursuz olduğumu görsün–

7Adımım yoldan saptıysa,

Yüreğim gözümü izlediyse,

Ellerim pisliğe bulaştıysa,

8Ektiğimi başkaları yesin,

Ekinlerim kökünden sökülsün.

9“Eğer gönlümü bir kadına kaptırdıysam,

Komşumun kapısında pusuya yattıysam,

10Karım başkasının buğdayını öğütsün,

Onunla başka erkekler yatsın.

11Çünkü bu utanç verici,

Yargılanması gereken bir suç olurdu.

12Yıkım diyarına dek yakan bir ateştir o,

Bütün ürünümü kökünden kavururdu.

13“Benimle ters düştüklerinde

Kölemin ve hizmetçimin hakkını yemişsem,

14Tanrı yargıladığında ne yaparım?

Hesap sorduğunda ne yanıt veririm?

15Beni ana karnında yaratan onu da yaratmadı mı?

Rahimde bize biçim veren O değil mi?

16“Eğer yoksulların dileğini geri çevirdimse,

Dul kadının umudunu kırdımsa,

17Ekmeğimi yalnız yedim,

Öksüzle paylaşmadımsa,

18Gençliğimden beri öksüzü baba gibi büyütmedimse,

Doğduğumdan beri dul kadına yol göstermedimse,

19Giysisi olmadığı için can çekişen birini

Ya da örtüsü olmayan bir yoksulu gördüm de,

20Koyunlarımın yünüyle ısıtmadıysam,

O da içinden beni kutsamadıysa,

21Mahkemede sözümün geçtiğini bilerek

Öksüze el kaldırdımsa,

22Kolum omuzumdan düşsün,

Kol kemiğim kırılsın.

23Çünkü Tanrı'dan gelecek beladan korkarım,

O'nun görkeminden ötürü böyle bir şey yapamam.

24“Eğer umudumu altına bağladımsa,

Saf altına, ‘Güvencim sensin’ dedimse,

25Servetim çok,

Varlığımı bileğimle kazandım diye sevindimse,

26Işıldayan güneşe,

Parıldayarak hareket eden aya bakıp da,

27İçimden ayartıldımsa,

Elim onlara taptığımı gösteren bir öpücük yolladıysa,

28Bu da yargılanacak bir suç olurdu,

Çünkü yücelerdeki Tanrı'yı yadsımış olurdum.

29“Eğer düşmanımın yıkımına sevindim,

Başına kötülük geldi diye keyiflendimse,

30–Kimsenin canına lanet ederek

Ağzımın günah işlemesine izin vermedim–

31Evimdeki insanlar, ‘Eyüp'ün verdiği etle

Karnını doyurmayan var mı?’ diye sormadıysa,

32–Hiçbir yabancı geceyi sokakta geçirmezdi,

Çünkü kapım her zaman yolculara açıktı–

33-34Kalabalıktan çok korktuğum,

Boyların aşağılamasından yıldığım,

Susup dışarı çıkmadığım için

Suçumu bağrımda gizleyip

Adem gibi isyanımı örttümse,

35-“Keşke beni dinleyen biri olsa!

İşte savunmamı imzalıyorum,

Her Şeye Gücü Yeten bana yanıt versin!

Hasmımın yazdığı tomar elimde olsa,

36Kuşkusuz onu omuzumda taşır,

Taç gibi başıma koyardım.

37Attığım her adımı ona bildirir,

Kendisine bir önder gibi yaklaşırdım.–

38“Toprağım bana feryat ediyorsa,

Sabanın açtığı yarıklar bir ağızdan ağlıyorsa,

39Ürününü para ödemeden yedimse

Ya da üzerinde oturanların kalbini kırdımsa,

40Orada buğday yerine diken,

Arpa yerine delice bitsin.”

Eyüp'ün konuşması sona erdi.

32

Elihu

1Böylece bu üç kişi Eyüp'e yanıt vermekten vazgeçti, çünkü Eyüp kendi doğruluğundan emindi. 2Ram ailesinden Bûzlu Barakel oğlu Elihu Eyüp'e çok öfkelendi. Çünkü Eyüp kendini Tanrı'dan haklı görüyordu. 3Elihu Eyüp'ün üç arkadaşına da öfkelendi, çünkü Eyüp'ü[i]

suçlamalarına karşın sağlam bir yanıt bulamamışlardı. 4Elihu Eyüp'le konuşmak için sırasını beklemişti, çünkü ötekiler yaşça kendisinden büyüktü. 5Bu üç kişinin başka bir şey söyleyemeyeceğini görünce öfkesi alevlendi.

6Bûzlu Barakel oğlu Elihu şöyle konuştu:

“Ben yaşça küçüğüm, sizse yaşlısınız.

Bu yüzden çekindim, bildiğimi söylemekten korktum.

7‘Çok gün görenler konuşsun’ dedim,

‘Çok yıl yaşayanlar bilgeliği öğretsin.’

8Oysa insana ruh,

Her Şeye Gücü Yeten'in soluğu akıl verir.

9Akıl yaşta değil baştadır.

Adaleti anlamak yaşa bakmaz.

10“Bu yüzden, ‘Beni dinleyin’ diyorum,

Ben de bildiğimi söyleyeyim.

11Siz konuşurken ben bekledim,

Siz ne diyeceğinizi araştırırken

Düşüncelerinizi dinledim.

12Bütün dikkatimi size çevirdim.

Ama hiçbiriniz Eyüp'ün haksızlığını kanıtlayamadı,

Onun söylediklerine karşılık veremedi.

13‘Biz bilgeliğe eriştik,

Bırakın Tanrı onu haksız çıkarsın, insan değil’ demeyin.

14Ama Eyüp'ün sözlerinin hedefi ben değildim,

Bu yüzden onu sizin sözlerinizle yanıtlamayacağım.

15“Onlar yıldı, yanıt veremiyorlar artık,

Söyleyecek şeyleri kalmadı.

16Onlar konuşmuyor diye ben beklemeli miyim,

Duruyor, yanıt vermiyorlar diye?

17Benim de söyleyecek sözüm var,

Ben de bildiğimi söyleyeceğim.

18Çünkü içim dolu,

İçimdeki ruh beni zorluyor.

19İçim açılmamış şarap gibi,

Yeni şarap tulumları gibi patlamak üzere.

20Konuşup rahatlamalıyım,

Ağzımı açıp yanıtlamalıyım.

21Kimseye ayrıcalık göstermeyecek,

Kimseye yaltaklanmayacağım.

22Çünkü yaltaklanmayı bilsem,

Yaratıcım beni hemen yok ederdi.

33

1“Ama şimdi lütfen sözümü dinle, Eyüp,

Söyleyeceğim her şeye kulak ver.

2Ağzımı açtım açacağım,

Söyleyeceklerim dilimin ucunda.

3Sözlerim temiz bir yürekten çıkıyor,

Dudaklarım bildiklerini içtenlikle söylüyor.

4Beni Tanrı'nın Ruhu yarattı,

Her Şeye Gücü Yeten'in soluğu yaşam veriyor bana.

5Elinden gelirse beni yanıtla,

Kendini hazırla, karşımda dur.

6Tanrı'nın önünde ben de tıpkı senin gibiyim,

Ben de balçıktan yaratıldım.

7Onun için dehşetim seni yıldırmasın,

Baskım sana ağır gelmesin.

8“Sesin hâlâ kulaklarımda,

Şöyle demiştin:

9‘Ben kusursuz ve günahsızım,

Temiz ve suçsuzum.

10Yine de Tanrı bana karşı bahane arıyor,

Beni düşman görüyor.

11Ayaklarımı tomruğa vuruyor,

Yollarımı gözetliyor.’

12“Ama sana şunu söyleyeyim,

Bu konuda haksızsın.

Çünkü Tanrı insandan büyüktür.

13İnsanın hiçbir sözünü yanıtlamıyor diye

Niçin O'nunla çekişiyorsun?

14Çünkü insan anlamasa da,

Tanrı şu ya da bu yolla konuşur.

15Rüyada, geceleyin görümde,

İnsanları ağır uyku basınca,

Yatakta yatarlarken,

16Kulaklarına konuşur,

Uyarısıyla onları korkutur;

17Onları yaptıkları kötülükten döndürmek,

Gururdan uzak tutmak,

18Canlarını çukurdan,

Hayatlarını ölümden kurtarmak için.

19İnsan yatağında acılarla,

Kemiklerinde dinmez sızılarla yola getirilir.

20Öyle ki, içi yemek kaldırmaz,

En lezzetli yiyecekten tiksinir.

21Eti erir, görünmez olur,

Gözükmeyen kemikleri ortaya çıkar.

22Canı çukura,

Hayatı ölüm meleklerine yaklaşır.

23“Yine de insana doğruyu bildirmek için

Yanında bir melek, bin melekten biri

Arabulucu olarak bulunursa,

24Ona lütfeder de,

‘Onu ölüm çukuruna inmekten kurtar,

Ben fidyeyi buldum’ derse,

25Eti çocuk eti gibi yenilenir,

Gençlik günlerine döner.

26Dua ettiğinde Tanrı ondan hoşnut kalır,

O da Tanrı'nın yüzünü görüp sevinir.

Tanrı onun durumunu düzeltir.

27Sonra insanların önünde türkü çağırır:

‘Günah işleyip doğru yoldan saptım,

Ama Tanrı hak ettiğim cezayı vermedi bana,

28Canımı çukura inmekten O kurtardı,

Işığı görmek için yaşayacağım.’

29-30“İşte, insanın canını çukurdan çıkarmak,

Onu yaşam ışığıyla aydınlatmak için

Tanrı bütün bunları iki kez,

Hatta üç kez yapar.

31“İyi dinle, Eyüp, kulak ver,

Sen sus, ben konuşacağım.

32Söyleyeceğin bir şey varsa söyle,

Çünkü seni haklı çıkarmak isterim.

33Yoksa, beni dinle,

Sus da sana bilgelik öğreteyim.”

34

1Elihu konuşmasına şöyle devam etti:

2“Ey bilgeler, sözlerimi dinleyin,

Kulak verin bana, ey bilgi sahipleri.

3Çünkü damak nasıl yemeği tadarsa,

Kulak da sözleri sınar.

4Gelin, doğruyu seçelim,

İyiyi birlikte öğrenelim.

5“Çünkü Eyüp, ‘Ben suçsuzum’ diyor,

‘Tanrı hakkımı elimden aldı.

6Haklı olduğum halde yalancı sayılıyorum,

Suçsuz olduğum halde okunla yaraladın beni.’

7Eyüp gibisi var mı?

Alayı su gibi içiyor!

8Kötülük yapanlarla dostluk edip geziyor,

Kötülerle aynı yolda yürüyor.

9Çünkü, ‘Tanrı'yı hoşnut etmeye çalışmak

İnsana yarar getirmez’ diyor.

10“Bu yüzden, ey sağduyulu insanlar, beni dinleyin!

Tanrı kötülük yapar mı,

Her Şeye Gücü Yeten haksızlık eder mi? Asla!

11[*]

Çünkü O herkese yaptığının karşılığını öder,

Hak ettiğini başına getirir.

12Tanrı kesinlikle kötülük etmez,

Her Şeye Gücü Yeten adaleti saptırmaz.

13Kim yeryüzünü O'na emanet etti?

Kim O'nu bütün dünyanın başına atadı?

14Eğer niyet eder de

Ruhunu ve soluğunu geri çekerse,

15Bütün insanlık bir anda yok olur,

İnsan yine toprağa döner.

16“Aklın varsa dinle,

Kulak ver sözlerime.

17Adaletten nefret eden hiç hüküm sürebilir mi?

Adil ve güçlü olanı suçlayacak mısın?

18Krallara, ‘Değersizsiniz’,

Soylulara, ‘Kötüsünüz’ diyen,

19Önderlere ayrıcalık tanımayan,

Zengini yoksuldan çok önemsemeyen O değil mi?

Çünkü hepsi O'nun ellerinin işidir.

20Gece yarısı bir anda ölürler,

Herkes sarsılır, ölüp gider,

Güçlüler de insan eli değmeden alınıp götürülür.

21“Tanrı'nın gözleri insanların yolundan ayrılmaz,

Attıkları her adımı görür.

22Kötülük yapanların gizlenebileceği

Ne karanlık bir yer vardır, ne de ölüm gölgesi.

23Yargılanmak için önüne gelsinler diye,

Tanrı insanları sorgulamaya pek gerek duymaz.

24Araştırmadan güçlü insanları kırar,

Onların yerine başkalarını diker.

25Çünkü ne yaptıklarını bilir,

Gece onları deviriverir, ezilirler.

26Herkesin gözü önünde

Kötülükleri yüzünden onları cezalandırır;

27Artık O'nun ardından gitmedikleri,

Yollarının hiçbirini dikkate almadıkları için.

28Yoksulun feryadını O'na duyurdular;

Düşkünlerin feryadını işitti.

29Ama Tanrı sessiz kalırsa kim O'nu suçlayabilir?

Yüzünü gizlerse kim O'nu görebilir?

Bir ulusa karşı da bir insana karşı da O hep aynıdır,

30Tanrısız insan krallık etmesin,

Halka tuzak kurmasın diye.

31“Kimse Tanrı'ya,

‘Suçluyum, artık kötülük yapmayacağım’ dedi mi,

32‘Göremediğimi sen bana öğret,

Haksızlık ettimse, bir daha etmem?’

33O'nu reddettiğin halde,

Senin keyfince mi seni ödüllendirmeli?

Çünkü karar verecek olan sensin, ben değil,

Öyleyse anlat bana bildiğini.

34“Sağduyulu insanlar,

Beni dinleyen bilgeler diyecekler ki,

35‘Eyüp bilgisizce konuşuyor,

Sözlerinin değeri yok.’

36Kötü biri gibi yanıtladığı için

Keşke Eyüp'ün sınanması sonsuza dek sürse!

37Çünkü günahına isyan da ekliyor,

Önümüzde alay edercesine el çırpıyor,

Tanrı'ya karşı konuştukça konuşuyor.”

35

1Elihu konuşmasına şöyle devam etti:

2“ ‘Tanrı'nın önünde haklıyım’ diyorsun.

Doğru buluyor musun bunu?

3Ama hâlâ, ‘Günah işlemezsem

Yararım ne, kazancım ne?’ diye soruyorsun.

4“Ben yanıtlayayım seni

Ve arkadaşlarını.

5Göklere bak da gör,

Üzerinde yükselen bulutlara göz gezdir.

6[*]

Günah işlersen, Tanrı'ya ne zararı olur?

İsyanların çoksa ne olur O'na?

7Doğruysan, O'na verdiğin nedir,

Ya da ne alır O senin elinden?

8Kötülüğün ancak senin gibi birine zarar verir,

Doğruluğun ise yalnız insanoğlu içindir.

9“İnsanlar ağır baskı altında feryat ediyor,

Güçlülere karşı yardım istiyor.

10Ama kimse, ‘Nerede Yaratıcım Tanrı?’ demiyor;

O Tanrı ki, gece bize ezgiler verir,

11Yeryüzündeki hayvanlardan çok bize öğretir

Ve bizi gökteki kuşlardan daha bilge kılar.

12Kötülerin gururu yüzünden insanlar feryat ediyor,

Ama yanıtlayan yok.

13Gerçek şu ki, Tanrı boş feryadı dinlemez,

Her Şeye Gücü Yeten bunu önemsemez.

14O'nu görmediğini söylediğin zaman bile

Davan O'nun önündedir, bekle;

15Madem bu öfkeyle şimdi cezalandırmadı,

İsyana da pek aldırmaz diyorsun.

16Bu yüzden Eyüp ağzını boş yere açıyor,

Bilgisizce konuştukça konuşuyor.”

36

1Elihu konuşmasına şöyle devam etti:

2“Biraz bekle, sana açıklayayım,

Çünkü Tanrı için söylenecek daha çok söz var.

3Bilgimi geniş kaynaklardan toplayacağım,

Yaratıcıma hak vereceğim.

4Kuşkusuz söylediğim hiçbir şey yalan değil,

Karşında bilgide yetkin biri var.

5“Tanrı güçlüdür, ama kimseyi hor görmez,

Güçlü ve amacında kararlı.

6Kötüleri yaşatmaz,

Ezilenin hakkını verir.

7Gözlerini doğru kişiden ayırmaz,

Onu krallarla birlikte tahta oturtur,

Sonsuza dek yükseltir.

8Ama insanlar zincire vurulur,

Baskı altında tutulurlarsa,

9Onlara yaptıklarını,

Gurura kapılıp isyan ettiklerini bildirir.

10Öğüdünü dinletir,

Kötülükten dönmelerini buyurur.

11Eğer dinler ve O'na kulluk ederlerse,

Kalan günlerini bolluk,

Yıllarını rahatlık içinde geçirirler.

12Ama dinlemezlerse ölür,

Ders almadan yok olurlar.

13“Tanrısızlar öfkelerini içlerinde gizler,

Kendilerini bağladığında Tanrı'dan yardım istemezler.

14Genç yaşta ölüp giderler,

Yaşamları putperest tapınaklarında fuhşu iş edinmiş erkekler arasında sona erer.

15Ama Tanrı acı çekenleri acı çektikleri için kurtarır,

Düşkünlere kendini dinletir.

16“Evet, seni sıkıntıdan çeker çıkarırdı;

Darlığın olmadığı geniş bir yere,

Zengin yiyeceklerle bezenmiş bir sofraya.

17Oysa şimdi kötülerin hak ettiği cezayı çekiyorsun,

Yargı ve adalet yakalamış seni.

18Dikkat et, para seni baştan çıkarmasın,

Büyük bir rüşvet seni saptırmasın.

19Zenginliğin ya da bütün gücün yeter mi

Sıkıntı çekmeni önlemeye?

20Halkların yeryüzünden

Yok edildiği geceyi özleme.

21Dikkat et, kötülüğe dönme,

Çünkü sen onu düşkünlüğe yeğledin.

22“İşte Tanrı gücüyle yükselir,

O'nun gibi öğretmen var mı?

23Kim O'na ne yapması gerektiğini söyleyebilir?

Kim O'na, ‘Haksızlık ettin’ diyebilir?

24O'nun işlerini yüceltmelisin, anımsa bunu,

İnsanların ezgilerle övdüğü işlerini.

25Bütün insanlar bunları görmüştür,

Herkes onları uzaktan izler.

26Evet, Tanrı öyle büyüktür ki, O'nu anlayamayız,

Varlığının süresi hesaplanamaz.

27“Su damlalarını yukarı çeker,

Buharından yağmur damlatır.

28Bulutlar nemini döker,

İnsanların üzerine bol yağmur yağdırır.

29Bulutları nasıl yaydığını,

Göksel konutundan nasıl gürlediğini kim anlayabilir?

30Şimşekleri çevresine nasıl yaydığına,

Denizin dibine dek nasıl ulaştırdığına bakın.

31Tanrı halkları böyle yönetir,

Bol yiyecek sağlar.

32Şimşeği elleriyle tutar,

Hedefine vurmasını buyurur.

33O'nun gürleyişi fırtınayı haber verir,

Sığırlar bile fırtına kopacağını bildirir.

37

1“Yüreğim titrer buna,

Yerinden oynar.

2Dinleyin, gürleyen sesini dinleyin,

Ağzından çıkan sesi!

3Şimşeğini göğün altındaki her yere,

Yeryüzünün dört bucağına salar.

4Ardından bir ses gümbürder,

Görkemli sesiyle gürler.

Sesi duyulunca şimşekleri alıkoymaz.

5Tanrı'nın sesi şaşılacak biçimde gürler,

O, anlayışımızın ötesinde büyük işler yapar.

6Çünkü kara, ‘Yere düş’ der,

Sağanağa, ‘Bütün şiddetinle boşal.’

7Yarattığı bütün insanlar ne yaptığını bilsin diye,

Herkese işini bıraktırır.

8Hayvanlar kovuklarına girer,

İnlerinde otururlar.

9Kasırga yuvasından kopar,

Soğuk saçılan rüzgarlardan.

10Tanrı'nın soluğu suları dondurur,

Geniş sular buz tutar.

11Bulutlara nem yükler,

Şimşeğini her yana yayar.

12Yeryüzünde ne buyurursa yapmak üzere

Bulutlar O'nun istediği yönde döner durur.

13Ya insanları cezalandırmak

Ya da yeryüzünü sulayıp sevgisini göstermek için

Yağmur gönderir.

14“Dinle, Eyüp,

Dur da düşün Tanrı'nın şaşılası işlerini.

15Tanrı'nın bulutları nasıl düzenlediğini,

Şimşeğini nasıl çaktırdığını biliyor musun?

16Bulutların dengesini,

Bilgisi kusursuz olanın şaşılası işlerini biliyor musun?

17Dünyanın soluğu kesildiğinde

Güneyin kavurucu rüzgarı altında

Giysilerin seni terletmez mi?

18Dökme tunç* bir ayna kadar sert olan gökkubbeyi

O'nunla birlikte yayabilir misin?

19“O'na ne söyleyeceğimizi öğret bize,

Çünkü karanlık yüzünden sözümüze düzen veremiyoruz.

20Konuşmak istediğim O'na söylenebilir mi?

Kimse yutulmak ister mi?

21Rüzgar geçip göğü temizlediğinde

Gökte parıldayan ışığa kimse bakamaz.

22Altın parıltısı geliyor kuzeyden,

Tanrı korkunç görkeme bürünmüş.

23Her Şeye Gücü Yeten'e biz ulaşamayız.

Gücü yücedir,

Adaleti ve eşsiz doğruluğuyla kimseyi ezmez.

24Bu yüzden insanlar O'na saygı duyar,

Çünkü O, bilgeleri dikkate almaz.”

38

Tanrı Konuşuyor

1RAB kasırganın içinden Eyüp'ü şöyle yanıtladı:

2[*]

“Bilgisizce sözlerle

Tasarımı karartan bu adam kim?

3Şimdi erkek gibi kuşağını beline vur da,

Ben sorayım, sen anlat.

4“Ben dünyanın temelini atarken sen neredeydin?

Anlıyorsan söyle.

5Kim saptadı onun ölçülerini? Kuşkusuz biliyorsun!

Kim çekti ipi üzerine?

6Neyin üstüne yapıldı temelleri?

Kim koydu köşe taşını,

7Sabah yıldızları birlikte şarkı söylerken,

İlahi varlıklar[j]

sevinçle çığrışırken?

8[*]

“Denizin ardından kapıları kim kapadı,

Ana rahminden fışkırdığı zaman;

9Ona bulutları giysi,

Koyu karanlığı kundak yaptığım,

10Sınırını koyduğum,

Kapılarıyla sürgülerini yerleştirdiğim,

11‘Buraya kadar gelip öteye geçmeyeceksin,

Gururlu dalgaların şurada duracak’ dediğim zaman?

12“Sen ömründe sabaha buyruk verdin mi,

Şafağa yerini gösterdin mi;

13Yeryüzünün uçlarını tutsun,

Oradaki kötüler silkilip atılsın diye?

14Mühür basılan balçık gibi biçim değiştirir yeryüzü,

Giysi kıvrımları gibi göze çarpar.

15Kötülerin ışıkları alınır,

Kalkan kolları kırılır.

16“Denizin kaynaklarına vardın mı,

Gezdin mi enginin diplerinde?

17Ölüm kapıları sana gösterildi mi?

Gördün mü ölüm gölgesinin kapılarını?

18Dünyanın genişliğini kavradın mı?

Anlat bana, bütün bunları biliyorsan.

19“Işığın bulunduğu yerin yolu nerede?

Ya karanlık, onun yeri neresi?

20Onları yerlerine götürebilir misin?

Evlerinin yolunu biliyor musun?

21Bilmediğin şey yok zaten,

Çünkü onlarla aynı zamanda doğmuştun!

O kadar yaşlısın!

22“Karın ambarlarına girdin mi,

Dolunun ambarlarını gördün mü?

23Ben onları sıkıntılı günler için,

Kavga ve savaş günleri için saklıyorum.

24Nerede ışığın dağıtıldığı,

Doğu rüzgarının yeryüzüne saçıldığı yere giden yol?

25Kim sellere kanal,

Yıldırımlara yol açtı;

26Kimsenin yaşamadığı toprakları,

İnsanın bulunmadığı çölü sulasın diye;

27Kurak ve ıssız yeri doyursun,

Ot bitirsin diye?

28Yağmurun babası var mı?

Çiy damlalarını kim yarattı?

29Buz kimin rahminden çıktı?

Göklerden düşen kırağıyı kim doğurdu,

30Sular taş gibi katılaşıp

Enginin yüzü donunca?

31[*]

“Ülker yıldızlarını bağlayabilir misin?

Oryon'un bağlarını çözebilir misin?

32Mevsimlerinde çıkartabilir misin takımyıldızları?

Büyük ve Küçük Ayı'ya yol gösterebilir misin?

33Biliyor musun göklerin yasalarını?

Tanrı'nın yönetimini yeryüzünde kurabilir misin?

34“Başına bol yağmur yağsın diye

Bulutlara sesini duyurabilir misin?

35Varıp da, ‘Buradayız’ desinler diye,

Şimşekleri gönderebilir misin?

36Kim mısırturnasına bilgelik,

Horoza[k]

anlayış verdi?

37Kimin bulutları sayacak bilgisi var?

Kim göklerin tulumlarını boşaltabilir,

38Toprak sertleşip

Parçaları birbirine yapışınca?

39“Dişi aslanlar için sen avlanabilir misin,

Genç aslanların karnını doyurabilir misin,

40İnlerine sindikleri,

Çalılıkta pusuya yattıkları zaman?

41Kuzguna yiyeceğini kim sağlıyor,

Yavruları Tanrı'ya feryat edip

Açlıktan kıvrandığı zaman?

39

1“Dağ keçilerinin ne zaman doğurduğunu biliyor musun?

Geyiklerin yavruladığı zamanı sen mi gözlüyorsun?

2Sen mi sayıyorsun doğuruncaya dek geçirdikleri ayları?

Doğurdukları zamanı biliyor musun?

3Çöküp yavrularını doğurur,

Kurtulurlar sancılarından.

4Güçlenir, kırda büyür yavrular,

Gider, bir daha dönmezler.

5“Kim yaban eşeğini başı boş gönderdi,

Kim bağlarını çözdü?

6Yurt olarak ona bozkırı,

Barınak olarak tuzlayı verdim.

7Kentteki kargaşaya güler o,

Sürücünün bağırdığını duymaz.

8Otlamak için tepeleri dolaşır,

Yeşillik arar.

9“Yaban öküzü sana kulluk etmek ister mi?

Geceyi senin yemliğinin yanında geçirir mi?

10Sabanla yarık açsın diye ona bağ vurabilir misin?

Arkanda, ovalarda tırmık çeker mi?

11Çok güçlü diye ona bel bağlayabilir misin?

Ağır işini ona bırakabilir misin?

12Ekinini getireceğine,

Buğdayını harman yerinde toplayacağına güvenir misin?

13“Devekuşunun kanatları sevinçle dalgalanır,

Ama leyleğin kanatları ve tüyleriyle kıyaslanamaz.

14Devekuşu yumurtalarını yere bırakır,

Onları kumda ısıtır,

15Ayak altında ezilebileceklerini,

Yabanıl hayvanlarca çiğnenebileceklerini düşünmez.

16Yavrularına sert davranır, kendinin değilmiş gibi,

Çektiği zahmetin boşa gideceğine üzülmez.

17Çünkü Tanrı ona bilgelik bağışlamamış,

Anlayıştan pay vermemiştir.

18Yine de koşmak için kabarınca

Ata ve binicisine güler.

19“Sen mi ata güç verdin,

Dalgalanan yeleyi boynuna giydirdin?

20Sen misin onu çekirge gibi sıçratan,

Gururlu kişnemesiyle korku saçtıran?

21Ayakları toprağı şiddetle eşer,

Gücünden ötürü sevinçle coşar,

Savaşçının üstüne yürür.

22Korkuya güler, hiçbir şeyden yılmaz,

Kılıç önünde geri adım atmaz.

23Ok kılıfı, parıldayan mızrak ve pala

Üzerinde takırdar atın.

24Coşku ve heyecanla uzaklıkları yutar,

Boru çalınca duramaz yerinde.

25Boru çaldıkça, ‘Hi!’ diye kişner,

Savaş kokusunu, komutanların gürleyen sesini,

Savaş çığlıklarını uzaklardan duyar.

26“Atmaca senin bilgeliğinle mi süzülüyor,

Kanatlarını güneye doğru açıyor?

27Kartal senin buyruğunla mı yükseliyor,

Yuvasını yükseklere kuruyor?

28Uçurum kenarlarında konaklıyor,

Sivri kayalar onun kalesi.

29Oradan gözetliyor yiyeceğini,

Gözleri avını uzaktan seçiyor.

30[*]

Onun yavruları kanla beslenir,

Leşler neredeyse, o da oradadır.”

40

1RAB Eyüp'e şöyle dedi:

2“Her Şeye Gücü Yeten'le çatışan O'nu yola getirebilir mi?

Tanrı'yı suçlayan yanıtlasın.”

3O zaman Eyüp RAB'bi şöyle yanıtladı:

4“Bak, ben değersiz biriyim,

Sana nasıl yanıt verebilirim?

Ağzımı elimle kapıyorum.

5Bir kez konuştum, yanıt almadım,

İkinci kez konuşamam artık.”

6RAB kasırganın içinden Eyüp'ü şöyle yanıtladı:

7“Şimdi erkek gibi kuşağını beline vur da,

Ben sorayım, sen anlat.

8“Adaletimi boşa mı çıkaracaksın?

Kendini haklı çıkarmak için beni mi suçlayacaksın?

9Sende Tanrı'nın bileği gibi bilek var mı?

Sesin O'nunki gibi gürleyebilir mi?

10Öyleyse şan ve şerefe bürün,

Görkem ve yücelik kuşan.

11Gazabının ateşini saç,

Gururluya bakıp onu alçalt.

12Gururluya bakıp onu çökert,

Kötüleri bulundukları yerde ez.

13Hepsini birlikte toprağa göm,

Mezarda yüzlerini kefenle sar.

14O zaman sağ kolunun seni kurtarabileceğini

Ben de kabul ederim.

15“Seninle birlikte yarattığım Behemot'a[l]

bak,

Sığır gibi ot yiyor.

16Bak, ne güç var belinde,

Karnının kasları ne güçlü!

17Kuyruğunu sedir ağacı gibi sallıyor,

Sımsıkıdır uyluk lifleri.

18Kemikleri tunç* borular,

Kaburgaları demir çubuklar gibidir.

19Tanrı'nın yapıtları arasında ilk sırayı alır,

Yalnız Yaratıcısı ona kılıçla yaklaşır.

20Tepeler ürünlerini ona getirir,

Bütün yabanıl hayvanlar yanında oynaşır.

21Hünnap çalıları altında,

Kamışlarla örtülü bir bataklıkta yatar.

22Hünnaplar onu gölgelerinde saklar,

Vadideki kavaklar kuşatır.

23Irmak coşsa bile o ürkmez,

Güvenlik içindedir,

Şeria Irmağı boğazına dayansa bile.

24Gözleri açıkken kim onu tutabilir,

Kim kancayla burnunu delebilir?

41

1“Livyatan'ı[m]

çengelle çekebilir misin,

Dilini halatla bağlayabilir misin?

2Burnuna sazdan ip takabilir misin,

Kancayla çenesini delebilir misin?

3Yalvarıp yakarır mı sana,

Tatlı tatlı konuşur mu?

4Seninle antlaşma yapar mı,

Onu ömür boyu köle edesin diye?

5Kuşla oynar gibi onunla oynayabilir misin,

Hizmetçilerin eğlensin diye ona tasma takabilir misin?

6Balıkçılar onun üzerine pazarlık eder mi?

Tüccarlar aralarında onu böler mi?

7Derisini zıpkınlarla,

Başını mızraklarla doldurabilir misin?

8Elini üzerine koy da, çıkacak çıngarı gör,

Bir daha yapmayacaksın bunu.

9Onu yakalamak için umutlanma,

Görünüşü bile insanın ödünü patlatır.

10Onu uyandıracak kadar yürekli adam yoktur.

Öyleyse benim karşımda kim durabilir?

11[*]

Kim benden hesap vermemi isteyebilir?

Göklerin altında ne varsa bana aittir.

12“Onun kolları, bacakları,

Zorlu gücü, güzel yapısı hakkında

Konuşmadan edemeyeceğim.

13Onun giysisinin önünü kim açabilir?

Kim onun iki katlı zırhını delebilir[n]

?

14Ağzının kapılarını açmaya kim yeltenebilir,

Dehşet verici dişleri karşısında?

15Sımsıkı kenetlenmiştir

Sırtındaki[o]

sıra sıra pullar,

16Öyle yakındır ki birbirine

Aralarından hava bile geçmez.

17Birbirlerine geçmişler,

Yapışmış, ayrılmazlar.

18Aksırması ışık saçar,

Gözleri şafak gibi parıldar.

19Ağzından alevler fışkırır,

Kıvılcımlar saçılır.

20Kaynayan kazandan,

Yanan sazdan çıkan duman gibi

Burnundan duman tüter.

21Soluğu kömürleri tutuşturur,

Alev çıkar ağzından.

22Boynu güçlüdür,

Dehşet önü sıra gider.

23Etinin katmerleri birbirine yapışmış,

Sertleşmiş üzerinde, kımıldamazlar.

24Göğsü taş gibi serttir,

Değirmenin alt taşı gibi sert.

25Ayağa kalktı mı güçlüler dehşete düşer,

Çıkardığı gürültüden ödleri patlar.

26Üzerine gidildi mi ne kılıç işler,

Ne mızrak, ne cirit, ne de kargı.

27Demir saman gibi gelir ona,

Tunç* çürük odun gibi.

28Oklar onu kaçırmaz,

Anız gibi gelir ona sapan taşları.

29Anız sayılır onun için topuzlar,

Vınlayan palaya güler.

30Keskin çömlek parçaları gibidir karnının altı,

Düven gibi uzanır çamura.

31Derin suları kaynayan kazan gibi fokurdatır,

Denizi merhem çömleği gibi karıştırır.

32Ardında parlak bir iz bırakır,

İnsan enginin saçları ağarmış sanır.

33Yeryüzünde bir eşi daha yoktur,

Korkusuz bir yaratıktır.

34Kendini büyük gören her varlığı aşağılar,

Gururlu her varlığın kralı odur.”

42

Eyüp'ün Yeni Bir Yaşama Dönüşü

1O zaman Eyüp RAB'bi şöyle yanıtladı:

2“Senin her şeyi yapabileceğini biliyorum,

Hiçbir amacına engel olunmaz.

3[*]

‘Tasarımı bilgisizce karartan bu adam kim?’ diye sordun.

Kuşkusuz anlamadığım şeyleri konuştum,

Beni aşan, bilmediğim şaşılası işleri.

4[*]

“ ‘Dinle de konuşayım’ dedin,

‘Ben sorayım, sen anlat.’

5Kulaktan duymaydı bildiklerim senin hakkında,

Şimdiyse gözlerimle gördüm seni.

6Bu yüzden kendimi hor görüyor,

Toz ve kül içinde tövbe ediyorum.”

Rab'bin Kararı

7RAB Eyüp'le konuştuktan sonra, Temanlı Elifaz'a: “Sana ve iki dostuna karşı öfkem alevlendi” dedi, “Çünkü kulum Eyüp gibi hakkımda doğruyu konuşmadınız. 8Şimdi yedi boğa, yedi koç alıp kulum Eyüp'ün yanına gidin, kendiniz için yakmalık sunu* sunun. Kulum Eyüp sizin için dua etsin. Çünkü onun duasını kabul eder, aptallığınızın karşılığını vermem. Kulum Eyüp gibi hakkımda doğruyu konuşmadınız.” 9Temanlı Elifaz, Şuahlı Bildat, Naamalı Sofar gidip RAB'bin söylediğini yaptılar. RAB de Eyüp'ün duasını kabul etti.

Tanrı Eyüp'ü Yeniden Bolluğa Kavuşturuyor

10[*]

Eyüp dostları için dua ettikten sonra, RAB onu eski gönencine kavuşturup ona önceki varlığının iki katını verdi.11Bütün erkek ve kız kardeşleri, eski tanıdıklarının hepsi Eyüp'ün yanına gelip evinde onunla birlikte yemek yediler. Acısını paylaşıp RAB'bin başına getirmiş olduğu felaketlerden ötürü onu avuttular. Her biri ona bir parça gümüşö

, bir de altın halka verdi. 12RAB Eyüp'ün sonunu başından bereketli kıldı. On dört bin koyuna, altı bin deveye, bin çift öküze, bin eşeğe sahip oldu. 13Yedi oğlu, üç kızı oldu. 14İlk kızının adını Yemima, ikincisinin Kesia, üçüncüsünün Keren-Happuk koydu. 15Ülkenin hiçbir yerinde Eyüp'ün kızları kadar güzel kızlar yoktu. Babaları, kardeşlerinin yanısıra onlara da miras verdi.

16Bundan sonra Eyüp yüz kırk yıl daha yaşadı, oğullarını, dört göbek torunlarını gördü. 17Kocayıp yaşama doyarak öldü.

[z]

1:6 “İlahi varlıklar”: İbranice “Tanrı oğulları”.

[*]

1:9-11 Va.12:10

[*]

3:1-19 Yer.20:14-18

[*]

3:21 Yer.8:3; Va.9:6

[a]

5:5 Süryanice ve Vulgata “Susamışlar”, Masoretik metin “Tuzak”.

[*]

5:13 1Ko.3:19

[*]

5:17 Özd.3:11-12; İbr.12:5-6

[*]

7:17 Mez.8:4; 144:3

[*]

9:9 Eyü.38:3l; Amo.5:8

[b]

9:13 “Rahav”: Kenan efsanelerinde geçen kaos ve kötülük güçlerini simgeleyen bir deniz canavarı.

[*]

12:21,24 Mez.107:40

[c]

13:15 “Beni öldürecek, umudum kalmadı” ya da “Beni öldürse bile O'na güvenim sarsılmaz.”

ç

13:24 İbranice “Düşman” sözcüğü “Eyüp” sözcüğünü çağrıştırıyor, bu yolla bir söz sanatı yapılmış.

[*]

15:35 Mez.7:14; Yşa.59:4

[d]

18:15 “Ateş oturacak” ya da “Hiç bir şey kalmayacak.”

[e]

19:26 “Yeni bedenimle” ya da “Etim olmadan.”

[*]

22:2-3 Eyü.35:6-8

[f]

24:14 “Gün ağarınca”: İbranice “Işıkta”.

[g]

26:12 “Rahav”: Kenan efsanelerinde geçen kaos ve kötülük güçlerini simgeleyen bir deniz canavarı.

[h]

26:14 Birçok uzmana göre 26:5-14 ayetleri Bildat'ın sözleridir.

ı

27:23 Bazı uzmanlara göre 27:13-23 ayetleri Sofar'ın sözleridir.

[*]

28:28 Mez.111:10; Özd.1:7; 9:10

[i]

32:3 “Eyüp'ü”: Bazı eski İbrani din bilginlerine göre “Tanrı'yı”.

[*]

34:11 Yşa.62:12

[*]

35:6-8 Eyü.22:2-3

[*]

38:2 Eyü.42:3

[j]

38:7 “İlahi varlıklar”: İbranice “Tanrı oğulları”.

[*]

38:8-11 Yer.5:22

[*]

38:31 Eyü.9:9; Amo.5:8

[k]

38:36 Mısırturnasıyla horozun havadaki olası değişikliği sezdikleri sanılırdı. Bu iki sözcük “yüreğimiz” ve “aklımız” anlamına da gelebilir.

[*]

39:30 Mat.24:28; Luk.17:37

[l]

40:15 “Behemot”: Behemot'un hangi hayvan olduğu kesin bilinmiyor. Su aygırı, fil, timsah ya da soyu tükenmiş bir hayvan olduğu sanılıyor.

[m]

41:1 “Livyatan”: Livyatan'ın hangi hayvan olduğu kesin olarak bilinmiyor. Timsah ya da soyu tükenmiş bir hayvan olduğu sanılıyor.

[*]

41:11 Rom.11:35

[n]

41:13 Olası metin “Kim onun iki katlı zırhını delebilir?” (bkz. Septuaginta), Masoretik metin “Kim çift gem takmak için ona yaklaşabilir?”

[o]

41:15 Olası metin “Sırtındaki” (bkz. Septuaginta, Vulgata), Masoretik metin “Gurur duyduğu”.

[*]

42:3 Eyü.38:2

[*]

42:4 Eyü.38:3

[*]

42:10 Eyü.1:1-3

ö

42:11 “Bir parça gümüş”: İbranice “Bir kesita”. Kesita ağırlığı ve değeri bilinmeyen bir para birimiydi.

Mezmurlar

GİRİŞ

Mezmurlar (Zebur diye de bilinir) ilahi ve dua kitabıdır. Uzun bir süre içinde farklı yazarlar tarafından yazılmıştır. İsrailliler bu dua ve ilahileri kendi tapınmalarında kullanıyorlardı.

Bu ilahileri birkaç sınıfa ayırabiliriz: Övgü ve tapınma ilahileri, ağıtlar; yardım, korunma ve kurtuluş için edilen dualar; bağışlanmak için yalvarışlar; Tanrı'nın kutsamasına karşı şükran ilahileri; düşmanın cezalandırılması için dilekler. Bu dualar kişi ve ulus adına edilirdi. Bazıları kişinin en derin duygularını yansıtırken, bazıları da Tanrı halkının duygu ve gereksinimlerini dile getirir.

Mezmurlar şiir kitabıdır. İbrani şiirinin en belirgin özelliği paralelizmdir. Paralelizm birinci dizedeki konuyu ikinci ya da üçüncü dizelerde de farklı biçimlerde tekrarlamaktır. İkinci ve üçüncü dizeler aynı konuyu karşıt biçimde geliştirir, tasvir eder ya da doruğa ulaştırır.

9+10, 34, 37, 111, 112, 119 ve 145. mezmurlar akrostiş biçimde yazılmıştır, yani ayetler sırasıyla İbrani alfabesinin harfleriyle başlar.

1

1.KİTAP

1. Mezmur

1Ne mutlu o insana ki, kötülerin öğüdüyle yürümez,

Günahkârların yolunda durmaz,

Alaycıların arasında oturmaz.

2Ancak zevkini RAB'bin Yasası'ndan alır

Ve gece gündüz onun üzerinde derin derin düşünür.

3[*]

Böylesi akarsu kıyılarına dikilmiş ağaca benzer,

Meyvesini mevsiminde verir,

Yaprağı hiç solmaz.

Yaptığı her işi başarır.

4Kötüler böyle değil,

Rüzgarın savurduğu saman çöpüne benzerler.

5Bu yüzden yargılanınca aklanamaz,

Doğrular topluluğunda yer bulamaz günahkârlar.

6Çünkü RAB doğruların yolunu gözetir,

Kötülerin yolu ise ölüme götürür.

2

2. Mezmur

1[*]

Nedir uluslar arasındaki bu kargaşa,

Neden boş düzenler kurar bu halklar?

2Dünyanın kralları saf bağlıyor,

Hükümdarlar birleşiyor

RAB'be ve meshettiği* krala[p]

karşı.

3“Koparalım onların kayışlarını” diyorlar,

“Atalım üzerimizden bağlarını.”

4Göklerde oturan Rab gülüyor,

Onlarla eğleniyor.

5Sonra öfkeyle uyarıyor onları,

Gazabıyla dehşete düşürüyor

6Ve, “Ben kralımı

Kutsal dağım Siyon'a oturttum” diyor.

7[*]

RAB'bin bildirisini ilan edeceğim:

Bana, “Sen benim oğlumsun” dedi,

“Bugün ben sana baba oldum.

8Dile benden, miras olarak sana ulusları,

Mülk olarak yeryüzünün dört bucağını vereyim.

9[*]

Demir çomakla kıracaksın[r]

onları,

Çömlek gibi parçalayacaksın.”

10Ey krallar, akıllı olun!

Ey dünya önderleri, ders alın!

11RAB'be korkuyla hizmet edin,

Titreyerek sevinin.

12Oğulu öpün ki öfkelenmesin,

Yoksa izlediğiniz yolda mahvolursunuz.

Çünkü öfkesi bir anda alevleniverir.

Ne mutlu O'na sığınanlara!

3

3. Mezmur [*]

Davut'un oğlu Avşalom'dan kaçtığı zaman yazdığı mezmur

1Ya RAB, düşmanlarım ne kadar çoğaldı,

Hele bana karşı ayaklananlar!

2Birçoğu benim için:

“Tanrı katında ona kurtuluş yok!” diyor. Sela[s]

3Ama sen, ya RAB, çevremde kalkansın,

Onurum, başımı yukarı kaldıran sensin.

4RAB'be seslenirim,

Yanıtlar beni kutsal dağından. Sela

5Yatar uyurum,

Uyanır kalkarım, RAB destektir bana.

6Korkum yok

Çevremi saran binlerce düşmandan.

7Ya RAB, kalk, ey Tanrım, kurtar beni!

Vur bütün düşmanlarımın çenesine,

Kır kötülerin dişlerini.

8Kurtuluş RAB'dedir,

Halkının üzerinde olsun bereketin! Sela

4

4. Mezmur

Müzik şefi için - Telli sazlarla - Davut'un mezmuru

1Sana seslenince yanıtla beni,

Ey adil Tanrım!

Ferahlat beni sıkıntıya düştüğümde,

Lütfet bana, kulak ver duama.

2Ey insanlar, ne zamana dek

Onurumu utanca çevireceksiniz?

Ne zamana dek boş şeylere gönül verecek,

Yalan peşinde koşacaksınız? Sela*

3Bilin ki, RAB sadık kulunu kendine ayırmıştır,

Ne zaman seslensem, duyar beni.

4[*]

Öfkelenebilirsiniz, ama günah işlemeyin;

İyi düşünün yatağınızda, susun. Sela

5Doğruluk kurbanları sunun RAB'be,

O'na güvenin.

6“Kim bize iyilik yapacak?” diyen çok.

Ya RAB, yüzünün ışığıyla bizi aydınlat!

7Öyle bir sevinç verdin ki bana,

Onların bol tahıl ve yeni şaraptan aldığı sevinçten fazla.

8Esenlik içinde yatar uyurum,

Çünkü yalnız sen, ya RAB,

Güvenlik içinde tutarsın beni.

5

5. Mezmur

Müzik şefi için - Ney için - Davut'un mezmuru

1Sözlerime kulak ver, ya RAB,

İniltilerimi işit.

2Feryadımı dinle, ey Kralım ve Tanrım!

Duam sanadır.

3Sabah sesimi duyarsın, ya RAB,

Her sabah sana duamı sunar, umutla beklerim.

4Çünkü sen kötülükten hoşlanan Tanrı değilsin,

Kötülük senin yanında barınmaz.

5Böbürlenenler önünde duramaz,

Bütün suç işleyenlerden nefret duyar,

6Yalan söyleyenleri yok edersin;

Ya RAB, sen eli kanlılardan,

Aldatıcılardan tiksinirsin.

7Bense bol sevgin sayesinde

Kutsal tapınağına gireceğim;

Oraya doğru saygıyla eğileceğim.

8Yol göster bana doğruluğunla, ya RAB,

Düşmanlarıma karşı!

Yolunu önümde düzle.

9[*]

Çünkü onların sözüne güvenilmez,

Yürekleri yıkım dolu.

Ağızları açık birer mezardır,

Yaltaklanır dururlar.

10Ey Tanrı, onları suçlu çıkar!

Kurdukları düzen yıkımlarına yol açsın.

Kov onları sayısız isyanları yüzünden.

Çünkü sana karşı ayaklandılar.

11Sevinsin sana sığınan herkes,

Sevinç çığlıkları atsın sürekli,

Kanat ger üzerlerine;

Sevinçle coşsun adını sevenler sende.

12Çünkü sen doğru kişiyi kutsarsın, ya RAB,

Çevresini kalkan gibi lütfunla sararsın.

6

6. Mezmur

Müzik şefi için - Sekiz telli sazlarlaş

Davut'un mezmuru

1[*]

Ya RAB, öfkeyle azarlama beni,

Gazapla yola getirme.

2Lütfet bana, ya RAB, bitkinim;

Şifa ver bana, ya RAB, kemiklerim sızlıyor,

3Çok acı çekiyorum.

Ah, ya RAB!

Ne zamana dek sürecek bu?

4Gel, ya RAB, kurtar beni,

Yardım et sevginden dolayı.

5Çünkü ölüler arasında kimse seni anmaz,

Kim şükür sunar sana ölüler diyarından?

6İnleye inleye bittim,

Döşeğim su içinde bütün gece ağlamaktan,

Yatağım sırılsıklam gözyaşlarımdan.

7Kederden gözlerimin feri sönüyor,

Zayıflıyor gözlerim düşmanlarım yüzünden.

8[*]

Ey kötülük yapanlar,

Uzak durun benden,

Çünkü RAB ağlayışımı işitti.

9Yalvarışımı duydu,

Duamı kabul etti.

10Bütün düşmanlarım utanacak,

Hepsini dehşet saracak,

Ansızın geri dönecekler utanç içinde.

7

7. Mezmur

Benyaminli Kûş'un sözlerine ilişkin

Davut'un RAB'be okuduğu şigayon[t]

1Sana sığınıyorum, ya RAB Tanrım!

Peşime düşenlerden kurtar beni,

Özgür kıl.

2Yoksa aslan gibi parçalayacaklar beni,

Kurtaracak biri yok diye,

Lime lime edecekler etimi.

3Ya RAB Tanrım, eğer şunu yaptıysam:

Birine haksızlık ettiysem,

4Dostuma ihanet ettiysem,

Düşmanımı nedensiz soyduysam,

5Ardıma düşsün düşman,

Yakalasın beni,

Canımı yerde çiğnesin,

Ayak altına alsın onurumu. Sela*

6Öfkeyle kalk, ya RAB!

Düşmanlarımın gazabına karşı çık!

Benim için uyan!

Buyur, adalet olsun.

7Uluslar topluluğu çevreni sarsın,

Onları yüce katından yönet.

8RAB halkları yargılar;

Beni de yargıla, ya RAB,

Doğruluğuma, dürüstlüğüme göre.

9[*]

Ey adil Tanrım!

Kötülerin kötülüğü son bulsun,

Doğrular güvene kavuşsun,

Sen ki akılları, gönülleri sınarsın.

10Tanrı kalkan gibi yanıbaşımda,

Temiz yüreklileri O kurtarır.

11Tanrı adil bir yargıçtır,

Öyle bir Tanrı ki, her gün öfke saçar.

12Kötüler yola gelmezse,

Tanrı kılıcını biler,

Yayını gerip hedefine kurar.

13Hazır bekler ölümcül silahları,

Alevli okları.

14[*]

İşte kötü insan kötülük sancıları çekiyor,

Fesada gebe kalmış,

Yalan doğuruyor.

15Bir kuyu açıp kazıyor,

Kazdığı kuyuya kendisi düşüyor.

16Kötülüğü kendi başına gelecek,

Zorbalığı kendi tepesine inecek.

17Şükredeyim doğruluğu için RAB'be,

Yüce RAB'bin adını ilahilerle öveyim.

8

8. Mezmur

Müzik şefi için - Gittit[u]

üzerine - Davut'un mezmuru

1Ey Egemenimiz RAB,

Ne yüce adın var yeryüzünün tümünde!

Gökyüzünü görkeminle kapladın.

2[*]

Çocukların, hatta emziktekilerin sesiyle

Set çektin hasımlarına,

Düşmanı, öç alanı yok etmek için.

3Seyrederken ellerinin eseri olan gökleri,

Oraya koyduğun ayı ve yıldızları,

4[*]

Soruyorum kendi kendime:

“İnsan ne ki, onu anasın,

Ya da insanoğlu ne ki, ona ilgi gösteresin?”

5Nerdeyse bir tanrı yaptın onuü

,

Başına yücelik ve onur tacını koydun.

6[*]

Ellerinin yapıtları üzerine onu egemen kıldın,

Her şeyi ayaklarının altına serdin;

7Davarları, sığırları,

Yabanıl hayvanları,

8Gökteki kuşları, denizdeki balıkları,

Denizde kıpırdaşan bütün canlıları.

9Ey Egemenimiz RAB,

Ne yüce adın var yeryüzünün tümünde!

9

9. Mezmur[v]

Müzik şefi için - “Oğulun Ölümü” makamında -

Davut'un mezmuru

1Ya RAB, bütün yüreğimle sana şükredeceğim,

Yaptığın harikaların hepsini anlatacağım.

2Sende sevinç bulacak, coşacağım,

Adını ilahilerle öveceğim, ey Yüceler Yücesi!

3Düşmanlarım geri çekilirken,

Sendeleyip ölüyorlar senin önünde.

4Çünkü hakkımı, davamı sen savundun,

Adil yargıç olarak tahta oturdun.

5Ulusları azarladın, kötüleri yok ettin,

Sonsuza dek adlarını sildin.

6Yok olup gitti düşmanlar sonsuza dek,

Kökünden söktün kentlerini,

Anıları bile silinip gitti.

7Oysa RAB sonsuza dek egemenlik sürer,

Yargı için kurmuştur tahtını;

8O yönetir doğrulukla dünyayı,

O yargılar adaletle halkları.

9RAB ezilenler için bir sığınak,

Sıkıntılı günlerde bir kaledir.

10Seni tanıyanlar sana güvenir,

Çünkü sana yönelenleri hiç terk etmedin, ya RAB.

11Siyon'da oturan RAB'bi ilahilerle övün!

Yaptıklarını halklar arasında duyurun!

12Çünkü dökülen kanın hesabını soran anımsar,

Ezilenlerin feryadını unutmaz.

13Acı bana, ya RAB!

Ey beni ölümün eşiğinden kurtaran,

Benden nefret edenler yüzünden çektiğim sıkıntıya bak!

14Öyle ki, övgüye değer işlerini anlatayım,

Siyon Kenti'nin kapılarında

Sağladığın kurtuluşla sevineyim.

15Uluslar kendi kazdıkları kuyuya düştü,

Ayakları gizledikleri ağa takıldı.

16Adil yargılarıyla RAB kendini gösterdi,

Kötüler kendi kurdukları tuzağa düştü. Higayon[y]

sela*

17Kötüler ölüler diyarına gidecek,

Tanrı'yı unutan bütün uluslar...

18Ama yoksul büsbütün unutulmayacak,

Mazlumun umudu sonsuza dek kırılmayacak.

19Kalk, ya RAB! İnsan galip çıkmasın,

Huzurunda yargılansın uluslar!

20Onlara dehşet saç, ya RAB!

Sadece insan olduklarını bilsin uluslar. Sela

10

10. Mezmur

1Ya RAB, neden uzak duruyorsun,

Sıkıntılı günlerde kendini gizliyorsun?

2Kötüler gururla mazlumları avlıyor,

Mazlumlar kötülerin kurduğu tuzağa düşüyor.

3Kötü insan içindeki isteklerle övünür,

Açgözlü insan RAB'be lanet okur, O'nu hor görür.

4Kendini beğenmiş kötü insan Tanrı'ya yönelmez,

Hep, “Tanrı yok!” diye düşünür.

5Kötülerin yolları her zaman başarıya götürür.

Öyle yücedir ki senin yargıların,

Kötüler anlayamaz, düşmanına burun kıvırır.

6İçinden, “Ben sarsılmam” der,

“Hiçbir zaman sıkıntıya düşmem.”

7[*]

Ağzı lanet, hile ve zulüm dolu,

Dilinin altında kötülük ve fesat saklı.

8Köylerin çevresinde pusu kurar,

Masumu gizli yerlerde öldürür,

Çaresizi sinsice gözler.

9Gizli yerlerde pusuya yatar

Çalılıktaki aslan gibi,

Kapmak için mazlumu bekler

Ve ağına düşürüp yakalar.

10Kurbanları çaresiz çöker,

Saldıranın üstün gücü altında ezilir.

11Kötü insan içinden, “Tanrı unuttu” der,

“Örttü yüzünü, asla göremez.”

12Kalk, ya RAB, kaldır elini, ey Tanrı!

Mazlumları unutma!

13Neden kötü insan seni hor görsün,

İçinden, “Tanrı hesap sormaz” desin?

14Oysa sen sıkıntı ve acı çekenleri görürsün,

Yardım etmek için onları izlersin;

Çaresizler sana dayanır,

Öksüzün yardımcısı sensin.

15Kötünün, haksızın kolunu kır,

Sormadık hesap kalmasın yaptığı kötülükten.

16RAB sonsuza dek kral kalacak,

Uluslar O'nun ülkesinden temizlenecek.

17Mazlumların dileğini duyarsın, ya RAB,

Yüreklendirirsin onları,

Kulağın hep üzerlerinde;

18Öksüze, düşküne hakkını vermek için,

Bir daha dehşet saçmasın ölümlü insan.

11

11. Mezmur

Müzik şefi için - Davut'un mezmuru

1Ben RAB'be sığınırım,

Nasıl dersiniz bana,

“Kuş gibi kaç dağlara.

2Bak, kötüler yaylarını geriyor,

Temiz yürekli insanları

Karanlıkta vurmak için

Oklarını kirişine koyuyor.

3Temeller yıkılırsa,

Ne yapabilir doğru insan?”

4RAB kutsal tapınağındadır,

O'nun tahtı göklerdedir,

Bütün insanları görür,

Herkesi sınar.

5RAB doğru insanı sınar,

Kötüden, zorbalığı sevenden tiksinir.

6Kötülerin üzerine kızgın korlar ve kükürt yağdıracak,

Paylarına düşen kâse* kavurucu rüzgar olacak.

7Çünkü RAB doğrudur, doğruları sever;

Dürüst insanlar O'nun yüzünü görecek.

12

12. Mezmur

Müzik şefi için - Sekiz telli sazlarla[z]

-

Davut'un mezmuru

1Kurtar beni, ya RAB, sadık kulun kalmadı,

Güvenilir insanlar yok oldu.

2Herkes birbirine yalan söylüyor,

Dalkavukluk, ikiyüzlülük ediyor.

3Sustursun RAB dalkavukların ağzını,

Büyüklenen dilleri.

4Onlar ki, “Dilimizle kazanırız,

Dudaklarımız emrimizde,

Kim bize efendilik edebilir?” derler.

5“Şimdi kalkacağım” diyor RAB,

“Çünkü mazlumlar eziliyor,

Yoksullar inliyor,

Özledikleri kurtuluşu vereceğim onlara.”

6RAB'bin sözleri pak sözlerdir;

Toprak ocakta eritilmiş,

Yedi kez arıtılmış gümüşe benzer.

7Sen onları koru, ya RAB,

Bu kötü kuşaktan hep uzak tut!

8İnsanlar arasında alçaklık rağbet görünce,

Kötüler her yanda dolaşır oldu.

13

13. Mezmur

Müzik şefi için - Davut'un mezmuru

1Ne zamana dek, ya RAB,

Sonsuza dek mi beni unutacaksın?

Ne zamana dek yüzünü benden gizleyeceksin?

2Ne zamana dek içimde tasa,

Yüreğimde hep keder olacak?

Ne zamana dek düşmanım bana üstün çıkacak?

3Gör halimi, ya RAB, yanıtla Tanrım,

Gözlerimi aç, ölüm uykusuna dalmayayım.

4Düşmanlarım, “Onu yendik!” demesin,

Sarsıldığımda hasımlarım sevinmesin.

5Ben senin sevgine güveniyorum,

Yüreğim kurtarışınla coşsun.

6Ezgiler söyleyeceğim sana, ya RAB,

Çünkü iyilik ettin bana.

14

14. Mezmur

(Mez.53)

Müzik şefi için - Davut'un mezmuru

1[*]

Akılsız içinden, “Tanrı yok!” der.

İnsanlar bozuldu, iğrençlik aldı yürüdü,

İyilik eden yok.

2RAB göklerden bakar oldu insanlara,

Akıllı, Tanrı'yı arayan biri var mı diye.

3Hepsi saptı,

Tümü yozlaştı,

İyilik eden yok,

Bir kişi bile!

4Suç işleyenlerin hiçbiri görmüyor mu?

Halkımı ekmek yer gibi yiyor,

RAB'be yakarmıyorlar.

5Dehşete düşecekler yeryüzünde,

Çünkü Tanrı doğruların yanındadır.

6Mazlumun tasarılarını boşa çıkarırdınız,

Ama RAB onun sığınağıdır.

7Keşke İsrail'in kurtuluşu Siyon'dan gelse!

RAB halkını eski gönencine kavuşturunca,

Yakup soyu sevinecek, İsrail halkı coşacak.

15

15. Mezmur

Davut'un mezmuru

1Ya RAB, çadırına kim konuk olabilir?

Kutsal dağında kim oturabilir?

2Kusursuz yaşam süren, adil davranan,

Yürekten gerçeği söyleyen.

3İftira etmez,

Dostuna zarar vermez,

Komşusuna kara çalmaz böylesi.

4Aşağılık insanları hor görür,

Ama RAB'den korkanlara saygı duyar.

Kendi zararına ant içse bile, dönmez andından.

5Parasını faize vermez,

Suçsuza karşı rüşvet almaz.

Böyle yaşayan asla sarsılmayacak.

16

16. Mezmur

Davut'un Miktamı[a]

1Koru beni, ey Tanrı,

Çünkü sana sığınıyorum.

2RAB'be dedim ki, “Efendim sensin.

Senden öte mutluluk yok benim için.”

3Ülkedeki kutsallara gelince,

Soyludur onlar, biricik zevkim onlardır.

4Başka ilahların ardınca koşanların derdi artacak.

Onların kan sunularını dökmeyeceğim,

Adlarını ağzıma almayacağım.

5Benim payıma,

Benim kâseme düşen sensin, ya RAB;

Yaşamım senin ellerinde.

6Payıma ne güzel yerler düştü,

Ne harika bir mirasım var!

7Övgüler sunarım bana öğüt veren RAB'be,

Geceleri bile vicdanım uyarır beni.

8[*]

Gözümü RAB'den ayırmam,

Sağımda durduğu için sarsılmam.

9Bu nedenle içim sevinç dolu, yüreğim coşuyor,

Bedenim güven içinde.

10[*]

Çünkü sen beni ölüler diyarına terk etmezsin,

Sadık kulunun çürümesine izin vermezsin[b]

.

11Yaşam yolunu bana bildirirsin.

Bol sevinç vardır senin huzurunda,

Sağ elinden mutluluk eksilmez.

17

17. Mezmur

Davut'un duası

1Haklı davamı dinle, ya RAB,

Feryadımı işit!

Hilesiz dudaklardan çıkan duama kulak ver!

2Haklı çıkar beni,

Çünkü sen gerçeği görürsün.

3Yüreğimi yokladın,

Gece denedin,

Sınadın beni,

Kötü bir şey bulmadın;

Kararlıyım, ağzımdan kötü söz çıkmaz,

4Başkalarının yaptıklarına gelince,

Ben senin sözlerine uyarak

Şiddet yollarından kaçındım.

5Sıkı adımlarla senin yollarını tuttum,

Kaymadı ayaklarım.

6Sana yakarıyorum, ey Tanrı,

Çünkü beni yanıtlarsın;

Kulak ver bana, dinle söylediklerimi!

7Göster harika sevgini,

Ey sana sığınanları saldırganlardan sağ eliyle kurtaran!

8Koru beni gözbebeği gibi;

Kanatlarının gölgesine gizle

9Kötülerin saldırısından,

Çevremi saran ölümcül düşmanlarımdan.

10Yürekleri yağ bağlamış,

Ağızları büyük laflar ediyor.

11İzimi buldular, üzerime geliyorlar,

Yere vurmak için gözetliyorlar.

12Tıpkı parçalamak için sabırsızlanan bir aslan,

Pusuya yatan genç bir aslan gibi.

13Kalk, ya RAB, kes önlerini, eğ başlarını!

Kılıcınla kurtar canımı kötülerden,

14Elinle bu insanlardan, ya RAB,

Yaşam payı bu dünyada olan insanlardan.

Varsın karınları vereceğin cezalara doysun,

Çocukları da yiyip doysun,

Artanı torunlarına kalsın!

15Ama ben doğruluk sayesinde yüzünü göreceğim senin,

Uyanınca suretini görmeye doyacağım.

18. Mezmur

(2Sa.22:1-51)

Müzik şefi için - RAB'bin kulu Davut'un mezmuru -

RAB kendisini bütün düşmanlarının pençesinden ve

Saul'un elinden kurtardığı gün Davut

RAB'be şu ezgiyi okudu:

18

1Seni seviyorum, gücüm sensin, ya RAB!

2RAB benim kayam, sığınağım, kurtarıcımdır,

Tanrım, kayam, sığınacak yerimdir,

Kalkanım, güçlü kurtarıcım, korunağımdır!

3Övgüye değer RAB'be seslenir,

Kurtulurum düşmanlarımdan.

4Ölüm iplerine dolanmıştım,

Yıkım selleri basmıştı beni,

5Ölüler diyarının bağları sarmıştı,

Ölüm tuzakları çıkmıştı karşıma.

6Sıkıntı içinde RAB'be yakardım,

Yardıma çağırdım Tanrım'ı.

Tapınağından sesimi duydu,

Haykırışım kulaklarına ulaştı.

7O zaman yeryüzü sarsılıp sallandı,

Titreyip sarsıldı dağların temelleri,

Çünkü RAB öfkelenmişti.

8Burnundan duman yükseldi,

Ağzından kavurucu ateş

Ve korlar fışkırdı.

9Kara buluta basarak

Gökleri yarıp indi.

10Bir Keruv'a* binip uçtu,

Rüzgar kanatlar takarak hızla geldi.

11Karanlığı örtündü,

Kara bulutları kendine çardak yaptı.

12Varlığının parıltısından,

Bulutlardan dolu ve korlar savruluyordu.

13RAB göklerden gürledi,

Duyurdu sesini Yüceler Yücesi,

Dolu ve alevli korlarla.

14Savurup oklarını düşmanlarını dağıttı,

Şimşek çaktırarak onları şaşkına çevirdi.

15Denizin dibi göründü,

Yeryüzünün temelleri açığa çıktı, ya RAB,

Senin azarlamandan,

Burnundan çıkan güçlü soluktan.

16RAB yukarıdan elini uzatıp tuttu,

Çıkardı beni derin sulardan.

17Beni zorlu düşmanımdan,

Benden nefret edenlerden kurtardı,

Çünkü onlar benden güçlüydü.

18Felaket günümde karşıma dikildiler,

Ama RAB bana destek oldu.

19Beni huzura kavuşturdu,

Kurtardı, çünkü benden hoşnut kaldı.

20RAB doğruluğumun karşılığını verdi,

Beni temiz ellerime göre ödüllendirdi.

21Çünkü RAB'bin yolunda yürüdüm,

Tanrım'dan uzaklaşarak kötülük yapmadım.

22O'nun bütün ilkelerini göz önünde tuttum,

Kurallarından ayrılmadım.

23O'nun gözünde kusursuzdum,

Suç işlemekten sakındım.

24Bu yüzden RAB beni doğruluğuma

Ve gözünde pak olan ellerime göre ödüllendirdi.

25Sadık kuluna sadakat gösterir,

Kusursuz olana kusursuz davranırsın.

26Pak olanla pak olur,

Eğriye eğri davranırsın.

27Alçakgönüllüleri kurtarır,

Gururluların başını eğersin.

28Işığımın kaynağı sensin, ya RAB, Tanrım!

Karanlığımı aydınlatırsın.

29Desteğinle akıncılara saldırır,

Seninle surları aşarım, Tanrım.

30Tanrı'nın yolu kusursuzdur,

RAB'bin sözü arıdır.

O kendisine sığınan herkesin kalkanıdır.

31Var mı RAB'den başka tanrı?

Tanrımız'dan başka kaya var mı?

32Tanrı beni güçle donatır,

Yolumu kusursuz kılar.

33[*]

Ayaklar verdi bana, geyiklerinki gibi,

Doruklarda tutar beni.

34Bana savaşmayı öğretti,

Kollarımla tunç* bir yayı gereyim diye.

35Bana zafer kalkanını bağışlarsın,

Sağ elin destekler,

Alçakgönüllülüğün yüceltir beni.

36Bastığım yerleri genişletirsin,

Burkulmaz bileklerim.

37Kovalayıp yetiştim düşmanlarıma,

Hepsi yok olmadan geri dönmedim.

38Ezdim onları, kalkamaz oldular,

Ayaklarımın altına serildiler.

39Savaş için beni güçle donattın,

Bana başkaldıranları önümde yere serdin.

40Düşmanlarımı kaçmak zorunda bıraktın,

Benden nefret edenleri yok ettim.

41Feryat ettiler, ama kurtaran çıkmadı;

RAB'bi çağırdılar, ama O yanıt vermedi.

42Ezdim onları, rüzgarın savurduğu toza döndüler,

Sokak çamuru gibi savurup attım.

43Halkımın çekişmelerinden beni kurtardın,

Ulusların önderi yaptın,

Tanımadığım halklar bana kulluk ediyor.

44Duyar duymaz sözümü dinlediler,

Yabancılar bana yaltaklandılar.

45Yabancıların betleri benizleri attı,

Titreyerek çıktılar kalelerinden.

46RAB yaşıyor! Kayam'a övgüler olsun!

Yücelsin kurtarıcım Tanrı!

47O'dur öcümü alan,

Halkları bana bağımlı kılan.

48Düşmanlarımdan kurtarır,

Başkaldıranlardan üstün kılar beni,

Zorbaların elinden alır.

49[*]

Bunun için uluslar arasında sana şükredeceğim, ya RAB,

Adını ilahilerle öveceğim.

50RAB kralını büyük zaferlere ulaştırır,

Meshettiği* krala, Davut'a ve soyuna

Sonsuza dek sevgi gösterir.

19

19. Mezmur

Müzik şefi için - Davut'un mezmuru

1Gökler Tanrı'nın görkemini açıklamakta,

Gökkubbe ellerinin eserini duyurmakta.

2Gün güne söz söyler,

Gece geceye bilgi verir.

3Ne söz geçer orada, ne de konuşma,

Sesleri duyulmaz.

4[*]

Ama sesleri yeryüzünü dolaşır,

Sözleri dünyanın dört bucağına ulaşır.

Güneş için göklerde çadır kurdu Tanrı.

5Gerdekten çıkan güveye benzer güneş,

Koşuya çıkacak atlet gibi sevinir.

6Göğün bir ucundan çıkar,

Öbür ucuna döner,

Hiçbir şey gizlenmez sıcaklığından.

7RAB'bin yasası yetkindir, cana can katar,

RAB'bin buyrukları güvenilirdir,

Saf adama bilgelik verir,

8RAB'bin kuralları doğrudur, yüreği sevindirir,

RAB'bin buyrukları arıdır, gözleri aydınlatır.

9RAB korkusu paktır, sonsuza dek kalır,

RAB'bin ilkeleri gerçek, tamamen adildir.

10Onlara altından, bol miktarda saf altından çok istek duyulur,

Onlar baldan, süzme petek balından tatlıdır.

11Uyarırlar kulunu,

Onlara uyanların ödülü büyüktür.

12Kim yanlışlarını görebilir?

Bağışla göremediğim kusurlarımı,

13Bilerek işlenen günahlardan koru kulunu,

İzin verme bana egemen olmalarına!

O zaman büyük isyandan uzak,

Kusursuz olurum.

14Ağzımdan çıkan sözler,

Yüreğimdeki düşünceler,

Kabul görsün senin önünde,

Ya RAB, kayam, kurtarıcım benim[c]

!

20

20. Mezmur

Müzik şefi için - Davut'un mezmuru

1Sıkıntılı gününde RAB seni yanıtlasın,

Yakup'un Tanrısı'nın adı seni korusun!

2Yardım göndersin sana kutsal yerden,

Siyon'dan destek versin.

3Bütün tahıl sunularını* anımsasın,

Yakmalık sunularını* kabul etsin! Sela*

4Gönlünce versin sana,

Bütün tasarılarını gerçekleştirsin!

5O zaman zaferini sevinç çığlıklarıyla kutlayacağız,

Tanrımız'ın adıyla sancaklarımızı dikeceğiz.

RAB senin bütün dileklerini yerine getirsin.

6Şimdi anladım ki, RAB meshettiği* kralı kurtarıyor,

Sağ elinin kurtarıcı gücüyle

Kutsal göklerinden ona yanıt veriyor.

7Bazıları savaş arabalarına,

Bazıları atlarına güvenir,

Bizse Tanrımız RAB'bin adına güveniriz.

8Onlar çöküyor, düşüyorlar;

Bizse kalkıyor, dimdik duruyoruz.

9Ya RAB, kralı kurtar!

Yanıtla bizi sana yakardığımız gün!

21

21. Mezmur

Müzik şefi için - Davut'un mezmuru

1Ya RAB, kral seviniyor gösterdiğin güce.

Sevinçten coşuyor verdiğin zaferle!

2Gönlünün istediğini verdin,

Ağzından çıkan dileği geri çevirmedin. Sela*

3Onu güzel armağanlarla karşıladın,

Başına saf altından taç koydun.

4Senden yaşam istedi, verdin ona:

Uzun, sonsuz bir ömür.

5Sağladığın zaferle büyük yüceliğe erişti,

Onu görkem ve büyüklükle donattın.

6Üzerine sürekli bereket yağdırdın,

Varlığınla onu sevince boğdun.

7Çünkü kral RAB'be güvenir,

Yüceler Yücesi'nin sevgisi sayesinde sarsılmaz.

8Elin bütün düşmanlarına erişecek,

Sağ elin senden nefret edenlere uzanacak.

9Öfkelendiğin an, ya RAB,

Kızgın fırına döndüreceksin onları;

Gazapla yutacak,

Ateşle tüketeceksin.

10Yok edeceksin çocuklarını yeryüzünden,

Soylarını insanlar arasından.

11Düzenler kursalar sana,

Aldatmaya çalışsalar,

Yine de başarılı olamazlar.

12Çünkü sırtlarını döndüreceksin,

Yayını yüzlerine doğru gerince.

13Yüceliğini göster, ya RAB, gücünle!

Ezgiler söyleyip ilahilerle öveceğiz kudretini.

22

22. Mezmur

Müzik şefi için - “Tan Geyiği” makamında -

Davut'un mezmuru

1[*]

Tanrım, Tanrım, beni neden terk ettin?

Niçin bana yardım etmekten,

Haykırışıma kulak vermekten uzak duruyorsun?

2Ey Tanrım, gündüz sesleniyorum, yanıt vermiyorsun,

Gece sesleniyorum, yine rahat yok bana.

3Oysa sen kutsalsın,

İsrail'in övgüleri üzerine taht kuran sensin.

4Sana güvendiler atalarımız,

Sana dayandılar, onları kurtardın.

5Sana yakarıp kurtuldular,

Sana güvendiler, aldanmadılar.

6Ama ben insan değil, toprak kurduyum,

İnsanlar beni küçümsüyor, halk hor görüyor.

7[*]

Beni gören herkes alay ediyor,

Sırıtıp baş sallayarak diyorlar ki,

8[*]

“Sırtını RAB'be dayadı, kurtarsın bakalım onu,

Madem onu seviyor, yardım etsin!”

9Oysa beni ana rahminden çıkaran,

Ana kucağındayken sana güvenmeyi öğreten sensin.

10Doğuşumdan beri sana teslim edildim,

Ana rahminden beri Tanrım sensin.

11Benden uzak durma! Çünkü sıkıntı yanıbaşımda,

Yardım edecek kimse yok.

12Boğalar kuşatıyor beni,

Azgın Başan boğaları sarıyor çevremi.

13Kükreyerek avını parçalayan aslanlar gibi

Ağızlarını açıyorlar bana.

14Su gibi dökülüyorum,

Bütün kemiklerim oynaklarından çıkıyor;

Yüreğim balmumu gibi içimde eriyor.

15[*]

Gücüm çömlek parçası gibi kurudu,

Dilim damağıma yapışıyor;

Beni ölüm toprağına yatırdın.

16Köpekler kuşatıyor beni,

Kötüler sürüsü çevremi sarıyor,

Ellerimi, ayaklarımı deliyorlar.

17Bütün kemiklerimi sayar oldum,

Gözlerini dikmiş, bana bakıyorlar.

18[*]

Giysilerimi aralarında paylaşıyor,

Elbisem için kura çekiyorlar.

19Ama sen, ya RAB, uzak durma;

Ey gücüm benim, yardımıma koş!

20Canımı kılıçtan,

Biricik hayatımı köpeğin pençesinden kurtar!

21Kurtar beni aslanın ağzından,

Yaban öküzlerinin boynuzundan.

Yanıt ver bana!

22[*]

Adını kardeşlerime duyurayım,

Topluluğun ortasında sana övgüler sunayım:

23Ey sizler, RAB'den korkanlar, O'na övgüler sunun!

Ey Yakup soyu, O'nu yüceltin!

Ey İsrail soyu, O'na saygı gösterin!

24Çünkü O mazlumun çektiği sıkıntıyı hafife almadı,

Ondan tiksinmedi, yüz çevirmedi;

Kendisini yardıma çağırdığında ona kulak verdi.

25Övgü konum sen olacaksın büyük toplulukta,

Senden korkanların önünde yerine getireceğim adaklarımı.

26Yoksullar yiyip doyacak,

RAB'be yönelenler O'na övgü sunacak.

Sonsuza dek ömrünüz tükenmesin!

27Yeryüzünün dört bucağı anımsayıp RAB'be dönecek,

Ulusların bütün soyları O'nun önünde yere kapanacak.

28Çünkü egemenlik RAB'bindir,

Ulusları O yönetir.

29Yeryüzündeki bütün zenginler doyacak

Ve O'nun önünde yere kapanacak,

Toprağa gidenler,

Ölümlerine engel olamayanlar,

Eğilecekler O'nun önünde.

30Gelecek kuşaklar O'na kulluk edecek,

Rab yeni kuşaklara anlatılacak.

31O'nun kurtarışını,

“Rab yaptı bunları” diyerek,

Henüz doğmamış bir halka duyuracaklar.

23

23. Mezmur

Davut'un mezmuru

1RAB çobanımdır,

Eksiğim olmaz.

2[*]

Beni yemyeşil çayırlarda yatırır,

Sakin suların kıyısına götürür.

3İçimi tazeler,

Adı uğruna bana doğru yollarda öncülük eder.

4Karanlık ölüm vadisinden geçsem bile,

Kötülükten korkmam.

Çünkü sen benimlesin.

Çomağın, değneğin güven verir bana.

5Düşmanlarımın önünde bana sofra kurarsın,

Başıma yağ sürersin,

Kâsem taşıyor.

6Ömrüm boyunca yalnız iyilik ve sevgi izleyecek beni,

Hep RAB'bin evinde oturacağım.

24

24. Mezmur

Davut'un mezmuru

1[*]

RAB'bindir yeryüzü ve içindeki her şey,

Dünya ve üzerinde yaşayanlar;

2Çünkü O'dur denizler üzerinde onu kuran,

Sular üzerinde durduran.

3RAB'bin dağına kim çıkabilir,

Kutsal yerinde kim durabilir?

4[*]

Elleri pak, yüreği temiz olan,

Gönlünü putlara kaptırmayan,

Yalan yere ant içmeyen.

5RAB kutsar böylesini,

Kurtarıcısı Tanrı aklar.

6O'na yönelenler,

Yakup'un Tanrısı'nın yüzünü arayanlar

İşte böyledir. Sela*

7Kaldırın başınızı, ey kapılar!

Açılın, ey eski kapılar!

Yüce Kral girsin içeri!

8Kimdir bu Yüce Kral?

O RAB'dir, güçlü ve yiğit,

Savaşta yiğit olan RAB.

9Kaldırın başınızı, ey kapılar!

Açılın, ey eski kapılar!

Yüce Kral girsin içeri!

10Kimdir bu Yüce Kral?

Her Şeye Egemen

RAB'dir bu Yüce Kral! Sela

25

25. Mezmur

Davut'un mezmuru

1Ya RAB, bütün varlığımla sana yaklaşıyorum,

2Ey Tanrım, sana güveniyorum, utandırma beni,

Düşmanlarım zafer kahkahası atmasın!

3Sana umut bağlayan hiç kimse utanca düşmez;

Nedensiz hainlik edenler utanır.

4Ya RAB, yollarını bana öğret,

Yönlerini bildir.

5Bana gerçek yolunda öncülük et, eğit beni;

Çünkü beni kurtaran Tanrı sensin.

Bütün gün umudum sende.

6Ya RAB, sevecenliğini ve sevgini anımsa;

Çünkü onlar öncesizlikten beri aynıdır.

7Gençlik günahlarımı, isyanlarımı anımsama,

Sevgine göre anımsa beni,

Çünkü sen iyisin, ya RAB.

8RAB iyi ve doğrudur,

Onun için günahkârlara yol gösterir.

9Alçakgönüllülere adalet yolunda öncülük eder,

Kendi yolunu öğretir onlara.

10RAB'bin bütün yolları sevgi ve sadakate dayanır

Antlaşmasındaki buyruklara uyanlar için.

11Ya RAB, adın uğruna

Suçumu bağışla, çünkü suçum büyük.

12Kim RAB'den korkarsa,

RAB ona seçeceği yolu gösterir.

13Gönenç içinde yaşayacak o insan,

Soyu ülkeyi sahiplenecek.

14RAB kendisinden korkanlarla paylaşır sırrını,

Onlara açıklar antlaşmasını.

15Gözlerim hep RAB'dedir,

Çünkü ayaklarımı ağdan O çıkarır.

16Halime bak, lütfet bana;

Çünkü garip ve mazlumum.

17Yüreğimdeki sıkıntılar artıyor,

Kurtar beni dertlerimden!

18Üzüntüme, acılarıma bak,

Bütün günahlarımı bağışla!

19Düşmanlarıma bak, ne kadar çoğaldılar,

Nasıl da benden nefret ediyorlar!

20Canımı koru, kurtar beni!

Hayal kırıklığına uğratma, çünkü sana sığınıyorum!

21Dürüstlük, doğruluk korusun beni,

Çünkü umudum sendedir.

22Ey Tanrı, kurtar İsrail'i

Bütün sıkıntılarından!

26

26. Mezmur

Davut'un mezmuru

1Beni haklı çıkar, ya RAB,

Çünkü dürüst bir yaşam sürdüm;

Sarsılmadan RAB'be güvendim.

2Dene beni, ya RAB, sına;

Duygularımı, düşüncelerimi yokla.

3Çünkü sevgini hep göz önünde tutuyor,

Senin gerçeğini yaşıyorum ben.

4Yalancılarla oturmam,

İkiyüzlülerin suyuna gitmem.

5Kötülük yapanlar topluluğundan nefret ederim,

Fesatçıların arasına girmem.

6Suçsuzluğumu göstermek için ellerimi yıkar,

Sunağının çevresinde dönerim, ya RAB,

7Yüksek sesle şükranımı duyurmak

Ve bütün harikalarını anlatmak için.

8Severim, ya RAB, yaşadığın evi,

Görkeminin bulunduğu yeri.

9Günahkârların,

Eli kanlı adamların yanısıra canımı alma.

10Onların elleri kötülük aletidir,

Sağ elleri rüşvet doludur.

11Ama ben dürüst yaşarım,

Kurtar beni, lütfet bana!

12Ayağım emin yerde duruyor.

Topluluk içinde sana övgüler sunacağım, ya RAB.

27

27. Mezmur

Davut'un mezmuru

1RAB benim ışığım, kurtuluşumdur,

Kimseden korkmam.

RAB yaşamımın kalesidir,

Kimseden yılmam.

2Hasımlarım, düşmanlarım olan kötüler,

Beni yutmak için üzerime gelirken

Tökezleyip düşerler.

3Karşımda bir ordu konaklasa,

Kılım kıpırdamaz,

Bana karşı savaş açılsa,

Yine güvenimi yitirmem.

4RAB'den tek dileğim, tek isteğim şu:

RAB'bin güzelliğini seyretmek,

Tapınağında O'na hayran olmak için

Ömrümün bütün günlerini O'nun evinde geçirmek.

5Çünkü O kötü günde beni çardağında gizleyecek,

Çadırının emin yerinde saklayacak,

Yüksek bir kaya üzerine çıkaracak beni.

6O zaman çevremi saran düşmanlarıma karşı

Başım yukarı kalkacak,

Sevinçle haykırarak kurbanlar sunacağım O'nun çadırında,

O'nu ezgilerle, ilahilerle öveceğim.

7Sana yakarıyorum, ya RAB, kulak ver sesime,

Lütfet, yanıtla beni!

8Ya RAB, içimden bir ses duydum:

“Yüzümü ara!” dedin,

İşte yüzünü arıyorum.

9Yüzünü benden gizleme,

Kulunu öfkeyle geri çevirme!

Bana hep yardımcı oldun;

Bırakma, terk etme beni,

Ey beni kurtaran Tanrı!

10Annemle babam beni terk etseler bile,

RAB beni kabul eder.

11Ya RAB, yolunu öğret bana,

Düşmanlarıma karşı

Düz yolda bana öncülük et.

12Beni hasımlarımın keyfine bırakma,

Çünkü yalancı tanıklar dikiliyor karşıma,

Ağızları şiddet saçıyor.

13Yaşam diyarında

RAB'bin iyiliğini göreceğimden kuşkum yok.

14Umudunu RAB'be bağla,

Güçlü ve yürekli ol;

Umudunu RAB'be bağla!

28

28. Mezmur

Davut'un mezmuru

1Ya RAB, sana yakarıyorum,

Kayam benim, kulak tıkama sesime;

Çünkü sen sessiz kalırsan,

Ölüm çukuruna inen ölülere dönerim ben.

2Seni yardıma çağırdığımda,

Ellerimi kutsal konutuna doğru açtığımda,

Kulak ver yalvarışlarıma.

3Beni kötülerle, haksızlık yapanlarla

Aynı kefeye koyup cezalandırma.

Onlar komşularıyla dostça konuşur,

Ama yüreklerinde kötülük beslerler.

4[*]

Eylemlerine, yaptıkları kötülüklere göre onları yanıtla;

Yaptıklarının, hak ettiklerinin karşılığını ver.

5Onlar RAB'bin yaptıklarına,

Ellerinin eserine önem vermezler;

Bu yüzden RAB onları yıkacak,

Bir daha ayağa kaldırmayacak.

6RAB'be övgüler olsun!

Çünkü yalvarışımı duydu.

7RAB benim gücüm, kalkanımdır,

O'na yürekten güveniyor ve yardım görüyorum.

Yüreğim coşuyor,

Ezgilerimle O'na şükrediyorum.

8RAB halkının gücüdür,

Meshettiği* kralın zafer kalesidir.

9Halkını kurtar, kendi halkını kutsa;

Çobanlık et onlara, sürekli destek ol!

29

29. Mezmur

Davut'un mezmuru

1[*]

Ey ilahi varlıklar, RAB'bi övün,

RAB'bin gücünü, yüceliğini övün,

2RAB'bin görkemini adına yaraşır biçimde övün,

Kutsal giysiler içinde RAB'be tapının!

3RAB'bin sesi sulara hükmediyor,

Yüce Tanrı gürlüyor,

RAB engin sulara hükmediyor.

4RAB'bin sesi güçlüdür,

RAB'bin sesi görkemlidir.

5RAB'bin sesi sedir ağaçlarını kırar,

Lübnan sedirlerini parçalar.

6Lübnan'ı buzağı gibi,

Siryon Dağı'nı yabanıl öküz yavrusu gibi sıçratır.

7RAB'bin sesi şimşek gibi çakar,

8RAB'bin sesi çölü titretir,

RAB Kadeş Çölü'nü sarsar.

9RAB'bin sesi geyikleri doğurturç

,

Ormanları çıplak bırakır.

O'nun tapınağında herkes “Yücesin!” diye haykırır.

10RAB tufan üstünde taht kurdu,

O sonsuza dek kral kalacak.

11RAB halkına güç verir,

Halkını esenlikle kutsar!

30

30. Mezmur

Tapınak adanırken söylenen bir ilahi -

Davut'un mezmuru

1Seni yüceltmek istiyorum, ya RAB,

Çünkü beni kurtardın,

Düşmanlarımı bana güldürmedin.

2Ya RAB Tanrım,

Sana yakardım, bana şifa verdin.

3Ya RAB, beni ölüler diyarından çıkardın,

Yaşam verdin bana, ölüm çukuruna düşürmedin.

4Ey RAB'bin sadık kulları, O'nu ilahilerle övün,

Kutsallığını anarak O'na şükredin.

5Çünkü öfkesi bir an sürer,

Lütfu ise bir ömür;

Gözyaşlarınız belki bir gece akar,

Ama sabahla sevinç doğar.

6Huzur duyunca dedim ki,

“Asla sarsılmayacağım!”

7Ya RAB, lütfunla beni güçlü bir dağ gibi

Sarsılmaz kıldın;

Ama sen yüzünü gizleyince,

Dehşete düştüm.

8Ya RAB, sana sesleniyorum,

Rab'be yalvarıyorum:

9“Ne yararı olur senin için dökülen kanımın,

Ölüm çukuruna inersem?

Toprak sana övgüler sunar mı,

Senin sadakatini ilan eder mi?

10Dinle, ya RAB, acı bana;

Yardımcım ol, ya RAB!”

11Yasımı şenliğe döndürdün,

Çulumu çıkarıp beni sevinçle kuşattın.

12Öyle ki, gönlüm seni ilahilerle övsün, susmasın!

Ya RAB Tanrım, sana sürekli şükredeceğim.

31

31. Mezmur

(Mez.71:1-3)

Müzik şefi için - Davut'un mezmuru

1Ya RAB, sana sığınıyorum.

Utandırma beni hiçbir zaman!

Adaletinle kurtar beni!

2Kulak ver bana,

Çabuk yetiş, kurtar beni;

Bir kaya ol bana sığınmam için,

Güçlü bir kale ol kurtulmam için!

3Madem kayam ve kalem sensin,

Öncülük et, yol göster bana

Kendi adın uğruna.

4Bana kurdukları tuzaktan uzak tut beni,

Çünkü sığınağım sensin.

5[*]

Ruhumu ellerine bırakıyorum,

Ya RAB, sadık Tanrı, kurtar beni.

6Değersiz putlara bel bağlayanlardan tiksinirim,

RAB'be güvenirim ben.

7Sadakatinden ötürü sevinip coşacağım,

Çünkü düşkün halimi görüyor,

Çektiğim sıkıntıları biliyorsun,

8Beni düşman eline düşürmedin,

Bastığım yerleri genişlettin.

9Acı bana, ya RAB, sıkıntıdayım,

Üzüntü gözümü, canımı, içimi kemiriyor.

10Ömrüm acıyla,

Yıllarım iniltiyle tükeniyor,

Suçumdan ötürü gücüm zayıflıyor,

Kemiklerim eriyor.

11Düşmanlarım yüzünden rezil oldum,

Özellikle komşularıma.

Tanıdıklarıma dehşet salar oldum;

Beni sokakta görenler benden kaçar oldu.

12Gönülden çıkmış bir ölü gibi unutuldum,

Kırılmış bir çömleğe döndüm.

13[*]

Birçoğunun fısıldaştığını duyuyorum,

Her yer dehşet içinde,

Bana karşı anlaştılar,

Canımı almak için düzen kurdular.

14Ama ben sana güveniyorum, ya RAB,

“Tanrım sensin!” diyorum.

15Hayatım senin elinde,

Kurtar beni düşmanlarımın pençesinden,

Ardıma düşenlerden.

16Yüzün kulunu aydınlatsın,

Sevgi göster, kurtar beni!

17Utandırma beni, ya RAB, sana sesleniyorum;

Kötüler utansın, ölüler diyarında sesleri kesilsin.

18Sussun o yalancı dudaklar;

Doğru insana karşı

Gururla, tepeden bakarak,

Küçümseyerek konuşan dudaklar.

19İyiliğin ne büyüktür, ya RAB,

Onu senden korkanlar için saklarsın,

Herkesin gözü önünde,

Sana sığınanlara iyi davranırsın.

20İnsanların düzenlerine karşı,

Koruyucu huzurunla üzerlerine kanat gerersin;

Saldırgan dillere karşı

Onları çardağında gizlersin.

21RAB'be övgüler olsun,

Kuşatılmış bir kentte

Sevgisini bana harika biçimde gösterdi.

22Telaş içinde demiştim ki,

“Huzurundan atıldım!”

Ama yardıma çağırınca seni,

Yalvarışımı işittin.

23RAB'bi sevin, ey O'nun sadık kulları!

RAB kendisine bağlı olanları korur,

Büyüklenenlerin ise tümüyle hakkından gelir.

24Ey RAB'be umut bağlayanlar,

Güçlü ve yürekli olun!

32

32. Mezmur

Davut'un mezmuru - Maskil[d]

1[*]

Ne mutlu isyanı bağışlanan,

Günahı örtülen insana!

2Suçu RAB tarafından sayılmayan,

Ruhunda hile bulunmayan insana ne mutlu!

3Sustuğum sürece

Kemiklerim eridi,

Gün boyu inlemekten.

4Çünkü gece gündüz

Elin üzerimde ağırlaştı.

Dermanım tükendi yaz sıcağında gibi. Sela*

5[*]

Günahımı açıkladım sana,

Suçumu gizlemedim.

“RAB'be isyanımı itiraf edeceğim” deyince,

Günahımı, suçumu bağışladın. Sela

6Bu nedenle her sadık kulun

Ulaşılır olduğun zaman sana dua etsin.

Engin sular taşsa bile ona erişemez.

7Sığınağım sensin,

Beni sıkıntıdan korur,

Çevremi kurtuluş ilahileriyle kuşatırsın. Sela

8Eğiteceğim seni, gideceğin yolu göstereceğim,

Öğüt vereceğim sana,

Gözüm sendedir.

9At ya da katır gibi anlayışsız olmayın;

Onları idare etmek için gem ve dizgin gerekir,

Yoksa sana yaklaşmazlar.

10Kötülerin acısı çoktur,

Ama RAB'be güvenenleri O'nun sevgisi kuşatır.

11Ey doğru insanlar, sevinç kaynağınız RAB olsun, coşun;

Ey yüreği temiz olanlar,

Hepiniz sevinç çığlıkları atın!

33

33. Mezmur

1Ey doğru insanlar, RAB'be sevinçle haykırın!

Dürüstlere O'nu övmek yaraşır.

2Lir çalarak RAB'be şükredin,

On telli çenk eşliğinde O'nu ilahilerle övün.

3[*]

O'na yeni bir ezgi söyleyin,

Sevinç çığlıklarıyla sazınızı konuşturun.

4Çünkü RAB'bin sözü doğrudur,

Her işi sadakatle yapar.

5Doğruluğu, adaleti sever,

RAB'bin sevgisi yeryüzünü doldurur.

6Gökler RAB'bin sözüyle,

Gök cisimleri ağzından çıkan solukla yaratıldı.

7Deniz sularını bir araya toplar,

Engin suları ambarlara depolar.

8Bütün yeryüzü RAB'den korksun,

Dünyada yaşayan herkes O'na saygı duysun.

9Çünkü O söyleyince, her şey var oldu;

O buyurunca, her şey belirdi.

10RAB ulusların planlarını bozar,

Halkların tasarılarını boşa çıkarır.

11Ama RAB'bin planları sonsuza dek sürer,

Yüreğindeki tasarılar kuşaklar boyunca değişmez.

12Ne mutlu Tanrısı RAB olan ulusa,

Kendisi için seçtiği halka!

13RAB göklerden bakar,

Bütün insanları görür.

14Oturduğu yerden,

Yeryüzünde yaşayan herkesi gözler.

15Herkesin yüreğini yaratan,

Yaptıkları her şeyi tartan O'dur.

16Ne büyük ordularıyla zafer kazanan kral var,

Ne de büyük gücüyle kurtulan yiğit.

17Zafer için at boş bir umuttur,

Büyük gücüne karşın kimseyi kurtaramaz.

18Ama RAB'bin gözü kendisinden korkanların,

Sevgisine umut bağlayanların üzerindedir;

19Böylece onları ölümden kurtarır,

Kıtlıkta yaşamalarını sağlar.

20Umudumuz RAB'dedir,

Yardımcımız, kalkanımız O'dur.

21O'nda sevinç bulur yüreğimiz,

Çünkü O'nun kutsal adına güveniriz.

22Madem umudumuz sende,

Sevgin üzerimizde olsun, ya RAB!

34

34. Mezmur [*]

Davut'un mezmuru

Avimelek'in önünde kendini deli gösterip kovulduğu,

gittiği zaman

1Her zaman RAB'be övgüler sunacağım,

Övgüsü dilimden düşmeyecek.

2RAB'le övünürüm,

Mazlumlar işitip sevinsin!

3Benimle birlikte RAB'bin büyüklüğünü duyurun,

Adını birlikte yüceltelim.

4RAB'be yöneldim, yanıt verdi bana,

Bütün korkularımdan kurtardı beni.

5O'na bakanların yüzü ışıl ışıl parlar,

Yüzleri utançtan kızarmaz.

6Bu mazlum yakardı, RAB duydu,

Bütün sıkıntılarından kurtardı onu.

7RAB'bin meleği O'ndan korkanların çevresine ordugah kurar,

Kurtarır onları.

8[*]

Tadın da görün, RAB ne iyidir,

Ne mutlu O'na sığınan adama!

9RAB'den korkun, ey O'nun kutsalları,

Çünkü O'ndan korkanın eksiği olmaz.

10Genç aslanlar bile aç ve muhtaç olur;

Ama RAB'be yönelenlerden hiçbir iyilik esirgenmez.

11Gelin, ey çocuklar, dinleyin beni:

Size RAB korkusunu öğreteyim.

12[*]

Kim yaşamdan zevk almak,

İyi günler görmek istiyorsa,

13Dilini kötülükten,

Dudaklarını yalandan uzak tutsun.

14Kötülükten sakının, iyilik yapın;

Esenliği amaçlayın, ardınca gidin.

15RAB'bin gözleri doğru kişilerin üzerindedir,

Kulakları onların yakarışına açıktır.

16RAB kötülük yapanlara karşıdır,

Onların anısını yeryüzünden siler.

17Doğrular yakarır, RAB duyar;

Bütün sıkıntılarından kurtarır onları.

18RAB gönlü kırıklara yakındır,

Ruhu ezikleri kurtarır.

19Doğrunun dertleri çoktur,

Ama RAB hepsinden kurtarır onu.

20[*]

Bütün kemiklerini korur,

Hiçbiri kırılmaz.

21Kötü insanın sonu kötülükle biter,

Cezasını bulur doğrulardan nefret edenler.

22RAB kullarını kurtarır,

O'na sığınanların hiçbiri ceza görmez.

35

35. Mezmur

Davut'un mezmuru

1Ya RAB, benimle uğraşanlarla sen uğraş,

Benimle savaşanlarla sen savaş!

2Al küçük kalkanla büyük kalkanı,

Yardımıma koş!

3Kaldır mızrağını, kargını beni kovalayanlara,

“Seni ben kurtarırım” de bana!

4Canıma kastedenler utanıp rezil olsun!

Utançla geri çekilsin bana kötülük düşünenler!

5Rüzgarın sürüklediği saman çöpüne dönsünler,

RAB'bin meleği artlarına düşsün!

6Karanlık ve kaygan olsun yolları,

RAB'bin meleği kovalasın onları!

7Madem neden yokken bana gizli ağlar kurdular,

Nedensiz çukur kazdılar,

8Başlarına habersiz felaket gelsin,

Gizledikleri ağa kendileri tutulsun,

Felakete uğrasınlar.

9O zaman RAB'de sevinç bulacağım,

Beni kurtardığı için coşacağım.

10Bütün varlığımla şöyle diyeceğim:

“Senin gibisi var mı, ya RAB,

Mazlumu zorbanın elinden,

Mazlumu ve yoksulu soyguncudan kurtaran?”

11Kötü niyetli tanıklar türüyor,

Bilmediğim konuları soruyorlar.

12İyiliğime karşı kötülük ediyor,

Yalnızlığa itiyorlar beni.

13-14Oysa onlar hastalanınca ben çula sarınır,

Oruç* tutup alçakgönüllü olurdum.

Duam yanıtsız kalınca,

Bir dost, bir kardeş yitirmiş gibi dolaşırdım.

Kederden belim bükülürdü,

Annesi için yas tutan biri gibi.

15Ama ben sendeleyince toplanıp sevindiler,

Toplandı bana karşı tanımadığım alçaklar,

Durmadan didiklediler beni.

16Tanrıtanımaz, alaycı soytarılar gibi,

Diş gıcırdattılar bana.

17Ne zamana dek seyirci kalacaksın, ya Rab?

Kurtar canımı bunların saldırısından,

Hayatımı bu genç aslanlardan!

18Büyük toplantıda sana şükürler sunacağım,

Kalabalığın ortasında sana övgüler dizeceğim.

19[*]

Sevinmesin boş yere bana düşman olanlar,

Göz kırpmasınlar birbirlerine

Nedensiz benden nefret edenler.

20Çünkü barış sözünü etmez onlar,

Kurnazca düzen kurarlar ülkenin sakin insanlarına.

21Beni suçlamak için ağızlarını ardına kadar açtılar:

“Oh! Oh!” diyorlar, “İşte kendi gözümüzle gördük yaptıklarını!”

22Olup biteni sen de gördün, ya RAB, sessiz kalma,

Ya Rab, benden uzak durma!

23Uyan, kalk savun beni,

Uğraş hakkım için, ey Tanrım ve Rab'bim!

24Adaletin uyarınca haklı çıkar beni, ya RAB, Tanrım benim!

Gülmesinler halime!

25Demesinler içlerinden:

“Oh! İşte buydu dileğimiz!”,

Konuşmasınlar ardımdan:

“Yedik başını!” diye.

26Utansın kötü halime sevinenler,

Kızarsın yüzleri hepsinin;

Gururla karşıma dikilenler

Utanca, rezalete bürünsün.

27Benim haklı çıkmamı isteyenler,

Sevinç çığlıkları atıp coşsunlar;

Şöyle desinler sürekli:

“Kulunun esenliğinden hoşlanan RAB yücelsin!”

28O zaman gün boyu adaletin,

Övgülerin dilimden düşmeyecek.

36

36. Mezmur

Müzik şefi için - RAB'bin kulu Davut'un mezmuru

1[*]

Günah fısıldar kötü insana,

Yüreğinin dibinden:

Tanrı korkusu yoktur onda.

2Kendini öyle beğenmiş ki,

Suçunu görmez, ondan tiksinmez.

3Ağzından kötülük ve yalan akar,

Akıllanmaktan, iyilik yapmaktan vazgeçmiş.

4Yatağında bile fesat düşünür,

Olumsuz yolda direnir, reddetmez kötülüğü.

5Ya RAB, sevgin göklere,

Sadakatin gökyüzüne erişir.

6Doğruluğun ulu dağlara benzer,

Adaletin uçsuz bucaksız enginlere.

İnsanı da, hayvanı da koruyan sensin, ya RAB.

7Sevgin ne değerli, ey Tanrı!

Kanatlarının gölgesine sığınır insanoğlu.

8Evindeki bolluğa doyarlar,

Zevklerinin ırmağından içirirsin onlara.

9Çünkü yaşam kaynağı sensin,

Senin ışığınla aydınlanırız.

10Sürekli göster

Seni tanıyanlara sevgini,

Yüreği temiz olanlara doğruluğunu.

11Gururlunun ayağı bana varmasın,

Kötülerin eli beni kovmasın.

12Kötülük yapanlar oracıkta düştüler,

Yıkıldılar, kalkamazlar artık.

37

37. Mezmur

Davut'un mezmuru

1Kötülük edenlere kızıp üzülme,

Suç işleyenlere özenme!

2Çünkü onlar ot gibi hemen solacak,

Yeşil bitki gibi kuruyup gidecek.

3Sen RAB'be güven, iyilik yap,

Ülkede otur, sadakatle çalış.

4RAB'den zevk al,

O senin yüreğinin dileklerini yerine getirecektir.

5Her şeyi RAB'be bırak,

O'na güven, O gerekeni yapar.

6O senin doğruluğunu ışık gibi,

Hakkını öğle güneşi gibi

Aydınlığa çıkarır.

7RAB'bin önünde sakin dur, sabırla bekle;

Kızıp üzülme işi yolunda olanlara,

Kötü amaçlarına kavuşanlara.

8Kızmaktan kaçın, bırak öfkeyi,

Üzülme, yalnız kötülüğe sürükler bu seni.

9Çünkü kötülerin kökü kazınacak,

Ama RAB'be umut bağlayanlar ülkeyi miras alacak.

10Yakında kötünün sonu gelecek,

Yerini arasan da bulunmayacak.

11[*]

Ama alçakgönüllüler ülkeyi miras alacak,

Derin bir huzurun zevkini tadacak.

12Kötü insan doğru insana düzen kurar,

Diş gıcırdatır.

13Ama Rab kötüye güler,

Çünkü bilir onun sonunun geldiğini.

14Kılıç çekti kötüler, yaylarını gerdi,

Mazlumu, yoksulu yıkmak,

Doğru yolda olanları öldürmek için.

15Ama kılıçları kendi yüreklerine saplanacak,

Yayları kırılacak.

16Doğrunun azıcık varlığı,

Pek çok kötünün servetinden iyidir.

17Çünkü kötülerin gücü kırılacak,

Ama doğrulara RAB destek olacak.

18RAB yetkinlerin her gününü gözetir,

Onların mirası sonsuza dek sürecek.

19Kötü günde utanmayacaklar,

Kıtlıkta karınları doyacak.

20Ama kötüler yıkıma uğrayacak;

RAB'bin düşmanları kır çiçekleri gibi kuruyup gidecek,

Duman gibi dağılıp yok olacak.

21Kötüler ödünç alır, geri vermez;

Doğrularsa cömertçe verir.

22RAB'bin kutsadığı insanlar ülkeyi miras alacak,

Lanetlediği insanların kökü kazınacak.

23RAB insana sağlam adım attırır,

İnsanın yolundan hoşnut olursa.

24Düşse bile yıkılmaz insan,

Çünkü elinden tutan RAB'dir.

25Gençtim, ömrüm tükendi,

Ama hiç görmedim doğru insanın terk edildiğini,

Soyunun ekmek dilendiğini.

26O hep cömertçe ödünç verir,

Soyu kutsanır.

27Kötülükten kaç, iyilik yap;

Sonsuz yaşama kavuşursun.

28Çünkü RAB doğruyu sever,

Sadık kullarını terk etmez.

Onlar sonsuza dek korunacak,

Kötülerinse kökü kazınacak.

29Doğrular ülkeyi miras alacak,

Orada sonsuza dek yaşayacak.

30Doğrunun ağzından bilgelik akar,

Dilinden adalet damlar.

31Tanrısı'nın yasası yüreğindedir,

Ayakları kaymaz.

32Kötü, doğruya pusu kurar,

Onu öldürmeye çalışır.

33Ama RAB onu kötünün eline düşürmez,

Yargılanırken mahkûm etmez.

34RAB'be umut bağla, O'nun yolunu tut,

Ülkeyi miras almak üzere seni yükseltecektir.

Kötülerin kökünün kazındığını göreceksin.

35Kötü ve acımasız adamı gördüm,

İlk dikildiği toprakta yeşeren ağaç gibi

Dal budak salıyordu;

36Geçip gitti, yok oldu,

Aradım, bulunmaz oldu.

37Yetkin adamı gözle, doğru adama bak,

Çünkü yarınlar barışseverindir.

38Ama başkaldıranların hepsi yok olacak,

Kötülerin kökü kazınacak.

39Doğruların kurtuluşu RAB'den gelir,

Sıkıntılı günde onlara kale olur.

40RAB onlara yardım eder, kurtarır onları,

Kötülerin elinden alıp özgür kılar,

Çünkü kendisine sığınırlar.

38

38. Mezmur

Anma sunusu için Davut'un mezmuru

1Ya RAB, öfkelenip azarlama beni,

Gazapla yola getirme!

2Okların içime saplandı,

Elin üzerime indi.

3Öfken yüzünden sağlığım bozuldu,

Günahım yüzünden rahatım kaçtı.

4Çünkü suçlarım başımdan aştı,

Taşınmaz bir yük gibi sırtımda ağırlaştı.

5Akılsızlığım yüzünden

Yaralarım iğrenç, irinli.

6Eğildim, iki büklüm oldum,

Gün boyu yaslı dolaşıyorum.

7Çünkü belim ateş içinde,

Sağlığım bozuk.

8Tükendim, ezildim alabildiğine,

İnliyorum yüreğimin acısından.

9Ya Rab, bütün özlemlerimi bilirsin,

İniltilerim senden gizli değil.

10Yüreğim çarpıyor, gücüm tükeniyor,

Gözlerimin feri bile söndü.

11Eşim dostum kaçar oldu derdimden,

Yakınlarım uzak duruyor benden.

12Canıma susayanlar bana tuzak kuruyor,

Zararımı isteyenler kuyumu kazıyor,

Gün boyu hileler düşünüyorlar.

13Ama ben bir sağır gibi duymuyorum,

Bir dilsiz gibi ağzımı açmıyorum;

14Duymaz,

Ağzında yanıt bulunmaz bir adama döndüm.

15Umudum sende, ya RAB,

Sen yanıtlayacaksın, ya Rab, Tanrım benim!

16Çünkü dua ediyorum: “Halime sevinmesinler,

Ayağım kayınca böbürlenmesinler!”

17Düşmek üzereyim,

Acım hep içimde.

18Suçumu itiraf ediyorum,

Günahım yüzünden kaygılanıyorum.

19Ama düşmanlarım güçlü ve dinç,

Yok yere benden nefret edenler çok.

20İyiliğe karşı kötülük yapanlar bana karşı çıkar,

İyiliğin peşinde olduğum için.

21Beni terk etme, ya RAB!

Ey Tanrım, benden uzak durma!

22Yardımıma koş,

Ya Rab, kurtuluşum benim!

39

39. Mezmur

Müzik Şefi Yedutun için - Davut'un mezmuru

1Karar verdim: “Adımlarıma dikkat edeceğim,

Dilimi günahtan sakınacağım;

Karşımda kötü biri oldukça,

Ağzıma gem vuracağım.”

2Dilimi tutup sustum,

Hep kaçındım konuşmaktan, yararı olsa bile.

Acım alevlendi,

3Yüreğim tutuştu içimde,

Ateş aldı derin derin düşünürken,

Şu sözler döküldü dilimden:

4“Bildir bana, ya RAB, sonumu,

Sayılı günlerimi;

Bileyim ömrümün ne kadar kısa olduğunu!

5Yalnız bir karış ömür verdin bana,

Hiç kalır hayatım senin önünde.

Her insan bir soluktur sadece,

En güçlü çağında bile. Sela*

6“Bir gölge gibi dolaşır insan,

Boş yere çırpınır,

Mal biriktirir, kime kalacağını bilmeden.

7“Ne bekleyebilirim şimdi, ya Rab?

Umudum sende.

8Kurtar beni bütün isyanlarımdan,

Aptalların hakaretine izin verme.

9Sustum, açmayacağım ağzımı;

Çünkü sensin bunu yapan.

10Uzaklaştır üzerimden yumruklarını,

Tokadının altında mahvoldum.

11Sen insanı suçundan ötürü

Azarlayarak yola getirirsin,

Güve gibi tüketirsin sevdiği şeyleri.

Her insan bir soluktur sadece. Sela

12“Duamı işit, ya RAB,

Kulak ver yakarışıma,

Gözyaşlarıma kayıtsız kalma!

Çünkü ben bir garibim senin yanında,

Bir yabancı, atalarım gibi.

13Uzaklaştır üzerimden bakışlarını,

Göçüp yok olmadan mutlu olayım!”

40

40. Mezmur

(Mez.70:1-5)

Müzik şefi için - Davut'un mezmuru

1RAB'bi sabırla bekledim;

Bana yönelip yakarışımı duydu.

2Ölüm çukurundan,

Balçıktan çıkardı beni,

Ayaklarımı kaya üzerinde tuttu,

Kaymayayım diye.

3Ağzıma yeni bir ezgi,

Tanrımız'a bir övgü ilahisi koydu.

Çokları görüp korkacak

Ve RAB'be güvenecekler.

4Ne mutlu RAB'be güvenen insana,

Gururluya, yalana sapana ilgi duymayana.

5Ya RAB, Tanrım,

Harikaların, düşüncelerin ne çoktur bizim için;

Sana eş koşulmaz!

Duyurmak, anlatmak istesem yaptıklarını,

Saymakla bitmez.

6[*]

Kurbandan, sunudan hoşnut olmadın,

Ama kulaklarımı açtın.

Yakmalık sunu*, günah sunusu* da istemedin.

7-8O zaman şöyle dedim: “İşte geldim;

Kutsal Yazı tomarında benim için yazılmıştır.

Ey Tanrım, senin isteğini yapmaktan zevk alırım ben,

Yasan yüreğimin derinliğindedir.”

9Büyük toplantıda müjdelerim senin zaferini,

Sözümü esirgemem,

Ya RAB, bildiğin gibi!

10Zaferini içimde gizlemem,

Bağlılığını ve kurtarışını duyururum,

Sevgini, sadakatini saklamam büyük topluluktan.

11Ya RAB, esirgeme sevecenliğini benden!

Sevgin, sadakatin hep korusun beni!

12Sayısız belalar çevremi sardı,

Suçlarım bana yetişti, önümü göremiyorum;

Başımdaki saçlardan daha çoklar,

Çaresiz kaldım.

13Ne olur, ya RAB, kurtar beni!

Yardımıma koş, ya RAB!

14Utansın canımı almaya çalışanlar,

Yüzleri kızarsın!

Geri dönsün zararımı isteyenler,

Rezil olsunlar!

15Bana, “Oh! Oh!” çekenler

Dehşete düşsün utançlarından!

16Sende neşe ve sevinç bulsun

Bütün sana yönelenler!

“RAB yücedir!” desin hep

Senin kurtarışını özleyenler!

17Bense mazlum ve yoksulum,

Düşün beni, ya Rab.

Yardımcım ve kurtarıcım sensin,

Geç kalma, ey Tanrım!

41

41. Mezmur

Müzik şefi için - Davut'un mezmuru

1Ne mutlu yoksulu düşünene!

RAB kurtarır onu kötü günde.

2Korur RAB, yaşatır onu,

Ülkede mutlu kılar,

Terk etmez düşmanlarının eline.

3Destek olur RAB ona

Yatağa düşünce;

Hastalandığında sağlığa kavuşturur onu.

4“Acı bana, ya RAB!” dedim,

“Şifa ver bana, çünkü sana karşı günah işledim!”

5Kötü konuşuyor düşmanlarım ardımdan:

“Ne zaman ölecek adı batası?” diyorlar.

6Biri beni görmeye geldi mi, boş laf ediyor,

Fesat topluyor içinde,

Sonra dışarı çıkıp fesadı yayıyor.

7Benden nefret edenlerin hepsi

Fısıldaşıyor aralarında bana karşı,

Zararımı düşünüyorlar,

8“Başına öyle kötü bir şey geldi ki” diyorlar,

“Yatağından kalkamaz artık.”

9[*]

Ekmeğimi yiyen, güvendiğim yakın dostum bile

İhanet etti bana.

10Bari sen acı bana, ya RAB, kaldır beni.

Bunların hakkından geleyim.

11Düşmanım zafer çığlığı atmazsa,

O zaman anlarım benden hoşnut kaldığını.

12Dürüstlüğümden ötürü bana destek olur,

Sonsuza dek beni huzurunda tutarsın.

13[*]

Öncesizlikten sonsuza dek,

Övgüler olsun İsrail'in Tanrısı RAB'be!

Amin! Amin!

42

2.KİTAP

42. Mezmur[e]

Müzik şefi için - Korahoğulları'nın Maskili

1Geyik akarsuları nasıl özlerse,

Canım da seni öyle özler, ey Tanrı!

2Canım Tanrı'ya, yaşayan Tanrı'ya susadı;

Ne zaman görmeye gideceğim Tanrı'nın yüzünü?

3Gözyaşlarım ekmeğim oldu gece gündüz,

Gün boyu, “Nerede senin Tanrın?” dedikleri için.

4Anımsayınca içim içimi yiyor,

Nasıl toplulukla birlikte yürür,

Tanrı'nın evine kadar alaya öncülük ederdim,

Sevinç ve şükran sesleri arasında,

Bayram eden bir kalabalıkla birlikte.

5Neden üzgünsün, ey gönlüm,

Neden içim huzursuz?

Tanrı'ya umut bağla,

Çünkü O'na yine övgüler sunacağım;

O benim kurtarıcım ve Tanrım'dır.

6-7Gönlüm üzgün,

Bu yüzden seni anımsıyorum, ey Tanrım.

Şeria yöresinde, Hermon ve Misar dağlarında

Çağlayanların gümbürdeyince,

Enginler birbirine sesleniyor,

Bütün dalgaların, sellerin üzerimden geçiyor.

8Gündüz RAB sevgisini gösterir,

Gece ilahi söyler, dua ederim

Yaşamımın Tanrısı'na.

9Kayam olan Tanrım'a diyorum ki,

“Neden beni unuttun?

Niçin düşmanlarımın baskısı altında

Yaslı gezeyim?”

10Gün boyu hasımlarım: “Nerede senin Tanrın?” diyerek

Bana sataştıkça,

Kemiklerim kırılıyor sanki.

11Neden üzgünsün, ey gönlüm,

Neden içim huzursuz?

Tanrı'ya umut bağla,

Çünkü O'na yine övgüler sunacağım;

O benim kurtarıcım ve Tanrım'dır.

43

43. Mezmur

1Hakkımı ara, ey Tanrı,

Savun beni vefasız ulusa karşı,

Kurtar hileci, haksız insandan.

2Çünkü sen Tanrım, kalemsin;

Neden beni reddettin?

Niçin düşmanlarımın baskısı altında

Yaslı gezeyim?

3Gönder ışığını, gerçeğini,

Yol göstersinler bana,

Senin kutsal dağına, konutuna götürsünler beni.

4O zaman Tanrı'nın sunağına,

Neşe, sevinç kaynağım Tanrı'ya gideceğim

Ve sana, ey Tanrı, Tanrım benim,

Lirle şükredeceğim.

5Neden üzgünsün, ey gönlüm,

Neden içim huzursuz?

Tanrı'ya umut bağla,

Çünkü O'na yine övgüler sunacağım;

O benim kurtarıcım ve Tanrım'dır.

44

44. Mezmur

Müzik şefi için - Korahoğulları'nın Maskili

1Ey Tanrı, kulaklarımızla duyduk,

Atalarımız anlattı bize,

Neler yaptığını onların gününde, eski günlerde.

2Elinle ulusları kovdun,

Ama atalarımıza yer verdin;

Halkları kırdın,

Ama atalarımızın yayılmasını sağladın.

3Onlar ülkeyi kılıçla kazanmadılar,

Kendi bilekleriyle zafere ulaşmadılar.

Senin sağ elin, bileğin, yüzünün ışığı sayesinde oldu bu;

Çünkü sen onları sevdin.

4Ey Tanrı, kralım sensin,

Buyruk ver de Yakup soyu kazansın!

5Senin sayende düşmanlarımızı püskürteceğiz,

Senin adınla karşıtlarımızı ezeceğiz.

6Çünkü ben yayıma güvenmem,

Kılıcım da beni kurtarmaz;

7Ancak sensin bizi düşmanlarımızdan kurtaran,

Bizden nefret edenleri utanca boğan.

8Her gün Tanrı'yla övünür,

Sonsuza dek adına şükran sunarız. Sela*

9Ne var ki, reddettin bizi, aşağıladın,

Artık ordularımızla savaşa çıkmıyorsun.

10Düşman karşısında bizi gerilettin,

Bizden tiksinenler bizi soydu.

11Kasaplık koyuna çevirdin bizi,

Ulusların arasına dağıttın.

12Yok pahasına sattın halkını,

Üstelik satıştan hiçbir şey kazanmadan.

13Bizi komşularımızın yüzkarası,

Çevremizdekilerin eğlencesi, alay konusu ettin.

14Ulusların diline düşürdün bizi,

Gülüyor halklar halimize.

15Rezilliğim gün boyu karşımda,

Utancımdan yerin dibine geçtim

16Hakaret ve sövgü duya duya,

Öç almak isteyen düşman karşısında.

17Bütün bunlar başımıza geldi,

Yine de seni unutmadık,

Antlaşmana ihanet etmedik,

18Döneklik etmedik,

Adımlarımız senin yolundan sapmadı.

19Oysa sen bizi ezdin, ülkemizi çakalların uğrağı ettin,

Üstümüzü koyu karanlıkla örttün.

20Eğer Tanrımız'ın adını unutsaydık,

Yabancı bir ilaha ellerimizi açsaydık,

21Tanrı bunu ortaya çıkarmaz mıydı?

Çünkü O yürekteki gizleri bilir.

22[*]

Senin uğruna her gün öldürülüyoruz,

Kasaplık koyun sayılıyoruz.

23Uyan, ya Rab! Niçin uyuyorsun?

Kalk! Sonsuza dek terk etme bizi!

24Niçin yüzünü gizliyorsun?

Neden mazlum halimizi, üzerimizdeki baskıyı unutuyorsun?

25Çünkü yere serildik,

Bedenimiz toprağa yapıştı.

26Kalk, yardım et bize!

Kurtar bizi sevgin uğruna!

45

45. Mezmur

Müzik şefi için - “Zambaklar” makamında

Korahoğulları'nın Maskili - Aşk ilahisi

1Yüreğimden güzel sözler taşıyor,

Kral için söylüyorum şiirlerimi,

Dilim usta bir yazarın kalemi gibi olsun.

2Sen insanların en güzelisin,

Lütuf saçılmış dudaklarına.

Çünkü Tanrı seni sonsuza dek kutsamış.

3Ey yiğit savaşçı, kuşan kılıcını beline,

Görkemine, yüceliğine bürün.

4At sırtında görkeminle, zaferle ilerle,

Gerçek ve adalet uğruna[f]

Sağ elin korkunç işler göstersin.

5Okların sivridir,

Kral düşmanlarının yüreğine saplanır,

Halklar ayaklarının altına serilir.

6[*]

Ey Tanrı, tahtın sonsuzluklar boyunca kalıcıdır[g]

,

Krallığının asası adalet asasıdır.

7Doğruluğu sever, kötülükten nefret edersin.

Bunun için Tanrı, senin Tanrın,

Seni sevinç yağıyla

Arkadaşlarından daha çok meshetti*.

8Giysilerinin tümü mür*, öd, tarçın kokuyor;

Fildişi saraylardan gelen çalgı sesleri seni eğlendiriyor!

9Kral kızları senin saygın kadınların arasında,

Kraliçe, Ofir altınları içinde senin sağında duruyor.

10Dinle, ey kral kızı, bak, kulak ver,

Halkını, baba evini unut.

11Kral senin güzelliğine vuruldu,

Efendin olduğu için önünde eğil.

12Sur halkı armağan getirecek,

Halkın zenginleri lütfunu kazanmak isteyecek.

13Kral kızı odasında ışıl ışıl parıldıyor,

Giysisi altınla dokunmuş.

14İşlemeli giysiler içinde kralın önüne çıkarılacak,

Arkadaşları, ona eşlik eden kızlar sana getirilecek.

15Sevinç ve coşkuyla götürülecek,

Kralın sarayına girecekler.

16Atalarının yerini oğulların alacak,

Onları önder yapacaksın bütün ülkeye.

17Adını kuşaklar boyunca yaşatacağım,

Böylece halklar sonsuza dek övecek seni.

46

46. Mezmur

Müzik şefi için - Tiz sesliler[h]

için -

Korahoğulları'nın ezgisi

1Tanrı sığınağımız ve gücümüzdür,

Sıkıntıda hep yardıma hazırdır.

2Bu yüzden korkmayız yeryüzü altüst olsa,

Dağlar denizlerin bağrına devrilse,

3Sular kükreyip köpürse,

Kabaran deniz dağları titretse bile. Sela*

4Bir ırmak var ki, suları sevinç getirir Tanrı kentine,

Yüceler Yücesi'nin kutsal konutuna.

5Tanrı onun ortasındadır,

Sarsılmaz o kent.

Gün doğarken Tanrı ona yardım eder.

6Uluslar kükrüyor, krallıklar sarsılıyor,

Tanrı gürleyince yeryüzü eriyip gidiyor.

7Her Şeye Egemen RAB bizimledir,

Yakup'un Tanrısı kalemizdir. Sela

8Gelin, görün RAB'bin yaptıklarını,

Yeryüzüne getirdiği yıkımları.

9Savaşları durdurur yeryüzünün dört bucağında,

Yayları kırar, mızrakları parçalar,

Kalkanlarıı

yakar.

10“Sakin olun, bilin ki, Tanrı benim!

Uluslar arasında yüceleceğim,

Yeryüzünde yüceleceğim!”

11Her Şeye Egemen RAB bizimledir,

Yakup'un Tanrısı kalemizdir. Sela

47

47. Mezmur

Müzik şefi için - Korahoğulları'nın mezmuru

1Ey bütün uluslar, el çırpın!

Sevinç çığlıkları atın Tanrı'nın onuruna!

2Ne müthiştir yüce RAB,

Bütün dünyanın ulu Kralı.

3Halkları altımıza,

Ulusları ayaklarımızın dibine serer.

4Sevdiği Yakup'un gururu olan mirasımızı

O seçti bizim için. Sela*

5RAB Tanrı sevinç çığlıkları,

Boru sesleri arasında yükseldi.

6Ezgiler sunun Tanrı'ya, ezgiler;

Ezgiler sunun Kralımız'a, ezgiler!

7Çünkü Tanrı bütün dünyanın kralıdır,

Maskil[i]

sunun!

8Tanrı kutsal tahtına oturmuş,

Krallık eder uluslara.

9Ulusların önderleri

İbrahim'in Tanrısı'nın halkıyla bir araya gelmiş;

Çünkü Tanrı'ya aittir yeryüzü kralları.

O çok yücedir.

48

48. Mezmur

İlahi - Korahoğulları'nın mezmuru

1RAB büyüktür ve yalnız O övülmeye değer

Tanrımız'ın kentinde, kutsal dağında.

2[*]

Yükselir zarafetle,

Bütün yeryüzünün sevinci Siyon Dağı,

Safon'un[j]

doruğu, ulu Kral'ın kenti.

3Tanrı onun kalelerinde

Sağlam kule olarak gösterdi kendini.

4Krallar toplandı,

Birlikte Siyon'un üzerine yürüdüler.

5Ama onu görünce şaşkına döndüler,

Dehşete düşüp kaçtılar.

6Doğum sancısı tutan kadın gibi,

Bir titreme aldı onları orada.

7Doğu rüzgarının parçaladığı ticaret gemileri gibi

Yok ettin onları.

8Her Şeye Egemen RAB'bin kentinde,

Tanrımız'ın kentinde,

Nasıl duyduksa, öyle gördük.

Tanrı onu sonsuza dek güvenlik içinde tutacak. Sela*

9Ey Tanrı, tapınağında,

Ne kadar vefalı olduğunu düşünüyoruz.

10Adın gibi, ey Tanrı, övgün de

Dünyanın dört bucağına varıyor.

Sağ elin zafer dolu.

11Sevinsin Siyon Dağı,

Coşsun Yahuda kentleri

Senin yargılarınla!

12Siyon'un çevresini gezip dolanın,

Kulelerini sayın,

13Surlarına dikkatle bakın,

Kalelerini yoklayın ki,

Gelecek kuşağa anlatasınız:

14Bu Tanrı sonsuza dek bizim Tanrımız olacak,

Bize hep yol gösterecektir.

49

49. Mezmur

Müzik şefi için - Korahoğulları'nın mezmuru

1Ey bütün halklar, dinleyin!

Kulak verin hepiniz, ey dünyada yaşayanlar,

2Halk çocukları, bey çocukları,

Zenginler, yoksullar!

3Bilgelik dökülecek ağzımdan,

Anlayış sağlayacak içimdeki düşünceler,

4Kulak vereceğim özdeyişlere,

Lirle yorumlayacağım bilmecemi.

5Niçin korkayım kötü günlerde

Niyeti bozuk düşmanlarım çevremi sarınca?

6Onlar varlıklarına güvenir,

Büyük servetleriyle böbürlenirler.

7Kimse kimsenin hayatının bedelini ödeyemez,

Tanrı'ya fidye veremez.

8Çünkü hayatın fidyesi büyüktür,

Kimse ödemeye yeltenmemeli.

9Böyle olmasa,

Sonsuza dek yaşar insan,

Mezar yüzü görmez.

10Kuşkusuz herkes biliyor bilgelerin öldüğünü,

Aptallarla budalaların yok olduğunu.

Mallarını başkalarına bırakıyorlar.

11Mezarları, sonsuza dek evleri,

Kuşaklar boyu konutları olacak[k]

,

Topraklarına kendi adlarını verseler bile.

12Bütün gösterişine karşın geçicidir insan,

Ölüp giden hayvanlar gibi.

13Budalaların yolu,

Onların sözünü onaylayanların sonu budur. Sela*

14Sürü gibi ölüler diyarına sürülecekler,

Ölüm güdecek onları.

Tan ağarınca doğrular onlara egemen olacak,

Cesetleri çürüyecek,

Ölüler diyarı onlara konut olacak.

15Ama Tanrı beni

Ölüler diyarının pençesinden kurtaracak

Ve yanına alacak. Sela

16Korkma biri zenginleşirse,

Evinin görkemi artarsa.

17Çünkü ölünce hiçbir şey götüremez,

Görkemi onunla mezara gitmez.

18Yaşarken kendini mutlu saysa bile,

Başarılı olunca övülse bile.

19Atalarının kuşağına katılacak,

Onlar ki asla ışık yüzü görmeyecekler.

20Bütün gösterişine karşın anlayışsızdır insan,

Ölüp giden hayvanlar gibi.

50

50. Mezmur

Asaf'ın mezmuru

1Güçlü olan Tanrı, RAB konuşuyor;

Güneşin doğduğu yerden battığı yere kadar

Yeryüzünün tümüne sesleniyor.

2Güzelliğin doruğu Siyon'dan

Parıldıyor Tanrı.

3Tanrımız geliyor, sessiz kalmayacak,

Önünde yanan ateş her şeyi kül ediyor,

Çevresinde şiddetli bir fırtına esiyor.

4Halkını yargılamak için

Yere göğe sesleniyor:

5“Toplayın önüme sadık kullarımı,

Kurban keserek benimle antlaşma yapanları.”

6Gökler O'nun doğruluğunu duyuruyor,

Çünkü yargıç Tanrı'nın kendisidir. Sela*

7“Ey halkım, dinle de konuşayım,

Ey İsrail, sana karşı tanıklık edeyim:

Ben Tanrı'yım, senin Tanrın'ım!

8Kurbanlarından ötürü seni azarlamıyorum,

Yakmalık sunuların* sürekli önümde.

9Ne evinden bir boğa,

Ne de ağıllarından bir teke alacağım.

10Çünkü bütün orman yaratıkları,

Dağlardaki bütün hayvanlar benimdir.

11Dağlardaki bütün kuşları korurum,

Kırlardaki bütün yabanıl hayvanlar benimdir.

12Acıksam sana söylemezdim,

Çünkü bütün dünya ve içindekiler benimdir.

13Ben boğa eti yer miyim?

Ya da keçi kanı içer miyim?

14Tanrı'ya şükran kurbanı sun,

Yüceler Yücesi'ne adadığın adakları yerine getir.

15Sıkıntılı gününde seslen bana,

Seni kurtarırım, sen de beni yüceltirsin.

16Ama Tanrı kötüye şöyle diyor:

“Kurallarımı ezbere okumaya

Ya da antlaşmamı ağzına almaya ne hakkın var?

17Çünkü yola getirilmekten nefret ediyor,

Sözlerimi arkana atıyorsun.

18Hırsız görünce onunla dost oluyor,

Zina edenlere ortak oluyorsun.

19Ağzını kötülük için kullanıyor,

Dilini yalana koşuyorsun.

20Oturup kardeşine karşı konuşur,

Annenin oğluna kara çalarsın.

21Sen bunları yaptın, ben sustum,

Beni kendin gibi sandın.

Seni azarlıyorum,

Suçlarını gözünün önüne seriyorum.

22“Dikkate alın bunu, ey Tanrı'yı unutan sizler!

Yoksa parçalarım sizi, kurtaran olmaz.

23Kim şükran kurbanı sunarsa beni yüceltir;

Yolunu düzeltene kurtarışımı göstereceğim.”

51

51. Mezmur [*]

Müzik şefi için - Davut'un mezmuru

Davut Bat-Şeva'yla yattıktan sonra

Peygamber Natan kendisine geldiği zaman

1Ey Tanrı, lütfet bana,

Sevgin uğruna;

Sil isyanlarımı,

Sınırsız merhametin uğruna.

2Tümüyle yıka beni suçumdan,

Arıt beni günahımdan.

3Çünkü biliyorum isyanlarımı,

Günahım sürekli karşımda.

4[*]

Sana karşı, yalnız sana karşı günah işledim,

Senin gözünde kötü olanı yaptım.

Bu nedenle, söylediklerinde haklı,

Yargılarında adilsin.

5Nitekim suç içinde doğdum ben,

Günah içinde annem bana hamile kaldı.

6Madem sen gönülde sadakat istiyorsun,

Bilgelik öğret bana yüreğimin derinliklerinde.

7Beni mercanköşkotuyla arıt, paklanayım,

Yıka beni, kardan beyaz olayım.

8Neşe, sevinç sesini duyur bana,

Bayram etsin ezdiğin kemikler.

9Bakma günahlarıma,

Sil bütün suçlarımı.

10Ey Tanrı, temiz bir yürek yarat,

Yeniden kararlı bir ruh var et içimde.

11Beni huzurundan atma,

Kutsal Ruhun'u benden alma.

12Geri ver bana sağladığın kurtuluş sevincini,

Bana destek ol, istekli bir ruh ver.

13Başkaldıranlara senin yollarını öğreteyim,

Günahkârlar geri dönsün sana.

14Kurtar beni kan dökme suçundan,

Ey Tanrı, beni kurtaran Tanrı,

Dilim senin kurtarışını ilahilerle övsün.

15Ya Rab, aç dudaklarımı,

Ağzım senin övgülerini duyursun.

16Çünkü sen kurbandan hoşlanmazsın,

Yoksa sunardım sana,

Yakmalık sunudan* hoşnut kalmazsın.

17Senin kabul ettiğin kurban alçakgönüllü bir ruhtur,

Alçakgönüllü ve pişman bir yüreği hor görmezsin, ey Tanrı.

18Lütfet, Siyon'a iyilik yap,

Yeruşalim'in surlarını onar.

19O zaman doğru sunulan kurbanlar,

Yakmalık sunular, tümüyle yakmalık sunular,

Seni hoşnut kılar;

O zaman sunağında boğalar sunulur.

52

52. Mezmur [*]

Müzik şefi için - Davut'un Maskili

Edomlu Doek gelip Saul'a “Davut Ahimelek'in

evine girdi” diye bildirdiği zaman

1-2Niçin kötülüğünle böbürlenirsin, ey kabadayı,

Tanrı'nın sadık kullarına karşı

Bütün gün dilin yıkım tasarlar

Keskin ustura gibi, ey hilekâr.

3İyilikten çok kötülüğü,

Doğru konuşmaktan çok yalanı seversin. Sela*

4Seni hileli dil seni!

Her yıkıcı sözü seversin.

5Ama Tanrı seni sonsuza dek yıkacak,

Seni kapıp çadırından fırlatacak,

Yaşam diyarından kökünü sökecek. Sela

6Doğrular bunu görünce korkacak,

Gülerek şöyle diyecekler:

7“İşte bu adam, Tanrı'ya sığınmak istemedi,

Servetinin bolluğuna güvendi,

Başkalarını yıkarak güçlendi!”

8Ama ben Tanrı'nın evinde yeşeren zeytin ağacı gibiyim,

Sonsuza dek Tanrı'nın sevgisine güvenirim.

9Sürekli sana şükrederim yaptıkların için,

Sadık kullarının önünde umut bağlarım,

Çünkü adın iyidir.

53

53. Mezmur

(Mez.14)

Müzik şefi için - Mahalat[l]

makamında

Davut'un Maskili

1[*]

Akılsız içinden, “Tanrı yok!” der.

İnsanlar bozuldu, iğrençlik aldı yürüdü,

İyilik eden yok.

2Tanrı göklerden bakar oldu insanlara,

Akıllı, Tanrı'ya yönelen biri var mı diye.

3Hepsi saptı,

Tümü yozlaştı,

İyilik eden yok,

Bir kişi bile!

4Suç işleyenler görmüyor mu?

Halkımı ekmek yer gibi yiyor,

Tanrı'ya yakarmıyorlar.

5Ama korkulmayacak yerde korkacaklar,

Çünkü Tanrı seni kuşatanların kemiklerini dağıtacak,

Onları reddettiği için hepsini utandıracak.

6Keşke İsrail'in kurtuluşu Siyon'dan gelse!

Tanrı halkını eski gönencine kavuşturunca,

Yakup soyu sevinecek, İsrail halkı coşacak.

54

54. Mezmur [*]

Müzik şefi için - Telli sazlarla Davut'un Maskili

Zifliler gelip Saul'a: “Davut aramızda

gizleniyor” dedikleri zaman

1Ey Tanrı, beni adınla kurtar,

Gücünle akla beni!

2Ey Tanrı, duamı dinle,

Kulak ver ağzımdan çıkan sözlere.

3Çünkü küstahlar bana saldırıyor,

Zorbalar canımı almak istiyor,

Tanrı'ya aldırmıyorlar. Sela*

4İşte Tanrı benim yardımcımdır,

Tek desteğim Rab'dir.

5Düşmanlarım yaptıkları kötülüğün cezasını bulsun,

Sadakatin uyarınca yok et onları.

6Ya RAB, sana gönülden bir kurban sunacağım,

Adına şükredeceğim, çünkü adın iyidir.

7Beni bütün sıkıntılarımdan kurtardın,

Gözlerim düşmanlarımın yok oluşunu gördü.

55

55. Mezmur

Müzik şefi için - Telli sazlarla Davut'un Maskili

1Ey Tanrı, kulak ver duama,

Sırt çevirme yalvarışıma!

2Dikkatini çevir, yanıt ver bana.

Düşüncelerim beni rahatsız ediyor, şaşkınım

3Düşman sesinden, kötünün baskısından;

Çünkü sıkıntıya sokuyorlar beni,

Öfkeyle üstüme üstüme geliyorlar.

4Yüreğim sızlıyor içimde,

Ölüm dehşeti çöktü üzerime.

5Korku ve titreme sardı beni,

Ürperti kapladı içimi.

6“Keşke güvercin gibi kanatlarım olsaydı!”

Dedim kendi kendime, “Uçar, rahatlardım.

7Uzaklara kaçar,

Çöllerde konaklardım. Sela*

8Sert rüzgara, kasırgaya karşı

Hemen bir barınak bulurdum.”

9Şaşkına çevir kötüleri, ya Rab, karıştır dillerini,

Çünkü kentte şiddet ve çatışma görüyorum.

10Gece gündüz kent surları üzerinde dolaşırlar,

Haksızlık, fesat dolu kentin içi.

11Yıkıcılık kentin göbeğinde,

Zorbalık, hile eksilmez meydanından.

12Beni aşağılayan bir düşman olsaydı,

Katlanabilirdim;

Bana küstahlık eden bir hasım olsaydı,

Gizlenebilirdim.

13Ama sensin, bana denk,

Yoldaşım, yakın arkadaşım.

14Birlikte tatlı tatlı yarenlik eder,

Toplulukla Tanrı'nın evine giderdik.

15Ölüm yakalasın düşmanlarımı ansızın,

Diri diri ölüler diyarına insinler;

Çünkü içleri ve evleri kötülük dolu.

16Bense Tanrı'ya seslenirim,

RAB kurtarır beni.

17Sabah, öğlen, akşam kederimden feryat ederim,

O işitir sesimi.

18Bana karşı girişilen savaştan

Esenlikle kurtarır canımı,

Sayısı çok da olsa karşıtlarımın.

19Öncesizlikten bu yana tahtında oturan Tanrı,

Duyacak ve ezecek onları. Sela

Çünkü hiç değişmiyor

Ve Tanrı'dan korkmuyorlar.

20Yoldaşım dostlarına saldırarak

Yaptığı antlaşmayı bozdu.

21Ağzından bal damlar,

Ama yüreğinde savaş var.

Sözleri yağdan yumuşak,

Ama yalın birer kılıçtır.

22[*]

Yükünü RAB'be bırak,

O sana destek olur.

Asla izin vermez

Doğru insanın sarsılmasına.

23Ama sen, ey Tanrı, ölüm çukuruna atacaksın kötüleri,

Günlerinin yarısını görmeyecek katillerle hainler;

Bense sana güveniyorum.

56

56. Mezmur [*]

Müzik şefi için

“Uzak Yabanıl Fıstık Ağaçlarındaki Güvercin”

makamında Davut'un Miktamı -

Gat Kenti'nde Filistliler kendisini yakaladığı zaman

1Acı bana, ey Tanrı,

Çünkü ayak altında çiğniyor insanlar beni,

Gün boyu saldırıp eziyorlar.

2Düşmanlarım ayak altında çiğniyor beni her gün,

Küstahça saldırıyor çoğu.

3Sana güvenirim korktuğum zaman.

4Tanrı'ya, sözünü övdüğüm Tanrı'ya

Güvenirim ben, korkmam.

İnsan bana ne yapabilir?

5Gün boyu sözlerimi çarpıtıyorlar,

Hakkımda hep kötülük tasarlıyorlar.

6Fesatlık için uğraşıyor, pusuya yatıyor,

Adımlarımı gözlüyor, canımı almak istiyorlar.

7Kötülüklerinin cezasından kurtulacaklar mı?

Ey Tanrı, halkları öfkeyle yere çal!

8Çektiğim acıları kaydettin,

Gözyaşlarımı tulumunda biriktirdin!

Bunlar defterinde yazılı değil mi?

9Seslendiğim zaman,

Düşmanlarım geri çekilecek.

Biliyorum, Tanrı benden yana.

10Sözünü övdüğüm Tanrı'ya,

Sözünü övdüğüm RAB'be,

11Tanrı'ya güvenirim ben, korkmam;

İnsan bana ne yapabilir?

12Ey Tanrı, sana adaklar adamıştım,

Şükran kurbanları sunmalıyım şimdi.

13Çünkü canımı ölümden kurtardın,

Ayaklarımı tökezlemekten korudun;

İşte yaşam ışığında, Tanrı huzurunda yürüyorum.

57

57. Mezmur [*]

(Mez.108:1-5)

Müzik şefi için - “Yok Etme” makamında Davut'un Miktamı -

Saul'dan kaçıp mağaraya sığındığı zaman

1Acı bana, ey Tanrı, acı,

Çünkü sana sığınıyorum;

Felaket geçinceye kadar,

Kanatlarının gölgesine sığınacağım.

2Yüce Tanrı'ya,

Benim için her şeyi yapan Tanrı'ya sesleniyorum.

3Gökten gönderip beni kurtaracak,

Beni ezmek isteyenleri azarlayacak, Sela*

Sevgisini, sadakatini gösterecektir.

4Aslanların arasındayım,

Alev kusan insanlar arasında yatarım,

Mızrak gibi, ok gibi dişleri,

Keskin kılıç gibi dilleri.

5Yüceliğini göster göklerin üstünde, ey Tanrı,

Görkemin bütün yeryüzünü kaplasın!

6Ayaklarım için ağ serdiler,

Çöktüm;

Yoluma çukur kazdılar,

İçine kendileri düştüler. Sela

7Kararlıyım, ey Tanrı, kararlıyım,

Ezgiler, ilahiler söyleyeceğim.

8Uyan, ey canım,

Uyan, ey lir, ey çenk,

Seheri ben uyandırayım!

9Halkların arasında sana şükürler sunayım, ya Rab,

Ulusların arasında seni ilahilerle öveyim.

10Çünkü sevgin göklere erişir,

Sadakatin gökyüzüne ulaşır.

11Yüceliğini göster göklerin üstünde, ey Tanrı,

Görkemin bütün yeryüzünü kaplasın!

58

58. Mezmur

Müzik şefi için - “Yok Etme” makamında Davut'un Miktamı

1Ey yöneticiler[m]

, gerçekten adil mi karar verirsiniz?

Doğru mu yargılarsınız insanları?

2Hayır! Hep haksızlık tasarlarsınız içinizde,

Zorbalık saçar elleriniz yeryüzüne.

3Kötüler daha ana rahmindeyken yoldan çıkar,

Doğdu doğalı yalan söyleyerek sapar.

4Zehirleri yılan zehiri gibidir.

Kulakları tıkalı bir kobrayı andırırlar,

5Usta büyücülerin,

Afsuncuların sesini duymak istemeyen bir kobrayı.

6Ey Tanrı, kır onların ağzında dişlerini,

Sök genç aslanların azı dişlerini, ya RAB!

7Akıp giden su gibi yok olsunlar.

Yaylarını gerince oklarının ucu kırılsın.

8Süründükçe eriyen sümüklüböceğe dönsünler.

Düşük çocuk gibi güneş yüzü görmesinler.

9Kazanlarınız diken ateşini daha duymadan,

Yaşı da kurusu da kasırgayla savrulacak kötülerin.

10Doğru adam alınan öcü görünce sevinecek

Ve ayaklarını kötünün kanında yıkayacak.

11O zaman insanlar, “Gerçekten doğrulara ödül var” diyecek,

“Gerçekten dünyayı yargılayan bir Tanrı var.”

59

59. Mezmur [*]

Müzik şefi için - “Yok Etme” makamında Davut'un Miktamı -

Saul'un Davut'u öldürtmek için adam gönderip

evini gözetlediği zaman

1Kurtar beni düşmanlarımdan, ey Tanrım,

Kalem ol hasımlarıma karşı.

2Kurtar beni suç işleyenlerden,

Uzak tut kanlı katillerden.

3Bak, canımı almak için pusu kuruyorlar,

Güçlüler bana karşı birleşiyorlar,

Oysa başkaldırmadım, günahım yok, ya RAB.

4Suç işlemediğim halde,

Koşuşup hazırlanıyorlar.

Kalk bana yardım etmek için, halime bak!

5Sen, ya RAB, Her Şeye Egemen Tanrı,

İsrail'in Tanrısı,

Uyan bütün ulusları cezalandırmak için,

Acıma bu suçlu hainlere! Sela*

6Akşam döner, köpek gibi hırlayıp

Sinsi sinsi kenti dolaşırlar.

7Bak, neler dökülür ağızlarından,

Kılıç çıkar dudaklarından.

“Kim duyacak?” derler.

8Ama sen onlara gülersin, ya RAB,

Bütün uluslarla eğlenirsin.

9Gücüm sensin, seni gözlüyorum,

Çünkü kalemsin, ey Tanrı.

10Tanrım sevgisiyle karşılar beni,

Bana düşmanlarımın yıkımını gösterir.

11Onları öldürme, yoksa halkım unutur,

Gücünle dağıt ve alçalt onları,

Ya Rab, kalkanımız bizim.

12Ağızlarının günahı, dudaklarından çıkan söz yüzünden,

Gururlarının tuzağına düşsünler.

Okudukları lanet, söyledikleri yalan yüzünden

13Yok et onları gazabınla, yok et, tükensinler;

Bilsinler ki, Tanrı'nın Egemenliği Yakup soyundan

Yeryüzünün ucuna kadar ulaşır. Sela

14Akşam döner, köpek gibi hırlayıp

Sinsi sinsi kenti dolaşırlar.

15Yiyecek bulmak için gezerler,

Doymazlarsa ulurlar.

16Bense gücün için sabah ezgiler söyleyecek,

Sevgini sevinçle dile getireceğim.

Çünkü sen bana kale,

Sıkıntılı günümde sığınak oldun.

17Gücüm sensin, seni ilahilerle öveceğim,

Çünkü kalem, beni seven Tanrı sensin.

60

60. Mezmur [*]

Müzik şefi için - “Antlaşma Zambağı” makamında

Davut'un öğretici Miktamı

Davut'un Aram-Naharayimliler ve Aram-Sovalılar'la

çarpıştığı ve Yoav geri dönüp Tuz Vadisi'nde

on iki bin Edomlu öldürdüğü zaman

1Bizi reddettin, parladın bize karşı, ey Tanrı,

Öfkelendin; eski halimize döndür bizi!

2Salladın yeri, yarıklar açtın;

Onar çatlaklarını, çünkü yer sarsılıyor.

3Halkına sıkıntı çektirdin,

Sersemletici bir şarap içirdin bize.

4Sancak verdin senden korkanlara,

Okçulara karşı[n]

açsınlar diye. Sela*

5Kurtar bizi sağ elinle, yardım et,

Sevdiklerin özgürlüğe kavuşsun diye!

6Tanrı şöyle konuştu kutsal yerinde:

“Şekem'i sevinçle bölüştürecek,

Sukkot Vadisi'ni ölçeceğim.

7Gilat benimdir, Manaşşe de benim,

Efrayim miğferim,

Yahuda asam.

8Moav yıkanma leğenim,

Edom'un üzerine çarığımı fırlatacağım[o]

,

Filist'e zaferle haykıracağım.”

9Kim beni surlu kente götürecek?

Kim bana Edom'a kadar yol gösterecek?

10Ey Tanrı, sen bizi reddetmedin mi?

Ordularımıza öncülük etmiyor musun artık?

11Yardım et bize düşmana karşı,

Çünkü boştur insan yardımı.

12Tanrı'yla zafer kazanırız,

O çiğner düşmanlarımızı.

61

61. Mezmur

Müzik şefi için - Telli sazlarla - Davut'un mezmuru

1Ey Tanrı, yakarışımı işit,

Duama kulak ver!

2Sana seslenirim yeryüzünün öbür ucundan,

Yüreğime hüzün çökünce.

Erişemeyeceğim yüksek bir kayaya çıkar beni,

3Çünkü sen benim için sığınak,

Düşmana karşı güçlü bir kule oldun.

4Çadırında sonsuza dek oturmak

Ve kanatlarının gölgesine sığınmak isterim. Sela*

5Çünkü sen, ey Tanrı, adaklarımı duydun,

Adından korkanların mirasını bana verdin.

6Kralın günlerine gün kat,

Yılları yüzyıllar olsun!

7Tanrı'nın huzurunda sonsuza dek tahtında otursun;

Onu sevgin ve sadakatinle koru!

8O zaman adını hep ilahilerle öveceğim,

Her gün adaklarımı yerine getireceğim.

62

62. Mezmur

Müzik Şefi Yedutun için - Davut'un mezmuru

1Canım yalnız Tanrı'da huzur bulur,

Kurtuluşum O'ndan gelir.

2Tek kayam, kurtuluşum,

Kalem O'dur, asla sarsılmam.

3Birini ezmek için daha ne vakte kadar

Hep birlikte üstüne saldıracaksınız,

Eğri bir duvara,

Yerinden oynamış bir çite saldırır gibi?

4Tek düşünceleri onu doruktan indirmektir.

Yalandan zevk alırlar.

Ağızlarıyla hayırdua ederken,

İçlerinden lanet okurlar. Sela*

5Ey canım, yalnız Tanrı'da huzur bul,

Çünkü umudum O'ndadır.

6Tek kayam, kurtuluşum,

Kalem O'dur, sarsılmam.

7Kurtuluşum ve onurum Tanrı'ya bağlıdır,

Güçlü kayam, sığınağım O'dur.

8Ey halkım, her zaman O'na güven,

İçini dök O'na,

Çünkü Tanrı sığınağımızdır. Sela

9Sıradan insan ancak bir soluk,

Soylu insansa bir yalandır.

Tartıya konduğunda ikisi birlikte soluktan hafiftir.

10Zorbalığa güvenmeyin, yağma malla övünmeyin;

Varlığınız artsa bile, ona gönül bağlamayın.

11Tanrı bir şey söyledi,

Ben iki şey duydum:

Güç Tanrı'nındır,

12[*]

Sevgi de senin, ya Rab!

Çünkü sen herkese, yaptığının karşılığını verirsin.

63

63. Mezmur [*]

Yahuda kırlarında bulunduğu zaman - Davut'un mezmuru

1Ey Tanrı, sensin benim Tanrım,

Seni çok özlüyorum,

Canım sana susamış,

Kurak, yorucu, susuz bir diyarda,

Bütün varlığımla seni arıyorum.

2Kutsal yerde baktım sana,

Gücünü, görkemini görmek için.

3Senin sevgin yaşamdan iyidir,

Bu yüzden dudaklarım seni yüceltir.

4Ömrümce sana övgüler sunacağım,

Senin adınla ellerimi kaldıracağım.

5Zengin yiyeceklere doyarcasına doyacağım sana,

Şakıyan dudaklarla ağzım sana övgüler sunacak.

6Yatağıma uzanınca seni anarım,

Gece boyunca derin derin seni düşünürüm.

7Çünkü sen bana yardımcı oldun,

Kanatlarının gölgesinde sevincimi dile getiririm.

8Canım sana sımsıkı sarılır,

Sağ elin bana destek olur.

9Ama canımı almak isteyenler,

Yerin derinliklerine inecek,

10Kılıcın ağzına atılacak,

Çakallara yem olacak.

11Kralsa Tanrı'da sevinç bulacak.

Tanrı'nın adıyla ant içenlerin hepsi övünecek,

Yalancıların ağzıysa kapanacak.

64

64. Mezmur

Müzik şefi için - Davut'un mezmuru

1Ey Tanrı, kulak ver sesime yakındığım zaman,

Hayatımı düşman korkusundan koru.

2Kötülerin gizli tasarılarından,

O suçlu güruhun şamatasından esirge beni.

3Onlar dillerini kılıç gibi bilemiş,

Acı sözlerini ok gibi hedefe yöneltmişler,

4Pusularından masum insanın üzerine atmak için.

Ansızın vururlar, hiç çekinmeden.

5Birbirlerini kötülük yapmaya iter,

Gizli tuzaklar tasarlarken,

“Kim görecek?” derler.

6Haksızlık yapmayı düşünür,

“Kusursuz bir plan yaptık!” derler.

İnsanın içi ve yüreği derin bir sırdır, bilinmez.

7Ama Tanrı onlara ok atacak,

Ansızın yaralanacaklar.

8Dilleri yüzünden yıkıma uğrayacaklar,

Hallerini gören herkes alayla baş sallayacak.

9Bütün insanlar korkuya kapılacak,

Tanrı'nın işini duyuracak,

O'nun yaptıkları üzerinde düşünecekler.

10Doğru insan RAB'de sevinç bulacak,

O'na sığınacak,

Bütün temiz yürekliler O'nu övecek.

65

65. Mezmur

Müzik şefi için - Davut'un mezmuru - İlahi

1Ey Tanrı, Siyon'da seni övgü bekliyorö

,

Yerine getirilecek sana adanan adaklar.

2Ey sen, duaları işiten,

Bütün insanlar sana gelecek.

3Suçlarımızın altında ezildik,

Ama sen isyanlarımızı bağışlarsın.

4Ne mutlu avlularında otursun diye

Seçip kendine yaklaştırdığın kişiye!

Evinin, kutsal tapınağının

Nimetlerine doyacağız.

5Ey bizi kurtaran Tanrı,

Müthiş işler yaparak

Zaferle yanıtlarsın bizi.

Sen yeryüzünün dört bucağında,

Uzak denizlerdekilerin umudusun;

6Kudret kuşanan,

Gücüyle dağları kuran,

7Denizlerin kükremesini,

Dalgaların gümbürtüsünü,

Halkların kargaşasını yatıştıran sensin.

8Dünyanın öbür ucunda yaşayanlar

Korkuya kapılır senin belirtilerin karşısında.

Doğudan batıya kadar insanlara

Sevinç çığlıkları attırırsın.

9Toprağa bakar, çok verimli kılarsın,

Onu zenginliğe boğarsın.

Ey Tanrı, ırmakların suyla doludur,

İnsanlara tahıl sağlarsın,

Çünkü sen toprağı şöyle hazırlarsın:

10Sabanın açtığı yarıkları bolca sular,

Sırtlarını düzlersin.

Yağmurla toprağı yumuşatır,

Ürünlerine bereket katarsın.

11İyiliklerinle yılı taçlandırırsın,

Arabalarının geçtiği yollardan bolluk akar,

12Otlaklar yeşillenir,

Tepeler sevince bürünür,

13Çayırlar sürülerle bezenir,

Vadiler ekinle örtünür,

Sevinçten haykırır, ezgi söylerler.

66

66. Mezmur

Müzik şefi için - İlahi - Mezmur

1Ey yeryüzündeki bütün insanlar,

Tanrı'ya sevinç çığlıkları atın!

2Adının yüceliğine ilahiler söyleyin,

O'na görkemli övgüler sunun!

3“Ne müthiş işlerin var!” deyin Tanrı'ya,

“Öyle büyük gücün var ki,

Düşmanların eğiliyor önünde.

4Bütün yeryüzü sana tapınıyor,

İlahiler okuyor, adını ilahilerle övüyor.” Sela*

5Gelin, bakın Tanrı'nın neler yaptığına!

Ne müthiş işler yaptı insanlar arasında:

6[*]

graph-definition>

*

Denizi karaya çevirdi,

Atalarımız yaya geçtiler ırmaktan.

Yaptığına sevindik orada.

7Kudretiyle sonsuza dek egemenlik sürer,

Gözleri ulusları süzer;

Başkaldıranlar gurura kapılmasın! Sela

8Ey halklar, Tanrımız'a şükredin,

Övgülerini duyurun.

9Hayatımızı koruyan,

Ayaklarımızın kaymasına izin vermeyen O'dur.

10Sen bizi sınadın, ey Tanrı,

Gümüş arıtır gibi arıttın.

11Ağa düşürdün bizi,

Sırtımıza ağır yük vurdun.

12İnsanları başımıza çıkardın,

Ateşten, sudan geçtik.

Ama sonra bizi bolluğa kavuşturdun.

13Yakmalık sunularla* evine gireceğim,

Adaklarımı yerine getireceğim,

14Sıkıntı içindeyken dudaklarımdan dökülen,

Ağzımdan çıkan adakları.

15Yakılan koçların dumanıyla semiz hayvanlardan

Sana yakmalık sunular sunacağım,

Tekeler, sığırlar kurban edeceğim. Sela

16Gelin, dinleyin, ey sizler, Tanrı'dan korkanlar,

Benim için neler yaptığını size anlatayım.

17Ağzımla O'na yakardım,

Övgüsü dilimden düşmedi.

18Yüreğimde kötülüğe yer verseydim,

Rab beni dinlemezdi.

19Oysa Tanrı dinledi beni,

Kulak verdi duamın sesine.

20Övgüler olsun Tanrı'ya,

Çünkü duamı geri çevirmedi,

Sevgisini benden esirgemedi.

67

67. Mezmur

Müzik şefi için - Telli sazlarla - Mezmur - İlahi

1Tanrı bize lütfetsin, bolluk versin,

Yüzünün ışığı üzerimize parlasın. Sela*

2Öyle ki, yeryüzünde yolun,

Bütün uluslar arasında kurtarıcı gücün bilinsin.

3Halklar sana şükretsin, ey Tanrı,

Bütün halklar sana şükretsin!

4Uluslar sevinsin, sevinçten çığlık atsın,

Çünkü sen halkları adaletle yargılarsın,

Yeryüzündeki uluslara yol gösterirsin. Sela

5Halklar sana şükretsin, ey Tanrı,

Bütün halklar sana şükretsin!

6Toprak ürününü verdi,

Tanrı, Tanrımız, bizi bolluğa kavuştursun.

7Tanrı bize bolluk versin,

Dünyanın dört bucağındakiler O'ndan korksun!

68

68. Mezmur

Müzik şefi için - Davut'un mezmuru - İlahi

1Kalksın Tanrı, dağılsın düşmanları,

Kaçsın önünden O'ndan nefret edenler!

2Dağıtsın onları dağılan duman gibi;

Ateşin karşısında eriyen balmumu gibi

Yok olsun kötüler Tanrı'nın önünde!

3Ancak doğrular sevinsin,

Bayram etsinler Tanrı'nın önünde,

Neşeyle coşsunlar.

4Tanrı'ya ezgiler söyleyin, adını ilahilerle övün,

Çölleri geçecek biniciye yol hazırlayın[p]

;

O'nun adı RAB'dir, bayram edin önünde!

5Kutsal konutundaki Tanrı,

Öksüzlerin babası, dul kadınların savunucusudur.

6Tanrı kimsesizlere ev verir,

Tutsakları özgürlüğe ve gönence kavuşturur,

Ama başkaldıranlar kurak yerde oturur.

7[*]

Ey Tanrı, sen halkına öncülük ettiğinde,

Çölde yürüdüğünde, Sela*

8Yer sarsıldı,

Göklerden yağmur boşandı Tanrı'nın önünde,

Sina Dağı sarsıldı

Tanrı'nın, İsrail'in Tanrısı'nın önünde.

9Bol yağmurlar yağdırdın, ey Tanrı,

Canlandırdın yorgun düşen yurdunu.

10Halkın oraya yerleşti,

İyiliğinle mazlumların geçimini sağladın, ey Tanrı.

11Rab buyruk verdi,

Büyük bir kadın topluluğu duyurdu müjdeyi:

12“Kaçıyor, kaçıyor orduların kralları!

Evi bekleyen kadınlar ganimeti paylaşıyor.

13Ağılların arasında uyurken,

Kanatları gümüş, tüyleri pırıl pırıl altınla kaplı

Bir güvercine benzersiniz.”

14Her Şeye Gücü Yeten, kralları dağıtırken,

Sanki Salmon Dağı'na kar yağıyordu.

15Ey Başan Dağı, Tanrı Dağı!

Ey Başan Dağı, dorukları ulu dağ!

16Ey ulu dağlar, niçin yan gözle bakıyorsunuz

Tanrı'nın yerleşmek için seçtiği dağa?

Evet, RAB orada sonsuza dek oturacaktır.

17Tanrı'nın savaş arabaları sayısızdır,

Rab kutsallık içinde Sina'dan geldi.

18[*]

Sen yükseğe çıktın, tutsakları peşine taktın,

İnsanlardan, başkaldıranlardan bile armağanlar aldın,

Oraya yerleşmek için, ya RAB Tanrı.

19Her gün yükümüzü taşıyan Rab'be,

Bizi kurtaran Tanrı'ya övgüler olsun. Sela

20Tanrımız kurtarıcı bir Tanrı'dır,

Ölümden kurtarış yalnız Egemen RAB'be özgüdür.

21Kuşkusuz Tanrı düşmanlarının başını,

Suçlu yaşayanların kıllı kafasını ezer.

22Rab, “Onları Başan'dan,

Denizin derinliklerinden geri getireceğim” der,

23“Öyle ki, ayaklarını düşmanlarının kanına batırasın,

Köpeklerinin dili de onlardan payını alsın.”

24Ey Tanrı, senin zafer alayını,

Tanrım'ın, Kralım'ın kutsal yere törenle gelişini gördüler:

25Başta okuyucular, arkada çalgıcılar,

Ortada tef çalan genç kızlar.

26“Ey sizler, İsrail soyundan gelenler,

Toplantılarınızda Tanrı'ya, RAB'be övgüler sunun!”

27Önde en küçük oymak Benyamin,

Kalabalık halinde Yahuda önderleri,

Zevulun ve Naftali önderleri oradalar!

28-29Ey Tanrı, Yeruşalim'deki tapınağından göster gücünü,

Bizim için kullandığın gücünü, ey Tanrı.

Krallar sana armağanlar sunacak.

30Azarla kamışlar arasında yaşayan hayvanı,

Halkların buzağılarıyla boğalar sürüsünü[r]

,

Çiğne ayaklarınla gümüşe gönül verenleri,

Dağıt savaştan zevk alan halkları!

31Mısır'dan elçiler gelecek,

Kûşlular* ellerini Tanrı'ya doğru kaldırıverecek.

32Ey yeryüzünün krallıkları, Tanrı'ya ezgiler söyleyin,

İlahilerle övün Rab'bi, Sela

33Göklere, kadim göklere binmiş olanı.

İşte sesiyle, güçlü sesiyle gürlüyor!

34Tanrı'nın gücünü tanıyın;

O'nun yüceliği İsrail'in üzerinde,

Gücü göklerdedir.

35Ne heybetlisin, ey Tanrı, tapınağında!

İsrail'in Tanrısı'na,

Halkına güç, kudret veren Tanrı'ya övgüler olsun!

69

69. Mezmur

Müzik şefi için - “Zambaklar” makamında - Davut'un mezmuru

1Kurtar beni, ey Tanrı,

Sular boyuma ulaştı.

2Dipsiz batağa gömülüyorum,

Basacak yer yok.

Derin sulara battım,

Sellere kapıldım.

3Tükendim feryat etmekten,

Boğazım kurudu;

Gözlerimin feri sönüyor

Tanrım'ı beklemekten.

4[*]

Yok yere benden nefret edenler

Saçlarımdan daha çok.

Kalabalıktır canıma kasteden haksız düşmanlarım.

Çalmadığım malı nasıl geri verebilirim?

5Akılsızlığımı biliyorsun, ey Tanrı,

Suçlarım senden gizli değil.

6Ya Rab, Her Şeye Egemen RAB,

Utanmasın sana umut bağlayanlar benim yüzümden!

Ey İsrail'in Tanrısı,

Benim yüzümden sana yönelenler rezil olmasın!

7Senin uğruna hakarete katlandım,

Utanç kapladı yüzümü.

8Kardeşlerime yabancı,

Annemin öz oğullarına uzak kaldım.

9[*]

graph-definition>

*

Çünkü evin için gösterdiğim gayret beni yiyip bitirdi,

Sana edilen hakaretlere ben uğradım.

10Oruç* tutup ağlayınca,

Yine hakarete uğradım.

11Çula büründüğüm zaman

Alay konusu oldum.

12Kent kapısında oturanlar beni çekiştiriyor,

Sarhoşların türküsü oldum.

13Ama benim duam sanadır, ya RAB.

Ey Tanrı, sevginin bolluğuyla,

Güvenilir kurtarışınla uygun gördüğünde

Yanıtla beni.

14Beni çamurdan kurtar,

İzin verme batmama;

Benden nefret edenlerden,

Derin sulardan kurtulayım.

15Seller beni sürüklemesin,

Engin beni yutmasın,

Ölüm çukuru ağzını üstüme kapamasın.

16Yanıt ver bana, ya RAB,

Çünkü sevgin iyidir.

Yüzünü çevir bana büyük merhametinle!

17Kulundan yüzünü gizleme,

Çünkü sıkıntıdayım, hemen yanıtla beni!

18Yaklaş bana, kurtar canımı,

Al başımdan düşmanlarımı.

19Bana nasıl hakaret edildiğini,

Utandığımı, rezil olduğumu biliyorsun;

Düşmanlarımın hepsi senin önünde.

20Hakaret kalbimi kırdı, dertliyim,

Acılarımı paylaşacak birini bekledim, çıkmadı,

Avutacak birini aradım, bulamadım.

21[*]

Yiyeceğime zehir kattılar,

Sirke içirdiler susadığımda.

22[*]

Önlerindeki sofra tuzak olsun onlara,

Yandaşları için kapan olsun!

23Gözleri kararsın, göremesinler!

Bellerini hep bükük tut!

24Gazabını yağdır üzerlerine,

Öfkenin ateşi yapışsın yakalarına!

25[*]

Issız kalsın konakları,

Çadırlarında oturan olmasın!

26Çünkü senin vurduğun insanlara zulmediyor,

Yaraladığın insanların acısını konuşuyorlar.

27Ceza yağdır başlarına,

Senin tarafından aklanmasınlar!

28[*]

Yaşam kitabından silinsin adları,

Doğrularla yan yana yazılmasınlar!

29Bense ezilmiş ve kederliyim,

Senin kurtarışın, ey Tanrı, bana bir kale olsun!

30Tanrı'nın adını ezgilerle öveceğim,

Şükranlarımla O'nu yücelteceğim.

31RAB'bi bir öküzden,

Boynuzlu, tırnaklı bir boğadan

Daha çok hoşnut eder bu.

32Mazlumlar bunu görünce sevinsin,

Ey Tanrı'ya yönelen sizler, yüreğiniz canlansın.

33Çünkü RAB yoksulları işitir,

Kendi tutsak halkını hor görmez.

34O'na övgüler sunun, ey yer, gök,

Denizler ve onlardaki bütün canlılar!

35Çünkü Tanrı Siyon'u kurtaracak,

Yahuda kentlerini onaracak;

Halk oraya yerleşip sahibi olacak.

36Kullarının çocukları orayı miras alacak,

O'nun adını sevenler orada oturacak.

70

70. Mezmur

(Mez.40:13-17)

Müzik şefi için - Anma sunusu için - Davut'un mezmuru

1Ey Tanrı, kurtar beni!

Yardımıma koş, ya RAB!

2Utansın canımı almaya çalışanlar,

Yüzleri kızarsın!

Geri dönsün zararımı isteyenler,

Rezil olsunlar!

3Bana, “Oh! Oh!” çekenler

Geri çekilsin utançlarından!

4Sende neşe ve sevinç bulsun

Bütün sana yönelenler!

“Tanrı yücedir!” desin hep

Senin kurtarışını özleyenler!

5Bense, mazlum ve yoksulum,

Ey Tanrı, yardımıma koş!

Yardımcım ve kurtarıcım sensin,

Geç kalma, ya RAB!

71

71. Mezmur

(Mez.31:1-4)

1Ya RAB, sana sığınıyorum,

Utandırma beni hiçbir zaman!

2Adaletinle kurtar beni, tehlikeden uzaklaştır,

Kulak ver bana, kurtar beni!

3Sığınacak kayam ol,

Her zaman başvurabileceğim;

Buyruk ver, kurtulayım,

Çünkü kayam ve kalem sensin.

4Ey Tanrım, kurtar beni

Kötünün elinden, haksızın, gaddarın pençesinden!

5Çünkü umudum sensin, ey Egemen RAB,

Gençliğimden beri dayanağım sensin.

6Doğduğum günden beri sana güveniyorum,

Beni ana rahminden çıkaran sensin.

Övgülerim hep sanadır.

7Birçokları için iyi bir örnek oldum,

Çünkü sen güçlü sığınağımsın.

8Ağzımdan sana övgü eksilmez,

Gün boyu yüceliğini anarım.

9Yaşlandığımda beni reddetme,

Gücüm tükendiğinde beni terk etme!

10Çünkü düşmanlarım benden söz ediyor,

Beni öldürmek isteyenler birbirine danışıyor,

11“Tanrı onu terk etti” diyorlar,

“Kovalayıp yakalayın,

Kurtaracak kimsesi yok!”

12Ey Tanrı, benden uzak durma,

Tanrım, yardımıma koş!

13Utansın, yok olsun beni suçlayanlar,

Utanca, rezalete bürünsün kötülüğümü isteyenler.

14Ama ben her zaman umutluyum,

Sana övgü üstüne övgü dizeceğim.

15Gün boyu senin zaferini,

Kurtarışını anlatacağım,

Ölçüsünü bilmesem de.

16Ey Egemen RAB, gelip yiğitliklerini,

Senin, yalnız senin zaferini duyuracağım.

17Ey Tanrı, çocukluğumdan beri beni sen yetiştirdin,

Senin harikalarını hâlâ anlatıyorum.

18Yaşlanıp saçlarıma ak düşse bile

Terk etme beni, ey Tanrı,

Gücünü gelecek kuşağa,

Kudretini sonrakilere anlatana dek.

19Ey Tanrı, doğruluğun göklere erişiyor,

Büyük işler yaptın,

Senin gibisi var mı, ey Tanrı?

20Sen ki, bana birçok kötü sıkıntı gösterdin,

Bana yeniden yaşam verecek,

Beni toprağın derinliklerinden çıkaracaksın.

21Saygınlığımı artıracak,

Yine beni avutacaksın.

22Ben de seni,

Senin sadakatini çenkle öveceğim, ey Tanrım,

Lir çalarak seni ilahilerle öveceğim,

Ey İsrail'in Kutsalı!

23Seni ilahilerle överken,

Dudaklarımla, varlığımla sevincimi dile getireceğim,

Çünkü sen beni kurtardın.

24Dilim gün boyu senin zaferinden söz edecek,

Çünkü kötülüğümü isteyenler

Utanıp rezil oldu.

72

72. Mezmur

Süleyman'ın mezmuru

1Ey Tanrı, adaletini krala,

Doğruluğunu kral oğluna armağan et.

2Senin halkını doğrulukla,

Mazlum kullarını adilce yargılasın!

3Dağlar, tepeler,

Halka adilce gönenç getirsin!

4Mazlumlara hakkını versin,

Yoksulların çocuklarını kurtarsın,

Zalimleriyse ezsin!

5Güneş ve ay durdukça,

Kral kuşaklar boyunca yaşasın[s]

;

6Yeni biçilmiş çayıra düşen yağmur gibi,

Toprağı sulayan bereketli yağmurlar gibi olsun!

7Onun günlerinde doğruluk serpilip gelişsin,

Ay ışıdığı sürece esenlik artsın!

8[*]

Egemenlik sürsün denizden denize,

Fırat'tan yeryüzünün ucuna dek!

9Çöl kabileleri diz çöksün önünde,

Düşmanları toz yalasın.

10Tarşiş'in ve kıyı ülkelerinin kralları

Ona haraç getirsin,

Saba ve Seva kralları armağanlar sunsun!

11Bütün krallar önünde yere kapansın,

Bütün uluslar ona kulluk etsin!

12Çünkü yardım isteyen yoksulu,

Dayanağı olmayan düşkünü o kurtarır.

13Yoksula, düşküne acır,

Düşkünlerin canını kurtarır.

14Baskıdan, zorbalıktan özgür kılar onları,

Çünkü onun gözünde onların kanı değerlidir.

15Yaşasın kral!

Ona Saba altını versinler;

Durmadan dua etsinler onun için,

Gün boyu onu övsünler!

16Ülkede bol buğday olsun,

Dağ başlarında dalgalansın!

Başakları Lübnan gibi verimli olsun,

Kent halkı ot gibi serpilip çoğalsın!

17Kralın adı sonsuza dek yaşasın,

Güneş durdukça adı var olsun,

Onun aracılığıyla insanlar kutsansın,

Bütün uluslar “Ne mutlu ona” desin!

18RAB Tanrı'ya, İsrail'in Tanrısı'na övgüler olsun,

Harikalar yaratan yalnız O'dur.

19Yüce adına sonsuza dek övgüler olsun,

Bütün yeryüzü O'nun yüceliğiyle dolsun!

Amin! Amin!

20İşay oğlu Davut'un duaları burada bitiyor.

73

3.KİTAP

73. Mezmur

Asaf'ın mezmuru

1Tanrı gerçekten İsrail'e,

Yüreği temiz olanlara karşı iyidir.

2Ama benim ayaklarım neredeyse tökezlemiş,

Adımlarım az kalsın kaymıştı.

3Çünkü kötülerin gönencini gördükçe,

Küstahları kıskanıyordum.

4Onlar acı nedir bilmezler,

Bedenleri sağlıklı ve semizdirş

.

5Başkalarının derdini bilmez,

Onlar gibi çile çekmezler.

6Bu yüzden gurur onların gerdanlığı,

Zorbalık onları örten bir giysi gibidir.

7Şişmanlıktan gözleri dışarı fırlar,

İçleri kötülük kazanı gibi kaynar.

8İnsanlarla eğlenir, kötü niyetle konuşur,

Tepeden bakar, baskıyla tehdit ederler.

9Göklere karşı ağızlarını açarlar,

Boş sözleri yeryüzünü dolaşır.

10Bu yüzden halk onlardan yana döner,

Sözlerini ağzı açık dinler.

11Derler ki, “Tanrı nasıl bilir?

Bilgisi var mı Yüceler Yücesi'nin?”

12İşte böyledir kötüler,

Hep tasasız, sürekli varlıklarını artırırlar.

13Anlaşılan boş yere yüreğimi temiz tutmuşum,

Ellerimi yıkamışım suçsuzum diye.

14Gün boyu içim içimi yiyor,

Her sabah azap çekiyorum.

15“Ben de onlar gibi konuşayım” deseydim,

Senin çocuklarına ihanet etmiş olurdum.

16Bunu anlamak için düşündüğümde,

Zor geldi bana,

17Tanrı'nın Tapınağı'na girene dek;

O zaman anladım sonlarının ne olacağını.

18Gerçekten onları kaygan yere koyuyor,

Yıkıma sürüklüyorsun.

19Nasıl da bir anda yok oluyor,

Siliniveriyorlar dehşet içinde!

20Uyanan birisi için rüya nasılsa,

Sen de uyanınca, ya Rab,

Hor göreceksin onların görüntüsünü.

21Kalbim kırıldığında,

İçim acı dolduğunda,

22Akılsız ve bilgisizdim,

Karşında bir hayvan gibi.

23Yine de sürekli seninleyim,

Sağ elimden tutarsın beni.

24Öğütlerinle yol gösterir,

Beni sonunda yüceliğe eriştirirsin.

25Senden başka kimim var göklerde?

İstemem senden başkasını yeryüzünde.

26Bedenim ve yüreğim tükenebilir,

Ama Tanrı yüreğimde güç,

Bana düşen paydır sonsuza dek.

27Kuşkusuz yok olacak senden uzak duranlar,

Ortadan kaldıracaksın sana vefasızlık edenleri.

28Ama benim için en iyisi Tanrı'ya yakın olmaktır;

Bütün işlerini duyurayım diye

Sığınak yaptım Egemen RAB'bi kendime.

74

74. Mezmur

Asaf'ın Maskili

1Ey Tanrı, neden bizi sonsuza dek reddettin?

Niçin otlağının koyunlarına karşı öfken tütmekte?

2Anımsa geçmişte sahiplendiğin topluluğu,

Kendi halkın olsun diye kurtardığın oymağı

Ve üzerine konut kurduğun Siyon Dağı'nı.

3Yönelt adımlarını şu onarılmaz yıkıntılara doğru,

Düşman kutsal yerdeki her şeyi yıktı.

4Düşmanların bizimle buluştuğun yerde kükredi,

Zafer simgesi olarak kendi bayraklarını dikti.

5Gür bir ormana

Baltayla dalar gibiydiler.

6Baltayla, balyozla kırdılar,

Bütün oymaları.

7Ateşe verdiler tapınağını,

Yerle bir edip kutsallığını bozdular

Adının yaşadığı konutun.

8İçlerinden, “Hepsini ezelim!” dediler.

Ülkede Tanrı'yla buluşma yerlerinin tümünü yaktılar.

9Artık kutsal simgelerimizi görmüyoruz,

Peygamberler de yok oldu,

İçimizden kimse bilmiyor ne zamana dek...

10Ey Tanrı, ne zamana dek düşman sana sövecek,

Hasmın senin adını hor görecek?

11Niçin geri çekiyorsun elini?

Çıkar sağ elini bağrından, yok et onları!

12Ama geçmişten bu yana kralım sensin, ey Tanrı,

Yeryüzünde kurtuluş sağladın.

13[*]

Gücünle denizi yardın,

Canavarların kafasını sularda parçaladın.

14Livyatan'ın* başlarını ezdin,

Çölde yaşayanlara onu yem ettin.

15Kaynaklar, dereler fışkırttın,

Sürekli akan ırmakları kuruttun.

16Gün senindir, gece de senin,

Ay[t]

ve güneşi sen yerleştirdin,

17Yeryüzünün bütün sınırlarını sen saptadın,

Yazı da kışı da yaratan sensin.

18Anımsa, ya RAB, düşmanın sana nasıl sövdüğünü,

Akılsız bir halkın, adını nasıl hor gördüğünü.

19Canavara teslim etme kumrunun canını,

Asla unutma düşkün kullarının yaşamını.

20Yaptığın antlaşmayı gözönüne al,

Çünkü ülkenin her karanlık köşesi

Zorbaların inleriyle dolmuş.

21Düşkünler boynu bükük geri çevrilmesin,

Mazlumlar, yoksullar adına övgüler dizsin.

22Kalk, ey Tanrı, davanı savun!

Anımsa akılsızların gün boyu sana nasıl sövdüğünü!

23Unutma hasımlarının yaygarasını,

Sana başkaldıranların durmadan yükselen patırtısını!

75

75. Mezmur

Müzik şefi için - “Yok Etme” makamında -

Asaf'ın mezmuru - İlahi

1Sana şükrederiz, ey Tanrı,

Şükrederiz, çünkü sen yakınsın[u]

,

Harikaların bunu gösterir.

2“Belirlediğim zaman gelince,

Doğrulukla yargılayacağım” diyor Tanrı,

3“Yeryüzü altüst olunca üzerindekilerle,

Ben pekiştireceğim onun direklerini. Sela*

4Övünenlere, ‘Övünmeyin artık!’ dedim;

Kötülere, ‘Kaldırmayın başınızı!

5Kaldırmayın başınızıü

!

Tepeden konuşmayın!’ ”

6Çünkü ne doğudan, ne batıdan,

Ne de çöldeki dağlardan doğar yargı.

7Yargıç ancak Tanrı'dır,

Birini alçaltır, birini yükseltir.

8RAB elinde dolu bir kâse* tutuyor,

Köpüklü, baharat karıştırılmış şarap döküyor;

Yeryüzünün bütün kötüleri

Tortusuna dek yalayıp onu içiyor.

9Bense sürekli duyuracağım bunu,

Yakup'un Tanrısı'nı ilahilerle öveceğim:

10“Kıracağım kötülerin bütün gücünü,

Doğruların gücüyse yükseltilecek.”

76

76. Mezmur

Müzik şefi için - Telli sazlarla - Asaf'ın mezmuru - İlahi

1Yahuda'da Tanrı bilinir,

İsrail'de adı uludur;

2Konutu Şalem'dedir[v]

,

Yaşadığı yer Siyon'da.

3Orada kırdı alevli okları,

Kalkanı, kılıcı, savaş silahlarını. Sela*

4Işıl ışıl parıldıyorsun,

Avı bol dağlardan daha görkemli.

5Yağmaya uğradı yiğitler,

Uykularına daldılar,

En güçlüleri bile elini kıpırdatamaz oldu.

6Ey Yakup'un Tanrısı, sen kükreyince,

Atlarla atlılar son uykularına daldılar.

7Yalnız sensin korkulması gereken,

Öfkelenince kim durabilir karşında?

8Yargını göklerden açıkladın,

Yeryüzü korkup sessizliğe büründü,

9Ey Tanrı, sen yargılamaya,

Ülkedeki mazlumları kurtarmaya kalkınca. Sela

10İnsanların gazabı bile sana övgüler doğuruyor,

Gazabından kurtulanları çevrene topluyorsun.

11Adaklar adayın Tanrınız RAB'be,

Yerine getirin adaklarınızı,

Armağanlar sunun korkulması gereken Tanrı'ya,

Bütün çevresindekiler.

12RAB önderlerin soluğunu keser,

Korku salar yeryüzü krallarına.

77

77. Mezmur

Müzik Şefi Yedutun için - Asaf'ın mezmuru

1Yüksek sesle Tanrı'ya yakarıyorum,

Haykırıyorum beni duysun diye.

2Sıkıntılı günümde Rab'be yönelir,

Gece hiç durmadan ellerimi açarım,

Gönlüm avunmaz bir türlü.

3Tanrı'yı anımsayınca inlerim,

Düşündükçe içim daralır. Sela*

4Açık tutuyorsun göz kapaklarımı,

Sıkıntıdan konuşamıyorum.

5Geçmiş günleri,

Yıllar öncesini düşünüyorum.

6Gece ilahilerimi anacağım,

Kendi kendimle konuşacağım,

İnceden inceye soracağım:

7“Rab sonsuza dek mi bizi reddedecek?

Lütfunu bir daha göstermeyecek mi?

8Sevgisi sonsuza dek mi yok oldu?

Sözü geçerli değil mi artık?

9Tanrı unuttu mu acımayı?

Sevecenliğinin yerini öfke mi aldı?” Sela

10Sonra kendi kendime, “İşte benim derdim bu!” dedim,

“Yüceler Yücesi gücünü göstermiyor artık.”

11RAB'bin işlerini anacağım,

Evet, geçmişteki harikalarını anacağım.

12Yaptıkları üzerinde derin derin düşüneceğim,

Bütün işlerinin üzerinde dikkatle duracağım.

13Ey Tanrı, yolun kutsaldır!

Hangi ilah Tanrı kadar uludur?

14Harikalar yaratan Tanrı sensin,

Halklar arasında gücünü gösterdin.

15Güçlü bileğinle kendi halkını,

Yakup ve Yusuf oğullarını kurtardın. Sela

16Sular seni görünce, ey Tanrı,

Sular seni görünce çalkalandı,

Enginler titredi.

17Bulutlar suyunu boşalttı,

Gökler gürledi,

Her yanda okların uçuştu.

18Kasırgada gürleyişin duyuldu,

Şimşekler dünyayı aydınlattı,

Yer titreyip sarsıldı.

19Kendine denizde,

Derin sularda yollar açtın,

Ama ayak izlerin belli değildi.

20Musa ve Harun'un eliyle

Halkını bir sürü gibi güttün.

78

78. Mezmur

Asaf'ın Maskili

1Dinle, ey halkım, öğrettiklerimi,

Kulak ver ağzımdan çıkan sözlere.

2[*]

Özdeyişlerle söze başlayacağım,

Eski sırları anlatacağım,

3Duyduğumuzu, bildiğimizi,

Atalarımızın bize anlattığını.

4Torunlarından bunları gizlemeyeceğiz;

RAB'bin övgüye değer işlerini,

Gücünü, yaptığı harikaları

Gelecek kuşağa duyuracağız.

5RAB Yakup soyuna koşullar bildirdi,

İsrail'e yasa koydu.

Bunları çocuklarına öğretsinler diye

Atalarımıza buyruk verdi.

6Öyle ki, gelecek kuşak, yeni doğacak çocuklar bilsinler,

Onlar da kendi çocuklarına anlatsınlar,

7Tanrı'ya güven duysunlar,

Tanrı'nın yaptıklarını unutmasınlar,

O'nun buyruklarını yerine getirsinler;

8Ataları gibi inatçı, başkaldırıcı,

Yüreği kararsız,

Tanrı'ya sadakatsiz bir kuşak olmasınlar.

9Oklarla, yaylarla kuşanmış Efrayimoğulları

Savaş günü sırtlarını döndüler.

10Tanrı'nın antlaşmasına uymadılar,

O'nun yasasına göre yaşamayı reddettiler.

11Unuttular O'nun işlerini,

Kendilerine gösterdiği harikaları.

12[*]

Mısır'da, Soan[y]

bölgesinde

Tanrı harikalar yapmıştı atalarının önünde.

13[*]

Denizi yarıp geçirmişti onları,

Bir duvar gibi ayakta tutmuştu suları.

14[*]

Gündüz bulutla,

Gece ateş ışığıyla onlara yol göstermişti.

15[*]

Çölde kayaları yarmış,

Sanki dipsiz kaynaklardan

Onlara kana kana su içirmişti.

16Kayadan akarsular fışkırtmış,

Suları ırmak gibi akıtmıştı.

17Ama onlar çölde Yüceler Yücesi'ne başkaldırarak

Günah işlemeye devam ettiler.

18[*]

Canlarının çektiği yiyeceği isteyerek

İçlerinde Tanrı'yı denediler.

19“Tanrı çölde sofra kurabilir mi?” diyerek,

Tanrı'ya karşı konuştular.

20“Bak, kayaya vurunca sular fışkırdı,

Dereler taştı.

Peki, ekmek de verebilir mi,

Et sağlayabilir mi halkına?”

21RAB bunu duyunca çok öfkelendi,

Yakup'a ateş püskürdü,

Öfkesi tırmandı İsrail'e karşı;

22Çünkü Tanrı'ya inanmıyorlardı,

O'nun kurtarıcılığına güvenmiyorlardı.

23Yine de RAB buyruk verdi bulutlara,

Kapaklarını açtı göklerin;

24[*]

Man* yağdırdı onları beslemek için,

Göksel tahıl verdi onlara.

25Meleklerin[z]

ekmeğini yedi her biri,

Doyasıya yiyecek gönderdi onlara.

26Doğu rüzgarını estirdi göklerde,

Gücüyle güney rüzgarına yol gösterdi.

27Toz gibi et yağdırdı başlarına,

Deniz kumu kadar kuş;

28Ordugahlarının ortasına,

Konakladıkları yerin çevresine düşürdü.

29Yediler, tıka basa doydular,

İsteklerini yerine getirdi Tanrı.

30Ancak onlar isteklerine doymadan,

Daha ağızları doluyken,

31Tanrı'nın öfkesi parladı üzerlerine.

En güçlülerini öldürdü,

Yere serdi İsrail yiğitlerini.

32Yine de günah işlemeye devam ettiler,

O'nun harikalarına inanmadılar.

33Bu yüzden Tanrı onların günlerini boşluk,

Yıllarını dehşet içinde bitirdi.

34Tanrı onları öldürdükçe O'na yönelmeye,

İstekle O'nu yeniden aramaya başlıyorlardı.

35Tanrı'nın kayaları olduğunu,

Yüce Tanrı'nın kurtarıcıları olduğunu anımsıyorlardı.

36Oysa ağızlarıyla O'na yaltaklanıyor,

Dilleriyle yalan söylüyorlardı.

37[*]

O'na yürekten bağlı değillerdi,

Antlaşmasına sadık kalmadılar.

38Yine de Tanrı sevecendi,

Suçlarını bağışlıyor, onları yok etmiyordu;

Çok kez öfkesini tuttu,

Bütün gazabını göstermedi.

39Onların yalnızca insan olduğunu anımsadı,

Geçip giden, dönmeyen bir rüzgar gibi.

40Çölde kaç kez O'na başkaldırdılar,

Issız yerlerde O'nu gücendirdiler!

41Defalarca denediler Tanrı'yı,

İncittiler İsrail'in Kutsalı'nı.

42Anımsamadılar O'nun güçlü elini,

Kendilerini düşmandan kurtardığı günü,

43Mısır'da gösterdiği belirtileri,

Soan bölgesinde yaptığı şaşılası işleri.

44[*]

Mısır'ın kanallarını kana çevirdi,

Sularını içemediler.

45[*]

graph-definition>

*

Gönderdiği at sinekleri yedi halkı,

Gönderdiği kurbağalar yok etti ülkeyi.

46[*]

Ekinlerini tırtıllara,

Emeklerinin ürününü çekirgelere verdi.

47[*]

Asmalarını doluyla,

Yabanıl incir ağaçlarını iri dolu taneleriyle yok etti.

48Büyükbaş hayvanlarını kırgına,

Küçükbaş hayvanlarını yıldırıma teslim etti.

49Üzerlerine kızgın öfkesini,

Gazap, hışım, bela

Ve bir alay kötülük meleği gönderdi.

50Yol verdi öfkesine,

Canlarını ölümden esirgemedi,

Onları salgın hastalığın pençesine düşürdü.

51[*]

Mısır'da bütün ilk doğanları,

Ham'ın çadırlarında bütün ilk çocukları vurdu.

52[*]

Kendi halkını davar gibi götürdü,

Çölde onları bir sürü gibi güttü.

53[*]

Onlara güvenlik içinde yol gösterdi, korkmadılar;

Düşmanlarınıysa deniz yuttu.

54[*]

Böylece onları kendi kutsal topraklarının sınırına,

Sağ elinin kazandığı dağlık bölgeye getirdi.

55[*]

Önlerinden ulusları kovdu,

Mülk olarak topraklarını

İsrail oymakları arasında bölüştürdü.

Halkını konutlarına yerleştirdi.

56[*]

Ama onlar yüce Tanrı'yı denediler,

O'na başkaldırdılar,

Koşullarına uymadılar.

57Döneklik edip ataları gibi ihanet ettiler,

Güvenilmez bir yay gibi bozuk çıktılar.

58Puta taptıkları yerlerle O'nu kızdırdılar,

Putlarıyla O'nu kıskandırdılar.

59Tanrı bunları duyunca çok öfkelendi,

İsrail'i büsbütün reddetti.

60[*]

İnsanlar arasında kurduğu çadırı,

Şilo'daki konutunu terk etti.

61[*]

Kudretini tutsaklığa,

Görkemini[a]

düşman eline teslim etti.

62Halkını kılıç önüne sürdü,

Öfkesini kendi halkından çıkardı.

63Gençlerini ateş yuttu,

Kızlarına düğün türküsü söylenmez oldu.

64Kâhinleri* kılıç altında öldü,

Dul kadınları ağlayamadı.

65O zaman Rab uykudan uyanır gibi,

Şarabın rehavetinden ayılan bir yiğit gibi oldu.

66Düşmanlarını püskürttü,

Onları sonsuz utanca boğdu.

67Tanrı Yusuf soyunu reddetti,

Efrayim oymağını seçmedi;

68Ancak Yahuda oymağını,

Sevdiği Siyon Dağı'nı seçti.

69Tapınağını doruklar gibi,

Sonsuzluk için kurduğu yeryüzü gibi yaptı.

70[*]

Kulu Davut'u seçti,

Onu koyun ağılından aldı.

71Halkı Yakup'u, kendi halkı İsrail'i gütmek için,

Onu yavru kuzuların ardından getirdi.

72Böylece Davut onlara dürüstçe çobanlık etti,

Becerikli elleriyle onlara yol gösterdi.

79

79. Mezmur

Asaf'ın mezmuru

1[*]

Ey Tanrı, uluslar senin yurduna saldırdı,

Kutsal tapınağını kirletti,

Yeruşalim'i taş yığınına çevirdi.

2Kullarının ölülerini yem olarak yırtıcı kuşlara,

Sadık kullarının etini yabanıl hayvanlara verdiler.

3Kanlarını su gibi akıttılar Yeruşalim'in çevresine,

Onları gömecek kimse yok.

4Komşularımıza yüzkarası,

Çevremizdekilere eğlence ve oyuncak olduk.

5Ne zamana dek, ya RAB?

Sonsuza dek mi sürecek öfken,

Alev gibi yanan kıskançlığın?

6[*]

Öfkeni seni tanımayan ulusların,

Adını anmayan ülkelerin üzerine dök.

7Çünkü onlar Yakup soyunu yiyip bitirdiler,

Yurdunu viraneye çevirdiler.

8Atalarımızın suçlarını artık önümüze sürme,

Sevecenliğini hemen göster bize,

Çünkü tükendikçe tükendik.

9Yardım et bize yüce adın uğruna, ey bizi kurtaran Tanrı,

Kurtar bizi adın uğruna, bağışla günahlarımızı!

10Niçin uluslar, “Nerede onların Tanrısı?” diye konuşsun,

Kullarının dökülen kanının öcünü alacağını bilsinler,

Gözlerimizle bunu görelim!

11Tutsakların iniltisi senin katına erişsin,

Koru büyük gücünle ölüme mahkûm olanları.

12Komşularımızın sana ettikleri hakareti

Yedi kat iade et bağırlarına, ya Rab!

13Bizler, kendi halkın, otlağının koyunları

Sonsuza dek şükredeceğiz sana,

Kuşaklar boyunca övgülerini dilimizden düşürmeyeceğiz.

80

80. Mezmur

Müzik şefi için - “Zambaklar Antlaşması” makamında -

Asaf'ın mezmuru

1[*]

Kulak ver, ey İsrail'in çobanı,

Ey Yusuf'u bir sürü gibi güden,

Keruvlar* arasında taht kuran,

Saç ışığını,

2Efrayim, Benyamin, Manaşşe önünde

Uyandır gücünü,

Gel, kurtar bizi!

3Bizi eski halimize kavuştur, ey Tanrı,

Yüzünün ışığıyla aydınlat, kurtulalım!

4Ya RAB, Her Şeye Egemen Tanrı,

Ne zamana dek halkının dualarına ateş püsküreceksin?

5Onlara ekmek yerine gözyaşı verdin,

Ölçekler dolusu gözyaşı içirdin.

6Kavga nedeni ettin bizi komşularımıza,

Düşmanlarımız alay ediyor bizimle.

7Bizi eski halimize kavuştur,

Ey Her Şeye Egemen Tanrı,

Yüzünün ışığıyla aydınlat, kurtulalım!

8Mısır'dan bir asma çubuğu getirdin,

Ulusları kovup onu diktin.

9Onun için toprağı hazırladın,

Kök saldı, bütün ülkeye yayıldı.

10Gölgesi dağları,

Dalları koca sedir ağaçlarını kapladı.

11Sürgünleri Akdeniz'e,

Filizleri Fırat'a dek uzandı.

12Niçin yıktın bağın duvarlarını?

Yoldan geçen herkes üzümünü koparıyor,

13Orman domuzları onu yoluyor,

Yabanıl hayvanlar onunla besleniyor.

14Ey Her Şeye Egemen Tanrı, ne olur, dön bize!

Göklerden bak ve gör,

İlgilen bu asmayla.

15İlgilen sağ elinin diktiği filizle,

Kendine seçtiğin oğulla!

16Asman kesilmiş, yakılmış,

Öfkeli bakışların yok etsin düşmanlarını!

17Elin, sağ kolun olan adamın üzerinde,

Kendine seçtiğin insanın üzerinde olsun!

18O zaman senden asla ayrılmayacağız;

Yaşam ver bize, adını analım!

19Ya RAB, ey Her Şeye Egemen Tanrı,

Bizi eski halimize kavuştur,

Yüzünün ışığıyla aydınlat, kurtulalım!

81

81. Mezmur

Müzik şefi için - Gittit üzerine - Asaf'ın mezmuru

1Sevincinizi dile getirin gücümüz olan Tanrı'ya,

Sevinç çığlıkları atın Yakup'un Tanrısı'na!

2Çalgıya başlayın, tef çalın,

Tatlı sesli lir ve çenk çınlatın.

3[*]

Yeni Ay'da, dolunayda,

Boru çalın bayram günümüzde.

4Çünkü bu İsrail için bir kuraldır,

Yakup'un Tanrısı'nın ilkesidir.

5Tanrı Mısır'a karşı yürüdüğünde,

Yusuf soyuna koydu bu koşulu.

Orada tanımadığım bir ses işittim:

6“Sırtındaki yükü kaldırdım,

Ellerin küfeden kurtuldu” diyordu,

7[*]

“Sıkıntıya düşünce seslendin, seni kurtardım,

Gök gürlemesinin ardından sana yanıt verdim,

Meriva[b]

sularında seni sınadım. Sela*

8“Dinle, ey halkım, seni uyarıyorum;

Ey İsrail, keşke beni dinlesen!

9[*]

Aranızda yabancı ilah olmasın,

Başka bir ilaha tapmayın!

10Seni Mısır'dan çıkaran

Tanrın RAB benim.

Ağzını iyice aç, doldurayım!

11“Ama halkım sesimi dinlemedi,

İsrail bana boyun eğmek istemedi.

12Ben de onları inatçı yürekleriyle baş başa bıraktım,

Bildikleri gibi yaşasınlar diye.

13Keşke halkım beni dinleseydi,

İsrail yollarımda yürüseydi!

14Düşmanlarını hemen yere serer,

Hasımlarına el kaldırırdım!

15Benden nefret edenler bana boyun eğerdi,

Bu böyle sonsuza dek sürerdi.

16Oysa sizleri en iyi buğdayla besler,

Kayadan akan balla doyururdum.”

82

82. Mezmur

Asaf'ın mezmuru

1Tanrı yerini aldı tanrısal kurulda[c]

,

Yargısını açıklıyor ilahların ortasında:

2“Ne zamana dek haksız karar verecek,

Kötüleri kayıracaksınız? Sela*

3Zayıfın, öksüzün davasını savunun,

Mazlumun, yoksulun hakkını arayın.

4Zayıfı, düşkünü kurtarın,

Onları kötülerin elinden özgür kılın.”

5Bilmiyor, anlamıyorlar,

Karanlıkta dolaşıyorlar.

Yeryüzünün temelleri sarsılıyor.

6[*]

“ ‘Siz ilahlarsınız’ diyorum,

‘Yüceler Yücesi'nin oğullarısınız hepiniz!’

7Yine de insanlar gibi öleceksiniz,

Sıradan bir önder gibi düşeceksiniz!”

8Kalk, ey Tanrı, yargıla yeryüzünü!

Çünkü bütün uluslar senindir.

83

83. Mezmur

İlahi - Asaf'ın mezmuru

1Ey Tanrı, susma,

Sessiz, hareketsiz kalma!

2Bak, düşmanların kargaşa çıkarıyor,

Senden nefret edenler boy gösteriyor.

3Halkına karşı kurnazlık peşindeler,

Koruduğun insanlara dolap çeviriyorlar.

4“Gelin, bu ulusun kökünü kazıyalım” diyorlar,

“İsrail'in adı bir daha anılmasın!”

5Hepsi sözbirliği etmiş, düzen kuruyor,

Sana karşı anlaşmaya vardı:

6Edomlular, İsmaililer,

Moavlılar, Hacerliler,

7Geval, Ammon, Amalek,

Filist ve Sur halkı.

8Asur da onlara katıldı,

Lutoğulları'na güç verdiler. Sela*

9[*]

graph-definition>

*

Onlara Midyan'a,

Kişon Vadisi'nde Sisera'ya ve Yavin'e yaptığını yap:

10Onlar Eyn-Dor'da yok oldular,

Toprak için gübreye döndüler.

11[*]

Onların soylularına Orev ve Zeev'e yaptığını,

Beylerine Zevah ve Salmunna'ya yaptığını yap.

12Onlar: “Gelin, sahiplenelim

Tanrı'nın otlaklarını” demişlerdi.

13Ey Tanrım, savrulan toza,

Rüzgarın sürüklediği saman çöpüne çevir onları!

14Orman yangını gibi,

Dağları tutuşturan alev gibi,

15Fırtınanla kovala,

Kasırganla dehşete düşür onları!

16Utançla kapla yüzlerini,

Sana yönelsinler, ya RAB.

17Sonsuza dek utanç ve dehşet içinde kalsınlar,

Rezil olup yok olsunlar.

18Senin adın RAB'dir,

Anlasınlar yalnız senin yeryüzüne egemen en yüce Tanrı olduğunu.

84

84. Mezmur

Müzik şefi için - Gittit üzerine -

Korahoğulları'nın mezmuru

1Ey Her Şeye Egemen RAB,

Ne kadar severim konutunu!

2Canım senin avlularını özlüyor,

İçim çekiyor,

Yüreğim, bütün varlığım

Sana, yaşayan Tanrı'ya sevinçle haykırıyor.

3Kuşlar bile bir yuva,

Kırlangıç, yavrularını koyacak bir yer buldu

Senin sunaklarının yanında,

Ey Her Şeye Egemen RAB, Kralım ve Tanrım!

4Ne mutlu senin evinde oturanlara,

Seni sürekli överler! Sela*

5Ne mutlu gücünü senden alan insana!

Aklı hep Siyon'u ziyaret etmekte.

6Baka Vadisi'nden geçerken,

Pınar başına çevirirler orayı,

İlk yağmurlar orayı berekete boğar.

7Gittikçe güçlenir,

Siyon'da Tanrı'nın huzuruna çıkarlar.

8Ya RAB, Her Şeye Egemen Tanrı, duamı dinle,

Kulak ver, ey Yakup'un Tanrısı! Sela

9Ey Tanrı, kalkanımıza bak,

Meshettiğin* krala lütfet!

10Senin avlularında bir gün,

Başka yerdeki bin günden iyidir;

Kötülerin çadırında yaşamaktansa,

Tanrım'ın evinin eşiğinde durmayı yeğlerim.

11Çünkü RAB Tanrı bir güneş, bir kalkandır.

Lütuf ve yücelik sağlar;

Dürüstçe yaşayanlardan hiçbir iyiliği esirgemez.

12Ey Her Şeye Egemen RAB,

Ne mutlu sana güvenen insana!

85

85. Mezmur

Müzik şefi için - Korahoğulları'nın mezmuru

1Ya RAB, ülkenden hoşnut kaldın,

Yakup soyunu eski gönencine kavuşturdun.

2Halkının suçlarını bağışladın,

Bütün günahlarını yok saydın. Sela*

3Bütün gazabını bir yana koydun,

Kızgın öfkenden vazgeçtin.

4Ey bizi kurtaran Tanrı, bizi eski halimize getir,

Bize karşı öfkeni dindir!

5Sonsuza dek mi öfkeleneceksin bize?

Kuşaktan kuşağa mı sürdüreceksin öfkeni?

6Halkın sende sevinç bulsun diye

Bize yeniden yaşam vermeyecek misin?

7Ya RAB, sevgini göster bize,

Kurtarışını bağışla!

8Kulak vereceğim RAB Tanrı'nın ne diyeceğine;

Halkına, sadık kullarına esenlik sözü verecek,

Yeter ki, bir daha akılsızlık etmesinler.

9Evet, O kendisinden korkanları kurtarmak üzeredir,

Görkemi ülkemizde yaşasın diye.

10Sevgiyle sadakat buluşacak,

Doğrulukla esenlik öpüşecek.

11Sadakat yerden bitecek,

Doğruluk gökten bakacak.

12Ve RAB iyi olan neyse, onu verecek,

Toprağımızdan ürün fışkıracak.

13Doğruluk önüsıra yürüyecek,

Adımları için yol yapacak.

86

86. Mezmur

Davut'un duası

1Kulak ver, ya RAB, yanıtla beni,

Çünkü mazlum ve yoksulum.

2Koru canımı, çünkü senin sadık kulunum.

Ey Tanrım, kurtar sana güvenen kulunu!

3Acı bana, ya Rab,

Çünkü gün boyu sana yakarıyorum.

4Sevindir kulunu, ya Rab,

Çünkü dualarımı sana yükseltiyorum.

5Sen iyi ve bağışlayıcısın, ya Rab,

Sana yakaran herkese bol sevgi gösterirsin.

6Kulak ver duama, ya RAB,

Yalvarışlarımı dikkate al!

7Sıkıntılı günümde sana yakarırım,

Çünkü yanıtlarsın beni.

8İlahlar arasında senin gibisi yok, ya Rab,

Eşsizdir işlerin.

9[*]

Yarattığın bütün uluslar gelip

Sana tapınacaklar, ya Rab,

Adını yüceltecekler.

10Çünkü sen ulusun, harikalar yaratırsın,

Tek Tanrı sensin.

11Ya RAB, yolunu bana öğret,

Senin gerçeğine göre yürüyeyim,

Kararlı kıl beni, yalnız senin adından korkayım.

12Ya Rab Tanrım, bütün yüreğimle sana şükredeceğim,

Adını sonsuza dek yücelteceğim.

13Çünkü bana sevgin büyüktür,

Canımı ölüler diyarının derinliklerinden sen kurtardın.

14Ey Tanrı, küstahlar bana saldırıyor,

Zorbalar sürüsü, sana aldırmayanlar

Canımı almak istiyor,

15[*]

Oysa sen, ya Rab,

Sevecen, lütfeden, tez öfkelenmeyen,

Sevgisi ve sadakati bol bir Tanrı'sın.

16Yönel bana, acı halime,

Kuluna kendi gücünü ver,

Kurtar hizmetçinin oğlunu.

17İyiliğinin bir belirtisini göster bana;

Benden nefret edenler görüp utansın;

Çünkü sen, ya RAB, bana yardım ettin,

Beni avuttun.

87

87. Mezmur

Korahoğulları'nın mezmuru - İlahi

1RAB Siyon'u kutsal dağlar üzerine kurdu.

2Siyon'un kapılarını

Yakup soyunun bütün konutlarından daha çok sever.

3Ey Tanrı kenti, senin için ne yüce sözler söylenir: Sela*

4“Beni tanıyanlar arasında

Rahavç

ve Babil'i anacağım,

Filist'i, Sur'u, Kûş'u* da;

‘Bu da Siyon'da doğdu’ diyeceğim.”

5Evet, Siyon için şöyle denecek:

“Şu da orada doğmuş, bu da,

Yüceler Yücesi onu sarsılmaz kılacak.”

6RAB halkları kaydederken,

“Bu da Siyon'da doğmuş” diye yazacak. Sela

7Okuyucular, kavalcılar,

“Bütün kaynaklarım sendedir!” diyecek.

88

88. Mezmur

Korahoğulları'nın mezmuru - İlahi -

Müzik şefi için - “Mahalat Leannot” makamında -

Ezrahlı Heman'ın Maskili

1Ya RAB, beni kurtaran Tanrı,

Gece gündüz sana yakarıyorum.

2Duam sana erişsin,

Kulak ver yakarışıma.

3Çünkü sıkıntıya doydum,

Canım ölüler diyarına yaklaştı.

4Ölüm çukuruna inenler arasında sayılıyorum,

Tükenmiş gibiyim;

5Ölüler arasına atılmış,

Artık anımsamadığın,

İlginden yoksun,

Mezarda yatan cesetler gibiyim.

6Beni çukurun dibine,

Karanlıklara, derinliklere attın.

7Öfken üzerime çöktü,

Dalga dalga kızgınlığınla beni ezdin. Sela*

8Yakınlarımı benden uzaklaştırdın,

İğrenç kıldın beni gözlerinde.

Kapalı kaldım, çıkamıyorum.

9Üzüntüden gözlerimin feri sönüyor,

Her gün sana yakarıyorum, ya RAB,

Ellerimi sana açıyorum.

10Harikalarını ölülere mi göstereceksin?

Ölüler mi kalkıp seni övecek? Sela

11Sevgin mezarda,

Sadakatin yıkım diyarında duyurulur mu?

12Karanlıklarda harikaların,

Unutulmuşluk diyarında doğruluğun bilinir mi?

13Ama ben, ya RAB, yardıma çağırıyorum seni,

Sabah duam sana varıyor.

14Niçin beni reddediyorsun, ya RAB,

Neden yüzünü benden gizliyorsun?

15Düşkünüm, gençliğimden beri ölümle burun burunayım,

Dehşetlerinin altında tükendim.

16Şiddetli gazabın üzerimden geçti,

Saçtığın dehşet beni yedi bitirdi.

17Bütün gün su gibi kuşattılar beni,

Çevremi tümüyle sardılar.

18Eşi dostu benden uzaklaştırdın,

Tek dostum karanlık kaldı.

89

89. Mezmur [*]

Ezrahlı Eytan'ın Maskili

1RAB'bin sevgisini sonsuza dek ezgilerle öveceğim,

Sadakatini bütün kuşaklara bildireceğim.

2Sevgin sonsuza dek ayakta kalır diyeceğim,

Sadakatini gökler kadar kalıcı kıldın.

3Dedin ki, “Seçtiğim adamla antlaşma yaptım,

Kulum Davut'a şöyle ant içtim:

4[*]

‘Soyunu sonsuza dek sürdüreceğim,

Tahtını kuşaklar boyunca sürekli kılacağım.’ ” Sela*

5Ya RAB, gökler över harikalarını,

Kutsallar topluluğunda övülür sadakatin.

6Çünkü göklerde RAB'be kim eş koşulur?

Kim benzer RAB'be ilahi varlıklar arasında?

7Kutsallar topluluğunda Tanrı korku uyandırır,

Çevresindekilerin hepsinden ulu ve müthiştir.

8Ya RAB, Her Şeye Egemen Tanrı,

Senin gibi güçlü RAB var mı?

Sadakatin çevreni sarar.

9Sen kudurmuş denizler üzerinde egemenlik sürer,

Dalgalar kabardıkça onları dindirirsin.

10Sen Rahav'ı[d]

leş ezer gibi ezdin,

Güçlü kolunla düşmanlarını dağıttın.

11Gökler senindir, yeryüzü de senin;

Dünyanın ve içindeki her şeyin temelini sen attın.

12Kuzeyi, güneyi sen yarattın,

Tavor ve Hermon dağları

Sana sevincini dile getiriyor.

13Kolun güçlüdür,

Elin kudretli, sağ elin yüce.

14Tahtın adalet ve doğruluk üzerine kurulu,

Sevgi ve sadakat önünsıra gider.

15Ne mutlu sevinç çığlıkları atmasını bilen halka, ya RAB!

Yüzünün ışığında yürürler.

16Gün boyu senin adınla sevinir,

Doğruluğunla yücelirler.

17Çünkü sen onların gücü ve yüceliğisin,

Lütfun sayesinde gücümüz artar.

18Kalkanımız RAB'be,

Kralımız İsrail'in Kutsalı'na aittir.

19Geçmişte bir görüm aracılığıyla,

Sadık kullarına şöyle dedin:

“Bir yiğide yardım ettim,

Halkın içinden bir genci yükselttim.

20[*]

graph-definition>

*

Kulum Davut'u buldum,

Kutsal yağımla onu meshettim*.

21Elim ona destek olacak,

Kolum güç verecek.

22Düşman onu haraca bağlayamayacak[e]

,

Kötüler onu ezmeyecek.

23Düşmanlarını onun önünde kıracağım,

Ondan nefret edenleri vuracağım.

24Sadakatim, sevgim ona destek olacak,

Benim adımla gücü yükselecek.

25Sağ elini denizin,

Irmakların üzerine egemen kılacağım.

26‘Babam sensin’ diye seslenecek bana,

‘Tanrım, kurtuluşumun kayası.’

27[*]

Ben de onu ilk oğlum,

Dünyadaki kralların en yücesi kılacağım.

28Sonsuza dek ona sevgi göstereceğim,

Onunla yaptığım antlaşma hiç bozulmayacak.

29Soyunu sonsuza dek,

Tahtını gökler durduğu sürece sürdüreceğim.

30“Çocukları yasamdan ayrılır,

İlkelerime göre yaşamazsa;

31Kurallarımı bozar,

Buyruklarıma uymazsa,

32İsyanlarını sopayla,

Suçlarını dayakla cezalandıracağım.

33Ama onu sevmekten vazgeçmeyecek,

Sadakatime sırt çevirmeyeceğim.

34Antlaşmamı bozmayacak,

Ağzımdan çıkan sözü değiştirmeyeceğim.

35Bir kez kutsallığım üstüne ant içtim,

Davut'a yalan söylemeyeceğim.

36Onun soyu sonsuza dek sürecek,

Tahtı karşımda güneş gibi duracak,

37Göklerde güvenilir bir tanık olan ay gibi

Sonsuza dek kalacak.” Sela

38Ama sen reddettin, sırt çevirdin,

Çok öfkelendin meshettiğin* krala.

39Kulunla yaptığın antlaşmadan vazgeçtin,

Onun tacını yere atıp kirlettin.

40Yıktın bütün surlarını,

Viran ettin kalelerini.

41Yoldan geçen herkes onu yağmaladı,

Yüzkarası oldu komşularına.

42Hasımlarının sağ elini onun üstüne kaldırdın,

Bütün düşmanlarını sevindirdin.

43Kılıcının ağzını başka yöne çevirdin,

Savaşta ona yan çıkmadın.

44Görkemine son verdin,

Tahtını yere çaldın.

45Gençlik günlerini kısalttın,

Onu utanca boğdun. Sela

46Ne zamana dek, ya RAB?

Sonsuza dek mi gizleneceksin?

Ne zamana dek öfken alev alev yanacak?

47Anımsa ömrümün ne çabuk geçtiğini,

Ne boş yaratmışsın insanoğlunu!

48Var mı yaşayıp da ölümü görmeyen,

Ölüler diyarının pençesinden canını kurtaran? Sela

49Ya Rab, nerede o eski sevgin?

Davut'a göstereceğine ant içtiğin o sadık sevgin!

50-51Anımsa, ya Rab, kullarının nasıl rezil olduğunu,

Bütün halkların hakaretini bağrımda nasıl taşıdığımı,

Düşmanlarının hakaretini, ya RAB,

Meshettiğin kralın attığı adıma edilen hakaretleri.

52Sonsuza dek övgüler olsun RAB'be!

Amin! Amin!

90

4.KİTAP

90. Mezmur

Tanrı adamı Musa'nın duası

1Ya Rab, barınak oldun bize

Kuşaklar boyunca.

2Dağlar var olmadan,

Daha evreni ve dünyayı yaratmadan,

Öncesizlikten sonsuzluğa dek Tanrı sensin.

3İnsanı toprağa döndürürsün,

“Ey insanoğulları, toprağa dönün!” diyerek.

4[*]

Çünkü senin gözünde bin yıl

Geçmiş bir gün, dün gibi,

Bir gece nöbeti gibidir.

5İnsanları bir düş gibi siler, süpürürsün,

Sabah biten ot misali:

6Sabah filizlenir, büyür,

Akşam solar, kurur.

7Eriyip bitiyoruz senin öfkenden,

Kızgınlığından dehşete düşüyoruz.

8Suçlarımızı önüne,

Gizli günahlarımızı yüzünün ışığına çıkardın.

9Gazabından kısalıyor günlerimiz,

Bir soluk gibi tükeniyor yıllarımız.

10Ömrümüz yetmiş yıl sürüyor,

Bilemedin seksen, o da sağlıklıysak;

En güzel yıllar da zahmetle, kederle geçiyor,

Çabucak bitiyor, uçup gidiyoruz.

11Kim bilir gazabının gücünü?

Çünkü öfken sana duyulan korku kadar güçlüdür.

12Bu yüzden günlerimizi saymayı bize öğret ki,

Bilgelik kazanalım.

13Vazgeç, ya RAB! Öfken ne zamana dek sürecek?

Acı kullarına!

14Sabah bizi sevginle doyur,

Ömrümüz boyunca sevinçle haykıralım.

15Kaç gün bizi sıkıntıya soktunsa,

Kaç yıl çile çektirdinse,

O kadar sevindir bizi.

16Yaptıkların kullarına,

Görkemin onların çocuklarına görünsün.

17Tanrımız Rab bizden hoşnut kalsın.

Ellerimizin emeğini boşa çıkarma.

Evet, ellerimizin emeğini boşa çıkarma.

91

91. Mezmur

1Yüceler Yücesi'nin barınağında oturan,

Her Şeye Gücü Yeten'in gölgesinde barınır.

2“O benim sığınağım, kalemdir” derim RAB için,

“Tanrım'dır, O'na güvenirim.”

3Çünkü O seni avcı tuzağından,

Ölümcül hastalıktan kurtarır.

4Seni kanatlarının altına alır,

Onların altına sığınırsın.

O'nun sadakati senin kalkanın, siperin olur.

5-6Ne gecenin dehşetinden korkarsın,

Ne gündüz uçan oktan,

Ne karanlıkta dolaşan hastalıktan,

Ne de öğleyin yok eden kırgından.

7Yanında bin kişi,

Sağında on bin kişi kırılsa bile,

Sana dokunmaz.

8Sen yalnız kendi gözlerinle seyredecek,

Kötülerin cezasını göreceksin.

9Sen RAB'bi kendine sığınak,

Yüceler Yücesi'ni konut edindiğin için,

10Başına kötülük gelmeyecek,

Çadırına felaket yaklaşmayacak.

11[*]

Çünkü Tanrı meleklerine buyruk verecek,

Gideceğin her yerde seni korusunlar diye.

12[*]

Elleri üzerinde taşıyacaklar seni,

Ayağın bir taşa çarpmasın diye.

13[*]

Aslanın, kobranın üzerine basıp geçeceksin,

Genç aslanı, yılanı çiğneyeceksin.

14“Beni sevdiği için

Onu kurtaracağım” diyor RAB,

“Beni iyi tanıdığı için

Ona kale olacağım.

15Bana seslenince onu yanıtlayacağım,

Sıkıntıda onun yanında olacağım,

Kurtarıp yücelteceğim onu.

16Onu uzun ömürle doyuracak,

Ona kurtarışımı göstereceğim.”

92

92. Mezmur

Mezmur - Şabat Günü* için ilahi

1-3Ya RAB, sana şükretmek,

Ey Yüceler Yücesi, adını ilahilerle övmek,

Sabah sevgini,

Gece sadakatini,

On telli sazla, çenk ve lirle duyurmak ne güzel!

4Çünkü yaptıklarınla beni sevindirdin, ya RAB,

Ellerinin işi karşısında sevinç ilahileri okuyorum.

5Yaptıkların ne büyüktür, ya RAB,

Düşüncelerin ne derin!

6Aptal insan bilemez,

Budala akıl erdiremez:

7Kötüler mantar gibi bitse,

Suçlular pıtrak gibi açsa bile,

Bu onların sonsuza dek yok oluşu demektir.

8Ama sen sonsuza dek yücesin, ya RAB.

9Ya RAB, düşmanların kesinlikle,

Evet, kesinlikle yok olacak,

Suç işleyen herkes dağılacak.

10Beni yaban öküzü kadar güçlü kıldın,

Taze zeytinyağını başıma döktün.

11Gözlerim düşmanlarımın bozgununu gördü,

Kulaklarım bana saldıran kötülerin sonunu duydu.

12Doğru insan hurma ağacı gibi serpilip gelişecek,

Lübnan sediri gibi yükselecek.

13RAB'bin evinde dikilmiş olarak

Tanrımız'ın avlularında serpilip büyüyecek.

14Böyleleri yaşlanınca da meyve verecek,

Taptaze ve yeşil kalacaklar.

15“RAB doğrudur! Kayamdır benim!

O'nda haksızlık bulunmaz!” diye duyuracaklar.

93

93. Mezmur

1RAB egemenlik sürüyor, görkeme bürünmüş,

Kudret giyinip kuşanmış.

Dünya sağlam kurulmuş, sarsılmaz.

2Ya RAB, tahtın öteden beri kurulmuş,

Varlığın öncesizliğe uzanır.

3Denizler gürlüyor, ya RAB,

Denizler gümbür gümbür gürlüyor,

Denizler dalgalarını çınlatıyor.

4Yücelerdeki RAB engin suların gürleyişinden,

Denizlerin azgın dalgalarından

Daha güçlüdür.

5Koşulların hep geçerlidir;

Tapınağına kutsallık yaraşır

Sonsuza dek, ya RAB.

94

94. Mezmur

1Ya RAB, öç alıcı Tanrı,

Saç ışığını, ey öç alıcı Tanrı!

2Kalk, ey yeryüzünün yargıcı,

Küstahlara hak ettikleri cezayı ver!

3Kötüler ne zamana dek, ya RAB,

Ne zamana dek sevinip coşacak?

4Ağızlarından küstahlık dökülüyor,

Suç işleyen herkes övünüyor.

5Halkını eziyorlar, ya RAB,

Kendi halkına eziyet ediyorlar.

6Dulu, garibi boğazlıyor,

Öksüzleri öldürüyorlar.

7“RAB görmez” diyorlar,

“Yakup'un Tanrısı dikkat etmez.”

8Ey halkın içindeki budalalar, dikkat edin;

Ey aptallar, ne zaman akıllanacaksınız?

9Kulağı yaratan işitmez mi?

Göze biçim veren görmez mi?

10Ulusları yola getiren yargılamaz mı?

İnsanı eğiten bilmez mi?

11[*]

RAB insanın düşüncelerinin

Boş olduğunu bilir.

12Ne mutlu, ya RAB, yola getirdiğin,

Yasanı öğrettiğin insana!

13Kötüler için çukur kazılıncaya dek,

Onu sıkıntılı günlerden kurtarıp rahatlatırsın.

14Çünkü RAB halkını reddetmez,

Kendi halkını terk etmez.

15Adalet yine doğruluk üzerine kurulacak,

Yüreği temiz olan herkes ona uyacak.

16Kötülere karşı beni kim savunacak?

Kim benim için suçlulara karşı duracak?

17RAB yardımcım olmasaydı,

Şimdiye dek sessizlik diyarına göçmüştüm bile.

18“Ayağım kayıyor” dediğimde,

Sevgin ayakta tutar beni, ya RAB.

19Kaygılar içimi sarınca,

Senin avutmaların gönlümü sevindirir.

20Yasaya dayanarak haksızlık yapan koltuk sahibi

Seninle bağdaşır mı?

21Onlar doğruya karşı birleşiyor,

Suçsuzu ölüme mahkûm ediyorlar.

22Ama RAB bana kale oldu,

Tanrım sığındığım kaya oldu.

23Tanrımız RAB yaptıkları kötülüğü

Kendi başlarına getirecek,

Kötülükleri yüzünden köklerini kurutacak,

Evet, köklerini kurutacak.

95

95. Mezmur

1Gelin, RAB'be sevinçle haykıralım,

Bizi kurtaran kayaya sevinç çığlıkları atalım,

2Şükranla huzuruna çıkalım,

O'na sevinç ilahileri yükseltelim!

3Çünkü RAB ulu Tanrı'dır,

Bütün ilahların üstünde ulu kraldır.

4Yerin derinlikleri O'nun elindedir,

Dağların dorukları da O'nun.

5Deniz O'nundur, çünkü O yarattı,

Karaya da O'nun elleri biçim verdi.

6Gelin, tapınalım, eğilelim,

Bizi yaratan RAB'bin önünde diz çökelim.

7[*]

Çünkü O Tanrımız'dır,

Bizse O'nun otlağının halkı,

Elinin altındaki koyunlarız.

Bugün sesini duyarsanız,

8[*]

Meriva'da[f]

, o gün çölde, Massa'da[g]

olduğu gibi,

Yüreklerinizi nasırlaştırmayın.

9Yaptıklarımı görmelerine karşın,

Atalarınız orada beni sınayıp denediler.

10Kırk yıl o kuşaktan hep iğrendim,

“Yüreği kötü yola sapan bir halktır” dedim,

“Yollarımı bilmiyorlar.”

11[*]

graph-definition>

*

Bu yüzden öfkeyle ant içtim:

“Huzur diyarıma[h]

asla girmeyecekler!”

96

96. Mezmur

(1Ta.16:23-33)

1Yeni bir ezgi söyleyin RAB'be!

Ey bütün dünya, RAB'be ezgiler söyleyin!

2Ezgi söyleyin, RAB'bin adını övün,

Her gün duyurun kurtarışını!

3Görkemini uluslara,

Harikalarını bütün halklara anlatın!

4Çünkü RAB uludur, yalnız O övgüye değer,

İlahlardan çok O'ndan korkulur.

5Halkların bütün ilahları bir hiçtir,

Oysa gökleri yaratan RAB'dir.

6Yücelik, ululuk O'nun huzurundadır,

Güç ve güzellik O'nun tapınağındadır.

7[*]

Ey bütün halklar, RAB'bi övün,

RAB'bin gücünü, yüceliğini övün,

8RAB'bin görkemini adına yaraşır biçimde övün,

Sunular getirip avlularına girin!

9Kutsal giysiler içinde RAB'be tapının!

Titreyin O'nun önünde, ey bütün yeryüzündekiler!

10Uluslara, “RAB egemenlik sürüyor” deyin.

Dünya sağlam kurulmuş, sarsılmaz.

O halkları adaletle yargılar.

11Sevinsin gökler, coşsun yeryüzü!

Gürlesin deniz içindekilerle birlikte!

12-13[*]

Bayram etsin kırlar ve üzerindekiler!

O zaman RAB'bin önünde bütün orman ağaçları

Sevinçle haykıracak.

Çünkü O geliyor!

Yeryüzünü yargılamaya geliyor.

Dünyayı adaletle,

Halkları kendi gerçeğiyle yönetecek.

97

97. Mezmur

1RAB egemenlik sürüyor, coşsun yeryüzü,

Bütün kıyı halkları sevinsin!

2Bulut ve zifiri karanlık sarmış çevresini,

Doğruluk ve adalettir tahtının temeli.

3Ateş yürüyor O'nun önünde,

Düşmanlarını yakıyor çevrede.

4Şimşekleri dünyayı aydınlatır,

Yeryüzü görüp titrer.

5Dağlar balmumu gibi erir,

RAB'bin, bütün yeryüzünün Rab'bi önünde.

6Gökler O'nun doğruluğunu duyurur,

Bütün halklar görkemini görür.

7Utansın puta tapanlar,

Değersiz putlarla övünenler!

RAB'be tapın, ey bütün ilahlar!

8Siyon seviniyor yargılarını duyunca, ya RAB,

Yahuda kentleri coşuyor.

9Çünkü sensin, ya RAB, bütün yeryüzünün en yücesi,

Bütün ilahların üstündesin, çok ulusun.

10Ey sizler, RAB'bi sevenler, kötülükten tiksinin.

O sadık kullarının canını korur,

Onları kötülerin elinden kurtarır.

11Doğrulara ışık,

Temiz yüreklilere sevinç saçar.

12Ey doğrular, RAB'de sevinç bulun,

Kutsallığını anarak O'na şükredin!

98

98. Mezmur

Mezmur

1[*]

Yeni bir ezgi söyleyin RAB'be.

Çünkü harikalar yaptı,

Zaferler kazandı sağ eli ve kutsal koluyla.

2RAB ulusların gözü önüne serdi kurtarışını,

Zaferini bildirdi.

3İsrail halkına sevgisini,

Sadakatini anımsadı;

Tanrımız'ın zaferini gördü dünyanın dört bucağı.

4Sevinç çığlıkları yükseltin RAB'be, ey yeryüzündekiler!

Sevinç ilahileriyle yeri göğü çınlatın!

5Lirle ezgiler sunun RAB'be,

Lir ve müzik eşliğinde!

6Boru ve borazan eşliğinde

Sevinç çığlıkları atın Kral olan RAB'bin önünde.

7Gürlesin deniz ve içindekiler,

Gürlesin yeryüzü ve üzerindekiler.

8-9El çırpsın ırmaklar,

Sevinçle haykırsın dağlar

RAB'bin önünde!

Çünkü O geliyor

Yeryüzünü yönetmeye.

Dünyayı adaletle,

Halkları doğrulukla yönetecek.

99

99. Mezmur

1[*]

RAB egemenlik sürüyor, titresin halklar!

Keruvlar* arasında tahtına oturmuş,

Sarsılsın yeryüzü!

2RAB Siyon'da uludur,

Yücedir O, bütün halklara egemendir.

3Övsünler büyük, müthiş adını!

O kutsaldır.

4Ey adaleti seven güçlü kral,

Eşitliği sen sağladın,

Yakup soyunda doğru ve adil olanı sen yaptın.

5Yüceltin Tanrımız RAB'bi,

Ayaklarının taburesi önünde tapının!

O kutsaldır.

6Musa'yla Harun O'nun kâhinlerindendi,

Samuel de O'nu adıyla çağıranlar arasındaydı.

RAB'be seslenirlerdi,

O da yanıtlardı.

7[*]

Bulut sütunu içinden onlarla konuştu,

Uydular O'nun buyruklarına,

Kendilerine verdiği kurallara.

8Ya RAB Tanrımız, yanıt verdin onlara;

Bağışlayıcı bir Tanrı oldun,

Ama yaptıkları kötülüğü cezasız bırakmadın.

9Tanrımız RAB'bi yüceltin,

Tapının O'na kutsal dağında!

Çünkü Tanrımız RAB kutsaldır.

100

100. Mezmur

Mezmur - Şükretmek için

1Ey bütün dünya, RAB'be sevinç çığlıkları yükseltin!

2O'na neşeyle kulluk edin,

Sevinç ezgileriyle çıkın huzuruna!

3Bilin ki RAB Tanrı'dır.

Bizi yaratan O'dur, biz de O'nunuzı

,

O'nun halkı, otlağının koyunlarıyız.

4Kapılarına şükranla,

Avlularına övgüyle girin!

Şükredin O'na, adına övgüler sunun!

5[*]

Çünkü RAB iyidir,

Sevgisi sonsuzdur.

Sadakati kuşaklar boyunca sürer.

101

101. Mezmur

Davut'un mezmuru

1Sevgini ve adaletini ezgilerle anacağım,

Seni ilahilerle öveceğim, ya RAB.

2Dürüst davranmaya özen göstereceğim,

Ne zaman geleceksin bana?

Temiz bir yaşam süreceğim evimde,

3Önümde alçaklığa izin vermeyeceğim.

Tiksinirim döneklerin işinden,

Etkilemez beni.

4Uzak olsun benden sapıklık,

Tanımak istemem kötülüğü.

5Yok ederim dostunu gizlice çekiştireni,

Katlanamam tepeden bakan, gururlu insana.

6Gözüm ülkenin sadık insanları üzerinde olacak,

Yanımda oturmalarını isterim;

Bana dürüst yaşayan kişi hizmet edecek.

7Hilekâr evimde oturmayacak,

Yalan söyleyen gözümün önünde durmayacak.

8Her sabah ülkedeki kötüleri yok ederek

Bütün haksızları RAB'bin kentinden söküp atacağım.

102

102. Mezmur

Zayıf düşünce derdini RAB'be döken mazlumun duası

1Ya RAB, duamı işit,

Yakarışım sana erişsin.

2Sıkıntılı günümde yüzünü benden gizleme,

Kulak ver sesime,

Seslenince yanıt ver bana hemen.

3Çünkü günlerim duman gibi yok oluyor,

Kemiklerim ateş gibi yanıyor.

4Yüreğim kırgın yemiş ot gibi kurudu,

Ekmek yemeyi bile unuttum.

5Bir deri bir kemiğe döndüm

Acı acı inlemekten.

6Issız yerlerdeki ishakkuşunu andırıyorum,

Viranelerdeki kukumav gibiyim.

7Gözüme uyku girmiyor,

Damda yalnız kalmış bir kuş gibiyim.

8Düşmanlarım bütün gün bana hakaret ediyor,

Bana dil uzatanlar adımı lanet için kullanıyor.

9-10Kızıp öfkelendiğin için

Külü ekmek gibi yiyor,

İçeceğime gözyaşı katıyorum.

Beni kaldırıp bir yana attın.

11Günlerim akşam uzayan gölge gibi yitmekte,

Ot gibi sararmaktayım.

12[*]

Ama sen, sonsuza dek tahtında oturursun, ya RAB,

Ünün kuşaklar boyu sürer.

13Kalkıp Siyon'a sevecenlik göstereceksin,

Çünkü onu kayırmanın zamanıdır, beklenen zaman geldi.

14Kulların onun taşlarından hoşlanır,

Tozunu bile severler.

15Uluslar RAB'bin adından,

Yeryüzü kralları görkeminden korkacak.

16Çünkü RAB Siyon'u yeniden kuracak,

Görkem içinde görünecek.

17Yoksulların duasına kulak verecek,

Yalvarışlarını asla hor görmeyecek.

18Bunlar gelecek kuşak için yazılsın,

Öyle ki, henüz doğmamış insanlar

RAB'be övgüler sunsun.

19RAB yücelerdeki kutsal katından aşağı baktı,

Göklerden yeryüzünü gözetledi,

20Tutsakların iniltisini duymak,

Ölüm mahkûmlarını kurtarmak için.

21-22Böylece halklar ve krallıklar

RAB'be tapınmak için toplanınca,

O'nun adı Siyon'da,

Övgüsü Yeruşalim'de duyurulacak.

23RAB gücümü kırdı yaşam yolunda,

Ömrümü kısalttı.

24“Ey Tanrım, ömrümün ortasında canımı alma!” dedim.

“Senin yılların kuşaklar boyu sürer!

25[*]

“Çok önceden attın dünyanın temellerini,

Gökler de senin ellerinin yapıtıdır.

26Onlar yok olacak, ama sen kalıcısın.

Hepsi bir giysi gibi eskiyecek.

Onları bir kaftan gibi değiştireceksin,

Geçip gidecekler.

27Ama sen hep aynısın,

Yılların tükenmeyecek.

28Gözetiminde yaşayacak kullarının çocukları,

Senin önünde duracak soyları.”

103

103. Mezmur

Davut'un mezmuru

1RAB'be övgüler sun, ey gönlüm!

O'nun kutsal adına övgüler sun, ey bütün varlığım!

2RAB'be övgüler sun, ey canım!

İyiliklerinin hiçbirini unutma!

3Bütün suçlarını bağışlayan,

Bütün hastalıklarını iyileştiren,

4Canını ölüm çukurundan kurtaran,

Sana sevgi ve sevecenlik tacı giydiren,

5Yaşam boyu seni iyiliklerle doyuran O'dur,

Bu nedenle gençliğin kartalınki gibi tazelenir.

6RAB bütün düşkünlere

Hak ve adalet sağlar.

7Kendi yöntemlerini Musa'ya,

İşlerini İsrailliler'e açıkladı.

8[*]

graph-definition>

*

RAB sevecen ve lütfedendir,

Tez öfkelenmez, sevgisi engindir.

9Sürekli suçlamaz,

Öfkesini sonsuza dek sürdürmez.

10Bize günahlarımıza göre davranmaz,

Suçlarımızın karşılığını vermez.

11Çünkü gökler yeryüzünden ne kadar yüksekse,

Kendisinden korkanlara karşı sevgisi de o kadar büyüktür.

12Doğu batıdan ne kadar uzaksa,

O kadar uzaklaştırdı bizden isyanlarımızı.

13Bir baba çocuklarına nasıl sevecen davranırsa,

RAB de kendisinden korkanlara öyle sevecen davranır.

14Çünkü mayamızı bilir,

Toprak olduğumuzu anımsar.

15İnsana gelince, ota benzer ömrü,

Kır çiçeği gibi serpilir;

16Rüzgar üzerine esince yok olur gider,

Bulunduğu yer onu tanımaz.

17-18Ama RAB kendisinden korkanları sonsuza dek sever,

Antlaşmasına uyan

Ve buyruklarına uymayı anımsayan soylarına adil davranır.

19RAB tahtını göklere kurmuştur,

O'nun egemenliği her yeri kapsar.

20RAB'be övgüler sunun, ey sizler, O'nun melekleri,

O'nun sözünü dinleyen,

Söylediklerini yerine getiren güç sahipleri!

21RAB'be övgüler sunun, ey sizler,

O'nun bütün göksel orduları,

İsteğini yerine getiren kulları!

22RAB'be övgüler sunun,

Ey O'nun egemen olduğu yerlerdeki bütün yaratıklar!

RAB'be övgüler sun, ey gönlüm!

104

104. Mezmur

1RAB'be övgüler sun, ey gönlüm!

Ya RAB Tanrım, ne ulusun!

Görkem ve yücelik kuşanmışsın,

2Bir kaftana bürünür gibi ışığa bürünmüşsün.

Gökleri bir çadır gibi geren,

3Evini yukarıdaki sular üzerine kuran,

Bulutları kendine savaş arabası yapan,

Rüzgarın kanatları üzerinde gezen,

4[*]

Rüzgarları kendine haberci,

Yıldırımları hizmetkâr eden sensin[i]

.

5Yeryüzünü temeller üzerine kurdun,

Asla sarsılmasın diye.

6Engini ona bir giysi gibi giydirdin,

Sular dağların üzerinde durdu.

7Sen kükreyince sular kaçtı,

Göğü gürletince hemen çekildi.

8Dağları aşıp derelere aktı,

Onlar için belirlediğin yerlere doğru.

9Bir sınır koydun önlerine,

Geçmesinler, gelip yeryüzünü bir daha kaplamasınlar diye.

10Vadilerde fışkırttığın pınarlar,

Dağların arasından akar.

11Bütün kır hayvanlarını suvarır,

Yaban eşeklerinin susuzluğunu giderirler.

12Kuşlar yanlarında yuva kurar,

Dalların arasında ötüşürler.

13Gökteki evinden dağları sularsın,

Yeryüzü işlerinin meyvesine doyar.

14Hayvanlar için ot,

İnsanların yararı için bitkiler yetiştirirsin;

İnsanlar ekmeğini topraktan çıkarsın diye,

15Yüreklerini sevindiren şarabı,

Yüzlerini güldüren zeytinyağını,

Güçlerini artıran ekmeği hep sen verirsin.

16RAB'bin ağaçları,

Kendi diktiği Lübnan sedirleri suya doyar.

17Kuşlar orada yuva yapar,

Leyleğin evi ise çamlardadır.

18Yüksek dağlar dağ keçilerinin uğrağı,

Kayalar kaya tavşanlarının* sığınağıdır.

19Mevsimleri göstersin diye ayı,

Batacağı zamanı bilen güneşi yarattın.

20Karartırsın ortalığı, gece olur,

Başlar kıpırdamaya orman hayvanları.

21Genç aslan av peşinde kükrer,

Tanrı'dan yiyecek ister.

22Güneş doğunca

İnlerine çekilir, yatarlar.

23İnsan işine gider,

Akşama dek çalışmak için.

24Ya RAB, ne çok eserin var!

Hepsini bilgece yaptın;

Yeryüzü yarattıklarınla dolu.

25İşte uçsuz bucaksız denizler,

İçinde kaynaşan sayısız canlılar,

Büyük küçük yaratıklar.

26Orada gemiler dolaşır,

İçinde oynaşsın diye yarattığın Livyatan* da orada.

27Hepsi seni bekliyor,

Yiyeceklerini zamanında veresin diye.

28Sen verince onlar toplar,

Sen elini açınca onlar iyiliğe doyar.

29Yüzünü gizleyince dehşete kapılırlar,

Soluklarını kesince ölüp toprak olurlar.

30Ruhun'u gönderince var olurlar,

Yeryüzüne yeni yaşam verirsin.

31RAB'bin görkemi sonsuza dek sürsün!

Sevinsin RAB yaptıklarıyla!

32O bakınca yeryüzü titrer,

O dokununca dağlar tüter.

33Ömrümce RAB'be ezgiler söyleyecek,

Var oldukça Tanrım'ı ilahilerle öveceğim.

34Düşüncem O'na hoş görünsün,

Sevincim RAB olsun!

35Tükensin dünyadaki günahlılar,

Yok olsun artık kötüler!

RAB'be övgüler sun, ey gönlüm!

RAB'be övgüler sunun!

105

105. Mezmur

(1Ta.16:8-22)

1[*]

RAB'be şükredin, O'nu adıyla çağırın,

Halklara duyurun yaptıklarını!

2O'nu ezgilerle, ilahilerle övün,

Bütün harikalarını anlatın!

3Kutsal adıyla övünün,

Sevinsin RAB'be yönelenler!

4RAB'be ve O'nun gücüne bakın,

Durmadan O'nun yüzünü arayın!

5-6Ey sizler, kulu İbrahim'in soyu,

Seçtiği Yakupoğulları,

O'nun yaptığı harikaları,

Olağanüstü işlerini

Ve ağzından çıkan yargıları anımsayın!

7Tanrımız RAB O'dur,

Yargıları bütün yeryüzünü kapsar.

8-9[*]

graph-definition>

*

O antlaşmasını,

Bin kuşak için verdiği sözü,

İbrahim'le yaptığı antlaşmayı,

İshak için içtiği andı sonsuza dek anımsar.

10-11[*]

“Hakkınıza düşen mülk olarak

Kenan ülkesini size vereceğim” diyerek,

Bunu Yakup için bir kural,

İsrail'le sonsuza dek geçerli bir antlaşma yaptı.

12O zaman bir avuç insandılar,

Sayıca az ve ülkeye yabancıydılar.

13Bir ulustan öbürüne,

Bir ülkeden ötekine dolaşıp durdular.

14[*]

RAB kimsenin onları ezmesine izin vermedi,

Onlar için kralları bile payladı:

15“Meshettiklerime* dokunmayın,

Peygamberlerime kötülük etmeyin!” dedi.

16[*]

Ülkeye kıtlık gönderdi,

Bütün yiyeceklerini yok etti.

17[*]

Önlerinden bir adam göndermişti,

Köle olarak satılan Yusuf'tu bu.

18[*]

Zincir vurup incittiler ayaklarını,

Demir halka geçirdiler boynuna,

19Söyledikleri gerçekleşinceye dek,

RAB'bin sözü onu sınadı.

20[*]

Kral adam gönderip Yusuf'u salıverdi,

Halklara egemen olan onu özgür kıldı.

21[*]

Onu kendi sarayının efendisi,

Bütün varlığının sorumlusu yaptı;

22Önderlerini istediği gibi eğitsin,

İleri gelenlerine akıl versin diye.

23[*]

graph-definition>

*

O zaman İsrail Mısır'a gitti,

Yakup Ham ülkesine yerleşti.

24[*]

RAB halkını alabildiğine çoğalttı,

Düşmanlarından sayıca artırdı onları.

25Sonunda tutumunu değiştirdi düşmanlarının:

Halkından tiksindiler,

Kullarına kurnazca davrandılar.

26[*]

Kulu Musa'yı,

Seçtiği Harun'u gönderdi aralarına.

27Onlar gösterdiler RAB'bin belirtilerini,

Ham ülkesinde şaşılası işlerini.

28[*]

Karanlık gönderip ülkeyi karanlığa bürüdü RAB,

Çünkü Mısırlılar O'nun sözlerine karşı gelmişti.

29[*]

Kana çevirdi sularını,

Öldürdü balıklarını.

30[*]

Ülkede kurbağalar kaynaştı

Krallarının odalarına kadar.

31[*]

graph-definition>

*

RAB buyurunca sinek sürüleri,

Sivrisinekler üşüştü ülkenin her yanına.

32[*]

Dolu yağdırdı yağmur yerine,

Şimşekler çaktırdı ülkelerinde.

33Bağlarını, incir ağaçlarını vurdu,

Parçaladı ülkenin ağaçlarını.

34[*]

O buyurunca çekirgeler,

Sayısız yavrular kaynadı.

35Ülkenin bütün bitkilerini yediler,

Toprağın ürününü yiyip bitirdiler.

36[*]

RAB ülkede ilk doğanların hepsini,

İlk çocuklarını öldürdü.

37[*]

İsrailliler'i ülkeden altın ve gümüşle çıkardı,

Oymaklarından tek kişi bile tökezlemedi.

38Onlar gidince Mısır sevindi,

Çünkü İsrail korkusu çökmüştü Mısır'ın üzerine.

39[*]

RAB bulutu bir örtü gibi yaydı üzerlerine,

Gece ateş verdi yollarını aydınlatsın diye.

40[*]

İstediler, bıldırcın gönderdi,

Göksel ekmekle doyurdu karınlarını.

41[*]

Kayayı yardı, sular fışkırdı,

Çorak topraklarda bir ırmak gibi aktı.

42Çünkü kutsal sözünü,

Kulu İbrahim'e verdiği sözü anımsadı.

43Halkını sevinç içinde,

Seçtiklerini sevinç çığlıklarıyla ülkeden çıkardı.

44[*]

Ulusların topraklarını verdi onlara.

Halkların emeğini miras aldılar;

45Kurallarını yerine getirsinler,

Yasalarına uysunlar diye.

RAB'be övgüler sunun!

106

106. Mezmur

(1Ta.16:34-36)

1[*]

Övgüler sunun, RAB'be!

RAB'be şükredin, çünkü O iyidir,

Sevgisi sonsuzdur.

2RAB'bin büyük işlerini kim anlatabilir,

Kim O'na yeterince övgü sunabilir?

3Ne mutlu adalete uyanlara,

Sürekli doğru olanı yapanlara!

4Ya RAB, halkına lütfettiğinde anımsa beni,

Onları kurtardığında ilgilen benimle.

5Öyle ki, seçtiklerinin gönencini göreyim,

Ulusunun sevincini,

Kendi halkının kıvancını paylaşayım.

6Atalarımız gibi biz de günah işledik,

Suç işledik, kötülük ettik.

7[*]

Atalarımız Mısır'dayken

Yaptığın harikaları anlamadı,

Çok kez gösterdiğin sevgiyi anımsamadı,

Denizde, Kamış Denizi'nde* başkaldırdılar.

8Buna karşın RAB gücünü göstermek için,

Adı uğruna kurtardı onları.

9[*]

Kamış Denizi'ni azarladı, kurudu deniz,

Yürüdüler enginde O'nun öncülüğünde,

Çölde yürür gibi.

10Kendilerinden nefret edenlerin elinden aldı onları,

Düşmanlarının pençesinden kurtardı.

11Sular yuttu hasımlarını,

Hiçbiri kurtulmadı.

12[*]

O zaman atalarımız O'nun sözlerine inandılar,

Ezgiler söyleyerek O'nu övdüler.

13Ne var ki, RAB'bin yaptıklarını çabucak unuttular,

Öğüt vermesini beklemediler.

14[*]

Özlemle kıvrandılar çölde,

Tanrı'yı denediler ıssız yerlerde.

15Tanrı onlara istediklerini verdi,

Ama üzerlerine yıpratıcı bir hastalık gönderdi.

16[*]

Onlar ordugahlarında Musa'yı,

RAB'bin kutsal kulu Harun'u kıskanınca,

17Yer yarıldı ve Datan'ı yuttu,

Aviram'la yandaşlarının üzerine kapandı.

18Ateş kavurdu onları izleyenleri,

Alev yaktı kötüleri.

19[*]

Bir buzağı heykeli yaptılar Horev'de,

Dökme bir puta tapındılar.

20Tanrı'nın yüceliğini,

Ot yiyen öküz putuna değiştirdiler.

21Unuttular kendilerini kurtaran Tanrı'yı,

Mısır'da yaptığı büyük işleri,

22Ham ülkesinde yarattığı harikaları,

Kamış Denizi kıyısında yaptığı müthiş işleri.

23Bu yüzden onları yok edeceğini söyledi Tanrı,

Ama seçkin kulu Musa O'nun önündeki gedikte durarak,

Yok edici öfkesinden vazgeçirdi O'nu.

24[*]

Ardından hor gördüler güzelim ülkeyi,

Tanrı'nın verdiği söze inanmadılar.

25Çadırlarında söylendiler,

Dinlemediler RAB'bin sesini.

26-27[*]

Bu yüzden RAB elini kaldırdı

Ve çölde onları yere sereceğine,

Soylarını ulusların arasına saçacağına,

Onları öteki ülkelere dağıtacağına ant içti.

28[*]

Sonra Baal-Peor'a bel bağladılar,

Ölülere sunulan kurbanları yediler.

29Öfkelendirdiler RAB'bi yaptıklarıyla,

Salgın hastalık çıktı aralarında.

30Ama Pinehas kalkıp araya girdi,

Felaketi önledi.

31Bu doğruluk sayıldı ona,

Kuşaklar boyu, sonsuza dek sürecek bu.

32[*]

Yine RAB'bi öfkelendirdiler Meriva suları yanında,

Musa'nın başına dert açıldı onlar yüzünden;

33Çünkü onu sinirlendirdiler,

O da düşünmeden konuştu.

34[*]

RAB'bin onlara buyurduğu gibi

Yok etmediler halkları,

35Tersine öteki uluslara karıştılar,

Onların törelerini öğrendiler.

36Putlarına taptılar,

Bu da onlara tuzak oldu.

37[*]

Oğullarını, kızlarını

Cinlere kurban ettiler.

38[*]

Kenan putlarına kurban olsun diye

Oğullarının, kızlarının kanını,

Suçsuzların kanını döktüler;

Ülke onların kanıyla kirlendi.

39Böylece yaptıklarıyla kirli sayıldılar,

Vefasız duruma düştüler töreleriyle.

40[*]

RAB'bin öfkesi parladı halkına karşı,

Tiksindi kendi halkından.

41Onları ulusların eline teslim etti.

Onlardan nefret edenler onlara egemen oldu.

42Düşmanları onları ezdi,

Boyun eğdirdi hepsine.

43RAB onları birçok kez kurtardı,

Ama akılları fikirleri başkaldırmaktaydı

Ve alçaltıldılar suçları yüzünden.

44RAB yine de ilgilendi sıkıntılarıyla

Yakarışlarını duyunca.

45Antlaşmasını anımsadı onlar uğruna,

Eşsiz sevgisinden ötürü vazgeçti yapacaklarından.

46Merhamet koydu onları tutsak alanların yüreğine.

47[*]

Kurtar bizi, ey Tanrımız RAB,

Topla bizi ulusların arasından.

Kutsal adına şükredelim,

Yüceliğinle övünelim.

48Öncesizlikten sonsuza dek,

İsrail'in Tanrısı RAB'be övgüler olsun!

Bütün halk, “Amin!” desin.

RAB'be övgüler olsun!

107

5.KİTAP

107. Mezmur

1[*]

RAB'be şükredin, çünkü O iyidir,

Sevgisi sonsuzdur.

2Böyle desin RAB'bin kurtardıkları,

Düşman pençesinden özgür kıldıkları,

3Doğudan, batıdan, kuzeyden, güneyden[j]

,

Bütün ülkelerden topladıkları.

4Issız çöllerde dolaştılar,

Yerleşecekleri kente giden bir yol bulamadılar.

5Aç, susuz,

Sefil oldular.

6O zaman sıkıntı içinde RAB'be yakardılar,

RAB kurtardı onları dertlerinden.

7Yerleşecekleri bir kente varıncaya dek,

Onlara doğru yolda öncülük etti.

8Şükretsinler RAB'be sevgisi için,

İnsanlar yararına yaptığı harikalar için.

9Çünkü O susamış canın susuzluğunu giderir,

Aç canı iyiliklerle doyurur.

10Zincire vurulmuş, acıyla kıvranan tutsaklar,

Karanlıkta, zifiri karanlıkta oturmuştu.

11Çünkü Tanrı'nın buyruklarına karşı çıkmışlardı,

Küçümsemişlerdi Yüceler Yücesi'nin öğüdünü.

12Ağır işlerle hayatı onlara zehir etti,

Çöktüler, yardım eden olmadı.

13O zaman sıkıntı içinde RAB'be yakardılar,

RAB kurtardı onları dertlerinden;

14Çıkardı karanlıktan, zifiri karanlıktan,

Kopardı zincirlerini.

15Şükretsinler RAB'be sevgisi için,

İnsanlar yararına yaptığı harikalar için!

16Çünkü tunç* kapıları kırdı,

Demir kapı kollarını parçaladı O.

17Cezalarını buldu aptallar,

Suçları, isyanları yüzünden.

18İğrenir olmuşlardı bütün yemeklerden,

Ölümün kapılarına yaklaşmışlardı.

19O zaman sıkıntı içinde RAB'be yakardılar,

RAB kurtardı onları dertlerinden.

20Sözünü gönderip iyileştirdi onları,

Kurtardı ölüm çukurundan.

21Şükretsinler RAB'be sevgisi için,

İnsanlar yararına yaptığı harikalar için!

22Şükran kurbanları sunsunlar

Ve sevinç çığlıklarıyla duyursunlar O'nun yaptıklarını!

23Gemilerle denize açılanlar,

Okyanuslarda iş yapanlar,

24RAB'bin işlerini,

Derinliklerde yaptığı harikaları gördüler.

25Çünkü O buyurunca şiddetli bir fırtına koptu,

Dalgalar şaha kalktı.

26Göklere yükselip diplere indi gemiler,

Sıkıntıdan canları burunlarına geldi gemicilerin,

27Sarhoş gibi sallanıp sendelediler,

Ustalıkları işe yaramadı.

28O zaman sıkıntı içinde RAB'be yakardılar,

RAB kurtardı onları dertlerinden.

29Fırtınayı limanlığa çevirdi,

Yatıştı dalgalar;

30Rahatlayınca sevindiler,

Diledikleri limana götürdü RAB onları.

31Şükretsinler RAB'be sevgisi için,

İnsanlar yararına yaptığı harikalar için!

32Yüceltsinler O'nu halk topluluğunda,

Övgüler sunsunlar ileri gelenlerin toplantısında.

33Irmakları çöle çevirir,

Pınarları kurak toprağa,

34Verimli toprağı çorak alana,

Orada yaşayanların kötülüğü yüzünden.

35Çölü su birikintisine çevirir,

Kuru toprağı pınara.

36Açları yerleştirir oraya;

Oturacak bir kent kursunlar,

37Tarlalar ekip bağlar diksinler,

Bol ürün alsınlar diye.

38RAB'bin kutsamasıyla,

Çoğaldılar alabildiğine,

Eksiltmedi hayvanlarını.

39Sonra azaldılar, alçaldılar,

Baskı, sıkıntı ve acı yüzünden.

40[*]

RAB rezalet saçtı soylular üzerine,

Yolu izi belirsiz bir çölde dolaştırdı onları.

41Ama yoksulu sefaletten kurtardı,

Davar sürüsü gibi çoğalttı ailelerini.

42Doğru insanlar görüp sevinecek,

Kötülerse ağzını kapayacak.

43Aklı olan bunları göz önünde tutsun,

RAB'bin sevgisini dikkate alsın.

108

108. Mezmur

(Mez.57:7-11; 60:5-12)

Ezgi - Davut'un mezmuru

1Kararlıyım, ey Tanrı,

Bütün varlığımla sana ezgiler, ilahiler söyleyeceğim!

2Uyan, ey lir, ey çenk,

Seheri ben uyandırayım!

3Halkların arasında sana şükürler sunayım, ya RAB,

Ulusların arasında seni ilahilerle öveyim.

4Çünkü sevgin göklere erişir,

Sadakatin gökyüzüne ulaşır.

5Yüceliğini göster göklerin üstünde, ey Tanrı,

Görkemin bütün yeryüzünü kaplasın!

6Kurtar bizi sağ elinle, yardım et,

Sevdiklerin özgürlüğe kavuşsun diye!

7Tanrı şöyle konuştu kutsal yerinde:

“Şekem'i sevinçle bölüştürecek,

Sukkot Vadisi'ni ölçeceğim.

8Gilat benimdir, Manaşşe de benim,

Efrayim miğferim,

Yahuda asam.

9Moav yıkanma leğenim,

Edom'un üzerine çarığımı fırlatacağım[k]

,

Filist'e zaferle haykıracağım.”

10Kim beni surlu kente götürecek?

Kim bana Edom'a kadar yol gösterecek?

11Ey Tanrı, sen bizi reddetmedin mi?

Ordularımıza öncülük etmiyor musun artık?

12Yardım et bize düşmana karşı,

Çünkü boştur insan yardımı.

13Tanrı'yla zafer kazanırız,

O çiğner düşmanlarımızı.

109

109. Mezmur

Müzik şefi için - Davut'un mezmuru

1Ey övgüler sunduğum Tanrı,

Sessiz kalma!

2Çünkü kötüler, yalancılar

Bana karşı ağzını açtı,

Karalıyorlar beni.

3Nefret dolu sözlerle beni kuşatıp

Yok yere bana savaş açtılar.

4Sevgime karşılık bana düşman oldular,

Bense dua etmekteyim.

5İyiliğime kötülük,

Sevgime nefretle karşılık verdiler.

6Kötü bir adam koy düşmanın başına,

Sağında onu suçlayan biri dursun!

7Yargılanınca suçlu çıksın,

Duası bile günah sayılsın!

8[*]

Ömrü kısa olsun,

Görevini bir başkası üstlensin!

9Çocukları öksüz,

Karısı dul kalsın!

10Çocukları avare gezip dilensin,

Yıkık evlerinden uzakta yiyecek arasın!

11Bütün malları tefecinin ağına düşsün,

Emeğini yabancılar yağmalasın!

12Kimse ona sevgi göstermesin,

Öksüzlerine acıyan olmasın!

13Soyu kurusun,

Bir kuşak sonra adı silinsin!

14Atalarının suçları RAB'bin önünde anılsın,

Annesinin günahı silinmesin!

15Günahları hep RAB'bin önünde dursun,

RAB anılarını yok etsin yeryüzünden!

16Çünkü düşmanım sevgi göstermeyi düşünmedi,

Ölesiye baskı yaptı mazluma, yoksula,

Yüreği kırık insana.

17Sevdiği lanet başına gelsin!

Madem kutsamaktan hoşlanmıyor,

Uzak olsun ondan kutsamak!

18Laneti bir giysi gibi giydi,

Su gibi içine, yağ gibi kemiklerine işlesin lanet!

19Bir giysi gibi onu örtünsün,

Bir kuşak gibi hep onu sarsın![l]

20Düşmanlarıma, beni kötüleyenlere,

RAB böyle karşılık versin!

21Ama sen, ey Egemen RAB,

Adın uğruna bana ilgi göster;

Kurtar beni, iyiliğin, sevgin uğruna!

22Çünkü düşkün ve yoksulum,

Yüreğim yaralı içimde.

23Batan güneş gibi geçip gidiyorum,

Çekirge gibi silkilip atılıyorum.

24Dizlerim titriyor oruç* tutmaktan;

Bir deri bir kemiğe döndüm.

25[*]

Düşmanlarıma yüzkarası oldum;

Beni görünce kafalarını sallıyorlar!

26Yardım et bana, ya RAB Tanrım;

Kurtar beni sevgin uğruna!

27Bilsinler bu işte senin elin olduğunu,

Bunu senin yaptığını, ya RAB!

28Varsın lanet etsin onlar, sen kutsa beni,

Bana saldıranlar utanacak,

Ben kulunsa sevineceğim.

29Rezilliğe bürünsün beni suçlayanlar,

Kaftan giyer gibi utançlarıyla örtünsünler!

30RAB'be çok şükredeceğim,

Kalabalığın arasında O'na övgüler dizeceğim;

31Çünkü O yoksulun sağında durur,

Onu yargılayanlardan kurtarmak için.

110

110. Mezmur

Davut'un mezmuru

1[*]

RAB Efendim'e:

“Ben düşmanlarını ayaklarının altına serinceye dek[m]

Sağımda otur” diyor.

2RAB Siyon'dan uzatacak kudret asanı,

Düşmanlarının ortasında egemenlik sür!

3Savaşacağın gün

Gönüllü gidecek askerlerin.

Seherin bağrından doğan çiy gibi

Kutsal giysiler içinde

Sana gelecek gençlerin.

4[*]

RAB ant içti, kararından dönmez:

“Melkisedek düzeni uyarınca

Sonsuza dek kâhinsin sen!” dedi.

5Rab senin sağındadır,

Kralları ezecek öfkelendiği gün.

6Ulusları yargılayacak, ortalığı cesetler dolduracak,

Dünyanın dört bucağında başları ezecek.

7Yol kenarındaki dereden su içecek;

Bu yüzden başını dik tutacak.

111

111. Mezmur

1Övgüler sunun RAB'be!

Doğru insanların toplantısında,

Topluluk içinde,

Bütün yüreğimle RAB'be şükredeceğim.

2RAB'bin işleri büyüktür,

Onlardan zevk alanlar hep onları düşünür.

3O'nun yaptıkları yüce ve görkemlidir,

Doğruluğu sonsuza dek sürer.

4RAB unutulmayacak harikalar yaptı,

O sevecen ve lütfedendir.

5Kendisinden korkanları besler,

Antlaşmasını sonsuza dek anımsar.

6Ulusların topraklarını kendi halkına vermekle

Gösterdi onlara işlerinin gücünü.

7Yaptığı her işte sadık ve adildir,

Bütün koşulları güvenilirdir;

8Sonsuza dek sürer,

Sadakat ve doğrulukla yapılır.

9O halkının kurtuluşunu sağladı,

Antlaşmasını sonsuza dek geçerli kıldı.

Adı kutsal ve müthiştir.

10[*]

Bilgeliğin temeli RAB korkusudur,

O'nun kurallarını yerine getiren herkes

Sağduyu sahibi olur.

O'na sonsuza dek övgü sunulur!

112

112. Mezmur

1Övgüler sunun RAB'be!

Ne mutlu RAB'den korkan insana,

O'nun buyruklarından büyük zevk alana!

2Soyu yeryüzünde güç kazanacak,

Doğruların kuşağı kutsanacak.

3Bolluk ve zenginlik eksilmez evinden,

Sonsuza dek sürer doğruluğu.

4Karanlıkta ışık doğar dürüstler için,

Lütfeden, sevecen, doğru insanlar için.

5Ne mutlu eli açık olan, ödünç veren,

İşlerini adaletle yürüten insana!

6Asla sarsılmaz,

Sonsuza dek anılır doğru insan.

7Kötü haberden korkmaz,

Yüreği sarsılmaz, RAB'be güvenir.

8Gözü pektir, korku nedir bilmez,

Sonunda düşmanlarının yenilgisini görür.

9[*]

Armağanlar dağıttı, yoksullara verdi;

Doğruluğu sonsuza dek kalıcıdır,

Gücü ve saygınlığı artar.

10Kötü kişi bunu görünce kudurur,

Dişlerini gıcırdatır, kendi kendini yer, bitirir.

Kötülerin dileği boşa çıkar.

113

113. Mezmur

1Övgüler sunun RAB'be!

Övgüler sunun, ey RAB'bin kulları,

RAB'bin adına övgüler sunun!

2Şimdiden sonsuza dek

RAB'bin adına şükürler olsun!

3Güneşin doğduğu yerden battığı yere kadar

RAB'bin adına övgüler sunulmalı!

4RAB bütün uluslara egemendir,

Görkemi gökleri aşar.

5Var mı Tanrımız RAB gibi,

Yücelerde oturan,

6Göklerde ve yeryüzünde olanlara

Bakmak için eğilen?

7[*]

Düşkünü yerden kaldırır,

Yoksulu çöplükten çıkarır;

8Soylularla,

Halkının soylularıyla birlikte oturtsun diye.

9Kısır kadını evde oturtur,

Çocuk sahibi mutlu bir anne kılar.

RAB'be övgüler sunun!

114

114. Mezmur

1[*]

İsrail Mısır'dan çıktığında,

Yakup'un soyu yabancı dil konuşan bir halktan ayrıldığında,

2Yahuda Rab'bin kutsal yeri oldu,

İsrail de O'nun krallığı.

3[*]

graph-definition>

*

Deniz olanı görüp geri çekildi,

Şeria Irmağı tersine aktı.

4Dağlar koç gibi,

Tepeler kuzu gibi sıçradı.

5Ey deniz, sana ne oldu da kaçtın?

Ey Şeria, neden tersine aktın?

6Ey dağlar, niçin koç gibi,

Ey tepeler, niçin kuzu gibi sıçradınız?

7-8[*]

Titre, ey yeryüzü,

Kayayı havuza,

Çakmaktaşını pınara çeviren Rab'bin önünde,

Yakup'un Tanrısı'nın huzurunda.

115

115. Mezmur

(Mez.135:13-20)

1Bizi değil, ya RAB, bizi değil,

Sevgin ve sadakatin uğruna,

Kendi adını yücelt!

2Niçin uluslar:

“Hani, nerede onların Tanrısı?” desin.

3Bizim Tanrımız göklerdedir,

Ne isterse yapar.

4[*]

Oysa onların putları altın ve gümüşten yapılmış,

İnsan elinin eseridir.

5Ağızları var, konuşmazlar,

Gözleri var, görmezler,

6Kulakları var, duymazlar,

Burunları var, koku almazlar,

7Elleri var, hissetmezler,

Ayakları var, yürümezler,

Boğazlarından ses çıkmaz.

8Onları yapan, onlara güvenen herkes

Onlar gibi olacak!

9Ey İsrail halkı, RAB'be güven,

O'dur yardımcınız ve kalkanınız!

10Ey Harun soyu, RAB'be güven,

O'dur yardımcınız ve kalkanınız!

11Ey RAB'den korkanlar, RAB'be güvenin,

O'dur yardımcınız ve kalkanınız!

12RAB bizi anımsayıp kutsayacak,

İsrail halkını,

Harun soyunu kutsayacak.

13[*]

Küçük, büyük,

Kendisinden korkan herkesi kutsayacak.

14RAB sizi,

Sizi ve çocuklarınızı çoğaltsın!

15Yeri göğü yaratan RAB

Sizleri kutsasın.

16Göklerin öteleri RAB'bindir,

Ama yeryüzünü insanlara vermiştir.

17Ölüler, sessizlik diyarına inenler,

RAB'be övgüler sunmaz;

18Biziz RAB'bi öven,

Şimdiden sonsuza dek.

RAB'be övgüler sunun!

116

116. Mezmur

1RAB'bi seviyorum,

Çünkü O feryadımı duyar.

2Bana kulak verdiği için,

Yaşadığım sürece O'na sesleneceğim.

3Ölüm iplerine dolaşmıştım,

Ölüler diyarının kâbusu yakama yapışmıştı,

Sıkıntıya, acıya gömülmüştüm.

4O zaman RAB'bi adıyla çağırdım,

“Aman, ya RAB, kurtar canımı!” dedim.

5RAB lütufkâr ve adildir,

Sevecendir Tanrımız.

6RAB saf insanları korur,

Tükendiğim zaman beni kurtardı.

7Ey canım, yine huzura kavuş,

Çünkü RAB sana iyilik etti.

8Sen, ya RAB, canımı ölümden,

Gözlerimi yaştan,

Ayaklarımı sürçmekten kurtardın.

9Yaşayanların diyarında,

RAB'bin huzurunda yürüyeceğim.

10[*]

İman ettim,

“Büyük acı çekiyorum” dediğim zaman bile[n]

.

11Şaşkınlık içinde,

“Bütün insanlar yalancı” dedim.

12Ne karşılık verebilirim RAB'be,

Bana yaptığı onca iyilik için?

13Kurtuluş sunusu olarak kadeh kaldırıp

RAB'bi adıyla çağıracağım.

14Bütün halkının önünde,

RAB'be adadıklarımı yerine getireceğim.

15RAB'bin gözünde değerlidir[o]

Sadık kullarının ölümü.

16Ya RAB, ben gerçekten senin kulunum;

Kulun, hizmetçinin oğluyum,

Sen çözdün bağlarımı.

17Ya RAB, seni adınla çağırıp

Şükran kurbanı sunacağım.

18RAB'be adadıklarımı yerine getireceğim

Bütün halkının önünde,

19RAB'bin Tapınağı'nın avlularında,

Senin orta yerinde, ey Yeruşalim!

RAB'be övgüler sunun!

117

117. Mezmur

1[*]

Ey bütün uluslar, RAB'be övgüler sunun!

Ey bütün halklar, O'nu yüceltin!

2Çünkü bize beslediği sevgi büyüktür,

RAB'bin sadakati sonsuza dek sürer.

RAB'be övgüler sunun!

118

118. Mezmur

1[*]

RAB'be şükredin, çünkü O iyidir,

Sevgisi sonsuzdur.

2“Sonsuzdur sevgisi!” desin İsrail halkı.

3“Sonsuzdur sevgisi!” desin Harun'un soyu.

4“Sonsuzdur sevgisi!” desin RAB'den korkanlar.

5Sıkıntı içinde RAB'be seslendim;

Yanıtladı, rahata kavuşturdu beni.

6[*]

RAB benden yana, korkmam;

İnsan bana ne yapabilir?

7RAB benden yana, benim yardımcım,

Benden nefret edenlerin sonuna zaferle bakacağım.

8RAB'be sığınmak

İnsana güvenmekten iyidir.

9RAB'be sığınmak

Soylulara güvenmekten iyidir.

10Bütün uluslar beni kuşattı,

RAB'bin adıyla püskürttüm onları.

11Kuşattılar, sardılar beni,

RAB'bin adıyla püskürttüm onları.

12Arılar gibi sardılar beni,

Ama diken ateşi gibi sönüverdiler;

RAB'bin adıyla püskürttüm onları.

13İtilip kakıldımö

, düşmek üzereydim,

Ama RAB yardım etti bana.

14[*]

RAB gücüm ve ezgimdir,

O kurtardı beni.

15Sevinç ve zafer çığlıkları

Çınlıyor doğruların çadırlarında:

“RAB'bin sağ eli güçlü işler yapar!

16RAB'bin sağ eli üstündür,

RAB'bin sağ eli güçlü işler yapar!”

17Ölmeyecek, yaşayacağım,

RAB'bin yaptıklarını duyuracağım.

18RAB beni şiddetle yola getirdi,

Ama ölüme terk etmedi.

19Açın bana adalet kapılarını,

Girip RAB'be şükredeyim.

20İşte budur RAB'bin kapısı!

Doğrular girebilir oradan.

21Sana şükrederim, çünkü bana yanıt verdin,

Kurtarıcım oldun.

22[*]

graph-definition>

*

Yapıcıların reddettiği taş,

Köşenin baş taşı oldu.

23RAB'bin işidir bu,

Gözümüzde harika bir iş!

24Bugün RAB'bin yarattığı gündür,

Onun için sevinip coşalım!

25[*]

Ne olur, ya RAB, kurtar bizi,

Ne olur, başarılı kıl bizi!

26[*]

Kutsansın RAB'bin adıyla gelen!

Kutsuyoruz sizi RAB'bin evinden.

27RAB Tanrı'dır, aydınlattı bizi.

İplerle bağlayın bayram kurbanını[p]

,

İlerleyin sunağın boynuzlarına kadar.

28Tanrım sensin, şükrederim sana,

Tanrım sensin, yüceltirim seni.

29RAB'be şükredin, çünkü O iyidir,

Sevgisi sonsuzdur.

119

119. Mezmur

(ALEF)[r]

1Ne mutlu yolları temiz olanlara,

RAB'bin yasasına göre yaşayanlara!

2Ne mutlu O'nun öğütlerine uyanlara,

Bütün yüreğiyle O'na yönelenlere!

3Hiç haksızlık etmezler,

O'nun yolunda yürürler.

4Koyduğun koşullara

Dikkatle uyulmasını buyurdun.

5Keşke kararlı olsam

Senin kurallarına uymakta!

6Hiç utanmayacağım,

Bütün buyruklarını izledikçe.

7Şükredeceğim sana temiz yürekle,

Adil hükümlerini öğrendikçe.

8Kurallarını yerine getireceğim,

Bırakma beni hiçbir zaman!

(BEYT)

9Genç insan yolunu nasıl temiz tutar?

Senin sözünü tutmakla.

10Bütün yüreğimle sana yöneliyorum,

İzin verme buyruklarından sapmama!

11Aklımdan çıkarmam sözünü,

Sana karşı günah işlememek için.

12Övgüler olsun sana, ya RAB,

Bana kurallarını öğret.

13Ağzından çıkan bütün hükümleri

Dudaklarımla yineliyorum.

14Sevinç duyuyorum öğütlerini izlerken,

Sanki benim oluyor bütün hazineler.

15Koşullarını derin derin düşünüyorum,

Yollarını izlerken.

16Zevk alıyorum kurallarından,

Sözünü unutmayacağım.

(GİMEL)

17Ben kuluna iyilik et ki yaşayayım,

Sözüne uyayım.

18Gözlerimi aç,

Yasandaki harikaları göreyim.

19Garibim bu dünyada,

Buyruklarını benden gizleme!

20İçim tükeniyor,

Her an hükümlerini özlemekten.

21Buyruklarından sapan

Lanetli küstahları azarlarsın.

22Uzaklaştır benden küçümsemeleri, hakaretleri,

Çünkü öğütlerini tutuyorum.

23Önderler toplanıp beni kötüleseler bile,

Ben kulun senin kurallarını derin derin düşüneceğim.

24Öğütlerin benim zevkimdir,

Bana akıl verirler.

(DALET)

25Toza toprağa serildim,

Sözün uyarınca yaşam ver bana.

26Yaptıklarımı açıkladım, beni yanıtladın;

Kurallarını öğret bana!

27Koşullarını anlamamı sağla ki,

Harikalarının üzerinde düşüneyim.

28İçim eriyor kederden,

Sözün uyarınca güçlendir beni!

29Yalan yoldan uzaklaştır,

Yasan uyarınca lütfet bana.

30Ben sadakat yolunu seçtim,

Hükümlerini uygun gördüm.

31Öğütlerine dört elle sarıldım, ya RAB,

Utandırma beni!

32İçime huzur verdiğin için

Buyrukların doğrultusunda koşacağım.

(HE)

33Kurallarını nasıl izleyeceğimi öğret bana, ya RAB,

Öyle ki, onları sonuna kadar izleyeyim.

34Anlamamı sağla, yasana uyayım,

Bütün yüreğimle onu yerine getireyim.

35Buyrukların doğrultusunda yol göster bana,

Çünkü yolundan zevk alırım.

36Yüreğimi haksız kazanca değil,

Kendi öğütlerine yönelt.

37Gözlerimi boş şeylerden[s]

çevir,

Beni kendi yolunda yaşat.

38Senden korkulması için

Ben kuluna verdiğin sözü yerine getir.

39Korktuğum hakaretten uzak tut beni,

Çünkü senin ilkelerin iyidir.

40Çok özlüyorum senin koşullarını!

Beni doğruluğunun içinde yaşat!

(VAV)

41Bana sevgini göster, ya RAB,

Sözün uyarınca kurtar beni!

42O zaman beni aşağılayanlara

Gereken yanıtı verebilirim,

Çünkü senin sözüne güvenirim.

43Gerçeğini ağzımdan düşürme,

Çünkü senin hükümlerine umut bağladım.

44Yasana sürekli,

Sonsuza dek uyacağım.

45Özgürce yürüyeceğim,

Çünkü senin koşullarına yöneldim ben.

46Kralların önünde senin öğütlerinden söz edecek,

Utanç duymayacağım.

47Senin buyruklarından zevk alıyor,

Onları seviyorum.

48Saygı ve sevgi duyuyorum buyruklarına,

Derin derin düşünüyorum kurallarını.

(ZAYİN)

49Kuluna verdiğin sözü anımsa,

Bununla umut verdin bana.

50Acı çektiğimde beni avutan budur,

Sözün bana yaşam verir.

51Çok eğlendiler küstahlar benimle,

Yine de yasandan şaşmadım.

52Geçmişte verdiğin hükümleri anımsayınca,

Avundum, ya RAB.

53Çileden çıkıyorum,

Yasanı terk eden kötüler yüzünden.

54Senin kurallarındır ezgilerimin konusu,

Konuk olduğum bu dünyada.

55Gece adını anarım, ya RAB,

Yasana uyarım.

56Tek yaptığım,

Senin koşullarına uymak.

(HET)

57Benim payıma düşen sensin, ya RAB,

Sözlerini yerine getireceğim, dedim.

58Bütün yüreğimle sana yakardım.

Lütfet bana, sözün uyarınca.

59Tuttuğum yolları düşündüm,

Senin öğütlerine göre adım attım.

60Buyruklarına uymak için

Elimi çabuk tuttum, oyalanmadım.

61Kötülerin ipleri beni sardı,

Yasanı unutmadım.

62Doğru hükümlerin için

Gece yarısı kalkıp sana şükrederim.

63Dostuyum bütün senden korkanların,

Koşullarına uyanların.

64Yeryüzü sevginle dolu, ya RAB,

Kurallarını öğret bana!

(TET)

65Ya RAB, iyilik ettin kuluna,

Sözünü tuttun.

66Bana sağduyu ve bilgi ver,

Çünkü inanıyorum buyruklarına.

67Acı çekmeden önce yoldan sapardım,

Ama şimdi sözüne uyuyorum.

68Sen iyisin, iyilik edersin;

Bana kurallarını öğret.

69Küstahlar yalanlarla beni lekeledi,

Ama ben bütün yüreğimle senin koşullarına uyarım.

70Onların yüreği yağ bağladı,

Bense zevk alırım yasandan.

71İyi oldu acı çekmem;

Çünkü kurallarını öğreniyorum.

72Ağzından çıkan yasa benim için

Binlerce altın ve gümüşten daha değerlidir.

(YOD)

73Senin ellerin beni yarattı, biçimlendirdi.

Anlamamı sağla ki buyruklarını öğreneyim.

74Senden korkanlar beni görünce sevinsin,

Çünkü senin sözüne umut bağladım.

75Biliyorum, ya RAB, hükümlerin adildir;

Bana acı çektirirken bile sadıksın.

76Ben kuluna verdiğin söz uyarınca,

Sevgin beni avutsun.

77Sevecenlik göster bana, yaşayayım,

Çünkü yasandan zevk alıyorum.

78Utansın küstahlar beni yalan yere suçladıkları için.

Bense senin koşullarını düşünüyorum.

79Bana dönsün senden korkanlar,

Öğütlerini bilenler.

80Yüreğim kusursuz uysun kurallarına,

Öyle ki, utanç duymayayım.

(KAF)

81İçim tükeniyor senin kurtarışını özlerken,

Senin sözüne umut bağladım ben.

82Gözümün feri sönüyor söz verdiklerini beklemekten,

“Ne zaman avutacaksın beni?” diye soruyorum.

83Dumandan kararmış tuluma döndüm,

Yine de unutmuyorum kurallarını.

84Daha ne kadar bekleyecek kulun?

Ne zaman yargılayacaksın bana zulmedenleri?

85Çukur kazdılar benim için

Yasana uymayan küstahlar.

86Bütün buyrukların güvenilirdir;

Haksız yere zulmediyorlar, yardım et bana!

87Nerdeyse sileceklerdi beni yeryüzünden,

Ama ben senin koşullarından ayrılmadım.

88Koru canımı sevgin uyarınca,

Tutayım ağzından çıkan öğütleri.

(LAMET)

89Ya RAB, sözün

Göklerde sonsuza dek duruyor.

90Sadakatin kuşaklar boyu sürüyor,

Kurduğun yeryüzü sapasağlam duruyor.

91Bugün hükümlerin uyarınca ayakta duran her şey

Sana kulluk ediyor.

92Eğer yasan zevk kaynağım olmasaydı,

Çektiğim acılardan yok olurdum.

93Koşullarını asla unutmayacağım,

Çünkü onlarla bana yaşam verdin.

94Kurtar beni, çünkü seninim,

Senin koşullarına yöneldim.

95Kötüler beni yok etmeyi beklerken,

Ben senin öğütlerini inceliyorum.

96Kusursuz olan her şeyin bir sonu olduğunu gördüm,

Ama senin buyruğun sınır tanımaz.

(MEM)

97Ne kadar severim yasanı!

Bütün gün düşünürüm onun üzerinde.

98Buyrukların beni düşmanlarımdan bilge kılar,

Çünkü her zaman aklımdadır onlar.

99Bütün öğretmenlerimden daha akıllıyım,

Çünkü öğütlerin üzerinde düşünüyorum.

100Yaşlılardan daha bilgeyim,

Çünkü senin koşullarına uyuyorum.

101Sakınırım her kötü yoldan,

Senin sözünü tutmak için.

102Ayrılmam hükümlerinden,

Çünkü bana sen öğrettin.

103Ne tatlı geliyor verdiğin sözler damağıma,

Baldan tatlı geliyor ağzıma!

104Senin koşullarına uymakla bilgelik kazanıyorum,

Bu yüzden nefret ediyorum her yanlış yoldan.

(NUN)

105Sözün adımlarım için çıra,

Yolum için ışıktır.

106Adil hükümlerini izleyeceğime ant içtim,

Andımı tutacağım.

107Çok sıkıntı çektim, ya RAB;

Koru hayatımı sözün uyarınca.

108Ağzımdan çıkan içten övgüleri

Kabul et, ya RAB,

Bana hükümlerini öğret.

109Hayatım her an tehlikede,

Yine de unutmam yasanı.

110Kötüler tuzak kurdu bana,

Yine de sapmadım senin koşullarından.

111Öğütlerin sonsuza dek mirasımdır,

Yüreğimin sevincidir onlar.

112Kararlıyım

Sonuna kadar senin kurallarına uymaya.

(SAMEK)

113Döneklerden tiksinir,

Senin yasanı severim.

114Sığınağım ve kalkanım sensin,

Senin sözüne umut bağlarım.

115Ey kötüler, benden uzak durun,

Tanrım'ın buyruklarını yerine getireyim.

116Sözün uyarınca destek ol bana, yaşam bulayım;

Umudumu boşa çıkarma!

117Sıkı tut beni, kurtulayım,

Her zaman kurallarını dikkate alayım.

118Kurallarından sapan herkesi reddedersin,

Çünkü onların hileleri boştur.

119Dünyadaki kötüleri cüruf gibi atarsın,

Bu yüzden severim senin öğütlerini.

120Bedenim ürperiyor dehşetinden,

Korkuyorum hükümlerinden.

(AYİN)

121Adil ve doğru olanı yaptım,

Gaddarların eline bırakma beni!

122Güven altına al kulunun mutluluğunu,

Baskı yapmasın bana küstahlar.

123Gözümün feri sönüyor,

Beni kurtarmanı,

Adil sözünü yerine getirmeni beklemekten.

124Kuluna sevgin uyarınca davran,

Bana kurallarını öğret.

125Ben senin kulunum, bana akıl ver ki,

Öğütlerini anlayabileyim.

126Ya RAB, harekete geçmenin zamanıdır,

Yasanı çiğniyorlar.

127Bu yüzden senin buyruklarını,

Altından, saf altından daha çok seviyorum;

128Koyduğun koşulların hepsini doğru buluyorum,

Her yanlış yoldan tiksiniyorum.

(PE)

129Harika öğütlerin var,

Bu yüzden onlara candan uyuyorum.

130Sözlerinin açıklanışı aydınlık saçar,

Saf insanlara akıl verir.

131Ağzım açık, soluk soluğayım,

Çünkü buyruklarını özlüyorum.

132Bana lütufla bak,

Adını sevenlere her zaman yaptığın gibi.

133Adımlarımı pekiştir verdiğin söz uyarınca,

Hiçbir suç bana egemen olmasın.

134Kurtar beni insan baskısından,

Koşullarına uyabileyim.

135Yüzün aydınlık saçsın kulunun üzerine,

Kurallarını öğret bana.

136Oluk oluk yaş akıyor gözlerimden,

Çünkü uymuyorlar yasana.

(SADE)

137Sen adilsin, ya RAB,

Hükümlerin doğrudur.

138Buyurduğun öğütler doğru

Ve tam güvenilirdir.

139Gayretim beni tüketti,

Çünkü düşmanlarım unuttu senin sözlerini.

140Sözün çok güvenilirdir,

Kulun onu sever.

141Önemsiz ve horlanan biriyim ben,

Ama koşullarını unutmuyorum.

142Adaletin sonsuza dek doğrudur,

Yasan gerçektir.

143Sıkıntıya, darlığa düştüm,

Ama buyrukların benim zevkimdir.

144Öğütlerin sonsuza dek doğrudur;

Bana akıl ver ki, yaşayayım.

(KOF)

145Bütün yüreğimle haykırıyorum,

Yanıtla beni, ya RAB!

Senin kurallarına uyacağım.

146Sana sesleniyorum,

Kurtar beni,

Öğütlerine uyayım.

147Gün doğmadan kalkıp yardım dilerim,

Senin sözüne umut bağladım.

148Verdiğin söz üzerinde düşüneyim diye,

Gece boyunca uyku girmiyor gözüme.

149Sevgin uyarınca sesime kulak ver,

Hükümlerin uyarınca, ya RAB, yaşam ver bana!

150Yaklaşıyor kötülük ardınca koşanlar,

Yasandan uzaklaşıyorlar.

151Oysa sen yakınsın, ya RAB,

Bütün buyrukların gerçektir.

152Çoktan beri anladım

Öğütlerini sonsuza dek verdiğini.

(REŞ)

153Çektiğim sıkıntıyı gör, kurtar beni,

Çünkü yasanı unutmadım.

154Davamı savun, özgür kıl beni,

Sözün uyarınca koru canımı.

155Kurtuluş kötülerden uzaktır,

Çünkü senin kurallarına yönelmiyorlar.

156Çok sevecensin, ya RAB,

Hükümlerin uyarınca koru canımı.

157Bana zulmedenler, düşmanlarım çok,

Yine de sapmadım senin öğütlerinden.

158Tiksinerek bakıyorum hainlere,

Çünkü uymuyorlar senin sözüne.

159Bak, ne kadar seviyorum koşullarını,

Sevgin uyarınca, ya RAB, koru canımı.

160Sözlerinin temeli gerçektir,

Doğru hükümlerinin tümü sonsuza dek sürecektir.

(SİN ve ŞİN)

161Yok yere zulmediyor bana önderler,

Oysa yüreğim senin sözünle titrer.

162Ganimet bulan biri gibi

Verdiğin sözlerde sevinç bulurum.

163Tiksinir, iğrenirim yalandan,

Ama senin yasanı severim.

164Doğru hükümlerin için

Seni günde yedi kez överim.

165Yasanı sevenler büyük esenlik bulur,

Hiçbir şey sendeletmez onları.

166Ya RAB, kurtarışına umut bağlar,

Buyruklarını yerine getiririm.

167Öğütlerine candan uyar,

Onları çok severim.

168Öğütlerini, koşullarını uygularım,

Çünkü bütün davranışlarımı görürsün sen.

(TAV)

169Feryadım sana erişsin, ya RAB,

Sözün uyarınca akıl ver bana!

170Yalvarışım sana ulaşsın;

Verdiğin söz uyarınca kurtar beni!

171Dudaklarımdan övgüler aksın,

Çünkü bana kurallarını öğretiyorsun.

172Dilimde sözün ezgilere dönüşsün,

Çünkü bütün buyrukların doğrudur.

173Elin bana yardıma hazır olsun,

Çünkü senin koşullarını seçtim ben.

174Kurtarışını özlüyorum, ya RAB,

Yasan zevk kaynağımdır.

175Beni yaşat ki, sana övgüler sunayım,

Hükümlerin bana yardımcı olsun.

176Kaybolmuş koyun gibi avare dolaşıyordum;

Kulunu ara,

Çünkü buyruklarını unutmadım ben.

120

120. Mezmur

Hac ilahisiş

1Sıkıntıya düşünce RAB'be seslendim;

Yanıtladı beni.

2Ya RAB, kurtar canımı yalancı dudaklardan,

Aldatıcı dillerden!

3Ey aldatıcı dil,

RAB ne verecek sana,

Daha ne verecek?

4Yiğidin sivri oklarıyla

Retem çalısından alevli korlar!

5Vay bana, Meşek'te garip kaldım sanki,

Kedar çadırları arasında oturdum.

6Fazla kaldım

Barıştan nefret edenler arasında.

7Ben barış yanlısıyım,

Ama söze başladığımda,

Onlar savaşa kalkıyor!

121

121. Mezmur

Hac ilahisi

1Gözlerimi dağlara kaldırıyorum,

Nereden yardım gelecek?

2Yeri göğü yaratan

RAB'den gelecek yardım.

3O ayaklarının kaymasına izin vermez,

Seni koruyan uyuklamaz.

4İsrail'in koruyucusu ne uyur ne uyuklar.

5Senin koruyucun RAB'dir,

O sağ yanında sana gölgedir.

6Gündüz güneş,

Gece ay sana zarar vermez.

7RAB her kötülükten seni korur,

Esirger canını.

8Şimdiden sonsuza dek

RAB koruyacak gidişini, gelişini.

122

122. Mezmur

Davut'un hac ilahisi

1Bana: “RAB'bin evine gidelim” dendikçe

Sevinirim.

2Ayaklarımız senin kapılarında,

Ey Yeruşalim!

3Bitişik nizamda kurulmuş bir kenttir

Yeruşalim!

4Oymaklar çıkar oraya, RAB'bin oymakları,

İsrail'e verilen öğüt uyarınca,

RAB'bin adına şükretmek için.

5Çünkü orada yargı tahtları,

Davut soyunun tahtları kurulmuştur.

6Esenlik dileyin Yeruşalim'e:

“Huzur bulsun seni sevenler!

7Surlarına esenlik,

Saraylarına huzur egemen olsun!”

8Kardeşlerim, dostlarım için,

“Esenlik olsun sana!” derim.

9Tanrımız RAB'bin evi için

İyilik dilerim sana.

123

123. Mezmur

Hac ilahisi

1Gözlerimi sana kaldırıyorum,

Ey göklerde taht kuran!

2Nasıl kulların gözleri efendilerinin,

Hizmetçinin gözleri hanımının eline bakarsa,

Bizim gözlerimiz de RAB Tanrımız'a öyle bakar,

O bize acıyıncaya dek.

3Acı bize, ya RAB, acı;

Gördüğümüz hakaret yeter de artar.

4Rahat yaşayanların alayları,

Küstahların hakareti

Canımıza yetti.

124

124. Mezmur

Davut'un hac ilahisi

1RAB bizden yana olmasaydı,

Desin şimdi İsrail:

2RAB bizden yana olmasaydı,

İnsanlar bize saldırdığında,

3Diri diri yutarlardı bizi,

Öfkeleri bize karşı alevlenince.

4Sular silip süpürürdü bizleri,

Seller geçerdi üzerimizden.

5Kabaran sular

Aşardı başımızdan.

6Övgüler olsun

Bizi onların ağzına yem etmeyen RAB'be!

7Bir kuş gibi

Kurtuldu canımız avcının tuzağından,

Kırıldı tuzak, kurtulduk.

8Yeri göğü yaratan

RAB'bin adı yardımcımızdır.

125

125. Mezmur

Hac ilahisi

1RAB'be güvenenler Siyon Dağı'na benzer,

Sarsılmaz, sonsuza dek durur.

2Dağlar Yeruşalim'i nasıl kuşatmışsa,

RAB de halkını öyle kuşatmıştır,

Şimdiden sonsuza dek.

3Kalmayacak kötülerin asası,

Doğruların payına düşen toprakta,

Yoksa doğrular haksızlığa el uzatabilir.

4İyilik et, ya RAB,

İyilere, yüreği temiz olanlara.

5Ama kendi halkından eğri yollara sapanları,

RAB kötü uluslarla birlikte kovacak.

İsrail'e esenlik olsun!

126

126. Mezmur

Hac ilahisi

1RAB sürgünleri Siyon'a geri getirince[t]

,

Rüya gibi geldi bize.

2Ağzımız gülüşlerle,

Dilimiz sevinç çığlıklarıyla doldu.

“RAB onlar için büyük işler yaptı”

Diye konuşuldu uluslar arasında.

3RAB bizim için büyük işler yaptı,

Sevinç doldu içimiz.

4Ya RAB, eski gönencimize kavuştur bizi,

Negev'de suya kavuşan vadiler gibi.

5Gözyaşları içinde ekenler,

Sevinç çığlıklarıyla biçecek;

6Ağlayarak tohum çuvalını taşıyıp dolaşan,

Sevinç çığlıkları atarak demetlerle dönecek.

127

127. Mezmur

Süleyman'ın hac ilahisi

1Evi RAB yapmazsa,

Yapıcılar boşuna didinir.

Kenti RAB korumazsa,

Bekçi boşuna bekler.

2Boşuna erken kalkıp

Geç yatıyorsunuz.

Ey zahmetle kazanılan ekmeği yiyenler,

RAB sevdiklerinin rahat uyumasını sağlar.

3Çocuklar RAB'bin verdiği bir armağandır,

Rahmin ürünü bir ödüldür.

4Yiğidin elinde nasılsa oklar,

Öyledir gençlikte doğan çocuklar.

5Ne mutlu ok kılıfı onlarla dolu insana!

Kent kapısında[u]

hasımlarıyla tartışırken

Utanç duymayacaklar.

128

128. Mezmur

Hac ilahisi

1Ne mutlu RAB'den korkana,

O'nun yolunda yürüyene!

2Emeğinin ürününü yiyeceksin,

Mutlu ve başarılı olacaksın.

3Eşin evinde verimli bir asma gibi olacak;

Çocukların zeytin filizleri gibi sofranın çevresinde.

4İşte RAB'den korkan kişi

Böyle kutsanacak.

5RAB seni Siyon'dan kutsasın!

Yeruşalim'in gönencini göresin,

Bütün yaşamın boyunca!

6Çocuklarının çocuklarını göresin!

İsrail'e esenlik olsun!

129

129. Mezmur

Hac ilahisi

1Gençliğimden beri bana sık sık saldırdılar;

Şimdi söylesin İsrail:

2“Gençliğimden beri bana sık sık saldırdılar,

Ama yenemediler beni.

3Çiftçiler saban sürdüler sırtımda,

Upuzun iz bıraktılar.”

4Ama RAB adildir,

Kesti kötülerin bağlarını.

5Siyon'dan nefret eden herkes

Utanç içinde geri çekilsin.

6Damlardaki ota,

Büyümeden kuruyan ota dönsünler.

7Orakçı avucunu,

Demetçi kucağını dolduramaz onunla.

8Yoldan geçenler de,

“RAB sizi kutsasın,

RAB'bin adıyla sizi kutsarız” demezler.

130

130. Mezmur

Hac ilahisi

1Derinliklerden sana sesleniyorum, ya RAB,

2Sesimi işit, ya Rab,

Yalvarışıma iyi kulak ver!

3Ya RAB, sen suçların hesabını tutsan,

Kim ayakta kalabilir, ya Rab?

4Ama sen bağışlayıcısın,

Öyle ki senden korkulsun.

5RAB'bi gözlüyorum,

Canım RAB'bi gözlüyor,

Umut bağlıyorum O'nun sözüne.

6Sabahı gözleyenlerden,

Evet, sabahı gözleyenlerden daha çok,

Canım Rab'bi gözlüyor.

7Ey İsrail, RAB'be umut bağla!

Çünkü RAB'de sevgi,

Tam kurtuluş vardır.

8[*]

İsrail'i bütün suçlarından

Fidyeyle O kurtaracaktır.

131

131. Mezmur

Davut'un hac ilahisi

1Ya RAB, yüreğimde gurur yok,

Gözüm yükseklerde değil.

Büyük işlerle,

Kendimi aşan harika işlerle uğraşmıyorum.

2Tersine, ana kucağında sütten kesilmiş çocuk gibi,

Kendimi yatıştırıp huzur buldum,

Sütten kesilmiş çocuğa döndüm.

3Ey İsrail, RAB'be umut bağla

Şimdiden sonsuza dek!

132

132. Mezmur

(2Ta.6:41-42)

Hac ilahisi

1-2Ya RAB, Davut'un hatırı için,

Çektiği bütün zorlukları,

Sana nasıl ant içtiğini,

Yakup'un güçlü Tanrısı'na adak adadığını anımsa:

3“Evime gitmeyeceğim,

Yatağıma uzanmayacağım,

4Gözlerime uyku girmeyecek,

Göz kapaklarım kapanmayacak,

5RAB'be bir yer,

Yakup'un güçlü Tanrısı'na bir konut buluncaya dek.”

6[*]

Antlaşma Sandığı'nın* Efrata'da olduğunu duyduk,

Onu Yaar kırlarında bulduk.

7“RAB'bin konutuna gidelim,

Ayağının taburesi önünde tapınalım” dedik.

8Çık, ya RAB, yaşayacağın yere,

Gücünü simgeleyen sandıkla birlikte.

9Kâhinlerin doğruluğu kuşansın,

Sadık kulların sevinç çığlıkları atsın.

10Kulun Davut'un hatırı için,

Meshettiğin* krala yüz çevirme.

11[*]

RAB Davut'a kesin ant içti,

Andından dönmez:

“Senin soyundan birini tahtına oturtacağım.

12Eğer oğulların antlaşmama,

Vereceğim öğütlere uyarlarsa,

Onların oğulları da sonsuza dek

Senin tahtına oturacak.”

13Çünkü RAB Siyon'u seçti,

Onu konut edinmek istedi.

14“Sonsuza dek yaşayacağım yer budur” dedi,

“Burada oturacağım, çünkü bunu kendim istedim.

15Çok bereketli kılacağım erzağını,

Yiyecekle doyuracağım yoksullarını.

16Kurtuluşla donatacağım kâhinlerini;

Hep sevinç ezgileri söyleyecek sadık kulları.

17[*]

Burada Davut soyundan güçlü bir kral çıkaracağım,

Meshettiğim kralın soyunu

Işık olarak sürdüreceğim.

18Düşmanlarını utanca bürüyeceğim,

Ama onun başındaki taç parıldayacak.”

133

133. Mezmur

Davut'un hac ilahisi

1Ne iyi, ne güzeldir,

Birlik içinde kardeşçe yaşamak!

2Başa sürülen değerli yağ gibi,

Sakaldan, Harun'un sakalından

Kaftanının yakasına dek inen yağ gibi.

3Hermon Dağı'na yağan çiy

Siyon dağlarına yağıyor sanki.

Çünkü RAB orada bereketi,

Sonsuz yaşamı buyurdu.

134

134. Mezmur

Hac ilahisi

1Ey sizler, RAB'bin bütün kulları,

RAB'bin Tapınağı'nda gece hizmet edenler,

O'na övgüler sunun!

2Ellerinizi kutsal yere doğru kaldırıp

RAB'be övgüler sunun!

3Yeri göğü yaratan

RAB kutsasın sizi Siyon'dan.

135

135. Mezmur

(Mez.115:4-11)

1-2RAB'be övgüler sunun!

RAB'bin adına övgüler sunun,

Ey RAB'bin kulları!

Ey sizler, RAB'bin Tapınağı'nda,

Tanrımız'ın Tapınağı'nın avlularında hizmet edenler,

Övgüler sunun!

3RAB'be övgüler sunun,

Çünkü RAB iyidir.

Adını ilahilerle övün,

Çünkü hoştur bu.

4RAB kendine Yakup soyunu,

Öz halkı olarak İsrail'i seçti.

5Biliyorum, RAB büyüktür,

Rabbimiz bütün ilahlardan üstündür.

6RAB ne isterse yapar,

Göklerde, yeryüzünde,

Denizlerde, bütün derinliklerde.

7[*]

Yeryüzünün dört bucağından bulutlar yükseltir,

Yağmur için şimşek çaktırır,

Ambarlarından rüzgar estirir.

8İnsanlardan hayvanlara dek

Mısır'da ilk doğanları öldürdü.

9Ey Mısır, senin orta yerinde,

Firavunla bütün görevlilerine

Belirtiler, şaşılası işler gösterdi.

10Birçok ulusu bozguna uğrattı,

Güçlü kralları öldürdü:

11Amorlu kral Sihon'u,

Başan Kralı Og'u,

Bütün Kenan krallarını.

12Topraklarını mülk,

Evet, mülk olarak halkı İsrail'e verdi.

13Ya RAB, adın sonsuza dek sürecek,

Bütün kuşaklar seni anacak.

14RAB halkını haklı çıkarır,

Kullarına acır.

15[*]

Ulusların putları altın ve gümüşten yapılmış,

İnsan elinin eseridir.

16Ağızları var, konuşmazlar,

Gözleri var, görmezler,

17Kulakları var, duymazlar,

Soluk alıp vermezler.

18Onları yapan, onlara güvenen herkes

Onlar gibi olacak!

19Ey İsrail halkı, RAB'be övgüler sun!

Ey Harun soyu, RAB'be övgüler sun!

20Ey Levi soyu, RAB'be övgüler sun!

RAB'be övgüler sunun, ey RAB'den korkanlar!

21Yeruşalim'de oturan RAB'be

Siyon'dan övgüler sunulsun!

RAB'be övgüler sunun!

136

136. Mezmur

1[*]

Şükredin RAB'be, çünkü O iyidir,

Sevgisi sonsuzdur;

2Şükredin tanrılar Tanrısı'na,

Sevgisi sonsuzdur;

3Şükredin rabler Rabbi'ne,

Sevgisi sonsuzdur;

4Büyük harikalar yapan tek varlığa,

Sevgisi sonsuzdur;

5[*]

Gökleri bilgece yaratana,

Sevgisi sonsuzdur;

6[*]

Yeri sular üzerine yayana,

Sevgisi sonsuzdur;

7[*]

Büyük ışıklar yaratana,

Sevgisi sonsuzdur;

8Gündüze egemen olsun diye güneşi,

Sevgisi sonsuzdur;

9Geceye egemen olsun diye ayı ve yıldızları yaratana,

Sevgisi sonsuzdur;

10[*]

Mısır'da ilk doğanları öldürene,

Sevgisi sonsuzdur;

11-12[*]

Güçlü eli, kudretli koluyla

Sevgisi sonsuzdur;

İsrail'i Mısır'dan çıkarana,

Sevgisi sonsuzdur;

13[*]

Kamış Denizi'ni* ikiye bölene,

Sevgisi sonsuzdur;

14İsrail'i ortasından geçirene,

Sevgisi sonsuzdur;

15Firavunla ordusunu Kamış Denizi'ne dökene,

Sevgisi sonsuzdur;

16Kendi halkını çölde yürütene,

Sevgisi sonsuzdur;

17Büyük kralları vurana,

Sevgisi sonsuzdur;

18Güçlü kralları öldürene,

Sevgisi sonsuzdur;

19[*]

Amorlu kral Sihon'u,

Sevgisi sonsuzdur;

20[*]

Başan Kralı Og'u öldürene,

Sevgisi sonsuzdur;

21-22Topraklarını mülk olarak,

Sevgisi sonsuzdur;

Kulu İsrail'e mülk verene,

Sevgisi sonsuzdur;

23Düşkün günlerimizde bizi anımsayana,

Sevgisi sonsuzdur;

24Düşmanlarımızdan bizi kurtarana,

Sevgisi sonsuzdur;

25Bütün canlılara yiyecek verene,

Sevgisi sonsuzdur;

26Şükredin Göklerin Tanrısı'na,

Sevgisi sonsuzdur.

137

137. Mezmur

1Babil ırmakları kıyısında oturup

Siyon'u andıkça ağladık;

2Çevredeki kavaklara

Lirlerimizi astık.

3Çünkü orada bizi tutsak edenler bizden ezgiler,

Bize zulmedenler bizden şenlik istiyor,

“Siyon ezgilerinden birini okuyun bize!” diyorlardı.

4Nasıl okuyabiliriz RAB'bin ezgisini

El toprağında?

5Ey Yeruşalim, seni unutursam,

Sağ elim kurusun.

6Seni anmaz,

Yeruşalim'i en büyük sevincimden üstün tutmazsam,

Dilim damağıma yapışsın!

7Yeruşalim'in düştüğü gün,

“Yıkın onu, yıkın temellerine kadar!”

Diyen Edomlular'ın tavrını anımsa, ya RAB.

8[*]

Ey sen, yıkılası Babil kızı,

Bize yaptıklarını

Sana ödetecek olana ne mutlu!

9Ne mutlu senin yavrularını tutup

Kayalarda parçalayacak insana!

138

138. Mezmur

Davut'un mezmuru

1Bütün yüreğimle sana şükrederim, ya RAB,

İlahlar önünde seni ilahilerle överim.

2Kutsal tapınağına doğru eğilir,

Adına şükrederim,

Sevgin, sadakatin için.

Çünkü adını ve sözünü her şeyden üstün tuttun.

3Seslendiğim gün bana yanıt verdin,

İçime güç koydun, beni yüreklendirdin.

4Şükretsin sana, ya RAB, yeryüzü krallarının tümü,

Çünkü ağzından çıkan sözleri işittiler.

5Yaptığın işleri ezgilerle övsünler, ya RAB,

Çünkü çok yücesin.

6RAB yüksekse de,

Alçakgönüllüleri gözetir,

Küstahları uzaktan tanır.

7Sıkıntıya düşersem, canımı korur,

Düşmanlarımın öfkesine karşı el kaldırırsın,

Sağ elin beni kurtarır.

8Ya RAB, her şeyi yaparsın benim için.

Sevgin sonsuzdur, ya RAB,

Elinin eserini bırakma!

139

139. Mezmur

Müzik şefi için - Davut'un mezmuru

1Ya RAB, sınayıp tanıdın beni.

2Oturup kalkışımı bilirsin,

Niyetimi uzaktan anlarsın.

3Gittiğim yolu, yattığım yeri inceden inceye elersin,

Bütün yaptıklarımdan haberin var.

4Daha sözü ağzıma almadan,

Söyleyeceğim her şeyi bilirsin, ya RAB.

5Beni çepeçevre kuşattın,

Elini üzerime koydun.

6Kaldıramam böylesi bir bilgiyi,

Başa çıkamam, erişemem.

7Nereye gidebilirim senin Ruhun'dan,

Nereye kaçabilirim huzurundan?

8Göklere çıksam, oradasın,

Ölüler diyarına yatak sersem, yine oradasın.

9Seherin kanatlarını alıp uçsam,

Denizin ötesine konsam,

10Orada bile elin yol gösterir bana,

Sağ elin tutar beni.

11Desem ki, “Karanlık beni kaplasın,

Çevremdeki aydınlık geceye dönsün.”

12Karanlık bile karanlık sayılmaz senin için,

Gece, gündüz gibi ışıldar,

Karanlıkla aydınlık birdir senin için.

13İç varlığımı sen yarattın,

Annemin rahminde beni sen ördün.

14Sana övgüler sunarım,

Çünkü müthiş ve harika yaratılmışım.

Ne harika işlerin var!

Bunu çok iyi bilirim.

15Gizli yerde yaratıldığımda,

Yerin derinliklerinde örüldüğümde,

Bedenim senden gizli değildi.

16Henüz döl yatağındayken gözlerin gördü beni;

Bana ayrılan günlerin hiçbiri gelmeden,

Hepsi senin kitabına yazılmıştı.

17Hakkımdaki düşüncelerin ne değerli, ey Tanrı,

Sayıları ne çok!

18Kum tanelerinden fazladır saymaya kalksam.

Uyanıyorum, hâlâ seninleyim.

19Ey Tanrı, keşke kötüleri öldürsen!

Ey eli kanlı insanlar, uzaklaşın benden!

20Çünkü senin için kötü konuşuyorlar,

Adını kötüye kullanıyor düşmanların.

21Ya RAB, nasıl tiksinmem senden tiksinenlerden?

Nasıl iğrenmem sana başkaldıranlardan?

22Onlardan tümüyle nefret ediyor,

Onları düşman sayıyorum.

23Ey Tanrı, yokla beni, tanı yüreğimi,

Sına beni, öğren kaygılarımı.

24Bak, seni gücendiren bir yönüm var mı,

Öncülük et bana sonsuz yaşam yolunda!

140

140. Mezmur

Müzik şefi için - Davut'un mezmuru

1Ya RAB, kurtar beni kötü insandan,

Koru beni zorbadan.

2Onlar yüreklerinde kötülük tasarlar,

Savaşı sürekli körükler,

3[*]

Yılan gibi dillerini bilerler,

Engerek zehiri var dudaklarının altında. Sela*

4Ya RAB, sakın beni kötünün elinden,

Koru beni zorbadan;

Bana çelme takmayı tasarlıyorlar.

5Küstahlar benim için tuzak kurdu,

Haydutlar ağ gerdi;

Yol kenarına kapan koydular benim için. Sela

6Sana diyorum, ya RAB: “Tanrım sensin.”

Yalvarışıma kulak ver, ya RAB.

7Ey Egemen RAB, güçlü kurtarıcım,

Savaş gününde başımı korudun.

8Kötülerin dileklerini yerine getirme, ya RAB,

Tasarılarını ileri götürme!

Yoksa gurura kapılırlar. Sela

9Beni kuşatanların başını,

Dudaklarından dökülen fesat kaplasın.

10Kızgın korlar yağsın üzerlerine!

Ateşe, dipsiz çukurlara atılsınlar,

Bir daha kalkamasınlar.

11İftiracılara ülkede hayat kalmasın,

Felaket zorbaları amansızca avlasın.

12Biliyorum, RAB mazlumun davasını savunur,

Yoksulları haklı çıkarır.

13Kuşkusuz doğrular senin adına şükredecek,

Dürüstler senin huzurunda oturacak.

141

141. Mezmur

Davut'un mezmuru

1Seni çağırıyorum, ya RAB, yardımıma koş!

Sana yakarınca sesime kulak ver!

2[*]

Duam önünde yükselen buhur gibi,

El açışım akşam sunusu gibi kabul görsün!

3Ya RAB, ağzıma bekçi koy,

Dudaklarımın kapısını koru!

4Yüreğim kötülüğe eğilim göstermesin,

Suç işleyenlerin fesadına bulaşmayayım;

Onların nefis yemeklerini tatmayayım.

5Doğru insan bana vursa, iyilik sayılır,

Azarlasa, başa sürülen yağ gibidir,

Başım reddetmez onu.

Çünkü duam hep kötülere karşıdır.

6Önderleri kayalardan aşağı atılınca,

Dinleyecekler tatlı sözlerimi.

7Sabanla sürülüp yarılmış toprak gibi,

Saçılmış kemiklerimiz ölüler diyarının ağzına.

8Ancak gözlerim sende, ey Egemen RAB,

Sana sığınıyorum, beni savunmasız bırakma!

9Koru beni kurdukları tuzaktan,

Suç işleyenlerin kapanlarından.

10Ben güvenlik içinde geçip giderken,

Kendi ağlarına düşsün kötüler.

142

142. Mezmur [*]

Davut'un Maskili - Mağaradayken ettiği dua

1Yüksek sesle yakarıyorum RAB'be,

Yüksek sesle RAB'be yalvarıyorum.

2Önüne döküyorum yakınmalarımı,

Önünde anlatıyorum sıkıntılarımı.

3Bunalıma düştüğümde,

Gideceğim yolu sen bilirsin.

Tuzak kurdular yürüdüğüm yola.

4Sağıma bak da gör,

Kimse saymıyor beni,

Sığınacak yerim kalmadı,

Kimse aramıyor beni.

5Sana haykırıyorum, ya RAB:

“Sığınağım,

Yaşadığımız bu dünyada nasibim sensin” diyorum.

6Haykırışıma kulak ver,

Çünkü çok çaresizim;

Kurtar beni ardıma düşenlerden,

Çünkü benden güçlüler.

7Çıkar beni zindandan,

Adına şükredeyim.

O zaman doğrular çevremi saracak,

Bana iyilik ettiğin için.

143

143. Mezmur

Davut'un mezmuru

1Duamı işit, ya RAB,

Yalvarışlarıma kulak ver!

Sadakatinle, doğruluğunla yanıtla beni!

2[*]

Kulunla yargıya girme,

Çünkü hiçbir canlı senin karşında aklanmaz.

3Düşman beni kovalıyor,

Ezip yere seriyor.

Çoktan ölmüş olanlar gibi,

Beni karanlıklarda oturtuyor.

4Bu yüzden bunalıma düştüm,

Yüreğim perişan.

5Geçmiş günleri anıyor,

Bütün yaptıklarını derin derin düşünüyor,

Ellerinin işine bakıp dalıyorum.

6Ellerimi sana açıyorum,

Canım kurak toprak gibi sana susamış. Sela*

7Çabuk yanıtla beni, ya RAB,

Tükeniyorum.

Çevirme benden yüzünü,

Yoksa ölüm çukuruna inen ölülere dönerim.

8Sabahları duyur bana sevgini,

Çünkü sana güveniyorum;

Bana gideceğim yolu bildir,

Çünkü duam sanadır.

9Düşmanlarımdan kurtar beni, ya RAB;

Sana sığınıyorum.

10Bana istemini yapmayı öğret,

Çünkü Tanrım'sın benim.

Senin iyi Ruhun

Düz yolda bana öncülük etsin!

11Ya RAB, adın uğruna yaşam ver bana,

Doğruluğunla kurtar beni sıkıntıdan.

12Sevginden ötürü,

Öldür düşmanlarımı,

Yok et bütün hasımlarımı,

Çünkü senin kulunum ben.

144

144. Mezmur

Davut'un mezmuru

1Ellerime vuruşmayı,

Parmaklarıma savaşmayı öğreten

Kayam RAB'be övgüler olsun!

2O'dur benim vefalı dostum, kalem,

Kurtarıcım, kulem,

Kalkanım, O'na sığınırım;

O'dur halkları bana boyun eğdiren!

3[*]

Ya RAB, insan ne ki, onu gözetesin,

İnsan soyu ne ki, onu düşünesin?

4İnsan bir soluğu andırır,

Günleri geçici bir gölge gibidir.

5Ya RAB, gökleri yar, aşağıya in,

Dokun dağlara, tütsünler.

6Şimşek çaktır, dağıt düşmanı,

Savur oklarını, şaşkına çevir onları.

7Yukarıdan elini uzat, kurtar beni;

Çıkar derin sulardan,

Al eloğlunun elinden.

8Onların ağzı yalan saçar,

Sağ ellerini kaldırır, yalan yere ant içerler.

9Ey Tanrı, sana yeni bir ezgi söyleyeyim,

Seni on telli çenkle, ilahilerle öveyim.

10Sensin kralları zafere ulaştıran,

Kulun Davut'u kötülük kılıcından kurtaran.

11Kurtar beni, özgür kıl

Eloğlunun elinden.

Onların ağzı yalan saçar,

Sağ ellerini kaldırır, yalan yere ant içerler.

12O zaman gençliğinde

Sağlıklı yetişen fidan gibi olacak oğullarımız,

Sarayın oymalı sütunları gibi olacak kızlarımız.

13Her türlü ürünle dolup taşacak ambarlarımız;

Binlerce, on binlerce yavrulayacak

Çayırlarda davarlarımız.

14Semiz olacak sığırlarımız;

Surlarımıza gedik açılmayacak,

İnsanlarımız sürgün edilmeyecek,

Meydanlarımızda feryat duyulmayacak!

15Ne mutlu bunlara sahip olan halka!

Ne mutlu Tanrısı RAB olan halka!

145

145. Mezmur

Davut'un övgü ilahisi

1Ey Tanrım, ey Kral, seni yücelteceğim,

Adını sonsuza dek öveceğim.

2Seni her gün övecek,

Adını sonsuza dek yücelteceğim.

3RAB büyüktür, yalnız O övgüye yaraşıktır,

Akıl ermez büyüklüğüne.

4Yaptıkların kuşaktan kuşağa şükranla anılacak,

Güçlü işlerin duyurulacak.

5Düşüneceğim harika işlerini,

İnsanlar büyüklüğünü, yüce görkemini konuşacak.

6Yaptığın müthiş işlerin gücünden söz edecekler,

Ben de senin büyüklüğünü duyuracağım.

7Eşsiz iyiliğinin anılarını kutlayacak,

Sevinç ezgileriyle övecekler doğruluğunu.

8[*]

RAB lütufkâr ve sevecendir,

Tez öfkelenmez, sevgisi engindir.

9RAB herkese iyi davranır,

Sevecenliği bütün yapıtlarını kapsar.

10Bütün yapıtların sana şükreder, ya RAB,

Sadık kulların sana övgüler sunar.

11Krallığının yüceliğini anlatır,

Kudretini konuşur;

12Herkes senin gücünü,

Krallığının yüce görkemini bilsin diye.

13Senin krallığın ebedi krallıktır,

Egemenliğin kuşaklar boyunca sürer.

RAB verdiği bütün sözleri tutar,

Her davranışı sadıktır.

14RAB her düşene destek olur,

İki büklüm olanları doğrultur.

15Herkesin umudu sende,

Onlara yiyeceklerini zamanında veren sensin.

16Elini açar,

Bütün canlıları doyurursun dilediklerince.

17RAB bütün davranışlarında adil,

Yaptığı bütün işlerde sevecendir.

18RAB kendisine yakaran,

İçtenlikle yakaran herkese yakındır.

19Dileğini yerine getirir kendisinden korkanların,

Feryatlarını işitir, onları kurtarır.

20RAB korur kendisini seven herkesi,

Yok eder kötülerin hepsini.

21RAB'be övgüler sunsun ağzım!

Bütün canlılar O'nun kutsal adına,

Sonsuza dek övgüler dizsin.

146

146. Mezmur

1RAB'be övgüler sunun!

Ey gönlüm, RAB'be övgüler sun.

2Yaşadıkça RAB'be övgüler sunacak,

Var oldukça Tanrım'a ilahiler söyleyeceğim.

3Önderlere,

Sizi kurtaramayacak insanlara güvenmeyin.

4O son soluğunu verince toprağa döner,

O gün tasarıları da biter.

5Ne mutlu yardımcısı Yakup'un Tanrısı olan insana,

Umudu Tanrısı RAB'de olana!

6Yeri göğü,

Denizi ve içindeki her şeyi yaratan,

Sonsuza dek güvenilir olan,

7Ezilenlerin hakkını alan,

Açlara yiyecek sağlayan O'dur.

RAB tutsakları özgür kılar,

8Körlerin gözünü açar,

İki büklüm olanları doğrultur,

Doğruları sever.

9RAB garipleri korur,

Öksüze, dul kadına yardım eder,

Kötülerin yolunuysa saptırır.

10RAB Tanrın sonsuza dek, ey Siyon,

Kuşaklar boyunca egemenlik sürecek.

RAB'be övgüler sunun!

147

147. Mezmur

1RAB'be övgüler sunun!

Ne güzel, ne hoş Tanrımız'ı ilahilerle övmek!

O'na övgü yaraşır.

2RAB yeniden kuruyor Yeruşalim'i,

Bir araya topluyor İsrail'in sürgünlerini.

3O kırık kalplileri iyileştirir,

Yaralarını sarar.

4[*]

Yıldızların sayısını belirler,

Her birini adıyla çağırır.

5Rabbimiz büyük ve çok güçlüdür,

Sınırsızdır anlayışı.

6RAB mazlumlara yardım eder,

Kötüleri yere çalar.

7RAB'be şükran ezgileri okuyun,

Tanrımız'ı lirle, ilahilerle övün.

8O'dur gökleri bulutlarla kaplayan,

Yeryüzüne yağmur sağlayan,

Dağlarda ot bitiren.

9O yiyecek sağlar hayvanlara,

Bağrışan kuzgun yavrularına.

10Ne atın gücünden zevk alır,

Ne de insanın yiğitliğindenü

hoşlanır.

11RAB kendisinden korkanlardan,

Sevgisine umut bağlayanlardan hoşlanır.

12RAB'bi yücelt, ey Yeruşalim!

Tanrın'a övgüler sun, ey Siyon!

13Çünkü senin kapılarının kol demirlerine güç katar,

İçindeki halkı kutsar.

14Sınırlarını esenlik içinde tutar,

Seni en iyi buğdayla doyurur.

15Yeryüzüne buyruğunu gönderir,

Sözü çarçabuk yayılır.

16Yapağı gibi kar yağdırır,

Kırağıyı kül gibi saçar.

17Aşağıya iri iri dolu savurur,

Kim dayanabilir soğuğuna?

18Buyruk verir, eritir buzları,

Rüzgarını estirir, sular akmaya başlar.

19Sözünü Yakup soyuna,

Kurallarını, ilkelerini İsrail'e bildirir.

20Başka hiçbir ulus için yapmadı bunu,

Onlar O'nun ilkelerini bilmezler.

RAB'be övgüler sunun!

148

148. Mezmur

1RAB'be övgüler sunun!

Göklerden RAB'be övgüler sunun,

Yücelerde O'na övgüler sunun!

2Ey bütün melekleri, O'na övgüler sunun,

Övgüler sunun O'na, ey bütün göksel orduları!

3Ey güneş, ay, O'na övgüler sunun,

Övgüler sunun O'na, ey ışıldayan bütün yıldızlar!

4Ey göklerin gökleri

Ve göklerin üstündeki sular,

O'na övgüler sunun!

5RAB'bin adına övgüler sunsunlar,

Çünkü O buyruk verince, var oldular;

6Bozulmayacak bir kural koyarak,

Onları sonsuza dek yerlerine oturttu.

7Yeryüzünden RAB'be övgüler sunun,

Ey deniz canavarları, bütün enginler,

8Şimşek, dolu, kar, bulutlar,

O'nun buyruğuna uyan fırtınalar,

9Dağlar, bütün tepeler,

Meyve ağaçları, sedir ağaçları,

10Yabanıl ve evcil hayvanlar,

Sürüngenler*, uçan kuşlar,

11Yeryüzünün kralları, bütün halklar,

Önderler, yeryüzünün bütün yöneticileri,

12Delikanlılar, genç kızlar,

Yaşlılar, çocuklar!

13RAB'bin adına övgüler sunsunlar,

Çünkü yalnız O'nun adı yücedir.

O'nun yüceliği yerin göğün üstündedir.

14RAB kendi halkını güçlü kıldı,

Bütün sadık kullarına,

Kendisine yakın olan halka,

İsrailliler'e ün kazandırdı.

RAB'be övgüler sunun!

149

149. Mezmur

1RAB'be övgüler sunun!

RAB'be yeni bir ezgi söyleyin,

Sadık kullarının toplantısında

O'nu ezgilerle övün!

2İsrail Yaratıcısı'nda sevinç bulsun,

Siyon halkı Kralları'yla coşsun!

3Dans ederek övgüler sunsunlar O'nun adına,

Tef ve lir çalarak O'nu ilahilerle övsünler!

4Çünkü RAB halkından hoşlanır,

Alçakgönüllüleri zafer tacıyla süsler.

5Bu onurla mutlu olsun sadık kulları,

Sevinç ezgileri okusunlar yataklarında!

6Ağızlarında Tanrı'ya yüce övgüler,

Ellerinde iki ağızlı kılıçla

7Uluslardan öç alsınlar,

Halkları cezalandırsınlar,

8Krallarını zincire,

Soylularını prangaya vursunlar!

9Yazılan kararı onlara uygulasınlar!

Bütün sadık kulları için onurdur bu.

RAB'be övgüler sunun!

150

150. Mezmur

1RAB'be övgüler sunun!

Kutsal yerde Tanrı'ya övgüler sunun!

Gücünü gösteren göklerde övgüler sunun O'na!

2Övgüler sunun O'na güçlü işleri için!

Övgüler sunun O'na eşsiz büyüklüğüne yaraşır biçimde!

3Boru çalarak O'na övgüler sunun!

Çenkle ve lirle O'na övgüler sunun!

4Tef ve dansla O'na övgüler sunun!

Saz ve neyle O'na övgüler sunun!

5Zillerle O'na övgüler sunun!

Çınlayan zillerle O'na övgüler sunun!

6Bütün canlı varlıklar RAB'be övgüler sunsun!

RAB'be övgüler sunun!

[*]

1:3 Yer.17:8

[*]

2:1-2 Elç.4:25-26

[p]

2:2 “Meshettiği krala”: İbranice “Meshettiğine”.

[*]

2:7 Elç.13:32-33; İbr.1:5; 5:5

[*]

2:9 Va.2:26-28; 12:5; 19:15

[r]

2:9 Masoretik metin “Kıracaksın”, Septuaginta, Süryanice “Güdeceksin”.

[*]

3:0 2Sa.15:13-17:22

[s]

3:2 “Sela”: Müzikte duruş ifade eden bir terim olduğu sanılıyor.

[*]

4:4 Ef.4:26

[*]

5:9 Rom.3:13

ş

6:0 “Sekiz telli sazlarla”: İbranice “Sekizinciye göre”, anlamı kesin olarak bilinmiyor.

[*]

6:1 Mez.38:1

[*]

6:8 Mat.7:23; Luk.13:27

[t]

7:0 “Şigayon”: Anlamı tam olarak bilinmeyen bir müzik terimi.

[*]

7:9 Va.2:23

[*]

7:14 Eyü.15:35; Yşa.59:4

[u]

8:0 “Gittit”: Bir müzik terimi ya da üzüm sıkma mevsiminde okunan bir ilahi olabilir.

[*]

8:2 Mat.21:16

[*]

8:4 Eyü.7:17-18; Mez.144:3; İbr.2:6-8

ü

8:5 “Nerdeyse bir tanrı yaptın onu” (bkz.Yar.1:26-28): Septuaginta'da “Onu meleklerden biraz aşağı kıldın” (bkz. İbr.2:6-8).

[*]

8:6 1Ko.15:27; Ef.1:22; İbr.2:8

[v]

9:0 Birçok İbranice elyazmasında 9. ve 10. Mezmur birleşik yazılır.

[y]

9:16 “Higayon”: Anlamı kesin olarak bilinmeyen bir müzik terimi.

[*]

10:7 Rom.3:14

[z]

12:0 “Sekiz telli sazlarla”: İbranice “Sekizinciye göre”, anlamı kesin olarak bilinmiyor.

[*]

14:1-3 Rom.3:10-12

[a]

16:0 “Miktam”: Bir edebiyat ya da müzik terimi.

[*]

16:8-11 Elç.2:25-28

[*]

16:10 Elç.2:31; 13:35

[b]

16:10 “Sadık kulunun çürümesine izin vermezsin” ya da “Sadık kulunun ölüm çukurunu görmesine izin vermezsin.”

[*]

18:33 Hab.3:19

[*]

18:49 Rom.15:8-9

[*]

19:4 Rom.10:18

[c]

19:14 “Kurtarıcım benim”: Kurtarıcı diye çevrilen İbranice “Goel” sözcüğü “Yakın akraba” anlamına gelir (bkz. Rut 2:20).

[*]

22:1 Mat.27:46; Mar.15:34

[*]

22:7 Mat.27:39-40; Mar.15:29-30; Luk.23:35

[*]

22:8 Mat.27:43

[*]

22:15 Mez.69:21; Yu.19:28

[*]

22:18 Mat.27:35; Mar.15:24; Luk.23:34; Yu.19:24

[*]

22:22 İbr.2:12

[*]

23:2 Va.7:17

[*]

24:1 1Ko.10:26

[*]

24:4 Mat.5:8

[*]

28:4 Va.22:12

[*]

29:1-2 1Ta.16:29; Mez.96:7-9

ç

29:9 “Geyikleri doğurtur” ya da “Yabanıl fıstık ağaçlarını eğer”.

[*]

31:5 Luk.23:46

[*]

31:13 Yer.20:10

[d]

32:0 “Maskil”: Anlamı tam olarak bilinmeyen bir müzik veya edebiyat terimi. “Didaktik şiir” anlamına gelebilir.

[*]

32:1-2 Rom.4:7-8

[*]

32:5 2Sa.12:13

[*]

33:3 Mez.98:1; Yşa.42:10; Va.5:9-10

[*]

34:0 1Sa.21:13-15

[*]

34:8 1Pe.2:3

[*]

34:12-16 1Pe.3:10-12

[*]

34:20 Yu.19:36

[*]

35:19 Mez.69:4; Yu.15:25

[*]

36:1 Rom.3:18

[*]

37:11 Mat.5:5

[*]

40:6-8 İbr.10:5-7

[*]

41:9 Mat.26:23; Mar.14:20; Luk.22:21; Yu.13:18

[*]

41:13 1Ta.16:36; Mez.106:48

[e]

42:0 Birçok İbranice elyazmasında 42. ve 43. Mezmur birleşik yazılır.

[*]

44:22 Rom.8:36

[f]

45:4 Olası metin “Gerçek ve adalet uğruna”, Masoretik metin “Gerçek ve alçakgönüllülük, adalet uğruna”.

[*]

45:6-7 İbr.1:8-9

[g]

45:6 “Ey Tanrı, tahtın sonsuzluklar boyunca kalıcıdır” ya da “Tanrı'nın sana armağan ettiği krallık sonsuzluklar boyunca kalıcıdır”.

[h]

46:0 “Tiz sesliler”: İbranice “Alamot”, anlamı tam olarak bilinmeyen bir müzik terimi.

ı

46:9 “Kalkanları” ya da “Savaş arabalarını”.

[i]

47:7 “Maskil”: Anlamı tam olarak bilinmeyen bir müzik veya edebiyat terimi. “Didaktik şiir” anlamına gelebilir.

[*]

48:2 Mat.5:34-35

[j]

48:2 “Safon”: İlah Baal'ın oturduğu sanılan bir dağ.

[k]

49:11 Septuaginta, Targum, Süryanice “Mezarları, sonsuza dek evleri, kuşaklar boyu konutları olacak”, Masoretik metin “ ‘Evlerimiz sonsuza dek kalacak’ diye düşünüyorlar”.

[*]

51:0 2Sa.12:1-15

[*]

51:4 Rom.3:4

[*]

52:0 1Sa.22:9-10

[l]

53:0 “Mahalat”: Bir müzik terimi, büyük olasılıkla “Nefesli sazlar”.

[*]

53:1-3 Rom.3:10-12

[*]

54:0 1Sa.23:19; 26:1

[*]

55:22 1Pe.5:7

[*]

56:0 1Sa.21:13-15

[*]

57:0 1Sa.22:1; 24:3

[m]

58:1 “Yöneticiler” ya da “Dilsizler”.

[*]

59:0 1Sa.19:11

[*]

60:0 2Sa.8:13; 1Ta.18:12

[n]

60:4 “Okçulara karşı” ya da “Doğruluk uğruna”.

[o]

60:8 “Çarığımı fırlatacağım”: Eski törelere göre çarığın fırlatılması, bir yerin sahiplenilmesi anlamına geliyordu.

[*]

62:12 Eyü.34:11; Yer.17:10; Mat.16:27; Rom.2:6; 2Ti.4:14; Va.2:23

[*]

63:0 1Sa.23:14

ö

65:1 Septuaginta, Süryanice “Seni övgü bekliyor”, Masoretik metin “Senin için sessizlik övgü”.

[*]

66:6 Çık.14:21

[*]

66:6 Yşu.3:14-17

[p]

68:4 “Çölleri geçecek biniciye yol hazırlayın” ya da “Bulutlara binmiş olana ezgiler sunun”.

[*]

68:7-8 Çık.19:18; Hak.5:4-5

[*]

68:18 Ef.4:8

[r]

68:30 Bu dizede geçen “Hayvan” Mısır'ı, “Buzağılarla boğalar” ise irili ufaklı ulusları simgelemektedir.

[*]

69:4 Mez.35:19; Yu.15:25

[*]

69:9 Yu.2:17

[*]

69:9 Rom.15:3

[*]

69:21 Mat.27:48; Mar.15:36; Yu.19:28-29

[*]

69:22-23 Rom.11:9-10

[*]

69:25 Elç.1:20

[*]

69:28 Çık.32:32; Va.3:5; 13:8; 17:8

[s]

72:5 Septuaginta “Kral kuşaklar boyunca yaşasın”, Masoretik metin “Kuşaklar boyunca senden korksunlar.”

[*]

72:8 Zek.9:10

ş

73:4 “Onlar acı nedir bilmezler, bedenleri sağlıklı ve semizdir” ya da “Ölürken acı çekmezler, bedenleri semizdir”.

[*]

74:13 Çık.14:21

[t]

74:16 “Ay”: İbranice “Işık”. Ayı ya da yıldızları kastediyor.

[u]

75:1 “Sen yakınsın”: İbranice “Adın yakındır”.

ü

75:4,5 “Başınızı”: İbranice “Boynuzunuzu” (Boynuz güç simgesidir).

[v]

76:2 “Şalem”, yani “Yeruşalim”.

[*]

78:2 Mat.13:35

[*]

78:12 Çık.7:8-12:32

[y]

78:12 “Soan”: Tanis olduğu sanılıyor.

[*]

78:13 Çık.14:21-22

[*]

78:14 Çık.13:21-22

[*]

78:15-16 Çık.17:1-7; Say.20:2-13

[*]

78:18-31 Çık.16:2-15; Say.11:4-23,31-35

[*]

78:24 Yu.6:31

[z]

78:25 “Meleklerin” ya da “Güçlülerin”.

[*]

78:37 Elç.8:21

[*]

78:44 Çık.7:17-21; Va.16:4

[*]

78:45 Çık.8:20-24

[*]

78:45 Çık.8:1-6

[*]

78:46 Çık.10:12-15

[*]

78:47-48 Çık.9:22-25

[*]

78:51 Çık.12:29

[*]

78:52 Çık.13:17-22

[*]

78:53 Çık.14:26-28

[*]

78:54 Çık.15:17; Yşu.3:15-17

[*]

78:55 Yşu.11:16-23

[*]

78:56 Hak.2:11-15

[*]

78:60 Yşu.18:1; Yer.7:12-14; 26:6

[*]

78:61 1Sa.4:4-22

[a]

78:61 Bu ayette geçen “Kudret” ve “Görkem” sözcükleri Antlaşma Sandığı'nı kastetmektedir.

[*]

78:70-71 1Sa.16:11-12; 2Sa.7:8; 1Ta.17:7

[*]

79:1 2Kr.25:8-10; 2Ta.36:17-19; Yer.52:12-14

[*]

79:6-7 Yer.10:25

[*]

80:1 Çık.25:22

[*]

81:3 Say.10:10

[*]

81:7 Çık.17:7; Say.20:13

[b]

81:7 “Meriva”: “Çıkışma” anlamına gelir (bkz. Çık.17:7).

[*]

81:9 Çık.20:2-3; Yas.5:6-7

[c]

82:1 “Tanrısal kurulda” ya da “Yargıçlar topluluğunda”.

[*]

82:6 Yu.10:34

[*]

83:9 Hak.7:1-23

[*]

83:9 Hak.4:6-22

[*]

83:11 Hak.7:25; 8:12

[*]

86:9 Va.15:3-4

[*]

86:15 Çık.34:6; Say.14:18; Neh.9:17; Mez.103:8; 145:8; Yoe.2:13; Yun.4:2

ç

87:4 “Rahav”: Mısır'ı simgeliyor.

[*]

89:0 1Kr.4:31

[*]

89:4 2Sa.7:12-16; 1Ta.17:11-14; Mez.132:11; Elç.2:30

[d]

89:10 “Rahav”: Deniz, deniz canavarı ya da Mısır gibi güçlü düşmanları kastediyor.

[*]

89:20 1Sa.13:14; Elç.13:22

[*]

89:20 1Sa.16:12

[e]

89:22 “Haraca bağlayamayacak” ya da “Aldatamayacak”.

[*]

89:27 Va.1:4-6

[*]

90:4 2Pe.3:8

[*]

91:11 Mat.4:5-6; Luk.4:10

[*]

91:12 Mat.4:5-6; Luk.4:11

[*]

91:13 Luk.10:19

[*]

94:11 1Ko.3:20

[*]

95:7-11 İbr.3:7-11,15; 4:3,5,7

[*]

95:8-9 Çık.17:1-7; Say.20:2-13;

[f]

95:8 “Meriva”: “Çıkışma” anlamına gelir (bkz. Çık.17:7).

[g]

95:8 “Massa”: “Deneme” anlamına gelir (bkz. Çık.17:7).

[*]

95:11 Say.14:20-23; Yas.1:34-36

[*]

95:11 Yas.12:9-10

[h]

95:11 “Huzur diyarıma”, yani “Vaat edilen toprağa” (bkz. Say.14:26-35; İbr.4:1-7).

[*]

96:7-9 1Ta.16:29-30; Mez.29:1-2

[*]

96:12-13 Yşa.11:4; Va.19:11

[*]

98:1 Mez.33:3; Yşa.42:10; Va.5:9-10

[*]

99:1 Çık.25:22

[*]

99:7 Çık.33:9

ı

100:3 “Biz de O'nunuz” ya da “Kendimiz değil”.

[*]

100:5 1Ta.16:34; 2Ta.5:13; 7:3; Ezr.3:11; Mez.106:1; 107:1; 118:1; 136:1; Yer.33:11

[*]

102:12 Ağı.5:19

[*]

102:25-27 İbr.1:10-12

[*]

103:8 Yak.5:11

[*]

103:8 Çık.34:6; Say.14:18; Neh.9:17; Mez.86:15; 145:8; Yoe.2:13; Yun.4:2

[*]

104:4 İbr.1:7

[i]

104:4 “Rüzgarları kendine haberci, yıldırımları hizmetkâr eden sensin” ya da “Meleklerini rüzgarlar, hizmetkârlarını ateş alevleri yapan sensin”.

[*]

105:1 1Ta.16:8; Yşa.12:4

[*]

105:8-9 Yar.12:7; 17:8

[*]

105:8-9 Yar.26:3

[*]

105:10-11 Yar.28:13

[*]

105:14-15 Yar.20:3-7

[*]

105:16 Yar.41:53-57

[*]

105:17 Yar.37:28; 45:5

[*]

105:18-19 Yar.39:20-40:23

[*]

105:20 Yar.41:14

[*]

105:21 Yar.41:39-41

[*]

105:23 Yar.46:6

[*]

105:23 Yar.47:11

[*]

105:24-25 Çık.1:7-14

[*]

105:26 Çık.3:1-4:17

[*]

105:28 Çık.10:21-23

[*]

105:29 Çık.7:17-21

[*]

105:30 Çık.8:1-6

[*]

105:31 Çık.8:20-24

[*]

105:31 Çık.8:16-17

[*]

105:32-33 Çık.9:22-25

[*]

105:34-35 Çık.10:12-15

[*]

105:36 Çık.12:29

[*]

105:37-38 Çık.12:33-36

[*]

105:39 Çık.13:21-22

[*]

105:40 Çık.16:2-15

[*]

105:41 Çık.17:1-7; Say.20:2-13

[*]

105:44 Yşu.11:16-23

[*]

106:1 1Ta.16:34; 2Ta.5:13; 7:3; Ezr.3:11; Mez.100:5; 107:1; 118:1; 136:1; Yer.33:11

[*]

106:7 Çık.14:10-12

[*]

106:9-12 Çık.14:21-31

[*]

106:12 Çık.15:1-21

[*]

106:14-15 Say.11:4,33,34

[*]

106:16-18 Say.16:1-35

[*]

106:19-23 Çık.32:1-14

[*]

106:24-26 Say.14:1-35

[*]

106:27 Lev.26:33

[*]

106:28-31 Say.25:1-13

[*]

106:32-33 Say.20:2-13

[*]

106:34-36 Hak.2:1-3; 3:5-6

[*]

106:37 2Kr.17:17

[*]

106:38 Say.35:33

[*]

106:40-46 Hak.2:14-18

[*]

106:47-48 1Ta.16:35-36; Mez.41:13

[*]

107:1 1Ta.16:34; 2Ta.5:13; 7:3; Ezr.3:11; Mez.100:5; 106:1; 118:1; 136:1; Yer.33:11

[j]

107:3 “Güneyden”: İbranice “Denizden”.

[*]

107:40 Eyü.12:21,24

[k]

108:9 “Çarığımı fırlatacağım”: Eski törelere göre çarığın fırlatılması, bir yerin sahiplenilmesi anlamına geliyordu.

[*]

109:8 Elç.1:20

[l]

109:6-19 Bazı uzmanlara göre bu ayetler Davut'un düşmanlarının konuşmasıdır.

[*]

109:25 Mat.27:39; Mar.15:29

[*]

110:1 Mat.22:44; Mar.12:36; Luk.20:42-43; Elç.2:34-35; 1Ko.15:25; Ef.1:18-22; Kol.3:1; İbr.1:13; 8:1-2; 10:12-13

[m]

110:1 “Ayaklarının altına serinceye dek”: İbranice “Ayaklarına tabure yapıncaya dek”.

[*]

110:4 İbr.5:6,9-10; 6:20; 7:17,21

[*]

111:10 Eyü.28:28; Özd.1:7; 9:10

[*]

112:9 2Ko.9:9

[*]

113:7 1Sa.2:8

[*]

114:1 Çık.12:51

[*]

114:3 Çık.14:21

[*]

114:3 Yşu.3:16

[*]

114:7-8 Çık.17:1-7; Say.20:2-13

[*]

115:4-7 Mez.135:15-17; Va.9:20

[*]

115:13 Va.11:18; 19:5

[*]

116:10 2Ko.4:13

[n]

116:10 “İman ettim, ‘Büyük acı çekiyorum’ dediğim zaman bile” ya da “İman ettim, bu nedenle konuştum. Büyük acı çekiyorum” (bkz. 2Ko.4:13).

[o]

116:15 “Değerlidir” ya da “Acıdır”.

[*]

117:1 Rom.15:10-11

[*]

118:1 1Ta.16:34; 2Ta.5:13; 7:3; Ezr.3:11; Mez.100:5; 106:1; 107:1; 136:1; Yer.33:11

[*]

118:6 İbr.13:6

ö

118:13 Septuaginta, Süryanice “İtilip kakıldım”, Masoretik metin “Beni itip kaktın”.

[*]

118:14 Çık.15:2; Yşa.12:2

[*]

118:22 Luk.20:17; Elç.4:11; 1Pe.2:7-8

[*]

118:22-23 Mat.21:42; Mar.12:10-11

[*]

118:25 Mat.21:9; Mar.11:9; Yu.12:13

[*]

118:26 Mat.21:9; 23:39; Mar.11:9; Luk.13:35; 19:38; Yu.12:13

[p]

118:27 “İplerle bağlayın bayram kurbanını” ya da “Elinizde dallarla bayramı kutlayın”.

[r]

119:0 Alef, beyt, vb. sözcükleri İbrani alfabesinin harfleridir. 119. Mezmur akrostiş biçimde yazılmış bir şiirdir.

[s]

119:37 “Boş şeylerden” ya da “Değersiz putlardan”.

ş

120:0 “Hac İlahisi”: Fısıh, Hasat, Çardak bayramlarını kutlamak için Yeruşalim'e çıkarken söylenen ezgi.

[t]

126:1 “RAB sürgünleri Siyon'a geri getirince” ya da “RAB Siyon'u eski gönencine kavuşturunca”.

[u]

127:5 “Kent kapısında”: Eski zamanlarda mahkeme kent kapısında yapılırdı.

[*]

130:8 Mat.1:21; Tit.2:14

[*]

132:6-10 2Ta.6:41-42

[*]

132:11 2Sa.7:12-13; 1Ta.17:11-12; Mez.89:3-4; Elç.2:30

[*]

132:17 1Kr.11:36; 15:4; 2Kr.8:19, 2Ta.21:7

[*]

135:7 Yer.10:13; 51:16

[*]

135:15-17 Mez.115:4-7; Va.9:20

[*]

136:1 1Ta.16:34; 2Ta.5:13; 7:3; Ezr.3:11; Mez.100:5; 106:1; 107:1; 118:1; Yer.33:11

[*]

136:5 Yar.1:1

[*]

136:6 Yar.1:2

[*]

136:7-9 Yar.1:16

[*]

136:10 Çık.12:29

[*]

136:11-12 Çık.12:51

[*]

136:13-15 Çık.14:21-29

[*]

136:19 Say.21:21-30

[*]

136:20 Say.21:31-35

[*]

137:8 Va.18:6

[*]

140:3 Rom.3:13

[*]

141:2 Va.5:8

[*]

142:0 1Sa.22:1; 24:3

[*]

143:2 Rom.3:20; Gal.2:16

[*]

144:3 Eyü.7:17-18; Mez.8:4

[*]

145:8 Çık.34:6; Say.14:18; Neh.9:17; Mez.86:15; 103:8; Yoe.2:13; Yun.4:2

[*]

147:4 Yşa.40:26

ü

147:10 “Yiğitliğinden”: İbranice “Bacaklarından”.

Süleyman'nın Özdeyişleri

GİRİŞ

Özdeyişler Kitabı deyimler ve özdeyişler biçiminde anlatılan ahlaksal ve dinsel öğretişlerin toplamıdır. Büyük bölümü günlük yaşamla ilgili konuları içerir. Kitap, "RAB korkusudur bilginin temeli" hatırlatmasıyla başlar (1:7). Sadece dinsel ahlak kurallarına dokunmakla kalmıyor, sağduyu ve örnek davranışlar üzerinde özellikle duruyor. Kitapta yer alan kısa deyimler, aklı başında kişilerin hangi durumda nasıl davranacaklarına ilişkin sezgi ve öğütleri açıklar. Bunların kimileri aile, kimileri de iş ilişkileriyle ilgilidir; yine kimileri toplumsal ilişkiler içinde önemli yer tutan görgü kurallarıyla, kimileri de kişisel özdenetimle ilgilidir. Kitapta çokça söz edilen konular arasında alçakgönüllülük, sabır, yoksulların hakkını gözetme ve dostlara sadakat anılabilir.

Ana Hatlar:

1:1-6 Sunuş

1:7-9:18 Bilgeliğin üstünlüğü

10:1-22:16 Süleyman'ın özdeyişleri

22:17-24:22 Bilgeden otuz öğüt

24:23-34 Bilgelerin öbür özdeyişleri

25:1-29:27 Süleyman'ın özdeyişlerinin ikinci bölümü

30:1-33 Agur'un özdeyişleri

31:1-9 Kral Lemuel'in özdeyişleri

31:10-31 Erdemli kadının özellikleri

1

Sunuş

1[*]

Davut oğlu İsrail Kralı Süleyman'ın özdeyişleri:

2Bu özdeyişler, bilgeliğe ve terbiyeye ulaşmak,

Akıllıca sözleri anlamak,

3Başarıya götüren terbiyeyi edinip

Doğru, haklı ve adil olanı yapmak,

4Saf kişiyi ihtiyatlı,

Genç adamı bilgili ve sağgörülü kılmak içindir.

5-6Özdeyişlerle benzetmeleri,

Bilgelerin sözleriyle bilmecelerini anlamak için

Bilge kişi dinlesin ve kavrayışını artırsın,

Akıllı kişi yaşam hüneri kazansın.

Ayartmalardan Kaç

7[*]

RAB korkusudur bilginin temeli.

Ahmaklarsa bilgeliği ve terbiyeyi küçümser.

8Oğlum, babanın uyarılarına kulak ver,

Annenin öğrettiklerinden ayrılma.

9Çünkü bunlar başın için sevimli bir çelenk,

Boynun için gerdanlık olacaktır.

10Oğlum, seni ayartmaya çalışan günahkârlara teslim olma.

11Şöyle diyebilirler:

“Bizimle gel,

Adam öldürmek için pusuya yatalım,

Zevk uğruna masum kişileri tuzağa düşürelim.

12Onları ölüler diyarı gibi diri diri,

Ölüm çukuruna inenler gibi

Bütünüyle yutalım.

13Bir sürü değerli mal ele geçirir,

Evlerimizi ganimetle doldururuz.

14Gel, sen de bize katıl,

Tek bir kesemiz olacak.”

15Oğlum, böyleleriyle gitme,

Onların tuttuğu yoldan uzak dur.

16[*]

Çünkü ayakları kötülüğe koşar,

Çekinmeden kan dökerler.

17Kuşların gözü önünde ağ sermek boşunadır.

18Başkasına pusu kuran kendi kurduğu pusuya düşer.

Yalnız kendi canıdır tuzağa düşürdüğü.

19Haksız kazanca düşkün olanların sonu böyledir.

Bu düşkünlük onları canlarından eder.

Bilgeliğin Sesini Dinle

20[*]

Bilgelik dışarıda yüksek sesle haykırıyor,

Meydanlarda sesleniyor.

21Kalabalık sokak başlarında bağırıyor,

Kentin giriş kapılarında sözlerini duyuruyor:

22“Ey budalalar, budalalığı ne zamana dek seveceksiniz?

Alaycılar ne zamana dek alay etmekten zevk alacak?

Akılsızlar ne zamana dek bilgiden nefret edecek?

23Uyardığımda yola gelin, o zaman size yüreğimi açar,

Sözlerimi anlamanıza yardım ederim.

24Ama sizi çağırdığım zaman beni reddettiniz.

Elimi uzattım, umursayan olmadı.

25Duymazlıktan geldiniz bütün öğütlerimi,

Uyarılarımı duymak istemediniz.

26-27Bu yüzden ben de felaketinize sevineceğim.

Belaya uğradığınızda,

Bela üzerinize bir fırtına gibi geldiğinde,

Bir kasırga gibi geldiğinde felaketiniz,

Sıkıntıya, kaygıya düştüğünüzde,

Sizinle alay edeceğim.

28O zaman beni çağıracaksınız,

Ama yanıtlamayacağım.

Var gücünüzle arayacaksınız beni,

Ama bulamayacaksınız.

29Çünkü bilgiden nefret ettiniz.

RAB'den korkmayı reddettiniz.

30Öğütlerimi istemediniz,

Uyarılarımın tümünü küçümsediniz.

31Bu nedenle tuttuğunuz yolun meyvesini yiyeceksiniz,

Kendi düzenbazlığınıza doyacaksınız.

32Bön adamlar dönekliklerinin kurbanı olacak.

Akılsızlar kaygısızlıklarının içinde yok olup gidecek.

33Ama beni dinleyen güvenlik içinde yaşayacak,

Kötülükten korkmayacak, huzur bulacak.”

2

Bilgeliğin Yararları

1-2Oğlum, bilgeliğe kulak verip

Yürekten akla yönelerek

Sözlerimi kabul eder,

Buyruklarımı aklında tutarsan,

3Evet, aklı çağırır,

Ona gönülden seslenirsen,

4Gümüş ararcasına onu ararsan,

Onu ararsan define arar gibi,

5RAB korkusunu anlar

Ve Tanrı'yı yakından tanırsın.

6Çünkü bilgeliğin kaynağı RAB'dir.

O'nun ağzından bilgi ve anlayış çıkar.

7Doğru kişileri başarıya ulaştırır,

Kalkanıdır dürüst yaşayanların.

8Adil olanların adımlarını korur,

Sadık kullarının yolunu gözetir.

9O zaman anlarsın her iyi yolu,

Neyin doğru, haklı ve adil olduğunu.

10Çünkü yüreğin bilgelikle dolacak,

Zevk alacaksın bilgiden.

11Sağgörü sana bekçilik edecek

Ve akıl seni koruyacak.

12Bunlar seni kötü yoldan,

Ahlaksızın sözlerinden kurtaracak.

13Onlar ki karanlık yollarda yürümek için

Doğru yoldan ayrılırlar.

14Kötülük yapmaktan hoşlanır,

Zevk alırlar kötülüğün aşırısından.

15Yolları dolambaçlı,

Yaşayışları çarpıktır.

16-17Bilgelik, gençken evlendiği eşini terk eden,

Tanrı'nın önünde içtiği andı unutan ahlaksız kadından,

Sözleriyle yaltaklanan

Vefasız kadından seni kurtaracak.

18O kadının evi insanı ölüme,

Yolları ölülere götürür.

19Ona gidenlerden hiçbiri geri dönmez,

Yaşam yollarına erişmez.

20Bu nedenle sen iyilerin yolunda yürü,

Doğruların izinden git.

21Çünkü ülkede yaşayacak olan doğrulardır,

Dürüst kişilerdir orada kalacak olan.

22Kötüler ülkeden sürülecek,

Hainler sökülüp atılacak.

3

Bilgenin Yolu

1Oğlum, unutma öğrettiklerimi,

Aklında tut buyruklarımı.

2Çünkü bunlar ömrünü uzatacak,

Yaşam yıllarını, esenliğini artıracaktır.

3Sevgiyi, sadakati hiç yanından ayırma,

Bağla onları boynuna,

Yaz yüreğinin levhasına.

4[*]

Böylece Tanrı'nın ve insanların gözünde

Beğeni ve saygınlık kazanacaksın.

5RAB'be güven bütün yüreğinle,

Kendi aklına bel bağlama.

6Yaptığın her işte RAB'bi an,

O senin yolunu düze çıkarır.

7[*]

Kendini bilge biri olarak görme,

RAB'den kork, kötülükten uzak dur.

8Böylece bedenin sağlık

Ve ferahlık bulur.

9Servetinle ve ürününün turfandasıyla

RAB'bi onurlandır.

10O zaman ambarların tıka basa[a]

dolar,

Teknelerin yeni şarapla dolup taşar.

11[*]

graph-definition>

*

Oğlum, RAB'bin terbiye edişini hafife alma,

O'nun azarlamasından usanma.

12[*]

Çünkü RAB, oğlundan hoşnut bir baba gibi,

Sevdiğini azarlar.

13Bilgeliğe erişene,

Aklı bulana ne mutlu!

14Gümüş kazanmaktansa onu kazanmak daha iyidir.

Onun yararı altından daha çoktur.

15Daha değerlidir mücevherden,

Dileyeceğin hiçbir şey onunla kıyaslanamaz.

16Sağ elinde uzun ömür,

Sol elinde zenginlik ve onur vardır.

17Yolları sevinç yollarıdır,

Evet, bütün yolları esenliğe çıkarır.

18Bilgelik yaşam ağacıdır ona sarılanlara,

Ne mutlu ona sımsıkı tutunanlara!

19RAB dünyanın temelini bilgelikle attı,

Gökleri akıllıca yerleştirdi.

20Bilgisiyle enginler yarıldı,

Bulutlar suyunu verdi.

21Oğlum, sağlam öğüde, sağgörüye tutun.

Sakın gözünü ayırma onlardan.

22Onlar sana yaşam verecek

Ve boynuna güzel bir süs olacak.

23O zaman güvenlik içinde yol alırsın,

Sendelemeden.

24Korkusuzca yatar,

Tatlı tatlı uyursun.

25Beklenmedik felaketten,

Ya da kötülerin uğradığı yıkımdan korkma.

26Çünkü senin güvencen RAB'dir,

Tuzağa düşmekten seni O koruyacaktır.

27Elinden geldikçe,

İyiliğe hakkı olanlardan iyiliği esirgeme.

28Elinde varken komşuna,

“Bugün git, yarın gel, o zaman veririm” deme.

29Sana güvenerek yanında yaşayan komşuna

Kötülük tasarlama.

30Sana kötülük etmemiş biriyle

Yok yere çekişme.

31Zorba kişiye imrenme,

Onun yollarından hiçbirini seçme.

32Çünkü RAB sapkınlardan tiksinir,

Ama doğruların candan dostudur.

33RAB kötülerin evini lanetler,

Doğruların oturduğu yeriyse kutsar.

34[*]

RAB alaycılarla alay eder,

Ama alçakgönüllülere lütfeder.

35Bilge kişiler onuru miras alacak,

Akılsızlara yalnız utanç kalacak.

4

Bilgeliğin Üstünlüğü

1Çocuklarım, babanızın uyarılarına kulak verin.

Dikkat edin ki anlayışlı olasınız.

2Çünkü size iyi ders veriyorum,

Ayrılmayın öğrettiğimden.

3Ben bir çocukken babamın evinde,

Annemin körpecik tek yavrusuyken,

4Babam bana şunu öğretti:

“Söylediklerime yürekten sarıl,

Buyruklarımı yerine getir ki yaşayasın.

5Bilgeliği ve aklı sahiplen,

Söylediklerimi unutma, onlardan sapma.

6Bilgelikten ayrılma, o seni korur.

Sev onu, seni gözetir.

7Bilgeliğe ilk adım onu sahiplenmektir.

Bütün servetine mal olsa da akla sahip çık.

8Onu el üstünde tut, o da seni yüceltecek,

Ona sarılırsan seni onurlandıracak.

9Başına zarif bir çelenk,

Görkemli bir taç giydirecektir.”

10Dinle oğlum, sözlerimi benimse ki,

Uzasın ömrün.

11Seni bilgelik yolunda eğitir,

Doğru yollara yöneltirim.

12Ayakların takılmadan yürür,

Sürçmeden koşarsın.

13Aldığın terbiyeye sarıl, bırakma,

Onu uygula, çünkü odur yaşamın.

14Kötülerin yoluna ayak basma,

Yürüme alçakların yolunda,

15O yoldan sakın, yakınından bile geçme,

Yönünü değiştirip geç.

16Çünkü kötülük etmedikçe uyuyamaz onlar,

Uykuları kaçar saptırmadıkça birilerini.

17Yedikleri ekmek kötülük,

İçtikleri şarap zorbalık ürünüdür.

18Oysa doğruların yolu şafak ışığı gibidir,

Giderek öğle güneşinin parlaklığına erişir.

19Kötülerin yoluysa zifiri karanlık gibidir,

Neden tökezlediklerini bilmezler.

20Oğlum, sözlerime dikkat et,

Dediklerime kulak ver.

21Aklından çıkmasın bunlar,

Onları yüreğinde sakla.

22Çünkü onları bulan için yaşam,

Bedeni için şifadır bunlar.

23Her şeyden önce de yüreğini koru,

Çünkü yaşam ondan kaynaklanır.

24Yalan çıkmasın ağzından,

Uzak tut dudaklarını sapık sözlerden.

25Gözlerin hep ileriye baksın,

Dosdoğru önüne!

26[*]

Gideceğin yolu düzle,

O zaman bütün işlerin sağlam olur.

27Sapma sağa sola,

Ayağını kötülükten uzak tut.

5

Zinaya Karşı Uyarı

1Oğlum, bilgeliğime dikkat et,

Akıllıca sözlerime kulak ver.

2Böylelikle her zaman sağgörülü olur,

Dudaklarınla bilgiyi korursun.

3Zina eden kadının bal damlar dudaklarından,

Ağzı daha yumuşaktır zeytinyağından.

4Ama sonu pelinotu kadar acı,

İki ağızlı kılıç kadar keskindir.

5Ayakları ölüme gider,

Adımları ölüler diyarına ulaşır.

6Yaşama giden yolu hiç düşünmez,

Yolları dolaşıktır, ama farkında değil.

7Oğlum, şimdi beni dinle,

Ağzımdan çıkan sözlerden ayrılma.

8Öyle kadınlardan uzak dur,

Yaklaşma evinin kapısına.

9Yoksa onurunu başkalarına,

Yıllarını bir gaddara kaptırırsın.

10Varını yoğunu yer bitirir yabancılar,

Emeğin başka birinin evini bayındır kılar.

11Ah çekip inlersin ömrünün son günlerinde,

Etin, bedenin tükendiğinde.

12“Eğitilmekten neden bu kadar nefret ettim,

Yüreğim uyarıları neden önemsemedi?” dersin.

13“Öğretmenlerimin sözünü dinlemedim,

Beni eğitenlere kulak vermedim.

14Halkın ve topluluğun arasında

Tam bir yıkımın eşiğine gelmişim.”

15Suyu kendi sarnıcından,

Kendi kuyunun kaynağından iç.

16Pınarların sokakları,

Akarsuların meydanları mı sulamalı?

17Yalnız senin olsun onlar,

Paylaşma yabancılarla.

18Çeşmen bereketli olsun

Ve gençken evlendiğin karınla mutlu ol.

19Sevimli bir geyik, zarif bir ceylan gibi,

Hep seni doyursun memeleri.

Aşkıyla sürekli coş.

20Oğlum, neden ahlaksız bir kadınla coşasın,

Neden başka birinin karısını koynuna alasın?

21RAB insanın tuttuğu yolu gözler,

Attığı her adımı denetler.

22Kötü kişiyi kendi suçları ele verecek,

Günahının kemendi kıskıvrak bağlayacak onu.

23Aşırı ahmaklığı onu yoldan çıkaracak,

Terbiyeyi umursamadığı için ölecek.

6

Tuzaklara Dikkat Et!

1Oğlum, eğer birine kefil oldunsa,

Onun borcunu yüklendinse,

2Düştünse tuzağa kendi sözlerinle,

Ağzının sözleriyle yakalandınsa,

3O kişinin eline düştün demektir.

Oğlum, şunu yap ve kendini kurtar:

Git, yere kapan onun önünde,

Ona yalvar yakar.

4Gözlerine uyku girmesin,

Ağırlaşmasın göz kapakların.

5Avcının elinden ceylan gibi,

Kuşbazın elinden kuş gibi kurtar kendini.

6Ey tembel kişi, git, karıncalara bak,

Onların yaşamından bilgelik öğren.

7Başkanları, önderleri ya da yöneticileri olmadığı halde,

8Yazın erzaklarını biriktirirler,

Yiyeceklerini toplarlar biçim mevsiminde.

9Ne zamana dek yatacaksın, ey tembel kişi?

Ne zaman kalkacaksın uykundan?

10[*]

“Biraz kestireyim, biraz uyuklayayım,

Ellerimi kavuşturup şöyle bir uyuyayım” demeye kalmadan,

11Yokluk bir haydut gibi,

Yoksulluk bir akıncı gibi gelir üzerine.

12Ağzında yalanla dolaşan kişi,

Soysuz ve fesatçıdır.

13Göz kırpar, bir sürü ayak oyunu,

El kol hareketleri yapar,

14Ahlaksız yüreğinde kötülük tasarlar,

Çekişmeler yaratır durmadan.

15Bu yüzden ansızın yıkıma uğrayacak,

Birdenbire çaresizce yok olacak.

16RAB'bin nefret ettiği altı şey,

İğrendiği yedi şey vardır:

17Gururlu gözler,

Yalancı dil,

Suçsuz kanı döken eller,

18Düzenbaz yürek,

Kötülüğe seğirten ayaklar,

19Yalan soluyan yalancı tanık

Ve kardeşler arasında çekişme yaratan kişi.

Zinaya Karşı Bir Uyarı Daha

20Oğlum, babanın buyruklarına uy,

Annenin öğrettiklerinden ayrılma.

21Bunlar sürekli yüreğinin bağı olsun,

Tak onları boynuna.

22Yolunda sana rehber olacak,

Seni koruyacaklar yattığın zaman;

Söyleşecekler seninle uyandığında.

23Bu buyruklar sana çıra,

Öğretilenler ışıktır.

Eğitici uyarılar yaşam yolunu gösterir.

24Seni kötü kadından,

Başka birinin karısının yaltaklanan dilinden

Koruyacak olan bunlardır.

25Böyle kadınların güzelliği seni ayartmasın,

Bakışları seni tutsak etmesin.

26Çünkü fahişe yüzünden insan bir lokma ekmeğe muhtaç kalır[b]

,

Başkasının karısıyla yatmak da kişinin canına mal olur.

27İnsan koynuna ateş alır da,

Giysisi yanmaz mı?

28Korlar üzerinde yürür de,

Ayakları kavrulmaz mı?

29Başkasının karısıyla yatan adamın durumu budur.

Böyle bir ilişkiye giren cezasız kalmaz.

30Aç hırsız karnını doyurmak için çalıyorsa,

Kimse onu hor görmez.

31Ama yakalanırsa, çaldığının yedi katını ödemek zorunda;

Varını yoğunu vermek anlamına gelse bile.

32Zina eden adam sağduyudan yoksundur.

Yaptıklarıyla kendini yok eder.

33Payına düşen dayak ve onursuzluktur,

Asla kurtulamaz utançtan.

34Çünkü kıskançlık kocanın öfkesini azdırır,

Öç alırken acımasız olur.

35Hiçbir fidye kabul etmez,

Gönlünü alamazsın armağanların çokluğuyla.

7

1Oğlum, sözlerimi yerine getir,

Aklında tut buyruklarımı.

2Buyruklarımı yerine getir ki, yaşayasın.

Öğrettiklerimi gözünün bebeği gibi koru.

3Onları yüzük gibi parmaklarına geçir,

Yüreğinin levhasına yaz.

4Bilgeliğe, “Sen kızkardeşimsin”,

Akla, “Akrabamsın” de.

5Zina eden kadından,

Yaltaklanan ahlaksız kadından seni koruyacak olan bunlardır.

6Evimin penceresinden,

Kafesin ardından dışarıyı seyrederken,

7Bir sürü toy gencin arasında,

Sağduyudan yoksun bir delikanlı çarptı gözüme.

8-9Akşamüzeri, alaca karanlıkta,

Akşam karanlığı çökerken,

O kadının oturduğu sokağa saptığını,

Onun evine yöneldiğini gördüm.

10Derken kadın onu karşıladı,

Fahişe kılığıyla sinsice.

11Yaygaracı, dik başlı biriydi kadın.

Bir an bile durmaz evde.

12Kâh sokakta, kâh meydanlardadır.

Sokak başlarında pusuya yatar.

13Delikanlıyı tutup öptü,

Yüzü kızarmadan ona şöyle dedi:

14“Esenlik kurbanlarımı kesmek zorundaydım,

Adak sözümü bugün yerine getirdim.

15Bunun için seni karşılamaya, seni aramaya çıktım,

İşte buldum seni!

16Döşeğime Mısır ipliğinden dokunmuş

Renkli örtüler serdim.

17Yatağıma mür*, öd

Ve tarçın serptim.

18Haydi gel, sabaha dek doya doya sevişelim,

Aşktan zevk alalım.

19Kocam evde değil,

Uzun bir yolculuğa çıktı.

20Yanına para torbasını aldı,

Dolunaydan önce eve dönmeyecek.”

21Onu bir sürü çekici sözlerle baştan çıkardı,

Tatlı diliyle peşinden sürükledi.

22Kesimevine götürülen öküz gibi

Hemen izledi onu delikanlı;

Tuzağa düşen geyik gibi,

23Ciğerini bir ok delene kadar;

Kapana koşan bir kuş gibi,

Bunun yaşamına mal olacağını bilmeden.

24Çocuklarım, şimdi dinleyin beni,

Kulak verin söylediklerime,

25Sakın o kadına gönül vermeyin,

Onun yolundan gitmeyin.

26Yere serdiği bir sürü kurbanı var,

Öldürdüğü kişilerin sayısı pek çok.

27Ölüler diyarına giden yoldur onun evi,

Ölüm odalarına götürür.

8

Bilgeliğe Kulak Ver

1[*]

Bilgelik çağırıyor,

Akıl sesini yükseltiyor.

2Yol kenarındaki tepelerin başında,

Yolların birleştiği yerde duruyor o.

3Kentin girişinde, kapıların yanında,

Sesini yükseltiyor:

4“Ey insanlar, size sesleniyorum,

Çağrım insan soyunadır!

5Ey bön kişiler, ihtiyatlı olmayı öğrenin;

Sağduyulu olmayı öğrenin, ey akılsızlar!

6Söylediğim yetkin sözleri dinleyin,

Ağzımı doğruları söylemek için açarım.

7Ağzım gerçeği duyurur,

Çünkü dudaklarım kötülükten iğrenir.

8Ağzımdan çıkan her söz doğrudur,

Yoktur eğri ya da sapık olanı.

9Apaçıktır hepsi anlayana,

Bilgiye erişen, doğruluğunu bilir onların.

10Gümüş yerine terbiyeyi,

Saf altın yerine bilgiyi edinin.

11Çünkü bilgelik mücevherden değerlidir,

Dilediğin hiçbir şey onunla kıyaslanamaz.

12Ben bilgelik olarak ihtiyatı kendime konut edindim.

Bilgi ve sağgörü bendedir.

13RAB'den korkmak kötülükten nefret etmek demektir.

Kibirden, küstahlıktan,

Kötü yoldan, sapık ağızdan nefret ederim.

14Öğüt ve sağlam karar bana özgüdür.

Akıl ve güç kaynağı benim.

15Krallar sayemde egemenlik sürer,

Hükümdarlar adil kurallar koyar.

16Önderler, adaletle yöneten soylular

Sayemde yönetirler.

17Beni sevenleri ben de severim,

Gayretle arayan beni bulur.

18Zenginlik ve onur,

Kalıcı değerler ve bolluk bendedir.

19Meyvem altından, saf altından,

Ürünüm seçme gümüşten daha iyidir.

20Doğruluk yolunda,

Adaletin izinden yürürüm.

21Böylelikle, beni sevenleri servet sahibi yapar,

Hazinelerini doldururum.

22[*]

RAB yaratma işine başladığında

İlk beni yarattı,

23Dünya var olmadan önce,

Ta başlangıçta, öncesizlikte yerimi aldım.

24Enginler yokken,

Suları bol pınarlar yokken doğdum ben.

25-26Dağlar daha oluşmadan,

Tepeler belirmeden,

RAB dünyayı, kırları

Ve dünyadaki toprağın zerresini yaratmadan doğdum.

27RAB gökleri yerine koyduğunda oradaydım,

Engin denizleri ufukla çevirdiğinde,

28Bulutları oluşturduğunda,

Denizin kaynaklarını güçlendirdiğinde,

29Sular buyruğundan öte geçmesinler diye

Denize sınır çizdiğinde,

Dünyanın temellerini pekiştirdiğinde,

30Baş mimar olarak O'nun yanındaydım.

Gün be gün sevinçle dolup taştım,

Huzurunda hep coştum.

31O'nun dünyası mutluluğum,

İnsanları sevincimdi.

32Çocuklarım, şimdi beni dinleyin:

Yolumu izleyenlere ne mutlu!

33Uyarılarımı dinleyin ve bilge kişiler olun,

Görmezlikten gelmeyin onları.

34Beni dinleyen,

Her gün kapımı gözleyen,

Kapımın eşiğinden ayrılmayan kişiye ne mutlu!

35Çünkü beni bulan yaşam bulur

Ve RAB'bin beğenisini kazanır.

36Beni gözardı edense kendine zarar verir,

Benden nefret eden, ölümü seviyor demektir.”

9

Bilgeliği mi, Akılsızlığı mı Seveceksin?

1Bilgelik kendi evini yaptı,

Yedi direğini yonttu.

2Hayvanlarını kesti,

Şarabını hazırlayıp sofrasını kurdu.

3Kentin en yüksek noktalarına gönderdiği

Hizmetçileri aracılığıyla herkesi çağırıyor:

4-5“Kim safsa buraya gelsin” diyor.

Sağduyudan yoksun olanlara da,

“Gelin, yiyeceklerimi yiyin,

Hazırladığım şaraptan için” diyor.

6“Saflığı bırakın da yaşayın,

Aklın yolunu izleyin.

7“Alaycıyı paylayan aşağılanmayı hak eder,

Kötü kişiyi azarlayan hakarete uğrar.

8Alaycıyı azarlama, yoksa senden nefret eder.

Bilge kişiyi azarlarsan, seni sever.

9Bilge kişiyi eğitirsen

Daha bilge olur,

Doğru kişiye öğretirsen bilgisini artırır.

10[*]

RAB korkusudur bilgeliğin temeli.

Akıl Kutsal Olan'ı tanımaktır.

11Benim sayemde günlerin çoğalacak,

Ömrüne yıllar katılacak.

12Bilgeysen, bilgeliğinin yararı sanadır,

Alaycı olursan acısını yalnız sen çekersin.”

13Akılsız kadın yaygaracı

Ve saftır, hiçbir şey bilmez.

14-15Evinin kapısında,

Kentin en yüksek yerinde bir iskemleye oturur;

Yoldan geçenleri,

Kendi yollarından gidenleri çağırmak için,

16“Kim safsa buraya gelsin” der.

Sağduyudan yoksun olanlara da,

17“Çalıntı su tatlı,

Gizlice yenen yemek lezzetlidir” der.

18Ne var ki, evine girenler ölüme gittiklerini,

Ona konuk olanlar

Ölüler diyarının dibine indiklerini bilmezler.

10

Doğrulukla Kötülüğün Karşılaştırılması

1Süleyman'ın özdeyişleri:

Bilge çocuk babasını sevindirir,

Akılsız çocuk annesini üzer.

2Haksızca kazanılan servetin yararı yoktur,

Ama doğruluk ölümden kurtarır.

3RAB doğru kişiyi aç komaz,

Ama kötülerin isteğini boşa çıkarır.

4Tembel eller insanı yoksullaştırır,

Çalışkan el zengin eder.

5Aklı başında evlat ürünü yazın toplar,

Hasatta uyuyansa ailesinin yüzkarasıdır.

6Bereket doğru kişinin başına yağar,

Kötülerse zorbalıklarını sözle gizler.

7Doğrular övgüyle,

Kötüler nefretle anılır.

8Bilge kişi buyrukları kabul eder,

Çenesi düşük ahmaksa yıkıma uğrar.

9Dürüst kişi güvenlik içinde yaşar,

Ama hileli yoldan giden açığa vurulacaktır.

10Sinsice göz kırpan, acılara neden olur.

Çenesi düşük ahmak da yıkıma uğrar[c]

.

11Doğru kişinin ağzı yaşam pınarıdır,

Kötülerse zorbalıklarını sözle gizlerler.

12[*]

Nefret çekişmeyi azdırır,

Sevgi her suçu bağışlar.

13Akıllı kişinin dudaklarından bilgelik akar,

Ama sağduyudan yoksun olan sırtına kötek yer.

14Bilge kişi bilgi biriktirir,

Ahmağın ağzıysa onu yıkıma yaklaştırır.

15Zenginin serveti onun kalesidir,

Fakirin yoksulluğu ise onu yıkıma götürür.

16Doğru kişinin ücreti yaşamdır,

Kötünün geliriyse kendisine cezadır.

17Terbiyeye kulak veren yaşam yolunu bulur.

Uyarıları reddedense başkalarını yoldan saptırır.

18Nefretini gizleyen kişinin dudakları yalancıdır.

İftira yayan akılsızdır.

19Çok konuşanın günahı eksik olmaz,

Sağduyulu kişiyse dilini tutar.

20Doğru kişinin dili saf gümüş gibidir,

Kötünün niyetleriyse değersizdir.

21Doğru kişinin sözleri birçoklarını besler,

Ahmaklarsa sağduyu yoksunluğundan ölür.

22RAB'bin bereketidir kişiyi zengin eden,

RAB buna dert katmaz.

23Kötülük akılsızlar için eğlence gibidir.

Aklı başında olanlar içinse bilgelik aynı şeydir.

24Kötü kişinin korktuğu başına gelir,

Doğru kişiyse dileğine erişir.

25Kasırga gelince kötü kişiyi silip götürür;

Ama doğru kişi sonsuza dek ayakta kalır.

26Dişler için sirke,

Gözler için duman neyse,

Tembel ulak da kendisini gönderen için öyledir.

27RAB korkusu ömrü uzatır,

Kötülerin yıllarıysa kısadır.

28Doğrunun umudu onu sevindirir,

Kötünün beklentileriyse boşa çıkar.

29RAB'bin yolu dürüst için sığınak,

Fesatçı içinse yıkımdır.

30Doğru kişi hiçbir zaman sarsılmaz,

Ama kötüler ülkede kalamaz.

31Doğru kişinin ağzı bilgelik üretir,

Sapık dilse kesilir.

32Doğru kişinin dudakları söylenecek sözü bilir,

Kötünün ağzındansa sapık sözler çıkar.

11

1RAB hileli teraziden iğrenir,

Hilesiz tartıdansa hoşnut kalır.

2Küstahlığın ardından utanç gelir,

Ama bilgelik alçakgönüllülerdedir.

3Erdemlinin dürüstlüğü ona yol gösterir,

Hainin yalancılığıysa yıkıma götürür.

4Gazap günü servet işe yaramaz,

Oysa doğruluk ölümden kurtarır.

5Dürüst insanın doğruluğu onun yolunu düzler,

Kötü kişiyse kötülüğü yüzünden yıkılıp düşer.

6Erdemlinin doğruluğu onu kurtarır,

Ama haini kendi hırsı ele verir.

7Kötü kişi öldüğünde umutları yok olur,

Güvendiği güç de biter.

8Doğru kişi sıkıntıdan kurtulur,

Onun yerine sıkıntıyı kötü kişi çeker.

9Tanrısız kişi başkalarını ağzıyla yıkıma götürür,

Oysa doğrular bilgi sayesinde kurtulur.

10Doğruların başarısına kent bayram eder,

Kötülerin ölümüne sevinç çığlıkları atılır.

11Dürüstlerin kutsamasıyla kent gelişir,

Ama kötülerin ağzı kenti yerle bir eder.

12Başkasını küçük gören sağduyudan yoksundur,

Akıllı kişiyse dilini tutar.

13Dedikoducu sır saklayamaz,

Oysa güvenilir insan sırdaş olur.

14Yol göstereni olmayan ulus düşer,

Danışmanı bol olan zafere gider.

15Yabancıya kefil olan mutlaka zarar görür,

Kefaletten kaçınan güvenlik içinde yaşar.

16Sevecen kadın onurç

,

Zorbalarsa yalnızca servet kazanır.

17İyilikseverin yararı kendinedir,

Gaddarsa kendi başına bela getirir.

18Kötü kişinin kazancı aldatıcıdır,

Doğruluk ekenin ödülüyse güvenlidir.

19Yürekten doğru olan yaşama kavuşur,

Kötülüğün ardından giden ölümünü hazırlar.

20RAB sapık yürekliden iğrenir,

Dürüst yaşayandan hoşnut kalır.

21Bilin ki, kötü kişi cezasız kalmaz,

Doğruların soyuysa kurtulur.

22Sağduyudan yoksun kadının güzelliği,

Domuzun burnundaki altın halkaya benzer.

23Doğruların isteği hep iyilikle sonuçlanır,

Kötülerin umutlarıysa gazapla.

24Eliaçık olan daha çok kazanır,

Hak yiyenin sonuysa yoksulluktur.

25Cömert olan bolluğa erecek,

Başkasına su verene su verilecek.

26Halk buğday istifleyeni lanetler,

Ama buğday satanı kutsar.

27İyiliği amaç edinen beğeni kazanır,

Kötülüğü amaç edinense kötülüğe uğrar.

28Zenginliğine güvenen tepetaklak gidecek,

Oysa doğrular dalındaki yaprak gibi gelişecek.

29Ailesine sıkıntı çektirenin mirası yeldir,

Ahmaklar da bilgelerin kulu olur.

30Doğru kişinin işleri yaşam ağacının meyvesine benzer,

Bilge kişi insanları kazanır.

31[*]

Bu dünyada doğru kişi bile cezalandırılırsa,

Kötülerle günahlıların cezalandırılacağı kesindir.

12

1Terbiye edilmeyi seven bilgiyi de sever,

Azarlanmaktan nefret eden budaladır.

2İyi kişi RAB'bin lütfuna erer,

Ama düzenbazı RAB mahkûm eder.

3Kötülük kişiyi güvenliğe kavuşturmaz,

Ama doğruların kökü kazılamaz.

4Erdemli kadın kocasının tacıdır,

Edepsiz kadınsa kocasını yer bitirir.

5Doğruların tasarıları adil,

Kötülerin öğütleri aldatıcıdır.

6Kötülerin sözleri ölüm tuzağıdır,

Doğruların konuşmasıysa onları kurtarır.

7Kötüler yıkılıp yok olur,

Doğru kişinin evi ayakta kalır.

8Kişi sağduyusu oranında övülür,

Çarpık düşünceliyse küçümsenir.

9Köle sahibi olup aşağılanan

Büyüklük taslayıp ekmeğe muhtaç olandan yeğdir.

10Doğru kişi hayvanıyla ilgilenir,

Ama kötünün sevecenliği bile zalimcedir.

11Toprağını işleyenin ekmeği bol olur,

Hayal peşinde koşansa sağduyudan yoksundur.

12Kötü kişi kötülerin ganimetini ister,

Ama doğru kişilerin kökü ürün verir.

13Kötü kişinin günahlı sözleri kendisi için tuzaktır,

Ama doğru kişi sıkıntıyı atlatır.

14İnsan ağzının ürünüyle iyiliğe doyar,

Elinin emeğine göre de karşılığını alır.

15Ahmağın yolu kendi gözünde doğrudur,

Bilge kişiyse öğüde kulak verir.

16Ahmak sinirlendiğini hemen belli eder,

Ama ihtiyatlı olan aşağılanmaya aldırmaz.

17Dürüst tanık doğruyu söyler,

Yalancı tanıksa hile solur.

18Düşünmeden söylenen sözler kılıç gibi keser,

Bilgelerin diliyse şifa verir.

19Gerçek sözler sonsuza dek kalıcıdır,

Oysa yalanın ömrü bir anlıktır.

20Kötülük tasarlayanın yüreği hileci,

Barışı öğütleyenin yüreğiyse sevinçlidir.

21Doğru kişiye hiç zarar gelmez,

Kötünün başıysa beladan kurtulmaz.

22RAB yalancı dudaklardan iğrenir,

Ama gerçeğe uyanlardan hoşnut kalır.

23İhtiyatlı kişi bilgisini kendine saklar,

Oysa akılsızın yüreği ahmaklığını ilan eder.

24Çalışkanların eli egemenlik sürer,

Tembellikse köleliğe götürür.

25Kaygılı yürek insanı çökertir,

Ama güzel söz sevindirir.

26Doğru kişi arkadaşına da yol gösterir,

Kötünün tuttuğu yolsa kendini saptırır.

27Tembel kişi işini bitirmez[d]

,

Oysa çalışkan değerli bir servet kazanır.

28Doğru yol yaşam kaynağıdır,

Bu yol ölümsüzlüğe götürür.

13

1Bilge kişi terbiye edilmeyi sever,

Alaycı kişi azarlansa da aldırmaz.

2İyi insan ağzından çıkan sözler için ödüllendirilir,

Ama hainlerin soluduğu zorbalıktır.

3Dilini tutan canını korur,

Ama boşboğazın sonu yıkımdır.

4Tembel canının çektiğini elde edemez,

Çalışkanın istekleriyse tümüyle yerine gelir.

5Doğru kişi yalandan nefret eder,

Kötünün sözleriyse iğrençtir, yüzkarasıdır.

6Doğruluk dürüst yaşayanı korur,

Kötülük günahkârı yıkar.

7Kimi hiçbir şeyi yokken kendini zengin gösterir,

Kimi serveti çokken kendini yoksul gösterir.

8Kişinin serveti gün gelir canına fidye olur,

Oysa yoksul kişi tehdide aldırmaz.

9Doğruların ışığı parlak yanar,

Kötülerin çırası söner.

10Kibirden ancak kavga çıkar,

Öğüt dinleyense bilgedir.

11Havadan kazanılan para yok olur,

Azar azar biriktirenin serveti çok olur.

12Ertelenen umut hayal kırıklığına uğratır,

Yerine gelen dilekse yaşam verir.

13Uyarılara kulak asmayan bedelini öder,

Buyruklara saygılı olansa ödülünü alır.

14Bilgelerin öğrettikleri yaşam kaynağıdır,

İnsanı ölüm tuzaklarından uzaklaştırır.

15Sağduyulu davranış saygınlık kazandırır,

Hainlerin yoluysa yıkıma götürür[e]

.

16İhtiyatlı kişi işini bilerek yapar,

Akılsız kişiyse ahmaklığını sergiler.

17Kötü ulak belaya düşer,

Güvenilir elçiyse şifa getirir.

18Terbiye edilmeye yanaşmayanı

Yokluk ve utanç bekliyor,

Ama azara kulak veren onurlandırılır.

19Yerine getirilen dilek mutluluk verir.

Akılsız kötülükten uzak kalamaz.

20Bilgelerle oturup kalkan bilge olur,

Akılsızlarla dost olansa zarar görür.

21Günahkârın peşini felaket bırakmaz,

Doğruların ödülüyse gönençtir.

22İyi kişi torunlarına miras bırakır,

Günahkârın servetiyse doğru kişiye kalır.

23Yoksulun tarlası bol ürün verebilir,

Ama haksızlık bunu alıp götürür.

24Oğlundan değneği esirgeyen, onu sevmiyor demektir.

Seven baba özenle[f]

terbiye eder.

25Doğru kişinin yeterince yiyeceği vardır,

Kötünün karnıysa aç kalır.

14

1Bilge kadın evini yapar,

Ahmak kadın evini kendi eliyle yıkar.

2Doğru yolda yürüyen, RAB'den korkar,

Yoldan sapan, RAB'bi hor görür.

3Ahmağın sözleri sırtına kötektir,

Ama bilgenin dudakları kendisini korur.

4Öküz yoksa yemlik boş kalır,

Çünkü bol ürünü sağlayan öküzün gücüdür.

5Güvenilir tanık yalan söylemez,

Yalancı tanıksa yalan solur.

6Alaycı bilgeliği arasa da bulamaz,

Akıllı içinse bilgi edinmek kolaydır.

7Akılsız kişiden uzak dur,

Çünkü sana öğretecek bir şeyi yok.

8İhtiyatlı kişinin bilgeliği, ne yapacağını bilmektir,

Akılsızların ahmaklığıysa aldanmaktır.

9Ahmaklar suç sunusuyla[g]

alay eder,

Dürüstler ise iyi niyetlidir.

10Yürek kendi acısını bilir,

Sevinciniyse kimse paylaşmaz.

11Kötü kişinin evi yerle bir edilecek,

Doğru kişinin konutuysa bayındır olacak.

12[*]

Öyle yol var ki, insana düz gibi görünür,

Ama sonu ölümdür.

13Gülerken bile yürek sızlayabilir,

Sevinç bitince acı yine görünebilir.

14Yüreği dönek olan tuttuğu yolun,

İyi kişi de yaptıklarının ödülünü alacaktır.

15Saf kişi her söze inanır,

İhtiyatlı olansa attığı her adımı hesaplar.

16Bilge kişi korktuğu için kötülükten uzaklaşır,

Akılsızsa büyüklük taslayıp kendine güvenir.

17Çabuk öfkelenen ahmakça davranır,

Düzenbazdan herkes nefret eder.

18Saf kişilerin mirası akılsızlıktır,

İhtiyatlı kişilerin tacı ise bilgidir.

19Alçaklar iyilerin önünde,

Kötüler doğruların kapısında eğilirler.

20Komşusu bile yoksulu sevmez,

Oysa zenginin dostu çoktur.

21Komşuyu hor görmek günahtır,

Ne mutlu mazluma lütfedene!

22Kötülük tasarlayan yolunu şaşırmaz mı?

Oysa iyilik tasarlayan sevgi ve sadakat kazanır.

23Her emek kazanç getirir,

Ama boş lakırdı yoksulluğa götürür.

24Bilgelerin tacı servetleridir,

Akılsızlarsa ahmaklıklarıyla tanınır[h]

.

25Dürüst tanık can kurtarır,

Yalancı tanık aldatıcıdır.

26RAB'den korkan tam güvenliktedir,

RAB onun çocuklarına da sığınak olacaktır.

27RAB korkusu yaşam kaynağıdır,

İnsanı ölüm tuzaklarından uzaklaştırır.

28Kralın yüceliği halkının çokluğuna bağlıdır,

Halk yok olursa hükümdar da mahvolur.

29Geç öfkelenen akıllıdır,

Çabuk sinirlenen ahmaklığını gösterir.

30Huzurlu yürek bedenin yaşam kaynağıdır,

Hırs ise insanı için için yer bitirir.

31Muhtacı ezen, Yaradanı'nı hor görüyor demektir.

Yoksula acıyansa Yaradan'ı yüceltir.

32Kötü kişi uğradığı felaketle yıkılır,

Doğru insanın ölümde bile sığınacak yeri var.

33Bilgelik akıllı kişinin yüreğinde barınır,

Akılsızlar arasında bile kendini belli eder.

34Doğruluk bir ulusu yüceltir,

Oysa günah herhangi bir halk için utançtır.

35Kral sağduyulu kulunu beğenir,

Utanç getirene öfkelenir.

15

1Yumuşak yanıt gazabı yatıştırır,

Oysa yaralayıcı söz öfkeyi alevlendirir.

2Bilgenin dili bilgiyi iyi kullanır,

Akılsızın ağzındansa ahmaklık akar.

3RAB'bin gözü her yerde olanı görür,

Kötüleri de iyileri de gözler.

4Okşayıcı dil yaşam verirı

,

Çarpık dilse ruhu yaralar.

5Ahmak babasının uyarılarını küçümser,

İhtiyatlı kişi azara kulak verir.

6Doğru kişinin evi büyük hazine gibidir,

Kötünün geliriyse sıkıntı kaynağıdır.

7Bilgelerin dudakları bilgi yayar,

Ama akılsızların yüreği öyle değildir.

8RAB kötülerin kurbanından iğrenir,

Ama doğruların duası O'nu hoşnut eder.

9RAB kötü kişinin yolundan iğrenir,

Doğruluğun ardından gideni sever.

10Yoldan sapan şiddetle cezalandırılır

Ve azarlanmaktan nefret eden ölüme gider.

11RAB, ölüm ve yıkım diyarında olup biteni bilir,

Nerde kaldı ki insanın yüreği!

12Alaycı kişi azarlanmaktan hoşlanmaz,

Bilgelere gidip danışmaz.

13Mutlu yürek yüzü neşelendirir,

Acılı yürek ruhu ezer.

14Akıllı yürek bilgi arar,

Akılsızın ağzıysa ahmaklıkla beslenir.

15Mazlumun bütün günleri sıkıntı doludur,

Mutlu bir yürekse sahibine sürekli ziyafettir.

16Yoksul olup RAB'den korkmak,

Zengin olup kaygı içinde yaşamaktan yeğdir.

17Sevgi dolu bir ortamdaki sebze yemeği,

Nefret dolu bir ortamdaki besili danadan yeğdir.

18Huysuz kişi çekişme yaratır,

Sabırlı kişi kavgayı yatıştırır.

19Tembelin yolu dikenli çit gibidir,

Doğrunun yoluysa ana caddeye benzer.

20Bilge çocuk babasını sevindirir,

Akılsız çocuksa annesini küçümser.

21Sağduyudan yoksun kişi ahmaklığıyla sevinir,

Ama akıllı insan dürüst bir yaşam sürer.

22Karşılıklı danışılmazsa tasarılar boşa çıkar,

Danışmanların çokluğuyla başarıya ulaşılır.

23Uygun yanıt sahibini mutlu eder,

Yerinde söylenen söz ne güzeldir!

24Sağduyulu kişi yukarıya, yaşama giden yoldadır,

Bu da ölüler diyarına inmesini önler.

25RAB kibirlinin evini yıkar,

Dul kadının sınırını korur.

26RAB kötünün tasarılarından iğrenir,

Temiz düşüncelerden hoşnut kalır[i]

.

27Kazanca düşkün kişi kendi evine sıkıntı verir,

Rüşvetten nefret edense rahat yaşar.

28Doğru kişinin aklı yanıtını iyi tartar,

Kötünün ağzı kötülük saçar.

29RAB kötülerden uzak durur,

Oysa doğruların duasını duyar.

30Gülen gözler yüreği sevindirir,

İyi haber bedeni ferahlatır.

31Yaşam veren uyarıları dinleyen,

Bilgeler arasında konaklar.

32Terbiyeden kaçan kendine zarar verir,

Azara kulak verense sağduyu kazanır.

33RAB korkusu bilgelik öğretir,

Alçakgönüllülük de onurun önkoşuludur.

16

1İnsan aklıyla çok şey tasarlayabilir,

Ama dilin vereceği yanıt RAB'dendir.

2İnsan her yaptığını temiz sanır,

Ama niyetlerini tartan RAB'dir.

3Yapacağın işleri RAB'be emanet et,

O zaman tasarıların gerçekleşir.

4RAB her şeyi amacına uygun yapar,

Kötü kişinin yıkım gününü de O hazırlar.

5RAB yüreği küstah olandan iğrenir,

Bilin ki, öyleleri cezasız kalmaz.

6Sevgi ve bağlılık suçları bağışlatır,

RAB korkusu insanı kötülükten uzaklaştırır.

7RAB kişinin yaşayışından hoşnutsa

Düşmanlarını bile onunla barıştırır.

8Doğrulukla kazanılan az şey

Haksızlıkla kazanılan büyük gelirden iyidir.

9Kişi yüreğinde gideceği yolu tasarlar,

Ama adımlarını RAB yönlendirir.

10Tanrı buyruklarını kralın ağzıyla açıklar,

Bu nedenle kral adaleti çiğnememelidir.

11Doğru terazi ve baskül RAB'bindir,

Bütün tartı ağırlıklarını O belirler.

12Krallar kötülükten iğrenir,

Çünkü tahtın güvencesi adalettir.

13Kral doğru söyleyenden hoşnut kalır,

Dürüst konuşanı sever.

14Kralın öfkesi ölüm habercisidir,

Ama bilge kişi onu yatıştırır.

15Kralın yüzü gülüyorsa, yaşam demektir.

Lütfu son yağmuru getiren bulut gibidir.

16Bilgelik kazanmak altından daha değerlidir,

Akla sahip olmak da gümüşe yeğlenir.

17Dürüstlerin tuttuğu yol kötülükten uzaklaştırır,

Yoluna dikkat eden, canını korur.

18Gururun ardından yıkım,

Kibirli ruhun ardından da düşüş gelir.

19Mazlumlar arasında alçakgönüllü biri olmak,

Kibirlilerle çapul malı paylaşmaktan iyidir.

20Öğüde kulak veren başarıya ulaşır,

RAB'be güvenen mutlu olur.

21Bilge yüreklilere akıllı denir,

Tatlı söz ikna gücünü artırır.

22Sağduyu, sahibine yaşam kaynağı,

Ahmaklıksa ahmaklara cezadır.

23Bilgenin aklı diline yön verir,

Dudaklarının ikna gücünü artırır.

24Hoş sözler petek balı gibidir,

Cana tatlı ve bedene şifadır.

25[*]

Öyle yol var ki, insana düz gibi görünür,

Ama sonu ölümdür.

26Emekçinin iştahıdır onu çalıştıran,

Çünkü açlığı onu kamçılar.

27Alçaklar başkalarına kötülük tasarlar,

Konuşmaları kavurucu ateş gibidir.

28Huysuz kişi çekişmeyi körükler,

Dedikoducu can dostları ayırır.

29Zorba kişi başkalarını ayartır

Ve onları olumsuz yola yöneltir.

30Göz kırpmak düzenbazlığa,

Sinsi gülücükler kötülüğe işarettir.

31Ağarmış saçlar onur tacıdır,

Doğru yaşayışla kazanılır.

32Sabırlı kişi yiğitten üstündür,

Kendini denetleyen de kentler fethedenden üstündür.

33İnsan kura atar,

Ama her kararı RAB verir.

17

1Huzur içinde kuru bir lokma,

Kavga ve ziyafet dolu evden iyidir.

2Sağduyulu köle,

Ailesini utanca sokan oğula egemen olur

Ve kardeşlerle birlikte mirastan pay alır.

3Altın ocakta, gümüş potada arıtılır,

Yüreği arıtansa RAB'dir.

4Kötü kişi fesat yüklü dudakları dinler,

Yalancı da yıkıcı dile kulak verir.

5Yoksulla alay eden, onu yaratanı hor görür.

Felakete sevinen cezasız kalmaz.

6Torunlar yaşlıların tacıdır,

Çocukların övüncü anne babalarıdır.

7Kurumlu sözler ahmağa nasıl yakışmazsa,

Soyluya da yalancı dudaklar hiç yakışmaz.

8Sahibinin gözünde rüşvet bir tılsımdır.

Ne yapsa başarılı olur.

9Sevgi isteyen kişi suçları bağışlar,

Olayı diline dolayansa can dostları ayırır.

10Akıllı kişiyi azarlamak,

Akılsıza yüz darbe vurmaktan etkilidir.

11Kötü kişi ancak başkaldırmaya eğilimlidir,

Ona gönderilecek ulak acımasız olacaktır.

12Azgınlığı üstünde bir akılsızla karşılaşmak,

Yavrularından edilmiş dişi ayıyla karşılaşmaktan beterdir.

13İyiliğin karşılığını kötülükle ödeyenin

Evinden kötülük eksik olmaz.

14Kavganın başlangıcı su sızıntısına benzer,

Bir patlamaya yol açmadan çekişmeyi bırak.

15Kötüyü aklayan da, doğruyu mahkûm eden de

RAB'bi tiksindirir.

16Akılsız biri bilgelik satın almak için niye para harcasın?

Zaten sağduyudan yoksun!

17Dost her zaman sever,

Kardeş sıkıntılı günde belli olur.

18Sağduyudan yoksun kişi el sıkışıp

Başkasına kefil olur.

19Başkaldırıyı seven kavgayı sever,

Kapısını yüksek yapan yıkımına davetiye çıkarır.

20Sapık yürekli kişi iyilik beklememeli.

Diliyle aldatan da belaya düşer.

21Akılsız kendisini doğurana derttir,

Ahmağın babası sevinç nedir bilmez.

22İç ferahlığı sağlık getirir,

Ezik ruh ise bedeni yıpratır.

23Kötü kişi adaleti saptırmak için

Gizlice rüşvet alır.

24Akıllı kişi gözünü bilgelikten ayırmaz,

Akılsızın gözüyse hep sağda soldadır.

25Akılsız çocuk babasına üzüntü,

Annesine acı verir.

26Ne suçsuza ceza kesmek iyidir,

Ne de görevliyi dürüst davrandığı için dövmek...

27Bilgili kişi az konuşur,

Akıllı kişi sakin ruhludur.

28Çenesini tutup susan ahmak bile

Bilge ve akıllı sayılır.

18

1Geçimsiz kişi kendi çıkarı peşindedir,

İyi öğüde hep karşı çıkar.

2Akılsız kişi bir şey anlamaktan çok

Kendi düşüncelerini açmaktan hoşlanır.

3Kötülüğü aşağılanma,

Ayıbı utanç izler.

4Bilge kişinin ağzından çıkan sözler derin sular gibidir,

Bilgelik pınarı da coşkun bir akarsu.

5Kötüyü kayırmak da,

Suçsuzdan adaleti esirgemek de iyi değildir.

6Akılsızın dudakları çekişmeye yol açar,

Ağzı da dayağı davet eder.

7Akılsızın ağzı kendisini mahveder,

Dudakları da canına tuzaktır.

8Dedikodu tatlı lokma gibidir,

İnsanın ta içine işler.

9İşini savsaklayan kişi

Yıkıcıya kardeştir.

10RAB'bin adı güçlü kuledir,

Ona sığınan doğru kişi için korunaktır.

11Zengin servetini bir kale,

Aşılmaz bir sur sanır.

12Yürekteki gururu düşüş,

Alçakgönüllülüğü ise onur izler.

13Dinlemeden yanıt vermek

Ahmaklık ve utançtır.

14İnsanın ruhu hastalıkta ona destektir.

Ama ezik ruh nasıl dayanabilir?

15Akıllı kişi bilgiyi satın alır,

Bilgenin kulağı da bilgi peşindedir.

16Armağan, verenin yolunu açar

Ve kendisini büyüklerin önüne çıkartır.

17Duruşmada ilk konuşan haklı görünür,

Başkası çıkıp onu sorgulayana dek.

18Kura çekişmeleri sona erdirir,

Güçlü rakipleri uzlaştırır.

19Gücenmiş kardeş surlu kentten daha zor elde edilir.

Çekişme sürgülü kale kapısı gibidir.

20İnsanın karnı ağzının meyvesiyle,

Dudaklarının ürünüyle doyar.

21Dil ölüme de götürebilir, yaşama da;

Konuşmayı seven, dilin meyvesine katlanmak zorundadır.

22İyi bir eş bulan iyilik bulur

Ve RAB'bin lütfuna erer.

23Yoksul acınma dilenir,

Zenginin yanıtıysa serttir.

24Yıkıma götüren dostlar vardır[j]

,

Ama öyle dost var ki, kardeşten yakındır insana.

19

1Dürüst yaşayan bir yoksul olmak,

Yalancı bir akılsız olmaktan yeğdir.

2Bilgisiz heves işe yaramaz,

Acelecilik insanı yanılgıya düşürür.

3İnsanın ahmaklığı yaşamını yıkar,

Yine de içinden RAB'be öfkelenir.

4Zenginlik dost üstüne dost kazandırır.

Oysa yoksulun dostu onu yüzüstü bırakır.

5Yalancı tanık cezasız kalmaz,

Yalan soluyan kurtulamaz.

6Birçokları önemli kişinin gözüne girmek

Ve eli açık olanın dostu olmak ister.

7Yoksulun akrabaları bile onu sevmezse,

Dostlarının ondan uzak duracağı daha da kesindir.

Ne kadar yalvarsa ona yaklaşmazlar.

8Sağduyulu olan canını sever,

Aklı izleyen bolluğa kavuşur.

9Yalancı tanık cezasız kalmaz,

Yalan soluyan yok olur.

10Akılsızın gösterişli bir yaşam sürmesi uygun değilse,

Kölelerin önderlere egemen olması

Hiç uygun değildir.

11Sağduyulu kişi sabırlıdır,

Kusurları hoş görmesi ona onur kazandırır.

12Kralın öfkesi genç aslanın kükreyişine benzer,

Lütfuysa otların üzerine düşen çiy gibidir.

13Akılsız çocuk babasının başına beladır,

Dırdır eden kadın sürekli damlayan su gibidir.

14Ev ve servet babadan mirastır,

Ama sağduyulu kadın RAB'bin armağanıdır.

15Tembellik insanı uyuşukluğa iter,

Haylaz kişi de aç kalır.

16Tanrı buyruğuna uyan canını korur,

Gitmesi gereken yolları umursamayan ölür.

17Yoksula acıyan kişi RAB'be ödünç vermiş olur,

Yaptığı iyilik için RAB onu ödüllendirir.

18Henüz umut varken çocuğunu eğit,

Onun yıkımına neden olma.

19Huysuz insan cezasını çekmelidir.

Onu bir kere kurtarsan da, hep aynı şeyi yapman gerekir.

20Öğüde kulak ver, terbiyeyi kabul et ki,

Ömrünün kalan kısmı boyunca bilge olasın.

21İnsan yüreğinde çok şey tasarlar,

Ama gerçekleşen, RAB'bin amacıdır.

22İnsandan istenen vefadır,

Yoksul olmak yalancı olmaktan yeğdir.

23RAB korkusu

Doygun ve dertsiz bir yaşama kavuşturur.

24Tembel sahana daldırdığı elini

Ağzına geri götürmek bile istemez.

25Alaycıyı döversen bön kişi ibret alır,

Akıllı kişiyi azarlarsan bilgisine bilgi katar.

26Babasına saldıran, annesini kovan çocuk,

Ailesinin utancı ve yüzkarasıdır.

27Oğlum, uyarılara kulağını tıkarsan,

Bilgi kaynağı sözlerden saparsın.

28Niyeti bozuk tanık adaletle eğlenir,

Kötülerin ağzı fesatla beslenir.

29Alaycılar için ceza,

Akılsızların sırtı için kötek hazırdır.

20

1Şarap insanı alaycı, içki gürültücü yapar,

Onun etkisiyle yoldan sapan bilge değildir.

2Kralın öfkesi genç aslanın kükreyişine benzer,

Onu kızdıran canından olur.

3Kavgadan kaçınmak insan için onurdur,

Oysa her ahmak tartışmaya hazırdır.

4Sonbaharda çift sürmeyen tembel,

Hasatta aradığını bulamaz.

5İnsanın niyetleri derin bir kuyunun suları gibidir,

Akıllı kişi onları açığa çıkarır.

6İnsanların çoğu, “Vefalıyım” der.

Ama sadık birini kim bulabilir?

7Doğru ve dürüst bir babaya

Sahip olan çocuklara ne mutlu!

8Yargı kürsüsünde oturan kral,

Kötülüğü gözleriyle ayıklar.

9Kim, “Yüreğimi pak kıldım,

Günahımdan arındım” diyebilir?

10RAB hileli tartıdan da, hileli ölçüden de tiksinir.

11Çocuk bile eylemleriyle kendini belli eder,

Yaptıkları pak ve doğru mu, değil mi, anlaşılır.

12İşiten kulağı da gören gözü de

RAB yaratmıştır.

13Uykuyu seversen yoksullaşırsın,

Uyanık durursan ekmeğin bol olur.

14Alıcı, “İşe yaramaz, işe yaramaz” der,

Ama alıp gittikten sonra aldığıyla övünür.

15Bol bol altının, mücevherin olabilir,

Ama bilgi akıtan dudaklar daha değerlidir.

16Tanımadığı birine kefil olanın giysisini al;

Bir yabancı için yapıyorsa bunu,

Giysisini rehin tut.

17Hileyle kazanılan yiyecek insana tatlı gelir,

Ama sonra ağza dolan çakıl gibidir.

18Tasarılarını danışarak yap,

Yöntemlere uyarak savaş.

19Dedikoducu sır saklayamaz,

Bu nedenle ağzı gevşek olanla arkadaşlık etme.

20Annesine ya da babasına sövenin

Işığı zifiri karanlıkta sönecek.

21Tez elde edilen mirasın

Sonu bereketli olmaz.

22“Bu kötülüğü sana ödeteceğim” deme;

RAB'bi bekle, O seni kurtarır.

23RAB hileli tartıdan tiksinir,

Hileli teraziden hoşlanmaz.

24İnsanın adımlarını RAB yönlendirir;

Öyleyse insan tuttuğu yolu nasıl anlayabilir?

25Düşünmeden adakta bulunmak

Sakıncalıdır.

26Bilge kral kötüleri ayıklar,

Harman döver gibi cezalandırır.

27İnsanın ruhu RAB'bin ışığıdır,

İç varlığın derinliklerine işler.

28Sevgi ve sadakat kralın güvencesidir.

Onun tahtını sağlamlaştıran sevgidir.

29Gençlerin görkemi güçleri,

Yaşlıların onuru ağarmış saçlardır.

30Yaralayan darbeler kötülüğü temizler,

Kötek iç varlığın derinliklerini paklar.

21

1Kralın yüreği RAB'bin elindedir,

Kanaldaki su gibi onu istediği yöne çevirir.

2İnsan izlediği her yolun doğru olduğunu sanır,

Ama niyetlerini tartan RAB'dir.

3RAB kendisine kurban sunulmasından çok,

Doğruluğun ve adaletin yerine getirilmesini ister.

4Küstah bakışlar ve kibirli yürek

Kötülerin çırası ve günahıdır.

5Çalışkanın tasarıları hep bollukla,

Her türlü acelecilik hep yoklukla sonuçlanır.

6Yalan dolanla yapılan servet,

Sis gibi geçicidir ve ölüm tuzağıdır.

7Kötülerin zorbalığı kendilerini süpürüp götürür,

Çünkü doğru olanı yapmaya yanaşmazlar.

8Suçlunun yolu dolambaçlı,

Pak kişinin yaptıklarıysa dosdoğrudur.

9Kavgacı kadınla aynı evde oturmaktansa,

Damın köşesinde oturmak yeğdir.

10Kötünün can attığı kötülüktür,

Hiç kimseye acımaz.

11Alaycı cezalandırılınca bön kişi akıllanır,

Bilge olan öğretilenden bilgi kazanır.

12Adil Olan, kötünün evini dikkatle gözler

Ve kötüleri yıkıma uğratır.

13Yoksulun feryadına kulağını tıkayanın

Feryadına yanıt verilmeyecektir.

14Gizlice verilen armağan öfkeyi,

Koyna sokuşturulan rüşvet de kızgın gazabı yatıştırır.

15Hak yerine gelince doğru kişi sevinir,

Fesatçı dehşete düşer.

16Sağduyudan uzaklaşan,

Kendini ölüler arasında bulur.

17Zevkine düşkün olan yoksullaşır,

Şaraba ve zeytinyağına düşkün kişi de zengin olmaz.

18Kötü kişi doğru kişinin fidyesidir,

Hain de dürüstün.

19Çölde yaşamak,

Can sıkıcı ve kavgacı kadınla yaşamaktan yeğdir.

20Bilgenin evi değerli eşya ve zeytinyağıyla doludur,

Akılsızsa malını har vurup harman savurur.

21Doğruluğun ve sevginin ardından koşan,

Yaşam, gönenç ve onur bulur.

22Bilge kişi güçlülerin kentine saldırıp

Güvendikleri kaleyi yıkar.

23Ağzını ve dilini tutan

Başını beladan korur.

24Gururlu, küstah ve alaycı:

Bunlar kas kas kasılan insanın adlarıdır.

25Tembelin isteği onu ölüme götürür,

Çünkü elleri çalışmaktan kaçınır;

26Bütün gün isteklerini sıralar durur,

Oysa doğru kişi esirgemeden verir.

27Kötülerin sunduğu kurban iğrençtir,

Hele bunu kötü niyetle sunarlarsa.

28Yalancı tanık yok olur,

Dinlemeyi bilenin tanıklığıysa inandırıcıdır.

29Kötü kişi kendine güçlü bir görünüm verir,

Erdemli insansa tuttuğu yoldan emindir.

30RAB'be karşı başarılı olabilecek

Bilgelik, akıl ve tasarı yoktur.

31At savaş günü için hazır tutulur,

Ama zafer sağlayan RAB'dir.

22

1İyi ad büyük servetten,

Saygınlık gümüş ve altından yeğdir.

2Zenginle yoksulun ortak yönü şu:

Her ikisini de RAB yarattı.

3İhtiyatlı kişi tehlikeyi görünce saklanır,

Bönse öne atılır ve zarar görür.

4Alçakgönüllülüğün ve RAB korkusunun ödülü,

Zenginlik, onur ve yaşamdır.

5Kötünün yolu diken ve tuzakla doludur.

Canını korumak isteyen bunlardan uzak durur.

6Çocuğu tutması gereken yola göre yetiştir,

Yaşlandığında o yoldan ayrılmaz.

7Zengin yoksullara egemen olur,

Borç alan borç verenin kulu olur.

8Fesat eken dert biçer,

Gazabının değneği yok olur.

9Cömert olan kutsanır,

Çünkü yemeğini yoksullarla paylaşır.

10Alaycıyı kov, kavga biter;

Çekişme ve aşağılamalar da sona erer.

11Yürek temizliğini ve güzel sözleri seven,

Kralın dostluğunu kazanır.

12RAB bilgiyi gözetip korur,

Hainin sözlerini ise altüst eder.

13Tembel der ki, “Dışarda aslan var,

Sokağa çıksam beni parçalar.”

14Sokak kadınının ağzı dipsiz çukur gibidir,

RAB'bin gazabına uğrayan oraya düşer.

15Akılsızlık çocuğun öz yapısındadır,

Değnekle terbiye edilirse akılsızlıktan uzaklaşır.

16Servetini büyütmek için yoksulu ezenle

Zengine armağan verenin sonu yoksulluktur.

Bilgeden Otuz Öğüt

17Kulak ver, bilgelerin sözlerini dinle,

Öğrettiğimi zihnine işle.

18Sözlerimi yüreğinde saklarsan mutlu olursun,

Onlar hep hazır olsun dudaklarında.

19RAB'be güvenmen için

Bugün bunları sana, evet sana da bildiriyorum.

20Senin için otuz söz[k]

yazdım,

Bilgi ve öğüt sözleri...

21Öyle ki, güvenilir, doğru sözleri bilesin,

Böylece seni gönderene güvenilir yanıt verebilesin.

(1)[l]

22Yoksulu, yoksul olduğu için soymaya kalkma,

Düşkünü mahkemede ezme.

23Çünkü onların davasını RAB yüklenecek

Ve onları soyanların canını alacak.

(2)

24Huysuz kişiyle arkadaşlık etme;

Tez öfkelenenle yola çıkma.

25Yoksa onun yollarına alışır,

Kendini tuzağa düşmüş bulursun.

(3)

26El sıkışıp

Başkasının borcuna kefil olmaktan kaçın.

27Ödeyecek paran olmazsa,

Altındaki döşeğe bile el koyarlar.

(4)

28Atalarının belirlediği

Eski sınır taşlarının yerini değiştirme.

(5)

29İşinde usta birini görüyor musun?

Öylesi sıradan kişilere değil,

Krallara bile hizmet eder.

23

(6)

1Bir önderle yemeğe oturduğunda

Önüne konulana dikkat et.

2İştahına yenilecek olursan,

Daya bıçağı kendi boğazına.

3Onun lezzetli yemeklerini çekmesin canın,

Böyle yemeğin ardında hile olabilir.

(7)

4Zengin olmak için didinip durma,

Çıkar bunu aklından.

5Servet göz açıp kapayana dek yok olur,

Kanatlanıp kartal gibi göklere uçar.

(8)

6Cimrinin verdiği yemeği yeme,

Lezzetli yemeklerini çekmesin canın.

7Çünkü yediğin her şeyin hesabını tutar,

“Ye, iç” der sana,

Ama yüreği senden yana değildir.

8Yediğin azıcık yemeği kusarsın,

Söylediğin güzel sözler de boşa gider.

(9)

9Akılsıza öğüt vermeye kalkma,

Çünkü senin sözlerindeki sağduyuyu küçümser.

(10)

10Eski sınır taşlarının yerini değiştirme,

Öksüzlerin toprağına el sürme.

11Çünkü onların Velisi[m]

güçlüdür

Ve onların davasını sana karşı O yürütür.

(11)

12Uyarıları zihnine işle,

Bilgi dolu sözlere kulak ver.

13Çocuğunu terbiye etmekten geri kalma,

Onu değnekle dövsen de ölmez.

14Onu değnekle döversen,

Canını ölüler diyarından kurtarırsın.

(12)

15Oğlum, bilge yürekli olursan,

Benim yüreğim de sevinir.

16Dudakların doğru konuştuğunda

Gönlüm de coşar.

(13)

17Günahkârlara imrenmektense,

Sürekli RAB korkusunda yaşa.

18Böylece bir geleceğin olur

Ve umudun boşa çıkmaz.

19Oğlum, dinle ve bilge ol,

Yüreğini doğru yolda tut.

(14)

20Aşırı şarap içenlerle,

Ete düşkün oburlarla arkadaşlık etme.

21Çünkü ayyaş ve obur kişi yoksullaşır,

Uyuşukluk da insana paçavra giydirir.

(15)

22Sana yaşam veren babanın sözlerine kulak ver,

Yaşlandığı zaman anneni hor görme.

(16)

23Gerçeği satın al ve satma;

Bilgeliği, terbiyeyi, aklı da.

24Doğru kişinin babası coştukça coşar,

Bilgece davranan oğulun babası sevinir.

25Annenle baban seninle coşsun,

Seni doğuran sevinsin.

(17)

26Oğlum, beni yürekten dinle,

Gözünü gittiğim yoldan ayırma.

27Çünkü fahişe derin bir çukur,

Ahlaksız kadın dar bir kuyudur.

28Evet, soyguncu gibi pusuda bekler

Ve birçok erkeği yoldan çıkarır.

(18)

29Ah çeken kim? Vah çeken kim?

Kimdir çekişip duran?

Yakınan kim? Boş yere yaralanan kim?

Gözleri kanlı olan kim?

30İçmeye oturup kalkamayanlar,

Karışık şarapları denemeye gidenlerdir.

31Şarabın kızıl rengine,

Kadehte ışımasına,

Boğazdan aşağı süzülüvermesine bakma.

32Sonunda yılan gibi ısırır,

Engerek gibi sokar.

33Gözlerin garip şeyler görür,

Aklından ahlaksızlıklar geçer.

34Kendini kâh denizin ortasında,

Kâh gemi direğinin tepesinde yatıyor sanırsın.

35“Dövdüler beni ama incinmedim,

Vurdular ama farketmedim” dersin,

“Yeniden içmek için ne zaman ayılacağım?”

24

(19)

1Kötülere imrenme,

Onlarla birlikte olmayı isteme.

2Çünkü yürekleri zorbalık tasarlar,

Dudakları belalardan söz eder.

(20)

3Ev bilgelikle yapılır,

Akılla pekiştirilir.

4Bilgi sayesinde odaları

Her türlü değerli, güzel eşyayla dolar.

(21)

5Bilgelik güçten,

Bilgi kaba kuvvetten üstündür[n]

.

6Savaşmak için yöntem,

Zafer kazanmak için birçok danışman gerekli.

(22)

7Ahmak için bilgelik ulaşılamayacak kadar yüksektir,

Kent kurulunda ağzını açamaz.

(23)

8Kötülük tasarlayan kişi

Düzenbaz olarak bilinecektir.

9Ahmakça tasarılar günahtır,

Alaycı kişiden herkes iğrenir.

(24)

10Sıkıntılı günde cesaretini yitirirsen,

Gücün kıt demektir.

(25)

11Ölüm tehlikesi içinde olanları kurtar,

Ölmek üzere olanları esirge.

12“İşte bunu bilmiyordum” desen de,

İnsanın yüreğindekini bilen sezmez mi?

Senin canını koruyan anlamaz mı?

Ödetmez mi herkese yaptığını?

(26)

13Oğlum, bal ye, çünkü iyidir,

Süzme bal damağa tatlı gelir.

14Bilgelik de canın için öyledir, bilmiş ol.

Bilgeliği bulursan bir geleceğin olur

Ve umudun boşa çıkmaz.

(27)

15Ey kötü adam, doğru kişinin evine karşı pusuya yatma,

Konutunu yıkmaya kalkma.

16Çünkü doğru kişi yedi kez düşse yine kalkar,

Ama kötüler felakette yıkılır.

(28)

17Düşmanın düşüşüne keyiflenme,

Sendelemesine sevinme.

18Yoksa RAB görür ve hoşnut kalmaz

Ve düşmanına duyduğu öfke yatışır.

(29)

19Kötülük edenlere kızıp üzülme,

Onlara özenme.

20Çünkü kötülerin geleceği yok,

Çırası sönecek onların.

(30)

21Oğlum, RAB'be ve krala saygı göster,

Onlara başkaldıranlarla arkadaşlık etme.

22Çünkü onlar ansızın felakete uğrar,

İnsanın başına ne belalar getireceklerini kim bilir?

Bilgelerin Öbür Özdeyişleri

23Şunlar da bilgelerin sözleridir:

Yargılarken yan tutmak iyi değildir.

24Kötüye, “Suçsuzsun” diyen yargıcı

Halklar lanetler, uluslar kınar.

25Ne mutlu suçluyu mahkûm edene!

Herkes onu candan kutlar.

26Dürüst yanıt

Gerçek dostluğun işaretidir[o]

.

27İlkin dışardaki işini bitirip tarlanı hazırla,

Ondan sonra evini yap.

28Başkalarına karşı nedensiz tanıklık etme

Ve dudaklarınla aldatma.

29“Bana yaptığını ben de ona yapacağım,

Ödeteceğim bana yaptığını” deme.

30Tembelin tarlasından,

Sağduyudan yoksun kişinin bağından geçtiğimde

31Her yanı dikenlerin, otların

Kapladığını gördüm;

Taş duvar da yıkılmıştı.

32Gördüklerimi derin derin düşündüm,

Seyrettiklerimden ibret aldım.

33[*]

“Biraz kestireyim, biraz uyuklayayım,

Ellerimi kavuşturup şöyle bir uyuyayım” demeye kalmadan,

34Yokluk bir haydut gibi,

Yoksulluk bir akıncı gibi gelir üzerine.

25

Süleyman'ın Özdeyişlerinin İkinci Bölümü

1Bundan sonrakiler de Süleyman'ın özdeyişleridir.

Bunları Yahuda Kralı Hizkiya'nın adamları derledi.

2Tanrı'yı gizli tuttuğu şeyler için,

Krallarıysa açığa çıkardıkları için yüceltiriz.

3Göğün yüksekliği, yerin derinliği gibi,

Kralların aklından geçen de kestirilemez.

4Cürufu gümüşten ayırınca,

Kuyumcunun işleyeceği madde kalır.

5Kötüleri kralın huzurundan uzaklaştırırsan

Kralın tahtı adaletle pekişir.

6[*]

Kralın önünde kendini yüceltme,

Önemli kişiler arasında yer edinmeye çalışma.

7Çünkü kralın seni bir soylunun önünde alaşağı etmesindense,

Sana, “Yukarıya gel” demesi yeğdir.

8Gördüklerinle hemencecik mahkemeye başvurma;

Çünkü başkası seni utandırabilir,

Sonra ne yapacağını bilemezsin.

9Davanı doğrudan komşunla gör;

Başkasının sırrını açıklama.

10Yoksa işiten seni utandırabilir

Ve bu kötü ün yakanı bırakmaz.

11Yerinde söylenen söz,

Gümüş oymalardaki altın elmaö

gibidir.

12Altın küpe ya da altın bir süs neyse,

Dinleyen kulak için bilgenin azarlaması da öyledir.

13Hasatta kar serinliği nasılsa,

Güvenilir ulak da kendisini gönderenler için öyledir.

Böyle biri efendilerinin canına can katar.

14Yağmursuz bulut ve yel nasılsa,

Vermediği armağanla övünen kişi de öyledir.

15Sabırla bir hükümdar bile ikna edilir,

Tatlı dil en güçlü direnci[p]

kırar.

16Bal buldun mu yeteri kadar ye,

Fazla doyarsan kusarsın.

17Başkalarının evine seyrek git,

Yoksa onları bezdirir, nefretini kazanırsın.

18Başkasına karşı yalancı tanıklık eden

Topuz, kılıç ya da sivri ok gibidir.

19Sıkıntılı günde haine güvenmek,

Çürük dişe ya da sakat ayağa güvenmek gibidir.

20Dertli kişiye ezgi söylemek,

Soğuk günde giysilerini üzerinden almaya,

Ya da sodaya sirke katmaya benzer.

21[*]

Düşmanın acıkmışsa doyur,

Susamışsa su ver.

22Bunu yapmakla onu utanca boğarsın[r]

Ve RAB seni ödüllendirir.

23Kuzeyden esen rüzgar nasıl yağmur getirirse,

İftiracı dil de öfkeli bakışlara yol açar.

24Kavgacı kadınla aynı evde oturmaktansa,

Damın köşesinde oturmak yeğdir.

25Susamış kişi için soğuk su neyse,

Uzak ülkeden gelen iyi haber de öyledir.

26Kötünün önünde pes eden doğru kişi,

Suyu bulanmış pınar, kirlenmiş kuyu gibidir.

27Fazla bal yemek iyi değildir;

Hep yüceltilmeyi beklemek de...

28Kendini denetleyemeyen kişi

Yıkılmış sursuz kent gibidir.

26

1Yaz ortasında kar, hasatta yağmur uygun olmadığı gibi,

Akılsıza da onur yakışmaz.

2Öteye beriye uçuşan serçe

Ve kırlangıç gibi,

Hak edilmemiş lanet de tutmaz.

3Ata kırbaç, eşeğe gem,

Akılsızın sırtına da değnek gerek.

4Akılsıza ahmaklığına göre karşılık verme,

Yoksa sen de onun düzeyine inersin.

5Akılsıza ahmaklığına uygun karşılık ver,

Yoksa kendini bilge sanır.

6Akılsızın eliyle haber gönderen,

Kendi ayaklarını kesen biri gibi,

Kendine zarar verir.

7Akılsızın ağzında özdeyiş,

Kötürümün sarkan bacakları gibidir.

8Akılsızı onurlandırmak,

Taşı sapana bağlamak gibidir.

9Sarhoşun elindeki dikenli dal ne ise,

Akılsızın ağzında özdeyiş de odur.

10Oklarını gelişigüzel fırlatan okçu neyse,

Yoldan geçen akılsızı ya da sarhoşu ücretle tutan da öyledir.

11[*]

Ahmaklığını tekrarlayan akılsız,

Kusmuğuna dönen köpek gibidir.

12Kendini bilge gören birini tanıyor musun?

Akılsız bile ondan daha umut vericidir.

13Tembel, “Yolda aslan var,

Sokaklarda aslan dolaşıyor” der.

14Menteşeleri üzerinde dönen kapı gibi,

Tembel de yatağında döner durur.

15Tembel elini sahana daldırır,

Yeniden ağzına götürmeye üşenir.

16Tembel kendini,

Akıllıca yanıt veren yedi kişiden daha bilge sanır.

17Kendini ilgilendirmeyen bir kavgaya bulaşan kişi,

Yoldan geçen köpeği kulaklarından tutana benzer.

18-19Ateşli ve öldürücü oklar savuran bir deli neyse,

Komşusunu aldatıp, “Şaka yapıyordum”

Diyen de öyledir.

20Odun bitince ateş söner,

Dedikoducu yok olunca kavga diner.

21Kor için kömür, ateş için odun neyse,

Çekişmeyi alevlendirmek için kavgacı da öyledir.

22Dedikodu tatlı lokma gibidir,

İnsanın ta içine işler.

23Okşayıcı dudaklarla kötü yürek,

Sırlanmış toprak kaba benzer.

24Yüreği nefret dolu kişi sözleriyle niyetini gizlemeye çalışır,

Ama içi hile doludur.

25Güzel sözlerine kanma,

Çünkü yüreğinde yedi iğrenç şey vardır.

26Nefretini hileyle örtse bile,

Kötülüğü toplumun önünde ortaya çıkar.

27Başkasının kuyusunu kazan içine kendi düşer,

Taşı yuvarlayan altında kalır.

28Yalancı dil incittiği kişilerden nefret eder,

Yaltaklanan ağızdan yıkım gelir.

27

1[*]

Yarınla övünme,

Çünkü ne getireceğini bilemezsin.

2Seni kendi ağzın değil, başkaları övsün,

Kendi dudakların değil, yabancı övsün.

3Taş ağırdır, kum bir yüktür,

Ama ahmağın kışkırtması ikisinden de ağırdır.

4Öfke zalim, hiddet azgındır,

Ama kıskançlığa kim dayanabilir?

5Açık bir azar,

Gizli tutulan sevgiden iyidir.

6Düşmanın öpücükleri aldatıcıdır,

Ama dostun seni iyiliğin için yaralar.

7Tok insanın canı balı bile çekmez,

Aç kişiye en acı şey tatlı gelir.

8Yuvasından uzak kalan kuş nasılsa,

Yurdundan uzak kalan insan da öyledir.

9Güzel koku ve buhur canı ferahlatır,

Dostun verdiği öğüt insana tatlı gelir.

10Kendi dostunu da babanın dostunu da bırakma

Ve felakete uğradığın gün kardeşinin evine gitme;

Yakın komşun uzaktaki kardeşten yeğdir.

11Oğlum, bilgece davran ki yüreğim sevinsin,

Beni ayıplayana yanıt vereyim.

12İhtiyatlı kişi tehlikeyi görünce saklanır,

Bönse öne atılır ve zarar görür.

13Tanımadığı birine kefil olanın giysisini al;

Bir yabancı için yapıyorsa bunu,

Giysisini rehin tut.

14Sabah sabah komşuya verilen gürültülü bir selam

Küfür sayılır.

15Kavgacı kadının dırdırı

Yağmurlu günde damlaların dinmeyen sesi gibidir.

16Böyle bir kadını dizginlemeye kalkmak,

Rüzgarı ya da yağı avuçta tutmaya çalışmak gibidir.

17Demir demiri biler,

İnsan da insanı...

18İncir ağacını budayan meyvesini yer,

Efendisine hizmet eden onurlandırılır.

19Su görüntümüzü nasıl yansıtıyorsa,

Yürek de insanın içini yansıtır.

20Ölüm ve yıkım diyarı insana doymaz,

İnsanın gözü de hiç doymaz.

21Altın ocakta, gümüş potada sınanır,

İnsansa aldığı övgüyle sınanır.

22Ahmağı buğdayla birlikte dibekte tokmakla dövsen bile,

Ahmaklığından kurtulmaz.

23Davarına iyi bak,

Sığırlarına dikkat et.

24Çünkü zenginlik kalıcı değildir

Ve taç kuşaktan kuşağa geçmez.

25Çayır biçilince, yeni çimen çıkınca,

Dağlardaki otlar toplanınca,

26Kuzular seni giydirir,

Tekeler tarlanın bedeli olur.

27Keçilerin sütü yalnız seni değil,

Ev halkını, hizmetçilerini de doyurmaya yeter.

28

1Kötü kişi kendisini kovalayan olmasa bile kaçar,

Doğrularsa genç aslan gibi yüreklidir.

2Ayaklanan ülke çok başlı olur,

Ama akıllı, bilgili kişi düzeni sağlar.

3Yoksulu ezen yoksul,

Ürünü harap eden sağanak yağmur gibidir.

4Yasayı terk eden kötüyü över,

Yerine getirense kötüye karşı çıkar.

5Kötüler adaletten anlamaz,

RAB'be yönelenlerse her yönüyle anlar.

6Dürüst bir yoksul olmak,

Yolsuzlukla zengin olmaktan yeğdir.

7Kutsal Yasa'yı yerine getiren çocuk akıllıdır,

Oburlarla arkadaşlık edense babasını utandırır.

8Faiz ve tefecilikle malına mal katan kişi,

Bunu yoksullara acıyan için biriktirir.

9Yasaya kulağını tıkayanın

Duası da iğrençtir.

10Dürüst kişileri kötü yola saptıran

Kendi kazdığı çukura düşer.

İyiliği, özü sözü bir olanlar miras alacak.

11Zengin kendini bilge sanır,

Ama akıllı yoksul onun içini okur.

12Doğruların zaferi coşkuyla kutlanır,

Ama kötüler egemen olunca insan kaçacak yer arar.

13Günahlarını gizleyen başarılı olmaz,

İtiraf edip bırakansa merhamet bulur.

14Günahtan çekinen ne mutludur!

İnatçılık edense belaya düşer.

15Yoksul halkı yöneten kötü kişi

Kükreyen aslan, saldırgan ayı gibidir.

16Gaddar önderin aklı kıttır;

Haksız kazançtan nefret edense uzun ömürlü olur.

17Adam öldürmekten vicdan azabı çeken, mezara dek kaçacaktır;

Kimse ona yardım etmesin.

18Alnı ak yaşayan kurtulur,

Yolsuzluk yapan ansızın yıkıma uğrar.

19Toprağını işleyenin ekmeği bol olur,

Hayal peşinde koşansa yoksulluğa doyar.

20Güvenilir kişi bolluğa erer,

Zengin olmaya can atansa beladan kurtulamaz.

21Hatır gözetmek iyi değildir,

Çünkü insan bir lokma ekmek için bile suç işler.

22Cimri servet peşinde koşar,

Yoksulluğa uğrayacağını düşünmez.

23Başkasını azarlayan sonunda

Pohpohlayandan daha çok beğeni kazanır.

24Annesini ya da babasını soymayı günah saymayan,

Haydutla birdir.

25Açgözlü kavga çıkarır,

RAB'be güvenense bolluk içinde yaşar.

26Kendine güvenen akılsızdır,

Bilgece davranan güvenlikte olur.

27Yoksula verenin eksiği olmaz,

Yoksulu görmezden gelense bir sürü lanete uğrar.

28Kötüler egemen olunca insan kaçacak yer arar,

Ama kötüler yok olunca doğrular çoğalır.

29

1Defalarca azarlandığı halde dikbaşlılık eden,

Ansızın yıkıma uğrayacak, çare yok.

2Doğru kişiler çoğalınca halk sevinir,

Kötü kişi hükümdar olunca halk inler.

3Bilgeliği seven babasını sevindirir,

Fahişelerle dostluk eden malını yitirir.

4Adaletle yöneten kral ülkesini ayakta tutar,

Rüşvet alansa çökertir.

5Başkasını pohpohlayan kişi,

Ona tuzak olur.

6Kötünün başkaldırısı kendine tuzak olur,

Doğru kişiyse ezgi söyler ve sevinir.

7Doğru kişi yoksulların hakkını verir,

Kötü kişi hak hukuk nedir bilmez.

8Alaycı kişiler kentleri bile karıştırır,

Bilgelerse öfkeyi yatıştırır.

9Bilge kişiyle davası olan ahmak

Kızar, alay eder ve rahat vermez.

10Kana susamışlar dürüst kişiden nefret eder,

Doğrularsa onun canını korur.

11Akılsız hep patlamaya hazırdır,

Bilgeyse öfkesini dizginler.

12Hükümdar yalana kulak verirse,

Bütün görevlileri de kötü olur.

13Zorbayla yoksulun ortak bir noktası var:

İkisinin de gözünü açan RAB'dir.

14Yoksulları adaletle yöneten kralın

Tahtı hep güvenlikte olur.

15Değnekle terbiye bilgelik kazandırır,

Kendi haline bırakılan çocuksa annesini utandırır.

16Kötüler çoğalınca başkaldırı da çoğalır,

Ama doğrular onların düşüşünü görecektir.

17Oğlunu terbiye et, o da sana huzur verecek

Ve gönlünü hoşnut edecektir.

18Tanrısal esinden yoksun olan halk

Sınır tanımaz olur.

Ne mutlu Kutsal Yasa'yı yerine getirene!

19Köle salt sözle terbiye edilemez,

Çünkü anlasa da kulak asmaz.

20Sözünü tartmadan konuşan birini tanıyor musun?

Akılsızın durumu bile onunkinden daha umut vericidir.

21Çocukluğundan beri kölesini şımartan,

Sonunda cezasını çeker.

22Öfkeli kişi çekişme yaratır,

Huysuz kişinin başkaldırısı eksik olmaz.

23Kibir insanı küçük düşürür,

Alçakgönüllülükse onur kazandırır.

24Hırsızla ortak olanın düşmanı kendisidir,

Mahkemede yemin etse de bildiğini söylemez.

25İnsandan korkmak tuzaktır,

Ama RAB'be güvenen güvenlikte olur.

26Hükümdarın gözüne girmek isteyen çoktur,

Ama RAB'dir insana adalet sağlayan.

27Doğrular haksızlardan iğrenir,

Kötüler de dürüst yaşayanlardan.

30

Agur'un Özdeyişleri

1Massalı Yake oğlu Agur'un sözleri:

Bu adam şöyle diyor:

“Yoruldum, ey Tanrım, yoruldum ve tükendim[s]

.

2Gerçekten ben insanların en cahiliyim,

Bende insan aklı yok.

3Bilgeliği öğrenmedim,

Kutsal Olan'a ilişkin bilgiden de yoksunum.

4Kim göklere çıkıp indi?

Kim yeli avuçlarında topladı?

Suları giysisiyle sarıp sarmalayan kim?

Kim belirledi dünyanın sınırlarını?

Adı nedir, oğlunun adı nedir, biliyorsan söyle!

5Tanrı'nın her sözü güvenilirdir,

O kendisine sığınan herkese kalkandır.

6O'nun sözüne bir şey katma,

Yoksa seni azarlar, yalancı çıkarsın.

7Ey Tanrı, iki şey diledim senden:

Ben ölmeden bunları esirgeme benden.

8Sahtekârlığı, yalanı benden uzak tut,

Bana ne yoksulluk ne de zenginlik ver;

Payıma düşen ekmeği ver, yeter.

9Yoksa bolluktan, ‘Kimmiş RAB?’ diye seni yadsır,

Ya da yoksulluktan çalar

Ve Tanrım'ın adını lekelemiş olurum.

10“Köleyi efendisine çekiştirme,

Yoksa sana lanet eder, sen de suçlu çıkarsın.

11Öyleleri var ki, babalarına lanet eder,

Annelerine değer vermezler.

12Öyleleri var ki, kendilerini tertemiz sanırlar,

Oysa kötülüklerinden arınmış değiller.

13Öyleleri var ki, kendilerinden üstün kimse yok sanır,

Herkese tepeden bakarlar.

14Öyleleri var ki, dişleri kılıç, çeneleri bıçaktır,

Mazlumlarla yoksulları yutup yeryüzünden yok ederler.

15Sülüğün iki kızı vardır, adları ‘Ver, ver’ dir.

Hiç doymayan üç şey,

‘Yeter’ demeyen dört şey vardır:

16Ölüler diyarı, kısır rahim,

Suya doymayan toprak ve ‘Yeter’ demeyen ateş.

17Babasıyla alay edenin, annesinin sözünü hor görenin

Gözünü vadideki kargalar oyacak;

O akbabalara yem olacak.

18Aklımın ermediği üç şey,

Anlamadığım dört şey var:

19Kartalın gökyüzünde,

Yılanın kayada,

Geminin denizde izlediği yol

Ve erkeğin genç kızla tuttuğu yol.

20Zina eden kadının yolu da şöyledir:

Yer, ağzını siler,

Sonra da, ‘Suç işlemedim’ der.

21Yeryüzü üç şeyin altında sarsılır;

Katlanamadığı dört şey vardır:

22Kölenin kral olması,

Budalanın doyması,

23Nefret edilen kadının evlenmesi

Ve hizmetçinin hanımının yerine geçmesi.

24“Dünyada dört küçük yaratık var ki,

Çok bilgece davranırlar:

25Karıncalar güçlü olmayan bir topluluktur,

Ama yiyeceklerini yazdan biriktirirler.

26Kaya tavşanları* da güçsüz bir topluluktur,

Ama yuvalarını kaya kovuklarında yaparlar.

27Çekirgelerin kralı yoktur,

Ama bölük bölük ilerlerler.

28Kertenkele elle bile yakalanır,

Ama kral saraylarında bulunur.

29“Yürüyüşü gösterişli üç yaratık,

Davranışı gösterişli dört yaratık var:

30Hayvanların en güçlüsü olan

Ve hiçbir şeyin önünde pes etmeyen aslan,

31Tazış

, teke

Ve ordusunun başındaki kral.

32“Eğer budala gibi kendini yücelttinse

Ya da kötülük tasarladınsa,

Dur ve düşün[t]

!

33Çünkü nasıl sütü dövünce tereyağı,

Burnu sıkınca kan çıkarsa,

Öfkeyi kurcalayınca da kavga çıkar.”

31

Lemuel'in Özdeyişleri

1Massa Kralı Lemuel'in sözleri,

Annesinin ona öğrettikleri:

2“Oğlum, rahmimin ürünü, ne diyeyim?

Adaklarımın yanıtı oğlum, ne diyeyim?

3Gücünü kadınlara,

Gençliğini kralları mahvedenlere kaptırma!

4“Şarap içmek krallara yakışmaz, ey Lemuel,

Krallara yakışmaz!

İçkiyi özlemek hükümdarlara yaraşmaz.

5Çünkü içince kuralları unutur,

Mazlumun hakkını yerler.

6İçkiyi çaresize,

Şarabı kaygı çekene verin.

7İçsin ki yoksulluğunu unutsun,

Artık sefaletini anmasın.

8Ağzını hakkını savunamayan için,

Kimsesizin davasını gütmek için aç.

9Ağzını aç ve adaletle yargıla,

Mazlumun, yoksulun hakkını savun.”

Erdemli Kadın[u]

10Erdemli kadını kim bulabilir?

Onun değeri mücevherden çok üstündür.

11Kocası ona yürekten güvenir

Ve kazancı eksilmez.

12Kadın ona kötülükle değil,

Yaşamı boyunca iyilikle karşılık verir.

13Yün, keten bulur,

Zevkle elleriyle işler.

14Ticaret gemileri gibidir,

Yiyeceğini uzaktan getirir.

15Gün ağarmadan kalkar,

Ev halkına yiyecek, hizmetçilerine paylarını verir.

16Bir tarlayı gözüne kestirip satın alır,

El emeğiyle kazandığı parayla bağ diker.

17Giyinip kollarını sıvar,

Canla başla çalışır.

18Ticaretinin kârlı olduğunu bilir,

Çırası gece boyunca yanar.

19Eliyle örekeyi tutar,

Avucunda iği tutar.

20Mazluma kollarını açar,

Yoksula elini uzatır.

21Kar yağınca ev halkı için kaygılanmaz,

Çünkü hepsinin iki katü

giysisi vardır.

22Yatak örtüleri dokur,

Kendi giysileri ince mor ketendendir.

23Kocası ülkenin ileri gelenleriyle oturup kalkar,

Kent kurulunda iyi tanınır.

24Kadın diktiği keten giysilerle

Ördüğü kuşakları tüccara satar.

25Güç ve onurla kuşanmıştır,

Geleceğe güvenle bakar.

26Ağzından bilgelik akar,

Dili iyilik öğütler.

27Ev halkının işlerini yönetir,

Tembellik nedir bilmez.

28Çocukları önünde ayağa kalkıp onu kutlar,

Kocası onu över.

29“Soylu işler yapan çok kadın var,

Ama sen hepsinden üstünsün” der.

30Çekicilik aldatıcı, güzellik boştur;

Ama RAB'be saygılı kadın övülmeye layıktır.

31Ellerinin hak ettiğini verin kendisine,

Yaptıkları için kent kurulunda övülsün.

[*]

1:1 1Kr.4:32

[*]

1:7 Eyü.28:28; Mez.111:10; Özd.9:10

[*]

1:16 Yşa.59:7; Rom.3:15

[*]

1:20-21 Özd.8:1-3

[*]

3:4 1Sa.2:26; Luk.2:52

[*]

3:7 Rom.12:16

[a]

3:10 “Tıka basa” ya da “Tahılla”.

[*]

3:11-12 İbr.12:5-6

[*]

3:11 Eyü.5:17

[*]

3:12 Va.3:19

[*]

3:34 Yak.4:6; 1Pe.5:5

[*]

4:26 İbr.12:12-13

[*]

6:10-11 Özd.24:33-34

[b]

6:26 “Çünkü fahişe yüzünden insan bir lokma ekmeğe muhtaç kalır” ya da “Çünkü fahişenin ücreti ancak bir somun ekmektir”.

[*]

8:1-3 Özd.1:20-21

[*]

8:22 Va.3:14-15

[*]

9:10 Eyü.28:28; Mez.111:10; Özd.1:7

[c]

10:10 Masoretik metin “Çenesi düşük ahmak da yıkıma uğrar” (bkz.10:8), Septuaginta “Cesaretle azarlayansa esenlik sağlar”.

[*]

10:12 Yak.5:19-20; 1Pe.4:8

ç

11:16 “Onur” sözcüğünden sonra Septuaginta'da şu tümceler geçiyor: “Ama doğruluktan nefret eden kadın onursuzluk tahtıdır. Tembeller servetten yoksun olur.”

[*]

11:31 1Pe.4:18

[d]

12:27 “İşini bitirmez”: İbranice “Avını pişirmez”.

[e]

13:15 Septuaginta, Süryanice, Vulgata “Yıkıma götürür”, Masoretik metin “Sürer” ya da “Çetindir”.

[f]

13:24 “Özenle” ya da “Zamanında” veya “Erkenden”.

[g]

14:9 “Suç sunusuyla” ya da “Suçla”.

[*]

14:12 Özd.16:25

[h]

14:24 “Akılsızlarsa ahmaklıklarıyla tanınır” ya da “Akılsızların çelengiyse ahmaklıktır”.

ı

15:4 “Yaşam verir”: İbranice “Yaşam ağacı”.

[i]

15:26 “Temiz düşüncelerden hoşnut kalır” ya da “Tatlı sözler temizdir”.

[*]

16:25 Özd.14:12

[j]

18:24 “Yıkıma götüren dostlar vardır” ya da “Çok dostu olan yıkıma gider”.

[k]

22:20 “Otuz söz” ya da “Değerli sözler”.

[l]

22:22 Ayetleri 1'den 30'a kadar gruplara ayıran bu numaralar Masoretik metinde geçmemektedir.

[m]

23:11 “Velisi”: İbranice sözcük “Goel” hem yakınlık, hem de kurtarıcılığı vurguluyor.

[n]

24:5 Olası metin “Bilgelik güçten, bilgi kaba kuvvetten üstündür” (bkz. Septuaginta), Masoretik metin “Bilge güçlü olur, bilgi sahibi gücünü artırır.”

[o]

24:26 “Dürüst yanıt gerçek dostluğun işaretidir”: İbranice “Dürüst yanıt veren dudakları öper.”

[*]

24:33-34 Özd.6:10-11

[*]

25:6-7 Luk.14:7-10

ö

25:11 “Elma” ya da “Kayısı”.

[p]

25:15 “En güçlü direnci”: İbranice “Kemiği”.

[*]

25:21-22 Rom.12:20

[r]

25:22 “Onu utanca boğarsın”: İbranice “Başına kor yığarsın.”

[*]

26:11 2Pe.2:22

[*]

27:1 Yak.4:13-14

[s]

30:1 “Bu adam şöyle diyor: ‘Yoruldum, ey Tanrım, yoruldum ve tükendim’ ” ya da “Bu adam İtiel'e, İtiel'e ve Ukkal'a şöyle diyor”.

ş

30:31 “Tazı” ya da “Horoz” veya “Savaş atı”. İbranice sözcüğün anlamı tam bilinmiyor.

[t]

30:32 “Dur ve düşün”: İbranice “Elini ağzına koy”.

[u]

31:10-31 ayetleri akrostiş biçimde yazılmıştır. Yani her satır sırayla İbranice alfabenin değişik bir harfiyle başlar.

ü

31:21 “İki kat” ya da “Kırmızı”.

Vaiz

GİRİŞ

Vaiz Kitabı insan ömrünün ne kadar kısa ve çelişkilerle dolu olduğunu, nedeni belirsiz haksızlık ve umutsuzluğu, sonuç olarak da yaşamın "boş" olduğunu içtenlikle anlatan bir vaizin düşüncelerine yer veriyor. Ama bu vaiz insanlığı gözeten Tanrı'nın yollarını anlamada güçlük çekti. Buna karşın çok çalışmayı ve Tanrı'nın bağışladıklarıyla mümkün olduğunca mutlu olmayı insanlara öğütledi.

Bu düşüncelerin çoğu olumsuz ve üzücü gözüküyor, ama bu kitabın Kutsal Kitap'ta bulunması Kutsal Kitap inancının böyle karamsarlık ve kuşkuları da dikkate alacak kadar çok boyutlu olduğunu göstermektedir. Birçokları Vaiz Kitabı'nın aynasında kendilerine bakarak teselli bulmakta ve bu düşünceleri yansıtan Kutsal Kitap'ın aynı zamanda yaşam kaynağı Tanrısal umudun derin anlamını da keşfetmektedirler.

Ana Hatlar:

1:1-2:26 Yaşamın anlamını araştırmak

3:1-22 Her şeyin zamanı var

4:1-8:17 Yaşam her zaman güzel olmayabilir, bilgece yaşayın

9:1-11:8 Gelecekte neler olacağını kimse bilmez

11:9-12:14 Tanrı'ya saygı duy ve itaat et

1

Her Şey Bomboş

1Bunlar Yeruşalim'de krallık yapan Davut oğlu Vaiz'in sözleridir:

2“Her şey boş, bomboş, bomboş!” diyor Vaiz.

3Ne kazancı var insanın

Güneşin altında harcadığı onca emekten?

4Kuşaklar gelir, kuşaklar geçer,

Ama dünya sonsuza dek kalır.

5Güneş doğar, güneş batar,

Hep doğduğu yere koşar.

6Rüzgar güneye gider, kuzeye döner,

Döne döne eserek

Hep aynı yolu izler.

7Bütün ırmaklar denize akar,

Yine de deniz dolmaz.

Irmaklar hep çıktıkları yere döner.

8Her şey yorucu,

Sözcüklerle anlatılamayacak kadar.

Göz görmekle doymuyor,

Kulak işitmekle dolmuyor.

9Önce ne olduysa, yine olacak.

Önce ne yapıldıysa, yine yapılacak.

Güneşin altında yeni bir şey yok.

10Var mı kimsenin, “Bak bu yeni!” diyebileceği bir şey?

Her şey çoktan, bizden yıllar önce de vardı.

11Geçmiş kuşaklar anımsanmıyor,

Gelecek kuşaklar da kendilerinden sonra gelenlerce anımsanmayacak.

Bilgelik Boştur

12Ben Vaiz, Yeruşalim'de İsrail kralıyken 13kendimi göklerin altında yapılan her şeyi bilgece araştırıp incelemeye adadım. Tanrı'nın uğraşsınlar diye insanlara verdiği çetin bir zahmettir bu. 14Güneşin altında yapılan bütün işleri gördüm; hepsi boştur, rüzgarı kovalamaya kalkışmaktır! 15Eğri olan doğrultulamaz, eksik olan sayılamaz.

16[*]

Kendi kendime, “İşte, bilgeliğimi benden önce Yeruşalim'de krallık yapan herkesten çok artırdım” dedim, “Alabildiğine bilgi ve bilgelik edindim.” 17Kendimi bilgi ve bilgeliği, deliliği ve akılsızlığı anlamaya adadım. Gördüm ki, bu da yalnızca rüzgarı kovalamaya kalkışmakmış. 18Çünkü çok bilgelik çok keder doğurur, bilgi arttıkça acı da artar.

2

Zevklerin Anlamsızlığı

1Kendi kendime, “Gel, zevki tat. İyi mi, değil mi, gör” dedim. Ama gördüm ki, o da boş. 2Gülmeye, “Delilik”, zevke, “Ne işe yarar?” dedim. 3İnsanların göklerin altında geçirdiği birkaç günlük ömürleri boyunca, yapacakları iyi bir şey olup olmadığını görünceye dek, bilgeliğimin önderliğinde, bedenimi şarapla nasıl canlandırayım, akılsızlığı nasıl ele alayım diye düşündüm durdum.

4[*]

Büyük işlere girdim. Kendime evler inşa ettim, bağlar diktim. 5Bahçeler, parklar yaptım, oralara türlü türlü meyve ağaçları diktim. 6Dal budak salan orman ağaçlarını sulamak için havuzlar yaptım. 7[*]

Kadın, erkek köleler satın aldım; evimde doğan kölelerim de vardı. Ayrıca benden önce Yeruşalim'de yaşayan herkesten çok sığıra, davara sahip oldum.8[*]

Altın, gümüş biriktirdim; kralların, illerin hazinelerini topladım. Kadın, erkek şarkıcılar ve erkeklerin özlemi olan bir harem edindim. 9[*]

Böylece büyük üne kavuştum, benden önce Yeruşalim'de yaşayanların hepsini aştım. Bilgeliğimden de bir şey yitirmedim.

10Gözümün dilediği hiçbir şeyi kendimden esirgemedim.

Gönlümü hiçbir zevkten alıkoymadım.

Yaptığım her işten zevk aldı gönlüm.

Bütün emeğimin ödülü bu oldu.

11Yaptığım bütün işlere,

Çektiğim bütün emeklere bakınca,

Gördüm ki, hepsi boş ve rüzgarı kovalamaya kalkışmakmış.

Güneşin altında hiçbir kazanç yokmuş.

Bilgelik Akılsızlıktan Üstündür

12Sonra bilgelik, delilik, akılsızlık nedir diye baktım;

Çünkü kralın yerine geçecek kişi

Zaten yapılanın ötesinde ne yapabilir ki?

13Işığın karanlıktan üstün olduğu gibi

Bilgeliğin de akılsızlıktan üstün olduğunu gördüm.

14Bilge nereye gittiğini görür,

Ama akılsız karanlıkta yürür.

İkisinin de aynı sonu paylaştığını gördüm.

15“Akılsızın başına gelen, benim de başıma gelecek”

Dedim kendi kendime, “Öyleyse kazancım ne bilgelikten?”

“Bu da boş” dedim içimden.

16Çünkü akılsız gibi, bilge de uzun süre anılmaz,

Gelecekte ikisi de unutulur.

Nitekim bilge de akılsız gibi ölür!

Çalışmanın Anlamsızlığı

17Böylece hayattan nefret ettim.

Çünkü güneşin altında yapılan iş çetindi bence.

Her şey boş ve rüzgarı kovalamaya kalkışmakmış.

18Güneşin altında harcadığım bütün emekten nefret ettim. Çünkü her şeyi benden sonra gelecek olana bırakmak zorundayım. 19Kim bilir, bilge mi olacak, akılsız mı? Güneşin altında bilgeliğimi kullanarak harcadığım bütün emek üzerinde saltanat sürecek. Bu da boş. 20Bu yüzden güneşin altında harcadığım onca emeğe üzülmeye başladım.21Çünkü biri bilgelik, bilgi ve beceriyle çalışır, sonunda her şeyini hiç emek vermemiş başka birine bırakmak zorunda kalır. Bu da boş ve büyük bir hüsrandır. 22Çünkü ne kazancı var adamın, güneşin altında harcadığı bunca emekten, bunca kafa yormaktan? 23[*]

Günler boyunca çektiği zahmet acı ve dert doğurur. Gece bile içi rahat etmez. Bu da boş.

24[*]

İnsan için yemekten, içmekten ve yaptığı işten zevk almaktan daha iyi bir şey yoktur. Gördüm ki, bu da Tanrı'dandır.25O'nsuz kim yiyebilir, kim zevk alabilir? 26[*]

Çünkü Tanrı bilgiyi, bilgeliği, sevinci hoşnut kaldığı insana verir. Günahkâra ise, yığma, biriktirme zahmeti verir; biriktirdiklerini Tanrı'nın hoşnut kaldığı insanlara bıraksın diye. Bu da boş ve rüzgarı kovalamaya kalkışmakmış.

3

Her Şeyin Zamanı Var

1Her şeyin mevsimi, göklerin altındaki her olayın zamanı vardır.

2Doğmanın zamanı var, ölmenin zamanı var.

Dikmenin zamanı var, sökmenin zamanı var.

3Öldürmenin zamanı var, şifa vermenin zamanı var.

Yıkmanın zamanı var, yapmanın zamanı var.

4Ağlamanın zamanı var, gülmenin zamanı var.

Yas tutmanın zamanı var, oynamanın zamanı var.

5Taş atmanın zamanı var, taş toplamanın zamanı var.

Kucaklaşmanın zamanı var, kucaklaşmamanın zamanı var.

6Aramanın zamanı var, vazgeçmenin zamanı var.

Saklamanın zamanı var, atmanın zamanı var.

7Yırtmanın zamanı var, dikmenin zamanı var.

Susmanın zamanı var, konuşmanın zamanı var.

8Sevmenin zamanı var, nefret etmenin zamanı var.

Savaşın zamanı var, barışın zamanı var.

9Çalışanın harcadığı emekten ne kazancı var? 10Tanrı'nın uğraşsınlar diye insanlara verdiği zahmeti gördüm. 11O her şeyi zamanında güzel yaptı. İnsanların yüreğine sonsuzluk kavramını koydu. Yine de insan Tanrı'nın yaptığı işi başından sonuna dek anlayamaz. 12İnsan için yaşamı boyunca mutlu olmaktan, iyi yaşamaktan daha iyi bir şey olmadığını biliyorum. 13Her insanın yiyip içmesi, yaptığı her işle doyuma ulaşması bir Tanrı armağanıdır. 14Tanrı'nın yaptığı her şeyin sonsuza dek süreceğini biliyorum. Ona ne bir şey eklenebilir ne de ondan bir şey çıkarılabilir. Tanrı insanların kendisine saygı duymaları için bunu yapıyor.

15Şimdi ne oluyorsa, geçmişte de oldu,

Ne olacaksa, daha önce de olmuştur.

Tanrı geçmiş olayların hesabını soruyor.

16Güneşin altında bir şey daha gördüm:

Adaletin ve doğruluğun yerini kötülük almış.

17İçimden “Tanrı doğruyu da, kötüyü de yargılayacaktır” dedim,

“Çünkü her olayın, her eylemin zamanını belirledi.”

18İnsanlara gelince, “Tanrı hayvan olduklarını görsünler diye insanları sınıyor” diye düşündüm. 19Çünkü insanların başına gelen hayvanların da başına geliyor. Aynı sonu paylaşıyorlar. Biri nasıl ölüyorsa, öbürü de öyle ölüyor. Hepsi aynı soluğu taşıyor. İnsanın hayvandan üstünlüğü yoktur. Çünkü her şey boş. 20İkisi de aynı yere gidiyor; topraktan gelmiş, toprağa dönüyor. 21Kim biliyor insan ruhunun yukarıya çıktığını, hayvan ruhunun[v]

aşağıya, yeraltına indiğini?

22Sonuçta insanın yaptığı işten zevk almasından daha iyi bir şey olmadığını gördüm. Çünkü onun payına düşen budur. Kendisinden sonra olacakları görmesi için kim onu geri getirebilir?

4

Dünyadaki Eziyetler

1Güneşin altında yapılan baskılara bir daha baktım,

Ezilenlerin gözyaşlarını gördüm;

Avutanları yok,

Güç ezenlerden yana,

Avutanları yok.

2Çoktan ölmüş ölüleri,

Hâlâ sağ olan yaşayanlardan daha mutlu gördüm.

3Ama henüz doğmamış,

Güneşin altında yapılan kötülükleri görmemiş olan

İkisinden de mutludur.

4Harcanan her emeğin, yapılan her ustaca işin ardında kıskançlık olduğunu gördüm. Bu da boş ve rüzgarı kovalamaya kalkışmakmış.

5Akılsız ellerini kavuşturup kendi kendini yer.

6Rahat kazanılan bir avuç dolusu

Zahmetle, rüzgarı kovalamaya kalkışarak kazanılan

İki avuç dolusundan daha iyidir.

Yalnızlığın Anlamsızlığı

7Güneşin altında bir boş şey daha gördüm:

8Yalnız bir adam vardı,

Oğlu da kardeşi de yoktu.

Çabaları dinmek nedir bilmezdi,

Gözü zenginliğe doymazdı.

“Kimin için çalışıyorum,

Neden kendimi zevkten yoksun bırakıyorum?” diye sormazdı.

Bu da boş ve çetin bir zahmettir.

9İki kişi bir kişiden iyidir,

Çünkü emeklerine iyi karşılık alırlar.

10Biri düşerse, öteki kaldırır.

Ama yalnız olup da düşenin vay haline!

Onu kaldıran olmaz.

11Ayrıca iki kişi birlikte yatarsa, birbirini ısıtır.

Ama tek başına yatan nasıl ısınabilir?

12Yalnız biri yenik düşer,

Ama iki kişi direnebilir.

Üç kat iplik kolay kolay kopmaz.

Yükselmenin Anlamsızlığı

13Yoksul ama bilge bir genç artık öğüt almayı bilmeyen kocamış akılsız kraldan iyidir. 14Çünkü genç, ülkesinde yoksulluk içinde doğsa bile cezaevinden krallığa yükselebilir. 15Güneşin altında yaşayan herkesin kralın yerine geçen genci izlediğini gördüm. 16Yeni kralın yönettiği halk sayısız olabilir. Yine de sonrakiler ondan hoşnut olmayabilir. Gerçekten bu da boş ve rüzgarı kovalamaya kalkışmaktır.

5

Tanrı'ya Karşı Tutumumuz

1Tanrı'nın evine gittiğinde davranışına dikkat et. Yaptıkları kötülüğün farkında olmayan akılsızlar gibi kurban sunmak için değil, dinlemek için yaklaş.

2Ağzını çabuk açma,

Tanrı'nın önünde hemen konuya girme,

Çünkü Tanrı gökte, sen yerdesin,

Bu yüzden, az konuş.

3Çok tasa kötü düş,

Çok söz akılsızlık doğurur.

4[*]

Tanrı'ya adak adayınca, yerine getirmekte gecikme. Çünkü O akılsızlardan hoşlanmaz. Adağını yerine getir!5Adamamak, adayıp da yerine getirmemekten iyidir. 6Ağzının seni günaha sürüklemesine izin verme. Ulağın[y]

önünde: “Adağım yanlıştı” deme. Tanrı niçin senin sözlerine öfkelensin, yaptığın işi yok etsin? 7Çünkü çok düş kurmak hayalciliğe ve laf kalabalığına yol açar; Tanrı'ya saygı göster.

Zenginliğin Anlamsızlığı

8Bir yerde yoksullara baskı yapıldığını, adaletin ve doğruluğun çiğnendiğini görürsen şaşma; çünkü üstü gözeten daha üst biri var, onların da üstleri var. 9Tarlaların sürülmesini isteyen bir kral ülke için her bakımdan yararlıdır.

10Parayı seven paraya doymaz,

Zenginliği seven kazancıyla yetinmez.

Bu da boştur.

11Mal çoğaldıkça yiyeni de çoğalır.

Sahibine ne yararı var, seyretmekten başka?

12Az yesin, çok yesin işçi rahat uyur,

Ama zenginin malı zengini uyutmaz.

13-14Güneşin altında acı bir kötülük gördüm:

Sahibinin zararına biriktirilen

Ve bir talihsizlikle yok olup giden servet.

Böyle bir servet sahibi baba olsa bile,

Oğluna bir şey bırakamaz.

15[*]

Annesinin rahminden çıplak çıkar insan.

Dünyaya nasıl geldiyse öyle gider,

Emeğinden hiçbir şey götürmez elinde.

16Dünyaya nasıl geldiyse öyle gider insan.

Bu da acı bir kötülüktür.

Ne kazancı var yel için zahmet çekmekten?

17Ömrü boyunca büyük üzüntü, hastalık, öfke içinde

Karanlıkta yiyor.

18Gördüm ki, iyi ve güzel olan şu: Tanrı'nın insana verdiği birkaç günlük ömür boyunca yemek, içmek, güneşin altında harcadığı emekten zevk almak. Çünkü insanın payına düşen budur. 19Üstelik Tanrı bir insana mal mülk veriyor, onu yemesi, ödülünü alması, yaptığı işten mutluluk duyması için ona güç veriyorsa, bu bir Tanrı armağanıdır. 20Bu yüzden insan, geçen ömrünü pek düşünmez. Çünkü Tanrı onun yüreğini mutlulukla meşgul eder.

6

1Güneşin altında insana ağır gelen bir kötülük gördüm: 2Adam vardır, Tanrı kendisine mal, mülk, saygınlık verir, yerine gelmeyecek isteği yoktur. Ama Tanrı yemesine izin vermez; bir yabancı yer. Bu da boş ve acı bir derttir.

3Bir adam yüz çocuk babası olup uzun yıllar yaşamış, ama uzun ömrüne karşılık, zenginliğin tadını çıkaramamış, bir mezara bile gömülmemişse, düşük çocuk ondan iyidir derim. 4Çünkü düşük çocuk boş yere doğuyor, karanlık içinde geçip gidiyor, adı karanlığa gömülüyor. 5-6Ne güneş yüzü görüyor, ne de bir şey tanıyor. Öbür adam iki kez biner yıl yaşasa bile mutluluk duymaz, düşük çocuk ondan rahattır. Hepsi aynı yere gitmiyor mu?

7İnsan hep boğazı için çalışır,

Yine de doymaz.

8Bilgenin akılsızdan ne üstünlüğü var?

Yoksul başkasına nasıl davranacağını bilmekle ne yarar sağlar?

9Gözün gördüğü gönlün çektiğinden iyidir.

Bu da boş ve rüzgarı kovalamaya kalkışmaktır.

10Ne varsa, adı çoktan konmuştur,

İnsanın da ne olduğu biliniyor.

Kimse kendinden güçlü olanla çekişemez.

11Söz çoğaldıkça anlam azalır,

Bunun kime yararı olur?

12Çünkü gölge gibi gelip geçen kısa ve boş ömründe insana neyin yararlı olduğunu kim bilebilir? Bir adama kendisinden sonra güneşin altında neler olacağını kim söyleyebilir?

7

Bilgelik

1[*]

İyi ad hoş kokulu yağdan,

Ölüm günü doğum gününden iyidir.

2Yas evine gitmek, şölen evine gitmekten iyidir.

Çünkü her insanın sonu ölümdür,

Yaşayan herkes bunu aklında tutmalı.

3Üzüntü gülmekten iyidir,

Çünkü yüz mahzun olunca yürek sevinir.

4Bilge kişinin aklı yas evindedir,

Akılsızın aklıysa şenlik evinde.

5Bilgenin azarını işitmek,

Akılsızın türküsünü işitmekten iyidir.

6Çünkü akılsızın gülmesi,

Kazanın altındaki çalıların çatırtısı gibidir.

Bu da boştur.

7Haksız kazanç bilgeyi delirtir,

Rüşvet karakteri bozar.

8Bir olayın sonu başlangıcından iyidir.

Sabırlı kibirliden iyidir.

9[*]

Çabuk öfkelenme,

Çünkü öfke akılsızların bağrında barınır.

10“Neden geçmiş günler bugünlerden iyiydi?” diye sorma,

Çünkü bu bilgece bir soru değil.

11Bilgelik miras kadar iyidir,

Güneşi gören herkes için yararlıdır.

12Bilgelik siperdir, para da siper,

Bilginin yararı ise şudur:

Bilgelik ona sahip olan kişinin yaşamını korur.

13Tanrı'nın yaptığını düşün:

O'nun eğrilttiğini kim doğrultabilir?

14İyi günde mutlu ol,

Ama kötü günde dikkatle düşün;

Tanrı birini öbürü gibi yaptı ki,

İnsan kendisinden sonra neler olacağını bilmesin.

15Boş ömrümde şunları gördüm:

Doğru insan doğruluğuna karşın ölüyor,

Kötü insanın ise, kötülüğüne karşın ömrü uzuyor.

16Ne çok doğru ol ne de çok bilge.

Niçin kendini yok edesin?

17Ne çok kötü ol ne de akılsız.

Niçin vaktinden önce ölesin?

18Birini tutman iyidir,

Öbüründen de elini çekme.

Çünkü Tanrı'ya saygı duyan ikisini de başarır.

19Bilgelik, bilge kişiyi kentteki on yöneticiden daha güçlü kılar.

20Çünkü yeryüzünde hep iyilik yapan,

Hiç günah işlemeyen doğru insan yoktur.

21İnsanların söylediği her söze aldırma,

Yoksa uşağının bile sana sövdüğünü duyabilirsin.

22Çünkü sen de birçok kez

Başkalarına sövdüğünü pekâlâ biliyorsun.

23Bütün bunları bilgelikle denedim:

“Bilge olacağım” dedim.

Ama bu beni aşıyordu.

24Bilgelik denen şey

Uzak ve çok derindir, onu kim bulabilir?

25Böylece, bilgelik ve çözüm aramaya, incelemeye, kavramaya,

Kötülüğün akılsızlık, akılsızlığın delilik olduğunu anlamaya kafa yordum.

26Kimi kadını ölümden acı buldum.

O kadın ki, kendisi tuzak, yüreği kapan, elleri zincirdir.

Tanrı'nın hoşnut kaldığı insan ondan kaçar,

Günah işleyense ona tutsak olur.

27Vaiz diyor ki, “Şunu gördüm:

Bir çözüm bulmak için

Bir şeyi öbürüne eklerken

28–Araştırıp hâlâ bulamazken–

Binde bir adam buldum,

Ama aralarında bir kadın bulamadım.

29Bulduğum tek şey:

Tanrı insanları doğru yarattı,

Oysa onlar hâlâ karmaşık çözümler arıyorlar.”

8

1Bilge insan gibisi var mı?

Kim olup bitenlerin anlamını bilebilir?

Bilgelik insanın yüzünü aydınlatır,

Sert görünüşünü değiştirir.

Kralı Dinle

2Kralın buyruğuna uy, diyorum. Çünkü Tanrı'nın önünde ant içtin. 3Kralın huzurundan ayrılmak için acele etme. Kötülüğe bulaşma. Çünkü o dilediği her şeyi yapar. 4Kralın sözünde güç vardır. Kim ona, “Ne yapıyorsun?” diyebilir?

5Onun buyruğuna uyan zarar görmez.

Bilge kişi bunun zamanını ve yolunu bilir.

6Çünkü her işin bir zamanı ve yolu vardır.

İnsanın derdi kendine yeter.

7Kimse geleceği bilmez,

Kim kime geleceği bildirebilir?

8Rüzgarı[z]

tutup ona egemen olmaya kimsenin gücü yetmediği gibi,

Ölüm gününe egemen olmaya da kimsenin gücü yetmez.

Savaştan kaçış olmadığı gibi, kötülük de sahibini kurtaramaz.

9Bütün bunları gördüm ve güneşin altında yapılan her iş üzerinde kafa yordum. Gün gelir, insanın insana egemenliği kendine zarar verir. 10Bir de kötülerin gömüldüğünü gördüm. Kutsal yere girip çıkar, kötülük yaptıkları kentte övülürlerdi. Bu da boş.

11Suçlu çabuk yargılanmazsa, insanlar kötülük etmek için cesaret bulur. 12Günahlı yüz kez kötülük edip uzun yaşasa bile, Tanrı'dan korkanların, O'nun önünde saygıyla duranların iyilik göreceğini biliyorum. 13Oysa kötü, Tanrı'dan korkmadığı için iyilik görmeyecek, gölge gibi olan ömrü uzamayacaktır.

14Yeryüzünde boş bir şey daha var: Kötülerin hak ettiği doğruların, doğruların hak ettiğiyse kötülerin başına geliyor. Bu da boş, diyorum. 15Mutluluğu övgüye değer buldum. Çünkü güneşin altında insan için yiyip içmekten, mutlu olmaktan daha iyi bir şey yoktur. Çünkü Tanrı'nın güneşin altında kendisine verdiği ömür boyunca çektiği zahmetten insana kalacak olan budur.

16Bilgeliği ve dünyada çekilen zahmeti anlamak için kafamı yorunca –öyleleri var ki, gece gündüz gözüne uyku girmez–17Tanrı'nın yaptığı her şeyi gördüm. İnsan güneşin altında olup bitenleri keşfedemez. Arayıp bulmak için ne kadar çaba harcarsa harcasın, yine de anlamını bulamaz. Bilge kişi anladığını söylese bile gerçekten kavrayamaz.

9

İnsanlar Tanrı'nın Elindedir

1Böylece bütün bunları düşünüp taşındım ve şu sonuca vardım: Doğrular, bilgeler ve yaptıkları her şey Tanrı'nın elindedir. Onları sevginin mi, nefretin mi beklediğini kimse bilmez.

2Herkesin başına aynı şey geliyor. Doğrunun, iyinin, kötünün, temizin, kirlinin, kurban sunanla sunmayanın başına gelen şey aynı.

İyi insana ne oluyorsa, günahlıya da oluyor;

Ant içene ne oluyorsa, ant içmekten korkana da aynısı oluyor.

3Güneşin altında yapılan işlerin tümünün kötü yanı şu ki, herkesin başına aynı şey geliyor. Üstelik insanların içi kötülük doludur, yaşadıkları sürece içlerinde delilik vardır. Ardından ölüp gidiyorlar. 4Yaşayanlar arasındaki herkes için umut vardır. Evet, sağ köpek ölü aslandan iyidir!

5Çünkü yaşayanlar öleceğini biliyor,

Ama ölüler hiçbir şey bilmiyor.

Onlar için artık ödül yoktur,

Anıları bile unutulmuştur.

6Sevgileri, nefretleri,

Kıskançlıkları çoktan bitmiştir.

Güneşin altında yapılanlardan

Bir daha payları olmayacaktır.

7Git, sevinçle ekmeğini ye, neşeyle şarabını iç. Çünkü yaptıkların baştan beri Tanrı'nın hoşuna gitti. 8Giysilerin hep ak olsun. Başından zeytinyağı eksilmesin. 9Güneşin altında Tanrı'nın sana verdiği boş ömrün bütün günlerini, bütün anlamsız günlerini sevdiğin karınla güzel güzel yaşayarak geçir. Çünkü hayattan ve güneşin altında harcadığın emekten payına düşecek olan budur. 10Çalışmak için eline ne geçerse, var gücünle çalış. Çünkü gitmekte olduğun ölüler diyarında iş, tasarı, bilgi ve bilgelik yoktur.

11Güneşin altında bir şey daha gördüm:

Yarışı hızlı koşanlar,

Savaşı yiğitler,

Ekmeği bilgeler,

Serveti akıllılar,

Beğeniyi bilgililer kazanmaz.

Ama zaman ve şans hepsinin önüne çıkar.

12Dahası insan kendi vaktini bilmez:

Balığın acımasız ağa, kuşun kapana düştüğü gibi,

İnsanlar da üzerlerine ansızın çöken kötü zamana yakalanırlar.

Bilgelik Akılsızlıktan İyidir

13Güneşin altında bilgelik olarak şunu da gördüm, beni çok etkiledi: 14Çok az insanın yaşadığı küçük bir kent vardı. Güçlü bir kral saldırıp onu kuşattı. Karşısına büyük rampalar kurdu. 15Kentte yoksul ama bilge bir adam vardı. Bilgeliğiyle kenti kurtardı. Ne var ki, kimse bu yoksul adamı anmadı. 16Bunun üzerine, “Bilgelik güçten iyidir” dedim, “Ne yazık ki, yoksul insanın bilgeliği küçümseniyor, söyledikleri dikkate alınmıyor.”

17Bilgenin sessizce söylediği sözler,

Akılsızlar arasındaki önderin bağırışından iyidir.

18Bilgelik silahtan iyidir,

Ama bir deli çıkar, her şeyi berbat eder.

10

1Ölü sinekler attarın ıtırını kokutur.

Biraz aptallık da bilgeliği ve saygınlığı bastırır.

2Bilgenin yüreği hep doğruya eğilimlidir,

Akılsızın ise, hep yanlışa.

3Yolda yürürken bile akılsızın aklı kıttır,

Akılsız olduğunu herkese gösterir.

4Yöneticinin öfkesi sana karşı alevlenirse,

Yerinden ayrılma;

Çünkü serinkanlılık büyük yanlışları bastırır.

5Güneşin altında gördüğüm bir haksızlık var,

Yöneticiden kaynaklanan bir yanlışı andırıyor:

6Zenginler düşük makamlarda otururken,

Aptallar yüksek makamlara atanıyor.

7Köleleri at sırtında,

Önderleri yerde köleler gibi yürürken gördüm.

8[*]

Çukur kazan içine kendi düşer,

Duvarda gedik açanı yılan sokar.

9Taş çıkaran taştan incinir,

Odun yaran tehlikeye girer.

10Balta körse, ağzı bilenmemişse,

Daha çok güç gerektirir;

Ama bilgelik başarı doğurur.

11Yılan büyü yapılmadan önce sokarsa,

Büyücünün yararı olmaz.

12Bilgenin ağzından çıkan sözler benimsenir,

Oysa akılsız kendi ağzıyla yıkımına yol açar.

13Sözünün başı aptallık,

Sonu zırdeliliktir.

14Akılsız konuştukça konuşur.

Kimse ne olacağını bilmez.

Kim ona kendisinden sonra ne olacağını bildirebilir?

15Akılsızın emeği kendini öylesine yıpratır ki,

Kente bile nasıl gideceğini bilemez.

16Kralın bir çocuksa[a]

,

Önderlerin sabah şölen veriyorsa, vay sana, ey ülke!

17Kralın soyluysa,

Önderlerin sarhoşluk için değil

Güçlenmek için vaktinde yemek yiyorsa, ne mutlu sana, ey ülke!

18Tembellikten dam çöker,

Miskinlikten çatı akar.

19Şölen eğlenmek için yapılır,

Şarap yaşama sevinç katar,

Paraysa her ihtiyacı karşılar.

20İçinden bile krala sövme,

Yatak odanda zengine lanet etme,

Çünkü gökte uçan kuşlar haber taşır,

Kanatlı varlıklar söylediğini aktarır.

11

İyilik Yap, Denize At

1Ekmeğini suya at[b]

,

Çünkü günler sonra onu bulursun.

2Yedi, hatta sekiz kişiye pay ver,

Çünkü ülkenin başına ne felaket geleceğini bilemezsin.

3Bulutlar su yüklüyse,

Yeryüzüne döker yağmurlarını.

Ağaç ister güneye ister kuzeye devrilsin,

Devrildiği yerde kalır.

4Rüzgarı gözeten ekmez,

Bulutlara bakan biçmez.

5Ana rahmindeki çocuğun nasıl ruh ve beden aldığını bilmediğin gibi,

Her şeyi yaratan Tanrı'nın yaptıklarını da bilemezsin.

6Tohumunu sabah ek,

Akşam da elin boş durmasın.

Çünkü bu mu iyi, şu mu,

Yoksa ikisi de aynı sonucu mu verecek, bilemezsin.

7Işık tatlıdır,

Güneşi görmek güzeldir.

8Evet, insan uzun yıllar yaşarsa,

Sevinçle yaşasın.

Ama karanlık günleri unutmasın,

Çünkü onlar da az değil.

Gelecek her şey boştur.

Gençliğinin Değerini Bil

9Ey delikanlı, gençliğinle sevin,

Bırak gençlik günlerinde yüreğin sevinç duysun.

Gönlünün isteklerini, gözünün gördüklerini izle,

Ama bil ki, bütün bunlar için Tanrı seni yargılayacaktır.

10Öyleyse at tasayı yüreğinden,

Uzaklaştır derdi bedeninden.

Çünkü gençlik de dinçlik de boştur.

12

1-2Bu yüzden zor günler gelmeden,

“Zevk almıyorum” diyeceğin yıllar yaklaşmadan,

Güneş, ışık, ay ve yıldızlar kararmadan

Ve yağmurdan sonra bulutlar geri dönmeden,

Gençlik günlerinde seni yaratanı anımsa.

3O gün, evi bekleyenler titreyecek,

Güçlüler eğilecek,

Öğütücüler azaldığı için duracak,

Pencereden bakanlar kararacak.

4Değirmen sesi yavaşlayınca,

Sokağa açılan çift kapı kapanacak,

İnsanlar kuş sesiyle uyanacak[c]

,

Ama şarkıların sesini duyamayacaklar.

5Dahası yüksek yerden,

Sokaktaki tehlikelerden korkacaklar;

Badem ağacı çiçek açacak,

Çekirge ağırlaşacak,

Tutku zayıflayacakç

.

Çünkü insan sonsuzluk evine gidecek,

Yas tutanlar sokakta dolaşacak.

6Gümüş tel kopmadan,

Altın tas kırılmadan,

Testi çeşmede parçalanmadan,

Kuyu makarası kırılmadan,

7Toprak geldiği yere dönmeden,

Ruh onu veren Tanrı'ya dönmeden,

Seni yaratanı anımsa.

8“Her şey boş” diyor Vaiz, “Bomboş!”

Son Söz

9Vaiz yalnız bilge değildi, bildiklerini halka da öğretiyordu. Hesap etti, araştırdı ve birçok özdeyişi düzene soktu.10Güzel sözler bulmaya çalıştı. Yazdıkları gerçek ve doğrudur.

11Bilgelerin sözleri üvendire gibidir, derledikleri özdeyişlerse, iyi çakılan çivi gibi; bir tek Çoban[d]

tarafından verilmişler.12Bunların dışındakilerden sakın, evladım. Çok kitap yazmanın sonu yoktur, fazla araştırma da bedeni yıpratır.

13Her şey duyuldu, sonuç şu:

Tanrı'ya saygı göster, buyruklarını yerine getir,

Çünkü her insanın görevi budur.

14Tanrı her işi, her gizli şeyi yargılayacaktır,

İster iyi ister kötü olsun.

[*]

1:16 1Kr.4:29-31

[*]

2:4-8 1Kr.10:23-27; 2Ta.9:22-27

[*]

2:7 1Kr.4:23

[*]

2:8 1Kr.10:10,14-22

[*]

2:9 1Ta.29:25

[*]

2:23 Eyü.5:7; 14:1

[*]

2:24 Vai.3:13; 5:18; 9:7; Yşa.56:12; Luk.12:19; 1Ko.15:32

[*]

2:26 Eyü.32:8; Özd.2:6

[v]

3:21 “Ruhunun” ya da “Soluğunun”.

[*]

5:4 Mez.66:13-14

[y]

5:6 “Ulak”: “Kâhin” ya da “Kâhinin ulağı” veya “Melek” anlamına gelebilir.

[*]

5:15 Eyü.1:21; Mez.49:17; 1Ti.6:7

[*]

7:1 Özd.22:1

[*]

7:9 Yak.1:19

[z]

8:8 “Rüzgarı” ya da “Ruhu”.

[*]

10:8 Mez.7:15; Özd.26:27

[a]

10:16 “Çocuk” ya da “Uşak”.

[b]

11:1 “Ekmeğini suya at”: Bu ifade, “Bütün tehlikeleri göze alıp paranı ticarete yatırarak geçimini sağla” ya da “İhtiyacı olanlara ver” anlamına gelir.

[c]

12:4 “İnsanlar kuş sesiyle uyanacak” ya da “İnsanların sesi kuş gibi yükselecek”.

ç

12:5 “Tutku zayıflayacak” ya da “Gebre tohumu patlayacak”.

[d]

12:11 “Çoban”, yani “Tanrı”.

Ezgiler Ezgisi

GİRİŞ

Ezgiler Ezgisi aşk şiirleridir. Büyük bir çoğunluğu iki sevgilinin, yani erkekle kadının, karşılıklı olarak söylediği şiirlerden oluşur. Kitap "Süleyman'ın Ezgiler Ezgisi" diye başladığına için "Süleyman'ın Ezgisi" olarak da bilinir.

Yahudiler Ezgiler Ezgisi'ni Tanrı'yla halkı arasındaki ilişkiler olarak yorumlarken, Hıristiyanlar Mesih'le kilise arasındaki ilişkiler olarak görmüşlerdir.

1

1[*]

Süleyman'ın Ezgiler Ezgisi.

Kız

2Beni dudaklarıyla öptükçe öpsün!

Çünkü aşkın şaraptan daha tatlı.

3Ne güzel kokuyor sürdüğün esans,

Dökülmüş esans sanki adın,

Kızlar bu yüzden seviyor seni.

4Al götür beni, haydi koşalım!

Kral beni odasına götürsün.

Kızın arkadaşları

Seninle coşup seviniriz,

Aşkını şaraptan çok överiz.

Kız

Ne kadar haklılar seni sevmekte!

5Esmerim ben, ama güzelim,

Ey Yeruşalim kızları!

Kedar'ın çadırları gibi,

Süleyman'ın çadır bezleri gibi kara.

6Bakmayın esmer olduğuma,

Güneş kararttı beni.

Çünkü kızdılar bana erkek kardeşlerim,

Bağlara bakmakla görevlendirdiler.

Ama kendi bağıma bakmadım.

7Ey sevgilim, söyle bana, sürünü nerede otlatıyorsun,

Öğleyin nerede yatırıyorsun?

Neden arkadaşlarının sürüleri yanında

Yüzünü örten bir kadın durumuna düşeyim[e]

?

Kızın Arkadaşları

8Ey güzeller güzeli,

Bilmiyorsan,

Sürünün izine çık,

Çobanların çadırları yanında

Oğlaklarını otlat.

Erkek

9Firavunun arabalarına koşulu kısrağa benzetiyorum seni, aşkım benim!

10Yanakların süslerle,

Boynun gerdanlıklarla ne güzel!

11Sana gümüş düğmelerle altın süsler yapacağız.

Kız

12Kral divandayken[f]

,

Hintsümbülümün güzel kokusu yayıldı.

13Memelerim arasında yatan

Mür* dolu bir kesedir benim için sevgilim;

14Eyn-Gedi bağlarında

Bir demet kına çiçeğidir benim için sevgilim.

Erkek

15Ah, ne güzelsin, aşkım, ah, ne güzel!

Gözlerin tıpkı birer güvercin!

Kız

16Ne yakışıklısın, sevgilim, ah, ne çekici!

Yeşilliktir yatağımız.

Erkek

17Sedir ağaçlarıdır evimizin kirişleri,

Tavanımızın tahtaları ardıçlar.

2

Kız

1Ben Şaron[g]

çiğdemiyim,

Vadilerin zambağıyım.

Erkek

2Dikenlerin arasında zambak nasılsa

Kızların arasında öyledir aşkım.

Kız

3Orman ağaçları arasında bir elma ağacına benzer

Delikanlıların arasında sevgilim.

Onun gölgesinde oturmaktan zevk alırım,

Tadı damağımda kalır meyvesinin.

4Ziyafet evine götürdü beni,

Üzerimdeki sancağı aşktı.

5Güçlendirin beni üzüm pestiliyle,

Canlandırın elmayla,

Çünkü aşk hastasıyım ben.

6Sol eli başımın altında,

Sağ eli sarsın beni.

7Dişi ceylanlar,

Yabanıl dişi geyikler üstüne

Ant içiriyorum size, ey Yeruşalim kızları!

Aşkımı ayıltmayasınız, uyandırmayasınız diye,

Gönlü hoş olana dek.

8İşte! Sevgilimin sesi!

Dağların üzerinden sekerek,

Tepelerin üzerinden sıçrayarak geliyor.

9Sevgilim ceylana benzer, sanki bir geyik yavrusu.

Bakın, duvarımızın ardında duruyor,

Pencerelerden bakıyor,

Kafeslerden seyrediyor.

10Sevgilim şöyle dedi:

“Kalk, gel aşkım, güzelim.

11Bak, kış geçti,

Yağmurların ardı kesildi,

12Çiçekler açtı,

Şarkı mevsimi geldi,

Kumrular ötüşmeye başladı beldemizde.

13İncir ağacı ilk meyvesini verdi,

Yeşeren asmalar mis gibi kokular saçmakta.

Kalk, gel aşkım, güzelim.”

Erkek

14Kaya kovuklarında,

Uçurum kenarlarında gizlenen güvercinim!

Boyunu bosunu göster bana,

Sesini duyur;

Çünkü sesin tatlı, boyun bosun güzeldir.

15Yakalayın tilkileri bizim için,

Bağları bozan küçük tilkileri;

Çünkü bağlarımız yeşerdi.

Kız

16Sevgilim benimdir, ben de onun,

Zambaklar arasında gezinir[h]

durur.

17Ey sevgilim, gün serinleyip gölgeler uzayana dek,

Engebeli dağlar üzerinde bir ceylan gibi,

Geyik yavrusu gibi ol!

3

1Gece boyunca yatağımda

Sevgilimi aradım,

Aradım, ama bulamadım.

2“Kalkıp kenti dolaşayım,

Sokaklarda, meydanlarda sevgilimi arayayım” dedim,

Aradım, ama bulamadım.

3Kenti dolaşan bekçiler buldu beni,

“Sevgilimi gördünüz mü?” diye sordum.

4Onlardan ayrılır ayrılmaz

Sevgilimi buldum.

Tuttum onu, bırakmadım;

Annemin evine,

Beni doğuran kadının odasına götürünceye dek.

5Dişi ceylanlar,

Yabanıl dişi geyikler üstüne

Ant içiriyorum size, ey Yeruşalim kızları!

Aşkımı ayıltmayasınız, uyandırmayasınız diye,

Gönlü hoş olana dek.

6Kimdir bu kırdan çıkan,

Bir duman sütunu gibi,

Tüccarın türlü türlü baharatıyla,

Mür* ve günnükle tütsülenmiş?

7İşte Süleyman'ın tahtırevanı!

İsrailli yiğitlerden

Altmış kişi eşlik ediyor ona.

8Hepsi kılıç kuşanmış, eğitilmiş savaşçı.

Gecenin tehlikelerine karşı,

Hepsinin kılıcı belinde.

9Kral Süleyman tahtırevanı

Lübnan ağaçlarından yaptı.

10Direklerini gümüşten,

Tabanını altından yaptı.

Koltuğu mor kumaşla kaplıydı.

İçini sevgiyle döşemişti Yeruşalim kızları.

11Dışarı çıkın, ey Siyon kızları!

Düğününde, mutlu gününde

Annesinin verdiği tacı giymiş Kral Süleyman'ı görün.

4

Erkek

1Ah, ne güzelsin, aşkım, ah, ne güzel!

Peçenin ardındaki gözlerin güvercinler gibi.

Siyah saçların Gilat Dağı'nın yamaçlarından inen

Keçi sürüsü sanki.

2Yeni kırkılıp yıkanmış,

Sudan çıkmış koyun sürüsü gibi dişlerin,

Hepsinin ikizi var.

Yavrusunu yitiren yok aralarında.

3Al kurdele gibi dudakların,

Ağzın ne güzel!

Peçenin ardındaki yanakların

Nar parçası sanki.

4Boynun Davut'un kulesi gibi,

Kakma taşlarlaı

yapılmış,

Üzerine bin kalkan asılmış,

Hepsi de birer yiğit kalkanı.

5Sanki bir çift geyik yavrusu memelerin

Zambaklar arasında otlayan

İkiz ceylan yavrusu.

6Gün serinleyip gölgeler uzayınca,

Mür* dağına,

Günnük tepesine gideceğim.

7Tepeden tırnağa güzelsin, aşkım,

Hiç kusurun yok.

8Benimle gel Lübnan'dan, yavuklum,

Benimle gel Lübnan'dan!

Amana doruğundan,

Senir ve Hermon doruklarından,

Aslanların inlerinden,

Parsların dağlarından geç.

9Çaldın gönlümü kızkardeşim, yavuklum,

Bir bakışınla,

Gerdanlığının tek zinciriyle çaldın gönlümü!

10Aşkın ne güzel, kızkardeşim, yavuklum,

Şaraptan çok daha tatlı;

Esansının kokusu her türlü baharattan güzel!

11Ey yavuklum, bal damlar dudaklarından,

Bal ve süt var dilinin altında,

Lübnan'ın kokusu geliyor giysilerinden!

12Kapalı bahçesin sen, kızkardeşim, yavuklum,

Kapalı bir kaynak, mühürlü bir pınar.

13Fidanların nar bahçesidir;

Seçme meyvelerle,

Kına ve hintsümbülüyle,

14Hintsümbülü ve safranla,

Güzel kokulu kamış ve tarçınla, her türlü günnük ağacıyla,

Mür ve ödle, her türlü seçme baharatla.

15Sen bir bahçe pınarısın,

Bir taze su kuyusu,

Lübnan'dan akan bir dere.

Kız

16Uyan, ey kuzey rüzgarı,

Sen de gel, ey güney rüzgarı!

Bahçemde es de güzel kokusu saçılsın.

Sevgilim bahçesine gelsin, seçme meyvelerini yesin!

5

Erkek

1Bahçeme girdim, kızkardeşim, yavuklum,

Mürümü* topladım baharatımla,

Gümecimi, balımı yedim,

Şarabımı, sütümü içtim.

Kızın Arkadaşları

Yiyin, için, ey dostlar!

Mest olun aşktan, ey sevgililer!

Kız

2Ben uyuyordum ama yüreğim uyanıktı.

Dinleyin! Sevgilim kapıyı vuruyor.

“Aç bana, kızkardeşim, aşkım, eşsiz güvercinim!

Sırılsıklam oldu başım çiyden,

Kaküllerim gecenin neminden.”

3Entarimi çıkardım,

Yine giyinmeli miyim?

Ayaklarımı yıkadım,

Yine kirletmeli miyim?

4Kapı deliğinden uzattı elini sevgilim,

Aşk duygularım kabardı onun için.

5Kalktım, sevgilime kapıyı açayım diye,

Mür* elimden damladı,

Parmaklarımdan aktı

Sürgü tokmakları üzerine.

6Kapıyı açtım sevgilime,

Ama sevgilim yoktu, gitmişti!

Kendimden geçmişim o konuşurken.

Aradım onu, ama bulamadım,

Seslendim, ama yanıt vermedi.

7Kenti dolaşan bekçiler buldu beni,

Dövüp yaraladılar.

Sur bekçileri alıp götürdü şalımı.

8Size ant içiriyorum, ey Yeruşalim kızları!

Eğer sevgilimi bulursanız,

Söyleyin ona, aşk hastasıyım ben.

Kızın Arkadaşları

9Farkı ne sevgilinin öbürlerinden,

Ey güzeller güzeli?

Farkı ne ki, bize böyle ant içiriyorsun?

Kız

10Sevgilimin teni pembe-beyaz, ışıl ışıl yanıyor!

Göze çarpıyor on binler arasında.

11Başı saf altın,

Kakülleri kıvır kıvır, kuzgun gibi siyah.

12Akarsu kıyısındaki

Güvercinler gibi gözleri;

Sütle yıkanmış,

Yuvasındaki mücevher sanki.

13Yanakları güzel kokulu tarhlar gibi,

Nefis kokular saçıyor.

Dudakları zambak gibi,

Mür* yağı damlatıyor.

14Elleri, üzerine sarı yakut kakılmış altın çubuklar,

Gövdesi laciverttaşıyla süslenmiş cilalı fildişi.

15Mermer sütun bacakları

Saf altın ayaklıklar üzerine kurulmuş.

Boyu bosu Lübnan dağları gibi,

Lübnan'ın sedir ağaçları gibi eşsiz.

16Ağzı çok tatlı,

Tepeden tırnağa güzel.

İşte böyledir sevgilim, böyledir yarim, ey Yeruşalim kızları!

6

Kızın Arkadaşları

1Nereye gitti sevgilin,

Ey güzeller güzeli,

Ne yana yöneldi?

Biz de onu arayalım seninle birlikte!

Kız

2Bahçesine indi sevgilim,

Güzel kokulu tarhlara,

Bahçede gezinmek[i]

, zambak toplamak için.

3Ben sevgilime aitim, sevgilim de bana,

Gezinip[j]

duruyor zambaklar arasında.

Erkek

4Sevgilim, Tirsa[k]

kadar güzelsin,

Yeruşalim kadar şirin,

Sancak açmış bir ordu kadar görkemli.

5Çevir gözlerini benden,

Çünkü şaşırtıyorlar beni.

Gilat Dağı'nın yamaçlarından inen

Keçi sürüsünü andırıyor siyah saçların.

6Yeni yıkanmış, sudan çıkmış dişi koyun sürüsü gibi dişlerin,

Hepsinin ikizi var;

Yavrusunu yitiren yok aralarında.

7Peçenin ardındaki yanakların

Nar parçası sanki.

8Altmış kraliçe,

Seksen cariye,

Sayısız bakire kız olabilir;

9Ama bir tanedir benim eşsiz güvercinim,

Biricik kızıdır annesinin,

Gözbebeği kendisini doğuranın.

Kızlar sevgilimi görünce, “Ne mutlu ona!” dediler.

Kraliçeler, cariyeler onu övdüler.

Kızın Arkadaşları

10Kimdir bu kadın?

Şafak gibi beliren,

Ay kadar güzel,

Güneş kadar parlak,

Sancak açmış bir ordu kadar görkemli.

Kız

11Ceviz bahçesine indim,

Yeşermiş vadiyi göreyim diye;

Asma tomurcuk verdi mi,

Narlar çiçek açtı mı bakayım diye.

12Nasıl oldu farkına varmadan,

Tutkum bindirdi beni soylu halkımın savaş arabalarına.

Kızın Arkadaşları

13Dön, geri dön, ey Şulamlı kız,

Dön, geri dön de seni seyredelim.

Erkek

Niçin Şulamlı kızı seyretmek istiyorsunuz,

Mahanayim oyununu[l]

seyredercesine?

7

1Ne güzel sandaletli ayakların,

Ey soylu kız!

Mücevher gibi yuvarlak kalçaların,

Usta ellerin işi.

2Karışık şarabın hiç eksilmediği

Yuvarlak bir tas gibi göbeğin.

Zambaklarla kuşanmış

Buğday yığını gibi karnın.

3Sanki bir çift geyik yavrusu memelerin,

İkiz ceylan yavrusu.

4Fildişi kule gibi boynun.

Bat-Rabim Kapısı yanındaki

Heşbon havuzları gibi gözlerin.

Şam'a bakan

Lübnan Kulesi gibi burnun.

5Karmel Dağı gibi duruyor başın,

Pırıl pırıl mora çalar saçların.

Kaküllerine tutsak oldu kral.

6Ne güzel, ne çekicidir aşk!

Zevkten zevke sürükler.

7Hurma ağacına benziyor boyun,

Salkım salkım memelerin.

8“Çıkayım hurma ağacına” dedim,

“Tutayım meyveli dallarını.”

Üzüm salkımları gibi olsun memelerin,

Elma gibi koksun soluğun,

9En iyi şarap gibi ağzın.

Kız

Sevgilimin dudaklarına, dişlerine[m]

doğru kaysın.

10Ben sevgilime aitim,

O da bana tutkun.

11Gel, sevgilim, kıra çıkalım,

Köylerde[n]

geceleyelim.

12Bağlara gidelim sabah erkenden,

Bakalım, asma tomurcuk verdi mi?

Dalları yeşerdi mi,

Narlar çiçek açtı mı,

Orada sevişeceğim seninle.

13Mis gibi koku saçıyor adamotları,

Kapımızın yanıbaşında

Taze, kuru,

Her çeşit seçme meyve var.

Senin için sakladım onları, sevgilim.

8

1Keşke kardeşim olsaydın,

Annemin memelerinden süt emmiş.

Dışarıda görünce öperdim seni,

Kimse de kınamazdı beni.

2Önüne düşer,

Beni eğiten

Annemin evine götürürdüm seni;

Sana baharatlı şarapla

Kendi narlarımın suyundan içirirdim.

3Sol eli başımın altında,

Sağ eli sarsın beni.

4Ant içiriyorum size, ey Yeruşalim kızları!

Aşkımı ayıltmayasınız, uyandırmayasınız diye,

Gönlü hoş olana dek.

Kızın Arkadaşları

5Kim bu,

Sevgilisine yaslanarak çölden çıkan?

Kız

Elma ağacı altında uyandırdım seni,

Orada doğum sancıları çekti annen,

Orada doğum sancıları çekip doğurdu seni.

6Beni yüreğinin üzerine bir mühür gibi,

Kolunun üzerine bir mühür gibi yerleştir.

Çünkü sevgi ölüm kadar güçlü,

Tutku ölüler diyarı kadar katıdır.

Alev alev yanar,

Yakıp bitiren ateş gibi.

7Sevgiyi engin sular söndüremez,

Irmaklar süpürüp götüremez.

İnsan varını yoğunu sevgi uğruna verse bile,

Yine de hor görülür!

Kızın Arkadaşları

8Küçük bir kızkardeşimiz var,

Daha memeleri çıkmadı.

Ne yapacağız kızkardeşimiz için,

Söz kesileceği gün?

9Eğer o bir sursa,

Üzerine gümüş mazgallı siper yaparız;

Eğer bir kapıysa,

Sedir tahtalarıyla onu kaplarız.

Kız

10Ben bir surum, memelerim de kuleler gibi,

Böylece hoşnut eden biri oldum onun gözünde.

11Süleyman'ın bağı vardı Baal-Hamon'da,

Kiraya verdi bağını;

Her biri bin gümüş öderdi ürünü için.

12Benim bağım kendi emrimde,

Bin gümüş senin olsun, ey Süleyman,

İki yüz gümüş de ürününe bakan kiracıların.

Erkek

13Ey sen, bahçelerde oturan kadın,

Arkadaşlar kulak veriyor sesine,

Bana da duyur onu.

Kız

14Koş, sevgilim,

Mis kokulu dağların üzerinde bir ceylan gibi,

Geyik yavrusu gibi ol!

[*]

1:1 1Kr.4:32

[e]

1:7 Eski çağlarda kadının örtünmesi fahişe olduğunu gösterirdi.

[f]

1:12 “Divandayken” ya da “Sofradayken”.

[g]

2:1 “Şaron” verimli bir kıyı bölgesiydi.

[h]

2:16 “Gezinir”: İbranice “Sürü otlatır”.

ı

4:4 “Kakma taşlarla” ya da “Silahhane olarak”. İbranice sözcüğün anlamı kesin olarak bilinmiyor.

[i]

6:2 “Gezinmek” ya da “Sürü otlatmak”.

[j]

6:3 “Gezinip” ya da “Sürü otlatıp”.

[k]

6:4 “Tirsa”: İsrail'in kuzey krallığındaki ilk başkenti. “Hoş, güzel” anlamına gelir.

[l]

6:13 “Mahanayim oyunu”: “İki grup halinde oynanan bir oyun” anlamına gelebilir.

[m]

7:9 Septuaginta, Vulgata “Dudaklarına, dişlerine”, Masoretik metin “Uyuyanların dudaklarına”.

[n]

7:11 “Köylerde” ya da “Kına çalıları arasında”.

Yeşaya

GİRİŞ

Yeşaya İbranice'de "Rab kurtarır" anlamına gelir. Kitabın adı olan bu ifade bir bakıma kitabın özetidir. Peygamber Yeşaya İ.Ö. 8. yüzyılın ikinci yarısında Yeruşalim'de yaşadı. Kitap üç ana bölüme ayrılabilir:

1. 1-39 arasındaki bölümler güneydeki Yahuda krallığının güçlü komşusu Asur tarafından tehdit edildiği dönemi anlatıyor. Yeşaya, Yahuda'ya yönelen gerçek tehdidin Asur'un yenilmez gücü değil, halkın günahı, Tanrı'ya başkaldırmaları ve Yahuda halkının Tanrı'ya güvensizlikleri olduğunu gördü. Peygamber çarpıcı söz ve davranışlarla Yahuda halkını doğruluğa ve adalete çağırmaktadır. Onları uyarır, Tanrı'ya kulak vermekte gecikirlerse, felaketlerin yakalarını bırakmayacağını söyler. Yeşaya, dünya çapında barışın sağlanacağı dönemi ve Davut'un soyundan gelecek olan örnek kralın gelişini de önceden bildirdi.

2. 40-55 arasındaki bölümler değişen tarihsel durumu yansıtır. Asurlular'dan sonra bölgede egemen güç haline gelen Babilliler İ.Ö. 586'da Yeruşalim'i ele geçirir ve halkını Babil'e sürgün eder. Peygamber, Tanrı'nın kendi halkını özgür kılıp Yeruşalim'e geri götüreceğini ve yeni bir yaşama kavuşturacağını müjdeler. Bu bölümlerde öne çıkan konu, Tanrı'nın tarihi yönlendiren Egemen Rab olduğu, halkının aracılığıyla öteki ulusları da bereketleyen tasarıları olduğudur.

3. 56-66 arasındaki bölümler sürgünden Yeruşalim'e dönenlere ve Tanrı'nın halkına verdiği sözleri yerine getireceğine dair güvence bekleyenlere sesleniyor. Ayrıca doğruluk, adalet, Şabat Günü'ne uyulması ve dua konusunda kaygılar dile getiriliyor. Özet olarak kitap Tanrı'nın mutlak büyüklüğünü, üstünlüğünü vurguluyor. Bütün öbür ilahlar Rab'bin önünde sadece cansız putlar.

Ana Hatlar:

1:1-12:6 Uyarılar, vaatler

13:1-23:18 Ulusların cezalandırılması

24:1-27:13 Tanrı'nın dünyayı yargılaması

28:1-35:10 Yeni uyarılar ve vaatler

36:1-39:8 Yahuda Kralı Hizkiya ve Asurlular

40:1-55:13 Vaat ve umut bildirileri

56:1-66:24 Son uyarılar ve vaatler

1

1[*]

graph-definition>

*

*

*

Yahuda kralları Uzziya, Yotam, Ahaz ve Hizkiya zamanında Amots oğlu Yeşaya'nın Yahuda ve Yeruşalim'le ilgili görümü:

Rab Halkını Uyarıyor

2Ey gökler dinleyin, ey yeryüzü kulak ver!

Çünkü RAB konuşuyor:

“Çocuklar yetiştirip büyüttüm,

Ama bana başkaldırdılar.

3Öküz sahibini, eşek efendisinin yemliğini bilir,

Ama İsrail halkı bu kadarını bile bilmiyor,

Halkım anlamıyor.”

4Günahlı ulusun, suç yüklü halkın,

Kötülük yapan soyun,

Baştan çıkmış çocukların vay haline!

RAB'bi terk ettiler,

İsrail'in Kutsalı'nı hor gördüler,

O'na sırt çevirdiler.

5Neden bir daha dövülesiniz?

Neden vefasızlığı sürdürüyorsunuz?

Baş büsbütün hasta, yürek büsbütün yaralı.

6Bedeniniz tepeden tırnağa sağlıksız,

Taze darbe izleriyle, yara bereyle dolu,

Temizlenmemiş, yağla yumuşatılmamış, sarılmamış.

7Ülkeniz ıssız, kentleriniz ateşe verilmiş.

Yabancılar topraklarınızı

Gözünüzün önünde yiyip bitiriyor!

Sanki ülkenin kökünü kazımışlar.

8Siyon kızı* bağdaki çardak,

Salatalık bostanındaki kulübe gibi,

Kuşatılmış bir kent gibi kalakalmış.

9[*]

Her Şeye Egemen RAB bazılarımızı

Sağ bırakmamış olsaydı,

Sodom gibi olur, Gomora'ya benzerdik.

10Ey Sodom yöneticileri,

RAB'bin söylediklerini dinleyin;

Ey Gomora halkı,

Tanrımız'ın yasasına kulak verin.

11[*]

“Kurbanlarınızın sayısı çokmuş,

Bana ne?” diyor RAB,

“Yakmalık koç sunularına*,

Besili hayvanların yağına doydum.

Boğa, kuzu, teke kanı değil istediğim.

12Huzuruma geldiğinizde

Avlularımı çiğnemenizi mi istedim sizden?

13Anlamsız sunular getirmeyin artık.

Buhurdan iğreniyorum.

Kötülük dolu törenlere,

Yeni Ay, Şabat Günü* kutlamalarına

Ve düzenlediğiniz toplantılara dayanamıyorum.

14Yeni Ay törenlerinizden, bayramlarınızdan nefret ediyorum.

Bunlar bana yük oldu,

Onları taşımaktan yoruldum.

15“Ellerinizi açıp bana yakardığınızda

Gözlerimi sizden kaçıracağım.

Ne kadar çok dua ederseniz edin dinlemeyeceğim.

Elleriniz kan dolu.

16Yıkanıp temizlenin,

Kötülük yaptığınızı gözüm görmesin,

Kötülük etmekten vazgeçin.

17İyilik etmeyi öğrenin,

Adaleti gözetin, zorbayı yola getirin,

Öksüzün hakkını verin,

Dul kadını savunun.”

18RAB diyor ki,

“Gelin, şimdi davamızı görelim.

Günahlarınız sizi kana boyamış bile olsa

Kar gibi ak pak olacaksınız.

Elleriniz kırmız böceği gibi kızıl olsa da

Yapağı gibi bembeyaz olacak.

19İstekli olur, söz dinlerseniz,

Ülkenin en iyi ürünlerini yiyeceksiniz.

20Ama direnip başkaldırırsanız,

Kılıç sizi yiyip bitirecek.”

Bunu söyleyen RAB'dir.

Günahlı Kent

21Sadık kent nasıl da fahişe oldu!

Adaletle doluydu, doğruluğun barınağıydı,

Şimdiyse katillerle doldu.

22Gümüşü cüruf oldu,

Şarabına su katıldı.

23Yöneticileri asilerle hırsızların işbirlikçisi;

Hepsi rüşveti seviyor,

Armağan peşine düşmüş.

Öksüzün hakkını vermiyor,

Dul kadının davasını görmüyorlar.

24Bu yüzden Rab, Her Şeye Egemen RAB,

İsrail'in Güçlüsü şöyle diyor:

“Hasımlarımı cezalandırıp rahata kavuşacağım,

Düşmanlarımdan öç alacağım.

25Sana karşı duracak,

Kül suyuyla arıtır gibi seni cüruftan arıtıp temizleyeceğim.

26Eskiden, başlangıçta olduğu gibi,

Sana yöneticiler, danışmanlar yetiştireceğim.

Ondan sonra ‘Doğruluk Kenti’,

‘Sadık Kent’ diye adlandırılacaksın.”

27Siyon adalet sayesinde,

Tövbe edenleri de doğruluk sayesinde kurtulacak.

28Ama başkaldıranlarla günahlılar

Birlikte yıkıma uğrayacaklar.

RAB'bi terk edenler yok olacak.

29“Sevip altında tapındığınız yabanıl fıstık ağaçlarından utanacaksınız,

Putperest törenleriniz için seçtiğiniz bahçelerden ötürü yüzünüz kızaracak.

30Yaprakları solmuş yabanıl fıstık ağacına,

Susuz bahçeye döneceksiniz.

31Güçlü adamlarınız kıtık gibi,

Yaptıkları işler kıvılcım gibi olacak;

İkisi birlikte yanacak ve söndüren olmayacak.”

2

Rab'bin Dağı

(Mik.4:1-3)

1Amots oğlu Yeşaya'nın Yahuda ve Yeruşalim'le ilgili görümü:

2RAB'bin Tapınağı'nın kurulduğu dağ,

Son günlerde dağların en yücesi,

Tepelerin en yükseği olacak.

Oraya akın edecek ulusların hepsi.

3Birçok halk gelecek,

“Haydi, RAB'bin Dağı'na,

Yakup'un Tanrısı'nın Tapınağı'na çıkalım” diyecekler,

“O bize kendi yolunu öğretsin,

Biz de O'nun yolundan gidelim.”

Çünkü yasa Siyon'dan,

RAB'bin sözü Yeruşalim'den çıkacak.

4[*]

RAB uluslar arasında yargıçlık edecek,

Birçok halkın arasındaki anlaşmazlıkları çözecek.

İnsanlar kılıçlarını çekiçle dövüp saban demiri,

Mızraklarını bağcı bıçağı yapacaklar.

Ulus ulusa kılıç kaldırmayacak,

Savaş eğitimi yapmayacaklar artık.

5Ey Yakup soyu, gelin RAB'bin ışığında yürüyelim.

Rab'bin Günü

6Ya RAB, halkını, Yakup soyunu terk ettin,

Çünkü yürekleri doğu kökenli inançlarla dolu.

Filistliler gibi falcılıkla uğraşıyor,

Yabancılarla el sıkışıyorlar.

7Ülkeleri altınla, gümüşle dolu,

Hazinelerinin sonu yok,

Sayısız atları, savaş arabaları var.

8Ülkeleri putlarla dolu;

Elleriyle yaptıkları,

Parmaklarıyla biçim verdikleri

Putların önünde eğiliyorlar.

9Bu yüzden herkes alçaltılıp dize getirilecek.

Onları bağışlama, ya RAB!

10[*]

graph-definition>

*

RAB'bin dehşetinden,

Yüce görkeminden kaçmak için kayalıklara gidin,

Yerin altına saklanın.

11İnsanın küstah bakışları alçaltılacak,

Gururu kırılacak.

O gün yalnız RAB yüceltilecek.

12Çünkü Her Şeye Egemen RAB o gün

Kibirlileri, gururluları, kendini beğenmişleri alçaltacak;

13Lübnan'ın bütün ulu, yüksek sedir ağaçlarını,

Başan'ın bütün meşelerini yok edecek;

14Bütün ulu dağları, yüksek tepeleri,

15Bütün yüksek kuleleri, güçlü surları

Yerle bir edecek;

16Ticaret gemilerinin, güzel teknelerinin hepsini yok edecek.

17İnsanların gururu, kibiri kırılacak,

O gün yalnız RAB yüceltilecek,

18Putlar tümüyle ortadan kalkacak.

19[*]

RAB kalkıp yeryüzünü sarsmaya başlayınca,

İnsanlar O'nun dehşetinden

Ve yüce görkeminden kaçmak için

Kayalık mağaralara, yeraltı kovuklarına saklanacaklar.

20-21O gün insanlar

Yeryüzünü sarsmak üzere harekete geçen RAB'bin dehşetinden

Ve yüce görkeminden kaçmak için

Tapmak amacıyla yaptıkları altın, gümüş putları

Köstebeklere, yarasalara atıp

Kaya kovuklarına, uçurumlardaki yarıklara saklanacaklar.

22Ölümlü insana güvenmekten vazgeçin.

Onun ne değeri var ki?

3

Yeruşalim'de Karışıklık

1-3Bakın, Rab, Her Şeye Egemen RAB,

Her türlü yardım ve desteği,

Yani ekmek ve suyu,

Yiğitlerle savaşçıları,

Yöneticilerle peygamberleri,

Falcılarla ileri gelenleri,

Takım komutanlarıyla soyluları, danışmanları,

Hünerli büyücülerle bilge muskacıları

Yeruşalim'den ve Yahuda'dan çekip alacak.

4Çocukları onlara yönetici atayacak,

Küçük çocuklar onlara egemen olacak.

5İnsan insana, komşu komşuya haksızlık edecek.

Genç yaşlıya,

Sıradan adam onurlu kişiye

Hayasızca davranacak.

6Ailede bir kardeş öbürüne sarılıp,

“Hiç olmazsa senin bir üstlüğün var,

Önderimiz ol! Bu yıkıntıları sen yönet” diyecek.

7O zaman adam şöyle yanıtlayacak:

“Ben yaranızı saramam.

Evimde ne yiyecek ne giyecek var.

Beni halkın önderi yapmayın.”

8Yeruşalim sendeledi, Yahuda düştü.

Çünkü söyledikleri de yaptıkları da RAB'be karşı;

O'nun yüce varlığını aşağılıyor.

9Yüzlerindeki ifade onlara karşı tanıklık ediyor.

Sodom gibi günahlarını açıkça söylüyor, gizlemiyorlar.

Vay onların haline!

Çünkü bu felaketi başlarına kendileri getirdiler.

10Doğru kişiye iyilik göreceğini söyleyin.

Çünkü iyiliklerinin meyvesini yiyecek.

11Vay kötülerin haline!

Kötülük görecek, yaptıklarının karşılığını alacaklar.

12Çocuklar halkımı eziyor,

Kadınlar onu yönetiyor[o]

.

Ey halkım, sana yol gösterenler

Seni saptırıyor, yolunu şaşırtıyorlar.

13RAB davasını görmek için yerini aldı,

Halkları yargılamak için ayağa kalkıyor.

14-15RAB halkının ileri gelenleri ve önderleriyle davasını görecek.

Rab, Her Şeye Egemen RAB onlara diyor ki,

“Bağları yiyip bitiren sizsiniz,

Evleriniz yoksullardan zorla aldığınız malla dolu.

Ne hakla halkımı eziyor,

Yoksulu sömürüyorsunuz?”

Yeruşalim Kadınlarına Uyarı

16RAB şöyle diyor: “Siyon kızları kibirlidir, burunları bir karış havada, göz kırparak geziyor, ayaklarındaki halhalları şıngırdatarak kırıtıyorlar. 17Bu yüzden onların başlarında yaralar çıkaracağım, mahrem yerlerini açacağım.”

18-23O gün Rab güzel halhalları, alın çatkılarını, hilalleri, küpeleri, bilezikleri, peçeleri, başlıkları, ayak zincirlerini, kuşakları, koku şişelerini, muskaları, yüzükleri, burun halkalarını, bayramlık giysileri, pelerinleri, şalları, keseleri, el aynalarını, keten giysileri, baş sargılarını, tülbentleri ortadan kaldıracak.

24O zaman güzel kokunun yerini pis koku,

Kuşağın yerini ip,

Lüleli saçın yerini kel kafa,

Süslü giysinin yerini çul,

Güzelliğin yerini dağlama izi alacak.

25Erkekleri kılıçtan geçirilecek,

Yiğitleri savaşta yok olacak.

26Siyon'un kapıları ah çekip yas tutacak;

Kent, yerde oturan,

Terk edilmiş bir kadın gibi olacak.

4

1O gün yedi kadın bir erkeği tutup, “Kendi yemeğimizi de giysimizi de sağlarız; yeter ki senin adını alalım. Utancımızı gider!” diyecekler.

Yeruşalim'in Geleceği

2O gün RAB'bin dalı, İsrail halkından sağ kalanların güzelliği ve görkemi olacak; ülkenin meyvesi de onların kıvancı ve övüncü olacak. 3Siyon'da, yani Yeruşalim'de sağ kalanlara, “Yeruşalim'de yaşıyor” diye kaydedilenlere, “Kutsal” denilecek. 4Rab Siyon kızlarını pisliklerinden arındıracak. Yeruşalim'de dökülen kanı adil ve ateşten bir ruhla temizleyecek. 5[*]

Sonra RAB Siyon Dağı'nın her yanını, orada toplananların üzerini gündüz bulutla, gece dumanla ve parlak alevle örtecek. Yüceliği onların üzerinde bir örtü olacak. 6Bu, bir çardak, gündüzün sıcağına karşı gölge, yağmura, fırtınaya karşı sığınak ve korunak olacak.

5

Bağ Ezgisi

1[*]

Sevgilimin bağı için yaktığı ezgiyi sevgilim için okuyayım:

Toprağı verimli bir tepede

Sevgilimin bir bağı vardı.

2Toprağı belleyip taşları ayıkladı,

Seçme asmalar dikip orta yere bir gözcü kulesi yaptı.

Üzüm sıkmak için bir çukur kazdı

Ve bağının üzüm vermesini bekledi.

Ama bağ yabanıl üzüm verdi.

3Sevgilim diyor ki, “Ey Yeruşalim'de yaşayanlar ve Yahuda halkı, lütfen benimle bağım arasında hakem olun! 4Bağım için yapmadığım ne kaldı? Ben üzüm vermesini beklerken niçin yabanıl üzüm verdi? 5Şimdi bağıma ne yapacağımı size söyleyeyim: Çitini söküp atacağım, varsın yiyip bitirsinler; duvarını yıkacağım, varsın çiğnesinler. 6Viraneye çevireceğim onu; budanmayacak, çapalanmayacak; dikenli çalılar bitecek her yanında. Üzerine yağmur yağdırmasınlar diye bulutlara buyruk vereceğim.”

7Her Şeye Egemen RAB'bin bağı İsrail halkı,

Hoşlandığı fidan da Yahuda halkıdır.

RAB adalet bekledi,

Zorbalık gördü;

Doğruluk bekledi,

Feryatlar duydu.

İsrail Halkının Kötülükleri

8Evlerine ev, tarlalarına tarla katanların vay haline!

Oturacak yer kalmadı,

Ülkede bir tek siz oturuyorsunuz.

9Her Şeye Egemen RAB'bin şöyle ant içtiğini duydum:

“Büyük ve gösterişli çok sayıda ev ıssız kalacak,

İçinde oturan olmayacak.

10Çünkü on dönümlükö

bağ ancak bir bat[p]

şarap,

Bir homer[r]

tohum ancak bir efa[s]

tahıl üretecek.”

11Sabah erkenden kalkıp içki peşinden koşanların, gece geç vakte kadar şarap içip kızışanların vay haline! 12Onların şölenlerinde lir, çenk, tef ve kaval çalınır, şarap içilir. Ama RAB'bin yaptıklarına dikkat etmez, ellerinin yapıtına aldırmazlar. 13Halkım bilgisizliği yüzünden sürgün edilecek; saygın kişileri kıtlıktan ölecek, kalabalıklar susuzluktan kırılacak. 14Bu yüzden doymak bilmeyen ölüler diyarı ağzını ardına kadar açtı; Yeruşalim'in soyluları, sıradan insanları ve gürültülü bir şekilde eğlenenleri oraya inecek.

15Hepsi alçaltılacak; dize getirilecek, küstah bakışları alçaltılacak. 16Ama Her Şeye Egemen RAB adaletinden ötürü yüceltilecek. Kutsal Tanrı doğruluğuyla kutsal olduğunu gösterecek. 17Kuzular kendi otlaklarındaymış gibi otlayacak, zenginlerin ıssız kalan konutlarını yabancılar ele geçirecek.

18Suçu yalanla örülmüş iplerle, günahı araba urganıyla çekenlerin vay haline! 19Diyorlar ki, “Tanrı elini çabuk tutup işini hızlandırsın da görelim. İsrail'in Kutsalı tasarladığını yapsın da görelim.”

20Kötüye iyi, iyiye kötü diyenlerin, karanlığı ışık, ışığı karanlık yerine koyanların, acıya tatlı, tatlıya acı diyenlerin vay haline!

21Kendilerini bilge görenlerin, akıllı sananların vay haline!

22-23Şarap içmekte sınır tanımayanların, içkileri karıştırıp içmekten çekinmeyenlerin, rüşvet uğruna kötüyü haklı çıkaranların, haklıların hakkını elinden alanların vay haline! 24Alev alev yanan ateş, samanı nasıl yiyip bitirirse, kuru ot alevin içinde nasıl birden tutuşup yok olursa, onlar da kökten çürüyüp gidecek, çiçekleri toz gibi havaya savrulacak. Çünkü Her Şeye Egemen RAB'bin yasasını reddettiler, İsrail'in Kutsalı'nın sözlerini küçümsediler. 25Bu yüzden RAB'bin halkına karşı öfkesi alevlendi, elini kaldırıp onları vurdu. Dağlar titriyor, cesetler çöp gibi sokaklara serildi. Bütün bunlara karşın RAB'bin öfkesi dinmedi, eli hâlâ kalkmış durumda.

26RAB uzaktaki ulusları bir sancak işaretiyle, dünyanın en uzağındakileri ıslık sesiyle çağıracak; hızla, hemen gelecekler. 27Aralarında yorulan, sendeleyen olmayacak; uyuklamayacak, uyumayacaklar. Gevşek kemer, kopuk çarık bağı olmayacak. 28Okları sivri, yayları kuruludur. Atlarının toynakları çakmaktaşı, arabalarının tekerlekleri kasırga gibidir.29Askerleri dişi aslan gibi, genç aslanlar gibi kükrüyor, homurdanarak avlarını kapıp götürüyorlar. Kimse avlarını pençelerinden kurtaramıyor.

30O gün İsrail'e karşı denizin gürleyişi gibi gürleyecekler. Karaya bakan biri karanlık ve sıkıntı görecek. Işık karanlık bulutlarla kaplanacak.

6

Rab Yeşaya'yı Çağırıyor

1[*]

Kral Uzziya'nın öldüğü yıl yüce ve görkemli Rab'bi gördüm; tahtta oturuyordu, giysisinin etekleri tapınağı dolduruyordu. 2Üzerinde Seraflar duruyordu; her birinin altı kanadı vardı; ikisiyle yüzlerini, ikisiyle ayaklarını örtüyor, öbür ikisiyle de uçuyorlardı. 3[*]

Birbirlerine şöyle sesleniyorlardı:

“Her Şeye Egemen RAB

Kutsal, kutsal, kutsaldır.

Yüceliği bütün dünyayı dolduruyor.”

4[*]

Seraflar'ın sesinden kapı söveleriyle eşikler sarsıldı, tapınak dumanla doldu.

5“Vay başıma! Mahvoldum” dedim, “Çünkü dudakları kirli bir adamım, dudakları kirli bir halkın arasında yaşıyorum. Buna karşın Kral'ı, Her Şeye Egemen RAB'bi gözlerimle gördüm.”

6Seraflar'dan biri bana doğru uçtu, elinde sunaktan maşayla aldığı bir kor vardı; 7onunla ağzıma dokunarak, “İşte bu kor dudaklarına değdi, suçun silindi, günahın bağışlandı” dedi.

8Sonra Rab'bin sesini işittim: “Kimi göndereyim? Bizim için kim gidecek?” diyordu.

“Ben! Beni gönder” dedim.

9[*]

“Git, bu halka şunu duyur” dedi,

“ ‘Duyacak duyacak, ama anlamayacaksınız,

Bakacak bakacak, ama görmeyeceksiniz!

10Bu halkın yüreğini duygusuzlaştır,

Kulaklarını ağırlaştır,

Gözlerini kapat.

Öyle ki, gözleri görmesin,

Kulakları duymasın, yürekleri anlamasın

Ve bana dönüp şifa bulmasınlar.’ ”

11“Ne vakte kadar, ya Rab?” diye sordum.

Rab yanıtladı:

“Kentler viraneye dönüp kimsesiz kalıncaya,

Evler ıpıssız oluncaya,

Toprak büsbütün kıraçlaşıncaya kadar.

12İnsanları çok uzaklara süreceğim,

Ülke bomboş kalacak,

13Halkın onda biri kalsa da ülke mahvolacak.

Ama devrildiği zaman kütüğü kalan

Yabanıl fıstık ve meşe ağacı gibi,

Kutsal soy kütüğünden çıkacak.”

7

Kral Ahaz'a Bir İşaret: İmmanuel

1[*]

Uzziya oğlu Yotam oğlu Ahaz Yahuda Kralı'yken, Aram Kralı Resin'le Remalya oğlu İsrail Kralı Pekah Yeruşalim'e saldırdılar, ama ele geçiremediler.

2Davut'un torunları Aram'ın Efrayimliler'le güçbirliği ettiğini duydular. Ahaz'la halkının yürekleri rüzgarda sallanan orman ağaçları gibi titremeye başladı.

3Bu arada RAB Yeşaya'ya şöyle seslendi: “Ahaz'ı karşılamak için oğlun Şear-Yaşuv'laş

birlikte Yukarı Havuz'un su yolunun sonuna, Çırpıcı Tarlası'na giden yola çık. 4Ona de ki, ‘Dikkatli ve sakin ol, korkma! Şu tüten iki yanık odun parçasının –Aram Kralı Resin'le Remalya'nın oğlunun– öfkesinden korkma. 5Aram, Efrayim ve Remalya'nın oğlu sizin için kötü şeyler tasarlıyor. Diyorlar ki, 6Haydi, Yahuda'ya saldıralım, halkı korkutup ülkeyi ele geçirelim, Taveal'ın oğlunu kral ilan edelim.

7“ ‘Buna karşılık Egemen RAB diyor ki, bu tasarı asla gerçekleşmeyecek. 8Çünkü Şam sadece Aram'ın başkenti, Resin de sadece Şam'ın başıdır. Efrayim'e gelince, altmış beş yıl içinde paramparça edilip halk olmaktan çıkacak.9Samiriye sadece Efrayim'in başkenti, Remalya'nın oğlu da sadece Samiriye'nin başıdır. Bana güvenmezseniz, güvenlikte olamazsınız.’ ”

10RAB Ahaz'a yine seslendi: 11“Tanrın RAB'den bir işaret iste; ölüler diyarı kadar derin, gökler kadar yüksek olsun.”

12Ama Ahaz, “Hayır, istemem, RAB'bi sınamam” dedi.

13Bunun üzerine Yeşaya, “Dinleyin, ey Davut'un torunları!” dedi, “İnsanların sabrını taşırmanız yetmezmiş gibi şimdi de Tanrım'ın sabrını mı taşırıyorsunuz? 14[*]

Bundan ötürü Rab'bin kendisi size bir belirti verecek: İşte, kız gebe kalıp bir oğul doğuracak; adını İmmanuel[t]

koyacak. 15Çocuk kötüyü reddedip iyiyi seçecek yaşa gelince tereyağı ve bal yiyecek.16Ama çocuk kötüyü reddedip iyiyi seçecek yaşa gelmeden, seni dehşete düşüren o iki kralın toprakları ıssız kalacak.

17“RAB seni, halkını ve babanın soyunu Efrayim'in Yahuda'dan ayrıldığı günden bu yana görülmemiş bir felakete uğratacak; üzerinize Asur Kralı'nı saldırtacak.

18“O gün RAB Mısır ırmaklarının ta uçlarından sinekleri, Asur topraklarından arıları ıslıkla çağıracak. 19Akın akın gelip derin vadilerde, kaya kovuklarında, dikenli çalılıklarda, otlaklarda konaklayacaklar.

20“O gün Rab Fırat'ın ötesinden kiraladığı usturayla –Asur Kralı'yla– sakalınızı, saçlarınızı, beden kıllarınızı tıraş edecek.21O günlerde bir inekle bir çift koyun besleyen 22aldığı bol süt sayesinde tereyağı yiyecek. Ülkede kalan herkes bal ve tereyağıyla beslenecek.

23“O gün bin gümüş değerinde bin asmaya sahip olan her bağ dikenli çalılarla dolacak. 24İnsanlar oralara okla, yayla gidecek. Çünkü ülkenin her yanı dikenli çalılarla kaplanacak. 25Bir zamanlar çapalanıp ekin ekilen tepeler korkudan kimsenin giremeyeceği dikenliklere dönecek, sığırın gezindiği, davarın çiğnediği yerler olacak.”

8

Asur Kralı'nın Saldırısı

1RAB bana şöyle dedi: “Büyük bir levha alıp okunaklı harflerle üzerine, ‘Maher-Şalal-Haş-Baz[u]

’ yaz. 2Kâhin* Uriya ile Yeverekya oğlu Zekeriya'yı kendime güvenilir tanık seçiyorum.”

3Peygamber olan karım bundan bir süre sonra gebe kaldı ve bir erkek çocuk doğurdu. RAB bana, “Adını ‘Maher-Şalal-Haş-Baz’ koy” dedi, 4“Çocuk daha ‘Anne, baba’ demesini öğrenmeden, Şam'ın serveti ve Samiriye'nin ganimeti Asur Kralı'na götürülecek.”

5RAB bana yine seslenip dedi ki, 6“Bu halk usul usul akan Şiloah sularını reddettiği, Resin'le Remalya'nın oğluyla mutlu olduğu içinü

, 7ben Rab, Fırat'ın kabaran güçlü sularını –bütün dehşetiyle Asur Kralı'nı– üzerlerine salacağım. Yatağından taşan ırmak, kıyılarını su altında bırakacak. 8Yahuda'yı kaplayan sular her şeyi silip süpürerek adam boyu yükselecek, ülkeni boydan boya dolduracak, ey İmmanuel!”

9Ey halklar, yıkıma, bozguna uğrayacaksınız. Yeryüzünün en uç köşeleri, kulak verin. Savaşmaya, bozguna uğramaya hazırlanın. Evet, savaşa ve bozguna hazır olun. 10İstediğinizi tasarlayın, hepsi boşa gidecek. İstediğiniz kadar konuşun, hiçbiri gerçekleşmeyecek. Çünkü Tanrı bizimledir.

Rab'bin Uyarısı

11RAB beni halkın tuttuğu yoldan gitmeme konusunda şiddetle uyararak şöyle dedi:

12[*]

“Onların entrika dediği her şeye

Siz entrika demeyin;

Onların korktuğundan korkmayın, yılmayın.

13“Her Şeye Egemen RAB'bi kutsal sayın.

Korkunuz, yılgınız O'ndan olsun.

14[*]

Tapınak O olacak.

İsrail'in iki krallığı içinse

Sürçme taşı ve tökezleme kayası,

Yeruşalim'de yaşayanlar için

Kapan ve tuzak olacak.

15Birçokları sendeleyip düşecek, parçalanacak,

Tuzağa düşüp ele geçecek.”

16Ya RAB, öğrencilerim arasında bildirimi koru,

Öğretimi mühürle!

17[*]

Kendini Yakup'un soyundan gizleyen RAB'bi özlemle bekliyorum, umudum O'nda. 18Ben ve RAB'bin bana verdiği çocuklar, Siyon Dağı'nda oturan Her Şeye Egemen RAB'bin İsrail'deki belirtileri ve işaretleriyiz.

19Birileri size, “Fısıldaşıp mırıldanan medyumlarla ruh çağıranlara danışın” dediğinde, “Halk kendi Tanrısı'na danışmaz mı; yaşayanlar için ölülere mi danışılır?” deyin. 20Tanrı'nın öğretisine ve bildirisine dönmek gerek! Böyle düşünmezlerse, onlar için hiç şafak sökmeyecek. 21Aç ve çaresiz, ülkede dolanıp duracaklar. Aç kalınca öfkelenip krallarına, Tanrıları'na lanet edecekler. Yukarıya da 22dünyaya da baksalar sıkıntıdan, karanlıktan, korkunç karanlıktan başka bir şey görmeyecekler. Kovulacakları yer koyu karanlıktır.

9

Esenlik Önderi

1[*]

Bununla birlikte sıkıntı çekmiş olan ülke karanlıkta kalmayacak. Geçmişte Zevulun ve Naftali bölgelerini alçaltan Tanrı, gelecekte Şeria Irmağı'nın ötesinde, Deniz Yolu'nda, ulusların yaşadığı Celile'yi onurlandıracak.

2[*]

Karanlıkta yürüyen halk

Büyük bir ışık görecek;

Ölümün gölgelediği diyarda

Yaşayanların üzerine ışık parlayacak.

3Ya RAB, ulusu çoğaltacak, sevincini artıracaksın.

Ekin biçenlerin neşelendiği,

Ganimet paylaşanların coştuğu gibi,

Onlar da sevinecek senin önünde.

4Çünkü onlara yük olan boyunduruğu,

Omuzlarını döven değneği,

Onlara eziyet edenlerin sopasını paramparça edeceksin;

Tıpkı Midyanlılar'ı yenilgiye uğrattığın günkü gibi.

5Savaşta giyilen çizmeleri

Ve kana bulanmış giysileri

Yakılacak, ateşe yem olacak.

6Çünkü bize bir çocuk doğacak,

Bize bir oğul verilecek.

Yönetim onun omuzlarında olacak.

Onun adı Harika Öğütçü[v]

, Güçlü Tanrı,

Ebedi Baba, Esenlik Önderi olacak.

7[*]

Davut'un tahtı ve ülkesi üzerinde egemenlik sürecek.

Egemenliğinin ve esenliğinin büyümesi son bulmayacak.

Egemenliğini adaletle, doğrulukla kuracak

Ve sonsuza dek sürdürecek.

Her Şeye Egemen RAB'bin gayreti bunu sağlayacak.

Rab'bin İsrail'e Öfkesi

8Rab İsrail için,

Yakup soyu için yargısını bildirdi.

Bu yargı yerine gelecek.

9Bütün halk, Efrayim ve Samiriye'de yaşayanlar,

Rab'bin bu yargısını duyacak.

Gururlu ve küstah olan bu halk diyor ki,

10“Kerpiç evler yıkıldı,

Ama yerlerine yontma taştan evler yapacağız.

Yabanıl incir ağaçları kesildi,

Ama yerlerine sedir ağaçları dikeceğiz.”

11-12Bundan dolayı RAB, Resin'in hasımlarını

Halka karşı güçlendirecek;

Düşmanlarını, doğudan Aramlılar'ı,

Batıdan Filistliler'i ayaklandıracak.

Bunlar ağızlarını ardına kadar açıp İsrail'i yutacaklar.

Bütün bunlara karşın RAB'bin öfkesi dinmedi,

Eli hâlâ kalkmış durumda.

13Halk kendisini cezalandıran RAB'be dönmeyecek,

Her Şeye Egemen RAB'bi aramayacak.

14Bunun için RAB İsrail'den başı da kuyruğu da

Hurma dalını da sazı da

Bir günde kesip atacak.

15Baş ileri gelen saygın kişi,

Kuyruksa öğretisi sahte olan peygamberdir.

16Çünkü bu halkı saptıranlar ona yol gösterenlerdir.

Onları izleyenler de yem oluyor.

17Bu yüzden Rab onların gençleri için sevinç duymayacak,

Öksüzlerine, dul kadınlarına acımayacak.

Çünkü hepsi tanrısızdır, kötülük yaparlar.

Her ağız saçmalıyor.

Bütün bunlara karşın RAB'bin öfkesi dinmedi,

Eli hâlâ kalkmış durumda.

18Kötülük dikenli çalıları yiyip bitiren ateş gibidir.

Ormandaki çalılığı tutuşturur,

Duman sütunları yükseltir.

19Her Şeye Egemen RAB'bin öfkesi

Ülkeyi ateş gibi sardı.

Halk ateşe yem olacak,

Kardeş kardeşini esirgemeyecek.

20İnsanlar şurada burada bulduklarını yiyecekler,

Ama aç kalacak, doymayacaklar.

Herkes çocuğunun etini yiyecek:

21Manaşşe Efrayim'i,

Efrayim Manaşşe'yi yiyecek,

Sonra birlikte Yahuda'nın üzerine yürüyecekler.

Bütün bunlara karşın RAB'bin öfkesi dinmedi,

Eli hâlâ kalkmış durumda.

10

1-2Yoksullardan adaleti esirgemek,

Halkımın düşkünlerinin hakkını elinden almak,

Dulları avlamak,

Öksüzlerin malını yağmalamak için

Haksız kararlar alanların,

Adil olmayan yasalar çıkaranların vay haline!

3Yargı günü

Uzaklardan başınıza felaket geldiğinde ne yapacaksınız?

Yardım için kime koşacaksınız,

Servetinizi nereye saklayacaksınız?

4Tutsaklar arasında bir köşeye sinmek

Ya da savaşta ölmekten başka çareniz kalmayacak.

Bütün bunlara karşın RAB'bin öfkesi dinmedi,

Eli hâlâ kalkmış durumda.

Tanrı'nın Asur'a İlişkin Yargısı

5[*]

“Vay haline Asur, öfkemin değneği!

Elindeki sopa benim gazabımdır.

6Asur'u tanrısız ulusa karşı salacağım;

Soyup yağma etmesi,

Sokaktaki çamur gibi onları çiğnemesi,

Öfkelendiğim halkın üzerine yürümesi için

Buyruk vereceğim.”

7Ama Asur Kralı bundan da kötüsünü düşünüyor.

Birçok ulusun kökünü kazıyıp yok etmeyi tasarlıyor.

8“Komutanlarımın hepsi birer kral değil mi?” diyor,

9“Kalno'yu, Karkamış gibi ele geçirmedim mi?

Hama'nın sonu Arpat'ınki,

Samiriye'nin sonu Şam'ınki gibi olmadı mı?

10Putları Yeruşalim ve Samiriye'ninkinden daha çok olan putperest ülkeleri nasıl ele geçirdimse,

11Samiriye'ye ve putlarına ne yaptımsa,

Yeruşalim'e ve putlarına da yapamaz mıyım?”

12Rab Siyon Dağı'na ve Yeruşalim'e karşı tasarladıklarını yapıp bitirdikten sonra şöyle diyecek:

“Asur Kralı'nı kibirli yüreği,

Övüngen bakışları yüzünden cezalandıracağım.

13Çünkü, ‘Her şeyi bileğimin gücüyle,

Bilgeliğimle yaptım’ diyor,

‘Akıllıyım, ulusları ayıran sınırları yok ettim,

Hazinelerini yağmaladım,

Güçlü kralları tahtlarından indirdim.

14Elimi yuvaya sokup kuş yumurtalarını toplar gibi

Ulusların varını yoğunu topladım.

Terk edilmiş yumurtaları nasıl toplarlarsa,

Ben de bütün ülkeleri öyle topladım.

Kanat çırpan, ağzını açan,

Sesini çıkaran olmadı.’ ”

15Balta kendisini kullanana karşı övünür mü?

Testere kendisini kullanana karşı büyüklenir mi?

Sanki değnek kendisini kaldıranı sallayabilir,

Sopa sahibini kaldırabilirmiş gibi...

16Rab, Her Şeye Egemen RAB,

Asur'un güçlü adamlarını

Yıpratıcı hastalıkla cezalandıracak.

Orduları alev alev yanacak.

17İsrail'in Işığı ateş,

İsrail'in Kutsalı alev olacak;

Asur'un dikenli çalılarını

Bir gün içinde yakıp bitirecek.

18Görkemli ormanıyla verimli tarlaları,

Ölümcül bir hastalığa yakalanmış insan gibi

Tümüyle harap olacak.

19Ormanda artakalan ağaçlar

Bir çocuğun bile sayabileceği kadar az olacak.

İsrail'in Sağ Kalanları

20O gün İsrail'in sağ kalanları,

Yakup'un kaçıp kurtulan torunları,

Kendilerini yok etmek isteyene değil,

Artık içtenlikle RAB'be, İsrail'in Kutsalı'na dayanacaklar.

21Geriye kalanlar,

Yakup soyundan sağ kalanlar,

Güçlü Tanrı'ya dönecekler.

22[*]

Ey İsrail, halkın denizin kumu kadar çok olsa da,

Ancak pek azı dönecek[y]

.

Tümüyle adil bir yıkım kararlaştırıldı.

23Rab, Her Şeye Egemen RAB,

Kararlaştırılan yıkımı bütün yeryüzünde gerçekleştirecek.

Rab Asur'u Cezalandıracak

24Bu nedenle Rab,

Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor:

“Ey sen, Siyon'da yaşayan halkım,

Asurlular, Mısırlılar'ın yaptığı gibi

Sana değnekle vurduklarında,

Sopalarını sana karşı kaldırdıklarında korkma.

25Çünkü çok yakında gazabım sona erecek,

Öfkem Asurlular'ın yıkımını sağlayacak.

26Ben, Her Şeye Egemen RAB,

Midyanlılar'ı Orev Kayası'nda alt ettiğim gibi,

Onları da kırbaçla alt edeceğim.

Değneğimi Mısır'a karşı nasıl denizin üzerine uzattımsa,

Şimdi yine öyle yapacağım.

27O gün Asur'un yükü sırtınızdan,

Boyunduruğu boynunuzdan kalkacak;

Semirdiğiniz için[z]

boyunduruk kırılacak.”

İşgalcilerin Saldırısı

28Ayat Kenti'ne saldırdılar,

Migron'dan geçip ağırlıklarını Mikmas'ta bıraktılar.

29Geçidi aşarak Geva'da konakladılar.

Rama Kenti korkudan titredi,

Saul'un kenti Giva'da yaşayan halk kaçıştı.

30Ey Gallim halkı, sesini yükselt!

Ey Layşa halkı, dinle!

Zavallı Anatot halkı!

31Madmena halkı kaçıyor,

Hagevim'de yaşayanlar sığınacak yer arıyor.

32Düşman bugün Nov'da duracak;

Siyon Kenti'nin kurulduğu dağa,

Yeruşalim Tepesi'ne yumruk sallayacak.

33Rab, Her Şeye Egemen RAB düşmanı

Dal gibi kesip korkunç güçle yere çalacak.

Uzun boyluları devirecek,

Gururluları alçaltacak.

34Ormandaki çalılıkları baltayla keser gibi

Kesip devirecek onları.

Lübnan, Güçlü Olan'ın önünde diz çökecek.

11

Esenlik Umudu

1[*]

İşay'ın kütüğünden yeni bir filiz çıkacak,

Kökünden bir fidan meyve verecek.

2RAB'bin Ruhu, bilgelik ve anlayış ruhu,

Öğüt ve güç ruhu, bilgi ve RAB korkusu ruhu

Onun üzerinde olacak.

3RAB korkusu hoşuna gidecek.

Gözüyle gördüğüne göre yargılamayacak,

Kulağıyla işittiğine göre karar vermeyecek.

4[*]

graph-definition>

*

Yoksulları adaletle yargılayacak,

Yeryüzünde ezilenler için dürüstçe karar verecek.

Dünyayı ağzının değneğiyle cezalandıracak,

Kötüleri soluğuyla öldürecek.

5[*]

Davranışının temeli adalet ve sadakat olacak[a]

.

6[*]

Onun döneminde kurtla kuzu bir arada yaşayacak,

Parsla oğlak birlikte yatacak,

Buzağı, genç aslan ve besili sığır yanyana duracak,

Onları küçük bir çocuk güdecek.

7İnekle ayı birlikte otlayacak,

Yavruları bir arada yatacak.

Aslan sığır gibi saman yiyecek.

8Emzikteki bebek kobra deliği üzerinde oynayacak,

Sütten kesilmiş çocuk elini engerek kovuğuna sokacak.

9[*]

Kutsal dağımın hiçbir yerinde

Kimse zarar vermeyecek, yok etmeyecek.

Çünkü sular denizi nasıl dolduruyorsa,

Dünya da RAB'bin bilgisiyle dolacak.

Sürgünler Geri Dönecek

10[*]

O gün İşay'ın kökü ortaya çıkacak,

Halklara sancak olacak,

Uluslar ona yönelecek.

Kaldığı yer görkemli olacak.

11O gün Rab, Asur'dan,

Mısır, Patros, Kûş*, Elam,

Şinar[b]

, Hama ve deniz kıyılarından

Halkının sağ kalanlarını kurtarmak için

İkinci kez elini uzatacak.

12Uluslar için sancak kaldıracak,

Sürgün İsrailliler'i toplayacak,

Dağılmış Yahudalılar'ı

Dünyanın dört bucağından bir araya getirecek.

13Efrayim halkının kıskançlığı yok olacak,

Yahudalılar'ı sıkıştıranlar ortadan kalkacak.

Efrayim Yahuda'yı kıskanmayacak,

Yahuda Efrayim'i sıkıştırmayacak.

14Batıdaki Filistliler'e saldırıp

Hep birlikte doğudakilerin her şeyini yağmalayacaklar.

Edom ve Moav halklarının topraklarına el koyacak,

Ammonlular'a boyun eğdirecekler.

15[*]

RAB Mısır'ın Süveyş Körfezi'ni tümüyle kurutacak.

Elinin bir sallayışıyla estireceği kavurucu rüzgarla

Fırat'ı süpürüp yedi dereye bölecek.

Öyle ki, insanlar ırmak yatağından çarıkla geçebilsin.

16RAB'bin Asur'da sağ kalan halkı için

Bir çıkış yolu olacak;

Tıpkı Mısır'dan çıktıkları gün

İsrailliler'in de bir çıkış yolu olduğu gibi.

12

1İsrail halkı o gün,

“Ya RAB, sana şükrederiz” diyecek,

“Bize öfkelenmiştin ama öfken dindi,

Bizi avuttun.

2[*]

Tanrı kurtuluşumuzdur.

O'na güvenecek, yılmayacağız.

Çünkü RAB[c]

gücümüz ve ezgimizdir.

O kurtardı bizi.”

3Kurtuluş pınarlarından sevinçle su alacaksınız.

4[*]

O gün diyeceksiniz ki,

“RAB'be şükredin, O'nu adıyla çağırın,

Halklara duyurun yaptıklarını,

Adının yüce olduğunu duyurun!

5RAB'be ezgiler söyleyin,

Çünkü görkemli işler yaptı.

Bütün dünya bilsin bunu.

6Ey Siyon halkı, sesini yükselt, sevinçle haykır!

Çünkü aranızda bulunan İsrail'in Kutsalı büyüktür.”

13

Tanrı Babil'i Cezalandıracak

1[*]

Amots oğlu Yeşaya'nın Babil'le ilgili bildirisi:

2Çıplak dağın tepesine sancak dikin!

Savaşçıları yüksek sesle çağırıp

El sallayın ki

Soylulara ayrılan kapılardan içeri girsinler.

3RAB seçtiklerine buyruk verdi,

O'nun yüceliğiyle övünen yiğitleri

Öfkesinin gereğini yapmaya çağırdı.

4Dağlardaki kalabalığın gürültüsünü dinleyin!

Büyük bir halkın sesini andırıyor.

Bir araya gelmiş ulusların

Ve krallıkların gümbürtüsünü dinleyin!

Her Şeye Egemen RAB bir orduyu savaşa hazırlıyor.

5Öfkesinin araçlarıyla uzak bir ülkeden,

Dünyanın öbür ucundan

Bütün ülkeyi yerle bir etmek üzere geliyor.

6[*]

Feryat edin! Çünkü RAB'bin günü yakındır.

Her Şeye Gücü Yeten'in göndereceği yıkım gibi geliyor o gün.

7Bu yüzden ellerde derman kalmayacak,

Her yürek eriyecek.

8Herkesi dehşet saracak,

Hepsi acı ve ıstırap içinde boğulacak,

Doğuran kadın gibi kıvranacak,

Şaşkın şaşkın birbirlerine bakacaklar;

Yüzleri kızaracak.

9İşte RAB'bin acımasız günü geliyor.

Ülkeyi viraneye çevirip

İçindeki günahkârları ortadan kaldıracağı

Gazap ve kızgın öfke dolu gün geliyor.

10[*]

Gökteki yıldızlarla takımyıldızlar ışımayacak,

Doğan güneş kararacak, ay ışığını vermez olacak.

11RAB diyor ki, “Kötülüğünden ötürü dünyayı,

Suçlarından ötürü kötüleri cezalandıracağım.

Kibirlilerin küstahlığını sona erdirecek,

Zalimlerin gururunu kıracağım.

12İnsanı saf altından,

Ofir altınından daha ender kılacağım.

13Ben, Her Şeye Egemen RAB,

Gazaba geldiğim, öfkemin alevlendiği gün

Gökleri titreteceğim, yer yerinden oynayacak.

14“Herkes kovalanan ceylan gibi,

Çobansız koyunlar gibi halkına dönecek,

Ülkesine kaçacak.

15Yakalananın bedeni delik deşik edilecek,

Ele geçen kılıçtan geçirilecek.

16Yavruları gözleri önünde parçalanacak,

Evleri yağmalanacak,

Kadınlarının ırzına geçilecek.

17“Gümüşe değer vermeyen,

Altını sevmeyen Medler'i

Onlara karşı harekete geçireceğim.

18Oklarıyla gençleri parçalayacak,

Bebeklere acımayacak,

Çocukları esirgemeyecekler.

19[*]

Ben Tanrı, Sodom ve Gomora'yı nasıl yerle bir ettimse,

Kildaniler'in* yüce gururu,

Krallıkların en güzeli olan Babil'i de yerle bir edeceğim.

20[*]

Orada bir daha kimse yaşamayacak,

Kuşaklar boyu kimse oturmayacak,

Bedeviler çadır kurmayacak,

Çobanlar sürülerini dinlendirmeyecek.

21[*]

Orası yabanıl hayvanlara barınak olacak,

Evler çakallarla dolacak,

Baykuşlar yuva yapacak, tekelerç

oynaşacak orada.

22Kalelerinde sırtlanlar,

Görkemli saraylarında çakallar uluyacak.

Babil'in sonu yaklaştı, günleri uzatılmayacak.”

14

1Çünkü RAB Yakup soyuna acıyacak,

İsrail halkını yine seçip

Topraklarına yerleştirecek.

Yabancılar da Yakup soyuna katılıp onlara bağlanacak.

2Uluslar İsrail halkını

İsrail topraklarına götürecekler.

İsrail halkı RAB'bin verdiği topraklarda onları

Erkek ve kadın köle olarak sahiplenecek.

Kendisini tutsak edenleri tutsak edecek,

Kendisini ezenlere egemen olacak.

3RAB İsrail halkını acıdan, sıkıntıdan

Ve yaptığı ağır işlerden kurtardığı gün

4Babil Kralı'nı alaya alarak,

“Halkı ezenin nasıl da sonu geldi!” diyecekler,

“Zorbalığı nasıl da sona erdi!”

5RAB kötülerin değneğini,

Egemenlerin asasını kırdı.

6O asa ki, halklara gazapla vurdukça vurdu,

Ulusları öfkeyle, dinmeyen zulümle yönetti[d]

.

7Bütün dünya esenlik ve barış içinde

Sevinçle haykırıyor.

8Lübnan'ın çam ve sedir ağaçları bile

Kralın yok oluşuna seviniyor.

“Onun ölümünden beri kimse bizi kesmeye gelmiyor” diyorlar.

9Toprağın altındaki ölüler diyarı

Babil Kralı'nı karşılamak için sabırsızlanıyor.

Onun gelişi ölüleri,

Dünyanın eski önderlerini heyecanlandırıyor;

Ulusları yönetmiş kralları

Tahtlarından ayağa kaldırıyor.

10Hepsi ona seslenip diyecekler ki,

“Sen de bizim gibi gücünü yitirdin,

Bize benzedin.”

11Görkemin de çenklerinin sesi de

Ölüler diyarına indirildi.

Altında kurtlar kaynaşacak,

Üstünü kurtçuklar kaplayacak.

12[*]

Ey parlak yıldız[e]

, seherin oğlu,

Göklerden nasıl da düştün!

Ey ulusları ezip geçen,

Nasıl da yere yıkıldın!

13[*]

İçinden, “Göklere çıkacağım” dedin,

“Tahtımı Tanrı'nın yıldızlarından daha yükseğe koyacağım;

İlahların toplandığı dağda,

Safon'un doruğunda oturacağım.

14Bulutların üstüne çıkacak,

Kendimi Yüceler Yücesi'yle eşit kılacağım.”

15Ancak ölüler diyarına,

Ölüm çukurunun dibine

İndirilmiş bulunuyorsun.

16-17Seni görenler bakıp bakıp şöyle düşünecekler:

“Dünyayı sarsan, ülkeleri titreten,

Yeryüzünü çöle çeviren,

Kentleri yerle bir eden,

Tutsakları evlerine salıvermeyen adam bu mu?”

18Ulusların bütün kralları tek tek,

Görkemli mezarlarda yatıyor.

19Ama sen reddedilen bir dal gibi

Mezarından dışarı atıldın;

Bedenleri kılıçla delinip

Ölüm çukurunun dibine atılmış ölülerle örtülüsün;

Ayak altında çiğnenen leş gibisin.

20Ülkeni harap edip halkını katlettiğin için

Başkaları gibi gömülmeyeceksin.

Kötülük yapan soy bir daha anılmayacak.

21Atalarının suçundan ötürü

Babil Kralı'nın oğullarını boğazlamak için yer hazırlayın.

Kalkıp dünyayı sahiplenmesinler,

Yeryüzünü kentlerle doldurmasınlar.

22“Babil halkına karşı harekete geçeceğim”

Diyor Her Şeye Egemen RAB,

“Babil'in adını, sağ kalanlarını,

Oğullarını, torunlarını dünyadan sileceğim.”

Böyle diyor RAB.

23“Babil'i baykuş yuvasına, bataklığa çevirecek,

Yıkım süpürgesiyle süpüreceğim”

Diyor Her Şeye Egemen RAB.

Rab Asurlular'ı Cezalandıracak

24[*]

Her Şeye Egemen RAB ant içerek şöyle dedi:

“Düşündüğüm gibi olacak,

Tasarladığım gibi gerçekleşecek.

25Asurlular'ı kendi ülkemde ezecek,

Dağlarımda çiğneyeceğim.

Halkım Asur'un boyunduruğundan,

Omuzlarındaki yükten kurtulacak.

26İşte bütün dünya için belirlenen tasarı budur.

Bütün uluslara karşı elim kalkmış durumda.

27Her Şeye Egemen RAB'bin tasarısını kim boşa çıkarabilir?

Kalkmış durumdaki elini kim indirebilir?”

Tanrı Filistliler'i Cezalandıracak

28[*]

Kral Ahaz'ın öldüğü yıl gelen bildiri:

29[*]

Ey Filistliler, sizi döven değnek kırıldı diye sevinmeyin.

Çünkü yılanın kökünden engerek türeyecek,

Onun ürünü uçan yılan olacak.

30Yoksulların en yoksulu doyacak,

Düşkünler güvenlikte yatacak.

Ama sizin kökünüzü kıtlıkla kurutacağım,

Sağ kalanlarınız da ölecek.

31Ulumaya başla ey kapı! Ey kent, feryat et!

Ey Filistliler, eridiniz baştan başa.

Kuzeyden toz duman yükseliyor,

Düşman askerleri sıra sıra geliyor.

32O ulusun elçilerine ne yanıt verilecek?

“RAB Siyon'un temelini attı,

Halkının düşkünleri oraya sığınacak” denecek.

15

Moav Yıkıma Uğrayacak

(Yer.48:29-36)

1[*]

Moav'la ilgili bildiri:

Moav'ın Ar Kenti bir gecede viraneye döndü, yok oldu,

Moav'ın Kîr Kenti bir gecede viraneye döndü, yok oldu.

2[*]

Bu yüzden Divon halkı ağlamak için tapınağa,

Tapınma yerlerine çıktı.

Moav halkı, Nevo ve Medeva için feryat ediyor.

İnsanlar saçlarını sakallarını kesiyor.

3Çul giyiyorlar sokaklarda,

Damlarda, meydanlarda herkes feryat ediyor,

Gözyaşları sel gibi.

4Heşbon ve Elale'nin haykırışları

Yahas'a ulaşıyor.

Moav askerleri bu yüzden feryat ediyor,

Yürekleri korku içinde.

5Yüreğim sızlıyor Moav için.

Kaçanlar Soar'a, Eglat-Şelişiya'ya ulaştı,

Ağlaya ağlaya çıkıyorlar Luhit Yokuşu'ndan,

Horonayim yolunda yıkımlarına ağıt yakıyorlar.

6Nimrim suları kuruduğu için otlar sararıp soldu.

Taze ot kalmadı, yeşillik yok artık.

7Bu yüzden halk kazanıp biriktirdiği ne varsa,

Kavak Vadisi üzerinden taşıyacak.

8Haykırışları Moav topraklarında yankılanıyor,

Feryatları Eglayim'e, Beer-Elim'e dek ulaştı.

9Çünkü Dimon suları kan dolu,

Ama başına daha beterini getireceğim.

Moav'dan kaçıp kurtulanların,

Ülkede sağ kalanların üzerine aslan salacağım.

16

1Sela'dan çöl yoluyla Siyon Kenti'nin kurulduğu dağa,

Ülkenin hükümdarına kuzular gönderin.

2Moavlı kızlar yuvalarından atılmış,

Öteye beriye uçuşan kuşlar gibi

Arnon Irmağı'nın geçitlerinde dolaşıyor.

3“Bize öğüt ver, bir karar al,

Öğle sıcağında gece gibi gölge sal üstümüze.

Kovulanları sakla, kaçakları ele verme” diyorlar.

4“Kovulanlarım seninle birlikte yaşasın.

Kırıp geçirenlere karşı

Biz Moavlılar'a sığınak ol.”

Baskı ve yıkım son bulduğunda,

Ülkeyi çiğneyenler yok olduğunda,

Sevgiye dayanan bir yönetim kurulacak,

5Davut soyundan biri sadakatle krallık yapacak.

Yargılarken adaleti arayacak,

Doğru olanı yapmakta tez davranacak.

6[*]

Moav'ın ne denli gururlanıp büyüklendiğini,

Kendini ne denli beğendiğini,

Kibirlenip küstahlaştığını duyduk.

Övünmesi boşunadır.

7Bu yüzden Moavlılar Moav için feryat edecek,

Hepsi feryat edecek.

Kîr-Hereset'in üzüm pestillerini

Anımsayıp üzülecek, yas tutacaklar.

8Çünkü Heşbon'un tarlaları,

Sivma'nın asmaları kurudu.

Ulusların beyleri onların seçkin dallarını kırdılar.

O dallar ki, Yazer'e erişir, çöle uzanırdı,

Filizleri yayılır, gölü[f]

aşardı.

9Bu yüzden Yazer için,

Sivma'nın asmaları için acı acı ağlıyorum.

Sizleri gözyaşlarımla sulayacağım,

Ey Heşbon ve Elale!

Çünkü savaş çığlıkları yaz meyvelerinizin,

Biçtiğiniz ekinin üzerine düştü.

10Meyve bahçelerindeki sevinç ve neşe yok oldu.

Bağlarda ne şarkı söyleyen olacak,

Ne sevinç çığlığı atan.

Üzüm sıkma çukurlarında çalışan kalmayacak,

Sevinç çığlıklarını susturdum.

11Yüreğim bir lir gibi inliyor Moav için,

Kîr-Hereset için içim sızlıyor.

12Moav halkı tapınma yerine çıkarak kendini yoruyor,

Dua etmek için tapınağa gidiyor, ama hepsi boşuna!

13RAB'bin Moav için geçmişte söylediği budur. 14RAB şimdi diyor ki, “Moav'ın övündükleri de kalabalık halkı da tam üç yıl sonra rezil olacak. Sağ kalan çok az sayıda kişiyse güçsüz olacak.”

17

Tanrı Aram'ı ve İsrail'i Cezalandıracak

1[*]

Şam'la ilgili bildiri:

İşte Şam kent olmaktan çıkacak,

Enkaz yığınına dönecek.

2Aroer kentleri terk edilecek,

Hayvan sürüleri orada yatacak,

Onları ürküten olmayacak.

3Efrayim'de surlu kent kalmayacak,

Şam'ın egemenliği yok olacak.

Sağ kalan Aramlılar'ın onuru

İsrail'in onuru gibi kırılacak.

Her Şeye Egemen RAB böyle diyor.

4O gün Yakup soyunun görkemi sönecek,

Hepsi bir deri bir kemik kalacak.

5İsrail, ekinin elle biçilip

Başakların devşirildiği bir tarla,

Refaim Vadisi'nde hasattan sonra

Başakların toplandığı bir tarla gibi olacak.

6Çok az kişi kurtulacak.

Artakalanların sayısı, dövüldükten sonra tepesinde iki üç,

Dal uçlarında dört beş zeytin tanesi kalan

Zeytin ağacı gibi olacak.

İsrail'in Tanrısı RAB böyle diyor.

7O gün insanlar kendilerini yaratana bakacaklar, gözleri İsrail'in Kutsalı'nı görecek. 8Elleriyle yaptıkları sunaklara, parmaklarıyla biçim verdikleri Aşera* putlarına, buhur sunaklarına bakmayacaklar.

9O gün İsrail'in güçlü kentleri

İsrailliler'den kaçan Amorlular'la Hivliler'in[g]

Terk ettiği kentler gibi ıssız olacak.

10Çünkü, ey İsrail, seni kurtaran Tanrı'yı unuttun,

Sığındığın Kaya'yı anmaz oldun.

Bunun yerine, güzel fidanlar, ithal asmalar dikiyorsun[h]

.

11Onlar diktiğin gün filizlenip

Ertesi sabah tomurcuklanabilir.

Ama hastalık ve dinmez acı gününde meyve vermeyecekler.

12Eyvah, çok sayıda ulus kükrüyor,

Azgın deniz gibi gürlüyorlar.

Halklar güçlü sular gibi çağlıyor.

13Halklar kabaran sular gibi çağlayabilir,

Ama Tanrı onları azarlayınca uzaklara kaçacaklar.

Rüzgarın önünde dağdaki saman ufağı gibi,

Kasırganın önünde diken yumağı gibi savrulacaklar.

14Akşam dehşet saçıyorlardı,

Sabah olmadan yok olup gittiler.

Bizi yağmalayanların, bizi soyanların sonu budur.

18

Tanrı Kûş'u Cezalandıracak

1Kûş* ırmaklarının ötesinde,

Kanat vızıltılarının duyulduğu ülkenin vay haline!

2O ülke ki, elçilerini

Sazdan kayıklarla Nil sularından gönderir.

Ey ayağına tez ulaklar,

Irmakların böldüğü ülkeye,

Her yana korku saçan halka,

Güçlü ve ezici ulusa,

O uzun boylu, pürüzsüz tenli ulusa gidin!

3Ey sizler, dünyada yaşayan herkes,

Yeryüzünün ahalisi!

Sancak dağların tepesine dikilince dikkat edin.

Boru çalınınca dinleyin.

4Çünkü RAB bana şöyle dedi:

“Gün ışığında duru sıcaklık gibi,

Hasat döneminin sıcaklığındaki

Çiy bulutu gibi durgun olacak

Ve bulunduğum yerden seyredeceğim.”

5Bağbozumundan önce çiçekler düşüp

Üzümler olgunlaşmaya yüz tutunca,

Asmanın dalları bıçakla kesilecek,

Çubukları koparılıp atılacak.

6Hepsi dağın yırtıcı kuşlarına,

Yerin yabanıl hayvanlarına terk edilecek.

Yazın yırtıcı kuşlara,

Kışın yabanıl hayvanlara yem olacaklar.

7O zaman ırmakların böldüğü ülke,

Her yana korku saçan güçlü ve ezici halk,

O uzun boylu, pürüzsüz tenli ulus,

Her Şeye Egemen RAB'be armağanlar getirecek.

Her Şeye Egemen RAB'bin adını koyduğu

Siyon Dağı'na getirecekler armağanlarını.

19

Tanrı Mısır'ı Cezalandıracak

1[*]

Mısır'la ilgili bildiri:

İşte RAB hızla yol alan buluta binmiş Mısır'a geliyor!

Mısır putları O'nun önünde titriyor,

Mısırlılar'ın yüreği hopluyor.

2RAB diyor ki,

“Mısırlılar'ı Mısırlılar'a karşı ayaklandıracağım;

Kardeş kardeşe, komşu komşuya, kent kente,

Ülke ülkeye karşı savaşacak.

3Mısırlılar'ın cesareti tükenecek,

Tasarılarını boşa çıkaracağım.

Yardım için putlara, ölülerin ruhlarına,

Medyumlarla ruh çağıranlara danışacaklar.

4Mısırlılar'ı acımasız bir efendiye teslim edeceğim,

Katı yürekli bir kral onlara egemen olacak.”

Rab, Her Şeye Egemen RAB böyle diyor.

5Nil'in suları çekilecek,

Kuruyup çatlayacak yatağı.

6Su kanalları kokacak,

Kuruyacak ırmağın kolları,

Kamışlarla sazlar solacak.

7Nil kıyısında, ırmağın ağzındaki sazlar,

Nil boyunca ekili tarlalar kuruyacak,

Savrulup yok olacak.

8Balıkçılar yas tutacak,

Nil'e olta atanların hepsi ağlayacak,

Suyun yüzüne ağ atanlar perişan olacak.

9Taranmış keten işleyenler,

Beyaz bez dokuyanlar umutsuzluğa kapılacak.

10Dokumacılar bunalacak,

Ücretliler sıkıntıya düşecek.

11Soanı

Kenti'nin önderleri ne kadar akılsız!

Firavunun bilge danışmanları

Saçma sapan öğütler veriyorlar.

Nasıl olur da firavuna,

“Biz bilgelerin oğulları,

Eski zaman krallarının torunlarıyız” diyorlar?

12Ey firavun, hani nerede senin bilgelerin?

Her Şeye Egemen RAB Mısır'a karşı neler tasarladı,

Bildirsinler bakalım sana eğer biliyorlarsa.

13Soan Kenti'nin önderleri aptal olup çıktılar,

Nof[i]

önderleri aldandılar,

Mısır oymaklarının ileri gelenleri Mısır'ı saptırdılar.

14RAB onların aklını karıştırdı;

Kendi kusmuğu içinde yalpalayan sarhoş nasılsa,

Mısır'ı da her alanda saptırdılar.

15Mısır'da kimsenin yapabileceği bir şey kalmadı;

Ne başın ne kuyruğun, ne hurma dalının ne de sazın.

Mısır Rab'be Bağlı Olacak

16O gün Mısırlılar kadın gibi olacaklar; Her Şeye Egemen RAB'bin kendilerine karşı kalkan elinin önünde titreyip dehşete kapılacaklar. 17Yahuda Mısır'ı dehşete düşürecek. Yahuda dendi mi, Her Şeye Egemen RAB'bin Mısır'a karşı tasarladıklarını anımsayan herkes dehşete kapılacak.

18O gün Mısır'da Kenan dilini konuşan beş kent olacak. Bu kentler Her Şeye Egemen RAB'be bağlılık andı içecekler; içlerinden biri ‘Yıkım Kenti[j]

’ diye adlandırılacak.

19O gün Mısır'ın ortasında RAB için bir sunak, sınırında da bir sütun dikilecek. 20Her Şeye Egemen RAB için Mısır'da bir belirti ve tanık olacak bu. Halk kendine baskı yapanlardan ötürü RAB'be yakarınca, RAB onları savunacak bir kurtarıcı gönderip özgür kılacak. 21RAB kendini Mısırlılar'a tanıtacak, onlar da o gün RAB'bi tanıyacak, kurbanlarla, sunularla O'na tapınacaklar. RAB'be adak adayacak ve adaklarını yerine getirecekler.

22RAB Mısırlılar'ı hastalıkla alabildiğine cezalandıracak, sonra iyileştirecek. RAB'be yönelip yakaracaklar. RAB de onları iyileştirecek.

23O gün Mısır'la Asur arasında bir yol olacak. Asurlu Mısır'a, Mısırlı Asur'a gidip gelecek. Mısırlılar'la Asurlular birlikte tapınacaklar.

24O gün Mısır ve Asur'un yanısıra İsrail üçüncü ülke olacak. Dünya bu üçü sayesinde kutsanacak. 25Her Şeye Egemen RAB, “Halkım Mısır, ellerimin işi Asur ve mirasım İsrail kutsansın” diyerek dünyayı kutsayacak.

20

Mısır ve Kûş'un Başına Gelenler

1-2Asur ordusunun başkomutanı, Asur Kralı Sargon'un buyruğuyla gelerek Aşdot'a saldırıp kenti ele geçirdiği yıl RAB Amots oğlu Yeşaya aracılığıyla şöyle dedi: “Git, belindeki çulu çöz, ayağındaki çarığı çıkar.” Yeşaya denileni yaptı, çıplak ve yalınayak dolaşmaya başladı.

3RAB dedi ki, “Mısır'a ve Kûş'a* belirti ve ibret olsun diye kulum Yeşaya nasıl üç yıl çıplak ve yalınayak dolaştıysa,4Asur Kralı da Mısır'a utanç olsun diye Mısırlı tutsaklarla Kûşlu sürgünleri genç yaşlı demeden, çıplak ve yalınayak, mahrem yerleri açık yürütecek. 5Kûş'a bel bağlayan, Mısır'la övünen halk hüsrana uğrayacak, utanç içinde kalacak. 6Bu kıyı bölgesinde yaşayanlar o gün, “Asur Kralı'nın elinden kurtulmak için yardımına sığındığımız, bel bağladığımız ulusların başına gelene bakın!” diyecekler, “Biz nasıl kurtulacağız?”

21

Babil'e İlişkin Peygamberlik

1Deniz kıyısındaki çölle ilgili bildiri:

Negev'den fırtınalar nasıl üst üste gelirse,

Çölden, korkunç ülkeden bir istilacı öyle geliyor.

2Korkunç bir görüm gördüm:

Hain hainlik etmede,

Harap eden harap etmede.

Ey Elam, saldır!

Ey Meday, onu kuşat!

Onun neden olduğu iniltileri sona erdireceğim.

3Gördüklerimden ötürü belime ağrı saplandı,

Doğuran kadının ağrıları gibi ağrılar tuttu beni.

Duyduklarımdan sarsıldım,

Gördüklerimden dehşete düştüm.

4Şaşkınım, titremeler sardı beni.

Özlediğim alaca karanlık bana korku veriyor artık.

5Gördüğüm görümde sofrayı hazırlıyor,

Halıları seriyor, yiyip içiyorlar.

Kalkın, ey önderler, kalkanları yağlayın!

6Rab bana dedi ki,

“Git, bir gözcü dik, gördüğünü bildirsin.

7Savaş arabalarının,

Atlara, eşeklere, develere binmiş insanların

Çifter çifter geldiğini görünce dikkat kesilsin.”

8Gözcü[k]

, “Ey efendim,

Her gün aralıksız gözcü kulesinde duruyor,

Her gece yerimde nöbet tutuyorum” diye bağırdı,

9[*]

“Bak, savaş arabalarıyla atlılar

Çifter çifter geliyor!”

Sonra, “Yıkıldı, Babil yıkıldı!” diye haber verdi,

“Taptıkları bütün putlar yere çalınıp parçalandı!”

10Ey halkım, harman yerinde

Buğday gibi dövülmüş olan halkım!

Her Şeye Egemen RAB'den,

İsrail'in Tanrısı'ndan duyduklarımı

Size bildirdim.

Edom'a İlişkin Peygamberlik

11Duma[l]

ile ilgili bildiri:

Biri Seir'den bana sesleniyor:

“Ey gözcü, geceden geriye ne kaldı?

Geceden geriye ne kaldı?”

12Yanıtım şöyle: “Sabah olmak üzere,

Ama yine gece olacak.

Soracaksanız sorun, yine gelin.”

Arabistan'a İlişkin Peygamberlik

13Arabistan'la ilgili bildiri:

Arabistan çalılıklarında geceleyeceksiniz,

Ey Dedan kervanları!

14Ey Tema'da oturanlar,

Su getirin, susamışları karşılayın,

Kaçıp kurtulana ekmek verin.

15Çünkü onlar kılıçtan, yalın kılıçtan,

Gerilmiş yaydan, çetin çarpışmalardan kaçtılar.

16Rab bana şöyle dedi: “Kedar'ın bütün övüncü tam bir yıl sonra sona erecek. 17Okçulardan, Kedar savaşçılarından pek az sağ kalan olacak.” Bunu söyleyen, İsrail'in Tanrısı RAB'dir.

22

Yeruşalim'e İlişkin Peygamberlik

1-2Görüm Vadisi'yle ilgili bildiri:

Gürültü patırtı içinde eğlenen kent halkı,

Ne oldu size, neden hepiniz damlara çıktınız?

Ölenleriniz ne kılıçtan geçirildi,

Ne de savaşta öldü.

3Önderleriniz hep birlikte kaçtılar,

Yaylarını kullanmadan tutsak alındılar.

Uzağa kaçtığınız halde ele geçenlerin hepsi tutsak edildi.

4Bunun için dedim ki,

“Beni yalnız bırakın, acı acı ağlayayım.

Halkımın uğradığı yıkımdan ötürü

Beni avutmaya kalkmayın.”

5Çünkü Rab'bin, Her Şeye Egemen RAB'bin

Görüm Vadisi'nde kargaşa, bozgun

Ve dehşet saçacağı gün,

Duvarların yıkılacağı,

Dağlara feryat edileceği gün geliyor.

6Elamlılar ok kılıflarını sırtlanıp savaş arabalarıyla,

Atlılarıyla geldiler.

Kîr halkı kalkanlarını açtı.

7Verimli vadileriniz savaş arabalarıyla doldu,

Atlılar kent kapılarının karşısına dizildi.

8RAB'bin Yahuda'yı savunmasız bıraktığı gün

Orman Sarayı'ndaki silahlara güvendiniz.

9Davut Kenti'nin duvarlarında

Çok sayıda gedik olduğunu gördünüz,

Aşağı Havuz'da su depoladınız,

10Yeruşalim'deki evleri saydınız,

Surları onarmak için evleri yıktınız.

11Eski Havuz'un suları için

İki surun arasında bir depo yaptınız.

Ama bunu çok önceden tasarlayıp

Gerçekleştirmiş olan Tanrı'ya güvenmediniz,

O'nu umursamadınız.

12Rab, Her Şeye Egemen RAB

O gün sizi ağlayıp yas tutmaya,

Saçlarınızı kesip çul kuşanmaya çağırdı.

13[*]

Oysa siz keyif çatıp eğlendiniz,

“Yiyelim içelim, nasıl olsa yarın öleceğiz” diyerek

Sığır, koyun kestiniz,

Et yiyip şarap içtiniz.

14Her Şeye Egemen RAB bana,

“Siz ölene dek bu suçunuz bağışlanmayacak” diye seslendi.

Rab, Her Şeye Egemen RAB böyle diyor.

Şevna'ya Uyarı

15Rab, Her Şeye Egemen RAB diyor ki,

“Haydi, o kâhyaya,

Sarayın sorumlusu Şevna'ya git ve de ki,

16‘Burada ne işin var?

Kimin var ki, kendine burada mezar kazdın,

Yüksekte kendine mezar, kayada konut oydun?

17Ey güçlü kişi,

RAB seni tuttuğu gibi şiddetle savuracak.

18Top gibi evirip çevirip

Geniş bir ülkeye fırlatacak.

Orada öleceksin,

Gurur duyduğun arabaların orada kalacak.

Efendinin evi için utanç nedenisin!

19Seni görevden alacak,

Makamından alaşağı edeceğim.

20“ ‘O gün Hilkiya oğlu kulum Elyakim'i çağırıp

21Senin cüppeni ona giydireceğim.

Senin kuşağınla onu güçlendirip

Yetkini ona vereceğim.

Yeruşalim'de yaşayanlara

Ve Yahuda halkına o babalık yapacak.

22[*]

Davut'un evinin anahtarını ona teslim edeceğim.

Açtığını kimse kapayamayacak,

Kapadığını kimse açamayacak.

23Onu sağlam yere çakılmış çadır kazığı yapacağım,

Ailesi için onur kürsüsü olacak.

24Ailenin ağırlığı –soyundan türeyen herkes–

Taslardan kâselere kadar her küçük kap ona asılacak.’ ”

25Her Şeye Egemen RAB diyor ki, “O gün sağlam yere çakılmış kazık yerinden çıkacak, kırılıp düşecek, ona asılan yük de yok olacak.” Çünkü RAB böyle diyor.

23

Sur Kenti'ne İlişkin Peygamberlik

1[*]

Sur Kenti'yle ilgili bildiri:

Ey ticaret gemileri, feryat edin!

Çünkü Sur Kenti evleriyle,

Limanlarıyla birlikte yok oldu.

Kittim'den[m]

size haber geldi.

2Ey kıyı halkı ve denizcilerin zenginleştirdiği

Sayda tüccarları, susun!

3Şihor'un[n]

tahılı, Nil'in ürünü

Denizleri aşar, Sur'a gelir sağlardı.

Ulusların kârı ona akardı.

4Utan, ey Sayda, ey deniz kıyısındaki kale!

Çünkü deniz sana sesleniyor:

“Ne doğum ağrısı çektim, ne de doğurdum.

Ne delikanlılar büyüttüm, ne de kızlar.”

5Sur'un haberi Mısır'a ulaşınca,

Yüreği burkulacak insanların.

6Tarşiş'e geçin, ey kıyıda oturanlar,

Feryat edin.

7Uzak ülkeleri yurt edinmiş,

Eğlenceye düşkün halkınız,

Eski, tarihsel kentiniz bu mu?

8Taçlar giydiren Sur'a karşı bu işi kim tasarladı?

O kent ki, tüccarları prenslerdi,

İş adamları dünyanın saygın kişileriydi.

9Görkeminin sonucu olan gururunu kırmak,

Dünyaca ünlü bütün saygın kişilerini alçaltmak için

Her Şeye Egemen RAB tasarladı bunu.

10Kendi topraklarını Nil gibi basıp geç,

Ey Tarşiş kızı, artık engel yok.

11RAB denizin üzerine elini uzatıp ülkeleri titretti,

Kenan kalelerinin yıkılmasını buyurdu.

12“Eğlencen sona erdi, ey Sayda, erden kız!” dedi,

“Kirletildin.

Kalk, Kittim'e[o]

geç,

Orada bile rahat yüzü görmeyeceksin.”

13Kildan* ülkesine bak!

O halk yok artık.

Asurlular onların ülkesini yabanıl hayvanlara verdi,

Kuşatma kuleleri diktiler, saraylarını soydular,

Ülkeyi viraneye çevirdiler.

14[*]

Feryat edin, ey ticaret gemileri!

Çünkü sığınağınız harap oldu.

15Bundan sonra Sur Kenti yetmiş yıl, bir kralın ömrü süresince unutulacak. Yetmiş yıl bitince, fahişe için bestelenen türküdeki gibi Sur'a şöyle denecek:

16“Bir lir al, dolaş kenti,

Ey sen, unutulmuş fahişe!

Güzel çal seni anımsamaları için,

Türkü üstüne türkü söyle.”

17[*]

Yetmiş yıl geçince RAB Sur'la ilgilenecek, ama Sur para için yine fahişeliğe dönecek. Dünyanın bütün krallıklarıyla fahişelik edecek. 18Kentin ticaretten ve fuhuştan kazandıkları RAB'be adanacak. Bunlar biriktirilmeyecek, hazineye konmayacak. Ticaretten kazandıklarını doyuncaya dek yesinler, güzel güzel giyinsinler diye RAB'bin önünde yaşayanlara verilecek.

24

Rab Dünyayı Cezalandıracak

1İşte RAB yeryüzünü harap edip viraneye çevirecek,

Yeryüzünü altüst edecek,

Üzerinde yaşayanları darmadağın edecek.

2Ayrım yapılmayacak;

Ne halkla kâhin arasında,

Ne köleyle efendi arasında,

Ne hizmetçiyle hanım arasında,

Ne alıcıyla satıcı arasında,

Ne ödünç alanla ödünç veren arasında,

Ne faizciyle borç alan arasında.

3Dünya tümüyle yağmalanıp viraneye çevrilecek.

RAB böyle söyledi.

4Dünya kuruyup büzülüyor,

Yeryüzü solup büzülüyor,

Dünyadaki soylular güçlerini yitiriyor.

5Dünyada yaşayanlar onu kirletti.

Çünkü Tanrı'nın yasalarını çiğnediler,

Kurallarını ayaklar altına aldılar,

Ebedi antlaşmayı bozdular.

6Bu yüzden lanet dünyayı yiyip bitirdi,

Orada yaşayanlar suçlarının cezasını çekiyorlar.

Yaşayanlar bu nedenle yanıyor, pek azı kurtulacak.

7Yeni şarabın sonu geldi,

Asmalar soldu,

Bir zamanlar sevinçli olanların hepsi inliyor.

8[*]

Tefin coşkun sesi kesildi,

Eğlenenlerin gürültüsü durdu,

Lirin coşkun sesi kesildi.

9Ezgi eşliğinde şarap içilmiyor artık,

İçkinin tadı içene acı geliyor.

10Yıkılan kent perişan durumda,

Kimse girmesin diye her evin girişi kapandı.

11İnsanlar şarap özlemiyle sokaklarda bağrışıyor,

Sevinçten eser kalmadı,

Dünyanın coşkusu yok oldu.

12Kent viraneye döndü,

Kapıları paramparça oldu.

13Çünkü zeytinler dökülsün diye dövülen ağaç nasılsa,

Bağbozumundan artakalan üzümler nasılsa,

Dünyadaki bütün uluslar da öyle olacak.

14Sağ kalanlar seslerini yükseltip

Sevinç çığlıkları atacak,

Batıda yaşayanlar RAB'bin büyüklüğü karşısında

Hayranlıkla bağıracak.

15Onun için, doğuda yaşayanlar RAB'bi yüceltin,

Deniz kıyısındakiler,

İsrail'in Tanrısı RAB'bin adını yüceltin.

16Dünyanın en uzak köşelerinden ezgiler işitiyoruz:

“Doğru Olan'a övgüler olsun!”

Ama ben, “Bittim, bittim! Vay halime!” dedim,

“Hainler hainliklerini sürdürüyor.

Evet, hainler sürekli hainlik ediyorlar.”

17[*]

Ey dünyada yaşayanlar,

Önünüzde dehşet, çukur ve tuzak var.

18Dehşet haberinden kaçan çukura düşecek,

Çukurdan çıkan tuzağa yakalanacak.

Göklerin kapakları açılacak,

Dünyanın temelleri sarsılacak.

19Yeryüzü büsbütün çatlayıp yarılacak,

Sarsıldıkça sarsılacak.

20Dünya sarhoş gibi yalpalayacak,

Bir kulübe gibi sallanacak,

İsyanlarının ağırlığı altında çökecek

Ve bir daha kalkamayacak.

21O gün RAB yukarıda, gökteki güçleri

Ve aşağıda, yeryüzündeki kralları cezalandıracak.

22Zindana tıkılan tutsaklar gibi

Cezaevine kapatılacak

Ve uzun süre sonra cezalandırılacaklar.

23Ayın yüzü kızaracak, güneş utanacak.

Çünkü Her Şeye Egemen RAB Siyon Dağı'nda,

Yeruşalim'de krallık edecek.

Halkın ileri gelenleri

O'nun yüceliğini görecek.

25

Övgü İlahisi

1Ya RAB, sensin benim Tanrım,

Seni yüceltir, adını överim.

Çünkü sen eskiden beri tasarladığın harikaları

Tam bir sadakatle gerçekleştirdin.

2Kenti bir taş yığınına,

Surlu kenti viraneye çevirdin.

Yabancıların kalesiydi, kent olmaktan çıktı.

Bir daha da onarılmayacak.

3Bundan ötürü güçlü uluslar seni onurlandıracak,

Acımasız ulusların kentleri senden korkacak.

4Çünkü onların öfkesi

Duvara çarpan sağanak gibi yükselince,

Sen yoksulun, sıkıntı içindeki düşkünün kalesi,

Sağanağa karşı sığınak,

Sıcağa karşı gölgelik oldun.

5Yabancıların gürültüsünü çöl sıcağı gibi bastırırsın.

Bulutun gölgesi sıcağı nasıl kırarsa,

Bu acımasız adamların türküsü de öyle diniyor.

Rab'bin Hazırladığı Şölen

6Her Şeye Egemen RAB bu dağda

Bütün uluslara yağlı yemeklerin

Ve dinlendirilmiş seçkin şarapların sunulduğu

Zengin bir şölen verecek.

7Bütün halkların üzerindeki örtüyü,

Bütün ulusların üzerine örülmüş olan örtüyü

Bu dağda kaldıracak.

8[*]

graph-definition>

*

Ölümü sonsuza dek yutacak.

Egemen RAB bütün yüzlerden gözyaşlarını silecek.

Halkının utancını bütün yeryüzünden kaldıracak.

Çünkü RAB böyle diyor.

9O gün diyecekler ki,

“İşte Tanrımız budur;

O'na umut bağlamıştık, bizi kurtardı,

RAB O'dur, O'na umut bağlamıştık,

O'nun kurtarışıyla sevinip coşalım.”

Rab Moav'ı Cezalandıracak

10[*]

RAB'bin eli bu dağın üzerinde kalacak,

Ama Moav gübre çukurundaki saman gibi

Kendi yerinde çiğnenecek.

11Oracıkta yüzmek isteyen biri gibi ellerini uzatacak,

Ama kurnazlığına karşın RAB onun gururunu kıracak.

12RAB surlarındaki yüksek burçları

Devirip yıkacak, yerle bir edecek.

26

Sevinç İlahisi

1O gün Yahuda'da şu ilahi söylenecek:

Güçlü bir kentimiz var.

Çünkü Tanrı'nın kurtarışı

Kente sur ve duvar gibidir.

2Açın kentin kapılarını,

Sadık kalan doğru ulus içeri girsin.

3Sana güvendiği için

Düşüncelerinde sarsılmaz olanı

Tam bir esenlik içinde korursun.

4RAB'be sonsuza dek güvenin,

Çünkü RAB, evet RAB sonsuza dek kalıcı kayadır.

5Yüksekte oturanı alçaltır,

Yüce kenti yıkar,

Yerle bir eder.

6O kent ayak altında,

Mazlumların ayakları,

Yoksulların adımları altında çiğnenecek.

7Doğru adamın yolu düzdür,

Ey Dürüst Olan, doğru adamın yolunu sen düzlersin.

8Evet, ya RAB, ilkelerinin çizdiği yolda sana umut bağladık,

Adın ve ünündür yüreğimizin dileği,

9Geceleri canım sana susar,

Evet, içimde ruhum seni özler;

Çünkü senin ilkelerin yeryüzünde oldukça,

Orada oturanlar doğruluğu öğrenir.

10Kötüler lütfedilse bile doğruluğu öğrenmez.

Dürüstlüğün egemen olduğu diyarda haksızlık eder,

RAB'bin büyüklüğünü görmezler.

11[*]

Ya RAB, elin yükseldi, ama görmüyorlar,

Halkın için gösterdiğin gayreti görüp utansınlar.

Evet, düşmanların için yaktığın ateş onları yiyip bitirecek.

12Ya RAB, bizi esenliğe çıkaracak sensin,

Çünkü ne yaptıysak hepsi senin başarındır.

13Ey Tanrımız RAB, senden başka efendiler bizi yönetti,

Ama yalnız sana, senin adına yakaracağız.

14O efendiler öldü, artık yaşamıyorlar,

Dirilmeyecek onlar.

Çünkü onları cezalandırıp yok ettin,

Anılmalarına son verdin.

15Ulusu çoğalttın, ya RAB,

Evet, ulusu çoğalttın ve yüceltildin.

Her yönde ülkenin sınırlarını genişlettin.

16Ya RAB, sıkıntıdayken seni aradılar.

Onları terbiye ettiğinde sessizce yakararak içlerini döktüler.

17Doğum vakti yaklaşan gebe kadın

Çektiği sancıdan ötürü nasıl kıvranır, feryat ederse,

Senin önünde biz de öyle olduk, ya RAB.

18Gebe kaldık, kıvrandık,

Rüzgardan başka bir şey doğurmadık sanki.

Ne dünyaya kurtuluş sağlayabildik,

Ne de dünyada yaşayanları yaşama kavuşturabildik.

19Ama senin ölülerin yaşayacak,

Bedenleri dirilecek.

Ey sizler, toprak altında yatanlar,

Uyanın, ezgiler söyleyin.

Çünkü senin çiyin sabah çiyine benzer,

Toprak ölülerini yaşama kavuşturacak.

20Haydi halkım, iç odalarınıza girip

Ardınızdan kapılarınızı kapatın,

RAB'bin öfkesi geçene dek kısa süre gizlenin.

21Çünkü dünyada yaşayanları

Suçlarından ötürü cezalandırmak için

RAB bulunduğu yerden geliyor.

Dünya üzerine dökülen kanı açığa vuracak,

Öldürülenleri artık saklamayacak.

27

İsrail'in Kurtuluşu

1O gün RAB Livyatan'ı*, o kaçan yılanı,

Evet Livyatan'ı, o kıvrıla kıvrıla giden yılanı

Acımasız, kocaman, güçlü kılıcıyla cezalandıracak,

Denizdeki canavarı öldürecek.

2O gün RAB,

“Sevdiğim bağ için ezgiler söyleyin” diyecek,

3“Ben RAB, bağın koruyucusuyum,

Onu sürekli sularım.

Kimse zarar vermesin diye

Gece gündüz beklerim.

4Kızgın değilim.

Keşke karşıma dikenli çalılar çıksa!

Onların üzerine yürür,

Tümünü ateşe verirdim.

5Ya da koruyuculuğuma sarılsınlar,

Barışsınlar benimle,

Evet, benimle barışsınlar.”

6Yakup soyu gelecekte kök salacak,

İsrail filizlenip çiçeklenecek,

Yeryüzünü meyvesiyle dolduracak.

7RAB İsrailliler'i, kendilerini cezalandıranları cezalandırdığı gibi cezalandırdı mı?

Ya da İsrailliler'i başkalarını öldürdüğü gibi öldürdü mü?

8RAB onları yargıladı,

Kovup sürgüne gönderdi.

Doğu rüzgarının estiği gün

Onları şiddetli soluğuyla savurdu.

9Böylece Yakup soyunun suçu bağışlanacak.

Günahlarının kaldırılmasının sonucu şöyle olacak:

Sunağın taşlarını tebeşir taşı gibi un ufak ettiklerinde

Ne Aşera* putu ne de buhur sunağı kalacak.

10Surlu kent terk edildi,

Çöl kadar ıssız, sahipsiz bir yurt oldu.

Dana orada otlayıp uzanacak,

Filizlerini yiyip bitirecek.

11Kuruyan dalları koparılacak,

Kadınlar gelip bunları yakacaklar.

Çünkü bu halk akıllı bir halk değil.

Bu yüzden onları yaratan kendilerine acımayacak,

Onlara biçim veren onları kayırmayacak.

12Ey İsrailoğulları, o gün RAB gürül gürül akan Fırat ile Mısır Vadisi arasında harman döver gibi, sizi birer birer toplayacak. 13Evet, o gün büyük bir boru çalınacak; Asur'da yitenlerle Mısır'a sürgün edilenler gelip kutsal dağda, Yeruşalim'de RAB'be tapınacaklar.

28

Efrayim'e Uyarı

1Vay haline verimli vadinin başındaki kentin, Efrayimli sarhoşların gurur tacının! Şaraba yenilmişlerin yüceliği ve görkemi, solmakta olan çiçeği andırıyor. 2Rab'bin güçlü kudretli bir adamı var. Dolu fırtınası gibi, harap eden kasırga gibi, silip süpüren güçlü sel gibi o kenti şiddetle yere çalacak. 3Efrayimli sarhoşların gurur tacı ayaklar altında çiğnenecek.4Verimli vadinin başındaki kent, yüce ve görkemli taç, artık solmakta olan çiçeği andıran kent, mevsiminden önce olgunlaşmış incir gibi görülür görülmez koparılıp yutulacak.

5O gün Her Şeye Egemen RAB, halkından sağ kalanlar için yücelik tacı, güzellik çelengi olacak. 6Yargı kürsüsünde oturanlar için adalet ruhu, kent kapılarında saldırıları geri püskürtenler için cesaret kaynağı olacak.

Yeşaya'nın Uyarıları

7Kâhinlerle peygamberler bile şarabın ve içkinin etkisiyle yalpalayıp sendeliyor; içkinin etkisiyle yalpalayıp sendeliyorlar, şaraba yenik düşmüşler. Yanlış görümler görüyorlar, kararlarında tutarsızlar. 8Sofralar kusmuk dolu, pisliğe bulaşmamış yer yok!

9“Kimi eğitmeye çalışıyor?” diyorlar, “Kime iletiyor bildirisini? Sütten yeni kesilmiş, memeden yeni ayrılmış çocuklara mı? 10Çünkü bütün söylediği buyruk üstüne buyruk, buyruk üstüne buyruk, kural üstüne kural, kural üstüne kural, biraz şurdan, biraz burdan...ö

”

11[*]

Öyle olsun, o zaman RAB bu halka yabancı dudaklarla, anlaşılmaz bir dille seslenecek. 12Onlara, “Rahatlık budur, yorgunların rahat etmelerini sağlayın, huzur budur” dedi, ama dinlemek istemediler. 13Bu yüzden RAB'bin sözü onlar için “Buyruk üstüne buyruk, buyruk üstüne buyruk, kural üstüne kural, kural üstüne kural, biraz şurdan, biraz burdan” dır. Madem öyle, varsın sırtüstü düşüp yaralansınlar, kapana kısılıp tutsak olsunlar.

14Bundan ötürü, ey alaycılar, Yeruşalim'deki bu halkı yöneten sizler, RAB'bin sözüne kulak verin. 15Şöyle diyorsunuz: “Ölümle antlaşma yaptık, ölüler diyarıyla uyuştuk; öyle ki, büyük bela ülkeden geçerken bize zarar vermeyecek. Çünkü yalanları kendimize sığınak yaptık, hilenin ardına gizlendik.” 16[*]

Bu yüzden Egemen RAB diyor ki, “İşte Siyon'a sağlam temel olarak bir taş, denenmiş bir taş, değerli bir köşe taşı yerleştiriyorum. Ona güvenen yenilmeyecek. 17Adaleti ölçü ipi, doğruluğu çekül yapacağım. Yalanlara dayanan sığınağı dolu süpürüp götürecek, gizlendiğiniz yerleri sel basacak.18Ölümle yaptığınız antlaşma yürürlükten kaldırılacak, ölüler diyarıyla uyuşmanız geçerli sayılmayacak. Büyük bela ülkeden geçerken sizi çiğneyecek. 19Bu bela her geldiğinde sizi süpürüp götürecek. Her gün, gece gündüz gelecek. Bu bildiriyi anlayan dehşete kapılacak. 20Yatak uzanamayacağınız kadar kısa, örtü sarınamayacağınız kadar dar olacak.21[*]

graph-definition>

*

Çünkü RAB, Perasim Dağı'nda olduğu gibi kalkacak, Givon Vadisi'nde olduğu gibi öfkelenecek. Ne kadar garip olsa da işini tamamlayacak, ne kadar tuhaf olsa da yapacağını yapacak. 22Alay etmeyin artık, yoksa zincirleriniz daha da kalınlaşır. Çünkü bütün ülkenin kesin bir yıkıma uğrayacağını Rab'den, Her Şeye Egemen RAB'den duydum.

23Kulak verin, sesimi işitin, dikkat edin, ne söylediğimi dinleyin. 24Çiftçi ekin ekmek için durmadan toprağı sürer mi, boyuna eşeleyip tırmıklar mı? 25Toprağı düzledikten sonra çörekotunu, kimyonu serpmez mi? Buğdayı sıra sıra, arpayı ayırdığı yere, kızıl buğdayı da onun yanına ekmez mi? 26Tanrısı ona uygun olanı gösterir, onu eğitir. 27Çünkü çörekotu harmanda keskin aletle dövülmez, kimyonun üzerinden tekerlekle geçilmez. Çörekotu değnekle, kimyon çubukla dövülür.28Buğday ekmek yapmak için öğütülür, ama boyuna dövülmez. Harmanın üzerinden tekerlek ve atlar geçse de buğdayı ezmez. 29Bu işteki bilgelik de Her Şeye Egemen RAB'den gelir. O'nun tasarıları harikadır, bilgelikte üstündür.

29

Davut Kenti'nin Vay Haline!

1Ariel[p]

, Ariel,

Davut'un ordugah kurduğu kent, vay haline!

Sen yıla yıl kat, bayramların süredursun.

2Ama seni sıkıntıya sokacağım.

Feryat, figan edeceksin,

Benim için sunak ocağı gibi olacaksın.

3Sana karşı çepeçevre ordugah kuracak,

Çevreni rampalarla, kulelerle kuşatacağım.

4Alçaltılacaksın, yerin altından konuşacak,

Toz toprak içinden boğuk boğuk sesleneceksin.

Sesin ölü sesi gibi yerden,

Sözlerin fısıltı gibi toprağın içinden çıkacak.

5Ama sayısız düşmanların ince toz,

Acımasız orduları savrulmuş saman ufağı gibi olacak.

Bir anda, ansızın,

6Her Şeye Egemen RAB gök gürlemesiyle,

Depremle, büyük gümbürtü, kasırga ve fırtınayla,

Her şeyi yiyip bitiren ateş aleviyle seni cezalandıracak.

7Sonra Ariel'e karşı savaşan çok sayıda ulus,

Ona ve kalesine saldıranların hepsi,

Onu sıkıntıya sokanlar bir rüya gibi,

Gece görülen görüm gibi yok olup gidecekler.

8Rüyada yemek yediğini gören aç kişi,

Uyandığında hâlâ açtır;

Rüyada su içtiğini gören susuz kişi,

Uyandığında susuzluktan hâlâ baygındır.

İşte Siyon Dağı'na karşı savaşan

Kalabalık uluslar da böyle olacak.

9Şaşırın, şaşkına dönün,

Kendinizi kör edin, görmez olun.

Şarap içmeden sarhoş olun,

İçki içmeden sendeleyin.

10[*]

Çünkü RAB size uyuşukluk ruhu verdi;

Gözlerinizi mühürledi, ey peygamberler,

Başlarınızı örttü, ey biliciler*.

11[*]

Sizin için bütün görüm

Mühürlenmiş bir kitabın sözleri gibi oldu.

İnsanlar böyle bir kitabı

Okuma bilen birine verip,

“Rica etsek şunu okur musun?” diye sorduklarında,

“Okuyamam, çünkü mühürlenmiş” yanıtını alırlar.

12Kitabı okuma bilmeyen birine verip,

“Rica etsek şunu okur musun?” diye sorduklarında ise,

“Okuma bilmem” yanıtını alırlar.

13[*]

Rab diyor ki, “Bu halk bana yaklaşıp

Ağızlarıyla, dudaklarıyla beni sayar,

Ama yürekleri benden uzak.

Benden korkmaları da

İnsanlardan öğrendikleri buyrukların sonucudur.

14[*]

Onun için ben de bu halkın arasında yine bir harika,

Evet, şaşılacak bir şey yapacağım.

Bilgelerin bilgeliği yok olacak,

Akıllının aklı duracak.”

15Tasarılarını RAB'den gizlemeye uğraşanların vay haline!

Karanlıkta iş gören bu adamlar,

“Bizi kim görecek, kim tanıyacak?” diye düşünürler.

16[*]

Ne kadar ters düşünceler!

Çömlekçi balçıkla bir tutulur mu?

Yapı, kendini yapan için,

“Beni o yapmadı” diyebilir mi?

Çömlek kendine biçim veren için,

“O bir şeyden anlamaz” diyebilir mi?

17Lübnan pek yakında meyve bahçesine,

Meyve bahçesi ormana dönmeyecek mi?

18O gün sağırlar kitabın sözlerini işitecek,

Körler koyu karanlıkta görecek.

19Düşkünlerin RAB'de buldukları sevinç artacak,

Yoksullar İsrail'in Kutsalı sayesinde coşacak.

20Çünkü acımasızlar yok olacak, alaycılar silinecek,

Kötülüğe fırsat kollayanların hepsi kesilip atılacak.

21Onlar ki, insanı tek sözle davasında suçlu çıkarır,

Kent kapısında haksızı azarlayana tuzak kurar,

Yok yere haklının hakkını çiğnerler.

22Bundan dolayı, İbrahim'i kurtarmış olan RAB

Yakup soyuna diyor ki,

“Yakup soyu artık utanmayacak,

Yüzleri korkudan sararmayacak.

23Elimin yapıtı olan çocuklarını

Aralarında gördüklerinde

Adımı kutsal sayacaklar;

Evet, Yakup'un Kutsalı'nı kutsal sayacak,

İsrail'in Tanrısı'ndan korkacaklar.

24Yoldan sapmış olanlar kavrayışa,

Yakınıp duranlar bilgiye kavuşacak.”

30

Söz Dinlemeyen Halk

1RAB, “Vay haline bu dikbaşlı soyun!” diyor,

“Benim değil, kendi tasarılarını yerine getirip

Ruhuma aykırı anlaşmalar yaparak

Günah üstüne günah işliyorlar.

2Bana danışmadan firavunun koruması altına girmek,

Mısır'ın gölgesine sığınmak için oraya gidiyorlar.

3Ne var ki, firavunun koruması onlar için utanç,

Mısır'ın gölgesine sığınmaları onlar için rezillik olacak.

4Önderleri Soan'da[r]

olduğu,

Elçileri Hanes'e ulaştığı halde,

5Kendilerine yararı olmayan bir halk yüzünden hepsi utanacak.

O halkın onlara ne yardımı ne de yararı olacak,

Ancak onları utandırıp rezil edecek.”

6Negev'deki hayvanlara ilişkin bildiri:

“Elçiler erkek ve dişi aslanların,

Engereklerin, uçan yılanların yaşadığı

Çetin ve sıkıntılı bir bölgeden geçerler.

Servetlerini eşeklerin sırtına,

Hazinelerini develerin hörgücüne yükleyip

Kendilerine hiç yararı olmayan halka taşırlar.

7Mısır'ın yardımı boş ve yararsızdır,

Bu yüzden Mısır'a ‘Haylaz Rahav[s]

’ adını verdim.

8“Şimdi git, söylediğimi onların önünde

Bir levhaya yazıp kitaba geçir ki,

Gelecekte kalıcı bir tanık olsun.

9Çünkü o asi bir halk, yalancı bir soy,

RAB'bin yasasını duymak istemeyen bir soydur.

10Bilicilere*, ‘Artık görüm görmeyin’,

Görenlere, ‘Bizim için doğru şeyler görmeyin,

Bize güzel şeyler söyleyin, asılsız şeyler açıklayın’ diyorlar,

11‘Yoldan çekilin, yolu açın,

Bizi İsrail'in Kutsalı'yla yüzleştirmekten vazgeçin.’ ”

12Bu nedenle İsrail'in Kutsalı diyor ki,

“Madem bu bildiriyi reddettiniz,

Baskıya ve hileye güvenip dayandınız;

13Bu suçunuz yüksek bir surda

Sırt veren çatlağa benziyor.

Böyle bir sur birdenbire yıkılıverir.

14O, toprak çömlek gibi parçalanacak.

Parçalanması öyle şiddetli olacak ki,

Ocaktan ateş almaya ya da sarnıçtan su çıkarmaya

Yetecek büyüklükte bir parça kalmayacak.”

15Egemen RAB, İsrail'in Kutsalı şöyle diyor:

“Bana dönün, huzur bulun, kurtulursunuz.

Kaygılanmayın, bana güvenin, güçlü olursunuz.

Ama bunu yapmak istemiyorsunuz.

16‘Hayır, atlara binip kaçarız’ diyorsunuz,

Bu yüzden kaçmak zorunda kalacaksınız.

‘Hızlı atlara bineriz’ diyorsunuz,

Bu yüzden sizi kovalayanlar da hızlı olacak.

17Bir kişinin tehdidiyle bin kişi kaçacak,

Beş kişinin tehdidiyle hepiniz kaçacaksınız;

Dağ başında bir gönder,

Tepede bir sancak gibi kalana dek kaçacaksınız.

18“Yine de RAB size lütfetmeyi özlemle bekliyor,

Size merhamet göstermek için harekete geçiyor.

Çünkü RAB adil Tanrı'dır.

Ne mutlu O'nu özlemle bekleyenlere!”

Rab Halkını Kutsayacak

19“Ey Yeruşalim'de oturan Siyon halkı,

Artık ağlamayacaksın!

Feryat ettiğinde Rab sana nasıl da lütfedecek!

Feryadını duyar duymaz seni yanıtlayacak.

20Rab ekmeği sıkıntıyla,

Suyu cefayla verse de,

Öğretmeniniz artık gizlenmeyecekş

,

Gözünüzle göreceksiniz onu[t]

.

21Sağa ya da sola sapacağınız zaman,

Arkanızdan, ‘Yol budur, bu yoldan gidin’

Diyen sesini duyacaksınız.

22Gümüş kaplı oyma putlarınızı,

Altın kaplama dökme putlarınızı

‘Kirli’ ilan edecek,

Kirli bir âdet bezi gibi atıp

‘Defol’ diyeceksiniz.

23Rab toprağa ektiğiniz tohum için yağmur verecek,

Toprağın ürünü olan yiyecek bol ve zengin olacak.

O gün sığırlarınız geniş otlaklarda otlanacak.

24Toprağı işleyen öküzlerle eşekler

Kürekle, yabayla savrulmuş,

Tuzlanmış yem yiyecekler.

25Kulelerin yıkıldığı o büyük kıyım günü

Her yüksek dağda, her yüce tepede

Akarsular olacak.

26RAB halkının kırıklarını sardığı,

Vuruşuyla açtığı yaraları iyileştirdiği gün,

Ay güneş gibi parlayacak,

Güneş yedi kat, yedi günün toplam parlaklığı kadar parlak olacak.”

Rab Asur'u Cezalandıracak

27Bakın, RAB'bin kendisi[u]

uzaktan geliyor,

Kızgın öfkeyle kara bulut içinde.

Dudakları gazap dolu,

Dili her şeyi yiyip bitiren ateş sanki.

28Soluğu adam boynuna dek yükselmiş taşkın ırmak gibi.

Ulusları elekten geçirecek, değersizleri ayıracak,

Halkların ağzına yoldan saptıran bir gem takacak.

29Ama sizler bayram gecesini kutlar gibi

Ezgiler söyleyeceksiniz.

RAB'bin dağına, İsrail'in Kayası'na

Kaval eşliğinde çıktığınız gibi

İçten sevineceksiniz.

30RAB heybetli sesini işittirecek;

Kızgın öfkeyle, her şeyi yiyip bitiren ateş aleviyle,

Sağanak yağmurla, fırtına ve doluyla

Bileğinin gücünü gösterecek.

31Asur RAB'bin sesiyle dehşete düşecek,

O'nun değneğiyle vurulacak.

32RAB'bin terbiye değneğiyle onlara indirdiği her darbeye

Tef ve lir eşlik edecek.

RAB silahlarını savura savura onlarla savaşacak.

33Tofet* çoktan hazırlandı,

Evet, kral için hazırlandı.

Geniş ve yüksektir odun yığını,

Ateşi, odunu boldur.

RAB kızgın kükürt selini andıran

Soluğuyla tutuşturacak onu.

31

Mısır'a Güvenmeyin

1Vay haline yardım bulmak için Mısır'a inenlerin!

Atlara, çok sayıdaki savaş arabalarına,

Kalabalık atlılara güveniyorlar,

Ama İsrail'in Kutsalı'na güvenmiyor,

RAB'be yönelmiyorlar.

2Oysa bilge olan RAB'dir.

Felaket getirebilir ve sözünü geri almaz.

Kötülük yapan soya,

Suç işleyenlerin yardımına karşı çıkar.

3Mısırlılar Tanrı değil, insandır,

Atları da ruh değil, et ve kemiktir.

RAB'bin eli kalkınca yardım eden tökezler,

Yardım gören düşer, hep birlikte yok olurlar.

4Çünkü RAB bana dedi ki,

“Avının başında homurdanan aslan

Bir araya çağrılan çobanlar topluluğunun

Bağırıp çağırmasından yılmadığı, gürültüsüne aldırmadığı gibi,

Her Şeye Egemen RAB de

Siyon Dağı'nın doruğuna inip savaşacak.

5Her Şeye Egemen RAB

Kanat açmış kuşlar gibi koruyacak Yeruşalim'i.

Koruyup özgür kılacak, esirgeyip kurtaracak onu.”

6Ey İsrailoğulları,

Bunca vefasızlık ettiğiniz RAB'be dönün.

7Çünkü hepiniz günahkâr ellerinizle yaptığınız

Altın ve gümüş putları o gün reddedip atacaksınız.

8Asur kılıca yenik düşecek,

Ama insan kılıcına değil.

Halkı kılıçtan geçirilecek,

Ama bu insan kılıcı olmayacak.

Kimileri kaçıp kurtulacak,

Gençleri de angaryaya koşulacak.

9Asur Kralıü

dehşet içinde kaçacak,

Önderleri sancağı görünce dehşete kapılacak.

Siyon'da ateşi,

Yeruşalim'de ocağı bulunan RAB söylüyor bunları.

32

Adil Kral

1İşte kral doğrulukla krallık yapacak,

Önderler adaletle yönetecek.

2Her biri rüzgara karşı bir sığınak,

Fırtınaya karşı bir barınak, çölde akarsu,

Çorak yerde gölge salan

Büyük bir kaya gibi olacak.

3Artık görenlerin gözleri kapanmayacak,

Dinleyenler kulak kesilecek.

4Düşüncesizin aklı bilgiye erecek,

Kekeme açık seçik, akıcı konuşacak.

5Artık budalaya soylu,

Alçağa saygın denmeyecek.

6Çünkü budala saçmalıyor,

Aklı fikri hep kötülükte.

İşi gücü fesat işlemek,

RAB'be ilişkin yanlış sözler söylemek,

Açları aç bırakmak,

Susamışlardan suyu esirgemek.

7Alçağın yöntemleri kötüdür;

Yoksul davasında haklı olsa da

Onu yalanlarla yok etmek için

Kötü düzenler tasarlar.

8Soylu kişiyse soylu şeyler tasarlar,

Yaptığı soylu işlerle ayakta kalır.

Yargı ve Kurtuluş

9Ey tasasızca yaşayan kadınlar,

Kalkın, sesimi işitin;

Ey kaygısız kızlar, sözüme kulak verin!

10Bir yıl kadar sonra sarsılacaksınız,

Ey kaygısız kadınlar.

Çünkü bağbozumu olmayacak,

Devşirecek meyve bulunmayacak.

11Titreyin, ey tasasızca yaşayan kadınlar,

Sarsılın, ey kaygısızlar.

Giysilerinizi çıkarın, soyunup belinize çul kuşanın.

12-13Güzel tarlalar, verimli asmalar,

Halkımın diken ve çalı bitmiş toprakları için,

Neşeli kentteki mutluluk dolu evler için göğsünüzü dövün.

14Çünkü saray ıssız,

Kalabalık kent bomboş kalacak.

Ofel Mahallesi'yle gözcü kulesi

Sonsuza dek bozkıra dönecek;

Yaban eşeklerinin keyifle gezindiği,

Sürülerin otladığı bir yer olacak.

15Ta ki yukarıdan üzerimize ruh dökülene dek;

O zaman çöl meyve bahçesine,

Meyve bahçesi ormana dönecek.

16O zaman adalet çöle dek yayılacak,

Doğruluk meyve bahçesinde yurt bulacak.

17Doğruluğun ürünü esenlik,

Sonucu, sürekli huzur ve güven olacaktır.

18Halkım esenlik dolu evlerde,

Güvenli ve rahat yerlerde yaşayacak.

19Dolu ormanları harap etse,

Kent yerle bir olsa da,

20Sulak yerde tohum eken,

Sığırını, eşeğini özgürce çayıra salan sizlere ne mutlu!

33

Yardım için Yakarma

1Vay sana, yıkıp yok eden

Ama kendisi yıkılmamış olan!

Vay sana, ihanete uğramamış hain!

Yıkıma son verir vermez sen de yıkılacaksın,

İhanetin sona erer ermez sen de ihanete uğrayacaksın.

2Ya RAB, lütfet bize,

Çünkü sana umut bağladık,

Gün be gün gücümüz ol!

Sıkıntıya düştüğümüzde bizi kurtar.

3Kükreyişinden halklar kaçışır,

Sen ayağa kalkınca uluslar darmadağın olur.

4Çekirgeler tarlayı nasıl yağmalarsa,

Ganimetiniz de öyle yağmalanacak, ey uluslar.

Malınızın üzerine çekirge sürüsü gibi saldıracaklar.

5Yükseklerde oturan RAB yücedir,

Siyon'u adalet ve doğrulukla doldurur.

6Yaşadığınız sürenin güvencesi O'dur.

Bol bol kurtuluş, bilgi ve bilgelik sağlayacak.

Halkın hazinesi RAB korkusudur.

7İşte, en yiğitleri sokaklarda feryat ediyor,

Barış elçileri acı acı ağlıyor.

8Anayollar bomboş,

Yolculuk eden kimse kalmadı.

Düşman antlaşmayı bozdu, kentleri hor gördü,

İnsanları hiçe saydı.

9Ülke yas tutuyor, zayıflıyor.

Lübnan utancından soldu,

Şaron Ovası çöle döndü,

Başan ve Karmel'de ağaçlar yaprak döküyor.

Rab Halkları Uyarıyor

10RAB diyor ki, “Şimdi harekete geçeceğim,

Ne denli yüce ve üstün olduğumu göstereceğim.

11Samana gebe kalıp anız doğuracaksınız,

Soluğunuz sizi yiyip bitiren bir ateş olacak.

12Halklar yanıp kül olacak,

Kesilip yakılan dikenli çalı gibi olacak.

13“Ey uzaktakiler, ne yaptığımı işitin,

Ey yakındakiler, gücümü anlayın.”

14Siyon'daki günahkârlar dehşet içinde,

Tanrısızları titreme aldı.

“Her şeyi yiyip bitiren ateşin yanında

Hangimiz oturabilir?

Sonsuza dek sönmeyecek alevin yanında

Hangimiz yaşayabilir?” diye soruyorlar.

15Ama doğru yolda yürüyüp doğru dürüst konuşan,

Zorbalıkla edinilen kazancı reddeden,

Elini rüşvetten uzak tutan,

Kan dökenlerin telkinlerine kulak vermeyen,

Kötülük görmeye dayanamayan,

16Yükseklerde oturacak;

Uçurumun başındaki kaleler onun korunağı olacak,

Ekmeği sağlanacak, hiç susuz kalmayacak.

Kral Siyon'da

17Kralı bütün güzelliğiyle görecek,

Uçsuz bucaksız ülkeyi seyredeceksin.

18“Haracı tartıp kaydeden nerede,

Kulelerden sorumlu olan nerede?” diyerek

Geçmişteki dehşetli günleri düşüneceksin.

19Garip, anlaşılmaz bir yabancı dil konuşan

O küstah halkı artık görmeyeceksin.

20Bayramlarımızın kenti olan Siyon'a bak!

Yeruşalim'i bir esenlik yurdu,

Kazıkları asla yerinden sökülmeyen,

Gergi ipleri hiç kopmayan,

Sarsılmaz bir çadır olarak görecek gözlerin.

21Heybetli RAB orada bizden yana olacak.

Orası geniş ırmakların, çayların yeri olacak.

Bunların üzerinden ne kürekli tekneler,

Ne de büyük gemiler geçecek.

22Çünkü yargıcımız RAB'dir;

Yasamızı koyan RAB'dir,

Kralımız RAB'dir, bizi O kurtaracak.

23Senin gemilerinin halatları gevşedi,

Direklerinin dibini pekiştirmediler,

Yelkenleri açmadılar.

O zaman büyük ganimet paylaşılacak,

Topallar bile yağmaya katılacak.

24Siyon'da oturan hiç kimse “Hastayım” demeyecek,

Orada yaşayan halkın suçu bağışlanacak.

34

Rab Ulusları Cezalandıracak

1Ey uluslar, işitmek için yaklaşın!

Ey halklar, kulak verin!

Dünya ve üzerindeki herkes,

Yeryüzü ve ondan türeyenlerin hepsi işitsin!

2RAB bütün uluslara öfkelendi,

Onların ordularına karşı gazaba geldi.

Onları tümüyle mahvolmaya,

Boğazlanmaya teslim edecek.

3Ölüleri dışarı atılacak,

Pis kokacak cesetleri;

Dağlar kanlarıyla sulanacak.

4[*]

Bütün gök cisimleri küçülecek,

Gökler bir tomar gibi dürülecek;

Gök cisimleri, asma yaprağı,

İncir yaprağı gibi dökülecek.

5[*]

“Kılıcım göklerde kanıncaya kadar içti.

Şimdi de Edom'un,

Tümüyle yıkmaya karar verdiğim halkın

Üzerine inecek” diyor RAB.

6RAB'bin kılıcı kana,

Kuzu ve teke kanına doydu;

Yağla, koç böbreklerinin yağıyla kaplandı.

Çünkü RAB'bin Bosra'da bir kurbanı,

Edom'da büyük bir kıyımı var.

7Onlarla birlikte yaban öküzleri,

Körpe boğalarla güçlü boğalar da yere serilecek.

Toprakları kana doyacak, yağla sulanacak.

8Çünkü RAB'bin bir öç günü, Siyon'un davasını güdeceği bir karşılık yılı olacak.

9Edom dereleri zifte, toprağı kükürde dönecek; ülkenin her yanı yanan zift olacak. 10[*]

Zift gece gündüz sönmeyecek, dumanı hep tütecek. Ülke kuşaklar boyu ıssız kalacak, sonsuza dek oradan kimse geçmeyecek. 11Baykuşların mülkü olacak orası, büyük baykuşlarla kargalar yaşayacak orada. RAB, Edom'un üzerine kargaşa ipini, boşluk çekülünü gerecek. 12Kral ilan edebilecekleri soylular kalmayacak, bütün önderlerinin sonu gelecek. 13Saraylarında dikenler, kalelerinde ısırganlarla böğürtlenler bitecek. Orası çakalların barınağı, baykuşların yurdu olacak. 14Yabanıl hayvanlarla sırtlanlar orada buluşacak, tekeler[v]

karşılıklı böğürecek. Lilit[y]

oraya yerleşip rahata kavuşacak. 15Baykuşlar orada yuva kurup yumurtlayacak, kuluçkaya yatıp yavrularını kendi gölgelerinde toplayacak. Çaylaklar eşleşip orada toplanacaklar.

16RAB'bin kitabını okuyup araştırın: Bunlardan hiçbiri eksik kalmayacak, eşten yoksun hiçbir hayvan olmayacak. Çünkü bu buyruk RAB'bin ağzından çıktı, Ruhu da onları toplayacak. 17RAB onlar için kura çekti, ülkeyi ölçüp aralarında pay etti. Orayı sonsuza dek sahiplenip kuşaklar boyu orada yaşayacaklar.

35

Rab'bin Egemenliği

1Çöl ve kurak toprak sevinecek,

Bozkır coşup çiğdem gibi çiçeklenecek.

2Her yanı çiçeklenip sevinçle coşacak,

Sevincini haykıracak.

Lübnan'ın yüceliği,

Karmel ve Şaron'un görkemi ona verilecek.

İnsanlar RAB'bin yüceliğini,

Tanrımız'ın görkemini görecek.

3[*]

Gevşek elleri güçlendirin,

Pekiştirin çözülen dizleri.

4Yüreği kaygılı olanlara,

“Güçlü olun, korkmayın” deyin,

“İşte Tanrınız geliyor!

Öç almaya, karşılık vermeye geliyor.

Sizi O kurtaracak.”

5[*]

O zaman körlerin gözleri,

Sağırların kulakları açılacak;

6Topallar geyik gibi sıçrayacak,

Sevinçle haykıracak dilsizlerin dili.

Çünkü çölde sular fışkıracak,

Irmaklar akacak bozkırda.

7Kızgın kum havuza,

Susuz toprak pınara dönüşecek.

Çakalların yattığı yerlerde

Kamış, saz ve ot bitecek.

8Orada bir yol, bir anayol olacak,

“Kutsal yol” diye anılacak,

Murdar* kişiler geçemeyecek oradan.

O yol kurtulmuş olanların yoludur.

O yolda yürüyenler, bön kişiler de olsa yoldan sapmayacak.

9Aslan olmayacak orada,

Yırtıcı hayvan o yola çıkmayacak;

Orada bulunmayacaklar.

Ancak kurtulmuş olanlar yürüyecek o yolda.

10[*]

RAB'bin kurtardıkları dönecek,

Sevinçle haykırarak Siyon'a varacaklar.

Yüzlerinde sonsuz sevinç olacak.

Onların olacak coşku ve sevinç,

Üzüntü ve inilti kaçacak.

36

Sanherib'in Tehdidi

(2Kr.18:13-37; 2Ta.32:9-19)

1Hizkiya'nın krallığının on dördüncü yılında Asur Kralı Sanherib, Yahuda'nın surlu kentlerine saldırıp hepsini ele geçirdi.2Komutanını büyük bir orduyla Lakiş'ten Yeruşalim'e, Kral Hizkiya'ya gönderdi. Komutan Çırpıcı Tarlası yolunda, Yukarı Havuz'un su yolunun yanında durdu. 3Saray sorumlusu Hilkiya oğlu Elyakim, Yazman Şevna ve devlet tarihçisi Asaf oğlu Yoah onu karşılamaya çıktı.

4Komutan onlara şöyle dedi: “Hizkiya'ya söyleyin. ‘Büyük kral, Asur Kralı diyor ki: Güvendiğin şey ne, neye güveniyorsun? 5Savaş tasarıların ve gücün boş laftan başka bir şey değil diyorum. Kime güveniyorsun da bana karşı ayaklanıyorsun? 6[*]

İşte sen şu kırık kamış değneğe, Mısır'a güveniyorsun. Bu değnek kendisine yaslanan herkesin eline batar, deler. Firavun da kendisine güvenenler için böyledir. 7Yoksa bana, Tanrımız RAB'be güveniyoruz mu diyeceksiniz? Hizkiya'nın Yahuda ve Yeruşalim halkına, yalnız bu sunağın önünde tapınacaksınız diyerek tapınma yerlerini, sunaklarını ortadan kaldırdığı Tanrı değil mi bu?’

8“Haydi, efendim Asur Kralı'yla bahse giriş. Binicileri sağlayabilirsen sana iki bin at veririm. 9Mısır'ın savaş arabalarıyla atlıları sağlayacağına güvensen bile, efendimin en küçük rütbeli komutanlarından birini yenemezsin! 10Dahası var: RAB'bin buyruğu olmadan mı saldırıp ülkeyi yıkmak için yola çıktığımı sanıyorsun? RAB, ‘Git, o ülkeyi yık’ dedi.”

11Elyakim, Şevna ve Yoah, “Lütfen biz kullarınla Aramice* konuş” diye karşılık verdiler, “Çünkü biz bu dili anlarız. Yahudice konuşma. Surların üzerindeki halk bizi dinliyor.”

12Komutan, “Efendim bu sözleri yalnız size ve efendinize söyleyeyim diye mi gönderdi beni?” dedi, “Surların üzerinde oturan bu halka, sizin gibi dışkısını yemek, idrarını içmek zorunda kalacak olan herkese gönderdi.”

13Sonra ayağa kalkıp Yahudi dilinde bağırdı: “Büyük kralın, Asur Kralı'nın sözlerini dinleyin! 14Kral diyor ki, ‘Hizkiya sizi aldatmasın, o sizi kurtaramaz. 15RAB bizi mutlaka kurtaracak, bu kent Asur Kralı'nın eline geçmeyecek diyen Hizkiya'ya kanmayın, RAB'be güvenmeyin. 16-17Hizkiya'yı dinlemeyin.’ Çünkü Asur Kralı diyor ki, ‘Teslim olun, bana gelin. Böylece ben gelip sizi kendi ülkeniz gibi bir ülkeye –tahıl ve yeni şarap, ekmek ve üzüm dolu bir ülkeye– götürene kadar herkes kendi asmasından, kendi incir ağacından yiyecek, kendi sarnıcından içecek.

18“ ‘Hizkiya, RAB bizi kurtaracak diyerek sizi aldatmasın. Ulusların ilahları ülkelerini Asur Kralı'nın elinden kurtarabildi mi? 19Hani nerede Hama'nın, Arpat'ın ilahları? Sefarvayim'in[z]

ilahları nerede? Samiriye'yi elimden kurtarabildiler mi?20Bütün bu ülkelerin ilahlarından hangisi ülkesini elimden kurtardı ki, RAB Yeruşalim'i elimden kurtarabilsin?’ ”

21Herkes sustu, komutana tek sözle bile karşılık veren olmadı. Çünkü Kral Hizkiya, “Karşılık vermeyin” diye buyurmuştu. 22Sonra saray sorumlusu Hilkiya oğlu Elyakim, Yazman Şevna ve devlet tarihçisi Asaf oğlu Yoah giysilerini yırttılar ve gidip komutanın söylediklerini Hizkiya'ya bildirdiler.

37

Hizkiya Yeşaya'ya Başvuruyor

(2Kr.19:1-13)

1Kral Hizkiya olanları duyunca giysilerini yırttı, çul kuşanıp RAB'bin Tapınağı'na girdi. 2Saray sorumlusu Elyakim'i, Yazman Şevna'yı ve ileri gelen kâhinleri Amots oğlu Peygamber Yeşaya'ya gönderdi. Hepsi çul kuşanmıştı. 3Yeşaya'ya şöyle dediler: “Hizkiya diyor ki, ‘Bugün sıkıntı, azar ve utanç günü. Çünkü çocukların doğum vakti geldi, ama doğuracak güç yok. 4Yaşayan Tanrı'yı aşağılamak için efendisi Asur Kralı'nın gönderdiği komutanın söylediklerini belki Tanrın RAB duyar da duyduğu sözlerden ötürü onları cezalandırır. Bu nedenle sağ kalanlarımız için dua et.’ ”

5-6Yeşaya, Kral Hizkiya'dan gelen görevlilere şöyle dedi: “Efendinize şunları söyleyin: ‘RAB diyor ki, Asur Kralı'nın adamlarından benimle ilgili duyduğunuz küfürlerden korkma. 7Onun içine öyle bir ruh koyacağım ki, bir haber üzerine kendi ülkesine dönecek. Orada onu kılıçla öldürteceğim.’ ”

8Komutan, Asur Kralı'nın Lakiş'ten ayrılıp Livna'ya karşı savaştığını duydu. Krala danışmak için oraya gitti. 9Kûş* Kralı Tirhaka'nın kendisiyle savaşmak üzere yola çıktığını haber alan Asur Kralı, Hizkiya'ya ulaklar göndererek şöyle dedi:10“Yahuda Kralı Hizkiya'ya deyin ki, ‘Güvendiğin Tanrın, Yeruşalim Asur Kralı'nın eline teslim edilmeyecek diyerek seni aldatmasın. 11Asur krallarının bütün ülkelere neler yaptığını, onları nasıl yerle bir ettiğini duymuşsundur. Sen kurtulacağını mı sanıyorsun? 12Atalarımın yok ettiği ulusları –Gozanlılar'ı, Harranlılar'ı, Resefliler'i, Telassar'da yaşayan Edenliler'i– ilahları kurtarabildi mi? 13Hani nerede Hama ve Arpat kralları? Lair, Sefarvayim, Hena, İvva kralları nerede?’ ”

Hizkiya'nın Duası

(2Kr.19:14-19)

14Hizkiya mektubu ulakların elinden alıp okuduktan sonra RAB'bin Tapınağı'na çıktı. RAB'bin önünde mektubu yere yayarak 15şöyle dua etti: 16[*]

“Ey Keruvlar* arasında taht kuran İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB, bütün dünya krallıklarının tek Tanrısı sensin. Yeri, göğü sen yarattın. 17Ya RAB, kulak ver de işit, gözlerini aç da gör, ya RAB; Sanherib'in söylediklerini, yaşayan Tanrı'yı nasıl aşağıladığını duy. 18Ya RAB, gerçek şu ki, Asur kralları bütün ulusları ve ülkelerini viraneye çevirdiler. 19İlahlarını yakıp yok ettiler. Çünkü onlar tanrı değil, insan eliyle biçimlendirilmiş tahta ve taşlardı. 20Ya RAB Tanrımız, şimdi bizi Sanherib'in elinden kurtar ki, bütün dünya krallıkları senin tek RAB olduğunu anlasın.”

Yeşaya'nın Sözleri Gerçekleşiyor

(2Kr.19:20-37; 2Ta.32:20-21)

21-22Bunun üzerine Amots oğlu Yeşaya, Hizkiya'ya şu haberi gönderdi: “İsrail'in Tanrısı RAB şöyle diyor: ‘Asur Kralı Sanherib'le ilgili olarak bana yalvardığın için diyorum ki,

“ ‘Erden kız Siyon seni hor görüyor,

Alay ediyor seninle.

Yeruşalim kızı* ardından alayla baş sallıyor.

23Sen kimi aşağıladın, kime küfrettin?

Kime sesini yükselttin?

İsrail'in Kutsalı'na tepeden baktın!

24Uşakların aracılığıyla Rab'bi aşağıladın.

Bir sürü savaş arabamla dağların tepesine,

Lübnan'ın doruklarına çıktım, dedin.

Yüksek sedir ağaçlarını, seçme çamlarını kestim,

Lübnan'ın en uzak tepelerine,

Gür ormanlarına ulaştım.

25Kuyular kazdım, sular içtim,

Mısır'ın bütün ırmaklarını ayağımın tabanıyla kuruttum, dedin.

26“ ‘Bütün bunları çoktan yaptığımı,

Çok önceden tasarladığımı duymadın mı?

Surlu kentleri enkaz yığınlarına çevirmeni

Şimdi ben gerçekleştirdim.

27O kentlerde yaşayanların kolu kanadı kırıldı.

Yılgınlık ve utanç içindeydiler;

Kır otuna, körpe filizlere,

Damlarda büyümeden kavrulup giden ota döndüler.

28Senin oturuşunu, kalkışını,

Ne zaman gidip geldiğini,

Bana nasıl öfkelendiğini biliyorum.

29Bana duyduğun öfkeden,

Kulağıma erişen küstahlığından ötürü

Halkamı burnuna, gemimi ağzına takacak,

Seni geldiğin yoldan geri çevireceğim.

30“ ‘Senin için belirti şu olacak, ey Hizkiya:

Bu yıl kendiliğinden yetişeni yiyeceksiniz,

İkinci yıl ise ardından biteni.

Üçüncü yıl ekip biçin,

Bağlar dikip ürününü yiyin.

31Yahudalılar'ın kurtulup sağ kalanları

Yine aşağıya doğru kök salacak,

Yukarıya doğru meyve verecek.

32Çünkü sağ kalanlar Yeruşalim'den,

Kurtulanlar Siyon Dağı'ndan çıkacak.

Her Şeye Egemen RAB'bin gayretiyle olacak bu.’

33“Bundan dolayı RAB Asur Kralı'na ilişkin şöyle diyor:

‘Bu kente girmeyecek, ok atmayacak.

Kente kalkanla yaklaşmayacak,

Karşısında rampa kurmayacak.

34Geldiği yoldan dönecek ve kente girmeyecek’ diyor RAB,

35‘Kendim için ve kulum Davut'un hatırı için

Bu kenti savunup kurtaracağım’ diyor.”

36RAB'bin meleği gidip Asur ordugahında yüz seksen beş bin kişiyi öldürdü. Ertesi sabah uyananlar salt cesetlerle karşılaştılar. 37Bunun üzerine Asur Kralı Sanherib ordugahını bırakıp çekildi. Ninova'ya döndü ve orada kaldı. 38Bir gün ilahı Nisrok'un tapınağında tapınırken, oğullarından Adrammelek'le Şareser, onu kılıçla öldürüp Ararat ülkesine kaçtılar. Yerine oğlu Esarhaddon kral oldu.

38

Hizkiya'nın Hastalığı

(2Kr.20:1-11; 2Ta.32:24-26)

1O günlerde Hizkiya ölümcül bir hastalığa yakalandı. Amots oğlu Peygamber Yeşaya ona gidip şöyle dedi: “RAB diyor ki, ‘Ev işlerini düzene sok. Çünkü iyileşmeyecek, öleceksin.’ ”

2Hizkiya yüzünü duvara dönüp RAB'be yalvardı: 3“Ya RAB, yürekten bir sadakatle önünde nasıl yaşadığımı, gözünde iyi olanı yaptığımı anımsa lütfen.” Sonra acı acı ağlamaya başladı.

4Bunun üzerine RAB Yeşaya'ya seslendi: 5“Git, Hizkiya'ya şunu söyle: ‘Atan Davut'un Tanrısı RAB diyor ki: Duanı işittim, gözyaşlarını gördüm. Bak, ömrünü on beş yıl daha uzatacağım. 6Bu kenti savunacak, seni de kenti de Asur Kralı'nın elinden kurtaracağım. 7Sözümü gerçekleştireceğime ilişkin sana vereceğim belirti şu olacak: 8RAB, batmakta olan güneşin Ahaz'ın inşa ettiği basamakların üzerine düşen gölgesini on basamak kısaltacak.’ ” Böylece batmakta olan güneşin gölgesi on basamak kısaldı.

9Yahuda Kralı Hizkiya hastalanıp iyileştikten sonra şunları yazdı:

10“Hayatımın baharında ölüler diyarının kapılarından geçip

Ömrümün geri kalan yıllarından yoksun mu kalmalıyım?” demiştim,

11“Yaşayanlar diyarında RAB'bi, evet, RAB'bi bir daha görmeyeceğim,

Bu dünyada yaşayanlar gibi insan yüzü görmeyeceğim bir daha.

12Evim bir çoban çadırı gibi bozuldu, alındı elimden.

Dokumacı gibi dürdüm yaşamımı, RAB tezgahtan beni kesti,

Bir gün içinde sonumu getiriverdi.

13Sabırla bekledim sabaha kadar,

RAB bir aslan gibi kırdı bütün kemiklerimi,

Bir gün içinde sonumu getiriverdi.

14Kırlangıç gibi, turna gibi acı acı öttüm,

Güvercin gibi inledim, gözlerim yoruldu yukarı bakmaktan.

Ya Rab, eziyet çekiyorum,

Yardım et bana.

15“Ne diyeyim? Bana seslenen de bunu yapan da Rab'dir.

Tattığım bu acılardan sonra daha dikkatli yaşayacağım.

16Ya Rab, insanlar bunlarla yaşarlar.

Canım da bunların sayesinde yaşıyor.

İyileştirdin, yaşattın beni!

17Çektiğim bunca acı esenlik bulmam içindi.

Beni sevdiğin için yıkım çukuruna düşmekten alıkoydun,

Günahlarımı arkana attın.

18Çünkü ölüler diyarı sana şükredemez,

Ölüm övgüler sunmaz sana.

Ölüm çukuruna inenler senin sadakatine umut bağlayamaz.

19Diriler, yalnız diriler

Bugün benim yaptığım gibi sana şükreder;

Babalar senin sadakatini çocuklarına anlatır.

20Beni kurtaracak olan RAB'dir.

Ömrümüz boyunca O'nun tapınağında

Telli çalgılarımızı çalacağız.”

21Yeşaya, “İncir pestili getirin, Hizkiya'nın çıbanına koyun, iyileşir” demişti. 22Hizkiya da, “RAB'bin Tapınağı'na çıkacağıma ilişkin belirti nedir?” diye sormuştu.

39

Hizkiya'nın Akılsızlığı

(2Kr.20:12-19)

1O sırada Hizkiya'nın hastalanıp iyileştiğini duyan Baladan oğlu Babil Kralı Merodak-Baladan, ona mektuplarla birlikte bir armağan gönderdi. 2Bunlar Hizkiya'yı sevindirdi. O da deposundaki bütün değerli eşyaları –altını, gümüşü, baharatı, değerli yağı, silah deposunu ve hazine odalarındaki her şeyi– elçilere gösterdi. Sarayında da krallığında da onlara göstermediği hiçbir şey kalmadı.

3Peygamber Yeşaya Kral Hizkiya'ya gidip, “Bu adamlar sana ne dediler, nereden gelmişler?” diye sordu.

Hizkiya, “Uzak bir ülkeden, Babil'den gelmişler” diye karşılık verdi.

4Yeşaya, “Sarayında ne gördüler?” diye sordu.

Hizkiya, “Sarayımdaki her şeyi gördüler, hazinelerimde onlara göstermediğim hiçbir şey kalmadı” diye yanıtladı.

5Bunun üzerine Yeşaya şöyle dedi: “Her Şeye Egemen RAB'bin sözüne kulak ver. 6RAB diyor ki, ‘Gün gelecek, sarayındaki her şey, atalarının bugüne kadar bütün biriktirdikleri Babil'e taşınacak. Hiçbir şey kalmayacak. 7[*]

Soyundan gelen bazı çocuklar alınıp götürülecek, Babil Kralı'nın sarayında hadım edilecek.’ ”

8Hizkiya, “RAB'den ilettiğin bu söz iyi” dedi. Çünkü, “Nasıl olsa yaşadığım sürece barış ve güvenlik olacak” diye düşünüyordu.

40

Avutucu Sözler

1“Avutun halkımı” diyor Tanrınız,

“Avutun!

2Yeruşalim halkına dokunaklı sözler söyleyin.

Angaryanın bittiğini,

Suçlarının cezasını ödediklerini,

Günahlarının cezasını RAB'bin elinden

İki katıyla aldıklarını ilan edin.”

3[*]

graph-definition>

*

Şöyle haykırıyor bir ses:

“Çölde RAB'bin yolunu hazırlayın,

Bozkırda Tanrımız için düz bir yol açın[a]

.

4Her vadi yükseltilecek,

Her dağ, her tepe alçaltılacak.

Böylelikle engebeler düzleştirilecek,

Sarp yerler ovaya dönüştürülecek.

5O zaman RAB'bin yüceliği görünecek,

Bütün insanlar hep birlikte onu görecek.

Bunu söyleyen RAB'dir.”

6[*]

Ses, “Duyur” diyor.

“Neyi duyurayım?” diye soruyorum[b]

.

“İnsan soyu ota benzer,

Bütün vefası[c]

kır çiçeği gibidir.

7RAB'bin soluğu esince üzerlerine,

Ot kurur, çiçek solar.

Gerçekten de halk ottan farksızdır.

8Ot kurur, çiçek solar,

Ama Tanrımız'ın sözü sonsuza dek durur.”

Eşsiz Tanrı

9Ey Siyon'a müjde getiren,

Yüksek dağa çık!

Ey Yeruşalim'e müjde getirenç

,

Yükselt sesini, bağır,

Sesini yükselt, korkma.

Yahuda kentlerine, “İşte, Tanrınız!” de.

10[*]

İşte Egemen RAB gücüyle geliyor,

Kudretiyle egemenlik sürecek.

Ücreti kendisiyle birlikte,

Ödülü önündedir.

11[*]

Sürüsünü çoban gibi güdecek,

Kollarına alacak kuzuları,

Bağrında taşıyacak;

Usul usul yol gösterecek emziklilere.

12Kim denizleri avucuyla,

Gökleri karışıyla ölçebildi?

Yerin toprağını ölçeğe sığdıran,

Dağları kantarla,

Tepeleri teraziyle tartabilen var mı?

13[*]

RAB'bin düşüncesine kim akıl erdirebildi?

O'na öğüt verip öğretebilen var mı?

14Akıl almak, adalet yolunu öğrenmek için

RAB kime danıştı ki?

O'na bilgi veren, anlayış yolunu bildiren var mı?

15RAB için uluslar kovada bir damla su,

Terazideki toz zerreciği gibidir.

Adaları ince toz gibi tartar.

16Adakları yakmaya yetmez Lübnan ormanı,

Yakmalık sunu* için az gelir hayvanları.

17RAB'bin önünde bütün uluslar bir hiç gibidir,

Hiçten bile aşağı, değersiz sayılır.

18[*]

Öyleyse Tanrı'yı kime benzeteceksiniz?

Neyle karşılaştıracaksınız O'nu?

19Putu döküm işçisi yapar,

Kuyumcu altınla kaplar,

Gümüş zincirler döker.

20Böyle bir sunuya gücü yetmeyen yoksul kişi

Çürümez bir ağaç parçası seçer.

Yerinden kımıldamaz bir put yapsın diye

Usta bir işçi arar.

21Bilmiyor musunuz, duymadınız mı?

Başlangıçtan beri size bildirilmedi mi?

Dünyanın temelleri atılalı beri anlamadınız mı?

22Gökkubbenin üstünde oturan RAB'dir,

Yeryüzünde yaşayanlarsa çekirge gibidir.

Gökleri perde gibi geren,

Oturmak için çadır gibi kuran O'dur.

23O'dur önderleri bir hiç eden,

Dünyanın egemenlerini sıfıra indirgeyen.

24O önderler ki, yeni dikilmiş, yeni ekilmiş ağaç gibi,

Gövdeleri yere yeni kök salmışken

RAB'bin soluğu onları kurutuverir,

Kasırga saman gibi savurur.

25“Beni kime benzeteceksiniz ki,

Eşitim olsun?” diyor Kutsal Olan.

26[*]

Başınızı kaldırıp göklere bakın.

Kim yarattı bütün bunları?

Yıldızları sırayla görünür kılıyor,

Her birini adıyla çağırıyor.

Büyük kudreti, üstün gücü sayesinde hepsi yerli yerinde duruyor.

27Ey Yakup soyu, ey İsrail!

Neden, “RAB başıma gelenleri görmüyor,

Tanrı hakkımı gözetmiyor?” diye yakınıyorsun?

28Bilmiyor musun, duymadın mı?

Ebedi Tanrı, RAB, bütün dünyayı yaratan,

Ne yorulur ne de zayıflar,

O'nun bilgisi kavranamaz.

29Yorulanı güçlendirir,

Takati olmayanın kudretini artırır.

30Gençler bile yorulup zayıf düşer,

Yiğitler tökezleyip düşerler.

31RAB'be umut bağlayanlarsa taze güce kavuşur,

Kanat açıp yükselirler kartallar gibi.

Koşar ama zayıf düşmez,

Yürür ama yorulmazlar.

41

Rab'den Güvence

1RAB diyor ki, “Susun karşımda, ey kıyı halkları!

Halklar güçlerini tazelesin,

Öne çıkıp konuşsunlar.

Yargı için bir araya gelelim.

2“Doğudan adaleti[d]

harekete geçiren,

Hizmete koşan kim?

Ulusları önüne katıyor, krallara baş eğdiriyor.

Kılıcıyla toz ediyor onları,

Yayıyla savrulan samana çeviriyor.

3Kovalıyor onları,

Ayak basmadığı bir yoldan esenlikle geçiyor.

4Bunları yapıp gerçekleştiren,

Kuşakları başlangıçtan beri çağıran kim?

Ben RAB, ilkim; sonuncularla da yine Ben olacağım.”

5Kıyı halkları bunu görüp korktu.

Dünyanın dört bucağı titriyor.

Yaklaşıyor, geliyorlar.

6Herkes komşusuna yardım ediyor,

Kardeşine, “Güçlü ol” diyor.

7Zanaatçı kuyumcuyu yüreklendiriyor,

Madeni çekiçle düzleyen,

“Lehim iyi oldu” diyerek örse vuranı yüreklendiriyor.

Kımıldamasın diye putu yerine çiviliyor.

8[*]

“Ama sen, ey kulum İsrail,

Seçtiğim Yakup soyu,

Dostum İbrahim'in torunları!

9Sizleri dünyanın dört bucağından topladım,

En uzak yerlerden çağırdım.

Dedim ki, ‘Sen kulumsun, seni seçtim,

Seni reddetmedim.’

10Korkma, çünkü ben seninleyim,

Yılma, çünkü Tanrın benim.

Seni güçlendireceğim, evet, sana yardım edeceğim;

Zafer kazanan sağ elimle sana destek olacağım.

11“Sana öfkelenenlerin hepsi utanacak, rezil olacak.

Sana karşı çıkanlar hiçe sayılıp yok olacak.

12Seninle çekişenleri arasan da bulamayacaksın.

Seninle savaşanlar hiçten beter olacak.

13Çünkü sağ elinden tutan,

‘Korkma, sana yardım edeceğim’ diyen Tanrın RAB benim.

14“Ey Yakup soyu, toprak kurdu,

Ey İsrail halkı, korkma!

Sana yardım edeceğim” diyor RAB,

Seni kurtaran İsrail'in Kutsalı.

15“İşte, seni dişli, keskin, yepyeni bir harman düveni yaptım.

Harman edip ufalayacaksın dağları,

Tepeleri samana çevireceksin.

16Onları savurduğunda rüzgar alıp götürecek,

Darmadağın edecek hepsini kasırga.

Sense RAB'de sevinç bulacak,

İsrail'in Kutsalı'yla övüneceksin.

17“Düşkünlerle yoksullar su arıyor, ama yok.

Dilleri kurumuş susuzluktan.

Ben RAB, onları yanıtlayacağım,

Ben, İsrail'in Tanrısı, onları bırakmayacağım.

18Çıplak tepeler üzerinde ırmaklar,

Vadilerde su kaynakları yapacağım.

Çölü havuza,

Kurak toprağı pınara çevireceğim.

19Çölü sedir, akasya,

Mersin ve iğde ağaçlarına kavuşturacağım.

Bozkıra çam, köknar

Ve selviyi bir arada dikeceğim.

20Öyle ki, insanlar görüp bilsinler,

Hep birlikte düşünüp anlasınlar ki,

Bütün bunları RAB'bin eli yapmış,

İsrail'in Kutsalı yaratmıştır.”

Rab Putlara Karşı

21“Davanızı sunun” diyor RAB,

“Kanıtlarınızı ortaya koyun” diyor Yakup'un Kralı,

22“Putlarınızı getirin de olacakları bildirsinler bize.

Olup bitenleri bildirsinler ki düşünelim,

Sonuçlarını bilelim.

Ya da gelecekte olacakları duyursunlar bize.

23Ey putlar, bundan sonra olacakları bize bildirin de,

İlah olduğunuzu bilelim!

Haydi bir iyilik ya da kötülük edin de,

Hepimiz korkup dehşete düşelim.

24Siz de yaptıklarınız da hiçten betersiniz,

Sizi yeğleyen iğrençtir.

25“Kuzeyden birini harekete geçirdim, geliyor,

Gün doğusundan beni adımla çağıran biri.

Çömlekçinin balçığı çiğnediği gibi,

Önderleri çamur gibi çiğneyecek ayağıyla.

26Hanginiz bunu başlangıçtan bildirdi ki, bilelim,

Kim önceden bildirdi ki, ‘Haklısın’ diyelim?

Konuştuğunuzu bildiren de

Duyuran da

Duyan da olmadı hiç.

27Siyon'a ilk, ‘İşte, geldiler’ diyen benim.

Yeruşalim'e müjdeci gönderdim.

28Bakıyorum, aralarında öğüt verebilecek kimse yok ki,

Onlara danışayım, onlar da yanıtlasınlar.

29Hepsi bomboş, yaptıkları da bir hiç.

Halkın putları yalnızca yeldir, sıfırdır.”

42

Rab'bin Kulu

1[*]

graph-definition>

*

“İşte kendisine destek olduğum,

Gönlümün hoşnut olduğu seçtiğim kulum!

Ruhum'u onun üzerine koydum.

Adaleti uluslara ulaştıracak.

2Bağırıp çağırmayacak,

Sokakta sesini yükseltmeyecek.

3Ezilmiş kamışı kırmayacak,

Tüten fitili söndürmeyecek.

Adaleti sadakatle ulaştıracak.

4Yeryüzünde adaleti sağlayana dek

Umudunu, cesaretini yitirmeyecek.

Kıyı halkları onun yasasına umut bağlayacak.”

5[*]

Gökleri yaratıp geren,

Yeryüzünü ve ürününü seren,

Dünyadaki insanlara soluk,

Orada yaşayanlara ruh veren RAB Tanrı diyor ki,

6[*]

“Ben, RAB, seni doğrulukla çağırdım,

Elinden tutacak,

Seni koruyacağım.

Seni halka antlaşma,

Uluslara ışık yapacağım.

7Öyle ki, kör gözleri açasın,

Zindandaki tutsakları,

Cezaevi karanlığında yaşayanları özgür kılasın.

8“Ben RAB'bim, adım budur.

Onurumu bir başkasına,

Övgülerimi putlara bırakmam.

9Bakın, önceden bildirdiklerim gerçekleşti.

Şimdi de yenilerini bildiriyorum;

Bunlar ortaya çıkmadan önce size duyuruyorum.”

Övgü İlahisi

10Ey denizlere açılanlar ve denizlerdeki her şey,

Kıyılar ve kıyı halkları,

RAB'be yeni bir ilahi söyleyin,

Dünyanın dört bucağından O'nu ezgilerle övün.

11Bozkır ve bozkırdaki kentler,

Kedar köylerinde yaşayan halk

Sesini yükseltsin.

Sela'da oturanlar sevinçle haykırsın,

Bağırsın dağların doruklarından.

12Hepsi RAB'bi onurlandırsın,

Kıyı halkları O'nu övsün.

13Yiğit gibi çıkagelecek RAB,

Savaşçı gibi gayrete gelecek.

Bağırıp savaş çığlığı atacak,

Düşmanlarına üstünlüğünü gösterecek.

Rab'bin Yardım Sözü

14“Uzun zamandır ses çıkarmadım,

Sustum, kendimi tuttum.

Ama şimdi feryat edeceğim doğuran kadın gibi,

Nefesim tutulacak, kesik kesik soluyacağım.

15Harap edeceğim dağları, tepeleri,

Bütün yeşilliklerini kurutacağım.

Irmakları adalara çevirip havuzları kurutacağım.

16Körlere bilmedikleri yolda rehberlik edeceğim,

Onlara kılavuz olacağım bilmedikleri yollarda,

Karanlığı önlerinde ışığa,

Engebeleri düzlüğe çevireceğim.

Yerine getireceğim sözler bunlardır.

Onlardan geri dönmem.

17Oyma putlara güvenenler,

Dökme putlara, ‘İlahlarımız sizsiniz’ diyenlerse

Geri döndürülüp büsbütün utandırılacaklar.”

Kör, Sağır İsrail

18“Ey sağırlar, işitin,

Ey körler, bakın da görün!

19Kulum kadar kör olan var mı?

Gönderdiğim ulak kadar sağır olan var mı?

Benimle barışık olan kadar,

RAB'bin kulu kadar kör olan kim var?

20Pek çok şey gördünüz, ama aldırmıyorsunuz,

Kulaklarınız açık, ama işitmiyorsunuz.”

21Kendi doğruluğu uğruna Kutsal Yasa'yı

Büyük ve yüce kılmak RAB'bi hoşnut etti.

22Ama bu yağmalanmış, soyulmuş bir halktır.

Hepsi deliklere, cezaevlerine kapatılmışlardır.

Yağmalanmak için varlar, kurtaran yok.

Soyulmak içinler, “Geri verin” diyen yok.

23Hanginiz kulak verecek?

Gelecekte kim can kulağıyla dinleyecek?

24Yakup soyunun soyulmasına,

İsrail'in yağmalanmasına kim olur verdi?

Kendisine karşı günah işlediğimiz RAB değil mi?

Çünkü O'nun yolunda yürümek istemediler,

Yasasına kulak asmadılar.

25Bu yüzden kızgın öfkesini,

Savaşın şiddetini üzerlerine yağdırdı.

Ama ateş çemberi içinde olduklarını farketmediler,

Aldırmadılar kendilerini yakıp bitiren ateşe.

43

İsrail'in Tek Kurtarıcısı Rab

1Ey Yakup soyu, seni yaratan,

Ey İsrail, sana biçim veren RAB şimdi şöyle diyor:

“Korkma, çünkü seni kurtardım,

Seni adınla çağırdım, sen benimsin.

2Suların içinden geçerken seninle olacağım,

Irmakların içinden geçerken su boyunu aşmayacak.

Ateşin içinde yürürken yanmayacaksın,

Alevler seni yakmayacak.

3Çünkü senin Tanrın, İsrail'in Kutsalı,

Seni kurtaran RAB benim.

Fidyen olarak Mısır'ı,

Sana karşılık Kûş* ve Seva diyarlarını verdim.

4Gözümde değerli ve saygın olduğun,

Seni sevdiğim için, senin yerine insanlar,

Canın karşılığında halklar vereceğim.

5Korkma, çünkü seninleyim,

Soyundan olanları doğudan getireceğim,

Sizleri de batıdan toplayacağım.

6“Kuzeye, ‘Ver’, güneye, ‘Alıkoyma;

Oğullarımı uzaktan,

Kızlarımı dünyanın dört bucağından getir’ diyeceğim.

7‘Yüceliğim için yaratıp biçim verdiğim,

Adımla çağrılan herkesi,

Evet, oluşturduğum herkesi getirin’ diyeceğim.”

Rab'bin Tanığı İsrail

8Gözleri olduğu halde kör,

Kulakları olduğu halde sağır olan halkı öne getir.

9Bütün uluslar bir araya gelsin, halklar toplansın.

İçlerinden hangisi bunları bildirebilir,

Olup bitenleri bize duyurabilir?

Tanıklarını çağırıp haklı olduklarını kanıtlasınlar,

Ötekiler de duyup, “Doğrudur” desinler.

10“Tanıklarım sizlersiniz” diyor RAB,

“Seçtiğim kullar sizsiniz.

Öyle ki beni tanıyıp bana güvenesiniz,

Benim O olduğumu anlayasınız.

Benden önce bir tanrı olmadı,

Benden sonra da olmayacak.

11“Ben, yalnız ben RAB'bim,

Benden başka kurtarıcı yoktur.

12Ben bildirdim, ben kurtardım, ben duyurdum,

Aranızdaki yabancı ilahlar değil.

Tanıklarım sizsiniz” diyor RAB,

“Tanrı benim,

13Gün gün olalı ben O'yum.

Elimden kimse kurtaramaz.

Ben yaparım, kim engel olabilir?”

Babil'den Kurtuluş

14Kurtarıcınız RAB, İsrail'in Kutsalı diyor ki,

“Uğrunuza Babil üzerine bir ordu göndereceğim.

Övündükleri gemilerle kaçan bütün Kildaniler'e*

Boyun eğdireceğim.

15Kutsalınız, İsrail'in Yaratıcısı,

Kralınız RAB benim.”

16-17Denizde geçit, azgın sularda yol açan,

Atlarla savaş arabalarını,

Yiğit savaşçıları ve orduyu

Yola çıkaran RAB şöyle diyor:

“Onlar yattı, kalkamaz oldu,

Fitil gibi bastırılıp söndürüldüler.

18“Olup bitenlerin üzerinde durmayın,

Düşünmeyin eski olayları.

19Bakın, yeni bir şey yapıyorum!

Olmaya başladı bile, farketmiyor musunuz?

Çölde yol, kurak topraklarda ırmaklar yapacağım.

20[*]

Kır hayvanları, çakallarla baykuşlar beni yüceltecek.

Çünkü seçtiğim halkın içmesi için çölde su,

Kurak yerlerde ırmaklar sağladım.

21Kendim için biçim verdiğim bu halk

Bana ait olan övgüleri ilan edecek.”

İsrail'in Günahı

22“Ne var ki, ey Yakup soyu,

Yakardığın ben değildim,

Benden usandın, ey İsrail.

23Yakmalık sunu* için bana davar getirmediniz,

Kurbanlarınızla beni onurlandırmadınız.

Sizi sunularla uğraştırmadım,

Günnük isteyerek sizi usandırmadım.

24Benim için güzel kokulu kamış satın almadınız,

Doyurmadınız beni kurbanlarınızın yağıyla.

Tersine, beni günahlarınızla uğraştırdınız,

Suçlarınızla usandırdınız.

25Kendi uğruna suçlarınızı silen benim, evet benim,

Günahlarınızı anmaz oldum.

26“Geçmişi bana anımsatın, hesaplaşalım,

Haklı çıkmak için davanızı anlatın.

27İlk atanız günah işledi,

Sözcüleriniz bana başkaldırdı.

28Bu yüzden tapınak görevlilerini bayağılaştırdım;

Yakup soyunu bütünüyle yıkıma,

İsrail'i rezilliğe mahkûm ettim.”

44

Rab Tek Tanrı'dır

1“Şimdi, ey kulum Yakup soyu,

Seçtiğim İsrail halkı, dinle!

2Seni yaratan, rahimde sana biçim veren,

Sana yardım edecek olan RAB şöyle diyor:

‘Korkma, ey kulum Yakup soyu,

Ey seçtiğim Yeşurun[e]

!

3“ ‘Susamış toprağı sulayacak,

Kurumuş toprakta dereler akıtacağım.

Çocuklarının üzerine Ruhum'u dökecek,

Soyunu kutsayacağım.

4Akarsu kıyısında otlar arasında yükselen

Kavaklar gibi boy atacaklar.’

5“Kimi, ‘Ben RAB'be aitim’ diyecek,

Kimi Yakup adını alacak,

Kimi de eline ‘RAB'be ait’ yazıp

İsrail adını benimseyecek.”

6[*]

RAB, İsrail'in Kralı ve Kurtarıcısı,

Her Şeye Egemen RAB diyor ki,

“İlk ve son benim,

Benden başka Tanrı yoktur.

7Benim gibi olan var mı? Haber versin.

Ezeli halkımı var ettiğimden beri olup bitenleri,

Bundan sonra olacakları söyleyip sıralasın,

Evet, gelecek olayları bildirsin!

8Yılmayın, korkmayın!

Size çok önceden beri söyleyip açıklamadım mı?

Tanıklarım sizsiniz.

Benden başka Tanrı var mı?

Hayır, başka Kaya yok;

Ben bir başkasını bilmiyorum.”

Putatapanlar Utanacak

9Putlara biçim verenlerin hepsi boş insanlardır.

Değer verdikleri nesneler hiçbir işe yaramaz.

Putların tanıkları onlardır;

Ne bir şey görür ne de bir şey bilirler.

Bunun sonucunda utanç içinde kalacaklar.

10Kim yararsız ilaha biçim vermek,

Dökme put yapmak ister?

11Bakın, bu putlarla uğraşanların hepsi utanacak.

Onları yapanlar salt insan.

Hepsi toplanıp yargılanmaya gelsin.

Dehşete düşecek, utanacaklar birlikte.

12Demirci aletini alır,

Kömür ateşinde çalışır,

Çekiçle demire biçim verir.

Güçlü koluyla onu işler.

Acıkır, güçsüz kalır, su içmeyince tükenir.

13Marangoz iple ölçü alır,

Tahtayı tebeşirle çizer.

Raspayla tahtayı biçimlendirir,

Pergelle işaretler, insan biçimi verir.

İnsan güzelliğinde,

Evde duracak bir put yapar.

14İnsan kendisi için sedir ağaçları keser,

Palamut, meşe ağaçları alır.

Ormanda kendine bir ağaç seçer.

Bir çam diker, ama ağacı büyüten yağmurdur.

15Sonra ağaç odun olarak kullanılır.

İnsan aldığı odunla hem ısınır,

Hem tutuşturup ekmek pişirir,

Hem de bir ilah yapıp tapınır.

Yaptığı putun önünde yere kapanır.

16Odunun bir kısmını yakar,

Ateşinde et kızartıp karnını doyurur.

Isınınca bir oh çeker,

“Isındım, ateşin sıcaklığını duyuyorum” der.

17Artakalan odundan kendine bir ilah,

Oyma put yapar;

Önünde yere kapanıp ona tapınır,

“Beni kurtar, çünkü ilahım sensin” diye yakarır.

18Böyleleri anlamaz, bilmez.

Çünkü gözleri de zihinleri de öylesine kapalı ki,

Görmez, anlamazlar.

19Durup düşünmez, bilmez,

Anlamazlar ki şöyle desinler:

“Odunun bir kısmını yakıp

Ateşinde ekmek pişirdim, et kızartıp yedim.

Artakalanından iğrenç bir şey mi yapayım?

Bir odun parçasının önünde yere mi kapanayım?”

20Külle besleniyorlar.

Aldanan yürekleri onları saptırıyor.

Canlarını kurtaramaz,

“Sağ elimdeki şu nesne aldatıcı değil mi?” diyemezler.

Rab Yaratıcı ve Kurtarıcıdır

21“Ey Yakup soyu, ey İsrail,

Söylediklerimi anımsayın, çünkü kulumsunuz.

Size ben biçim verdim, kulumsunuz;

Seni unutmam, ey İsrail.

22İsyanlarınızı bulut gibi,

Günahlarınızı sis gibi sildim.

Bana dönün, çünkü sizi kurtardım.”

23Sevinçle haykırın, ey gökler,

Çünkü bunu RAB yaptı.

Haykırın, ey yerin derinlikleri.

Ey dağlar, ey orman, ormandaki her ağaç,

Sevinç çığlıklarına katılın.

Çünkü RAB Yakup soyunu kurtararak

İsrail'de görkemini gösterdi.

24-28[*]

graph-definition>

*

Sizi kurtaran,

Size rahimde biçim veren RAB diyor ki,

“Her şeyi yaratan,

Gökleri yalnız başına geren,

Yeryüzünü tek başına seren,

Sahte peygamberlerin belirtilerini boşa çıkaran,

Falcılarla alay eden,

Bilgeleri geri çeviren,

Bilgilerini saçmalığa dönüştüren,

Kulunun sözlerini yerine getiren,

Ulaklarının peygamberlik sözlerini gerçekleştiren,

Yeruşalim için, ‘İçinde oturulacak’,

Yahuda kentleri için, ‘Yeniden kurulacak,

Yıkıntılarını onaracağım’ diyen;

Engine, ‘Kuru! Sularını kurutacağım’ diyen,

Koreş[f]

için, ‘O çobanımdır,

Her istediğimi yerine getirecek’,

Yeruşalim için, ‘Yeniden kurulacak’,

Tapınak için, ‘Temeli atılacak’ diyen RAB benim.”

45

Rab Pers Kralı Koreş'i Seçiyor

1RAB meshettiği* kişiye,

Sağ elinden tuttuğu Koreş'e sesleniyor.

Uluslara onun önünde baş eğdirecek,

Kralları silahsızlandıracak[g]

,

Bir daha kapanmayacak kapılar açacak.

Ona şöyle diyor:

2“Senin önünsıra gidip

Dağları düzleyecek,

Tunç* kapıları kırıp

Demir sürgülerini parçalayacağım.

3Seni adınla çağıranın

Ben RAB, İsrail'in Tanrısı olduğumu anlayasın diye

Karanlıkta kalmış hazineleri,

Gizli yerlerde saklı zenginlikleri sana vereceğim.

4Sen beni tanımadığın halde

Kulum Yakup soyu ve seçtiğim İsrail uğruna

Seni adınla çağırıp onurlu bir unvan vereceğim.

5RAB benim, başkası yok,

Benden başka Tanrı yok.

Beni tanımadığın halde seni güçlü kılacağım.

6Öyle ki, doğudan batıya dek

Benden başkası olmadığını herkes bilsin.

RAB benim, başkası yok.

7Işığı biçimlendiren, karanlığı yapan,

Esenliği ve felaketi yaratan,

Bütün bunları yapan RAB benim.

8Ey gökler, yukarıdan doğruluk damlatın,

Ey bulutlar, doğruluk yağdırın.

Toprak yarılsın, kurtuluş meyvesi versin,

Onunla birlikte doğruluk yetiştirsin.

Bunları yaratan RAB benim.”

Her Şeyi Yaratan Tanrı

9[*]

Kendine biçim verenle çekişenin vay haline!

Kil, topraktan yapılmış çömlek parçası,

Kendisine biçim verene, “Ne yapıyorsun?

Yarattığın nesnenin tutacağı yok” diyebilir mi?

10Babasına, “Dünyaya ne getirdin?”

Ya da annesine, “Ne biçim şey doğurdun?”

Diyenin vay haline!

11İsrail'in Kutsalı,

Ona biçim veren RAB diyor ki,

“Çocuklarımın geleceği hakkında beni sorgulayabilir,

Ellerimin yapıtları hakkında bana buyruk verebilir misiniz?

12Dünyayı ben yaptım,

Üzerindeki insanı ben yarattım.

Benim ellerim gerdi gökleri,

Bütün gök cisimleri benim buyruğumda.

13Koreş'i doğrulukla harekete geçirecek,

Yollarını düzleyeceğim.

Kentimi o onaracak,

Sürgünlerimi ücret ya da ödül almadan o özgür kılacak.”

Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB.

14RAB diyor ki,

“Mısır'ın ürettikleri,

Kûş'un* ticaret gelirleri

Ve uzun boylu Sevalılar size gelecek, sizin olacak.

Zincire vurulmuş olarak ardınızsıra yürüyecekler.

Önünüzde yere kapanıp yalvaracaklar:

‘Tanrı yalnız sizinledir,

Başkası, başka Tanrı yok.’ ”

15Gerçekten sen kendini gizleyen bir Tanrı'sın,

Ey İsrail'in Tanrısı, ey Kurtarıcı!

16Put yapanların hepsi utandırılacak, rezil olacak.

Utanç içinde uzaklaşacaklar.

17Ama İsrail RAB tarafından kurtarılacak,

Sonsuza dek sürecek kurtuluşu.

Çağlar boyunca utandırılmayacak,

Asla rezil olmayacak.

18Çünkü gökleri yaratan RAB,

Dünyayı yaratıp biçimlendiren, pekiştiren,

Üzerinde yaşanmasın diye değil, yaşansın diye

Biçimlendiren RAB –Tanrı O'dur– şöyle diyor:

“RAB benim, başkası yok.

19Ben gizlide,

Karanlıklar ülkesinin bir köşesinde konuşmadım.

Yakup soyuna, ‘Beni olmayacak yerlerde[h]

arayın’ demedim.

Doğru olanı söyleyen, adil olanı bildiren RAB benim.”

Tanrı ve Babil'in Putları

20“Ey sizler, uluslardan kaçıp kurtulanlar,

Toplanıp gelin, birlikte yaklaşın!

Tahtadan oyma putlar taşıyan,

Kurtaramayan ilahlara yakaranlar bilgisizdir.

21Konuşun, davanızı sunun,

Birbirinize danışın.

Bunları çok önceden duyurup bildiren kim?

Ben RAB, bildirmedim mi?

Benden başka Tanrı yok, adil Tanrı ve Kurtarıcı benim.

Yok benden başkası.

22“Ey dünyanın dört bucağındakiler,

Bana dönün, kurtulursunuz.

Çünkü Tanrı benim, başkası yok.

23[*]

Kendi üzerime ant içtim,

Ağzımdan çıkan söz doğrudur, boşa çıkmaz:

Her diz önümde çökecek,

Her dil bana ant içecek.

24“Benim için şöyle diyecekler:

‘Doğruluk ve güç yalnız RAB'dedir’,

İnsanlar O'na gelecek.

RAB'be öfkelenenlerin hepsi utandırılacak.

25Ama bütün İsrail soyu

RAB tarafından aklanacak,

O'nunla övünecek.

46

1“İlah Bel diz çökmüş, ilah Nebo sinmiş,

Putları hayvanlara, öküzlere yüklenmiş gidiyor.

Taşınan bu nesneleriniz ağırlık,

Yorgun hayvana yük oldu.

2Birlikte sinmiş, diz çökmüşler,

Putlarını yük olmaktan kurtaramıyorlar.

Sürgüne gidecek onlar.

3“Ey Yakup soyu, İsrail'in sağ kalanları,

Doğdunuz doğalı yüklendiğim,

Rahimden çıktınız çıkalı taşıdığım sizler,

Dinleyin beni:

4Siz yaşlanıncaya dek ben O'yum;

Saçlarınız ağarıncaya dek

Ben yükleneceğim sizi.

Sizi ben yarattım, ben taşıyacağım,

Evet, sizi ben yüklenecek, ben kurtaracağım.

5“Beni kime benzetecek,

Kime denk tutacaksınız?

Kiminle karşılaştıracaksınız ki, benzer olalım?

6Kimisi bol keseden harcadığı altından,

Terazide tarttığı gümüşten

Ücret karşılığında kuyumcuya ilah yaptırır,

Önünde yere kapanıp tapınır.

7Onu omuzlayıp taşır, yerine koyar.

Öylece durur put, yerinden kımıldamaz.

Kendisine yakarana yanıt veremez,

Onu sıkıntısından kurtaramaz.

8“Bunu anımsayın, ey başkaldıranlar,

Adam olun, aklınızdan çıkarmayın!

9Çok önceden beri olup bitenleri anımsayın.

Çünkü Tanrı benim, başkası yok.

Tanrı benim, benzerim yok.

10Sonu ta başlangıçtan,

Henüz olmamış olayları çok önceden bildiren,

‘Tasarım gerçekleşecek,

İstediğim her şeyi yapacağım’ diyen benim.

11Doğudan yırtıcı kuşu,

Uzak bir ülkeden

Tasarımı gerçekleştirecek adamı çağıran benim.

Evet, bunları söyledim,

Kesinlikle yerine getirecek,

Tasarladığımı yapacağım mutlaka.

12“Ey dikbaşlılar, doğruluktan uzak olanlar,

Dinleyin beni!

13Zaferim yaklaştı, uzak değil;

Kurtarışım gecikmeyecek.

Güzelliğim olan İsrail için

Siyon'u kurtaracağım.”

47

Babil'in Düşüşü

1[*]

“Ey Babil, erden kız,

İn aşağı, toprağa otur.

Ey Kildani* kızı,

Tahtın yok artık, yere otur.

Bundan böyle, ‘Nazik, narin’ demeyecekler sana.

2Bir çift değirmen taşı al da un öğüt,

Çıkar peçeni, kaldır eteğini.

Baldırını aç, ırmaklardan geç.

3Çıplaklığın sergilenecek, mahrem yerlerin görünecek.

Öç alacağım, kimseyi esirgemeyeceğim.”

4Bizim kurtarıcımız

İsrail'in Kutsalı'dır.

O'nun adı Her Şeye Egemen RAB'dir.

5RAB diyor ki, “Ey Kildani kızı,

Karanlığa çekilip sessizce otur.

Çünkü bundan böyle ‘Ülkeler kraliçesi’ demeyecekler sana.

6Halkıma öfkelenmiş,

Mirasım olduğu halde onu bayağılaştırıp

Eline teslim etmiştim.

Ama sen onlara acımadın,

Yaşlılara bile çok ağır bir boyunduruk yükledin.

7[*]

‘Sonsuza dek kraliçe olacağım’ diye düşünüyordun,

Bunları aklına getirmedin, sonuçlarını düşünmedin.

8“Ey şimdi güvenlikte yaşayan zevk düşkünü,

İçinden, ‘Kraliçe benim, başkası yok;

Hiç dul kalmayacak,

Evlat acısı görmeyeceğim’ diyorsun.

Dinle şimdi:

9Bir gün içinde ikisi birden başına gelecek:

Çok sayıda büyüye, etkili muskalarına karşın

Hem dul kalacak,

Hem evlat acısını alabildiğine yaşayacaksın.

10“Kötülüğüne güvendin,

‘Beni gören yok’ diye düşündün.

Bilgin ve bilgeliğin seni saptırdı.

İçinden, ‘Kraliçe benim, başkası yok’ diyordun.

11Ne var ki, felakete uğrayacaksın.

Onu durduracak büyü yok elinde,

Başına gelecek belayı önleyemeyeceksin.

Üzerine ansızın hiç beklemediğin bir yıkım gelecek.

12Gençliğinden beri emek verdiğin

Muskalarına, çok sayıda büyüye devam et;

Belki yararını görür,

Kimilerini titretirsin.

13Aldığın öğütlerin çokluğu

Seni tüketti.

Yıldız falcıların, yıldızbilimcilerin,

Ay başlarında ne olacağını bildirenlerin,

Şimdi kalksınlar da

Başına geleceklerden seni kurtarsınlar.

14“Bak, hepsi anızdan farksız,

Ateş yakacak onları.

Canlarını alevden kurtaramayacaklar.

Ne ısınmak için kor,

Ne de karşısında oturulacak ateş olacak.

15Emek verdiğin adamlar böyle olacak.

Gençliğinden beri alışveriş ettiğin herkes

Kendi yoluna gidecek,

Seni kurtaran olmayacak.”

48

İsrail'in İnatçılığı

1“Dinle, ey Yakup soyu!

İsrail adıyla anılan, Yahuda soyundan gelen,

RAB'bin adıyla ant içen sizler,

İsrail'in Tanrısı'na yakarır,

Ama bunu doğrulukla, içtenlikle yapmazsınız.

2Kutsal kentli* olduğunuzu,

İsrail'in Tanrısı'na dayandığınızı ileri sürersiniz.

O'nun adı Her Şeye Egemen RAB'dir.

3Olup bitenleri çok önceden bildirdim,

Ağzımı açıp duyurdum.

Ansızın yaptım ve gerçekleştiler.

4İnatçı olduğunuzu,

Tunç* alınlı, demir boyunlu olduğunuzu bildiğim için

5Bunları size çok önceden bildirdim,

Olmadan önce duyurdum.

Yoksa, ‘Bunları yapan putlarımızdır,

Olmalarını buyuran

Oyma ve dökme putlarımızdır’ derdiniz.

6Bunları duydunuz, hepsini inceleyin.

Peki, kabul etmeyecek misiniz?

Şimdiden size yeni şeyler,

Bilmediğiniz gizli şeyler açıklayacağım.

7Bunlar şimdi yaratılıyor,

Geçmişte değil;

Bugüne kadar duymadınız,

Yoksa, ‘Bunları biliyorduk’ derdiniz.

8Ne duydunuz, ne de anladınız,

Öteden beri kulaklarınız tıkalı.

Ne denli hain olduğunuzu biliyorum,

Doğuştan isyankâr olduğunuz biliniyor.

9Adım uğruna öfkemi geciktiriyorum.

Ünümden ötürü kendimi tutuyorum,

Yoksa sizi yok ederdim.

10Bakın, gümüşü arıtır gibi olmasa da sizleri arıttım,

Sıkıntı ocağında denedim.

11Bunu kendim için, evet, kendim için yapıyorum.

Adımı bayağılaştırmanızı nasıl hoş görebilirim?

Bana ait olan onuru başkasına vermem.”

İsrail Kurtulacak

12[*]

“Ey Yakup soyu, çağırdığım İsrail, beni dinle:

Ben O'yum; ilk Ben'im, son da Ben'im.

13Yeryüzünün temelini elimle attım,

Gökleri sağ elim gerdi.

Onları çağırdığımda

Birlikte önümde dikilirler.

14“Toplanıp dinleyin hepiniz:

Putlardan hangisi bunları önceden bildirebildi?

RAB'bin sevdiği kişi

O'nun Babil'e karşı tasarladığını yerine getirecek.

Gücünü Kildaniler'e* karşı kullanacak.

15Ben, evet, ben söyledim, onu ben çağırdım,

Onu getirdim, görevini başaracak.

16“Yaklaşın bana, dinleyin söyleyeceklerimi:

Başlangıçtan beri açıkça konuştum,

O zamandan bu yana oradayım.”

Egemen RAB şimdi beni ve Ruhu'nu gönderiyor.

17Sizleri kurtaran İsrail'in Kutsalı RAB diyor ki,

“Yararlı olanı size öğreten,

Gitmeniz gereken yolda sizi yürüten

Tanrınız RAB benim.

18“Keşke buyruklarıma dikkat etseydiniz!

O zaman esenliğiniz ırmak gibi,

Doğruluğunuz denizin dalgaları gibi olurdu.

19Soyunuz kum gibi,

Torunlarınız kum taneleri gibi olurdu.

Adları ne unutulur,

Ne de huzurumdan yok olurdu.”

20[*]

Babil'den çıkın, Kildaniler'den kaçın,

Sevinç çığlıklarıyla ilan edin bunu,

Haberini duyurun, dünyanın dört bucağına yayın.

“RAB, kulu Yakup'un soyunu kurtardı” deyin.

21Onları çöllerden geçirirken susuzluk çekmediler,

Onlar için sular akıttı kayadan,

Kayayı yardı, sular fışkırdı.

22[*]

“Kötülere esenlik yoktur” diyor RAB.

49

Rab'bin Kulunun Görevi

1[*]

Ey kıyı halkları, işitin beni,

Uzaktaki halklar, iyi dinleyin.

RAB beni ana rahmindeyken çağırdı,

Annemin karnındayken adımı koydu.

2[*]

Ağzımı keskin kılıç yaptı,

Elinin gölgesinde gizledi beni.

Beni keskin bir ok yaptı,

Kendi ok kılıfına sakladı.

3Bana, “Kulumsun, ey İsrail,

Görkemimi senin aracılığınla göstereceğim” dedi.

4Ama ben, “Boşuna emek verdim” dedim,

“Gücümü boş yere, bir hiç için tükettim.

RAB yine de hakkımı savunur,

Tanrım yaptıklarımın karşılığını verir.”

5Kulu olmam için,

Yakup soyunu kendisine geri getirmem,

İsrail'i önünde toplamam için

Rahimde beni biçimlendiren RAB şimdi şöyle diyor:

–O'nun gözünde onurluyum,

Tanrım bana güç kaynağı oldu.–

6[*]

graph-definition>

*

“Yakup'un oymaklarını canlandırmak,

Sağ kalan İsrailliler'i geri getirmek için

Kulum olman yeterli değil.

Seni uluslara ışık yapacağım.

Öyle ki, kurtarışım yeryüzünün dört bucağına ulaşsın.”

7İnsanların hor gördüğüne,

Ulusların iğrendiğine,

Egemenlerin kulu olana

İsrail'in Kurtarıcısı ve Kutsalı RAB diyor ki,

“Seni seçmiş olan İsrail'in Kutsalı sadık RAB'den ötürü

Krallar seni görünce ayağa kalkacak,

Önderler yere kapanacak.”

İsrail'in Rab'be Dönüşü

8[*]

RAB şöyle diyor:

“Lütuf zamanında seni yanıtlayacağım,

Kurtuluş günü sana yardım edecek,

Seni koruyacağım.

Seni halka antlaşma olarak vereceğim.

Öyle ki, yıkık ülkeyi yeniden kurasın,

Mülk olarak yeni sahiplerine veresin.

9Tutsaklara, ‘Çıkın’,

Karanlıktakilere, ‘Dışarı çıkın’ diyeceksin.

Yol boyunca beslenecek,

Her çıplak tepede otlak bulacaklar.

10[*]

Acıkmayacak, susamayacaklar,

Kavurucu sıcak ve güneş çarpmayacak onları.

Çünkü onlara merhamet eden kendilerine yol gösterecek

Ve onları pınarlara götürecek.

11Bütün dağlarımı yola dönüştüreceğim,

Anayollarım yükseltilecek.

12İşte halkım ta uzaklardan,

Kimi kuzeyden, kimi batıdan, kimi de Sinim'denı

gelecek.”

13Ey gökler, sevinçle haykırın,

Neşeyle coş, ey yeryüzü!

Ey dağlar, sevinç çığlıklarına katılın,

Çünkü RAB halkını avutacak,

Ezilene merhamet gösterecek.

14Oysa Siyon, “RAB beni terk etti,

Rab beni unuttu” diyordu.

15Ama RAB, “Kadın emzikteki çocuğunu unutabilir mi?” diyor,

“Rahminden çıkan çocuktan sevecenliği esirger mi?

Kadın unutabilir,

Ama ben seni asla unutmam.

16Bak, adını avuçlarıma kazıdım,

Duvarlarını gözlüyorum sürekli.

17Oğulların koşar adım geliyor,

Seni yıkıp viran edenlerse çıkıp gidecek.

18Başını kaldır da çevrene bir bak:

Hepsi toplanmış sana geliyor.

Ben RAB, varlığım hakkı için diyorum ki,

Onların hepsi senin süsün olacak,

Bir gelin gibi takınacaksın onları.

19“Çünkü yıkılmış, viraneye dönmüştün,

Ülken yerle bir olmuştu.

Ama şimdi halkına dar geleceksin,

Seni harap etmiş olanlar senden uzak duracaklar.

20Yitirdiğini sandığın çocuklarının sesini yine duyacaksın:

‘Burası bize dar geliyor,

Yaşayacak bir yer ver bize’ diyecekler.

21O zaman içinden,

‘Kim doğurdu bunları bana?’ diyeceksin,

‘Çocuklarımı yitirmiştim, doğuramıyordum.

Sürgüne gönderilmiş, dışlanmıştım.

Öyleyse bunları kim büyüttü?

Yapayalnız kalmıştım,

Nereden çıkıp geldi bunlar?’ ”

22Egemen RAB diyor ki,

“Bakın, uluslara elimle işaret verdiğimde,

Sancağımı yükselttiğimde halklara,

Senin oğullarını kucaklarında getirecek,

Kızlarını omuzlarında taşıyacaklar.

23Krallar size babalık,

Prensesler sütannelik yapacak,

Yüzüstü yere kapanıp

Ayaklarının tozunu yalayacaklar.

O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksın.

Bana umut bağlayan utandırılmayacak.”

24Güçlünün ganimeti elinden alınabilir mi?

Zorbanın[i]

elindeki tutsak kurtulabilir mi?

25Ama RAB diyor ki,

“Evet, güçlünün elindeki tutsaklar alınacak,

Zorbanın aldığı ganimet de kurtarılacak.

Seninle çekişenle ben çekişeceğim,

Senin çocuklarını ben kurtaracağım.

26Sana zulmedenlere kendi etlerini yedireceğim,

Tatlı şarap içmiş gibi kendi kanlarıyla sarhoş olacaklar.

Böylece bütün insanlar bilecek ki

Seni kurtaran RAB benim;

Kurtarıcın, Yakup'un Güçlüsü benim.”

50

İsrail'in Günahı

1RAB şöyle diyor:

“Boşadığım annenizin boşanma belgesi nerede?

Hangi alacaklıma sattım sizi?

Suçlarınız yüzünden satıldınız,

Anneniz isyanlarınız yüzünden dışlandı.

2Geldiğimde neden kimse yoktu,

Çağırdığımda niçin yanıt veren olmadı?

Sizi kurtaramayacak kadar kısa mı elim,

Ya da gücüm yok mu sizi özgür kılmaya?

Azarlayarak denizi kurutur,

Irmakları çöle çeviririm.

Su kalmayınca balıklar ölür ve kokar.

3Göklere karalar giydirir,

Çul ederim onların örtüsünü.”

Kulun Söz Dinleyişi

4Yorgunlara sözle destek olmayı bileyim diye

Egemen RAB bana eğitilmişlerin dilini verdi.

Eğitilenler gibi dinleyeyim diye kulağımı uyandırır her sabah.

5Egemen RAB kulağımı açtı,

Karşı koymadım, geri çekilmedim.

6[*]

Bana vuranlara sırtımı açtım,

Yanaklarımı uzattım sakalımı yolanlara.

Aşağılamalardan, tükürükten yüzümü gizlemedim.

7Egemen RAB bana yardım ettiği için

Utanç duymam.

Kararımdan dönmem[j]

,

Utandırılmayacağımı bilirim.

8[*]

Beni haklı çıkaran yakınımda.

Benden davacı olan kim, yüzleşelim,

Kimdir hasmım, karşıma çıksın.

9Bana yardım eden Egemen RAB'dir,

Kim suçlu çıkaracak beni?

Onların hepsi giysi gibi eskiyecek,

Tümünü güve yiyip bitirecek.

10Aranızda RAB'den korkan,

Kulunun sözünü dinleyen kim var?

Karanlıkta yürüyen, ışığı olmayan,

RAB'bin adına güvensin, Tanrısı'na dayansın.

11Ama ateş yakan,

Alevli oklar kuşanan sizler, hepiniz,

Ateşinizin aydınlığında,

Tutuşturduğunuz alevli okların arasında yürüyün.

Benden alacağınız şudur:

Azap içinde yatacaksınız.

51

Rab Siyon'u Avutuyor

1“Doğruluğun ardından giden,

RAB'be yönelen sizler, beni dinleyin:

Yontulduğunuz kayaya,

Çıkarıldığınız taş ocağına bakın.

2Atanız İbrahim'e, sizi doğuran Sara'ya bakın.

Çağırdığımda tek kişiydi İbrahim,

Ama ben onu kutsayıp çoğalttım.”

3RAB Siyon'u ve bütün yıkıntılarını avutacak.

Siyon çölünü Aden'e, bozkırı RAB'bin bahçesine döndürecek.

Orada coşku, sevinç,

Şükran ve ezgi olacak.

4“Beni dinle, ey halkım,

Bana kulak ver, ey ulusum!

Yasa benden çıkacak,

Halklara ışık olarak adaletimi yerleştireceğim.

5Zaferim yaklaştı,

Kurtarışım ortaya çıktı.

Halkları gücümle yöneteceğim.

Kıyı halkları bana umut bağladı,

Umutla gücümü bekliyorlar.

6Başınızı kaldırıp göklere bakın,

Aşağıya, yeryüzüne bakın.

Çünkü bu gökler duman gibi dağılacak,

Giysi gibi eskiyecek yeryüzü;

Üzerinde yaşayanlar sinek gibi ölecek.

Ama benim kurtarışım sonsuz olacak,

Ardı kesilmeyecek zaferimin.

7“Ey sizler, doğru olanı bilenler,

Yasamı yüreğinde taşıyan halk, dinleyin beni!

İnsanların aşağılamalarından korkmayın,

Yılmayın sövgülerinden.

8Güvenin yediği giysi gibi,

Kurtçuğun yediği yapağı gibi yitecekler.

Oysa zaferim sonsuza dek kalacak,

Kurtarışım kuşaklar boyu sürecek.”

9Uyan, ey RAB'bin gücü, uyan, kudreti kuşan!

Eski günlerde, önceki kuşaklar döneminde olduğu gibi uyan!

Rahav'ı[k]

parçalayan,

Deniz canavarının bedenini deşen sen değil miydin?

10Denizi, engin suların derinliklerini kurutan,

Kurtulanların geçmesi için

Denizin derinliklerini yola çeviren sen değil miydin?

11[*]

RAB'bin kurtardıkları dönecek,

Sevinçle haykırarak Siyon'a varacaklar.

Yüzlerinde sonsuz sevinç olacak.

Onların olacak coşku ve sevinç,

Üzüntü ve inilti kaçacak.

12RAB diyor ki,

“Sizi avutan benim, evet benim.

Siz kimsiniz ki, ölümlü insandan,

Ottan farksız insanoğlundan korkarsınız?

13Sizi yaratan, gökleri geren,

Dünyanın temellerini atan RAB'bi

Nasıl olur da unutursunuz?

Sizi yok etmeye hazırlanan zalimin öfkesinden

Neden gün boyu yılıp duruyorsunuz?

Hani nerede zalimin gazabı?

14Zincire vurulmuş tutsaklar

Çok yakında özgürlüğe kavuşacak.

Ölüm çukuruna inmeyecek,

Aç kalmayacaklar.

15Tanrınız RAB benim.

Dalgalar gürlesin diye denizi çalkalayan benim.”

O'nun adı Her Şeye Egemen RAB'dir!

16“Sözlerimi ağzına koydum,

Seni elimin gölgesiyle örttüm;

Gökleri yerleştirmen,

Yeryüzünün temellerini atman

Ve Siyon'a, ‘Halkım sensin’ demen için...”

Rab'bin Gazap Kâsesi

17[*]

Uyan, ey Yeruşalim, uyan, kalk ayağa!

Sen ki, RAB'bin gazap kâsesini* O'nun elinden içtin.

Tamamını içtin sersemleten kâsenin.

18Doğurduğun bunca oğuldan sana yol gösteren yok,

Elinden tutan da yok büyüttüğün bunca oğuldan.

19Başına çifte felaket geldi, kim başsağlığı dileyecek?

Yıkım ve kırım, kıtlık ve kılıç.

Nasıl avutayım seni?

20Oğulların baygın, ağa düşmüş ahular gibi

Her sokak başında yatıyor.

RAB'bin öfkesine de

Tanrın'ın azarlayışına da doymuşlar.

21Bu nedenle, ey ezilmiş Yeruşalim,

Şarapsız sarhoş olmuş halk, şunu dinle!

22Egemenin RAB, kendi halkını savunan Tanrın diyor ki,

“Seni sersemleten kâseyi, gazabımın kâsesini

Elinden aldım.

Bir daha asla içmeyeceksin ondan.

23Onu sana eziyet edenlerin eline vereceğim;

Onlar ki sana, ‘Yere yat da

Üzerinden geçelim’ dediklerinde,

Sırtını toprak, yol ettin.”

52

Tanrımız'ın Egemenliği

1[*]

Uyan, ey Siyon, uyan, kudretini kuşan.

Ey Yeruşalim, kutsal kent, güzel giysilerini giy.

Çünkü sünnetsizlerle* murdarlar*

Kapılarından asla içeri girmeyecek artık.

2Üzerindeki tozu silk!

Kalk, ey Yeruşalim, tahtına otur,

Boynundaki zinciri çöz,

Ey Siyon, tutsak kız.

3RAB diyor ki,

“Karşılıksız satılmıştınız,

Parasız kurtulacaksınız.”

4Egemen RAB diyor ki,

“Halkım gurbette yaşamak için önce Mısır'a inmişti.

Şimdi de Asurlular onları ezdi.

5[*]

Halkım boş yere alınıp götürüldü,

Benim burayla ne ilgim kaldı?” diyor RAB,

“Yöneticileri feryat ediyor,

Adıma günboyu sövülüyor” diyor RAB.

6“Bundan ötürü halkım adımı bilecek,

O gün, ‘İşte ben’ diyenin ben olduğumu anlayacak.”

7[*]

Dağları aşıp gelen müjdecinin ayakları ne güzeldir!

O müjdeci ki, esenlik duyuruyor.

İyilik müjdesi getiriyor, kurtuluş haberi veriyor.

Siyon halkına, “Tanrınız egemenlik sürüyor!” diye ilan ediyor.

8Dinleyin! Bekçileriniz seslerini yükseltiyor,

Hep birlikte sevinçle haykırıyorlar.

Çünkü RAB'bin Siyon'a dönüşünü gözleriyle görmekteler!

9Ey Yeruşalim yıkıntıları,

Hep birlikte sevinçle haykırıp bağırın!

Çünkü RAB halkını avuttu,

Yeruşalim'i kurtardı.

10Bütün ulusların gözü önünde

Kutsal kolunu sıvadı,

Dünyanın dört bucağı

Tanrımız'ın kurtarışını görecek.

11[*]

Çekilin, çekilin, oradan çıkın,

Murdara dokunmayın.

Oradan çıkıp temizlenin,

Ey RAB'be tapınma araçlarını taşıyan sizler!

12Aceleyle çıkmayacak,

Kaçıp gitmeyeceksiniz;

Çünkü RAB önünüzden gidecek,

İsrail'in Tanrısı artçınız olacak.

Kulun Acı Çekmesi ve Yücelmesi

13Bakın, kulum başarılı olacak;

Üstün olacak, el üstünde tutulup alabildiğine yüceltilecek.

14Birçokları onun karşısında dehşete düşüyor;

Biçimi, görünüşü öyle bozuldu ki,

İnsana benzer yanı kalmadı;

15[*]

Pek çok ulus ona şaşacak,

Onun önünde kralların ağızları kapanacak.

Çünkü kendilerine anlatılmamış olanı görecek,

Duymadıklarını anlayacaklar.

53

1[*]

graph-definition>

*

Verdiğimiz habere kim inandı?

RAB'bin gücü kime açıklandı?

2O RAB'bin önünde bir fidan gibi,

Kurak yerdeki kök gibi büyüdü.

Bakılacak biçimden, güzellikten yoksundu.

Gönlümüzü çeken bir görünüşü de yoktu.

3İnsanlarca hor görüldü,

Yapayalnız bırakıldı.

Acılar adamıydı, hastalığı yakından tanıdı.

İnsanların yüz çevirdiği biri gibi hor görüldü,

Ona değer vermedik.

4[*]

Aslında hastalıklarımızı o üstlendi,

Acılarımızı o yüklendi.

Bizse Tanrı tarafından cezalandırıldığını,

Vurulup ezildiğini sandık.

5[*]

Oysa, bizim isyanlarımız yüzünden onun bedeni deşildi,

Bizim suçlarımız yüzünden o eziyet çekti.

Esenliğimiz için gerekli olan ceza

Ona verildi.

Bizler onun yaralarıyla şifa bulduk.

6[*]

Hepimiz koyun gibi yoldan sapmıştık,

Her birimiz kendi yoluna döndü.

Yine de RAB hepimizin cezasını ona yükledi.

7[*]

graph-definition>

*

O baskı görüp eziyet çektiyse de

Ağzını açmadı.

Kesime götürülen kuzu gibi,

Kırkıcıların önünde sessizce duran koyun gibi

Açmadı ağzını.

8Acımasızca yargılanıp ölüme götürüldü.

Halkımın isyanı ve hak ettiği ceza yüzünden

Yaşayanlar diyarından atıldı.

Onun kuşağından bunu düşünen oldu mu?

9[*]

Şiddete başvurmadığı,

Ağzından hileli söz çıkmadığı halde,

Ona kötülerin yanında bir mezar verildi,

Ama öldüğünde zenginin yanındaydı.

10Ne var ki, RAB onun ezilmesini uygun gördü,

Acı çekmesini istedi.

Canını suç sunusu* olarak sunarsa

Soyundan gelenleri görecek ve günleri uzayacak.

RAB'bin istemi onun aracılığıyla gerçekleşecek.

11Canını feda ettiği için

Gördükleriyle[l]

hoşnut olacak.

Doğru kulum, kendisini kabul eden[m]

birçoklarını aklayacak.

Çünkü onların suçlarını o üstlendi.

12[*]

Bundan dolayı ona ünlüler arasında bir pay vereceğim,

Ganimeti güçlülerle paylaşacak.

Çünkü canını feda etti, başkaldıranlarla bir sayıldı.

Pek çoklarının günahını o üzerine aldı,

Başkaldıranlar için de yalvardı.

54

İsrail'in Kurtuluşu

1[*]

“Çocuk doğurmayan ey kısır kadın,

Sevinç çığlıkları at;

Ey doğum ağrısı nedir bilmeyen sen,

Sevinçle haykır, bağır.

Çünkü terk edilmiş kadının,

Evli kadından daha çok çocuğu olacaktır” diyor RAB.

2“Çadırının alanını genişlet,

Perdelerini uzat, çekinme.

Gergi iplerini de uzat, kazıklarını sağlamlaştır.

3Çünkü sağa sola yayılacaksın,

Soyundan gelenler ulusları mülk edinecek,

Issız kentlere yerleşecek.

4“Korkma, ayıplanmayacaksın,

Utanma, aşağılanmayacaksın.

Unutacaksın gençliğinde yaşadığın utancı,

Dulluk ayıbını artık anmayacaksın.

5Çünkü kocan, seni yaratandır.

O'nun adı Her Şeye Egemen RAB'dir,

İsrail'in Kutsalı'dır seni kurtaran.

O'na bütün dünyanın Tanrısı denir.”

6Tanrın diyor ki, “RAB seni terk edilmiş,

Ruhu kederli bir kadın,

Genç yaşta evlenip sonra dışlanmış

Bir kadın olarak çağırıyor:

7‘Bir an için seni terk ettim,

Ama büyük sevecenlikle geri getireceğim.

8Bir anlık taşkın öfkeyle senden yüz çevirmiştim,

Ama sonsuz sadakatle sana sevecenlik göstereceğim.’ ”

Seni kurtaran RAB böyle diyor.

9[*]

“Bu benim için Nuh tufanı gibidir.

Nuh tufanının bir daha yeryüzünü

Kaplamayacağına nasıl ant içtimse,

Sana öfkelenmeyeceğime,

Seni azarlamayacağıma da ant içiyorum.

10Dağlar yerinden kalksa, tepeler sarsılsa da

Sadakatim senin üzerinden kalkmaz,

Esenlik antlaşmam sarsılmaz”

Diyor sana merhamet eden RAB.

11[*]

“Ey kasırgaya tutulmuş,

Avuntu bulmamış ezik kent!

Taşlarını koyu harçla yerine koyacak,

Temellerini laciverttaşıyla atacağım.

12Kale burçlarını yakuttan,

Kapılarını mücevherden,

Surlarını değerli taşlardan yapacağım.

13[*]

Bütün çocuklarını ben RAB eğiteceğim,

Esenlikleri tam olacak.

14Doğrulukla güçlenecek,

Baskıdan uzak olacak, korkmayacaksın.

Dehşet senden uzak kalacak, sana yaklaşmayacak.

15Sana saldıran olursa, benden olmadığını bil.

Sana saldıran herkes önünde yenilgiye uğrayacak.

16“İşte, kor halindeki ateşi üfleyen,

Amaca uygun silah yapan demirciyi ben yarattım.

Yok etsin diye yıkıcıyı da ben yarattım.

17Ama sana karşı yapılan hiçbir silah işe yaramayacak,

Mahkemede seni suçlayan her dili

Suçlu çıkaracaksın.

RAB'be kulluk edenlerin mirası şudur:

Onların gönenci bendendir” diyor RAB.

55

Rab'bin Çağrısı

1[*]

“Ey susamış olanlar, sulara gelin,

Parası olmayanlar, gelin, satın alın, yiyin.

Gelin, şarabı ve sütü parasız, bedelsiz alın.

2Paranızı neden ekmek olmayana,

Emeğinizi doyurmayana harcıyorsunuz?

Beni iyi dinleyin ki, iyi olanı yiyesiniz,

Bolluğun tadını çıkarasınız!

3[*]

“Kulak verin, bana gelin.

Dinleyin ki yaşayasınız.

Ben de sizinle sonsuz bir antlaşma,

Davut'a söz verdiğim kalıcı iyilikleri içeren bir antlaşma yapayım.

4Bakın, onu halklara tanık,

Önder ve komutan yaptım.

5Tanımadığınız ulusları çağıracaksınız,

Sizi tanımayan uluslar koşa koşa size gelecek.

Tanrınız RAB'den,

İsrail'in Kutsalı'ndan ötürü gelecekler.

Çünkü RAB sizleri yüceltecek.”

6Bulma fırsatı varken RAB'bi arayın,

Yakındayken O'na yakarın.

7Kötü kişi yolunu,

Fesatçı düşüncelerini bıraksın;

RAB'be dönsün, merhamet bulur,

Tanrımız'a dönsün, bol bol bağışlanır.

8“Çünkü benim düşüncelerim

Sizin düşünceleriniz değil,

Sizin yollarınız benim yollarım değil” diyor RAB.

9“Çünkü gökler nasıl yeryüzünden yüksekse,

Yollarım da sizin yollarınızdan,

Düşüncelerim düşüncelerinizden yüksektir.

10[*]

Gökten inen yağmur ve kar,

Toprağı sulamadan, yeri yeşertmeden,

Ekinciye tohum, yiyene ekmek vermeden

Nasıl göğe dönmezse,

11Ağzımdan çıkan söz de öyle olacaktır.

Bana boş dönmeyecek,

İstemimi yerine getirecek,

Yapması için onu gönderdiğim işi başaracaktır.

12Sevinçle çıkacak,

Esenlikle geri götürüleceksiniz.

Dağlar, tepeler önünüzde sevinçle çığıracak,

Kırdaki bütün ağaçlar alkış tutacak.

13Dikenli çalı yerine çam,

Isırgan yerine mersin ağacı bitecek.

Bunlar bana ün getirecek,

Yok olmayan sonsuz bir belirti olacak.”

56

Rab Ulusları Kabul Ediyor

1RAB şöyle diyor:

“Adil ve doğru olanı koruyup yerine getirin.

Çünkü doğruluğum gelmek,

Adaletim görünmek üzeredir.

2Bunu yapan insana,

Buna sımsıkı sarılan insanoğluna ne mutlu!

Şabat Günü'nü* tutar, bayağılaştırmaz,

Her türlü kötülükten sakınır.”

3RAB'be bağlanan hiçbir yabancı,

“Kuşkusuz RAB beni halkından ayıracak”,

Hiçbir hadım da,

“Ben kuru bir ağacım” demesin.

4Çünkü RAB diyor ki,

“Şabat günlerimi tutan,

Beni hoşnut edeni seçen,

Antlaşmama sımsıkı bağlı kalan hadıma

5Evimde, evimin dört duvarı arasında

Oğullardan da kızlardan da daha iyi bir anıt ve ad vereceğim;

Yok edilemez, ebedi bir ad olacak bu.

6“RAB'be hizmet etmek,

O'nun adını sevmek,

Kulu olmak için O'na bağlanan yabancıları,

Şabat Günü'nü tutan, bayağılaştırmayan,

Antlaşmama sımsıkı bağlı kalan herkesi,

7[*]

Kutsal dağıma getirip

Dua evimde sevindireceğim.

Yakmalık sunularıyla* kurbanları

Sunağımda kabul edilecek,

Çünkü evime ‘Bütün ulusların dua evi’ denecek.”

8İsrail'in sürgünlerini toplayan Egemen RAB diyor ki,

“Toplanmış olanlara katmak üzere

Daha başkalarını da toplayacağım.”

İsrail'in Kötü Önderleri Yargılanıyor

9Ey bütün kır hayvanları,

Ormanda yaşayan bütün hayvanlar,

Yiyip bitirmek için gelin!

10İsrail'in bekçileri kördür, hepsi bilgisizdir.

Havlayamayan dilsiz köpekler gibidirler.

Uzanıp düş görürler,

Uykuyu pek severler!

11Doymak bilmeyen azgın köpeklere benzerler,

Aklı kıt çobanlar bunlar!

Kendi yollarına döndüler,

Her biri yalnız kendi çıkarını düşünüyor.

12Birbirlerine, “Haydi, şarap getirelim,

Bol bol içki içelim!

Yarın da bugün gibi geçecek,

Hatta çok daha iyi olacak” diyorlar.

57

Vefasız Halk

1Doğru kişi ölüp gidiyor,

Kimsenin umurunda değil.

Sadık adamlar da göçüp gidiyor;

Kimse doğru kişinin göçüp gitmekle

Kötülükten kurtulduğunun farkında değil.

2Doğru kişi esenliğe kavuşur,

Doğru yolda yürümüş olan mezarında[n]

rahat uyur.

3Ama siz, ey falcı kadının çocukları,

Fahişelik ve zina edenlerin soyu, buraya gelin!

4-5Siz kiminle alay ediyorsunuz?

Kime dudak büküyor, dil çıkarıyorsunuz?

Ağaçlar arasında, bol yapraklı her ağacın altında

Şehvetle yanıp tutuşan,

Vadilerde, kaya kovuklarında çocuklarını kurban eden,

İsyan torunları, yalan soyu değil misiniz siz?

6Sizin payınız

Vadinin düzgün taşlarından yapılan putlardır,

Evet, sizin nasibiniz onlardır!

Onlara dökmelik sunular döktünüz,

Tahıl sunuları* sundunuz.

Bütün bunlardan sonra sizi cezalandırmaktan çekineceğimi mi sanıyorsunuz?

7Yatağınızı ulu, yüksek dağa serdiniz,

Oraya bile kurban kesmeye gidiyorsunuz.

8Kapılarınızın, sövelerinizin arkasına

İğrenç simgeler koydunuz.

Beni bıraktınız,

Yataklarınızı ardına kadar açıp içine girdiniz,

Oynaşlarınızla anlaşıp birlikte yatmaya can atıyorsunuz.

Onların çıplaklığını seyrettiniz.

9Çeşit çeşit hoş kokular sürünüp ilah Molek'e[o]

yağ götürdünüz.

Elçilerinizi ta uzaklara gönderdiniz,

Ölüler diyarına dek alçalttınız kendinizi.

10Uzun yolculuklar sizi yorduğu halde,

“Pes ettim” demediniz.

Gücünüzü tazeleyip durdunuz,

Bu nedenle de tükenmediniz.

11“Sizi kaygılandıran, korkutan kim ki,

Bana ihanet ediyor, beni anmıyor,

Yüreğinizde bana yer vermiyorsunuz?

Benden korkmamanızın nedeni

Uzun zamandır suskun kalışım değil mi?

12Sözde doğruluğunuzu da yaptıklarınızı da ilan edeceğim,

Bunların size yararı olmayacak.

13Feryat ettiğinizde

Topladığınız putlar sizi kurtarsın bakalım!

Rüzgar hepsini silip süpürecek,

Bir soluk onları alıp götürecek.

Bana sığınansa ülkeyi mülk edinecek,

Kutsal dağımı miras alacak.”

Tanrı'nın Şifa Sözü

14RAB diyor ki,

“Toprak yığıp yol yapın,

Halkımın yolundaki engelleri kaldırın.”

15Yüce ve görkemli Olan,

Sonsuzlukta yaşayan, adı Kutsal Olan diyor ki,

“Yüksek ve kutsal yerde yaşadığım halde,

Alçakgönüllülerle, ezilenlerle birlikteyim.

Yüreklerini sevindirmek için ezilenlerin yanındayım.

16Çünkü sonsuza dek davacı ve öfkeli olacak değilim,

Öyle olsa, yarattığım canlarla ruhlar karşımda dayanamazdı.

17Haksız kazanç suçuna öfkelenip halkı cezalandırdım,

Öfkeyle yüzümü çevirdim onlardan.

Ne var ki, inatla kendi yollarından gittiler.

18“Yaptıklarını gördüm,

Ama onları iyileştirip yol göstereceğim.

Karşılık olarak hem onları

Hem de aralarında yas tutanları avutacağım.

19[*]

Dudaklardan övgü sözleri döktüreceğim.

Uzaktakine de yakındakine de

Tam esenlik olsun” diyor RAB,

“Hepsini iyileştireceğim.”

20Ama kötüler çalkalanan deniz gibidir,

O deniz ki, rahat duramaz, suları çamur ve pislik savurur.

21[*]

“Kötülere esenlik yoktur” diyor Tanrım.

58

Gerçek Oruç

1“Avaz avaz bağırın, çekinmeyin,

Sesinizi boru sesi gibi yükseltin;

Halkıma isyanlarını,

Yakup soyuna günahlarını bildirin.

2Bana her gün danışıyor,

Yollarımı öğrenmekten zevk duyuyorlarmış!

Doğru davranan,

Tanrısı'nın buyruğundan ayrılmayan bir ulusmuş gibi...

Benden adil yargılar diliyor,

Bana yaklaşmaktan zevk alıyorlarmışö

.

3Diyorlar ki, ‘Oruç* tuttuğumuzu neden görmüyor,

İsteklerimizi denetlediğimizi neden farketmiyorsun?’

“Bakın, oruç tuttuğunuz gün keyfinize bakıyor,

İşçilerinizi eziyorsunuz.

4Orucunuz kavgayla, çekişmeyle,

Şiddetli yumruklaşmayla bitiyor.

Bugünkü gibi oruç tutmakla

Sesinizi yükseklere duyuramazsınız.

5İstediğim oruç bu mu sanıyorsunuz?

İnsanın isteklerini denetlemesi gereken gün böyle mi olmalı?

Kamış gibi baş eğip çul ve kül üzerine mi oturmalı?

Siz buna mı oruç, RAB'bi hoşnut eden gün diyorsunuz?

6Benim istediğim oruç,

Haksız yere zincire, boyunduruğa vurulanları salıvermek,

Ezilenleri özgürlüğe kavuşturmak,

Her türlü boyunduruğu kırmak değil mi?

7Yiyeceğinizi açla paylaşmak değil mi?

Barınaksız yoksulları evinize alır,

Çıplak gördüğünüzü giydirir,

Yakınlarınızdan yardımınızı esirgemezseniz,

8Işığınız tan gibi ağaracak,

Çabucak şifa bulacaksınız.

Doğruluğunuz önünüzden gidecek,

RAB'bin yüceliği artçınız olacak.

9O zaman yardım çağrılarınızı RAB yanıtlayacak,

Feryat ettiğinizde, ‘İşte buradayım’ diyecek.

“Eğer boyunduruğa, başkalarını suçlamaya[p]

,

Kötücül konuşmalara son verirseniz,

10Açlar uğruna kendinizi feda eder,

Yoksulların gereksinimini karşılarsanız,

Işığınız karanlıkta parlayacak,

Karanlığınız öğlen gibi ışıyacak.

11RAB her zaman size yol gösterecek,

Kurak topraklarda sizi doyurup güçlendirecek.

İyi sulanmış bahçe gibi,

Tükenmez su kaynağı gibi olacaksınız.

12Halkınız eski yıkıntıları onaracak,

Geçmiş kuşakların temelleri üzerine

Yeni yapılar dikeceksiniz.

‘Duvardaki gedikleri onaran,

Sokakları oturulacak hale getiren’ denecek sizlere.

13“Kutsal günümde dilediğinizi yapmaz, Şabat Günü'nü* çiğnemezseniz,

Şabat Günü'ne ‘Zevkli’,

RAB'bin kutsal gününe ‘Onurlu’ derseniz,

Kendi yolunuzdan gitmez,

Keyfinize bakmayıp boş konulara dalmaz,

O günü yüceltirseniz,

14RAB'den zevk alırsınız.

O zaman sizi yeryüzünün yüksek yerlerine çıkarır,

Atanız Yakup'un mirasıyla doyururum.”

Bunu söyleyen RAB'dir.

59

Günah ve İtiraf

1Bakın, RAB'bin eli kurtaramayacak kadar kısa,

Kulağı duyamayacak kadar sağır değildir.

2Ama suçlarınız sizi Tanrınız'dan ayırdı.

Günahlarınızdan ötürü O'nun yüzünü göremez,

Sesinizi işittiremez oldunuz.

3Çünkü elleriniz kanla,

Parmaklarınız suçla kirlendi.

Dudaklarınız yalan söyledi,

Diliniz kötülük mırıldanıyor.

4[*]

Adaletle dava açan,

Davasını dürüstçe savunan yok.

Boş laflara güveniyor, yalan söylüyorlar.

Fesada gebe kalıp kötülük doğuruyorlar.

5Engerek yumurtaları üzerinde kuluçkaya yatıyor,

Örümcek ağı dokuyorlar.

Onların yumurtalarından yiyen ölür,

Kırılan yumurtadan engerek yavrusu çıkar.

6Dokudukları ağdan giysi olmaz,

Elleriyle yaptıklarıyla örtünemezler.

Eylemleri kötü eylemlerdir,

Elleri zorbalığın araçlarıdır.

7[*]

Ayakları kötülüğe koşar,

Çekinmeden suçsuz kanı dökerler.

Akılları fikirleri hep kötülükte,

Şiddet ve yıkım var yollarında.

8Esenlik yolunu bilmezler,

İzledikleri yolda adalet yoktur.

Kendilerine çarpık yollar yaptılar,

O yoldan gidenlerin hiçbiri esenlik nedir bilmez.

9Diyorlar ki, “Bu yüzden adalet bizden uzak,

Doğruluk bize erişemiyor.

Işık bekliyoruz, yalnız karanlık var;

Parıltı bekliyor, koyu karanlıkta yürüyoruz.

10Kör gibi duvarı el yordamıyla arıyor,

Yolumuzu bulmaya çalışıyoruz.

Öğle vakti alaca karanlıktaymış gibi tökezliyoruz,

Güçlüler arasında ölüler gibiyiz.

11Hepimiz ayı gibi homurdanıyor,

Güvercin gibi inim inim inliyoruz.

Adalet bekliyoruz, ortada yok;

Kurtuluş bekliyoruz, bizden uzak.

12Çünkü sana çok kez başkaldırdık,

Günahlarımız bize karşı tanıklık ediyor,

İsyanlarımız hep yanıbaşımızda.

Suçlarımızı kabul ediyoruz.

13Başkaldırıp RAB'bi yadsıdık,

Tanrımız'ı izlemez olduk.

Zorbalık, isyan dolu sözler söyledik,

Yüreğimizde tasarladığımız yalanları mırıldandık.

14Adalet püskürtüldü, doğruluk bizden uzak duruyor.

Çünkü gerçek, kent meydanında sendeleyip düştü,

Dürüstlük aramıza giremez oldu.

15Hiçbir yerde gerçek yok,

Kötülükten çekinen soyuluyor!”

Rab Halkını Kurtaracak

RAB olanları gördü ve adaletin yokluğuna üzüldü.

16[*]

Kimsenin olmadığını gördü,

Aracılık edecek birinin olmadığına şaştı.

Kendi gücüyle kurtuluş sağladı,

Doğruluğu O'na destek oldu.

17[*]

graph-definition>

*

Doğruluğu göğüslük gibi kuşandı,

Kurtuluş miğferini başına taktı,

Öç giysisini giydi,

Gayreti kaftan gibi sarındı.

18Herkese yaptıklarının karşılığını verecek.

Düşmanlarına öfkeyle,

Hasımlarına ve kıyı halklarına cezayla karşılık verecek.

19Böylece batıdan doğuya kadar insanlar

RAB'bin adından ve yüceliğinden korkacak.

Çünkü düşman azgın bir ırmak gibi geldiğinde,

RAB'bin Ruhu[r]

onu kaçırtacak.

20[*]

RAB diyor ki, “Kurtarıcı Siyon'a,

Yakup soyundan olup başkaldırmaktan vazgeçenlere gelecek.

21Bana gelince, onlarla yapacağım antlaşma şudur:

Üzerindeki Ruhum, ağzına koyduğum sözler

Şimdiden sonsuza dek senin, çocuklarının,

Torunlarının ağzından düşmeyecek.”

60

Yeruşalim'in Görkemli Geleceği

1“Kalk, parla;

Çünkü Işığın geliyor,

RAB'bin yüceliği üzerine doğuyor.

2Dünyayı karanlık, halkları koyu karanlık örtüyor;

Oysa RAB senin üzerine doğacak,

Yüceliği üzerinde görünecek.

3[*]

Uluslar senin Işığına,

Krallar üzerine doğan aydınlığa gelecek.

4“Başını kaldır da çevrene bir bak,

Hepsi toplanmış sana geliyor.

Oğulların uzaktan geliyor,

Kızların kucakta taşınıyor.

5Bunu görünce yüzün parlayacak,

Yüreğin heyecandan hızlı hızlı çarpacak;

Çünkü denizin zenginlikleri senin olacak,

Ulusların serveti sana akacak.

6“Deve sürüleri, Midyan'ın ve Efa'nın deve yavruları

Senin topraklarını dolduracak.

Bütün Saba halkı geliyor,

Altın ve günnük getiriyor,

RAB'bin erdemlerini ilan ediyorlar.

7Kedar'ın bütün sürüleri sana gelecek,

Nevayot'un koçları senin buyruğunda olacak,

Sunağımın üzerinde kabul edilen sunular olarak sunulacak.

Böylece görkemli tapınağımı daha görkemli kılacağım.

8“Nedir bunlar, bulut gibi,

Yuvalarına yaklaşan güvercinler gibi süzülüp gelenler?

9Bana umut bağlayan kıyı halklarının,

Ticaret gemileri öncülüğünde

Senin çocuklarını altınlarıyla, gümüşleriyle birlikte

Tanrın RAB'bin adı için, İsrail'in Kutsalı için

Uzaktan getiren gemileridir bunlar.

RAB seni görkemli kıldı.

10“Yabancılar senin surlarını onaracak,

Kralları sana hizmet edecek.

Öfkelendiğimde seni cezalandırdıysam da,

Kabul ettiğimde sana merhamet göstereceğim.

11[*]

Kapıların hep açık duracak,

Ulusların serveti ve zafer alayları ardında yürütülen yenik krallar

Gece gündüz açık kalan bu kapılardan girsin diye.

12Çünkü sana kulluk etmeyen ulus ya da krallık yok olacak,

Evet, o uluslar tam bir yıkıma uğrayacak.

13“Lübnan'ın görkemi olan çam, köknar ve selvi ağaçları,

Tapınağımı süslemek için hep birlikte sana taşınacak.

Ayak bastığım yeri görkemli kılacağım.

14[*]

Seni ezenlerin çocukları

Gelip önünde eğilecekler;

Seni hor görenlerin hepsi,

‘RAB'bin kenti, İsrail'in Kutsalı'nın Siyon'u’

Diyerek ayaklarına kapanacaklar.

15“Kimsenin uğramadığı, terk edilmiş,

Nefret edilen bir yer olduğun halde

Seni sonsuz bir övünç kaynağı,

Bütün kuşakların sevinci kılacağım.

16Uluslar ve krallıklar

Bir anne gibi seni emzirecekler.

O zaman bileceksin ki, seni kurtaran RAB,

Seni fidyeyle kurtaran, Yakup'un Güçlüsü benim.

17Sana tunç* yerine altın,

Demir yerine gümüş, ağaç yerine tunç,

Taş yerine demir getireceğim.

Barışı yöneticin, doğruluğu önderin yapacağım.

18Ülkenden şiddet, sınır boylarından

Soygun ve yıkım haberleri duyulmayacak artık.

Surlarına Kurtuluş, kapılarına Övgü adını vereceksin.

19[*]

“Gündüz ışığın güneş olmayacak artık,

Ay da aydınlatmayacak seni;

Çünkü RAB sonsuz ışığın,

Tanrın görkemin olacak.

20Artık güneşin batmayacak, ayın çekilmeyecek,

Çünkü RAB sonsuz ışığın olacak,

Sona erecek yas günlerin.

21Halkının hepsi doğru kişiler olacak;

El emeğim, görkemimi göstermek için diktiğim fidan,

Ülkeyi sonsuza dek mülk edinecek.

22En küçük ailen bini bulacak,

Sayıca en az olanı koca bir ulus olacak.

Ben RAB, zamanı gelince bunu hızlandıracağım.”

61

Rab'bin Lütuf Yılı

1-3[*]

graph-definition>

*

*

Egemen RAB'bin Ruhu üzerimdedir.

Çünkü O beni yoksullara müjde iletmek için meshetti*.

Yüreği ezik olanların yaralarını sarmak için,

Tutsaklara serbest bırakılacaklarını,

Zindanlarda bulunanlara kurtulacaklarını,

RAB'bin lütuf yılını,

Tanrımız'ın öç alacağı günü ilan etmek,

Yas tutanların hepsini avutmak,

Siyon'da yas tutanlara yardım sağlamak

–Kül yerine çelenk,

Yas yerine sevinç yağı,

Çaresizlik ruhu yerine

Onlara övgü giysisini vermek– için

RAB beni gönderdi.

Öyle ki, RAB'bin görkemini yansıtmak için,

Onlara “RAB'bin diktiği doğruluk ağaçları” densin.

4O zaman eski yıkıntıları yeniden inşa edecek,

Çoktan viraneye dönmüş yerleri yeniden kuracak,

Kuşaklar boyu yıkık kalmış kentleri onaracaklar.

5Yabancılar sürülerinizi güdecek,

Irgatınız, bağcınız olacaklar.

6Sizlerse RAB'bin kâhinleri,

Tanrımız'ın görevlileri diye çağrılacaksınız.

Ulusların servetiyle beslenecek,

Zenginlikleriyle övüneceksiniz.

7Utanç yerine iki kat onur bulacaksınız,

Aşağılanma yerine payınızla sevineceksiniz,

Böylece ülkenizde iki kat mülk edineceksiniz;

Sevinciniz sonsuz olacak.

8“Çünkü ben RAB adaleti severim,

Nefret ederim soygun ve haksızlıktan[s]

.

Sözümde durup hak ettiklerini verecek,

Onlarla ebedi bir antlaşma yapacağım.

9Soylarından gelenler uluslar arasında,

Torunları halklar arasında tanınacak.

Onları gören herkes

RAB'bin kutsadığı soy olduklarını anlayacak.”

10[*]

RAB'de büyük sevinç bulacağım,

Tanrım'la yüreğim coşacak.

Çünkü çelenkle süslenmiş güvey gibi,

Takılarını kuşanmış gelin gibi,

Bana kurtuluş giysisini giydirdi,

Beni doğruluk kaftanıyla örttü.

11Toprak filizlerini nasıl çıkartır,

Bahçe ekilen tohumları nasıl yetiştirirse,

Egemen RAB de doğruluk ve övgüyü

Bütün ulusların önünde öyle yetiştirecek.

62

Siyon'un Yeni Adı

1Zaferi ışık gibi parlayıncaya,

Kurtuluşu meşale gibi yanıncaya dek

Siyon uğruna susmayacak,

Yeruşalim uğruna sessiz kalmayacağım.

2[*]

Uluslar senin zaferini,

Bütün krallar görkemini görecek.

RAB'bin kendi ağzıyla belirlediği yeni bir adla anılacaksın.

3RAB'bin elinde güzellik tacı,

Tanrın'ın elinde krallık sarığı olacaksın.

4Artık sana “Terk edilmiş”,

Ülkene “Virane” denmeyecek;

Bunun yerine sana “Sevdiğim”,

Ülkene “Evli” denecek.

Çünkü RAB seni seviyor,

Ülken de evli sayılacak.

5Bir delikanlı bir kızla nasıl evlenirse,

Oğulların da seninle öyle evlenecekş

.

Güvey gelinle nasıl sevinirse,

Tanrın da seninle öyle sevinecek.

6-7Ey Yeruşalim, surlarına bekçiler diktim,

Gece gündüz hiç susmayacaklar.

Ey RAB'be sözünü anımsatanlar, Yeruşalim'i pekiştirene,

Onu yeryüzünün övüncü kılana dek

Durup dinlenmeden RAB'be yakarın, O'na rahat vermeyin.

8RAB sağ elini, güçlü kolunu kaldırıp ant içti:

“Tahılını bir daha düşmanlarına yedirmeyeceğim,

Emek verdiğin yeni şarabı yabancılar içmeyecek.

9Tahılı devşiren yiyecek

Ve RAB'be övgüler sunacak.

Üzümü toplayan,

Şarabını kutsal avlularımda içecek.”

10Geçin, geçin kent kapılarından!

Halkın yolunu açın!

Toprak yığıp yol yapın,

Taşları ayıklayın, uluslar için sancak dikin!

11[*]

RAB çağrısını dünyanın dört bucağına duyurdu:

“Siyon kızına*, ‘İşte kurtuluşun geliyor’ deyin,

‘Ücreti kendisiyle birlikte, ödülü önündedir.’ ”

12Siyon halkına, “RAB'bin fidyeyle kurtardığı kutsal halk” diyecekler.

Ve sen Yeruşalim,

“Aranan, terk edilmemiş kent” diye anılacaksın.

63

Rab'bin Gücü

1[*]

Edom'dan[t]

, Bosra'dan[u]

Al giysiler içinde bu gelen kim?

Göz kamaştırıcı giysiler içinde,

Büyük güçle yürüyenü

kim?

“O benim! Adaleti duyuran,

Kurtarmaya gücü olan.”

2Giysilerin neden kırmızı?

Üstün başın neden çukurda üzüm çiğneyen biri gibi kızıla bulanmış?

3[*]

graph-definition>

*

“Çukurda üzümü tek başıma çiğnedim,

Yanımda halklardan kimse yoktu.

Öfkeyle çiğnedim onları,

Gazapla ayaklarımın altına aldım.

Kanları giysilerime sıçradı, bütün elbisemi kirletti.

4Çünkü öç alma günü yüreğimdeydi,

Halkımı kurtaracağım yıl gelmişti.

5[*]

Baktım, yardım edecek kimse yoktu,

Destek verecek kimsenin olmayışına şaştım;

Gücüm kurtuluş sağladı,

Gazabım bana destek oldu.

6Öfkeyle halkları çiğnedim,

Onları gazapla sarhoş ettim,

Yere akıttım kanlarını.”

Rab'bin İyiliği

7Şefkati ve iyiliği uyarınca

Bizim için yaptıklarından, evet,

İsrail halkı için yaptığı bütün iyiliklerinden ötürü

RAB'bin iyiliklerini ve övülesi işlerini anacağım.

8RAB dedi ki, “Onlar kuşkusuz benim halkım,

Beni aldatmayacak çocuklardır.”

Böylece onların Kurtarıcısı oldu.

9Sıkıntı çektiklerinde O da sıkıntı çekti.

Huzurundan çıkan melek onları kurtardı.

Sevgisi ve merhametinden ötürü onları kurtardı,

Geçmişte onları sürekli yüklenip taşıdı.

10[*]

Ama başkaldırıp O'nun Kutsal Ruhu'nu incittiler.

O da düşmanları olup onlara karşı savaştı.

11-13[*]

Sonra halkı eski günleri,

Musa'nın dönemini anımsadı.

“Çobanlarıyla birlikte onları denizden geçiren,

Kutsal Ruhu'nu aralarına yerleştiren,

Görkemli gücüyle Musa'nın sağında yol alan,

Sonsuz onur kazanmak için önlerinde suları yaran,

Bir at nasıl tökezlemeden kırdan geçerse

Onları deniz yatağından öyle geçiren RAB nerede?”

Diye sordular.

14Ovaya götürülen sürü gibi

RAB'bin Ruhu onları rahata kavuşturdu.

İşte adını onurlandırmak için

Halkına böyle yol gösterdi.

Merhamet ve Yardım Dileği

15Ya RAB, gökten bak,

Kutsal, görkemli ve yüce yerinden bizi gör!

Gayretin, gücün nerede?

Gönlündeki özlem ve merhameti

Bizden esirgedin.

16Babamız sensin.

İbrahim bizi tanımasa da,

İsrail bizi kabul etmese de,

Babamız'sın, ya RAB,

Ezelden beri adın “Kurtarıcımız” dır.

17Ya RAB, neden bizi yolundan saptırıyor,

İnatçı kılıyor,

Senden korkmamızı engelliyorsun?

Kulların uğruna,

Mirasın olan oymakların uğruna geri dön.

18Kutsal halkın kısa süre tapınağına sahip oldu,

Ama düşmanlarımız onu çiğnedi.

19Öteden beri yönetmediğin,

Sana ait olmayan bir halk gibi olduk.

64

1-2Ya RAB, adını düşmanlarına duyurmak için

Keşke gökleri yarıp insen!

Dağlar önünde sarsılsa!

Gelişin, ateşin çalıları tutuşturmasına,

Suyu kaynatmasına benzese!

Uluslar senin önünde titrese!

3Beklemediğimiz olağanüstü işler yaparak

Yeryüzüne indin, dağlar önünde sarsıldı.

4[*]

Çünkü kendisine umut bağlayanlar için

Etkin olan tek Tanrı sensin;

Senden başkasını hiçbir zaman hiç kimse işitmedi,

Hiçbir kulak duymadı, hiçbir göz görmedi.

5Doğru olanı sevinçle yapanların,

Senin yollarından yürüyüp seni unutmayanların yardımına koşarsın.

Ama onlara karşı uzun süre günah işlediğimizde öfkelendin.

Nasıl kurtuluruz?

6Hepimiz murdar* olanlara benzedik,

Bütün doğru işlerimiz kirli paçavra[v]

gibi.

Yaprak gibi soluyoruz,

Suçlarımız rüzgar gibi sürükleyip götürüyor bizi.

7Adınla seni çağıran, sana tutunmak için çaba gösteren yok;

Çünkü bizden yüz çevirdin,

Suçlarımız yüzünden bizi tükettin.

8Yine de Babamız sensin, ya RAB,

Biz kiliz, sen çömlekçisin.

Hepimiz senin ellerinin eseriyiz.

9Ya RAB, fazla öfkelenme,

Suçlarımızı sonsuza dek anma.

Lütfen bak bize, hepimiz senin halkınız.

10Kutsal kentlerin çölleşti,

Siyon çöl oldu,

Yeruşalim viraneye döndü.

11Atalarımızın sana övgü sunduğu

Kutsal ve görkemli tapınağımız yandı,

Değer verdiğimiz her yer yıkıntıya döndü.

12Bunlara karşın, ya RAB,

Hâlâ kendini tutacak mısın,

Suskun kalıp bize alabildiğine eziyet çektirecek misin?

65

Yargı ve Kurtuluş

1[*]

“Beni sormayanlara göründüm,

Aramayanlar beni buldu.

Adımla anılmayan bir ulusa,

‘Buradayım, buradayım’ dedim.

2Kötü yolda yürüyen,

Kendi tasarılarının ardınca giden

Asi bir halka

Bütün gün ellerimi uzatıp durdum.

3O halk ki, bahçelerde kurban keserek,

Tuğlalar üzerinde buhur yakarak

Gözümün içine baka baka boyuna öfkelendirir beni.

4Mezarlıkta oturur,

Gizli yerlerde geceler,

Domuz eti yerler;

Kaplarında haram et var.

5Birbirlerine, ‘Uzak dur, yaklaşma’ derler,

‘Çünkü ben senden daha kutsalım.’

Böyleleri burnumda duman,

Bütün gün yanan ateştir.

6-7“Bakın, yanıt önümde yazılı duruyor.

Susmayacak, suçlarının karşılığını vereceğim.

Onların da atalarının da suçlarının cezasını

Başlarına getireceğim” diyor RAB.

“Çünkü dağların üzerinde buhur yaktılar,

Tepelerin üzerinde beni aşağıladılar.

Bu nedenle eskiden yaptıklarının karşılığını

Başlarına getireceğim.”

8RAB diyor ki, “Taneleri sulu salkımı görünce,

Halk, ‘Salkımı yok etmeyin, bereket onda’ diyor.

Kullarımın hatırı için ben de öyle yapacağım,

Onların hepsini yok etmeyeceğim.

9Yakup soyunu sürdürecek,

Dağlarımı miras alacak olanları

Yahuda soyuna bırakacağım.

Seçtiklerim oraları miras alacak,

Kullarım orada yaşayacak.

10[*]

Şaron bana yönelen halkımın sürülerine ağıl,

Akor Vadisi sığırlarına barınak olacak.

11“Ama sizler, RAB'bi terk edenler,

Kutsal dağımı unutanlar,

Talih ilahına sofra kuranlar,

Kısmet ilahına karışık şarap sunanlar,

12Ben de sizi kılıca kısmet edeceğim,

Boğazlanmak üzere eğileceksiniz hepiniz.

Çünkü çağırdığımda yanıt vermediniz,

Konuştuğumda dinlemediniz;

Gözümde kötü olanı yaptınız,

Hoşlanmadığımı seçtiniz.”

13Bu yüzden Egemen RAB diyor ki,

“Bakın, kullarım yemek yiyecek,

Ama siz aç kalacaksınız.

Kullarım içecek,

Ama siz susuz kalacaksınız.

Kullarım sevinecek,

Ama sizin yüzünüz kızaracak.

14Kullarım mutluluk içinde ezgiler söyleyecek,

Ama siz yürek acısından feryat edecek,

Ezik bir ruhla haykıracaksınız.

15[*]

Adınız seçtiklerimin ağzında ancak lanet olarak kalacak.

Egemen RAB sizi öldürecek,

Ama kullarına başka bir ad verecek.

16Öyle ki, ülkede kim bereket istese

Sadık Tanrı'dan[y]

isteyecek;

Ülkede kim ant içse,

Sadık Tanrı üzerine ant içecek.

Çünkü geçmiş sıkıntılar unutulup

Gözümden saklanacak.”

Yeni Yer, Yeni Gök

17[*]

“Çünkü bakın, yeni bir yeryüzü,

Yeni bir gök yaratmak üzereyim;

Geçmiştekiler anılmayacak, akla bile gelmeyecek.

18Yaratacaklarımla sonsuza dek sevinip coşun;

Çünkü Yeruşalim'i coşku,

Halkını sevinç kaynağı olarak yaratacağım.

19[*]

Yeruşalim için sevinecek,

Halkım için coşacağım.

Orada ağlayış ve feryat duyulmayacak artık.

20Orada birkaç gün yaşayıp ölen bebekler olmayacak,

Yaşını başını almadan kimse ölümü tatmayacak.

Yüz yaşında ölen genç,

Yüz yaşına basmayan kişi lanetli sayılacak.

21Evler yapıp içlerinde yaşayacak,

Bağlar dikip meyvesini yiyecekler.

22Yaptıkları evlerde başkası oturmayacak,

Diktikleri bağın meyvesini başkası yemeyecek.

Çünkü halkım ağaçlar gibi uzun yaşayacak,

Seçtiklerim, elleriyle ürettiklerinin tadını çıkaracaklar.

23Emek vermeyecekler boş yere,

Felakete uğrayan çocuklar doğurmayacaklar.

Çünkü kendileri de çocukları da

RAB'bin kutsadığı soy olacak.

24Onlar bana yakarmadan yanıt verecek,

Daha konuşurlarken işiteceğim onları.

25[*]

Kurtla kuzu birlikte otlayacak,

Aslan sığır gibi saman yiyecek.

Yılanın yiyeceğiyse toprak olacak.

Kutsal dağımın hiçbir yerinde

Kimse zarar vermeyecek, yok etmeyecek.”

Böyle diyor RAB.

66

Yargı ve Umut

1[*]

graph-definition>

*

RAB diyor ki,

“Gökler tahtım,

Yeryüzü ayaklarımın taburesidir.

Nerede benim için yapacağınız ev,

Neresi dinleneceğim yer?

2Çünkü bütün bunları ellerim yaptı,

Hepsi böylece var oldu” diyor RAB.

“Ancak ben alçakgönüllüye, ruhu ezik olana,

Sözümden titreyen kişiye değer veririm.

3Sığır boğazlayan, adam öldüren gibidir,

Davar kurban eden, köpek boynu kıran,

Tahıl sunusu* getiren, domuz kanı sunan,

Anma sunusu olarak günnük yakan, putperest gibidir.

Evet, bunlar kendi yollarını seçtiler,

Yaptıkları iğrençliklerden hoşlanıyorlar.

4Ben de onlar için yıkımı seçecek,

Korktuklarını başlarına getireceğim.

Çünkü çağırdığımda yanıt veren olmadı,

Konuştuğumda dinlemediler,

Gözümde kötü olanı yaptılar,

Hoşlanmadığımı seçtiler.”

5RAB'bin sözünden titreyenler,

Kulak verin O'nun söylediklerine:

“Sizden nefret eden,

Adımdan ötürü sizi dışlayan kardeşleriniz,

‘RAB yüceltilsin de sevincinizi görelim!’ diyorlar.

Utandırılacak olan onlardır.

6Kentten gürültülü sesler,

Tapınaktan bir ses yükseliyor!

Düşmanlarına hak ettikleri karşılığı veren

RAB'bin sesidir bu.

7[*]

“Doğum sancısı çekmeden doğurdu,

Sancısı tutmadan bir erkek çocuk doğurdu.

8Kim böyle bir şey duydu?

Kim böyle şeyler gördü?

Bir ülke bir günde doğar mı,

Bir anda doğar mı bir ulus?

Ama Siyon, ağrısı tutar tutmaz çocuklarını doğurdu.

9Doğum anına dek getiririm de

Doğuracak gücü vermez miyim?” diyor RAB.

“Doğuracak güç veren ben, rahmi kapatır mıyım?” diyor Tanrın.

10“Yeruşalim'le birlikte sevinin,

Onu sevenler, hepiniz onun için coşun,

Yeruşalim için yas tutanlar, onunla sevinçle coşun.

11Öyle ki, onun avutucu memelerini emip doyasınız,

Kana kana içip

Onun yüce bolluğundan zevk alasınız.”

12Çünkü RAB diyor ki,

“Bakın, esenliği bir ırmak gibi,

Ulusların servetini taşkın bir ırmak gibi ona akıtacağım.

Ondan beslenecek, kucakta taşınacak,

Dizleri üzerinde sallanacaksınız.

13Çocuğunu avutan bir anne gibi avutacağım sizi,

Yeruşalim'de avuntu bulacaksınız.

14Bunları gördüğünüzde yüreğiniz sevinecek,

Bedenleriniz körpe ot gibi tazelenecek.

Herkes bilecek ki, RAB'bin koruyucu eli kullarının,

Gazabı ise düşmanlarının üzerindedir.”

15Bakın, RAB ateşle geliyor,

Savaş arabaları kasırga gibi.

Şiddetli öfkesini,

Azarını alev alev dökmek üzere.

16Çünkü O bütün insanlığı ateş ve kılıçla yargılayacak,

Pek çok kişiyi öldürecek.

17“Bahçelere girmek için kendilerini arıtıp kutsayanlar, domuz, fare ve öteki iğrenç hayvanların etini yiyenlerin ortasında duranı izleyenler hep birlikte yok olacaklar[z]

” diyor RAB, 18“Çünkü ben onların eylemlerini de düşüncelerini de bilirim. Bütün ulusları ve dilleri bir araya toplayacağım an geliyor; gelip yüceliğimi görecekler.

19“Aralarına bir belirti koyacağım. Onlardan kaçıp kurtulanları uluslara, Tarşiş'e, Pûl'a, Lud'a –yay gerenlere– Tuval'a, Yâvan'a, ünümü duymamış, yüceliğimi görmemiş uzak kıyı halklarına göndereceğim. Uluslar arasında yüceliğimi ilan edecekler. 20İsrailoğulları tahıl sunularını* pak kaplar içinde RAB'bin Tapınağı'na nasıl getiriyorsa, onlar da bütün kardeşlerinizi uluslardan atlarla, savaş arabalarıyla, at arabalarıyla, katırlarla, develerle kutsal dağıma, Yeruşalim'e, RAB'be sunu olarak getirecekler.” Böyle diyor RAB. 21“Onların arasından kimilerini kâhin ve Levili olarak seçeceğim” diyor RAB.

22[*]

“Çünkü yaratacağım yeni yer ve gök önümde nasıl duracaksa, soyunuz ve adınız da öyle duracak” diyor RAB.23“Yeni Ay'dan Yeni Ay'a, Şabat Günü'nden* Şabat Günü'ne bütün insanlar önüme gelip bana tapınacaklar” diyor RAB.24[*]

“Dışarı çıktıklarında bana başkaldırmış olanların cesetlerini görecekler. Öylelerini kemiren kurt ölmez, yakan ateş sönmez. Bütün insanlar onlardan iğrenecek.”

[*]

1:1 2Kr.15:1-7; 2Ta.26:1-23

[*]

1:1 2Kr.15:32-38; 2Ta.27:1-9

[*]

1:1 2Kr.16:1-20; 2Ta.28:1-27

[*]

1:1 2Kr.18:1-20:21; 2Ta.29:1-32:33

[*]

1:9 Yar.19:24; Rom.9:29

[*]

1:11-14 Amo.5:21-22

[*]

2:4 Yoe.3:10

[*]

2:10 2Se.1:9

[*]

2:10 Va.6:15

[*]

2:19-21 Va.6:15

[o]

3:12 “Çocuklar halkımı eziyor, kadınlar onu yönetiyor” ya da “Yetkililer halkımı eziyor, tefeciler başa geçti”.

[*]

4:5 Çık.13:21; 24:16

[*]

5:1-2 Mat.21:33; Mar.12:1; Luk.20:9

ö

5:10 “On dönüm”: İbranice “On çift öküzün bir günde işleyebileceği alan” anlamına gelir.

[p]

5:10 “Bir bat”: Yaklaşık 22 lt.

[r]

5:10 “Bir homer”: Yaklaşık 220 litrelik bir ölçek.

[s]

5:10 “Bir efa”: Yaklaşık 22 litrelik bir ölçek.

[*]

6:1 2Kr.15:7; 2Ta.26:23

[*]

6:3 Va.4:8

[*]

6:4 Va.15:8

[*]

6:9-10 Mat.13:14-15; Mar.4:12; Luk.8:10; Yu.12:39-40; Elç.8:26-27

[*]

7:1 2Kr.16:5; 2Ta.28:5-6

ş

7:3 “Şear-Yaşuv”: “Sağ kalanlar dönecek” anlamına gelir.

[*]

7:14 Mat.1:22-23

[t]

7:14 “İmmanuel”: “Tanrı bizimledir” anlamına gelir.

[u]

8:1 “Maher-Şalal-Haş-Baz”: “Hemen çapulla, çabuk yağmala” anlamına gelir.

ü

8:6 “Oğluyla mutlu olduğu için” ya da “Oğlundan korktuğu için”.

[*]

8:12-13 1Pe.3:14-15

[*]

8:14-15 Rom.8:32; 1Pe.2:7-8

[*]

8:17-18 İbr.2:13

[*]

9:1 Mat.4:14-15

[*]

9:2 Mat.4:16; Luk.1:79

[v]

9:6 “Harika Öğütçü” ya da “Harikalar yaratan”.

[*]

9:7 Luk.1:32-33

[*]

10:5-34 Yşa.14:24-27; Nah.1:1-3:19; Sef.2:13-15

[*]

10:22-23 Rom.9:27-28

[y]

10:22 “Pek azı dönecek”: İbranice'de geçen “Şear-Yaşuv” sözcükleri genellikle “Sağ kalanlar dönecek” diye çevrildi. Yeşaya bu sözcükleri ilk oğluna ad olarak verdi (bkz. 7:3).

[z]

10:27 “Semirdiğiniz için”: İbranice “Yağdan ötürü”.

[*]

11:1 Va.5:5; 22:16

[*]

11:4 Mez.96:12-13; Va.19:11

[*]

11:4 2Se.2:8

[*]

11:5 Ef.6:14-15

[a]

11:5 “Davranışının temeli adalet ve sadakat olacak” ya da “Adalet ve sadakat belindeki kuşaktır”.

[*]

11:6-9 Yşa.65:25

[*]

11:9 Hab.2:14

[*]

11:10 Rom.15:12

[b]

11:11 “Şinar”, yani “Babil”.

[*]

11:15 Va.16:12

[*]

12:2 Çık.15:2; Mez.118:14

[c]

12:2 “RAB”: İbranice “Yah Yahve” (bkz. Önsöz).

[*]

12:4 1Ta.16:8; Mez.105:1

[*]

13:1-14:23 Yşa.47:1-15; Yer.50:1-51:64

[*]

13:6 Yoe.1:15

[*]

13:10 Hez.32:7; Yoe.2:10,31; 3:15; Mat.24:29; Mar.13:24-25; Luk.21:25; Va.6:12-13; 8:12.

[*]

13:19 Yar.19:24

[*]

13:20 Yer.50:39

[*]

13:21 Va.18:2

ç

13:21 “Teke”: “Teke görünümlü cin” anlamına da gelebilir (bkz. Lev.17:7).

[d]

14:6 “Yönetti” ya da “Boyun eğdirdi”.

[*]

14:12 Va.8:10; 9:1

[e]

14:12 “Parlak yıldız”: “Hilal” anlamına da gelebilir.

[*]

14:13-15 Mat.11:23; Luk.10:15; Mez.48:2

[*]

14:24-27 Yşa.10:5-34; Nah.1:1-3:19; Sef.2:13-15

[*]

14:28 2Kr.16:20; 2Ta.28:27

[*]

14:29-31 Yer.47:1-7; Hez.25:15-17; Yoe.3:4-8; Amo.1:6-8; Sef.2:4-7; Zek.9:5-7

[*]

15:1-16:14 Yşa.25:10-12; Yer.48:1-47; Hez.25:8-11; Amo.2:1-3; Sef.2:8-11

[*]

15:2,4-5 Yer.48:5,34,37

[*]

16:6,8,10 Yer.48:29,32-33

[f]

16:8 “Göl”, yani “Lut Gölü”.

[*]

17:1-3 Yer.49:23-27; Amo.1:3-5; Zek.9:1

[g]

17:9 Septuaginta “Amorlular'la Hivliler”, Masoretik metin “Orman ve dağ başı”.

[h]

17:10 “Güzel fidanlar, ithal asmalar dikiyorsun”: Bunlarla başka ulusların putları ya da başka uluslarla yapılan antlaşmalar kastediliyor.

[*]

19:1-25 Yer.46:2-26; Hez.29:1-32:32

ı

19:11 “Soan”: Tanis olduğu sanılıyor.

[i]

19:13 “Nof”: Memfis diye de bilinir.

[j]

19:18 “Yıkım Kenti”: İbranice'de “Güneş Kenti”, yani Heliopolis anlamına gelebilir.

[k]

21:8 Kumran, Süryanice “Gözcü”, Masoretik metin “Bir aslan”.

[*]

21:9 Yer.51:8; Va.14:8; 18:2

[l]

21:11 “Duma”: Edomlular'ın oturduğu yerin doğusunda, Kuzey Arabistan'da bir yer olduğu sanılıyor. “Sessizlik” anlamına gelir. “Edom” sözcüğünü çağrıştırıyor.

[*]

22:13 1Ko.15:32

[*]

22:22 Va.3:7-8

[*]

23:1-18 Hez.26:1-28:19; Yoe.3:4-8; Amo.1:9-10; Zek.9:2-4; Mat.11:20-22; Luk.10:13-14

[m]

23:1,12 “Kittim”: Bugünkü Kıbrıs.

[n]

23:3 “Şihor”: Nil'in kollarından biri olduğu sanılıyor.

[o]

23:1,12 “Kittim”: Bugünkü Kıbrıs.

[*]

23:14 Va.18:17-19

[*]

23:17 Va.17:2; 18:3

[*]

24:8 Hez.26:13; Va.18:22

[*]

24:17 Yer.48:43

[*]

25:8 1Ko.15:54

[*]

25:8 Va.7:17; 21:4

[*]

25:10-12 Yşa.15:1-16:14; Yer.48:1-47; Hez.25:8-11; Amo.2:1-3; Sef.2:8-11

[*]

26:11 İbr.10:26-27

ö

28:10,13 Bu ayetlerdeki alaylı sözlerin İbranice'si şöyle: “Sav lasav, sav lasav, kav lakav, kav lakav, zeer şam, zeer şam!”

[*]

28:11-12 1Ko.14:21

[*]

28:16 Mez.118:22-23; Rom.9:33; 1Pe.2:6

[*]

28:21 2Sa.5:20; 1Ta.14:11

[*]

28:21 Yşu.10:10-12

[p]

29:1 “Ariel”: “Sunak ocağı” ya da “Tanrı'nın aslanı” anlamına gelebilir. Yeruşalim Kenti'ni simgeliyor.

[*]

29:10 Rom.11:8

[*]

29:11 Va.5:1

[*]

29:13 Mat.15:7-9; Mar.7:6-7

[*]

29:14 1Ko.1:19

[*]

29:16 Yşa.45:9; Rom.9:20

[r]

30:4 “Soan”: Tanis olduğu sanılıyor.

[s]

30:7 “Rahav”: Mısır için takma ad olarak kullanılan Rahav “Fırtına” ya da “Küstah” anlamına gelir.

ş

30:20 “Öğretmeniniz artık gizlenmeyecek” ya da “Öğretmenlerinizi artık dışlamayacaksınız”.

[t]

30:20 “Onu” ya da “Onları”.

[u]

30:27 “Kendisi”: İbranice “Adı”.

ü

31:9 “Asur Kralı”: İbranice “Kayası”.

[*]

34:4 Va.6:13

[*]

34:5-17 Yşa.63:1-6; Yer.49:7-22; Hez.25:12-14; 35:1-15; Amo.1:11-12; Ova.1-14; Mal.1:2-5

[*]

34:10 Va.14:11; 19:3

[v]

34:14 “Teke”: Teke görünümlü cin anlamına da gelebilir (bkz. Lev.17:7).

[y]

34:14 “Lilit”: Bir tür cin olabilir.

[*]

35:3 İbr.12:12-13

[*]

35:5-6 Mat.11:5; Luk.7:22

[*]

35:10 Yşa.51:11

[*]

36:6 Hez.29:6,7

[z]

36:19 “Sefarvayim”: Asurlular'ın Samiriye'ye sürgün ettiği halk (bkz. 2Kr.17:24,31; 18:34).

[*]

37:16 Çık.25:22

[*]

39:7 2Kr.24:10-16; 2Ta.36:10; Dan.1:1-7

[*]

40:3 Mat.3:3; Mar.1:3; Yu.1:23

[*]

40:3-5 Luk.3:4-6

[a]

40:3 “Şöyle haykırıyor bir ses: ‘Çölde RAB'bin yolunu hazırlayın, bozkırda Tanrımız için düz bir yol açın’ ” ya da “Çölde haykıran, ‘RAB'bin yolunu hazırlayın, geçeceği patikaları düzleyin’ diye sesleniyor”.

[*]

40:6-8 Yak.1:9-11; 1Pe.1:24-25

[b]

40:6 Septuaginta, Kumran, Vulgata “Soruyorum”, Masoretik metin “Sordu”.

[c]

40:6 “Vefası” ya da “Güzelliği”.

ç

40:9 “Ey Siyon'a müjde getiren, yüksek dağa çık! Ey Yeruşalim'e müjde getiren” ya da “Ey müjde getiren Siyon halkı, yüksek dağa çık! Ey müjde getiren Yeruşalim halkı”.

[*]

40:10 Yşa.62:11; Va.22:12

[*]

40:11 Yu.10:11

[*]

40:13 Rom.11:34; 1Ko.2:16

[*]

40:18-19 Elç.17:29

[*]

40:26 Mez.147:4

[d]

41:2 “Adalet” ya da “Galip”: Bu sözcük Pers Kralı Koreş'i simgeliyor (bkz. 45:1).

[*]

41:8 2Ta.20:7; Yak.2:23

[*]

42:1 Mat.3:17; 17:5; Mar.1:11; Luk.3:22; 9:35

[*]

42:1-4 Mat.12:17-21

[*]

42:5 Elç.17:24-25

[*]

42:6 Yşa.49:6; Luk.2:32; Elç.13:47; 26:23

[*]

43:20-21 1Pe.2:9

[e]

44:2 “Dürüst” anlamına gelen “Yeşurun” İsrail halkına verilen bir addır.

[*]

44:6 Yşa.48:12; Va.1:17; 22:13

[*]

44:24-28 1Ko.1:20

[*]

44:24-28 2Ta.36:23; Ezr.1:2

[f]

44:24 “Koreş”: Tarihsel kayıtlarda “Keyhüsrev” diye de geçer.

[g]

45:1 “Silahsızlandıracak”: İbranice “Kuşağını çözecek”.

[*]

45:9 Yşa.29:16; Rom.9:20

[h]

45:19 “Olmayacak yerlerde” ya da “Boşuna”.

[*]

45:23 Rom.14:11; Flp.2:10-11

[*]

47:1-15 Yşa.13:1-14:23; Yer.50:1-51:64

[*]

47:7-9 Sef.2:15; Va.18:7-8

[*]

48:12 Yşa.44:6; Va.1:17; 22:13

[*]

48:20 Va.18:4

[*]

48:22 Yşa.57:21

[*]

49:1 Yer.1:5

[*]

49:2 İbr.4:12; Va.1:16

[*]

49:6 Yşa.42:6; Luk.2:32; Elç.26:23

[*]

49:6 Elç.13:47

[*]

49:8 2Ko.6:2

[*]

49:10 Va.7:16-17

ı

49:12 “Sinim”: Mısır'daki Asvan bölgesi olduğu sanılıyor.

[i]

49:24 Kumran, Süryanice, Vulgata “Zorbanın”, Masoretik metin “Doğru olanın” (bkz. 25. ayet).

[*]

50:6 Mat.26:67-68; Mar.14:65

[j]

50:7 “Kararımdan dönmem”: İbranice “Yüzümü çakmaktaşı gibi ettim”.

[*]

50:8-9 Rom.8:33-34

[k]

51:9 “Rahav”, yani “Mısır” (bkz. 30:7).

[*]

51:11 Yşa.35:10

[*]

51:17 Va.14:9-10; 16:19

[*]

52:1 Va.21:2,27

[*]

52:5 Rom.2:24

[*]

52:7 Nah.1:15; Rom.10:15; Ef.6:15

[*]

52:11 2Ko.6:17

[*]

52:15 Rom.5:21

[*]

53:1 Yu.12:38

[*]

53:1 Rom.10:16

[*]

53:4 Mat.8:17

[*]

53:5 1Pe.2:24

[*]

53:6 1Pe.2:25

[*]

53:7 1Pe.2:23; Va.5:6

[*]

53:7-8 Elç.8:32-33

[*]

53:9 1Pe.2:22

[l]

53:11 “Gördükleriyle”: Septuaginta, Kumran “Işığı görünce”.

[m]

53:11 “Kendisini kabul eden”: “Bilgisiyle”.

[*]

53:12 Mar.15:28; Luk.22:37

[*]

54:1 Gal.4:27

[*]

54:9 Yar.9:8-17

[*]

54:11-12 Va.21:18-21

[*]

54:13 Yu.6:45

[*]

55:1 Va.21:6; 22:17

[*]

55:3 Elç.13:34

[*]

55:10 2Ko.9:10

[*]

56:7 Mat.21:13; Mar.11:17; Luk.19:46

[n]

57:2 “Mezarında” ya da “Yatağında”.

[o]

57:9 “İlah Molek'e” ya da “Krala”.

[*]

57:19 Ef.2:17

[*]

57:21 Yşa.48:22

ö

58:2 “Bana yaklaşmaktan zevk alıyorlarmış” ya da “Onlara yakın olmamı istiyorlarmış”.

[p]

58:9 “Başkalarını suçlamak”: İbranice “Parmakla göstermek”.

[*]

59:4 Eyü.15:35; Mez.7:14

[*]

59:7-8 Özd.1:16; Rom.3:15-17

[*]

59:16 Yşa.63:5

[*]

59:17 Ef.6:14

[*]

59:17 Ef.6:17; 1Se.5:8

[r]

59:19 “Ruh”: İbranice'de “Ruah” (Ruh) sözcüğü “Rüzgar”, “Soluk” anlamına da gelir.

[*]

59:20-21 Rom.11:26-27

[*]

60:3 Va.21:24

[*]

60:11 Va.21:25-26

[*]

60:14 Va.3:9

[*]

60:19 Va.21:23; 22:5

[*]

61:1-3 Luk.4:18-19

[*]

61:1-3 Mat.11:5; Luk.7:22

[*]

61:1-3 Mat.5:4

[s]

61:8 “Soygun ve haksızlıktan” ya da “Soyguncuların getirdiği yakmalık sunulardan”.

[*]

61:10 Va.21:2

[*]

62:2 Yşa.65:15; Va.2:17

ş

62:5 “Oğulların da seninle öyle evlenecek” ya da “Sana biçim veren seninle evlenecek”.

[*]

62:11 Yşa.40:10; Va.22:12

[*]

63:1-6 Yşa.34:5-17; Yer.49:7-22; Hez.25:12-14; 35:1-15; Amo.1:11-12; Ova.1-14; Mal.1:2-5

[t]

63:1 Edom sözcüğü İbranice “Al” sözcüğünü, Edom'un önemli kentlerinden olan Bosra ise “Bağbozumu” sözcüğünü çağrıştırıyor.

[u]

63:1 Edom sözcüğü İbranice “Al” sözcüğünü, Edom'un önemli kentlerinden olan Bosra ise “Bağbozumu” sözcüğünü çağrıştırıyor.

ü

63:1 Vulgata “Yürüyen”, Masoretik metin “Eğilen”.

[*]

63:3 Va.14:20; 19:15

[*]

63:3 Va.19:13

[*]

63:5 Yşa.59:16

[*]

63:10 Elç.7:51

[*]

63:11-13 Çık.14:21

[*]

64:4 1Ko.2:9

[v]

53:11 “Paçavra”: “Adet bezi”.

[*]

65:1-2 Rom.10:20-21

[*]

65:10 Yşu.7:24-26

[*]

65:15 Yşa.62:2; Va.2:17

[y]

65:16 “Sadık Tanrı”: İbranice “Amin Tanrısı”.

[*]

65:17 Yşa.66:22; 2Pe.3:13; Va.21:1

[*]

65:19 Va.21:4

[*]

65:25 Yşa.11:6-9

[*]

66:1 Mat.5:34-35; 23:22

[*]

66:1-2 Elç.7:49-50

[*]

66:7 Va.12:5

[z]

66:17 Putperest törenleriyle ilgili olduğu sanılıyor.

[*]

66:22 Yşa.65:17; 2Pe.3:13; Va.21:1

[*]

66:24 Mar.9:48

Yeremya

GİRİŞ

Peygamber Yeremya İ.Ö. 7. yüzyılın sonuyla 6. yüzyılın başlarında yaşadı. Uzun hizmeti sırasında Tanrı'nın halkını uyardı, yaptıkları günah ve putperestlik yüzünden başlarına gelecek büyük felaketi önceden bildirdi. Peygamberliğin yerine geldiğini -Yeruşalim'in Babil Kralı Nebukadnessar'ın eline geçtiğini, kentin ve tapınağın yıkıldığını, Yahuda Kralı'yla birçok kişinin Babil'e sürgüne gittiğini- gördü. Halkın sürgünden geri dönüp eski gönencine kavuşacağını da bildirdi.

Yeremya Kitabı aşağıdaki bölümlere ayrılabilir:

1. Yeremya'nın çağrılışı.

2. Kral Yoşiya, Yehoyakim, Yehoyakin ve Sidkiya döneminde Tanrı'nın Yahuda halkına verdiği uyarılar.

3. Yeremya'nın yazmanı Baruk'un derlediği yazılarla Yeremya'nın peygamberlik sözleri ve yaşamından önemli kesitler.

4. Tanrı'nın birçok ulusa ilişkin bildirileri.

5. Yeruşalim'in düşüşü ve halkın Babil'e sürülmesi

Yeremya çok duyarlı biriydi. Halkını seviyor, halkın başına gelecek yıkımları bildirmekten hoşlanmıyordu. Birçok bölümde Tanrı onu peygamber olarak atadığı için acı duyduğunu söylüyor. Tanrı'nın sözü onun yüreğinde ateş gibiydi, onu söndüremiyordu.

Kitabın 31:31-34 ayetleri umut doludur. Yeni bir antlaşmanın olacağı bir gün gelecek. Öğreten olmadan, anımsatan olmadan halkın Tanrı sözünü yerine getireceği gün gelecek. Çünkü Tanrı sözü onların yürekleri üzerine yazılacak.

Ana Hatlar:

1:1-19 Yeremya'nın çağrılışı

2:1-25:38 Kral Yoşiya, Yehoyakim, Yehoyakin ve Sidkiya döneminde yapılan peygamberlik sözleri

26:1-45:5 Yeremya'nın başından geçen olaylar

46:1-51:64 Uluslara ilişkin bildiriler

52:1-34 Yeruşalim'in düşüşü

1

1Benyamin topraklarında Anatot Kenti'ndeki kâhinlerden* Hilkiya oğlu Yeremya'nın sözleri. 2[*]

RAB, Yahuda Kralı Amon oğlu Yoşiya'nın krallığının on üçüncü yılında Yeremya'ya seslendi. 3[*]

graph-definition>

*

RAB'bin Yeremya'ya seslenişi Yahuda Kralı Yoşiya oğlu Yehoyakim'in döneminden, Yahuda Kralı Yoşiya oğlu Sidkiya'nın krallığının on birinci yılının beşinci ayına* dek, yani Yeruşalim halkının sürgüne gönderilmesine dek sürdü.

Yeremya Çağrılıyor

4RAB bana şöyle seslendi:

5“Ana rahminde sana biçim vermeden önce tanıdım seni.

Doğmadan önce seni ayırdım,

Uluslara peygamber atadım.”

6Bunun üzerine, “Ah, Egemen RAB, konuşmayı bilmiyorum, çünkü gencim” diye karşı çıktım.

7RAB, “ ‘Gencim’ deme” dedi, “Seni göndereceğim herkese gidecek, sana buyuracağım her şeyi söyleyeceksin.8Onlardan korkma, çünkü seni kurtarmak için ben seninleyim.” Böyle diyor RAB.

9Sonra RAB elini uzatıp ağzıma dokundu, “İşte sözlerimi ağzına koydum” dedi, 10“Bak, ulusların ve ülkelerin kökünden sökülmesi, yıkılıp yok olması, yerle bir edilmesi, kurulup dikilmesi için bugün sana yetki verdim.”

11RAB, “Yeremya, ne görüyorsun?” diye seslendi. “Bir badem dalı görüyorum” diye yanıtladım.

12RAB, “Doğru gördün” dedi, “Çünkü sözümü yerine getirmek için gözlemekteyim[a]

.”

13RAB yine, “Ne görüyorsun?” diye seslendi. “Kuzeyden bu yöne bakan, kaynayan bir kazan görüyorum” diye yanıtladım.

14RAB şöyle dedi:

“Ülkede yaşayanların tümü üzerine

Kuzeyden felaket salıverilecek[b]

.

15Çünkü kuzey krallıklarının bütün halklarını çağırıyorum” diyor RAB.

“Kralları gelip Yeruşalim surlarında,

Bütün Yahuda kentlerinin karşısında,

Yeruşalim'in kapı girişlerinde

Tahtlarını kuracaklar.

16Yaptıkları kötülükten ötürü

Halkımın cezasını bildireceğim:

Beni bıraktılar,

Başka ilahlara buhur yakıp

Elleriyle yaptıklarına tapındılar.

17“Sen kalk, hazırlan! Sana buyuracağım her şeyi onlara söyle. Onlardan yılma! Yoksa onların önünde ben seni yıldırırım. 18İşte, bütün ülkeye –Yahuda krallarına, önderlerine, kâhinlerine, ülke halkına– karşı bugün seni surlu bir kent, demir bir direk, tunç* bir duvar kıldım. 19Sana savaş açacak, ama seni yenemeyecekler. Çünkü seni kurtarmak için ben seninleyim.” Böyle diyor RAB.

2

Tanrı İsrail'i Yargılıyor

1RAB bana şöyle seslendi: 2“Git, şunları Yeruşalim halkına duyur. RAB diyor ki,

“ ‘Gençliğindeki bağlılığını,

Gelinliğindeki sevgini,

Çölde, ekilmemiş toprakta

Beni nasıl izlediğini anımsıyorum.

3İsrail RAB için kutsal bir halk,

Hasadının ilk ürünüydü.

Onu yeren herkes suçlu sayılır,

Başına felaket gelirdi’ ” diyor RAB.

4RAB'bin sözünü dinleyin,

Ey Yakup soyu,

İsrail'in bütün boyları!

5RAB diyor ki,

“Atalarınız bende ne haksızlık buldular da

Benden uzaklaştılar?

Değersiz putları izleyerek

Kendileri de değersiz oldular.

6‘Mısır'dan bizi çıkaran,

Çölde, çukurlarla dolu çorak toprakta,

Koyu karanlıkta kalan kurak toprakta,

Kimsenin geçmediği,

Kimsenin yaşamadığı toprakta

Bize yol gösteren RAB nerede?’ diye sormadılar.

7Meyvesini, en iyi ürününü yiyesiniz diye

Sizi verimli bir ülkeye getirdim.

Oysa siz gelir gelmez ülkemi kirlettiniz,

Mülkümü iğrenç bir yere çevirdiniz.

8Kâhinler, ‘RAB nerede?’ diye sormadılar,

Kutsal Yasa uzmanları beni tanımadılar,

Yöneticiler bana başkaldırdılar;

Peygamberler Baal* adına peygamberlik edip

İşe yaramaz putların ardınca gittiler.

9“Bu yüzden sizden yine davacı olacağım” diyor RAB,

“Torunlarınızdan da davacı olacağım.

10Gidin de Kittim[c]

kıyılarına bakın!

Kedarç

ülkesine adam gönderip iyice inceleyin,

Hiç böyle bir şey oldu mu, olmadı mı görün.

11Hiçbir ulus ilahlarını değiştirdi mi?

–Ki onlar zaten tanrı değildirler–

Ama benim halkım görkemini[d]

İşe yaramaz putlara değişti.

12Ey gökler, şaşın buna,

Tir tir titreyin, şaşakalın” diyor RAB.

13“Çünkü halkım iki kötülük yaptı:

Beni, diri suların pınarını bıraktı,

Kendilerine sarnıçlar,

Su tutmayan çatlak sarnıçlar kazdılar.

14-15İsrail uşak mı?

Köle olarak mı doğdu?

Öyleyse neden gümbür gümbür kükreyen

Genç aslanlara av oldu?

Ülkeyi viraneye çevirdiler,

Kentler yerle bir edildi, kimsesiz bırakıldı!

16Nof[e]

ve Tahpanhes halkı

Kafanı kırdı.

17Seni yolda yürüten Tanrın RAB'bi bırakmakla

Başına bunları getirdin.

18Şimdi Şihor[f]

suyundan içmek için

Mısır'a gitmek size yarar sağlar mı?

Fırat suyundan içmek için

Asur'a gitmek size ne sağlar?

19Seni kendi kötülüğün yola getirecek,

Dönekliğin seni paylayacak.

Tanrın RAB'bi bırakmanın,

Benden korkmamanın

Ne kadar kötü, ne kadar acı olduğunu gör de anla.”

Rab, Her Şeye Egemen RAB böyle diyor.

20“Boyunduruğunu çok önce kırdın,

Bağlarını kopardın.

‘Kulluk etmeyeceğim’ dedin.

Gerçekten de her yüksek tepede,

Her bol yapraklı ağacın altında

Fahişe gibi yatıp kalktın.

21Oysa ben seni en iyi cinsten

Seçme bir asma olarak dikmiştim.

Nasıl oldu da yozlaşıp yabanıl asmaya döndün?

22Çamaşır sodasıyla yıkansan,

Bol kül suyu kullansan bile,

Suçun önümde yine leke gibi duruyor”

Diyor Egemen RAB.

23“Öyleyken nasıl, ‘Ben kirlenmedim,

Baallar'ı* izlemedim’ diyebilirsin?

Vadide nasıl davrandığına bak da

Ne yaptığını anla.

Sen orada burada dolaşan

Ayağı tez bir dişi devesin.

24Kösnüyüp havayı koklayan

Kıra alışkın yaban eşeğisin.

Azgınken kim tutabilir onu?

Peşine düşenlerin yorulması gerekmez,

Çiftleşme zamanı gelince onu bulurlar.

25Yalınayak koşmaktan sakın,

Susuzluktan boğazını koru.

Ama sen, ‘Boş ver!

Ben başka ilahları seviyorum,

Onları izleyeceğim’ dedin.

26“Hırsız yakalandığında nasıl utanırsa,

İsrail'in halkı, kralları, önderleri,

Kâhinleri, peygamberleri de öyle utanacak.

27Onlar ağaca, ‘Babamsın’,

Taşa, ‘Bizi sen doğurdun’ derler.

Çünkü bana yüzlerini değil,

Sırtlarını çevirdiler.

Ama felakete uğrayınca,

‘Kalk da bizi kurtar’ diye yakarırlar.

28Hani nerede kendiniz için yaptığınız ilahlar?

Felakete uğradığınızda kurtarabiliyorlarsa,

Kalkıp gelsinler.

Kentlerinin sayısı kadar

İlahların var, ey Yahuda halkı.”

29“Neden bana dava açıyorsunuz?

Hepiniz bana başkaldırdınız” diyor RAB.

30“Halkınızı boşuna cezalandırdım, yola gelmediler.

Kılıcınız yırtıcı aslan gibi öldürdü peygamberlerinizi.

31“Ey siz, bu kuşağın çocukları,

RAB'bin sözünü anlayın!

Ben İsrail için bir çöl,

Kapkaranlık bir ülke mi oldum?

Öyleyse halkım neden, ‘Başımıza buyruğuz,

Artık sana dönmeyeceğiz’ diyor?

32Erden kız takılarını,

Gelin çeyizini unutabilir mi?

Ama halkım sayısız günlerce unuttu beni.

33Aşkı kovalamakta

Ne kadar beceriklisin!

Kötü kadınlara bile kendi yöntemlerini öğretebildin.

34Eteğin suçsuz yoksulların kanıyla lekelenmiş,

Oysa ev soyarken yakalamadın onları.

Bütün bunlara karşın,

35‘Ben suçsuzum,

Kuşkusuz RAB'bin bana öfkesi dindi’ diyorsun.

Ama ‘Günah işlemedim’ dediğin için

Yargılayacağım seni.

36Neden boyuna döneklik yapıp duruyorsun?

Asur'da düşkırıklığına uğradığın gibi,

Mısır'da da düşkırıklığına uğrayacaksın.

37Oradan da ellerin başında çıkacaksın,

Çünkü RAB senin güvendiklerini reddetti;

Onlardan yarar sağlamayacaksın.”

3

Sadakatsiz İsrail

1“Diyelim ki, bir adam karısını boşar,

Kadın da onu bırakıp başka biriyle evlenir.

Adam bir daha o kadına döner mi?

Bu davranış ülkeyi büsbütün kirletmez mi?

Oysa sen pek çok oynaşla fahişelik ettin,

Yine bana mı dönmek istiyorsun?” diyor RAB.

2“Çıplak tepelere bak da gör.

Sevişmediğin yer mi kaldı?

Çölde yaşayan bedevi gibi

Yol kenarlarında oynaşlarını bekleyip durdun.

Fahişeliğinle, kötülüklerinle ülkeyi kirlettin.

3Bu yüzden yağmurların ardı kesildi,

Son yağmur yağmadı.

Yüzsüz bir fahişeye benzedin,

Utanç duymak istemedin.

4‘Baba, gençliğimden beri

Benim dostumsun’ diye az önce bana seslenmedin mi?

5‘Sonsuza dek kızgın mı kalacaksın?

Öfken sonsuza dek mi sürecek?’

Evet, böyle konuşuyor,

Ama elinden gelen her kötülüğü yapıyorsun.”

Dönek İsrail ve Yahuda

6[*]

Kral Yoşiya döneminde RAB bana, “Dönek İsrail'in yaptığını gördün mü?” dedi, “Her yüksek tepenin üzerine, her bol yapraklı ağacın altına gidip fahişelik etti. 7Bütün bunları yaptıktan sonra bana geri döneceğini düşündüm, ama dönmedi. Hain kızkardeşi Yahuda da gördü bunları. 8Fahişeliği yüzünden dönek İsrail'i boşayıp ona boşanma belgesini verdiğim halde, kızkardeşi hain Yahuda'nın hiç korkmadığını, gidip fahişelik ettiğini gördüm. 9Hiç umursamadan fahişeliğiyle ülkeyi kirletti; taşla, ağaçla zina etti. 10Bütün bunlara karşın, hain kızkardeşi Yahuda içtenlikle değil, göstermelik olarak bana döndü.” Böyle diyor RAB.

11RAB bana, “Dönek İsrail hain Yahuda'dan daha doğru olduğunu gösterdi” dedi, 12“Git, bu sözleri kuzeye duyur. De ki,

“ ‘Ey dönek İsrail, geri dön’ diyor RAB.

‘Size artık öfkeyle bakmayacağım,

Çünkü ben sevecenim’ diyor RAB.

‘Öfkemi sonsuza dek sürdürmem.

13Ancak suçunu kabul et:

Tanrın RAB'be başkaldırdın,

Her bol yapraklı ağacın altında

Sevgini yabancı ilahlarla paylaştın,

Beni dinlemedin.’ ”

Böyle diyor RAB.

14“Geri dön, ey dönek halk” diyor RAB, “Çünkü kocan benim. Birinizi kentten, ikinizi bir boydan alıp Siyon'a geri getireceğim. 15Size gönlüme göre çobanlar vereceğim; sizi bilgiyle, sağduyuyla güdecekler. 16Ülkede büyüyüp sayıca çoğaldığınız günlerde” diyor RAB, “Halk artık, ‘RAB'bin Antlaşma Sandığı*’ demeyecek. Sandık bir daha kimsenin aklına gelmeyecek; anımsanmayacak, özlenmeyecek, bir yenisi de yapılmayacak. 17O zaman Yeruşalim'e, ‘RAB'bin Tahtı’ diyecekler. RAB'bin adını onurlandırmak için bütün uluslar Yeruşalim'de toplanacak. Bundan böyle kötü yüreklerinin inadı uyarınca davranmayacaklar. 18O günlerde Yahuda halkıyla İsrail halkı kuzeyde bir ülkeden birlikte yürüyecek, atalarına mülk olarak vermiş olduğum ülkede bir araya gelecekler.

19“Ben RAB, demiştim ki,

‘Ne kadar isterdim

Seni çocuklarımdan saymayı;

Sana güzel ülkeyi,

Ulusların en güzel mülkünü vermeyi!

Bana baba diyeceğini,

Benden hiç ayrılmayacağını düşündüm.

20Ama bir kadın kocasına nasıl ihanet ederse,

Sen de bana öyle ihanet ettin, ey İsrail halkı!’ ”

Böyle diyor RAB.

21Çıplak tepelerde bir ses duyuluyor,

İsrail halkının ağlayışı ve yakarışı.

Çünkü doğru yoldan saptılar,

Tanrıları RAB'bi unuttular.

22“Geri dönün, ey dönek çocuklar,

Dönekliğinizi iyileştireyim.”

Halk, “İşte buradayız, sana geliyoruz!” diyor,

“Çünkü Tanrımız RAB sensin.

23Kuşkusuz dağlardan,

Tepelerden gelen tapınma sesleri aldatıcıdır.

Kuşkusuz İsrail'in kurtuluşu Tanrımız RAB'dedir.

24Gençliğimizden bu yana

Atalarımızın emeğinin ürününü,

Davarlarını, sığırlarını,

Oğullarını, kızlarını

Utanılası putlar yedi.

25Utanç içinde yatalım,

Rezilliğimiz bizi örtsün!

Çünkü biz de atalarımız da

Gençliğimizden bu yana

Tanrımız RAB'be karşı günah işledik,

Tanrımız RAB'bin sesine kulak asmadık.”

4

1“Eğer geri dönersen, ey İsrail,

Eğer bana geri dönersen” diyor RAB,

“İğrenç putlarını gözümün önünden uzaklaştırır,

Bir daha yoldan sapmazsan;

2‘RAB'bin varlığı hakkı için’ diyerek

Sadakatle, adaletle, doğrulukla ant içersen,

Uluslar O'nun aracılığıyla kutsanacak,

O'nunla övünecekler.”

3[*]

RAB Yahuda ve Yeruşalim halkına şöyle diyor:

“İşlenmemiş toprağınızı sürün,

Dikenler arasına ekmeyin.

4Ey sizler, Yahuda halkı ve Yeruşalim'de yaşayanlar,

Kendinizi RAB'be adayın,

Bunu engelleyen her şeyi yüreğinizden uzaklaştırın[g]

.

Yoksa yaptığınız kötülüklerden ötürü

Öfkem ateş gibi yağacak,

Her şeyi yiyip bitirecek

Ve söndüren olmayacak.”

Kuzeyden Gelecek Yıkım

5“Yahuda'da duyurun,

Yeruşalim'de ilan edin,

‘Ülkede boru çalın!’ deyin,

‘Toplanın’ diye haykırın,

‘Surlu kentlere kaçalım!’

6Siyon'a giden yolu gösteren

Bir işaret koyun!

Güvenliğiniz için kaçın!

Durmayın!

Üzerinize kuzeyden felaket,

Büyük yıkım getirmek üzereyim.”

7Aslan ininden çıktı,

Ulusları yok eden yola koyuldu.

Ülkenizi viran etmek için

Yerinden ayrıldı.

Kentleriniz yerle bir edilecek,

İçlerinde yaşayan kalmayacak.

8Onun için çula sarının,

Dövünüp haykırın,

Çünkü RAB'bin kızgın öfkesi üzerimizden kalkmadı.

9“O gün” diyor RAB,

“Kral da önderler de yılacak,

Kâhinler şaşkına dönecek,

Peygamberler donakalacak.”

10O zaman, “Ah, Egemen RAB” dedim, “ ‘Esenlikte olacaksınız’ diyerek bu halkı da Yeruşalim'i de tam anlamıyla aldattın. Çünkü kılıç boğazımıza dayandı.”

11O zaman bu halka ve Yeruşalim'e, “Çöldeki çıplak tepelerden halkıma doğru sıcak bir rüzgar esiyor, ama harman savurmak ya da ayırmak için değil” denecek, 12“Benden gelen bu rüzgar çok daha güçlü olacak. Şimdi bu halka yargılarımı bildiriyorum.”

13İşte düşman bulut gibi ilerliyor;

Savaş arabaları kasırga sanki,

Atları kartallardan daha çevik.

Vay başımıza! Mahvolduk!

14Ey Yeruşalim, yüreğini kötülükten arındır ki,

Kurtulasın.

Ne zamana dek yüreğinde kötü düşünceler barındıracaksın?

15Dan'dan bir ses bildiriyor,

Efrayim dağlarından kötü haber duyuruyor!

16“Uluslara duyurun,

Yeruşalim'e bildirin:

‘Uzak bir ülkeden gelen ordu çevresini kuşatacak,

Yahuda kentlerine karşı

Savaş naraları atacaklar.

17Bir tarlayı koruyanlar gibi

Kuşatacaklar Yeruşalim'i.

Çünkü Yeruşalim bana başkaldırdı’ ” diyor RAB.

18“Kendi davranışların, kendi yaptıkların

Başına gelmesine neden oldu bunların.

Cezan bu.

Ne acı!

Nasıl da yüreğine işliyor!”

19Ah, içim, içim!

Acıdan kıvranıyorum.

Ah, yüreğim, yüreğim çarpıyor.

Sessiz duramıyorum!

Çünkü boru sesini, savaş naralarını işittim!

20Felaket felaketi izliyor,

Bütün ülke viran oldu.

Bir anda çadırlarım,

Perdelerim yok oldu.

21Ne zamana dek düşman sancağını görmek,

Boru sesini duymak zorunda kalacağım?

22“Halkım akılsızdır,

Beni tanımıyor.

Aptal çocuklardır,

Akılları yok.

Kötülük etmeyi iyi bilir,

İyilik etmeyi bilmezler” diyor RAB.

23Ben Yeremya yere baktım, şekilsizdi, boştu,

Göğe baktım, ışık yoktu.

24Dağlara baktım, titriyorlardı,

Bütün tepeler sarsılıyordu.

25Baktım, insan yoktu,

Gökte uçan bütün kuşlar kaçmıştı.

26Baktım, verimli toprak çöle dönmüş,

Bütün kentler yıkılmıştı.

Bütün bunlar RAB'bin yüzünden,

O'nun kızgın öfkesi yüzünden olmuştu.

27RAB diyor ki,

“Bütün ülke viran olacak,

Ama onu büsbütün yok etmeyeceğim.

28Bu yüzden yeryüzü yasa gömülecek,

Gök kararacak;

Çünkü ben söyledim, ben tasarladım.

Fikrimi değiştirmeyecek,

Verdiğim karardan dönmeyeceğim.”

29Her kentin halkı,

Atlılarla okçuların gürültüsünden kaçıyor.

Kimi çalılıklara giriyor,

Kimi kayalıklara tırmanıyor.

Bütün kentler terk edildi,

Oralarda kimse yaşamıyor.

30Ey sen, viran olmuş kent,

Kırmızı giysiler giymekle,

Altın süsler bezenmekle,

Gözüne sürme çekmekle ne elde edeceksin?

Kendini böyle güzelleştirmen boşuna.

Oynaşların seni küçümsüyor,

Canını almak istiyorlar.

31Sancı çeken kadının haykırışını,

İlk çocuğunu doğuran kadının çektiği acıyı,

Ellerini uzatmış, soluğu kesilmiş Siyon kızının*,

“Eyvah! Katillerin karşısında bayılıyorum”

Diye haykırdığını işitir gibi oldum.

5

Yeruşalim'in Günahı

1“Yeruşalim sokaklarında dolaşın,

Çevrenize bakıp düşünün,

Kent meydanlarını araştırın.

Eğer adil davranan,

Gerçeği arayan bir kişi bulursanız,

Bu kenti bağışlayacağım.

2‘RAB'bin varlığı hakkı için’ deseler de,

Aslında yalan yere ant içiyorlar.”

3Ya RAB, gözlerin gerçeği arıyor.

Onları vurdun, ama incinmediler,

Onları yiyip bitirdin,

Ama yola gelmeyi reddettiler.

Yüzlerini kayadan çok sertleştirdiler,

Geri dönmek istemediler.

4“Bunlar sadece yoksul kişiler,

Akılsızlar” dedim,

“Çünkü RAB'bin yolunu,

Tanrıları'nın buyruklarını bilmiyorlar.

5Büyüklere gidip onlarla konuşayım.

RAB'bin yolunu,

Tanrıları'nın buyruklarını bilirler kuşkusuz.”

Gelgelelim onlar da boyunduruğu kırmış,

Bağları koparmıştı.

6Bu yüzden ormandan bir aslan çıkıp onlara saldıracak,

Çölden gelen bir kurt onları parça parça edecek,

Bir pars kentlerinin önünde pusu kuracak,

Oradan çıkan herkes parçalanacak.

Çünkü isyanları çok,

Döneklikleri sayısızdır.

7“Yaptıklarından ötürü neden bağışlayayım seni?

Çocukların beni terk etti,

Tanrı olmayan ilahların adıyla ant içtiler.

Onları doyurduğumda zina ettiler,

Fahişelerin evlerine doluştular.

8Şehvet düşkünü, besili aygırlar!

Her biri komşusunun karısına kişniyor.

9Bu yüzden onları cezalandırmayayım mı?” diyor RAB,

“Böyle bir ulustan öcümü almayayım mı?

10“Bağlarını dolaşıp

Asmalarını kesin,

Ama büsbütün yok etmeyin.

Dallarını koparıp atın,

Çünkü onlar RAB'be ait değil.

11İsrail ve Yahuda halkı

Bana sürekli ihanet etti” diyor RAB.

12RAB için yalan söyleyerek,

“O bir şey yapmaz.

Felaket bize uğramayacak,

Kılıç da kıtlık da görmeyeceğiz” dediler.

13Peygamberler lafebesidir,

Tanrı'nın sözü onlarda değil.

Onlara böyle yapılacak.

14Bu yüzden, Her Şeye Egemen RAB Tanrı diyor ki,

“Madem böyle şeyler konuşuyorsunuz,

Ben de sözümü ağzınıza ateş,

Bu halkı da odun edeceğim;

Ateş onları yakıp yok edecek.

15Ey İsrail halkı,

Uzaktan gelecek bir ulusu

Üzerinize saldırtacağım” diyor RAB,

“Köklü, eski bir ulus;

Sen onların dilini bilmez,

Ne dediklerini anlamazsın.

16Oklarının kılıfı açık bir mezar gibidir,

Hepsi birer yiğittir.

17Ürününü, yiyeceklerini tüketecek,

Oğullarını, kızlarını öldürecekler;

Davarlarını, sığırlarını,

Asmalarının, incir ağaçlarının meyvesini yiyecek,

Güvendiğin surlu kentlerini

Kılıçla yerle bir edecekler.

18“Ama o günlerde bile sizi büsbütün yok etmeyeceğim” diyor RAB. 19“ ‘Tanrımız RAB neden bize bütün bunları yaptı?’ diye sorduklarında, şöyle yanıtlayacaksın: ‘Beni nasıl bıraktınız, ülkenizde yabancı ilahlara nasıl kulluk ettinizse, siz de kendinize ait olmayan bir ülkede yabancılara öyle kulluk edeceksiniz.’

20“Yakup soyuna bildirin,

Yahuda halkına duyurun:

21[*]

Ey gözleri olan ama görmeyen,

Kulakları olan ama işitmeyen,

Sağduyudan yoksun akılsız halk,

Şunu dinle:

22[*]

Benden korkman gerekmez mi?” diyor RAB,

“Huzurumda titremen gerekmez mi?

Ben ki, sonsuza dek geçerli bir kuralla

Denize sınır olarak kumu koydum.

Deniz sınırı geçemez;

Dalgalar kabarsa da üstün gelemez,

Kükrese de sınırı aşamaz.

23Ama bu halkın yüreği asi ve inatçı.

Sapmışlar, kendi yollarına gitmişler.

24İçlerinden,

‘İlk ve son yağmurları zamanında yağdıran,

Belli ürün biçme haftalarını bizim için koruyan

Tanrımız RAB'den korkalım’ demiyorlar.

25Bunları uzaklaştıran suçlarınızdı,

Bu iyilikten sizi yoksun bırakan günahlarınızdı.

26“Halkım arasında kötü kişiler var.

Kuş avlamak için pusuya yatanlar gibi

Tuzak kuruyor, insan yakalıyorlar.

27Kuş dolu bir kafes nasılsa,

Onların evleri de hileyle dolu.

Bu sayede güçlenip zengin oldular,

28Semirip parladılar,

Yaptıkları kötülüklerle sınırı aştılar.

Kazanabilecekleri halde öksüzün davasına bakmıyor,

Yoksulun hakkını savunmuyorlar.

29Bu yüzden onları cezalandırmayayım mı?” diyor RAB,

“Böyle bir ulustan öcümü almayayım mı?

30“Ülkede korkunç, dehşet verici bir şey oldu:

31Peygamberler yalan peygamberlik ediyor,

Halkı başına buyruk kâhinler yönetiyor,

Halkım da bunu benimsiyor.

Ama bunun sonunda ne yapacaksınız?”

6

Yeruşalim Kuşatma Altında

1“Güvenliğiniz için kaçın, ey Benyamin halkı!

Yeruşalim'den kaçın!

Tekoa'da boru çalın!

Beythakkerem'e bir işaret koyun.

Çünkü kuzeyden bir felaket,

Büyük bir yıkım gelecek gibi görünüyor.

2Siyon kızını*, o güzel, narin kızı yok edeceğim.

3Çobanlar sürüleriyle ona geliyor,

Çevresinde çadırlarını kuracaklar.

Herkes kendi sürüsünü otlatacak.”

4“Yeruşalim'e karşı savaş hazırlığı yapın!

Kalkın, öğleyin saldırıya geçelim!

Vay halimize, gün kararıyor!

Akşamın gölgeleri gitgide uzuyor.

5Haydi, gece saldırıya geçelim,

Kentin kalelerini yerle bir edelim.”

6Her Şeye Egemen RAB diyor ki,

“Ağaçları kesin,

Yeruşalim'e karşı kuşatma rampaları yapın.

Bu kent cezalandırılmalı,

İçinde zorbalıktan başka bir şey yok.

7Kuyu suyunu nasıl taze tutuyorsa,

Yeruşalim de kötülüğünü öyle taze tutuyor.

Şiddet ve yıkım yankılanıyor orada,

Karşımda hep hastalık ve yaralar var.

8Uyarılara kulak ver, ey Yeruşalim!

Yoksa seni bırakacağım,

Seni bir viraneye,

Oturulmaz bir ülkeye çevireceğim.”

9Her Şeye Egemen RAB diyor ki,

“Asmadan nasıl üzüm toplanırsa,

İsrail halkından geride kalanları da öyle toplayacaklar.

Üzüm toplayan biri gibi

Elini yine asma dallarına uzat.”

10İşitsinler diye kiminle konuşayım,

Kimi uyarayım?

Kulakları tıkalı[h]

, işitemiyorlar.

RAB'bin sözünü aşağılıyor,

Ondan hoşlanmıyorlar.

11Bu yüzden RAB'bin öfkesiyle doluyum,

Kendimi tutmaktan yoruldum.

“Sokaktaki çocukların,

Toplanan gençlerin üzerine boşalt öfkeni.

Nasıl olsa karı da koca da,

Yaşlı da yıllarca yaşamış olan da kurtulamayacak.

12[*]

Evleri, tarlaları, karıları

Başkalarına verilecek,

Çünkü ülkede yaşayanlara karşı

Elimi kaldıracağım” diyor RAB.

13“Küçük büyük herkes kazanç peşinde,

Peygamberler, kâhinler, hepsi halkı aldatıyor.

14[*]

Esenlik yokken,

‘Esenlik, esenlik’ diyerek

Halkımın yarasını sözde iyileştirdiler.

15Yaptıkları iğrençliklerden utandılar mı?

Hayır, ne utanması?

Kızarıp bozarmanın ne olduğunu bile bilmiyorlar.

Bu yüzden onlar da düşenlerin arasında yer alacak,

Onları cezalandırdığımda sendeleyip düşecekler” diyor RAB.

16[*]

RAB diyor ki,

“Yol kavşaklarında durup bakın,

Eski yolları sorun,

İyi yol nerede, öğrenin,

O yolda yürüyün,

Canlarınız rahata kavuşur.

Ama onlar, ‘O yolda yürümeyiz’ dediler.

17Size bekçiler atayıp,

‘Boru sesini dinleyin’ dedim,

Ama onlar, ‘Dinlemeyiz’ dediler.

18Bundan ötürü, ey uluslar,

Başlarına neler geleceğini işitin!

Sen de anla, ey topluluk!

19Dinle, ey yeryüzü!

Bu halkın üzerine felaket,

Kendi kurduğu düzenin sonucunu getirmek üzereyim.

Çünkü sözlerime kulak asmadılar,

Kutsal Yasam'ı reddettiler.

20Neden bana Saba'dan günnük,

Uzak bir ülkeden güzel kokulu kamış getiriliyor?

Yakmalık sunularınızı* kabul etmiyorum,

Kurbanlarınızdan hoşnut değilim.”

21Bu yüzden RAB diyor ki,

“Bu halkın önüne tökezler koyacağım,

Babalar da oğullar da

Tökezleyip birlikte düşecek,

Komşu dostuyla birlikte yok olacak.”

22RAB diyor ki,

“İşte kuzeyden bir ordu geliyor.

Dünyanın uçlarından

Büyük bir ulus harekete geçiyor.

23Yay, pala kuşanmışlar,

Gaddar ve acımasızlar.

Atlara binmiş gelirken,

Kükreyen denizi andırıyor sesleri.

Savaşa hazır savaşçılar

Karşına dizilecekler, ey Siyon kızı!”

24Haberlerini aldık,

Ellerimizde derman kalmadı.

Doğuran kadın gibi

Üzüntü, sancı sardı bizi.

25Kırlara çıkmayın,

Yolda yürümeyin!

Düşmanın kılıcı orada,

Her yer dehşet içinde.

26Ey halkım, çula sarın,

Kül içinde yuvarlan.

Biricik oğul için yas tutar gibi

Acı acı dövün.

Çünkü yok edici ansızın gelecek üzerimize.

27“Seni halkımı deneyesin diye atadım,

Öyle ki, onları tanıyıp yollarını sınayasın.

28Hepsi de çok dikbaşlı,

Onu bunu çekiştirerek dolaşan insanlardır,

Tunç* kadar, demir kadar katıdırlar.

Hepsi baştan çıkmıştır.

29Körük üfürdükçe üfürüyor,

Kurşunu ateşte eritiyor,

Ama boşunadır yapılan işlem,

Çünkü kötüler arınmıyor.

30Onlara gümüş artığı denecek,

Çünkü RAB onları reddetti.”

7

Tapınağa Güvenmek Yararsızdır

1RAB Yeremya'ya şöyle seslendi: 2“RAB'bin Tapınağı'nın kapısında durup şu sözü duyur. De ki,

“ ‘RAB'bin sözünü dinleyin, ey RAB'be tapınmak için bu kapılardan giren Yahuda halkı! 3İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki: Yaşantınızı ve uygulamalarınızı düzeltin. O zaman burada kalmanızı sağlarımı

. 4“RAB'bin Tapınağı, RAB'bin Tapınağı, RAB'bin Tapınağı buradadır!” gibi aldatıcı sözlere güvenmeyin. 5Eğer yaşantınızı ve uygulamalarınızı gerçekten düzeltir, birbirinize karşı adil davranır, 6yabancıya, öksüze, dula haksızlık etmez, burada suçsuz kanı akıtmaz, sizi yıkıma götüren başka ilahların ardınca gitmezseniz, 7burada, sonsuza dek atalarınıza vermiş olduğum ülkede kalmanızı sağlarım. 8Ne var ki, sizler işe yaramaz aldatıcı sözlere güveniyorsunuz.

9-10“ ‘Çalmak, adam öldürmek, zina etmek, yalan yere ant içmek, Baal'a* buhur yakmak, tanımadığınız başka ilahların ardınca gitmek, bütün bu iğrençlikleri yapmak için mi bana ait olan tapınağa gelip önümde duruyor, güvenlikteyiz diyorsunuz? 11[*]

Bana ait olan bu tapınak sizin için bir haydut ini mi oldu? Ama ben görüyorum neler yaptığınızı!’ diyor RAB.

12[*]

“ ‘Daha önce adımı yerleştirmiş olduğum Şilo'daki yerime gidin. Halkım İsrail'in kötülüğü yüzünden ona ne yaptığımı görün. 13Bütün bunları yaptınız, diyor RAB, size defalarca seslendim ama dinlemediniz; sizi çağırdım ama yanıt vermediniz. 14Bu yüzden Şilo'ya ne yaptımsa, bana ait olan, güvendiğiniz bu tapınağa da –sizlere, atalarınıza vermiş olduğum bu yere de– aynısını yapacağım. 15Kardeşlerinizi, bütün Efrayim soyunu nasıl attıysam, sizleri de öyle atacağım huzurumdan.’

16“Sana gelince, ey Yeremya, bu halk için yalvarma; onlar için ne yakar ne de dilekte bulun; bana yalvarıp yakarma, çünkü seni dinlemeyeceğim. 17Onların Yahuda kentlerinde, Yeruşalim sokaklarında neler yaptıklarını görmüyor musun?18Çocuklar odun topluyor, babalar ateş yakıyor, kadınlar Gök Kraliçesi'ne[i]

pide pişirmek için hamur yoğuruyor. Beni öfkelendirmek için başka ilahlara dökmelik sunular sunuyorlar. 19İncittikleri ben miyim, diyor RAB. Hayır, kendilerini inciterek utanca boğuyorlar.

20“Bu yüzden Egemen RAB diyor ki, ‘Buranın üzerine, insanın, hayvanın, kırdaki ağaçların, toprağın ürününün üzerine kızgın öfkemi yağdıracağım. Yakıp yok edecek her şeyi, sönmeyecek.’

21“İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘Yakmalık sunularınızı* öbür kurbanlarınıza ekleyin de et yiyin.22Çünkü atalarınızı Mısır'dan çıkardığımda, yakmalık sunularla kurbanlar hakkında onlara seslenip buyruk vermedim.23Onlara şunu buyurdum: Sözümü dinlerseniz, ben sizin Tanrınız, siz de benim halkım olursunuz. İyilik bulmanız için her konuda size buyurduğum yolda yürüyün. 24Ne var ki, dinlemediler, kulak asmadılar; kendi isteklerinin, kötü yüreklerinin inadı doğrultusunda yürüdüler. İleri değil, geri gittiler. 25Atalarınızın Mısır'dan çıktığı günden bu yana, size her gün defalarca peygamber kullarımı gönderdim. 26Ama beni dinlemediniz, kulak asmadınız. İnat ederek atalarınızdan daha çok kötülük yaptınız.’

27“Onlara bütün bunları söyleyeceksin ama seni dinlemeyecekler. Onları çağıracaksın ama yanıt vermeyecekler.28Bunun için onlara de ki, ‘Tanrısı RAB'bin sözünü dinlemeyen, ders almayan ulus işte budur. Bana bağlılıkları yok oldu, bağlılıktan söz etmez oldular.

29“ ‘Saçını kes ve at, ey Yeruşalim,

Çıplak tepeler üzerinde ağıt yak.

Çünkü RAB, öfkesine uğramış kuşağı

Reddedip terk etti.’ ”

Ben-Hinnom Vadisi'nde İşlenen Günahlar

30“ ‘Yahuda halkı gözümde kötü olanı yaptı, diyor RAB. Bana ait olan bu tapınağa iğrenç putlarını yerleştirerek onu kirlettiler. 31[*]

graph-definition>

*

Oğullarını, kızlarını ateşte kurban etmek için Ben-Hinnom Vadisi'nde, Tofet'te* puta tapılan yerler kurdular. Böyle bir şeyi ne buyurdum ne de aklımdan geçirdim. 32Bundan ötürü oraya artık Tofet ya da Ben-Hinnom Vadisi değil, Kıyım Vadisi deneceği günler geliyor, diyor RAB. Tofet'te yer kalmayana dek gömecekler ölüleri. 33[*]

Bu halkın ölüleri yırtıcı kuşlara, yabanıl hayvanlara yem olacak; onları korkutup kaçıran kimse olmayacak. 34[*]

Yahuda kentlerinde, Yeruşalim sokaklarında sevinç ve neşe sesine, gelin güvey sesine son vereceğim; ülke viraneye dönecek.

8

1“ ‘O zaman, diyor RAB, Yahuda krallarıyla önderlerinin, kâhinlerin, peygamberlerin, Yeruşalim'de yaşamış olanların kemikleri mezarlarından çıkarılacak. 2Toplanmayacak, gömülmeyecek kemikler, toprağın üzerinde gübre gibi olacaklar. Yeruşalim halkının sevdiği, kulluk ettiği, izlediği, danıştığı, taptığı güneşin, ayın, gök cisimlerinin önüne serilecekler. 3[*]

Bu kötü ulustan bütün sağ kalanlar, kendilerini sürdüğüm yerlerde yaşayanlar, ölümü yaşama yeğleyecekler. Her Şeye Egemen RAB böyle diyor.’

Günah ve Ceza

4“Onlara de ki, ‘RAB şöyle diyor:

“ ‘İnsan yere düşer de kalkmaz mı,

Yoldan sapar da geri dönmez mi?

5Öyleyse neden bu halk yoldan saptı?

Neden Yeruşalim sürekli döneklik ediyor?

Hileye yapışıyor,

Geri dönmeyi reddediyorlar.

6Dikkatle dinledim,

Ama doğru söylemiyorlar.

Kimse, ne yaptım, diyerek kötülüğünden pişmanlık duymuyor.

Savaşta seğirten at gibi

Herkes kendi yoluna gidiyor.

7Gökteki leylek bile

Belli mevsimlerini bilir.

Kumru da kırlangıç da turna da

Göç etme zamanını gözetir.

Oysa halkım buyruklarımı bilmez.

8“ ‘Nasıl, biz bilge kişileriz,

RAB'bin Yasası bizdedir, diyebiliyorsunuz?

İşte, bilginlerin yalancı kalemi

Yasayı yalana çevirmiş.

9Bilgeler utandırıldı,

Yıldırılıp ele geçirildi.

RAB'bin sözünü reddettiler.

Nasıl bir bilgelikmiş onlarınki?

10[*]

Bundan ötürü karılarını başkalarına,

Tarlalarını sahiplenecek yeni kişilere vereceğim.

Küçük büyük herkes kazanç peşinde,

Peygamberler, kâhinler, hepsi halkı aldatıyor.

11[*]

Esenlik yokken,

Esenlik, esenlik, diyerek

Halkımın yarasını sözde iyileştirdiler.

12Yaptıkları iğrençliklerden utandılar mı?

Hayır, ne utanması?

Kızarıp bozarmanın ne olduğunu bile bilmiyorlar.

Bu yüzden onlar da düşenlerin arasında yer alacak,

Cezalandırıldıklarında sendeleyip düşecekler’ diyor RAB.

13“ ‘Onları büsbütün yok edeceğim, diyor RAB,

Ne asmada üzüm kalacak,

Ne incir ağacında incir.

Yaprakları solup kuruyacak.

Onlara ne verdiysem,

Ellerinden alınacak.’ ”

14“Neden burada oturup duruyoruz?

Toplanalım da surlu kentlere kaçalım,

Orada ölelim!

Tanrımız RAB bizi ölüme terk etti,

Bize zehirli su içirdi.

Çünkü O'na karşı günah işledik.

15Esenlik bekledik, iyilik gelmedi.

Şifa umduk, yılgınlık bulduk.

16Düşman atlarının hırıltısı

Dan bölgesinden duyuluyor,

Aygırlarının kişnemesinden

Bütün ülke titriyor.

Ülkeyi ve içindeki her şeyi,

Kenti ve orada yaşayanları

Yok etmeye geliyorlar.”

17“Bakın, aranıza yılanlar,

Büyüden etkilenmeyen engerekler göndereceğim,

Sizi sokacaklar” diyor RAB.

18Üzüntüm avutulamaz,

Yüreğim baygın,

19Ülkenin en uzak köşelerinden

Halkımın feryadını dinleyin:

“RAB Siyon'da değil mi?

Kralı orada değil mi?”

RAB, “Putlarıyla,

İşe yaramaz yabancı ilahlarıyla

Neden öfkelendiriyorlar beni?” diyor.

20“Ürün biçme zamanı geçti,

Yaz sona erdi,

Biz ise kurtulmadık” diye haykırıyorlar.

21Halkımın yarasından ben de yaralandım.

Yasa büründüm, dehşete düştüm.

22Gilat'ta merhem yok mu,

Hekim yok mu?

Öyleyse halkımın yarası neden iyi edilmedi?

9

1Keşke başım bir pınar,

Gözlerim bir gözyaşı kaynağı olsa!

Halkımın öldürülenleri için

Ağlasam gece gündüz!

2Keşke halkımı bırakabilmem,

Onlardan uzaklaşabilmem için

Çölde konaklayacak bir yerim olsa!

Hepsi zina ediyor,

Hain bir topluluk!

3“Yalan söylemek için ülkede

Dillerini yay gibi geriyor,

Güçlerini gerçek yolunda kullanmıyorlar.

Kötülük üstüne kötülük yapıyor,

Beni tanımıyorlar” diyor RAB.

4“Herkes dostundan sakınsın,

Kardeşlerinizin hiçbirine güvenmeyin.

Çünkü her kardeş Yakup gibi aldatıcı,

Her dost iftiracıdır.

5Dost dostu aldatıyor,

Kimse gerçeği söylemiyor.

Dillerine yalan söylemeyi öğrettiler,

Suç işleye işleye yorgun düştüler.

6Sen, ey Yeremya,

Aldatıcılığın ortasında yaşıyorsun.

Aldatıcılıkları yüzünden

Beni tanımak istemiyorlar.”

Böyle diyor RAB.

7Bundan ötürü Her Şeye Egemen RAB diyor ki,

“İşte, onları arıtıp sınayacağım,

Halkımın günahı yüzünden

Başka ne yapabilirim ki?

8Dilleri öldürücü bir ok,

Hep aldatıyor.

Komşusuna esenlik diliyor,

Ama içinden ona tuzak kuruyor.

9Bu yüzden onları cezalandırmayayım mı?” diyor RAB,

“Böyle bir ulustan öcümü almayayım mı?”

10Dağlar için ağlayıp yas tutacağım,

Otlaklar için ağıt yakacağım.

Çöle dönüştüler,

Kimse geçmiyor oralardan.

Sığırların böğürmesi duyulmuyor,

Kuşlar, yabanıl hayvanlar kaçıp gitti.

11“Yeruşalim'i taş yığını,

Çakalların barınağı haline getireceğim.

Yahuda kentlerini

Kimsenin yaşayamayacağı bir viraneye döndüreceğim.”

12Hangi bilge kişi buna akıl erdirecek? RAB'bin seslendiği kişi kim ki, sözünü açıklayabilsin? Ülke neden yıkıldı? Neden kimsenin geçemediği bir çöle dönüştü?

13RAB, “Kendilerine verdiğim yasayı bıraktılar, sözümü dinlemediler, yasamı izlemediler” diyor, 14“Onun yerine yüreklerinin inadını, atalarının öğrettiği gibi Baallar'ı* izlediler.” 15[*]

Bunun için İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki, “Bu halka pelinotu yedirecek, zehirli su içireceğim. 16Onları kendilerinin de atalarının da tanımadığı ulusların arasına dağıtacak, tümünü yok edene dek peşlerine kılıcı salacağım.”

17Her Şeye Egemen RAB diyor ki,

“İyi düşünün!

Ağıt yakan kadınları çağırın gelsinler.

En iyilerini çağırın gelsinler.

18Hemen gelip bizim için ağıt yaksınlar;

Gözlerimiz gözyaşı döksün,

Gözkapaklarımızdan sular aksın.

19Siyon'dan ağlama sesi duyuluyor:

‘Yıkıma uğradık!

Büyük utanç içindeyiz,

Çünkü ülkemizi terk ettik,

Evlerimiz yerle bir oldu.’ ”

20Ey kadınlar, RAB'bin sözünü dinleyin!

Ağzından çıkan her söze kulak verin.

Kızlarınıza yas tutmayı,

Komşunuza ağıt yakmayı öğretin.

21Ölüm pencerelerimize tırmandı,

Kalelerimize girdi;

Sokakları çocuksuz,

Meydanları gençsiz bıraktı.

22Onlara de ki, “RAB şöyle diyor:

‘İnsan cesetleri gübre gibi,

Biçicinin ardındaki demetler gibi toprağa serilecek.

Onları toplayacak kimse olmayacak.’ ”

23RAB şöyle diyor:

“Bilge kişi bilgeliğiyle,

Güçlü kişi gücüyle,

Zengin kişi zenginliğiyle övünmesin.

24[*]

Dünyada iyilik yapanın,

Adaleti, doğruluğu sağlayanın

Ben RAB olduğumu anlamakla

Ve beni tanımakla övünsün övünen.

Çünkü ben bunlardan hoşlanırım” diyor RAB.

25“Yalnız bedence sünnetli olanları cezalandıracağım günler geliyor” diyor RAB. 26“Mısır'ı, Yahuda'yı, Edom'u, Ammon'u, Moav'ı, çölde yaşayan ve zülüflerini[j]

kesenlerin hepsini cezalandıracağım. Çünkü bütün bu uluslar gerçekte sünnetsiz*, bütün İsrail halkı da yürekte sünnetsizdir.”

10

Tanrı ve Putlar

(Yer.51:15-19)

1RAB'bin sana ne söylediğini dinle, ey İsrail halkı!

2RAB şöyle diyor:

“Ulusların yolunu öğrenmeyin,

Gök belirtilerinden yılmayın;

Bu belirtilerden uluslar yılsa bile.

3Ulusların töreleri yararsızdır.

Ormandan ağaç keserler,

Usta keskisiyle ona biçim verir.

4Altınla, gümüşle süsler,

Çekiçle, çivilerle sağlamlaştırırlar;

Yerinden kımıldamasın diye.

5Salatalık bostanındaki korkuluk gibidir putları,

Konuşamazlar;

Onları taşımak gerek, çünkü yürüyemezler.

Onlardan korkmayın, zarar veremezler;

İyilik de edemezler.”

6Senin gibisi yok, ya RAB,

Sen büyüksün,

Adın da büyüktür gücün sayesinde.

7[*]

Senden kim korkmaz,

Ey ulusların kralı?

Bu sana yakışır.

Ulusların bilgeleri arasında,

Bütün ülkelerinde

Senin gibisi yok.

8Hepsi budala ve akılsız.

Yararsız putlardan ne öğrenilebilir ki?

Ağaçtan yapılmış onlar!

9Tarşiş'ten dövme gümüş,

Ufaz'dan altın getirilir.

Ustayla kuyumcunun yaptığı nesnenin üzerine

Lacivert, mor giydirilir,

Hepsi usta işidir.

10Ama gerçek Tanrı RAB'dir.

O yaşayan Tanrı'dır,

Sonsuza dek kral O'dur.

O öfkelenince yeryüzü titrer,

Uluslar dayanamaz gazabına.

11“Onlara şunu diyeceksin,

‘Yeri, göğü yaratmayan bu ilahlar,

Yerden de göğün altından da yok olacaklar.’ ”[k]

12[*]

Gücüyle yeryüzünü yaratan,

Bilgeliğiyle dünyayı kuran,

Aklıyla gökleri yayan RAB'dir.

13[*]

O gürleyince gökteki sular çağıldar,

Yeryüzünün dört bucağından bulutlar yükseltir,

Yağmur için şimşek çaktırır,

Ambarlarından rüzgar estirir.

14Hepsi budala, bilgisiz,

Her kuyumcu yaptığı puttan utanacak.

O putlar yapmacıktır,

Soluk yoktur onlarda.

15Yararsız, alay edilesi nesnelerdir,

Cezalandırılınca yok olacaklar.

16Yakup'un Payı onlara benzemez.

Her şeye biçim veren O'dur,

O'nun mirasıdır İsrail oymağı,

Her Şeye Egemen RAB'dir adı.

Yıkım Geliyor

17Kuşatma altında olan sizler,

Eşyalarınızı toplayın yerden.

18RAB diyor ki,

“İşte bu kez bu ülkede yaşayanları

Fırlatıp atacağım;

Ele geçirilmeleri için

Onları sıkıştıracağım.”

19Yaramdan ötürü vay başıma gelen!

Derdim iyileşmez!

Ama, ‘Dert benim derdim,

Dayanmalıyım’ dedim.

20Çadırım yıkıldı, ipleri koptu.

Çocuklarım benden ayrıldı,

Yok artık onlar.

Çadırımı kuracak,

Perdelerimi takacak kimse kalmadı.

21Çobanlar budala,

RAB'be danışmıyorlar.

Bu yüzden işleri yolunda gitmiyor,

Bütün sürüleri dağıldı.

22Dinle! Haber geliyor!

Kuzey ülkesinden büyük patırtı geliyor!

Yahuda kentlerini viraneye çevirecek,

Çakallara barınak edecek.

Yeremya'nın Duası

23İnsanın yaşamının kendi elinde olmadığını,

Adımlarına yön vermenin ona düşmediğini

Biliyorum, ya RAB.

24Beni öfkenle değil,

Yalnız adaletinle yola getir, ya RAB,

Yoksa beni hiçe indirirsin.

25[*]

Öfkeni seni tanımayan ulusların,

Adını anmayan toplulukların üzerine dök.

Çünkü onlar Yakup soyunu yiyip bitirdiler,

Onu tümüyle yok ettiler,

Yurdunu viraneye çevirdiler.

11

Antlaşma Bozuldu

1RAB Yeremya'ya şöyle seslendi: 2“Bu antlaşmanın koşullarını dinle. Yahuda halkına ve Yeruşalim'de yaşayanlara açıkla. 3Onlara diyeceksin ki, ‘İsrail'in Tanrısı RAB şöyle diyor: Bu antlaşmanın koşullarına uymayan lanet altındadır!4Atalarınızı Mısır'dan, demir eritme ocağından çıkardığımda bu antlaşmaya bağlı kalmalarını buyurdum. Onlara dedim ki: Sözümü dinleyin, buyurduğum her şeyi yerine getirin. Böylece siz benim halkım olursunuz, ben de sizin Tanrınız olurum.5İşte o zaman süt ve bal akan ülkeyi –bugün sizin olan ülkeyi– atalarınıza vereceğime ilişkin içtiğim andı yerine getirmiş olacağım.’ ”

“Amin, ya RAB” diye karşılık verdim.

6RAB şöyle dedi: “Söyleyeceğim her şeyi Yahuda kentlerinde, Yeruşalim sokaklarında duyur: ‘Bu antlaşmanın koşullarını dinleyin, onlara uyun. 7Atalarınızı Mısır'dan çıkardığım günden bu yana sözümü dinlemeleri için onları defalarca uyardım. 8Ama dinlemediler, kulak asmadılar. Bunun yerine kötü yüreklerinin inadı uyarınca davrandılar. Ben de uymalarını buyurduğum, ama uymadıkları bu antlaşmada açıklanan bütün lanetleri başlarına getirdim.’ ”

9RAB bana dedi ki, “Yahuda halkıyla Yeruşalim'de yaşayanlar bana düzen kuruyorlar. 10Sözlerimi dinlemek istemeyen atalarının suçlarına döndüler. Başka ilahların ardınca gidip onlara taptılar. İsrail halkıyla Yahuda halkı, atalarıyla yaptığım antlaşmayı bozdu. 11Bu yüzden RAB, ‘Kaçıp kurtulamayacakları bir yıkım getireceğim başlarına’ diyor, ‘Bana yakarsalar da onları dinlemeyeceğim. 12Yahuda kentlerinde oturan halk da Yeruşalim'de yaşayanlar da gidip buhur yaktıkları ilahlara yalvaracaklar. Ama yıkım geldiğinde, bu ilahlar onlara yardım edemez. 13Kentlerinin sayısı kadar ilahın var, ey Yahuda! O utanılası ilaha, Baal'a* buhur yakmak için Yeruşalim sokaklarının sayısı kadar sunak kurdunuz.’

14“Sana gelince, ey Yeremya, bu halk için yalvarma; ne yakar ne de dilekte bulun. Sıkıntılı zamanlarında beni çağırdıklarında onları dinlemeyeceğim.

15“Sevgilim kötü düzenler kuruyor,

Öyleyse tapınağımda işi ne?

Adaklar[l]

ve kutsanmış et uğrayacağın felaketi önleyebilir mi?

Felaket gelince sevinecek misin?”

16RAB sana meyvesi ve biçimi güzel,

Yaprağı bol zeytin ağacı adını vermişti.

Ama güçlü fırtına koptuğunda

Ağacı tutuşturacak;

Dalları kırılacak.

17Seni dikmiş olan Her Şeye Egemen RAB,

Başına felaket getirmeye karar verdi.

Çünkü İsrail ve Yahuda halkları

Kötülük yaptı,

Baal'a buhur yakarak beni öfkelendirdiler.

Yeremya'ya Kurulan Düzen

18Benim için kurdukları düzeni RAB bana açıkladı. Haberim vardı, çünkü ne yaptıklarını bana gösterdi. 19Kesime götürülen uysal bir kuzu gibiydim. Bana düzen kurduklarını anlamamıştım. Şöyle diyorlardı:

“Ağacı da meyvesini de yok edelim,

Bir daha adı anılmasın diye

Onu yaşayanlar diyarından kesip atalım.”

20Adaletle yargılayan,

Yüreği ve düşünceyi sınayan,

Her Şeye Egemen RAB,

Davamı senin eline bırakıyorum.

Onlardan alacağın öcü göreyim!

21“Seni öldürmek isteyen Anatot halkı için RAB diyor ki, ‘Onlar, RAB'bin adına peygamberlik etme, yoksa seni öldürürüz diyorlardı.’ 22Her Şeye Egemen RAB, ‘Onları cezalandıracağım’ diyor, ‘Gençleri kılıçtan geçirilecek, oğullarıyla kızları kıtlıktan ölecek. 23Sağ kalan olmayacak. Cezalandırılacakları yıl Anatot halkının başına felaket getireceğim.’ ”

12

Yeremya Yakınıyor

1Davamı önüne getirsem,

Haklı çıkarsın, ya RAB.

Ama adalet konusunda

Seninle tartışmak istiyorum.

Neden kötülerin işi iyi gidiyor?

Neden hainler tasasızca yaşıyor?

2Onları sen diktin, kök saldılar,

Büyüyüp ürün verdiler.

Adın ağızlarından düşmüyor,

Yürekleriyse senden uzak.

3Beni tanırsın, ya RAB,

Beni görür, yüreğimin seninle olduğunu bilirsin.

Kasaplık koyun gibi ayır onları,

Kesim gününe hazırla!

4İçinde yaşayanların kötülüğü yüzünden,

Ülke ne zamana dek yas tutacak,

Otlar ne zamana dek sararıp solacak?

Hayvanlarla kuşlar yok oldu.

Çünkü bu halk,

“O başımıza neler geleceğini görmüyor” dedi.

Rab'bin Yeremya'ya Yanıtı

5“Ey Yeremya,

İnsanlarla yarışa girip yoruldunsa,

Atlarla nasıl yarışacaksın?

Güvenli bir ülkede sendelersen,

Şeria çalılıklarıyla nasıl başa çıkacaksın?

6Kardeşlerin, öz ailen bile sana ihanet etti,

Arkandan seslerini yükselttiler.

Yüzüne karşı olumlu konuşsalar bile onlara güvenme.

7Evimi terk ettim,

Mirasımı reddettim,

Sevgilimi düşmanlarının eline verdim.

8Mirasım karşımda

Ormandaki aslan gibi oldu;

Kükreyip üzerime saldırdı.

Bu yüzden ondan nefret ediyorum.

9Mirasım sırtlan ya da yırtıcı kuş mu oldu karşımda?

Çevresindeki yırtıcı kuşlar saldırıyor ona.

Gidin, bütün yabanıl hayvanları toplayıp getirin,

Yiyip bitirsinler onu.

10Pek çok çoban bağımı bozdu,

Tarlamı çiğnedi,

Güzelim tarlamı ıssız çöle döndürdü.

11Onu viraneye çevirdiler,

Önümde viran olmuş ağlıyor;

Bütün ülke viran olmuş,

Yine de aldıran yok.

12Çöldeki çıplak tepelere

Yıkıcılar geldi.

RAB'bin kılıcı ülkeyi

Bir uçtan bir uca yiyip bitiriyor.

Kimse kavuşmayacak esenliğe.

13Halkım buğday ekip diken biçti,

Emek verip yarar görmedi.

RAB'bin kızgın öfkesi yüzünden

Ürününüzden utanacaksınız.”

14RAB diyor ki, “Halkım İsrail'e verdiğim mülke el koyan bütün kötü komşularımı ülkelerinden söküp atacak, Yahuda halkını da atacağım. 15Hepsini söküp attıktan sonra Yahuda'ya yine acıyacak, her birini kendi mülküne, kendi ülkesine geri getireceğim. 16Halkıma Baal'ın* adıyla ant içmeyi öğrettiler. Bunun gibi, halkımın yolunda yürümeyi ve ‘RAB'bin varlığı hakkı için’ diyerek benim adımla ant içmeyi de iyice öğrenirlerse, halkımın arasında sağlam yerleri olacak. 17Ama kulak asmayan her ulusu kökünden söküp atacak, yok edeceğim” diyor RAB.

13

Keten Kuşak Simgesi

1RAB bana, “Git, kendine keten bir kuşak satın alıp beline sar, ama suya sokma” dedi. 2RAB'bin buyruğu uyarınca bir kuşak satın alıp belime sardım.

3RAB bana ikinci kez seslendi: 4“Satın aldığın belindeki kuşağı al, Perat'a git. Kuşağı orada bir kaya kovuğuna gizle.”5RAB'bin buyruğu uyarınca gidip kuşağı Perat'a yakın bir yere gizledim.

6Uzun süre sonra RAB bana, “Kalk, Perat'a git, gizlemeni buyurduğum kuşağı al” dedi. 7Bunun üzerine Perat'a gittim, gizlediğim yeri kazıp kuşağı aldım. Ancak kuşak çürümüştü, hiçbir işe yaramazdı.

8RAB bana şöyle seslendi: 9“RAB diyor ki, ‘İşte Yahuda'nın gururunu da Yeruşalim'in büyük gururunu da böyle çürüteceğim. 10Sözümü dinlemek istemeyen, yüreklerinin inadı uyarınca davranan, başka ilahları izleyip onlara kulluk eden, tapan bu kötü halk, bu işe yaramaz kuşak gibi olacak. 11Kuşak insanın beline nasıl yapışırsa, ben de İsrail ve Yahuda halklarını kendime öyle yapıştırdım’ diyor RAB, ‘Öyle ki, bana ün, övgü, onur getirecek bir halk olsunlar. Ama dinlemediler.’ ”

Şarap Tulumu

12“Onlara de ki, ‘İsrail'in Tanrısı RAB, Her tulum şarapla dolacak, diyor.’ Eğer sana, ‘Her tulumun şarapla dolacağını bilmiyor muyuz sanki?’ derlerse, 13onlara de ki, ‘Bu ülkede yaşayan herkesi –Davut'un tahtında oturan kralları, kâhinleri, peygamberleri, Yeruşalim'de yaşayanların tümünü– sarhoş olana dek şarapla dolduracağım’ diyor RAB. 14‘Onları –babalarla çocukları– birbirlerine çarpacağım. Acımadan, esirgemeden, sevecenlik göstermeden hepsini yok edeceğim’ diyor RAB.”

Sürgün Yakın

15Dinleyin, kulak verin,

Gururlanmayın,

Çünkü RAB konuştu.

16Karanlık basmadan,

Kararan dağlarda

Ayaklarınız tökezlemeden

Tanrınız RAB'bi onurlandırın.

Siz ışık beklerken,

RAB onu kopkoyu, zifiri karanlığa çevirecek.

17Ama bu uyarıyı dinlemezseniz,

Gururunuz yüzünden ağlayacağım gizlice,

Gözlerim acı acı gözyaşı dökecek,

Gözyaşlarım sel gibi akacak.

Çünkü RAB'bin sürüsü sürgüne gönderilecek.

18Krala ve ana kraliçeye söyle:

“Tahtlarınızdan inin,

Çünkü görkemli taçlarınız başınızdan düştü.”

19Negev'deki kentler kapanacak,

Onları açan olmayacak.

Sürgüne gönderilecek Yahuda,

Tamamı sürgüne gönderilecek.

20Gözlerinizi kaldırıp bakın,

Kuzeyden gelenleri görün.

Nerede sana emanet edilen sürü?

Övündüğün kuzular nerede?

21Sana dost olması için yetiştirdiğin kişileri

RAB başına yönetici atayınca ne diyeceksin?

Doğuran kadının çektiği sancı gibi

Seni de ağrı tutmayacak mı?

22“Neden bütün bunlar başıma geldi?” dersen,

Günahlarının çokluğu yüzünden eteklerin açıldı,

Tecavüze uğradın.

23Kûşlu* derisinin rengini,

Pars beneklerini değiştirebilir mi?

Kötülük etmeye alışmış olan sizler de iyilik edemezsiniz.

24“Çöl rüzgarının savurduğu saman çöpü gibi

Dağıtacağım sizleri.

25Payın, sana ayırdığım pay bu olacak” diyor RAB.

“Çünkü beni unuttun,

Sahte ilahlara güvendin.

26Ayıbın ortaya çıksın diye

Eteklerini yüzüne dek kaldıracağım.

27Kırdaki tepeler üzerinde

Yaptığın iğrençlikleri –zinalarını,

Çapkın çapkın kişneyişini, yüzsüz fahişeliklerini– gördüm.

Vay başına geleceklere, ey Yeruşalim!

Ne zamana dek böyle kirli kalacaksın?”

14

Kuraklık ve Kılıç

1RAB kuraklığa ilişkin Yeremya'ya şöyle seslendi:

2“Yahuda yas tutuyor,

Kentleri bitkin;

Halkı karalar giymiş, yerlere oturmuş,

Yeruşalim'in haykırışı yükseliyor.

3Soylular uşaklarını suya gönderiyorlar.

Sarnıçlara gidiyor, ama su bulamıyor,

Kapları boş dönüyorlar.

Aşağılanmış, utanç içinde,

Başlarını örtüyorlar.

4Ülke yağmursuz, toprak çatlamış,

Irgatlar utanç içinde başlarını örtüyorlar.

5Kırdaki geyik bile

Yeni doğmuş yavrusunu bırakıyor,

Çünkü ot yok.

6Yaban eşekleri çıplak tepelerde durmuş,

Çakal gibi soluyorlar;

Gözlerinin feri sönmüş,

Çünkü otlak yok.”

7Suçlarımız bize karşı tanıklık etse de,

Adın uğruna bir şeyler yap, ya RAB!

Pek çok döneklik ettik,

Sana karşı günah işledik.

8Ey İsrail'in Umudu,

Sıkıntı anlarındaki Kurtarıcısı!

Neden ülkede bir yabancı,

Ancak bir gece konaklayan yolcu gibisin?

9Neden şaşırmış biri gibi,

Kurtarmaya gücü yetmeyen savaşçı gibisin?

Aramızdasın sen, ya RAB,

Seniniz, bırakma bizi!

10[*]

Bu halk için RAB diyor ki,

“Gezip tozmayı pek sever,

Ayaklarını dolaşmaktan esirgemezler.

Bu yüzden RAB onlardan hoşnut değil,

Şimdi anımsayacak suçlarını,

Günahları için onları cezalandıracak.”

11Sonra RAB bana, “Bu halkın iyiliği için yalvarma” dedi, 12“Oruç* tutsalar bile feryatlarına kulak vermeyeceğim. Yakmalık sunu*, tahıl sunusu* sunsalar bile kabul etmeyeceğim. Tersine, kılıçla, kıtlıkla, salgın hastalıkla yok edeceğim onları.”

13Bunun üzerine, “Ah, Egemen RAB, peygamberler bu halka, ‘Kılıç yüzü görmeyecek, kıtlık çekmeyeceksiniz; burada size kalıcı esenlik sağlayacağım’ diyorlar” dedim.

14RAB, “Peygamberler benim adımla yalan peygamberlik ediyorlar” dedi, “Onları ne gönderdim, ne onlara buyruk verdim, ne de seslendim. Size uydurma görümlerden, falcılıktan, boş şeylerden, akıllarından geçen hayallerden söz ediyorlar. 15Adımla konuşan peygamberler için ben RAB diyorum ki, onları göndermediğim halde, ‘Bu ülkede kılıç da kıtlık da olmayacak’ diyorlar. Ama kendileri de kılıçla, kıtlıkla yok olacaklar. 16Peygamberlik ettikleri halk da kıtlık ve kılıç yüzünden Yeruşalim sokaklarına atılacak. Onları da karılarını, oğullarını, kızlarını da gömecek kimse olmayacak. Yaptıkları kötülüğü kendi başlarına getireceğim.

17“Onlara de ki,

“ ‘Gözlerim gece gündüz

Durmadan gözyaşı döksün,

Çünkü erden kızım, halkım

Ağır bir yara aldı,

Ezici bir darbe yedi.

18Kıra çıksam, kılıçtan geçirilenleri,

Kente girsem, kıtlıktan kırılanları görüyorum.

Olup bitenden habersiz peygamberlerle kâhinlerse

Ülkeyi dolaşıp duruyorlar.’ ”

19Yahuda'yı büsbütün mü reddettin?

Siyon'dan tiksiniyor musun?

Neden şifa bulmayacak kadar yaraladın bizi?

Esenlik bekledik, iyilik gelmedi.

Şifa umduk, yılgınlık bulduk.

20Yaptığımız kötülükleri,

Atalarımızın suçlarını biliyoruz, ya RAB;

Gerçekten sana karşı günah işledik.

21Adın uğruna bizi küçümseme,

Görkemli tahtının hor görülmesine izin verme.

Bizimle yaptığın antlaşmayı anımsa,

Bozma onu.

22Ulusların değersiz putlarından herhangi biri

Yağmur yağdırabilir mi?

Gökler kendiliğinden

Sağanak yağdırabilir mi?

Bunu yalnız sen yapabilirsin,

Ya RAB Tanrımız.

Umudumuz sende,

Çünkü bütün bunları yapan sensin.

15

Yahuda Halkına Yıkım

1[*]

graph-definition>

*

RAB bana dedi ki, “Musa'yla Samuel önümde durup yalvarsalar bile, bu halka acımayacağım; kov onları önümden, gitsinler! 2[*]

Sana, ‘Nereye gidelim?’ diye sorarlarsa de ki, ‘RAB şöyle diyor:

“ ‘Ölüm için ayrılanlar ölüme,

Kılıç için ayrılanlar kılıca,

Kıtlık için ayrılanlar kıtlığa,

Sürgün için ayrılanlar sürgüne.’

3“Onların başına dört tür yıkım getirmeye karar verdim” diyor RAB, “Öldürmek için kılıcı, paralamak için köpekleri, yiyip bitirmek, yok etmek için yırtıcı kuşlarla yabanıl hayvanları salacağım üzerlerine. 4[*]

Yahuda Kralı Hizkiya oğlu Manaşşe'nin Yeruşalim'de yaptıkları yüzünden bütün yeryüzü krallıklarını dehşete düşüreceğim.

5“Kim acıyacak sana, ey Yeruşalim?

Kim yas tutacak senin için?

Hal hatır sormak için

Kim yolundan dönüp sana gelecek?

6Sen beni reddettin” diyor RAB,

“Gerisingeri gidiyorsun.

Ben de elimi sana karşı kaldıracak,

Seni yok edeceğim;

Merhamet ede ede yoruldum.

7Ülkenin kapılarında,

Halkımı yabayla savuracak,

Çocuksuz bırakacak, yok edeceğim;

Çünkü yollarından dönmediler.

8Dul kadınlarının sayısı denizin kumundan çok olacak.

Gençlerinin annelerine

Öğle vakti yok ediciyi göndereceğim;

Üzerlerine ansızın acı, dehşet salacağım.

9Yedi çocuklu kadın

Bayılıp son soluğunu verecek;

Daha gündüzken güneşi batacak,

Utandırılıp alçaltılacak.

Sağ kalanları düşmanlarının önünde

Kılıca teslim edeceğim.”

Böyle diyor RAB.

Yeremya Rab'be İçini Döküyor

10Vay başıma!

Herkesle çekişip davacı olayım diye

Doğurmuşsun beni, ey annem!

Ne ödünç aldım, ne de verdim,

Yine de herkes lanet okuyor bana.

11RAB şöyle dedi:

“Kuşkun olmasın, iyilik için seni özgür kılacağım,

Yıkım ve sıkıntı zamanında

Düşmanlarını sana yalvartacağım.

12“Demiri, kuzeyden gelen demiri

Ya da tuncu* kimse kırabilir mi?

13Ülkende işlenen günahlar yüzünden

Servetini de hazinelerini de karşılıksız,

Çapul malı olarak vereceğim.

14Bilmediğin bir ülkede

Düşmanlarına köle edeceğim[m]

seni.

Çünkü size karşı öfkem

Ateş gibi tutuşup yanacak.”

15Sen bilirsin, ya RAB,

Beni anımsa, beni kolla.

Bana eziyet edenlerden öcümü al.

Sabrınla beni canımdan etme,

Senin uğruna aşağılandığımı unutma.

16Sözlerini bulur bulmaz yuttum,

Bana neşe, yüreğime sevinç oldu.

Çünkü seninim ben,

Ya RAB, Her Şeye Egemen Tanrı!

17Eğlenenlerin arasında oturmadım,

Onlarla sevinip coşmadım.

Elin üzerimde olduğu için

Tek başıma oturdum,

Çünkü beni öfkeyle doldurmuştun.

18Neden sürekli acı çekiyorum?

Neden yaram ağır ve umarsız?

Benim için aldatıcı bir dere,

Güvenilmez bir pınar mı olacaksın?

19Bu yüzden RAB diyor ki,

“Eğer dönersen seni yine hizmetime alırım;

İşe yaramaz sözler değil,

Değerli sözler söylersen,

Benim sözcüm olursun.

Bu halk sana dönecek,

Ama sen onlara dönmemelisin.

20Bu halkın karşısında

Sağlamlaştırılmış tunç bir duvar kılacağım seni;

Seninle savaşacak ama yenemeyecekler,

Çünkü yardım etmek, kurtarmak için

Ben seninleyim” diyor RAB.

21“Seni kötünün elinden kurtaracak,

Acımasızın avucundan kurtaracağım.”

16

Yıkım Günü

1RAB bana şöyle seslendi: 2“Kendine karı alma, burada oğulların, kızların olmasın.” 3Bu ülkede doğan oğullarla kızlar ve anne babaları için RAB diyor ki, 4“Ölümcül hastalıklardan ölecekler. Onlar için yas tutulmayacak, gömülmeyecekler. Cesetleri toprağın üzerinde gübre gibi kalacak. Kılıçla, kıtlıkla yok olacaklar; cesetleri yırtıcı kuşlara, yabanıl hayvanlara yem olacak.”

5Çünkü RAB diyor ki, “Cenaze yemeğinin verildiği eve gitme, dövünmek için gitme, başsağlığı dileme. Çünkü ben bu halktan esenliğimi, sevgimi, sevecenliğimi geri çektim” diyor RAB. 6“Bu ülkede büyükler de küçükler de ölecek, gömülmeyecekler. Onlar için yas tutan, dövünüp bedenini yaralayan, başını tıraş eden olmayacak. 7Ölene yas tutanı avutmak için kimse onunla yemek yemeyecek. Anne babasını yitirene kimse avunç kâsesini sunmayacak.

8“Şölen evine de gitme, onlarla oturma, yiyip içme. 9[*]

Çünkü İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘Burada sevinç ve neşe sesine, gelin güvey sesine senin günlerinde gözünün önünde son vereceğim.’

10“Bütün bunları bu halka bildirdiğinde, ‘RAB neden başımıza bu büyük felaketi getireceğini bildirdi? Suçumuz ne? Tanrımız RAB'be karşı işlediğimiz günah ne?’ diye sorarlarsa, 11de ki, ‘Atalarınız beni terk etti’ diyor RAB, ‘Başka ilahların ardınca gittiler, onlara kulluk edip taptılar. Beni terk ettiler, Kutsal Yasam'a uymadılar. 12Sizse atalarınızdan daha çok kötülük yaptınız. Beni dinleyeceğinize, kötü yüreğinizin inadı uyarınca davrandınız. 13Bu yüzden sizi bu ülkeden sizin de atalarınızın da bilmediği bir ülkeye atacağım. Orada gece gündüz başka ilahlara kulluk edeceksiniz, çünkü size lütfetmeyeceğim.’

14“Artık insanların, ‘İsrail halkını Mısır'dan çıkaran RAB'bin varlığı hakkı için’ demeyeceği günler geliyor” diyor RAB.15“Bunun yerine, ‘İsrail halkını kuzey ülkesinden ve sürdüğü bütün öbür ülkelerden geri getiren RAB'bin varlığı hakkı için’ diyecekler. Çünkü atalarına vermiş olduğum topraklara onları geri getireceğim.

16“Birçok balıkçı çağırmak üzereyim. Onları yakalayacaklar” diyor RAB, “Ardından birçok avcı çağıracağım. Her dağın, her tepenin üzerinden, kaya kovuklarından avlayacaklar onları. 17Bütün yaptıklarını görüyorum; hiçbiri benden gizli değil. Günahları da gözümden kaçmıyor. 18İlkin suçlarını, günahlarını iki katıyla onlara ödeteceğim. Çünkü tiksindirici cansız ilahlarıyla ülkemi kirlettiler, mülkümü iğrenç putlarıyla doldurdular.

19“Ya RAB, sen benim gücüm,

Kalem, sıkıntı gününde sığınağımsın.

Dünyanın dört bucağından

Uluslar sana gelip,

‘Atalarımız yalnız yalanları,

Kendilerine hiçbir yararı olmayan

Değersiz putları miras aldılar’ diyecekler,

20‘İnsan kendine ilah yapar mı?

Onlar ilah değil ki!’

21“Onun için bu kez onlara

Gücümü, kudretimi tanıtacağım.

O zaman adımın RAB olduğunu anlayacaklar.”

17

Yahuda'nın Günahı

1“Yahuda'nın günahı demir kalemle yazıldı;

Yüreklerinin levhaları,

Sunaklarının boynuzları üzerine

Elmas uçlu aletle oyuldu.

2Bol yapraklı her ağacın yanında,

Her yüksek tepedeki sunaklarla,

Aşera* putlarıyla

Çocuklarıymış gibi ilgileniyorlar.

3Ey kırdaki dağım, ülkende işlenen günahlar yüzünden

Servetini, bütün hazinelerini

Ve puta tapılan yerlerini bırakacağım, yağmalansın.

4Sana verdiğim mülkü kendi suçunla yitireceksin.

Bilmediğin bir ülkede

Düşmanlarına köle edeceğim seni.

Çünkü öfkemi alevlendirdiniz,

Tutuşup sonsuza dek yanacak.”

5RAB diyor ki,

“İnsana güvenen,

İnsanın gücüne dayanan,

Yüreği RAB'den uzaklaşan kişi lanetlidir.

6Böylesi bozkırdaki çalı gibidir,

İyilik geldiği zaman görmeyecek;

Kurak çöle,

Kimsenin yaşamadığı tuzlaya yerleşecek.

7“Ne mutlu RAB'be güvenen insana,

Güveni yalnız RAB olana!

8[*]

Böylesi su kıyılarına dikilmiş ağaca benzer,

Köklerini akarsulara salar.

Sıcak gelince korkmaz,

Yaprakları hep yeşildir.

Kuraklık yılında kaygılanmaz,

Meyve vermekten geri durmaz.”

9Yürek her şeyden daha aldatıcıdır, iyileşmez,

Onu kim anlayabilir?

10[*]

graph-definition>

*

“Ben RAB, herkesi davranışlarına,

Yaptıklarının sonucuna göre ödüllendirmek için

Yüreği yoklar, düşünceyi denerim.”

11Yumurtlamadığı yumurtaların üzerinde oturan keklik nasılsa,

Haksız servet edinen kişi de öyledir.

Yaşamının ortasında serveti onu bırakır,

Yaşamının sonunda kendisi aptal çıkar.

12Tapınağımızın yeri

Başlangıçtan yüceltilmiş görkemli bir tahttır.

13Ey İsrail'in umudu RAB,

Seni bırakanların hepsi

Utanılacak duruma düşecek.

Sana sırtını dönenler toprağa yazılacak,

Çünkü RAB'bi, diri su pınarını bıraktılar.

14Şifa ver bana, ya RAB,

O zaman iyi olurum;

Kurtar beni, kurtuluş bulurum,

Çünkü övgüm sensin.

15Bana, “Hani, RAB'bin sözü nerede?

Haydi, gelsin yerine bakalım” deyip duruyorlar.

16Senin hizmetinde çoban olmaktan kaçınmadım,

Felaket gününü de ben istemedim.

Dudaklarımdan çıkan her sözü bilirsin, ya RAB.

O söz zaten senin ağzındaydı.

17Dehşet verme bana,

Felaket gününde sığınağım sensin.

18Bana eziyet edenler utandırılsın,

Ama beni utandırma;

Onları yılgınlığa düşür,

Ama beni düşürme.

Felaket gününü getir üzerlerine,

Onları iki kat yıkımla ez.

Şabat Günü'nün Kurallarına Uymak

19RAB bana şöyle dedi: “Yahuda krallarının girip çıktığı Halk Kapısı'na ve Yeruşalim'in öbür kapılarına git, orada dur.20Halka de ki, ‘Ey Yahuda kralları, Yahuda halkı, Yeruşalim'de oturup bu kapılardan girenler, RAB'bin sözünü dinleyin!21[*]

RAB diyor ki, Şabat Günü* yük taşımamaya, Yeruşalim kapılarından içeri bir şey sokmamaya dikkat edin. 22[*]

Şabat Günü evinizden yük çıkarmayın, hiç iş yapmayın. Atalarınıza buyurduğum gibi Şabat Günü'nü kutsal sayacaksınız. 23Ne var ki, onlar sözümü dinlemediler, kulak asmadılar. Dikbaşlılık ederek beni dinlemediler, yola gelmek istemediler. 24Beni iyi dinlerseniz, diyor RAB, Şabat Günü bu kentin kapılarından yük taşımayıp hiç iş yapmayarak Şabat Günü'nü kutsal sayarsanız, 25Davut'un tahtında oturan krallarla önderler savaş arabalarına, atlara binip Yahuda halkı ve Yeruşalim'de yaşayanlarla birlikte bu kentin kapılarından girecekler. Bu kentte sonsuza dek insanlar yaşayacak. 26Yahuda kentlerinden, Yeruşalim çevresinden, Benyamin topraklarından, Şefela'dan, dağlık bölgeden, Negev'den gelip RAB'bin Tapınağı'na yakmalık sunular*, kurbanlar, tahıl sunuları*, günnük ve şükran sunuları getirecekler. 27Ancak beni dinlemez, Şabat Günü Yeruşalim kapılarından yük taşıyarak girer, o günü kutsal saymazsanız, kentin kapılarını ateşe vereceğim. Yeruşalim saraylarını yakıp yok edecek, hiç sönmeyecek ateş.’ ”

18

Çömlekçinin İşliği

1RAB Yeremya'ya şöyle seslendi: 2“Kalk, çömlekçinin işliğine git; orada sana sesleneceğim.” 3Bunun üzerine çömlekçinin işliğine gittim. Çark üzerinde çalışıyordu. 4Yaptığı balçıktan kap elinde bozulunca çömlekçi balçığa istediği biçimi vererek başka bir kap yaptı.

5RAB bana yine seslendi: 6“Bu çömlekçinin yaptığını ben de size yapamaz mıyım, ey İsrail halkı? diyor RAB. Çömlekçinin elinde balçık neyse, siz de benim elimde öylesiniz, ey İsrail halkı! 7Bir ulusun ya da krallığın kökünden söküleceğini, yıkılıp yok edileceğini duyururum da, 8uyardığım ulus kötülüğünden dönerse, başına felaket getirme kararımdan vazgeçerim. 9Öte yandan, bir ulusun ya da krallığın kurulup dikileceğini duyururum da, 10o ulus sözümü dinlemeyip gözümde kötü olanı yaparsa, ona söz verdiğim iyiliği yapmaktan vazgeçerim.

11“Bu nedenle Yahuda halkıyla Yeruşalim'de yaşayanlara de ki, ‘RAB şöyle diyor: İşte size bir felaket tasarlıyor, size karşı bir düzen kuruyorum. Onun için her biriniz kötü yolundan dönsün, yaşantınızı da davranışlarınızı da düzeltin.’ 12Ama onlar, ‘Boş ver! Biz kendi tasarılarımızı sürdüreceğiz; her birimiz kötü yüreğinin inadı uyarınca davranacak’ diyecekler.”

13Bu yüzden RAB diyor ki,

“Uluslar arasında soruşturun:

Böylesini kim duydu?

Erden kız İsrail

Çok korkunç bir şey yaptı.

14Kayalık bayırlardan

Lübnan'ın karı hiç eksik olur mu?

Uzaktan akan soğuk sular hiç kesilir mi?

15Oysa halkım beni unuttu,

Değersiz ilahlara buhur yaktı.

Bu ilahlar gidecekleri yollarda,

Eski yollarda sendelemelerine neden oldu;

Onları sapa, bitmemiş yollarda yürüttü.

16Ülkeleri viran edilecek,

Sürekli alay konusu olacak;

Oradan her geçen şaşkın şaşkın

Başını sallayacak.

17Onları düşmanlarının önünde

Doğu rüzgarı gibi dağıtacağım;

Yıkım günü yüzümü değil,

Sırtımı çevireceğim onlara.”

18Bunun üzerine, “Haydi, Yeremya'ya karşı bir düzen kuralım!” dediler, “Çünkü yasayı öğretecek kâhin, öğüt verecek bilge, Tanrı sözünü bildirecek peygamber hiç eksik olmayacak. Gelin, ona sözle saldıralım, söylediklerini de dinlemeyelim.”

19Dinle beni, ya RAB,

Beni suçlayanların dediklerini işit!

20İyiliğe karşı kötülük mü yapmalı?

Ama onlar bana çukur kazdılar.

Onlara duyduğun öfkeyi yatıştırmak,

Onların iyiliğini dilemek için

Senin önünde nasıl durduğumu anımsa.

21Bu yüzden çocuklarını kıtlığa ver,

Kılıcın ağzına at.

Karıları çocuksuz, dul kalsın,

Erkeklerini ölüm alıp götürsün,

Gençleri savaşta kılıçtan geçirilsin.

22Sen üzerlerine ansızın akıncılar gönderdiğinde,

Evlerinden çığlıklar duyulsun.

Çünkü beni yakalamak için çukur kazdılar,

Ayaklarıma gizli tuzak kurdular.

23Beni öldürmek için kurdukları düzenlerin hepsini

Biliyorsun, ya RAB.

Bağışlama suçlarını,

Günahlarını önünden silme.

Yığılıp kalsınlar senin önünde.

Öfkeliyken uğraş onlarla.

19

Kırılan Çömlek

1RAB bana şöyle dedi: “Git, çömlekçiden bir çömlek satın al. Halkın ve kâhinlerin ileri gelenlerinden birkaçını yanına alıp 2[*]

Harsit[n]

Kapısı'na yakın Ben-Hinnom Vadisi'ne git. Sana söyleyeceklerimi orada duyur. 3De ki, ‘RAB'bin sözünü dinleyin, ey Yahuda kralları ve Yeruşalim'de yaşayanlar! İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor: Dinleyin! Buraya, her duyanı şaşkına çevirecek bir felaket göndermek üzereyim. 4Çünkü beni terk ettiler, burayı yabancı bir ülke haline getirdiler. Kendilerinin de atalarıyla Yahuda krallarının da tanımadığı başka ilahlara burada buhur yaktılar, burayı döktükleri suçsuz kanıyla doldurdular. 5[*]

Çocuklarını ateşte Baal'a* kurban etmek için tapınma yerleri kurdular. Böyle bir şey ne buyurdum ne sözünü ettim ne de aklımdan geçirdim. 6Bundan ötürü buranın artık Tofet* ya da Ben-Hinnom Vadisi değil, Kıyım Vadisi diye anılacağı günler geliyor, diyor RAB. 7Yahuda ve Yeruşalim'in tasarılarını burada boşa çıkaracağım. Onları canlarına susayanların eline verecek, düşmanlarının önünde kılıçla düşüreceğim. Cesetlerini yem olarak yırtıcı kuşlara, yabanıl hayvanlara vereceğim. 8Bu kenti viraneye çevirecek, alay konusu edeceğim; oradan her geçen şaşkın şaşkın bakıp başına gelen belalardan ötürü onunla alay edecek. 9Onlara oğullarının, kızlarının etini yedireceğim. Canlarına susamış düşmanları onları kuşattığında sıkıntıdan birbirlerini yiyecekler.’

10“O zaman seninle gidenlerin önünde çömleği kır 11ve onlara de ki, ‘Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor: Çömlekçinin çömleği nasıl kırılıp bir daha onarılamazsa, ben de bu halkı ve bu kenti öyle kıracağım. Ölüleri yer kalmayana dek Tofet'te gömecekler. 12Bu kente de içinde yaşayanlara da böyle davranacağım, diyor RAB. Bu kenti Tofet gibi yapacağım.13Yeruşalim'in evleri de Yahuda krallarının sarayları da Tofet gibi kirli sayılacak. Çünkü bu evlerin damlarında gök cisimlerine buhur yaktılar, başka ilahlara dökmelik sunular sundular.’ ”

14Peygamberlik etmesi için RAB'bin Tofet'e gönderdiği Yeremya oradan döndü. RAB'bin Tapınağı'nın avlusunda durup halka şöyle dedi: 15“İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘İşte bu kente ve çevresindeki köylere sözünü ettiğim bütün felaketleri getireceğim. Çünkü dikbaşlılık edip sözümü dinlemediler.’ ”

20

Yeremya Kâhin Paşhur'la Çekişiyor

1RAB'bin Tapınağı'nın baş görevlisi İmmer oğlu Kâhin Paşhur, Yeremya'nın böyle peygamberlik ettiğini duyunca, 2onun dövülüp RAB'bin Tapınağı'nın Yukarı Benyamin Kapısı'ndaki tomruğa vurulmasını buyurdu. 3Ertesi gün Paşhur kendisini tomruktan salıverince, Yeremya ona, “RAB sana Paşhur değil, Magor-Missaviv[o]

adını verdi” dedi, 4“RAB diyor ki, ‘Seni de dostlarını da yıldıracağım. Dostlarının düşman kılıcıyla düştüğünü gözlerinle göreceksin. Bütün Yahuda'yı Babil Kralı'nın eline teslim edeceğim; onları Babil'e sürecek ya da kılıçtan geçirecek. 5Bu kentin bütün zenginliğini –ürününü, değerli eşyalarını, Yahuda krallarının hazinelerini– düşmanlarının eline vereceğim. Hepsini yağmalayıp Babil'e götürecekler.6Sana gelince, ey Paşhur, sen de evinde yaşayanların hepsi de Babil'e sürüleceksiniz. Sen de kendilerine yalan peygamberlik ettiğin bütün dostların da orada ölüp gömüleceksiniz.’ ”

Yeremya'nın Yakınması

7Beni kandırdın, ya RAB,

Ben de kandım.

Bana üstün geldin, beni yendin.

Bütün gün alay konusu oluyorum,

Herkes benimle eğleniyor.

8Çünkü konuştukça feryat ediyor,

Şiddet diye, yıkım diye haykırıyorum.

RAB'bin sözü yüzünden bütün gün yeriliyor,

Gülünç duruma düşüyorum.

9“Bir daha onu anmayacak,

O'nun adına konuşmayacağım” desem,

Sözü kemiklerimin içine hapsedilmiş,

Yüreğimde yanan bir ateş sanki.

Onu içimde tutmaktan yoruldum,

Yapamıyorum artık.

10[*]

Birçoğunun, “Her yer dehşet içinde!

Suçlayın! Suçlayalım onu!” diye fısıldaştığını duydum.

Bütün güvendiğim insanlar düşmemi gözlüyor,

“Belki kanar, onu yeneriz,

Sonra da öcümüzü alırız” diyorlar.

11Ama RAB güçlü bir savaşçı gibi benimledir.

Bu yüzden bana eziyet edenler tökezleyecek,

Üstün gelemeyecek,

Başarısızlığa uğrayıp büyük utanca düşecekler;

Onursuzlukları sonsuza dek unutulmayacak.

12Ey doğru kişiyi sınayan,

Yüreği ve düşünceyi gören Her Şeye Egemen RAB!

Davamı senin eline bırakıyorum.

Onlardan alacağın öcü göreyim!

13Ezgiler okuyun RAB'be!

Övün RAB'bi!

Çünkü yoksulun canını kötülerin elinden O kurtardı.

14[*]

Lanet olsun doğduğum güne!

Kutlu olmasın annemin beni doğurduğu gün!

15“Bir oğlun oldu!” diyerek babama haber getiren,

Onu sevince boğan adama lanet olsun!

16RAB'bin acımadan yerle bir ettiği

Kentler gibi olsun o adam!

Sabah feryatlar,

Öğlen savaş naraları duysun!

17Çünkü beni annemin rahminde öldürmedi;

Annem mezarım olur,

Rahmi hep gebe kalırdı.

18Neden ana rahminden çıktım?

Dert, üzüntü görmek,

Ömrümü utanç içinde geçirmek için mi?

21

Sidkiya'nın İsteği Reddediliyor

1Kral Sidkiya Malkiya oğlu Paşhur'la Maaseya oğlu Kâhin Sefanya'yı Yeremya'ya gönderince, RAB Yeremya'ya seslendi. Paşhur'la Sefanya ona şöyle demişti: 2[*]

“Lütfen bizim için RAB'be danış. Çünkü Babil Kralı Nebukadnessar bize saldırıyor. Belki RAB bizim için şaşılacak işlerinden birini yapar da Nebukadnessar ülkemizden çekilir.”

3Yeremya şu karşılığı verdi: “Sidkiya'ya deyin ki, 4‘İsrail'in Tanrısı RAB şöyle diyor: Surların dışında sizi kuşatan Babil Kralı ve Kildaniler'le* savaşmakta kullandığınız silahları size karşı çevireceğim; hepsini bu kentin ortasına toplayacağım.5Ben de elimi size karşı kaldıracağım; kudretle, kızgınlıkla, gazapla, büyük öfkeyle sizinle savaşacağım. 6Bu kentte yaşayanları yok edeceğim; insan da, hayvan da korkunç bir salgın hastalıktan ölecek. 7Ondan sonra da, diyor RAB, Yahuda Kralı Sidkiya'yla görevlilerini, bu kentte salgından, kılıçtan, kıtlıktan sağ çıkan halkı Babil Kralı Nebukadnessar'ın ve canlarına susamış düşmanlarının eline teslim edeceğim. Hepsini kılıçtan geçirecek, canlarını bağışlamayacak, merhamet etmeyecek, acımayacak.’

8“Bunun yanısıra halka şunları da söyle: ‘RAB diyor ki: İşte yaşama giden yolu da ölüme giden yolu da önünüze koyuyorum. 9Bu kentte kalan kılıçtan, kıtlıktan, salgından ölecek; dışarı çıkıp kenti kuşatan Kildaniler'e teslim olansa yaşayacak, hiç değilse canını kurtarmış olacak. 10Bu kente iyilik değil, kötülük etmeye karar verdim, diyor RAB. Bu kenti Babil Kralı ele geçirip ateşe verecek.’ ”

Kötü Krallara Karşı Yargı

11“Yahuda Kralı'nın ailesine de ki, ‘RAB'bin sözünü dinleyin: 12RAB şöyle diyor, ey Davut soyu:

“ ‘Her sabah adaleti uygulayın,

Soyguna uğramış kişiyi zorbanın elinden kurtarın.

Yoksa yaptığınız kötülük yüzünden

Öfkem ateş gibi tutuşup yanacak,

Söndüren olmayacak.

13Ey vadinin üstünde,

Kayalık ovada oturan Yeruşalim,

Sana karşıyım diyor RAB,

Siz ki, kim bize saldırabilir?

Sığınağımıza kim girebilir, diyorsunuz.

14Sizi yaptıklarınıza göre cezalandıracağım, diyor RAB.

Bütün çevresini yakıp yok edecek

Bir ateş tutuşturacağım kentin ormanında.’ ”

22

1RAB bana dedi ki, “Yahuda Kralı'nın sarayına gidip şu haberi bildir: 2‘RAB'bin sözünü dinleyin, ey Davut'un tahtında oturan Yahuda Kralı'yla görevlileri ve bu kapılardan giren halk! 3RAB diyor ki: Adil ve doğru olanı yapın. Soyguna uğrayanı zorbanın elinden kurtarın. Yabancıya, öksüze, dula haksızlık etmeyin, şiddete başvurmayın. Burada suçsuz kanı dökmeyin. 4Bu buyrukları özenle yerine getirirseniz, Davut'un tahtında oturan krallar savaş arabalarıyla, atlarıyla bu sarayın kapılarından girecekler; görevlileriyle halkları da onları izleyecek. 5Ancak bu buyruklara uymazsanız, diyor RAB, adım üzerine ant içerim ki, bu saray viraneye dönecek.’ ”

6Çünkü Yahuda Kralı'nın sarayı için RAB diyor ki,

“Sen benim için Gilat gibisin,

Lübnan'ın doruğu gibi.

Ama hiç kuşkun olmasın, seni çöle döndürecek,

Kimsenin yaşamadığı kentlere çevireceğim.

7Eli silahlı yok ediciler görevlendireceğim sana karşı.

En iyi sedir ağaçlarını kesecek,

Ateşe atacaklar.

8[*]

“Bu kentten geçen birçok ulus birbirlerine, ‘RAB bu büyük kente neden bunu yaptı?’ diye soracaklar.

9“Yanıt şöyle olacak: ‘Çünkü Tanrıları RAB'bin antlaşmasını bıraktılar, başka ilahlara tapıp kulluk ettiler.’ ”

Kral Şallum'la İlgili Bildiri

10Ölen için ağlamayın, yasa bürünmeyin;

Ancak sürgüne giden için ağlayın acı acı.

Çünkü bir daha dönmeyecek,

Anayurdunu görmeyecek.

11Babası Yoşiya'nın yerine Yahuda Kralı olan ve buradan çıkıp giden Yoşiya oğlu Şallumö

için RAB diyor ki, “Bir daha dönmeyecek buraya. 12Sürgüne gönderildiği yerde ölecek, bir daha bu ülkeyi görmeyecek.”

Kral Yehoyakim'le İlgili Bildiri

13“Sarayını haksızlıkla,

Yukarı odalarını adaletsizlikle yapan,

Komşusunu parasız çalıştıran,

Ücretini ödemeyen adamın vay başına!

14‘Kendim için yukarı odaları havadar,

Geniş bir saray yapacağım’ diyenin vay başına!

Sarayına büyük pencereler açar,

Sedir ağacıyla kaplar,

Kırmızıya boyar.

15“Bol bol sedir ağacı kullandın diye

Kral mı oldun sanırsın?

Baban doyasıya yiyip içti,

Ama iyi ve doğru olanı yaptı;

Onun için de işleri iyi gitti.

16Ezilenin, yoksulun davasını savundu,

Onun için de işleri iyi gitti.

Beni tanımak bu değil midir?” diyor RAB.

17“Seninse gözlerin de yüreğin de yalnız kazanca,

Suçsuz kanı dökmeye,

Baskı, zorbalık yapmaya yönelik.”

18[*]

Bu yüzden RAB Yahuda Kralı Yoşiya oğlu Yehoyakim için diyor ki,

“Onun için kimse, ‘Ah kardeşim!

Vah kızkardeşim!’ diye dövünmeyecek.

Onun için kimse, ‘Ah efendim!

Vah onun görkemi!’ diye dövünmeyecek.

19Sürüklenip Yeruşalim kapılarından dışarı atılacak,

Eşek gömülür gibi gömülecek o.”

Yeruşalim'le İlgili Bildiri

20“Lübnan'a git, feryat et,

Sesin Başan'dan duyulsun,

Haykır Avarim'den,

Çünkü bütün oynaşların ezildi.

21Kendini güvenlikte sandığında seni uyardım.

Ama, ‘Dinlemem’ dedin.

Gençliğinden bu yana böyleydi tutumun,

Sözümü hiç dinlemedin.

22Rüzgar bütün çobanlarını alıp götürecek,

Oynaşların sürgüne gidecek.

İşte o zaman yaptığın kötülükler yüzünden

Utanacak, aşağılanacaksın.

23Ey sen, Lübnan'da[p]

yaşayan,

Yuvasını sedir ağacından kuran adam!

Sana doğuran kadın gibi acılar, sancılar geldiğinde,

Nasıl da inleyeceksin[r]

!”

Kral Yehoyakin'le İlgili Bildiri

24[*]

“Varlığım hakkı için derim ki” diyor RAB, “Ey Yahuda Kralı Yehoyakim oğlu Yehoyakin, sağ elimdeki mühür yüzüğü olsan bile, çıkarıp atardım seni. 25Seni can düşmanlarının, korktuğun kişilerin, Babil Kralı Nebukadnessar'la Kildaniler'in* eline teslim edeceğim. 26Seni de seni doğuran anneni de doğmadığınız bir ülkeye atacağım; orada öleceksiniz.27Dönmeye can attığınız ülkeye bir daha dönemeyeceksiniz.”

28Bu mu Yehoyakin? Bu hor görülmüş kırık çömlek,

Kimsenin istemediği kap?

Neden kendisi de çocukları da

Bilmedikleri bir ülkeye atıldılar?

29Ülke, ey ülke,

RAB'bin sözünü dinle, ey ülke!

30RAB diyor ki,

“Bu adamı çocuksuz,

Ömrünce başarısız biri olarak yazın.

Çünkü soyundan gelen hiç kimse başarılı olmayacak,

Soyundan gelen hiç kimse

Davut'un tahtında oturamayacak,

Yahuda'da bir daha krallık etmeyecek.”

23

Doğru Dal

1“Otlağımın koyunlarını yok edip dağıtan çobanların vay başına!” diyor RAB. 2Halkımı güden çobanlar için İsrail'in Tanrısı RAB şöyle diyor: “Sürümü dağıtıp sürdünüz, onlarla ilgilenmediniz. Şimdi ben sizinle ilgileneceğim, yaptığınız kötülük yüzünden sizi cezalandıracağım.” RAB böyle diyor. 3“Sürmüş olduğum bütün ülkelerden sürümün sağ kalanlarını toplayıp otlaklarına geri getireceğim; orada verimli olup çoğalacaklar. 4Onları güdecek çobanlar koyacağım başlarına. Bundan böyle korkmayacak, yılgınlığa düşmeyecekler. Bir tanesi bile eksilmeyecek” diyor RAB.

5[*]

“İşte Davut için doğru bir dal[s]

Çıkaracağım günler geliyor” diyor RAB.

“Bu kral bilgece egemenlik sürecek,

Ülkede adil ve doğru olanı yapacak.

6Onun döneminde Yahuda kurtulacak,

İsrail güvenlik içinde yaşayacak.

O, ‘Yahve sidkenuş

’ adıyla anılacak.

7“Artık insanların, ‘İsrail halkını Mısır'dan çıkaran RAB'bin varlığı hakkı için’ demeyecekleri günler geliyor” diyor RAB.8“Bunun yerine, ‘İsrail soyunu kuzey ülkesinden ve sürdüğü bütün öbür ülkelerden geri getiren RAB'bin varlığı hakkı için’ diyecekler. Böylece kendi topraklarında yaşayacaklar.”

Yahuda'nın Sahte Peygamberleri

9Peygamberlere gelince,

Yüreğim paramparça,

Bütün kemiklerim titriyor.

RAB'bin yüzünden,

O'nun kutsal sözleri yüzünden

Sarhoş gibi,

Şaraba yenik düşen bir adam gibiyim.

10Çünkü ülke zina edenlerle dolu,

Lanet yüzünden yas tutuyor.

Otlaklar kurumuş.

İzledikleri yol kötü,

Güçlerini haksızca kullanıyorlar.

11“Peygamber de kâhin de tanrısız;

Tapınağımda bile kötülüklerini gördüm” diyor RAB.

12“Bu yüzden izledikleri yol

Onlar için kaygan olacak;

Karanlığa sürülecek,

Orada tökezleyip düşecekler.

Çünkü cezalandırılacakları yıl

Başlarına felaket getireceğim” diyor RAB.

13“Samiriye peygamberleri arasında

Şu iğrençliği gördüm:

Baal* adına peygamberlik ederek

Halkım İsrail'i baştan çıkarıyorlar.

14[*]

Yeruşalim peygamberleri arasında

Şu korkunç şeyi gördüm:

Zina ediyorlar, yalan peşindeler.

Kötülük edenleri güçlendirdiklerinden,

Kimse kötülüğünden dönmüyor.

Benim için hepsi Sodom gibi,

Yeruşalim halkı Gomora gibi oldu.”

15Bu nedenle Her Şeye Egemen RAB peygamberler için şöyle diyor:

“Onlara pelinotu yedirecek,

Zehirli su içireceğim.

Çünkü Yeruşalim peygamberleri

Tanrısızlığın bütün ülkeye yayılmasına neden oldular.”

16Her Şeye Egemen RAB diyor ki,

“Size peygamberlik eden peygamberlerin

Dediklerine kulak asmayın,

Onlar sizi aldatıyor.

RAB'bin ağzından çıkanları değil,

Kendi hayal ettikleri görümleri anlatıyorlar.

17Beni küçümseyenlere sürekli,

‘RAB diyor ki: Size esenlik olacak!’ diyorlar.

Yüreklerinin inatçılığı doğrultusunda davrananlara,

‘Başınıza felaket gelmeyecek’ diyorlar.

18RAB'bin sözünü duyup anlamak için

RAB'bin meclisinde kim bulundu ki?

O'nun sözüne kulak verip duyan kim?

19İşte, RAB'bin fırtınası öfkeyle kopacak,

Kasırgası döne döne kötülerin başına patlayacak.

20Aklının tasarladığını tümüyle yapana dek

RAB'bin öfkesi dinmeyecek.

Son günlerde açıkça anlayacaksınız bunu.

21Bu peygamberleri ben göndermedim,

Ama çabucak ortaya çıktılar.

Onlara hiç seslenmedim,

Yine de peygamberlik ettiler.

22Ama meclisimde dursalardı,

Sözlerimi halkıma bildirir,

Onları kötü yollarından ve davranışlarından

Döndürürlerdi.

23Ben yalnızca yakındaki Tanrı mıyım?

Uzaktaki Tanrı da değil miyim?” diyor RAB,

24“Kim gizli yere saklanır da

Onu görmem?” diyor RAB,

“Yeri göğü doldurmuyor muyum?” diyor RAB.

25“Adımla yalancı peygamberlik edenlerin ne dediklerini duydum. ‘Bir düş gördüm! Bir düş!’ diyorlar. 26Kafalarından uydurdukları hileleri aktaran bu yalancı peygamberler ne zamana dek sürdürecekler bunu? 27Ataları nasıl Baal* yüzünden adımı unuttuysa, onlar da birbirlerine düşlerini anlatarak halkıma adımı unutturmayı tasarlıyorlar. 28Düşü olan peygamber düşünü anlatsın; ama sözümü alan onu sadakatle bildirsin. Buğdayın yanında saman nedir ki?” diyor RAB. 29“Benim sözüm ateş gibi değil mi? Kayaları paramparça eden balyoz gibi değil mi?” RAB böyle diyor.

30“İşte bunun için sözlerimi birbirlerinden çalan peygamberlere karşıyım” diyor RAB. 31“Evet, kendi sözlerini söyleyip, ‘RAB böyle diyor’ diyen peygamberlere karşıyım” diyor RAB. 32“Uydurma düşler gören peygamberlere karşıyım” diyor RAB. “Bu düşleri anlatıyor, yalanlarla, boş övünmelerle halkımı baştan çıkarıyorlar. Ben onları ne gönderdim, ne de atadım. Bu halka hiç mi hiç yararları yok” diyor RAB.

33“Halktan biri, bir peygamber ya da kâhin, ‘RAB'bin bildirisi nedir?’ diye sorarsa, ‘Ne bildirisi?’ diye karşılık vereceksin. Sizi başımdan atacağım” diyor RAB. 34“Eğer bir peygamber, kâhin ya da başka biri, ‘Bu RAB'bin bildirisidir’ derse, onu da ailesini de cezalandıracağım. 35Her biriniz komşunuza ve kardeşinize, ‘RAB ne yanıt verdi?’ ya da, ‘RAB ne söyledi?’ demelisiniz. 36Bundan böyle, ‘RAB'bin bildirisi’ lafını ağzınıza almayacaksınız. Herkesin sözü kendi bildirisi olacak. Yaşayan Tanrı'nın, Her Şeye Egemen RAB'bin, Tanrımız'ın sözlerini çarpıtıyorsunuz siz. 37Bir peygambere, ‘RAB sana ne yanıt verdi?’ ya da, ‘RAB ne söyledi?’ demelisiniz. 38Ama, ‘RAB'bin bildirisidir’ derseniz, RAB diyor ki, ‘RAB'bin bildirisidir’ diyorsunuz. Oysa, ‘RAB'bin bildirisidir’ demeyeceksiniz diye sizi uyarmıştım. 39Bu yüzden sizi büsbütün unutacağım, sizi de size ve atalarınıza verdiğim kenti de önümden söküp atacağım. 40Sizi hiç unutulmayacak bir utanca düşürecek, sürekli alay konusu edeceğim.”

24

İki Sepet İncir

1[*]

Babil Kralı Nebukadnessar Yahuda Kralı Yehoyakim oğlu Yehoyakin'le Yahuda önderlerini, zanaatçıları, demircileri Yeruşalim'den Babil'e sürdükten sonra, RAB bana tapınağının önüne konmuş iki sepet incir gösterdi. 2Sepetlerin birinde ilk ürüne benzer çok iyi incirler vardı; ötekindeyse çok kötü, yenmeyecek kadar çürük incirler vardı.

3RAB, “Yeremya, ne görüyorsun?” diye sordu.

“İncir” diye yanıtladım, “İyi incirler çok iyi, öbürleriyse çok kötü, yenmeyecek kadar çürük.”

4Bunun üzerine RAB bana şöyle seslendi: 5“İsrail'in Tanrısı RAB diyor ki, ‘Buradan Kildan* ülkesine sürgüne gönderdiğim Yahuda sürgünlerini bu iyi incirler gibi iyi sayacağım. 6İyilik bulmaları için onları gözetecek, bu ülkeye geri getireceğim. Onları bina edeceğim, yıkmayacağım; onları dikeceğim, kökünden sökmeyeceğim. 7Benim RAB olduğumu anlayacak bir yürek vereceğim onlara. Onlar benim halkım olacaklar, ben de onların Tanrısı olacağım. Çünkü bütün yürekleriyle bana dönecekler.

8“ ‘Ama Yahuda Kralı Sidkiya'yla önderlerini, Yeruşalim'den sağ çıkıp da bu ülkede ya da Mısır'da yaşayanları yenmeyecek kadar çürük incir gibi yapacağım’ diyor RAB, 9‘Onları bütün ülkelerin gözünde iğrenç, korkunç bir duruma düşüreceğim. Onları sürdüğüm her yerde ayıplanacak, ibret olacak, alaya alınacak, lanetlenecekler. 10Kendilerine ve atalarına verdiğim topraktan yok olana dek üzerlerine kılıç, kıtlık, salgın hastalık salacağım.’ ”

25

Yetmiş Yıl Sürgünlük

1[*]

Yahuda Kralı Yoşiya oğlu Yehoyakim'in döneminin dördüncü yılında, RAB Yahuda halkıyla ilgili olarak Yeremya'ya seslendi. Nebukadnessar'ın Babil Kralı oluşunun birinci yılıydı bu. 2Peygamber Yeremya Yahuda halkına ve Yeruşalim'de yaşayanlara RAB'bin sözünü aktararak şöyle dedi: 3Yirmi üç yıldır, Yahuda Kralı Amon oğlu Yoşiya'nın döneminin on üçüncü yılından bugüne dek, RAB bana sesleniyor. Ben de RAB'bin sözünü defalarca size aktardım, ama dinlemediniz.

4RAB peygamber kullarını defalarca size gönderdi, ama dinlemediniz, kulak asmadınız. 5Sizi uyardılar, “Şimdi herkes kötü yolundan, kötü işlerinden dönsün ki, RAB'bin sonsuza dek size ve atalarınıza verdiği toprakta yaşayasınız” dediler,6“Kulluk etmek, tapınmak için başka ilahların ardınca gitmeyin; elinizle yaptığınız putlarla beni öfkelendirmeyin ki, ben de size zarar vermeyeyim.”

7“Ama beni dinlemediniz” diyor RAB, “Sonuç olarak elinizle yaptığınız putlarla beni öfkelendirip kendinizi zarara soktunuz.”

8Bunun için Her Şeye Egemen RAB diyor ki, “Madem sözlerimi dinlemediniz, 9ben de bütün kuzeydeki halkları ve kulum Babil Kralı Nebukadnessar'ı çağırtacağım” diyor RAB, “Onları bu ülkeye de burada yaşayanlarla çevresindeki bütün uluslara da karşı getireceğim. Bu halkı tamamen yok edeceğim, ülkelerini dehşet ve alay konusu edip sonsuz bir viraneye çevireceğim. 10[*]

Sevinç ve neşe sesini, gelin güvey sesini, değirmen taşlarının sesini, kandil ışığını onlardan uzaklaştıracağım. 11[*]

Bütün ülke bir virane, dehşet verici bir yer olacak. Bu uluslar Babil Kralı'na yetmiş yıl kulluk edecekler.

12“Ama yetmiş yıl dolunca” diyor RAB, “Suçları yüzünden Babil Kralı'yla ulusunu, Kildan* ülkesini cezalandıracak, sonsuz bir viranelik haline getireceğim. 13O ülke için söylediklerimin hepsini, Yeremya'nın uluslara ettiği bu kitapta yazılı bütün peygamberlik sözlerini ülkenin başına getireceğim. 14Pek çok ulus, büyük krallar onları köle edinecek. Yaptıklarına ve ellerinden çıkan işe göre karşılık vereceğim onlara.”

Rab'bin Öfke Kâsesi

15İsrail'in Tanrısı RAB bana şöyle dedi: “Elimdeki öfke şarabıyla dolu kâseyi* al, seni göndereceğim bütün uluslara içir.16Şarabı içince sendeleyecek, üzerlerine göndereceğim kılıç yüzünden çıldıracaklar.”

17Böylece kâseyi RAB'bin elinden alıp beni gönderdiği bütün uluslara içirdim: 18Bugün olduğu gibi viranelik, dehşet ve alay konusu, lanetlik olsunlar diye Yeruşalim'e, Yahuda kentlerine, krallarıyla önderlerine; 19Firavunla görevlilerine, önderlerine ve halkına, 20Mısır'da yaşayan bütün yabancılara; Ûs krallarına, Filist krallarına –Aşkelon'a, Gazze'ye, Ekron'a, Aşdot'tan sağ kalanlara– 21Edom'a, Moav'a, Ammon'a; 22bütün Sur ve Sayda krallarına, deniz aşırı ülkelerin krallarına; 23Dedan'a, Tema'ya, Bûz'a, zülüflerini[t]

kesen bütün halklara; 24Arabistan krallarına, çölde yaşayan yabancı halkın krallarına; 25Zimri, Elam, Med krallarına; 26sırasıyla uzak yakın bütün kuzey krallarına, yeryüzündeki bütün ulusların krallarına içirdim. Hepsinden sonra Şeşak[u]

Kralı da içecektir.

27“Sonra onlara de ki, ‘İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor: Üzerinize salacağım kılıç yüzünden sarhoş olana dek için, kusun, düşüp kalkmayın.’ 28Eğer kâseyi elinden alır, içmek istemezlerse, de ki, ‘Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor: Kesinlikle içeceksiniz! 29Bana ait olan kentin üzerine felaket getirmeye başlıyorum. Cezasız kalacağınızı mı sanıyorsunuz? Sizi cezasız bırakmayacağım. İşte dünyada yaşayan herkesin üzerine kılıcı çağırıyorum. Her Şeye Egemen RAB böyle diyor.’

30[*]

“Bütün bu peygamberlik sözlerini onlara ilet:

“ ‘Yükseklerden kükreyecek RAB,

Kutsal konutundan gürleyecek,

Ağılına şiddetle kükreyecek.

Dünyada yaşayanların tümüne

Üzüm ezenler gibi bağıracak.

31Gürültü yeryüzünün dört yanında yankılanacak.

Çünkü RAB uluslara dava açacak;

Herkesi yargılayacak

Ve kötüleri kılıca teslim edecek’ ” diyor RAB.

32Her Şeye Egemen RAB diyor ki,

“İşte felaket ulustan ulusa yayılıyor!

Dünyanın dört bucağından büyük kasırga kopuyor.”

33O gün RAB dünyayı bir uçtan bir uca öldürülenlerle dolduracak. Onlar için yas tutulmayacak, toplanıp gömülmeyecekler. Toprağın üzerinde gübre gibi kalacaklar.

34Haykırın, ey çobanlar,

Acı acı bağırın!

Toprakta yuvarlanın, ey sürü başları!

Çünkü boğazlanma zamanınız doldu,

Değerli bir kap gibi düşüp parçalanacaksınız.

35Çobanlar kaçamayacak,

Sürü başları kurtulamayacak!

36Duy çobanların haykırışını,

Sürü başlarının bağırışını!

RAB onların otlaklarını yok ediyor.

37RAB'bin kızgın öfkesi yüzünden

Güvenlikte oldukları ağıllar yok oldu.

38İnini terk eden genç aslan gibi,

RAB inini bıraktı.

Zorbanın kılıcı

Ve RAB'bin kızgın öfkesi yüzünden

Ülkeleri viraneye döndü.

26

Halk Yeremya'nın Öldürülmesini İstiyor

1[*]

Yahuda Kralı Yoşiya oğlu Yehoyakim'in krallığının başlangıcında RAB şöyle seslendi: 2“RAB diyor ki, RAB'bin Tapınağı'nın avlusunda dur, tapınmak için Yahuda kentlerinden oraya gelen herkese seslen. Sana buyurduğum her şeyi tek söz eksiltmeden onlara bildir. 3Belki dinler de kötü yollarından dönerler. O zaman ben de yaptıkları kötülükler yüzünden başlarına getirmeyi tasarladığım felaketten vazgeçerim. 4Onlara de ki, ‘RAB şöyle diyor: Size verdiğim yasa uyarınca yürümez, beni dinlemez, 5size defalarca gönderdiğim kullarım peygamberlerin sözlerine kulak vermezseniz, ki kulak vermiyorsunuz, 6[*]

bu tapınağa Şilo'dakine yaptığımın aynısını yapar, bu kenti bütün dünya ulusları arasında lanetlik ederim.’ ”

7Kâhinler, peygamberler ve bütün halk Yeremya'nın RAB'bin Tapınağı'nda söylediği bu sözleri duydular. 8Yeremya Tanrı'nın halka iletmesini buyurduğu sözleri bitirince, kâhinlerle peygamberler ve halk onu yakalayıp, “Ölmen gerek!” dediler, 9“Neden bu tapınak Şilo'daki gibi olacak, bu kent de içinde kimsenin yaşamayacağı bir viraneye dönecek diyerek RAB'bin adıyla peygamberlik ediyorsun?” Bütün halk RAB'bin Tapınağı'nda Yeremya'nın çevresinde toplanmıştı.

10Yahuda önderleri olup bitenleri duyunca, saraydan RAB'bin Tapınağı'na gidip tapınağın Yeni Kapı girişinde yerlerini aldılar. 11Bunun üzerine kâhinlerle peygamberler, önderlere ve halka, “Bu adam ölüm cezasına çarptırılmalı” dediler, “Çünkü bu kente karşı peygamberlik etti. Kendi kulaklarınızla işittiniz bunu.”

12Bunun üzerine Yeremya önderlerle halka, “Bu tapınağa ve kente karşı işittiğiniz peygamberlik sözlerini iletmem için beni RAB gönderdi” dedi, 13“Şimdi yollarınızı, davranışlarınızı düzeltin, Tanrınız RAB'bin sözüne kulak verin. O zaman RAB başınıza getireceğini söylediği felaketten vazgeçecek. 14Bana gelince, işte elinizdeyim! Gözünüzde iyi ve doğru olan neyse, bana öyle yapın. 15Ancak şunu kesinlikle bilin ki, eğer beni öldürürseniz, siz de bu kent ve içinde yaşayanlar da suçsuz birinin kanını dökmekten sorumlu tutulacaksınız. Çünkü bütün bu sözleri bildirmem için beni gerçekten RAB size gönderdi.”

16Bunun üzerine önderlerle halk, kâhinlerle peygamberlere, “Bu adam ölüm cezasına çarptırılmamalı” dediler, “Çünkü bizimle Tanrımız RAB'bin adına konuştu.”

17Halkın ileri gelenlerinden birkaçı öne çıkıp orada toplanmış halka, 18[*]

“Moreşetli Mika Yahuda Kralı Hizkiya döneminde peygamberlik etti” dediler, “Yahuda halkına dedi ki, Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor,

“ ‘Siyon tarla gibi sürülecek,

Taş yığınına dönecek Yeruşalim,

Tapınağın kurulduğu dağ

Çalılarla kaplanacak.’

19“Yahuda Kralı Hizkiya ya da Yahuda halkından biri onu öldürdü mü? Bunun yerine Hizkiya RAB'den korkarak O'nun lütfunu diledi. RAB de onlara bildirdiği felaketten vazgeçti. Bizse, üzerimize büyük bir yıkım getirmek üzereyiz.”

Kral Yehoyakim Uriya'yı Öldürüyor

20Kiryat-Yearimli Şemaya oğlu Uriya adında peygamberlik eden bir adam daha vardı. Tıpkı Yeremya gibi o da RAB'bin adına bu kente ve ülkeye karşı peygamberlik etti. 21Kral Yehoyakim'le askerleri ve komutanları Uriya'nın sözlerini duydular. Kral onu öldürmek istedi. Bunu duyan Uriya korkuya kapılarak kaçıp Mısır'a gitti. 22Bunun üzerine Kral Yehoyakim peşinden adamlarını –Akbor oğlu Elnatan'la başkalarını– Mısır'a gönderdi. 23Uriya'yı Mısır'dan çıkarıp Kral Yehoyakim'e getirdiler. Kral onu kılıçla öldürtüp cesedini sıradan halk mezarlığına attırdı.

24Ancak Şafan oğlu Ahikam Yeremya'yı korudu. Böylece Yeremya öldürülmek üzere halkın eline teslim edilmedi.

27

Yahuda Nebukadnessar'a Veriliyor

1[*]

Yahuda Kralı Yoşiya oğlu Sidkiya'nın krallığının başlangıcında RAB Yeremya'ya seslendi: 2RAB bana dedi ki, “Kendine sırımla bağlanmış tahta bir boyunduruk yap, boynuna geçir. 3Sonra Yeruşalim'e, Yahuda Kralı Sidkiya'ya gelen ulaklar aracılığıyla Edom, Moav, Ammon, Sur ve Sayda krallarına haber gönder. 4Efendilerine şunu bildirmelerini buyur: İsrail'in Tanrısı Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘Efendilerinize söyleyin: 5Yeryüzünü de üstünde yaşayan insanlarla hayvanları da büyük gücümle, kudretli elimle ben yarattım. Onu uygun gördüğüm kişiye veririm. 6Şimdi bütün bu ülkeleri Babil Kralı kulum Nebukadnessar'a vereceğim. Yabanıl hayvanları da kulluk etsinler diye ona vereceğim. 7Ülkesi için saptanan zaman gelinceye dek bütün uluslar ona, oğluna, torununa kulluk edecek. Sonra birçok ulus, büyük krallar onu köle edecekler.

8“ ‘Hangi ulus ya da krallık Babil Kralı Nebukadnessar'a kulluk edip boyunduruğuna girmezse, o ulusu onun eline teslim edene dekü

kılıçla, kıtlıkla, salgın hastalıkla cezalandıracağım, diyor RAB. 9Size gelince, peygamberlerinizi, falcılarınızı, düş görenlerinizi, medyumlarınızı, büyücülerinizi dinlemeyin! Onlar size, Babil Kralı'na kulluk etmeyeceksiniz diyorlar.10Size yalan peygamberlik ediyorlar. Bunun sonucu sizi ülkenizden uzaklaştırmak oluyor. Sizi süreceğim, yok olacaksınız. 11Ama Babil Kralı'nın boyunduruğuna girip ona kulluk eden ulusu kendi toprağında bırakacağım, diyor RAB. O ulus toprağını işleyecek, orada yaşayacak.’ ”

12Yahuda Kralı Sidkiya'ya bütün bu sözleri ilettim. Dedim ki, “Boyunlarınızı Babil Kralı'nın boyunduruğu altına koyun. Ona ve halkına kulluk edin ki sağ kalasınız. 13RAB'bin Babil Kralı'na kulluk etmeyen her ulus için dediği gibi, niçin sen ve halkın kılıç, kıtlık, salgın hastalık yüzünden ölesiniz? 14Size, ‘Babil Kralı'na kulluk etmeyeceksiniz’ diyen peygamberlerin sözlerine kulak asmayın. Onlar size yalan peygamberlik ediyorlar. 15‘Onları ben göndermedim’ diyor RAB, ‘Adımla yalan peygamberlik ediyorlar. Bu yüzden sizi de size peygamberlik eden peygamberleri de süreceğim, hepiniz yok olacaksınız.’ ”

16Sonra kâhinlerle halka şöyle dedim: “RAB diyor ki, ‘İşte RAB'bin Tapınağı'nın eşyaları yakında Babil'den geri getirilecek’ diyen peygamberlerinize kulak asmayın. Onlar size yalan peygamberlik ediyorlar. 17Onları dinlemeyin. Sağ kalmak için Babil Kralı'na kulluk edin. Bu kent neden viraneye çevrilsin? 18Eğer bunlar peygamberse ve RAB'bin sözü onlardaysa, RAB'bin Tapınağı'nda, Yahuda Kralı'nın sarayında ve Yeruşalim'de kalan eşyalar Babil'e götürülmesin diye Her Şeye Egemen RAB'be yalvarsınlar.

19-20“Çünkü Babil Kralı Nebukadnessar Yahuda Kralı Yehoyakim oğlu Yehoyakin'i Yahuda ve Yeruşalim soylularıyla birlikte Yeruşalim'den Babil'e sürdüğünde alıp götürmediği sütunlar, havuz, ayaklıklar ve kentte kalan öbür eşyalar için Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor. 21Evet, RAB'bin Tapınağı'nda, Yahuda Kralı'nın sarayında ve Yeruşalim'de kalan eşyalar için İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor: 22‘Bunlar Babil'e alınıp götürülecek, aldıracağım güne dek de orada kalacaklar’ diyor RAB, ‘O zaman onları alacak, yeniden buraya yerleştireceğim.’ ”

28

Sahte Peygamber Hananya

1Aynı yıl Yahuda Kralı Sidkiya'nın krallığının başlangıcında, dördüncü yılının beşinci ayında* Givonlu Azzur oğlu Peygamber Hananya RAB'bin Tapınağı'nda kâhinlerle bütün halkın önünde bana şöyle dedi: 2“İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘Babil Kralı'nın boyunduruğunu kıracağım. 3Babil Kralı Nebukadnessar'ın buradan alıp Babil'e götürdüğü RAB'bin Tapınağı'na ait bütün eşyaları iki yıl içinde buraya geri getireceğim. 4Yahuda Kralı Yehoyakim oğlu Yehoyakin'le Babil'e sürgüne giden bütün Yahudalılar'ı buraya geri getireceğim’ diyor RAB, ‘Çünkü Babil Kralı'nın boyunduruğunu kıracağım.’ ”

5Bunun üzerine Peygamber Yeremya, kâhinlerin ve RAB'bin Tapınağı'ndaki halkın önünde Peygamber Hananya'yı yanıtladı. 6Yeremya şöyle dedi: “Amin! RAB aynısını yapsın! RAB, tapınağına ait eşyalarla bütün sürgünleri Babil'den buraya geri getirerek ettiğin peygamberlik sözlerini gerçekleştirsin! 7Yalnız şimdi sana ve halka söyleyeceğim şu sözü dinle: 8Çok önce, benden de senden de önce yaşamış peygamberler birçok ülke ve büyük krallığın başına savaş, felaket, salgın hastalık gelecek diye peygamberlik ettiler. 9Ancak esenlik olacağını söyleyen peygamberin sözü yerine gelirse, onun gerçekten RAB'bin gönderdiği peygamber olduğu anlaşılır.”

10Bunun üzerine Peygamber Hananya, Peygamber Yeremya'nın boynundan boyunduruğu çıkarıp kırdı. 11Sonra halkın önünde şöyle dedi: “RAB diyor ki, ‘Babil Kralı Nebukadnessar'ın bütün ulusların boynuna taktığı boyunduruğu iki yıl içinde işte böyle kıracağım.’ ”

Böylece Peygamber Yeremya yoluna gitti.

12Peygamber Hananya Peygamber Yeremya'nın boynundaki boyunduruğu kırdıktan sonra RAB Yeremya'ya şöyle seslendi: 13“Git, Hananya'ya de ki, ‘RAB şöyle diyor: Sen tahtadan yapılmış boyunduruğu kırdın, ama yerine demir boyunduruk yapacaksın! 14Çünkü İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki, Babil Kralı Nebukadnessar'a kulluk etmeleri için bütün bu ulusların boynuna demir boyunduruk geçirdim, ona kulluk edecekler. Yabanıl hayvanları da onun denetimine vereceğim.’ ”

15Peygamber Yeremya Peygamber Hananya'ya, “Dinle, ey Hananya!” dedi, “Seni RAB göndermedi. Ama sen bu ulusu yalana inandırdın. 16Bu nedenle RAB diyor ki, ‘Seni yeryüzünden silip atacağım. Bu yıl öleceksin. Çünkü halkı RAB'be karşı kışkırttın.’ ”

17Peygamber Hananya o yılın yedinci ayında öldü.

29

Sürgündekilere Mektup

1[*]

Peygamber Yeremya'nın sürgünde sağ kalan halkın ileri gelenlerine, kâhinlerle peygamberlere ve Nebukadnessar'ın Yeruşalim'den Babil'e sürdüğü bütün halka Yeruşalim'den gönderdiği mektubun metni aşağıda yazılıdır. 2Bu mektup Kral Yehoyakin'in, ana kraliçenin, saray görevlilerinin, Yahuda ve Yeruşalim önderlerinin, zanaatçılarla demircilerin Yeruşalim'den sürgüne gitmelerinden sonra, 3Yahuda Kralı Sidkiya'nın Babil Kralı Nebukadnessar'a gönderdiği Şafan oğlu Elasa ve Hilkiya oğlu Gemarya eliyle gönderildi:

4İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB Yeruşalim'den Babil'e sürdüğü herkese şöyle diyor: 5“Evler yapıp içinde oturun, bahçe dikip ürününü yiyin. 6Evlenin, oğullarınız, kızlarınız olsun; oğullarınızı, kızlarınızı evlendirin. Onların da oğulları, kızları olsun. Orada çoğalın, azalmayın. 7Sizi sürmüş olduğum kentin esenliği için uğraşın. O kent için RAB'be dua edin. Çünkü esenliğiniz onunkine bağlıdır.” 8Evet, İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki, “Aranızdaki peygamberlerle falcılara aldanmayın. Düş görmeye özendirdiğiniz kişilere kulak asmayın.9Çünkü onlar adımı kullanarak size yalan peygamberlik ediyorlar. Onları ben göndermedim.” RAB böyle diyor.

10[*]

RAB diyor ki, “Babil'de yetmiş yılınız dolunca sizinle ilgilenecek, buraya sizi geri getirmek için verdiğim iyi sözü tutacağım. 11Çünkü sizin için düşündüğüm tasarıları biliyorum” diyor RAB. “Kötü tasarılar değil, size umutlu bir gelecek sağlayan esenlik tasarıları bunlar. 12O zaman beni çağıracak, gelip bana yakaracaksınız. Ben de sizi işiteceğim. 13[*]

Beni arayacaksınız, bütün yüreğinizle arayınca beni bulacaksınız. 14Kendimi size buldurtacağım” diyor RAB. “Sizi eski gönencinize kavuşturacağım. Sizi sürdüğüm bütün yerlerden ve uluslardan toplayacağım” diyor RAB. “Ve sizi sürgün ettiğim yerden geri getireceğim.”

15Madem, “RAB bizim için Babil'de peygamberler çıkardı” diyorsunuz, 16Davut'un tahtında oturan kral, bu kentte kalan halk ve sizinle sürgüne gitmeyen yurttaşlarınız için RAB şöyle diyor. 17Evet, Her Şeye Egemen RAB diyor ki, “Üzerlerine kılıç, kıtlık, salgın hastalık göndereceğim. Onları yenilmeyecek kadar çürük, bozuk incir gibi edeceğim. 18Kılıçla, kıtlıkla, salgın hastalıkla peşlerine düşeceğim. Yeryüzündeki bütün krallıklara dehşet saçacak, kendilerini sürdüğüm bütün ülkeler arasında lanetlenecek, dehşet ve alay konusu olacak, aşağılanacaklar. 19Çünkü sözlerime kulak asmadılar” diyor RAB. “Kullarım peygamberler aracılığıyla sözlerimi defalarca gönderdim, ama dinlemediniz.” RAB böyle diyor. 20Bunun için, ey sizler, Yeruşalim'den Babil'e gönderdiğim sürgünler, RAB'bin sözüne kulak verin! 21Adımı kullanarak size yalan peygamberlik eden Kolaya oğlu Ahav'la Maaseya oğlu Sidkiya için İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki, “Onları Babil Kralı Nebukadnessar'ın eline teslim edeceğim, gözünüzün önünde ikisini de öldürecek. 22Onlardan ötürü Babil'deki bütün Yahuda sürgünleri, ‘RAB seni Babil Kralı'nın diri diri yaktırdığı Sidkiya ve Ahav'la aynı duruma düşürsün’ diye lanet edecek. 23Çünkü İsrail'de çirkin şeyler yaptılar; komşularının karılarıyla zina ettiler, onlara buyurmadığım halde adımla yalan sözler söylediler. Bunu biliyorum ve buna tanığım” diyor RAB.

Şemaya'ya Bildiri

24Nehelamlı Şemaya'ya diyeceksin ki, 25“İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor: Sen Yeruşalim halkına, Maaseya oğlu Kâhin Sefanya'yla bütün öbür kâhinlere kendi adına mektuplar göndererek şöyle yazmıştın:

26“ ‘RAB tapınağın sorumlusu olarak Yehoyada yerine seni kâhin atadı. Peygamber gibi davranan her deliyi tomruğa, demir boyunduruğa vurmak görevindir. 27Öyleyse aranızda kendini peygamber ilan eden Anatotlu Yeremya'yı neden azarlamadın? 28Çünkü Yeremya biz Babil'dekilere şu haberi gönderdi: Sürgün uzun olacak. Onun için evler yapıp içinde oturun; bahçe dikip ürününü yiyin.’ ”

29Kâhin Sefanya mektubu Peygamber Yeremya'ya okuyunca, 30RAB Yeremya'ya şöyle seslendi: 31“Bütün sürgünlere şu haberi gönder: ‘Nehelamlı Şemaya için RAB diyor ki: Madem ben göndermediğim halde Şemaya peygamberlik edip sizleri yalana inandırdı, 32ben de Nehelamlı Şemaya'yı ve bütün soyunu cezalandıracağım: Bu halkın arasında soyundan kimse sağ kalmayacak, halkıma yapacağım iyiliği görmeyecek, diyor RAB. Çünkü o halkı bana karşı kışkırttı.’ ”

30

İsrail Yenilenecek

1RAB Yeremya'ya şöyle seslendi: 2“İsrail'in Tanrısı RAB diyor ki, ‘Sana bildirdiğim bütün sözleri bir kitaba yaz. 3İşte halkım İsrail'i ve Yahuda'yı eski gönençlerine kavuşturacağım günler yaklaşıyor’ diyor RAB, ‘Onları atalarına verdiğim topraklara geri getireceğim, orayı yurt edinecekler’ diyor RAB.”

4İsrail ve Yahuda için RAB'bin bildirdiği sözler şunlardır:

5“RAB diyor ki,

‘Korku sesi duyduk,

Esenlik değil, dehşet sesi.

6Sorun da görün:

Erkek, çocuk doğurur mu?

Öyleyse neden doğuran kadın gibi

Her erkeğin ellerini belinde görüyorum?

Neden her yüz solmuş?

7Ah, ne korkunç gün!

Onun gibisi olmayacak.

Yakup soyu için sıkıntı dönemi olacak,

Yine de sıkıntıdan kurtulacak.

8“ ‘O gün’ diyor Her Şeye Egemen RAB,

‘Boyunlarındaki boyunduruğu kıracak,

Bağlarını koparacağım.

Bundan böyle yabancılar onları

Kendilerine köle etmeyecekler.

9Onun yerine Tanrıları RAB'be

Ve başlarına atayacağım kralları Davut'a

Kulluk edecekler.

10[*]

“ ‘Korkma, ey kulum Yakup,

Yılma, ey İsrail’ diyor RAB.

‘Çünkü seni uzak yerlerden,

Soyunu sürgün edildiği ülkeden kurtaracağım.

Yakup yine huzur ve güvenlik içinde olacak,

Kimse onu korkutmayacak.

11Çünkü ben seninleyim,

Seni kurtaracağım’ diyor RAB.

‘Seni aralarına dağıttığım bütün ulusları

Tümüyle yok etsem de,

Seni büsbütün yok etmeyecek,

Adaletle yola getirecek,

Hiç cezasız bırakmayacağım.’

12“RAB diyor ki,

‘Senin yaran şifa bulmaz,

Beren iyileşmez.

13Davanı görecek kimse yok,

Yaran umarsız, şifa bulmaz.

14Bütün oynaşların unuttu seni,

Arayıp sormuyorlar.

Seni düşman vururcasına vurdum,

Acımasızca cezalandırdım.

Çünkü suçun çok,

Günahların sayısız.

15Neden haykırıyorsun yarandan ötürü?

Yaran şifa bulmaz.

Suçlarının çokluğu ve sayısız günahın yüzünden

Getirdim bunları başına.

16Ama seni yiyenlerin hepsi yem olacak,

Bütün düşmanların sürgüne gidecek.

Seni soyanlar soyulacak,

Yağmalayanlar yağmalanacak.

17Ama ben seni sağlığına kavuşturacak,

Yaralarını iyileştireceğim’ diyor RAB,

‘Çünkü Siyon itilmiş,

Onu arayan soran yok diyorlar.’

18“RAB diyor ki,

‘Yakup'un çadırlarını eski gönencine kavuşturacağım,

Konutlarına acıyacağım.

Yeruşalim höyük üzerinde yeniden kurulacak,

Saray kendi yerinde duracak.

19Oralardan şükran ve sevinç sesleri duyulacak.

Sayılarını çoğaltacağım, azalmayacaklar,

Onları onurlandıracağım, küçümsenmeyecekler.

20Çocukları eskisi gibi olacak,

Toplulukları önümde sağlam duracak;

Onlara baskı yapanların hepsini cezalandıracağım.

21Önderleri kendilerinden biri olacak,

Yöneticileri kendi aralarından çıkacak.

Onu kendime yaklaştıracağım,

Bana yaklaşacak.

Kim canı pahasına yaklaşabilir bana?’ diyor RAB.

22“ ‘Böylece siz benim halkım olacaksınız,

Ben de sizin Tanrınız olacağım.’

23İşte RAB'bin fırtınası öfkeyle kopacak,

Şiddetli kasırgası kötülerin başında patlayacak.

24Aklının tasarladığını tümüyle yapana dek,

RAB'bin kızgın öfkesi dinmeyecek.

Son günlerde bunu anlayacaksınız.”

31

İsrail Halkı Yurduna Dönüyor

1“O zaman” diyor RAB, “Bütün İsrail boylarının Tanrısı olacağım, onlar da benim halkım olacaklar.”

2RAB diyor ki,

“Kılıçtan kaçıp kurtulan halk çölde lütuf buldu.

Ben İsrail'i rahata kavuşturmaya gelirken,

3Ona uzaktan görünüp şöyle dedim:

Seni sonsuz bir sevgiyle sevdim,

Bu nedenle sevecenlikle seni kendime çektim.

4Seni yeniden bina edeceğim,

Yeniden bina edileceksin, ey erden kız İsrail!

Yine teflerini alacak,

Sevinçle coşup oynayanlara katılacaksın.

5Samiriye dağlarında yine bağ dikeceksin;

Bağ dikenler üzümünü yiyecekler.

6Efrayim'in dağlık bölgesindeki bekçilerin,

‘Haydi, Siyon'a, Tanrımız RAB'be çıkalım’

Diye bağıracakları bir gün var.”

7RAB diyor ki,

“Yakup için sevinçle haykırın!

Ulusların başı olan için bağırın!

Övgülerinizi duyurun!

‘Ya RAB, halkını, İsrail'den sağ kalanları kurtar’ deyin.

8İşte, onları kuzey ülkesinden

Geri getirmek üzereyim;

Onları dünyanın dört bucağından toplayacağım.

Aralarında kör, topal,

Gebe kadın da, doğuran kadın da olacak.

Büyük bir topluluk olarak buraya dönecekler.

9Ağlaya ağlaya gelecekler,

Benden yardım dileyenleri geri getireceğim.

Akarsular boyunca tökezlemeyecekleri

Düz bir yolda yürüteceğim onları.

Çünkü ben İsrail'in babasıyım,

Efrayim de ilk oğlumdur.

10“RAB'bin sözünü dinleyin, ey uluslar!

Uzaktaki kıyılara duyurun:

‘İsrail'i dağıtan onu toplayacak,

Sürüsünü kollayan çoban gibi kollayacak onu’ deyin.

11Çünkü RAB Yakup'u kurtaracak,

Onu kendisinden güçlü olanın elinden özgür kılacak.

12Siyon'un yüksek tepelerine gelip

Sevinçle haykıracaklar.

RAB'bin verdiği iyilikler karşısında

–Tahıl, yeni şarap, zeytinyağı,

Davar ve sığır yavruları karşısında–

Yüzleri sevinçle parlayacak.

Sulanmış bahçe gibi olacak,

Bir daha solmayacaklar.

13O zaman erden kızlar, genç yaşlı erkekler

Hep birlikte oynayıp sevinecek.

Yaslarını coşkuya çevirecek,

Üzüntülerini avutup onları sevindireceğim.

14Kâhinleri bol yiyecekle doyuracağım,

Halkım iyiliklerimle doyacak” diyor RAB.

15[*]

graph-definition>

*

RAB diyor ki,

“Rama'da bir ses duyuldu,

Ağlayış ve acı feryat sesleri!

Çocukları için ağlayan Rahel avutulmak istemiyor.

Çünkü onlar yok artık!”

16RAB diyor ki,

“Sesini ağlamaktan,

Gözlerini yaş dökmekten alıkoy.

Çünkü verdiğin emek ödüllendirilecek” diyor RAB.

“Halkım düşman ülkesinden geri dönecek.

17Geleceğin için umut var” diyor RAB.

“Çocukların yurtlarına dönecekler.

18“Efrayim'in inlemelerini kuşkusuz duydum:

‘Beni eğitilmemiş dana gibi yola getirdin

Ve yola geldim.

Beni geri getir, döneyim.

Çünkü RAB Tanrım sensin.

19Yanlış yola saptıktan sonra pişman oldum.

Aklım başıma gelince bağrımı dövdüm.

Gençliğimdeki ayıplarımdan utandım,

Rezil oldum.’

20“Efrayim değerli oğlum değil mi?

Hoşnut olduğum çocuk değil mi?

Kendisi için ne dersem diyeyim,

Onu hiç unutmuyorum.

Bu yüzden yüreğim sızlıyor,

Çok acıyorum ona” diyor RAB.

21“Kendin için yol işaretleri koy,

Direkler dik.

Yolunu, gittiğin yolu iyi düşün.

Geri dön, ey erden kız İsrail, kentlerine dön!

22Ne zamana dek bocalayıp duracaksın, ey dönek kız?

RAB dünyada yeni bir şey yarattı:

Kadın erkeği koruyacak.”

23İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor: “Yahuda ve kentlerindeki halkı eski gönençlerine kavuşturduğum zaman yine şu sözleri söyleyecekler:

‘RAB sizi kutsasın,

Ey doğruluk yurdu, ey kutsal dağ!’

24Halk, ırgatlar, sürüleriyle dolaşan çobanlar Yahuda'da ve kentlerinde birlikte yaşayacak. 25Yorgun cana kana kana içirecek, bitkin canı doyuracağım.”

26Bunun üzerine uyanıp baktım. Uykum bana tatlı geldi.

27“İsrail ve Yahuda'da insan ve hayvan tohumu ekeceğim günler yaklaşıyor” diyor RAB, 28“Kökünden söküp yok etmek, yerle bir edip yıkmak, yıkıma uğratmak için onları nasıl gözledimse, kurup dikmek için de gözleyeceğim” diyor RAB.29[*]

“O günler insanlar artık,

‘Babalar koruk yedi,

Çocukların dişleri kamaştı’

demeyecekler. 30Herkes kendi suçu yüzünden ölecek. Koruk yiyenin dişleri kamaşacak.

31[*]

graph-definition>

*

“İsrail halkıyla ve Yahuda halkıyla

Yeni bir antlaşma yapacağım günler geliyor” diyor RAB,

32“Atalarını Mısır'dan çıkarmak için

Ellerinden tuttuğum gün

Onlarla yaptığım antlaşmaya benzemeyecek.

Onların kocası[v]

olmama karşın,

Bozdular o antlaşmamı” diyor RAB.

33[*]

“Ama o günlerden sonra İsrail halkıyla

Yapacağım antlaşma şudur” diyor RAB,

“Yasamı içlerine yerleştirecek,

Yüreklerine yazacağım.

Ben onların Tanrısı olacağım,

Onlar da benim halkım olacak.

34Bundan böyle kimse komşusunu ya da kardeşini,

‘RAB'bi tanıyın’ diye eğitmeyecek.

Çünkü küçük büyük hepsi

Tanıyacak beni” diyor RAB.

“Çünkü suçlarını bağışlayacağım,

Günahlarını artık anmayacağım.”

35Gündüz ışık olsun diye güneşi sağlayan,

Gece ışık olsun diye ayı, yıldızları düzene koyan,

Dalgaları kükresin diye denizi kabartan RAB

–O'nun adı Her Şeye Egemen RAB'dir– diyor ki,

36“Eğer kurulan bu düzen önümden kalkarsa,

İsrail soyu sonsuza dek

Önümde ulus olmaktan çıkar” diyor RAB.

37RAB şöyle diyor:

“Gökler ölçülebilse,

Dünyanın temelleri incelenip anlaşılabilse,

İsrail soyunu bütün yaptıkları yüzünden

Reddederim” diyor RAB.

38“Yeruşalim Kenti'nin Hananel Kulesi'nden Köşe Kapısı'na dek benim için yeniden kurulacağı günler geliyor” diyor RAB, 39“Ölçü ipi oradan Garev Tepesi'ne doğru uzayıp Goa'ya dönecek. 40Ölülerle küllerin atıldığı bütün vadi, Kidron Vadisi'ne dek uzanan tarlalar, doğuda At Kapısı'nın köşesine dek RAB için kutsal olacak. Kent bir daha kökünden sökülmeyecek, sonsuza dek yıkılmayacak.”

32

Yeremya Tarla Satın Alıyor

1[*]

Yahuda Kralı Sidkiya'nın onuncu, Nebukadnessar'ın on sekizinci yılında RAB Yeremya'ya seslendi. 2O sırada Babil Kralı'nın ordusu Yeruşalim'i kuşatmaktaydı. Peygamber Yeremya Yahuda Kralı'nın sarayındaki muhafız avlusunda tutukluydu. 3Yahuda Kralı Sidkiya onu orada tutuklatmıştı. “Neden böyle peygamberlik ediyorsun?” demişti, “Sen diyorsun ki, ‘RAB şöyle diyor: Bu kenti Babil Kralı'nın eline teslim etmek üzereyim, onu ele geçirecek. 4Yahuda Kralı Sidkiya Kildaniler'in* elinden kaçıp kurtulamayacak, kesinlikle Babil Kralı'nın eline teslim edilecek; onunla yüzyüze konuşacak, onu gözleriyle görecek. 5Sidkiya Babil'e götürülecek, ben onunla ilgilenene dek orada kalacak, Kildaniler'le savaşsanız bile başarılı olamayacaksınız diyor RAB.’ ”

6Yeremya, “RAB bana şöyle seslendi” diye yanıtladı, 7“Amcan Şallum oğlu Hanamel sana gelip, ‘Anatot'taki tarlamı satın al. Çünkü en yakın akrabam olarak tarlayı satın alma hakkı senindir’ diyecek.

8“Sonra RAB'bin sözü uyarınca amcamın oğlu Hanamel muhafız avlusunda yanıma gelip, ‘Benyamin bölgesinde, Anatot'taki tarlamı satın al’ dedi, ‘Çünkü miras hakkı da en yakın akrabalık hakkı da senindir. Onu kendin için satın al.’

“O zaman RAB'bin sözünün yerine geldiğini anladım. 9Böylece Anatot'taki tarlayı amcamın oğlu Hanamel'den satın aldım. Tarlaya karşılık kendisine on yedi şekel[y]

gümüş tartıp ödedim. 10Satış belgesini çağırdığım tanıkların önünde imzalayıp mühürledim, gümüşü terazide tarttım. 11Satış belgesini –kural ve koşulları içeren mühürlenmiş kâğıdı ve açık sözleşme belgesini– aldım. 12Amcamın oğlu Hanamel'in, satış belgesini imzalayan tanıkların ve muhafız avlusunda oturan bütün Yahudiler'in gözü önünde satış belgesini Mahseya oğlu Neriya oğlu Baruk'a verdim.

13“Hepsinin gözü önünde Baruk'a şu buyrukları verdim: 14‘İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki, Bu satış belgesini –mühürlenmiş, açık olanını– al, uzun süre durmak üzere bir çömleğe koy. 15Çünkü İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB söz veriyor, bu ülkede yine evler, tarlalar, bağlar satın alınacak’ diyor.

16“Tarlanın satış belgesini Neriya oğlu Baruk'a verdikten sonra RAB'be şöyle yakardım:

17“Ey Egemen RAB! Büyük gücünle, kudretinle yeri göğü yarattın. Yapamayacağın hiçbir şey yok. 18Binlerce insana[z]

sevgi gösterir, ama babaların işlediği günahların karşılığını çocuklarına ödetirsin. Ey büyük ve güçlü Tanrı! Her Şeye Egemen RAB'dir senin adın. 19Tasarıların ne büyük, işlerin ne güçlü! Gözlerin insanların bütün yaptıklarına açıktır. Herkese davranışlarına, yaptıklarının sonucuna göre karşılığını verirsin. 20Sen ki, Mısır'da, İsrail'de, bütün insanlar arasında bugüne dek mucizeler, harikalar yarattın. Bugün olduğu gibi ün kazandın. 21Halkın İsrail'i belirtilerle, şaşılası işlerle, güçlü, kudretli elinle, büyük korku saçarak Mısır'dan çıkardın. 22Atalarına vereceğine ant içtiğin bu toprakları, süt ve bal akan ülkeyi onlara verdin. 23Gelip ülkeyi mülk edindiler, ama senin sözünü dinlemediler, Kutsal Yasan uyarınca yürümediler. Yapmalarını buyurduğun şeylerin hiçbirini yapmadılar. Bu yüzden bütün bu felaketleri getirdin başlarına.

24“İşte, kenti ele geçirmek için kuşatma rampaları yapıldı. Kılıç, kıtlık, salgın hastalık yüzünden kent saldıran Kildaniler'e teslim edilecek. Söylediklerin yerine geldi, sen de görüyorsun! 25Yine de, Egemen RAB, kent Kildaniler'e teslim edileceği halde sen bana, ‘Tarlayı çağırdığın tanıklar önünde gümüşle satın al’ dedin.”

26Bunun üzerine RAB Yeremya'ya şöyle seslendi: 27“Bütün insanlığın Tanrısı RAB benim. Var mı yapamayacağım bir şey? 28[*]

Bu yüzden RAB diyor ki: Bak, bu kenti Kildaniler'le Babil Kralı Nebukadnessar'ın eline vermek üzereyim; onu ele geçirsin. 29Kente saldıran Kildaniler gelip onu ateşe verecekler. Kenti de damlarında Baal'ın* onuruna buhur yakıp başka ilahlara dökmelik sunular sunarak beni öfkelendirdikleri evleri de yakacaklar.

30“Çünkü İsrail ve Yahuda halkları gençliklerinden beri hep gözümde kötü olanı yapıyor; İsrail halkı ellerinin yaptıklarıyla beni sürekli öfkelendiriyor, diyor RAB. 31Evet, bu kent kurulduğundan bu yana beni öyle öfkelendirdi, kızdırdı ki onu önümden söküp atacağım. 32Çünkü İsrail ve Yahuda halklarının –kendilerinin, krallarının, önderlerinin, kâhinlerinin, peygamberlerinin, Yahuda ve Yeruşalim'de yaşayanların– beni öfkelendirmek için yaptıkları kötülüklerin haddi hesabı yok.33Bana yüzlerini değil, sırtlarını çevirdiler. Onları defalarca uyarmama karşın dinlemediler, yola gelmediler. 34[*]

Bana ait olan bu tapınağa iğrenç putlarını yerleştirerek onu kirlettiler. 35[*]

graph-definition>

*

Ben-Hinnom Vadisi'nde ilah Molek'e* sunu olarak oğullarını, kızlarını ateşte kurban etmek için Baal'ın tapınma yerlerini kurdular. Böyle iğrenç şeyler yaparak Yahuda'yı günaha sürüklemelerini ne buyurdum, ne de aklımdan geçirdim.

36“Siz bu kent için, ‘Kılıçla, kıtlıkla, salgın hastalıkla Babil Kralı'nın eline veriliyor’ diyorsunuz. Ama şimdi İsrail'in Tanrısı RAB diyor ki: 37Kızgınlıkla, gazapla, büyük öfkeyle onları sürdüğüm ülkelerden hepsini toplayacağım. Onları buraya geri getirip güvenlik içinde yaşamalarını sağlayacağım. 38Onlar benim halkım olacak, ben de onların Tanrısı olacağım. 39Tek bir yürek, tek bir yaşam tarzı vereceğim onlara; gerek kendilerinin gerekse çocuklarının iyiliği için benden hep korksunlar.40Onlarla kalıcı bir antlaşma yapacağım: Onlara iyilik etmekten vazgeçmeyecek, benden hiç ayrılmasınlar diye yüreklerine Tanrı korkusu salacağım. 41Onlara iyilik etmekten sevinç duyacağım; gerçekten bütün yüreğimle, bütün canımla onları bu ülkede dikeceğim.

42“RAB diyor ki: Bu halkın başına bütün bu büyük felaketleri nasıl getirdiysem, onlara söz verdiğim bütün iyilikleri de öyle sağlayacağım. 43Sizlerin, ‘Viran olmuş, insansız, hayvansız, Kildaniler'in eline verilmiş’ dediğiniz bu ülkede yine tarlalar satın alınacak. 44Benyamin bölgesinde, Yeruşalim çevresindeki köylerde, Yahuda kentlerinde, dağlık bölgenin, Şefela'nın ve Negev'in kentlerinde gümüşle tarlalar satın alınacak, satış belgeleri tanıkların önünde imzalanıp mühürlenecek. Çünkü eski gönençlerine kavuşturacağım onları” diyor RAB.

33

Yeniden Toparlanma Umudu

1Yeremya muhafız avlusunda tutukluyken, RAB ona ikinci kez seslendi: 2“Dünyayı yaratan, yerini alsın diye ona biçim veren, adı RAB olan şöyle diyor: 3‘Bana yakar da seni yanıtlayayım; bilmediğin büyük, akıl almaz şeyleri sana bildireyim.’4Kuşatma rampalarına, kılıca karşı siper olsun diye bu kentin yıkılmış olan evleriyle Yahuda krallarının sarayları için İsrail'in Tanrısı RAB şöyle diyor: 5‘Kildaniler[a]

savaşmak, evleri öfke ve kızgınlıkla vurduğum insanların cesetleriyle doldurmak üzere gelecekler. O insanlar ki, yaptıkları kötülükler yüzünden bu kentten yüzümü çevirdim.

6“ ‘Yine de bu kenti iyileştirip sağlığa kavuşturacağım. Halkına şifa verecek, bol esenlik, güvenlik içinde yaşamalarını sağlayacağım. 7Yahuda'yı ve İsrail'i eski gönencine kavuşturacak, önceden olduğu gibi bina edeceğim. 8Onları bana karşı işledikleri bütün günahlardan arındıracak, bana karşı işledikleri günahları da isyanlarını da bağışlayacağım. 9Dünyadaki bütün ulusların önünde bu kent benim için sevinç, övgü ve onur kaynağı olacak. Bu uluslar Yeruşalim halkına yaptığım iyilikleri, sağladığım gönenci duyunca, korkuya kapılıp titreyecekler.’

10-11[*]

“RAB şöyle diyor: ‘Bu kent viran olmuş, insansız, hayvansız kalmış diyorsunuz. Ne var ki, terk edilmiş, insansız, hayvansız Yahuda kentlerinde, Yeruşalim sokaklarında sevinç ve neşe sesi, gelin güvey sesi, RAB'bin Tapınağı'na şükran sunuları getirenlerin sesi yine duyulacak:

‘Her Şeye Egemen RAB'be şükredin,

Çünkü O iyidir,

Sevgisi sonsuza dek kalıcıdır.

Çünkü ülkeyi eski gönencine kavuşturacağım’ diyor RAB.

12“Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘Viran olmuş, insansız, hayvansız kalmış bu ülkenin bütün kentlerinde çobanların sürülerini dinlendireceği otlaklar olacak yeniden. 13Dağlık bölgede, Şefela, Negev, Benyamin bölgesindeki kentlerde, Yeruşalim'in çevresindeki köylerde, Yahuda kentlerinde çoban değneğinin altından geçen sürüler olacak’ diyor RAB.

14[*]

“ ‘İsrail ve Yahuda halkına verdiğim güzel sözü yerine getireceğim günler geliyor’ diyor RAB.

15“ ‘O günlerde, o zamanda,

Davut için doğru bir dal[b]

yetiştireceğim;

Ülkede adil ve doğru olanı yapacak.

16O günlerde Yahuda kurtulacak,

Yeruşalim güvenlik içinde yaşayacak.

O, Yahve sidkenu[c]

adıyla anılacak.’

17[*]

RAB şöyle diyor: ‘İsrail tahtı üzerinde oturan Davut soyunun ardı arkası kesilmeyecek. 18[*]

Levili kâhinlerden önümde yakmalık sunu* sunacak, tahıl sunusu* yakacak, kurban kesecek biri hiç eksik olmayacak.’ ”

19RAB Yeremya'ya şöyle seslendi: 20-21“RAB diyor ki, ‘Eğer belirlenmiş zamanlarda gece ve gündüz olması için gece ve gündüzle yaptığım antlaşma bozulabilirse, tahtında oturan oğulları krallık yapsın diye kulum Davut'la ve bana hizmet eden Levili kâhinlerle yaptığım antlaşma da ancak o zaman bozulabilir. 22Kulum Davut'un soyunu ve bana hizmet eden Levililer'i sayılamaz gök cisimleri kadar, ölçülemez deniz kumu kadar çoğaltacağım.’ ”

23RAB Yeremya'ya şöyle seslendi: 24“Bu halkın, ‘RAB seçtiği iki aileyi de reddetti’ dediğini görmüyor musun? Halkımı öyle küçümsüyorlar ki, artık bir ulus saymıyorlar onu. 25RAB diyor ki, ‘Gece ve gündüzle bir antlaşma yapıp yerin, göğün kurallarını saptamasaydım, 26Yakup soyuyla kulum Davut'u da reddeder, Davut'un oğullarından birinin İbrahim, İshak, Yakup soyuna krallık etmesini sağlamazdım. Ama ben onları eski gönençlerine kavuşturacak, onlara acıyacağım.’ ”

34

Kral Sidkiya'ya Uyarı

1[*]

Babil Kralı Nebukadnessar'la bütün ordusu, krallığı altındaki bütün uluslarla halklar, Yeruşalim ve çevresindeki kentlere karşı savaşırken RAB Yeremya'ya şöyle seslendi: 2“İsrail'in Tanrısı RAB diyor ki, ‘Git, Yahuda Kralı Sidkiya'ya RAB şöyle diyor de: Bu kenti Babil Kralı'nın eline teslim etmek üzereyim, onu ateşe verecek. 3Ve sen Sidkiya, onun elinden kaçıp kurtulamayacaksın; kesinlikle yakalanacak, onun eline teslim edileceksin. Babil Kralı'nı gözünle görecek, onunla yüzyüze konuşacaksın. Sonra Babil'e götürüleceksin.

4“ ‘Ancak, ey Yahuda Kralı Sidkiya, RAB'bin sözünü dinle! RAB senin için şöyle diyor: Kılıçla ölmeyeceksin, 5esenlikle öleceksin. Ataların olan senden önceki kralların onuruna ateş yaktıkları gibi, senin onuruna da ateş yakıp senin için ah efendimiz diyerek ağıt tutacaklar. Ben RAB söylüyorum bunu.’ ”

6Peygamber Yeremya bütün bunları Yeruşalim'de Yahuda Kralı Sidkiya'ya söyledi. 7O sırada Babil Kralı'nın ordusu Yeruşalim'e ve Yahuda'nın henüz ele geçirilmemiş kentlerine –Lakiş'e, Azeka'ya– saldırmaktaydı. Yahuda'da surlu kent olarak yalnız bunlar kalmıştı.

Kölelere Özgürlük

8Kral Sidkiya Yeruşalim'deki halkla kölelerin özgürlüğünü ilan eden bir antlaşma yaptıktan sonra RAB Yeremya'ya seslendi. 9Bu antlaşmaya göre herkes kadın, erkek İbrani kölelerini özgür bırakacak, hiç kimse Yahudi kardeşini yanında köle olarak tutmayacaktı. 10Böylece bu antlaşmanın yükümlülüğü altına giren bütün önderlerle halk kadın, erkek kölelerini özgür bırakarak antlaşmaya uydular. Artık kimseyi köle olarak tutmadılar. Antlaşmaya uyarak köleleri özgür bıraktılar.11Ama sonra düşüncelerini değiştirerek özgür bıraktıkları kadın, erkek köleleri geri alıp zorla köleleştirdiler.

12Bunun üzerine RAB Yeremya'ya şöyle seslendi: 13“İsrail'in Tanrısı RAB diyor ki: Atalarınızı Mısır'dan, köle oldukları ülkeden çıkardığımda onlarla bir antlaşma yaptım. Onlara dedim ki, 14[*]

‘Size satılıp altı yıl kölelik eden İbrani kardeşlerinizi yedinci yıl özgür bırakacaksınız.’ Ama atalarınız beni dinlemediler, kulak asmadılar. 15Sizse sonradan yola gelip gözümde doğru olanı yaptınız: Hepiniz İbrani kardeşlerinizin özgürlüğünü ilan ettiniz. Önümde, bana ait olan tapınakta bu doğrultuda bir antlaşma yapmıştınız. 16Ama düşüncenizi değiştirerek adıma saygısızlık ettiniz. Kendi isteğinizle özgür bıraktığınız kadın, erkek kölelerinizi geri alıp zorla köleleştirdiniz.

17“Bu nedenle RAB diyor ki, İbrani köle kardeşlerinizi, yurttaşlarınızı özgür bırakmayarak beni dinlemediniz. Şimdi ben size ‘özgürlük’ –kılıç, kıtlık ve salgın hastalıkla yok olmanız için ‘özgürlük’– ilan edeceğim, diyor RAB. Sizi dünyadaki bütün krallıklara dehşet verici bir örnek yapacağım. 18-19Antlaşmamı bozan, danayı ikiye ayırıp parçaları arasından geçerek önümde yaptıkları antlaşmanın koşullarını yerine getirmeyen bu adamları –Yahuda ve Yeruşalim önderlerini, saray görevlilerini, kâhinleri ve dana parçalarının arasından geçen bütün ülke halkını– 20can düşmanlarının eline teslim edeceğim. Cesetleri yırtıcı kuşlara, yabanıl hayvanlara yem olacak.

21“Yahuda Kralı Sidkiya'yla önderlerini de can düşmanlarının eline, üzerinizden çekilen Babil ordusunun eline teslim edeceğim. 22Buyruğu ben vereceğim diyor RAB. Babilliler'i bu kente geri getireceğim. Saldırıp kenti ele geçirecek, ateşe verecekler. Yahuda kentlerini içinde kimsenin yaşamayacağı bir viraneye çevireceğim.”

35

Rekavlılar'ın Bağlılık Örneği

1[*]

Yahuda Kralı Yoşiya oğlu Yehoyakim döneminde RAB Yeremya'ya şöyle seslendi: 2“Rekavlılar'ın evine gidip onlarla konuş. Onları RAB'bin Tapınağı'nın odalarından birine götürüp şarap içir.”

3Bunun üzerine Havassinya oğlu Yirmeya oğlu Yaazanya'yı, kardeşlerini, bütün çocuklarını ve Rekav ailesinin öbür üyelerini yanıma alıp 4Tanrı adamı Yigdalya oğlu Hanan'ın oğullarının RAB'bin Tapınağı'ndaki odasına götürdüm. Bu oda önderlerin odasının bitişiğinde, kapı görevlisi Şallum oğlu Maaseya'nın odasının üstündeydi. 5Rekav ailesinin üyelerinin önüne şarap dolu testiler, kâseler koyarak, “Buyrun, şarap için” dedim.

6Ne var ki, “Biz şarap içmeyiz” diye karşılık verdiler, “Çünkü atamız Rekav oğlu Yehonadav bize şu buyruğu verdi: ‘Siz de soyunuzdan gelenler de asla şarap içmeyeceksiniz! 7Ayrıca ev yapmayacak, tohum ekmeyecek, bağ dikmeyeceksiniz. Böyle şeyler edinmeyecek, ömür boyu çadırlarda yaşayacaksınız. Öyle ki, göç ettiğiniz topraklarda uzun süre yaşayasınız.’ 8Atamız Rekav oğlu Yehonadav'ın bize buyurduğu her şeyi yaptık. Kendimiz de karılarımız, oğullarımız, kızlarımız da hiç şarap içmedik. 9İçinde oturmak için evler yapmadık, bağlar, tarlalar, ekinler edinmedik.10Çadırlarda yaşadık; atamız Yehonadav ne buyurduysa hepsini yaptık. 11Ama Babil Kralı Nebukadnessar bu ülkeye saldırınca, ‘Haydi, Kildan* ve Aram ordusundan kaçmak için Yeruşalim'e gidelim’ dedik. Bunun için Yeruşalim'de kaldık.”

12Bundan sonra RAB Yeremya'ya şöyle seslendi: 13“İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor: ‘Git, Yahuda halkına ve Yeruşalim'de yaşayanlara şunları söyle: Sözlerimi dinleyerek hiç ders almayacak mısınız, diyor RAB. 14Rekav oğlu Yehonadav, soyuna şarap içmemelerini buyurdu; buyruğuna uyuldu. Bugüne dek şarap içmediler. Çünkü atalarının buyruğuna uydular. Bense size defalarca seslendiğim halde beni dinlemediniz. 15Defalarca size kullarım peygamberleri gönderdim. Kötü yolunuzdan dönmeniz, davranışlarınızı düzeltmeniz, başka ilahların ardınca gidip onlara tapınmamanız için hepinizi uyardılar. Ancak o zaman size ve atalarınıza verdiğim toprakta yaşayacaksınız. Ama kulak verip beni dinlemediniz. 16Rekav oğlu Yehonadav'ın soyu atalarının verdiği buyruğu tuttu, ama bu halk beni dinlemedi.’

17“Bu yüzden İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘İşte, Yahuda ve Yeruşalim'de yaşayan herkesin başına sözünü ettiğim her felaketi getirmek üzereyim. Çünkü onları uyardım, ama dinlemediler; onları çağırdım, ama yanıt vermediler.’ ”

18Yeremya Rekav ailesine şöyle dedi: “İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘Atanız Yehonadav'ın buyruğuna uydunuz, onun bütün uyarılarını dikkate aldınız, size buyurduğu her şeyi yaptınız.’ 19Bunun için İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘Rekav oğlu Yehonadav'ın soyundan önümde hizmet edecek olanlar hiçbir zaman eksilmeyecek.’ ”

36

Kral Yehoyakim Tomarı Yakıyor

1[*]

Yahuda Kralı Yoşiya oğlu Yehoyakim'in krallığının dördüncü yılında RAB Yeremya'ya şöyle seslendi: 2“Bir tomar al, Yoşiya'nın döneminden bu yana İsrail, Yahuda ve öteki uluslarla ilgili sana söylediğim her şeyi yaz. 3Belki Yahuda halkı başına getirmeyi tasarladığım bütün felaketleri duyar da kötü yolundan döner; ben de suçlarını, günahlarını bağışlarım.”

4Yeremya Neriya oğlu Baruk'u çağırıp RAB'bin kendisine söylediği bütün sözleri tomara yazdırdı. 5Sonra Baruk'a şu buyruğu verdi: “Ben tutukluyum, RAB'bin Tapınağı'na gidemem. 6Sen oruç* günü RAB'bin Tapınağı'na git. Oradaki halka sana yazdırdığım RAB'bin sözlerini tomardan oku. Yahuda kentlerinden gelen halka da oku. 7Belki RAB'be yalvarır, kötü yollarından dönerler. Çünkü RAB'bin bu halka karşı sözünü ettiği öfke ve kızgınlığı büyüktür.” 8Neriya oğlu Baruk, Peygamber Yeremya'nın buyurduğu her şeyi yaptı. RAB'bin tomarda yazılı sözlerini tapınakta okudu.

9Yahuda Kralı Yoşiya oğlu Yehoyakim'in krallığının beşinci yılının dokuzuncu ayı*, Yeruşalim'de yaşayan bütün halk ve Yahuda kentlerinden Yeruşalim'e gelen herkes için RAB'bin önünde oruç ilan edildi. 10Şafan oğlu Yazman Gemarya'nın yukarı avluda, tapınağın Yeni Kapısı'nın girişindeki odasında Baruk, Yeremya'nın sözlerini tomardan RAB'bin Tapınağı'ndaki bütün halka okudu.

11Şafan oğlu Gemarya oğlu Mikaya tomardan okunan RAB'bin sözlerini duyunca, 12aşağıya inip saraydaki yazman odasına gitti. Bütün önderler orada toplantı halindeydi: Yazman Elişama, Şemaya oğlu Delaya, Akbor oğlu Elnatan, Şafan oğlu Gemarya, Hananya oğlu Sidkiya ve öbürleri. 13Mikaya Baruk'un halka okuduğu tomardan duyduğu her şeyi onlara iletti. 14Bunun üzerine bütün önderler Kuşi oğlu Şelemya oğlu Netanya oğlu Yehudi'yi Baruk'a gönderdiler. Yehudi Baruk'a, “Halka okuduğun tomarı al, gel” dedi. Neriya oğlu Baruk tomarı alıp yanlarına gitti. 15Önderler, “Lütfen otur, bize de oku” dediler.

Baruk da tomarı onlara okudu. 16Bütün bu sözleri duyar duymaz, korkuyla birbirlerine bakıp Baruk'a, “Bütün bu sözleri kesinlikle krala bildirmemiz gerek” dediler. 17Sonra Baruk'a, “Söyle bize, bütün bunları nasıl yazdın? Yeremya mı yazdırdı sana?” diye sordular.

18Baruk, “Evet” diye yanıtladı, “Bütün bu sözleri o söyledi. Ben de hepsini mürekkeple tomara yazdım.”

19Bunun üzerine Baruk'a, “Git, sen de Yeremya da gizlenin. Nerede olduğunuzu kimse bilmesin” dediler.

20Tomarı Yazman Elişama'nın odasında bırakıp avluda bulunan kralın yanına gittiler. Ona duydukları her sözü ilettiler.21Kral tomarı alıp getirmesi için Yehudi'yi gönderdi. Yehudi tomarı Yazman Elişama'nın odasından getirdi. Krala ve yanındaki önderlere okudu. 22Dokuzuncu aydı, kral kışlık sarayındaydı. Önünde mangalda ateş yanıyordu. 23Yehudi tomardan üç dört sütun okur okumaz kral yazman çakısıyla onları kesip mangaldaki ateşe attı. Tomarın tümü yanıp bitene dek bu işi sürdürdü. 24Tomardaki sözleri duyan kralla görevlileri ne korktular ne de giysilerini yırttılar. 25Elnatan, Delaya ve Gemarya tomarı yakmaması için yalvardılarsa da kral onları dinlemedi. 26Yazman Baruk'u ve Peygamber Yeremya'yı tutuklamaları için oğlu Yerahmeel'e, Azriel oğlu Seraya'ya ve Avdeel oğlu Şelemya'ya buyruk verdi. Oysa RAB onları gizlemişti.

27Kral, Yeremya'nın Baruk'a yazdırdığı sözleri içeren tomarı yaktıktan sonra, RAB Yeremya'ya şöyle seslendi:28“Başka bir tomar al, Yahuda Kralı Yehoyakim'in yaktığı ilk tomardaki bütün sözleri yazdır. 29Yahuda Kralı Yehoyakim için de ki, ‘RAB şöyle diyor: Babil Kralı'nın kesinlikle gelip bu ülkeyi viraneye çevireceğini, içindeki insanı da hayvanı da yok edeceğini neden tomara yazdın diye sorup tomarı yaktın. 30Bu yüzden RAB Yahuda Kralı Yehoyakim için şöyle diyor: Davut'un tahtında oturan kimsesi olmayacak; ölüsü gündüzün sıcağa, gece ayaza bırakılacak. 31İşledikleri suçlar yüzünden kendisini de çocuklarıyla görevlilerini de cezalandıracağım. Onların, Yeruşalim'de yaşayanların ve Yahuda halkının başına sözünü ettiğim bütün felaketleri getireceğim. Çünkü beni dinlemediler.’ ”

32Bunun üzerine Yeremya başka bir tomar alıp Neriya oğlu Yazman Baruk'a verdi. Yahuda Kralı Yehoyakim'in ateşe atıp yaktığı tomardaki bütün sözleri Baruk Yeremya'nın ağzından tomara yazdı. Bu sözlere, benzer birçok söz daha eklendi.

37

Yeremya Tutukevinde

1[*]

Babil Kralı Nebukadnessar'ın Yahuda'ya atadığı Yoşiya oğlu Sidkiya, Yehoyakim oğlu Yehoyakin'in yerine kral oldu.2Ama kendisi de görevlileriyle ülke halkı da RAB'bin Peygamber Yeremya aracılığıyla söylediği sözleri dikkate almadılar.

3Kral Sidkiya, Şelemya oğlu Yehukal'la Maaseya oğlu Kâhin Sefanya'yı şu haberle Peygamber Yeremya'ya gönderdi: “Lütfen bizim için Tanrımız RAB'be yalvar.”

4O sırada Yeremya daha cezaevine konmamıştı, halk arasında dolaşıyordu. 5Firavunun ordusu Mısır'dan çıkmıştı. Yeruşalim'i kuşatma altında tutan Kildaniler* bu haberi duyunca Yeruşalim'den çekildiler.

6Derken RAB Peygamber Yeremya'ya şöyle seslendi: 7“İsrail'in Tanrısı RAB diyor ki: Danışmak için sizi bana gönderen Yahuda Kralı'na şöyle deyin: ‘Size yardım etmek için Mısır'dan çıkıp gelen firavunun ordusu ülkesine dönecek. 8Kildaniler de dönecek; bu kentle savaşıp onu ele geçirecek, ateşe verecekler.’

9“RAB diyor ki, ‘Kildaniler üzerimizden çekilip gidecek’ diyerek kendinizi aldatmayın. Çünkü çekilip gitmeyecekler!10Sizinle savaşan bütün Babil ordusunu bozguna uğratsanız, çadırlarında yalnız yaralılar kalsa bile, bunlar çadırlardan çıkıp bu kenti ateşe verecekler.”

11Firavunun ordusu yüzünden Babil ordusu Yeruşalim'den çekilince, 12-13Peygamber Yeremya Benyamin topraklarındaki halkın arasında payına düşen mirası almak üzere Yeruşalim'den gitmek istedi. Benyamin Kapısı'na vardığında, Hananya oğlu Şelemya oğlu bekçibaşı Yiriya, “Sen Kildaniler'in tarafına geçiyorsun!” diyerek onu tutukladı.

14Yeremya, “Yalan!” dedi, “Ben Kildaniler'in tarafına geçmiyorum.” Ama Yiriya onu dinlemedi. Yeremya'yı tutuklayıp önderlere götürdü. 15Yeremya'ya öfkelenen önderler onu dövdürtüp cezaevine çevirdikleri Yazman Yonatan'ın evine kapattılar. 16Böylece bodrumda bir hücreye kapatılan Yeremya uzun süre orada kaldı. 17Sonra Kral Sidkiya Yeremya'yı sarayına getirtti. Orada kendisine gizlice, “RAB'den bir söz var mı?” diye sordu.

“Evet” diye yanıtladı Yeremya, “Babil Kralı'nın eline verileceksin.” 18Sonra Kral Sidkiya'ya şöyle dedi: “Sana, görevlilerine ve bu halka karşı ne günah işledim ki beni cezaevine kapattınız? 19‘Babil Kralı sana da bu ülkeye de saldırmayacak’ diyen peygamberlerin hani nerede? 20Şimdi lütfen beni dinle, ey efendim kral! Lütfen dileğimi kabul et. Beni Yazman Yonatan'ın evine geri gönderme. Orada ölmek istemiyorum.”

21Bunun üzerine Kral Sidkiya Yeremya'nın muhafız avlusuna kapatılmasını, kentteki ekmek bitene dek her gün fırıncılar sokağından kendisine bir ekmek verilmesini buyurdu. Böylece Yeremya muhafız avlusunda kaldı.

38

Yeremya Sarnıca Atılıyor

1Mattan oğlu Şefatya, Paşhur oğlu Gedalya, Şelemya oğlu Yehukal ve Malkiya oğlu Paşhur Yeremya'nın halka söylediği şu sözleri duydular: 2“RAB diyor ki, ‘Bu kentte kalan kılıçtan, kıtlıktan, salgından ölecek. Kildaniler'e* gidense sağ kalacak, canını kurtarıp yaşayacak.’ 3RAB diyor ki, ‘Bu kent kesinlikle Babil Kralı'nın ordusuna teslim edilecek, Babil Kralı onu ele geçirecek.’ ”

4Önderler krala, “Bu adam öldürülmeli” dediler, “Çünkü söylediği bu sözlerle kentte kalan askerlerin ve halkın cesaretini kırıyor. Bu adam halkın yararını değil, zararını istiyor.”

5Kral Sidkiya, “İşte o sizin elinizde” diye yanıtladı, “Kral size engel olamaz ki.”

6Böylece Yeremya'yı alıp kralın oğlu Malkiya'nın muhafız avlusundaki sarnıcına halatlarla sarkıtarak indirdiler. Sarnıçta su yoktu, yalnız çamur vardı. Yeremya çamura battı.

7Sarayda görevli hadım Kûşlu* Ebet-Melek Yeremya'nın sarnıca atıldığını duydu. Kral Benyamin Kapısı'nda otururken,8Ebet-Melek saraydan çıkıp kralın yanına gitti ve ona şöyle dedi: 9“Efendim kral, bu adamların Peygamber Yeremya'ya yaptıkları kötüdür. Onu sarnıca attılar, orada açlıktan ölecek. Çünkü kentte ekmek kalmadı.”

10Bunun üzerine kral, “Buradan yanına üçç

adam al, Peygamber Yeremya'yı ölmeden sarnıçtan çıkarın” diye ona buyruk verdi.

11Ebet-Melek yanına adamları alarak saray hazinesinin alt odasına gitti. Oradan eski bezler, yırtık pırtık giysiler alıp halatlarla sarnıca, Yeremya'ya sarkıttı. 12Sonra Yeremya'ya, “Bu eski bezleri, yırtık giysileri halatlarla bağlayıp koltuklarının altına geçir” diye seslendi. Yeremya söyleneni yaptı. 13Onu halatlarla çekip sarnıçtan çıkardılar. Yeremya muhafız avlusunda kaldı.

Sidkiya Yeremya'ya Yine Danışıyor

14Kral Sidkiya Peygamber Yeremya'yı RAB'bin Tapınağı'nın üçüncü girişine getirterek, “Sana bir şey soracağım” dedi, “Benden bir şey gizleme.”

15Yeremya, “Sana bir şey bildirirsem, beni öldürmeyecek misin?” diye karşılık verdi, “Üstelik öğüt versem bile beni dinlemeyeceksin.”

16Kral Sidkiya, “Bize yaşam veren RAB'bin varlığı hakkı için seni öldürmeyeceğim, canının peşinde olan bu adamların eline seni teslim etmeyeceğim” diyerek gizlice ant içti.

17Bunun üzerine Yeremya Sidkiya'ya şu karşılığı verdi: “İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB Tanrı diyor ki, ‘Babil Kralı'nın komutanlarına teslim olursan, canın bağışlanacak, bu kent de ateşe verilmeyecek. Sen de ailen de sağ kalacaksınız. 18Ama Babil Kralı'nın komutanlarına teslim olmazsan, kent Kildaniler'e* teslim edilecek, onu ateşe verecekler. Sen de onlardan kaçıp kurtulamayacaksın.’ ”

19Kral Sidkiya, “Kildaniler'in tarafına geçen Yahudiler'den korkuyorum” dedi, “Kildaniler beni onların eline verebilir, onlar da bana kötü davranırlar.”

20“Vermezler” diye yanıtladı Yeremya, “Lütfen sana aktardığım RAB'bin sözünü işit. O zaman sağ kalır, iyilik görürsün.21Ama teslim olmak istemezsen, RAB bana şunu açıkladı: 22Yahuda Kralı'nın sarayında kalan bütün kadınlar Babil Kralı'nın komutanlarına çıkarılacak. O kadınlar sana,

“ ‘Güvendiğin insanlar

Seni aldatıp yenilgiye uğrattı;

Çamura battı ayakların,

Güvendiğin insanlar seni bırakıp gitti’

diyecekler.

23“Bütün karıların, çocukların Kildaniler'e teslim edilecek. Sen de onlardan kaçıp kurtulamayacak, Babil Kralı'nın eliyle yakalanacaksın. Bu kent ateşe verilecek.”

24Sidkiya, “Ölmek istemiyorsan, konuştuklarımızı kimse duymasın” dedi, 25“Görevliler seninle konuştuğumu duyup da gelir, ‘Krala ne söyledin, kral sana ne dedi, açıkla bize, bizden gizleme! Yoksa seni öldürürüz’ derlerse, 26‘Beni Yonatan'ın evine geri gönderme, yoksa orada ölürüm diye krala yalvardım’ dersin.”

27Bütün görevliler gelip Yeremya'yı sorguya çektiler. Yeremya kralın kendisine söylemesini buyurduğu her şeyi onlara anlattı. Sorguyu bıraktılar. Çünkü kralla yaptığı konuşma duyulmamıştı.

28[*]

Yeremya Yeruşalim'in ele geçirildiği güne dek muhafız avlusunda kaldı.

39

Yeruşalim'in Düşüşü

(2Kr.25:1-12; Yer.52:4-16)

1Yahuda Kralı Sidkiya'nın dokuzuncu yılının onuncu ayında* Babil Kralı Nebukadnessar bütün ordusuyla Yeruşalim önlerine gelerek kenti kuşattı. 2Sidkiya'nın krallığının on birinci yılında, dördüncü ayın dokuzuncu günü kent surlarında gedik açıldı. 3Yeruşalim ele geçirilince[d]

Babil Kralı'nın bütün komutanları –Samgarlı Nergal-Sareser, askeri danışman Nebo– Sarsekim, baş görevli Nergal-Sareser ve bütün öteki görevliler– içeri girip Orta Kapı'da oturdular.

4Yahuda Kralı Sidkiya'yla askerler onları görünce kaçtılar. Gece kral bahçesinin yolundan iki duvarın arasındaki kapıdan kaçarak Arava yoluna çıktılar. 5Ama artlarına düşen Kildani* ordusu Eriha ovalarında Sidkiya'ya yetişti, onu yakalayıp Hama topraklarında, Rivla'da Babil Kralı Nebukadnessar'ın huzuruna çıkardılar. Nebukadnessar onun hakkında karar verdi:6Rivla'da Sidkiya'nın gözü önünde oğullarını, sonra da bütün Yahuda ileri gelenlerini öldürttü. 7Sidkiya'nın gözlerini oydu, zincire vurup Babil'e götürdü. 8Kildaniler sarayla halkın evlerini ateşe verdiler, Yeruşalim surlarını yıktılar. 9Komutan Nebuzaradan kentte sağ kalanları, kendi safına geçen kaçakları ve geri kalan halkı Babil'e sürgün etti. 10Ancak hiçbir şeyi olmayan bazı yoksulları Yahuda'da bıraktı, onlara bağ ve tarla verdi.

Yeremya Özgür Bırakılıyor

11Babil Kralı Nebukadnessar, muhafız birliği komutanı Nebuzaradan aracılığıyla Yeremya'yla ilgili şu buyruğu verdi:12“Onu sorumluluğun altına al, ona iyi bak, hiç zarar verme, senden ne dilerse yap.” 13Bunun üzerine muhafız birliği komutanı Nebuzaradan, askeri danışman Nebuşazban, baş görevli Nergal-Sareser ve Babil Kralı'nın öbür görevlileri^14adam gönderip Yeremya'yı muhafız avlusundan getirttiler. Evine geri götürmesi için Şafan oğlu Ahikam oğlu Gedalya'nın koruyuculuğuna verdiler. Böylece Yeremya halkı arasında yaşamını sürdürdü.

15Yeremya daha muhafız avlusunda tutukluyken RAB ona şöyle seslenmişti: 16“Git, Kûşlu* Ebet-Melek'e de ki, ‘İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor: Bu kent üzerine yarar değil, zarar verecek sözlerimi yerine getirmek üzereyim. O gün olanları sen de göreceksin. 17Ama o gün seni kurtaracağım diyor RAB. Korktuğun adamların eline teslim edilmeyeceksin. 18Seni kesinlikle kurtaracağım, kılıçla öldürülmeyeceksin. Hiç değilse canını kurtarmış olacaksın. Çünkü bana güvendin, diyor RAB.’ ”

40

Yeremya Vali Gedalya'nın Yanında Kalıyor

1Muhafız birliği komutanı Nebuzaradan Yeremya'yı Rama'da salıverdikten sonra RAB Yeremya'ya seslendi. Nebuzaradan onu Babil'e sürülen Yeruşalim ve Yahuda halkıyla birlikte zincire vurulmuş olarak Rama'ya götürmüştü.2Muhafız birliği komutanı Yeremya'yı yanına çağırtıp, “Tanrın RAB buraya karşı bu felaketi belirledi” dedi, 3“Şimdi dediğini yaptı, yapacağını söylediği her şeyi yerine getirdi. Çünkü RAB'be karşı günah işlediniz, O'nun sözünü dinlemediniz. Bütün bunlar bu yüzden başınıza geldi. 4İşte ellerindeki zincirleri çözüyorum. Benimle Babil'e gelmeyi yeğlersen gel, sana iyi bakarım; eğer benimle Babil'e gelmek istemezsen de sorun yok. Bak, bütün ülke önünde! İyi ve doğru bildiğin yere git.5Ama burada kalırsan[e]

Babil Kralı'nın Yahuda kentlerine vali atadığı Şafan oğlu Ahikam oğlu Gedalya'nın yanına dönüp onunla birlikte halkın arasında yaşa ya da istediğin yere git.”

Muhafız birliği komutanı Yeremya'ya yiyecek ve armağan verip yoluna gönderdi. 6Yeremya Mispa'ya, Ahikam oğlu Gedalya'nın yanına gitti. Onunla ve ülkede kalan halkla birlikte orada yaşamaya başladı.

Gedalya Öldürülüyor

(2Kr.25:22-26)

7Kırdaki ordu komutanlarıyla adamları, Babil Kralı'nın Ahikam oğlu Gedalya'yı ülkeye vali atadığını, Babil'e sürülmemiş yoksul kadın, erkek ve çocukları ona emanet ettiğini duyunca, 8Mispa'ya, Gedalya'nın yanına geldiler. Gelenler Netanya oğlu İsmail, Kareah'ın oğulları Yohanan ve Yonatan, Tanhumet oğlu Seraya, Netofalı Efay'ın oğulları, Maakalı oğlu Yaazanya ve adamlarıydı. 9Şafan oğlu Ahikam oğlu Gedalya onlara ve adamlarına ant içerek, “Kildaniler'e* kulluk etmekten korkmayın” dedi, “Ülkeye yerleşip Babil Kralı'na hizmet edin. Böylesi sizin için daha iyi olur. 10Bana gelince, Mispa'da kalacağım, gelecek Kildaniler'in önünde sizi temsil edeceğim. Siz şarap, yaz meyveleri, zeytinyağı toplayıp kaplarınızda depolayın ve aldığınız kentlerde yaşayın.”

11Moav, Ammon, Edom ve öbür ülkelerde yaşayan Yahudiler'in hepsi, Babil Kralı'nın Yahuda'da bir kesim halkı sağ bıraktığını ve Şafan oğlu Ahikam oğlu Gedalya'yı onlara vali atadığını duyunca, 12sürülmüş oldukları ülkelerden geri dönüp Yahuda'ya, Mispa'da bulunan Gedalya'nın yanına geldiler. Sonra bol bol şarap ve yaz meyvesi topladılar.

13Kareah oğlu Yohanan'la kırdaki bütün ordu komutanları da Mispa'da bulunan Gedalya'nın yanına geldiler. 14Ona, “Ammon Kralı Baalis'in seni öldürmek için Netanya oğlu İsmail'i gönderdiğini bilmiyor musun?” dediler. Gelgelelim Ahikam oğlu Gedalya onlara inanmadı. 15Kareah oğlu Yohanan Mispa'da Gedalya'ya gizlice, “İzin ver de gidip Netanya oğlu İsmail'i öldüreyim” dedi, “Kimse bilmeyecek! Neden seni öldürsün de çevrende toplanan bütün Yahudiler dağılsın, Yahuda'da sağ kalmış olanlar yok olsun?”

16Ama Ahikam oğlu Gedalya, “Böyle bir şey yapma! İsmail'le ilgili söylediklerin yalan” dedi.

41

1[*]

O yılın yedinci ayında* kral soyundan ve kralın baş görevlilerinden Elişama oğlu Netanya oğlu İsmail, on adamıyla birlikte Mispa'ya, Ahikam oğlu Gedalya'nın yanına gitti. Orada, Mispa'da birlikte yemek yerlerken, 2Netanya oğlu İsmail'le yanındaki on adam ayağa kalkıp Babil Kralı'nın ülkeye vali atadığı Şafan oğlu Ahikam oğlu Gedalya'yı kılıçla öldürdüler.3İsmail Mispa'da Gedalya'yla birlikte olan bütün Yahudiler'i ve oradaki Kildan* askerlerini de öldürdü.

4Gedalya öldürüldükten bir gün sonra, ölüm haberi duyulmadan önce 5Şekem'den, Şilo'dan, Samiriye'den sakallarını tıraş etmiş, giysilerini yırtmış, bedenlerinde yaralar açmış seksen adam geldi. RAB'bin Tapınağı'nda sunmak için yanlarında tahıl, günnük getirmişlerdi. 6Netanya oğlu İsmail Mispa'dan ağlaya ağlaya onları karşılamaya çıktı. Onları görünce, “Ahikam oğlu Gedalya'ya gelin” dedi. 7Kente girince, Netanya oğlu İsmail ve yanındakiler onları öldürüp bir sarnıca attılar. 8Ancak onlardan on kişi İsmail'e, “Bizi öldürme!” dediler, “Tarlada saklı buğdayımız, arpamız, zeytinyağımız ve balımız var.” Böylece İsmail vazgeçip onları öbürleriyle birlikte öldürmedi. 9İsmail'in öldürdüğü adamların bedenlerini atmış olduğu sarnıç büyüktü[f]

. Kral Asa, bu sarnıcı İsrail Kralı Baaşa'dan korunmak için kazmıştı. Netanya oğlu İsmail orayı ölülerle doldurdu.

10İsmail, muhafız birliği komutanı Nebuzaradan'ın Ahikam oğlu Gedalya'nın sorumluluğuna bıraktığı Mispa'daki bütün halkı ve kral kızlarını tutsak aldı. Netanya oğlu İsmail tümünü tutsak alıp Ammonlular'a sığınmak üzere yola çıktı.

Yohanan Halkı Kurtarıyor

11Kareah oğlu Yohanan ve yanındaki ordu komutanları, Netanya oğlu İsmail'in işlediği cinayetleri duyunca, 12bütün adamlarını alıp Netanya oğlu İsmail'le savaşmaya gittiler. Givon'daki büyük havuzun yakınında ona yetiştiler. 13İsmail'in yanındaki adamlar, Kareah oğlu Yohanan ve yanındaki ordu komutanlarını görünce sevindiler. 14İsmail'in Mispa'dan tutsak olarak götürdüğü herkes geri dönüp Kareah oğlu Yohanan'a katıldı. 15Netanya oğlu İsmail ve sekiz adamıysa Yohanan'dan kaçıp Ammonlular'a sığındılar.

16Kareah oğlu Yohanan'la yanındaki ordu komutanları sağ kalanların hepsini –Ahikam oğlu Gedalya'yı öldüren Netanya oğlu İsmail'den kurtarıp Givon'dan geri getirdiği yiğit askerleri, kadınları, çocukları, saray görevlilerini– Mispa'dan alıp götürdüler. 17-18Kildaniler'den* kaçmak için Mısır'a doğru yola çıktılar. Beytlehem yakınında, Gerut-Kimham'da durdular. Kildaniler'den korkuyorlardı. Çünkü Netanya oğlu İsmail, Babil Kralı'nın ülkeye vali atadığı Ahikam oğlu Gedalya'yı öldürmüştü.

42

Yeremya'nın Duası, Rab'bin Yanıtı

1Ordu komutanları, Kareah oğlu Yohanan, Hoşaya oğlu Azarya[g]

ve küçük büyük bütün halk yaklaşıp 2Peygamber Yeremya'ya şöyle dediler: “Lütfen dileğimizi kabul et! Bizim için, bütün sağ kalan bu halk için Tanrın RAB'be yakar. Çünkü bir zamanlar sayıca çok olan bizler gördüğün gibi şimdi azınlıkta kaldık. 3Tanrın RAB nereye gideceğimizi, ne yapacağımızı bize bildirsin.”

4Peygamber Yeremya, “Olur” dedi, “İsteğiniz uyarınca Tanrınız RAB'be yakaracağım. RAB bana ne yanıt verirse, bir şey saklamadan size bildireceğim.”

5Bunun üzerine, “Tanrın RAB'bin senin aracılığınla bize bildireceği her sözü yerine getirmezsek, RAB aramızda gerçek ve güvenilir tanık olsun” dediler, 6“Seni kendisine gönderdiğimiz Tanrımız RAB'bin sözünü beğensek de beğenmesek de dinleyeceğiz ki, üzerimize iyilik gelsin. Evet, Tanrımız RAB'bin sözünü dinleyeceğiz.”

7On gün sonra RAB Yeremya'ya seslendi. 8Yeremya, Kareah oğlu Yohanan'la yanındaki ordu komutanlarını ve küçük büyük bütün halkı çağırdı. 9Onlara şöyle dedi: “Dileğinizi önüne sunmam için beni kendisine gönderdiğiniz İsrail'in Tanrısı RAB diyor ki, 10‘Bu ülkede kalırsanız, sizi bina ederim, yıkmam; dikerim, sökmem. Çünkü başınıza getirdiğim felakete üzülüyorum. 11Korktuğunuz Babil Kralı'ndan artık korkmayın, ondan korkmayın diyor RAB. Çünkü ben sizinleyim, sizi kurtaracak, onun elinden özgür kılacağım. 12Size sevecenlik göstereceğim. Şöyle ki, Babil Kralı size acıyacak, sizi topraklarınıza geri gönderecek.’

13“Ama, ‘Bu ülkede kalmayacağız’ der, Tanrınız RAB'bin sözünü dinlemezseniz, 14‘Savaş görmeyeceğimiz, boru sesi duymayacağımız, açlık çekmeyeceğimiz Mısır'a gidip orada yaşayacağız’ derseniz, 15RAB'bin sözünü dinleyin, ey Yahuda'dan sağ kalanlar! İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor: ‘Eğer Mısır'a gidip orada yerleşmeye kesin kararlıysanız, 16korktuğunuz kılıç size orada yetişecek, tasalandığınız kıtlık Mısır'da yakanıza yapışacak, orada öleceksiniz. 17Yerleşmek üzere Mısır'a gitmeye kararlı olan herkes kılıçtan, kıtlıktan, salgın hastalıktan ölecek. Başlarına getireceğim felaketten kurtulup sağ kalan olmayacak.’

18“İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘Öfkem, kızgınlığım Yeruşalim'de yaşayanların üzerine döküldüğü gibi, siz Mısır'a gidenlerin üzerine de dökülecek. Siz lanetlik, dehşet konusu olacak, aşağılanacak, yerileceksiniz. Burayı bir daha görmeyeceksiniz.’ 19Ey Yahuda'dan sağ kalanlar, RAB size, ‘Mısır'a gitmeyin!’ diye buyurmuştur. Bunu iyi bilin. Bugün sizi uyarıyorum: 20Beni Tanrınız RAB'be gönderip, ‘Bizim için Tanrımız RAB'be yakar. O'nun bize söyleyeceği her şeyi bildir, yapacağız’ demekle kendinizi aldatıyorsunuz! 21Bugün size bildirdim, ama Tanrınız RAB'bin benim aracılığımla size ilettiği sözlerin hiçbirini dinlemediniz. 22Şimdi iyi bilin ki, yerleşmek üzere gitmeye can attığınız yerde kılıçtan, kıtlıktan, salgın hastalıktan öleceksiniz.”

43

Yeremya Mısır'a Götürülüyor

1Yeremya Tanrıları RAB'bin bütün bu sözlerini –Tanrıları RAB'bin onun aracılığıyla kendilerine ilettiği her şeyi– halka bildirmeyi bitirince 2Hoşaya oğlu Azarya, Kareah oğlu Yohanan ve bütün küstah adamlar ona, “Yalan söylüyorsun!” dediler, “Tanrımız RAB, ‘Yerleşmek üzere Mısır'a gitmeyin’ demek için göndermedi seni bize. 3Bizi öldürsünler, Babil'e sürsünler diye Kildaniler'in* eline teslim etmek için Neriya oğlu Baruk seni bize karşı kışkırtıyor.” 4Böylece Kareah oğlu Yohanan, bütün ordu komutanları ve halk RAB'bin Yahuda'da kalmalarına ilişkin buyruğuna karşı geldiler. 5[*]

Kareah oğlu Yohanan'la bütün ordu komutanları, sürüldükleri uluslardan yerleşmek üzere Yahuda'ya geri dönen Yahuda halkını alıp götürdüler. 6Muhafız birliği komutanı Nebuzaradan'ın Şafan oğlu Ahikam oğlu Gedalya'nın sorumluluğuna bırakmış olduğu bütün kadınları, erkekleri, çocukları, kral kızlarını da götürdüler. Peygamber Yeremya'yla Neriya oğlu Baruk'u da alıp^7RAB'bin sözünü dinlemeyerek Mısır'a gittiler. Tahpanhes'e vardılar.

8Tahpanhes'te RAB Yeremya'ya şöyle seslendi: 9“Yahudiler'in gözü önünde eline büyük taşlar al, Tahpanhes'te firavun sarayının girişindeki tuğla kaldırımın harcına göm. 10Onlara de ki, ‘İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor: İşte kulum Babil Kralı Nebukadnessar'ı buraya getirtip tahtını harca gömdüğüm bu taşların üzerine kuracağım. Nebukadnessar otağını bu taşların üzerine kuracak. 11[*]

Gelip Mısır'ı bozguna uğratacak.

Ölüm için ayrılanlar ölüme,

Sürgün için ayrılanlar sürgüne,

Kılıç için ayrılanlar kılıca gidecek.

12Mısır ilahlarının tapınaklarını ateşe verip yakacak[h]

, ilahları alıp götürecek. Çoban giysisiyle kendisini nasıl örterse, o da Mısır'ı öyle örtecek. Sonra oradan sağ salim çıkacak. 13Mısır'daki Güneş Tapınağı'nın dikili taşlarını kıracak, Mısır ilahlarının tapınaklarını ateşe verecek.’ ”

44

Yeremya Mısır'daki Yahudiler'i Uyarıyor

1Mısır'ın Migdol, Tahpanhes, Nofı

kentlerinde ve Patros bölgesinde yaşayan Yahudiler'e ilişkin RAB Yeremya'ya şöyle seslendi: 2-3“İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki, Yeruşalim ve Yahuda kentlerine getirdiğim bütün felaketleri gördünüz. İşte yaptıkları kötülük yüzünden kentler bugün yıkık; içlerinde oturan yok. Sizin de kendilerinin ve atalarının da önceden tanımadığınız başka ilahlara buhur yakıp taparak beni öfkelendirdiler. 4Peygamber kullarımı defalarca gönderip, ‘Nefret ettiğim bu iğrençlikleri yapmayın!’ diyerek onları uyardım. 5Ama dinlemediler, kulak asmadılar. Kötülüklerinden dönmediler, başka ilahlara buhur yakmaktan vazgeçmediler. 6Bu yüzden kızgın öfkemi döktüm; Yahuda kentlerine, Yeruşalim sokaklarına karşı öfkem giderek şiddetlendi. Onlar bugün olduğu gibi yıkık ve ıssız bırakıldı.

7“İsrail'in Tanrısı RAB, Her Şeye Egemen Tanrı şöyle diyor: Neden bu büyük felaketi başınıza getiriyorsunuz? Kadın erkek, çoluk çocuk Yahuda halkından kesilip atılacak, sizden sağ kalan olmayacak. 8Yerleşmek üzere geldiğiniz Mısır'da ellerinizin yaptıklarıyla, başka ilahlara buhur yakmakla beni öfkelendiriyorsunuz. Başınıza felaket getiriyorsunuz. Dünyadaki uluslarca aşağılanacak, yerileceksiniz. 9Yahuda'da, Yeruşalim sokaklarında atalarınızın, Yahuda krallarıyla karılarının, kendinizin, karılarınızın yaptığı kötülükleri unuttunuz mu? 10Bugüne dek pişmanlık duymadılar, benden korkmadılar. Size ve atalarınıza verdiğim yasa ve kurallar uyarınca yaşamadılar.

11“Bu yüzden İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki: Başınıza yıkım getirmeye, bütün Yahuda halkını yok etmeye kararlıyım. 12Yerleşmek üzere Mısır'a gelmeye kararlı olan Yahuda'nın sağ kalanlarını ele alacağım. Hepsi Mısır'da yok olacak; kılıçtan geçirilecek ya da kıtlıktan ölecek. Küçük büyük hepsi kılıçtan, kıtlıktan ölecek. Lanetlenecek, dehşet konusu olacak, aşağılanacak, yerilecekler. 13Yeruşalim'i cezalandırdığım gibi, Mısır'da yaşayanları da kılıçla, kıtlıkla, salgın hastalıkla cezalandıracağım. 14Yerleşmek için Mısır'a gelen Yahuda halkının sağ kalanlarından hiçbiri kurtulmayacak, hiç kimse sağ kalıp Yahuda'ya dönmeyecek. Yerleşmek üzere oraya dönmek isteseler de, kaçıp kurtulan birkaç kişi dışında dönen olmayacak.”

15Karılarının başka ilahlara buhur yaktığını bilen erkekler, orada duran kadınlar, Mısır'ın Patros bölgesinde yaşayan bütün halk –ki büyük bir topluluktu– Yeremya'ya şu karşılığı verdi: 16“RAB'bin adıyla bize söylediklerini dinlemeyeceğiz!17Tersine, yapacağımızı söylediğimiz her şeyi kesinlikle yapacağız: Gök Kraliçesi'ne[i]

buhur yakacak, atalarımızın, krallarımızın, önderlerimizin ve kendimizin Yahuda kentlerinde, Yeruşalim sokaklarında yaptığımız gibi ona dökmelik sunular dökeceğiz. O zamanlar bol yiyeceğimiz vardı, her işimiz yolundaydı, sıkıntı çekmiyorduk. 18Oysa Gök Kraliçesi'ne buhur yakmayı, dökmelik sunular dökmeyi bıraktığımız günden bu yana her yönden yokluk çekiyoruz; kılıçtan, kıtlıktan yok oluyoruz.”

19Kadınlar, “Evet, Gök Kraliçesi'ne buhur yakıp dökmelik sunular dökeceğiz! Ona benzer pideler pişirip kendisine dökmelik sunular döktüğümüzü kocalarımız bilmiyor muydu sanki?” diye eklediler.

20Bunun üzerine Yeremya ona karşılık veren kadın erkek bütün halka şöyle dedi: 21“Sizin, atalarınızın, krallarınızın, önderlerinizin, ülke halkının Yahuda kentlerinde, Yeruşalim sokaklarında yaktığınız buhuru RAB unuttu mu? Haberi yok muydu? 22RAB yaptığınız kötülüklere, iğrençliklere artık dayanamadığı için, bugün olduğu gibi ülkeniz aşağılanıp yerildi, kimsenin yaşamadığı dehşet verici bir viranelik oldu. 23Siz başka ilahlara buhur yaktınız, RAB'be karşı günah işlediniz; O'nun sözünü dinlemediniz, yasasına, kurallarına, antlaşma koşullarına uymadınız. Bu yüzden bugün olduğu gibi başınıza felaket geldi.”

24Yeremya bütün halka, özellikle de kadınlara, “RAB'bin sözüne kulak verin, ey Mısır'da yaşayan Yahudalılar” dedi,25“İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘Gök Kraliçesi'ne buhur yakacağız, dökmelik sunular dökeceğiz, adaklarımızı kesinlikle yerine getireceğiz’ diyerek siz de karılarınız da verdiğiniz sözü yerine getirdiniz.

“Öyleyse verdiğiniz sözü tutun! Adadığınız adakları tümüyle yerine getirin! 26Mısır'da yaşayan Yahudiler, RAB'bin sözünü dinleyin! ‘Büyük adım üzerine ant içiyorum ki’ diyor RAB, ‘Mısır'da yaşayan Yahudiler'den hiçbiri bundan böyle adımı ağzına alıp Egemen RAB'bin varlığı hakkı için diye ant içmeyecek. 27Çünkü onların yararını değil, zararını gözlüyorum; Mısır'da yaşayan Yahudiler yok olana dek kılıçtan, kıtlıktan ölecek. 28Kılıçtan kurtulup da Mısır'dan Yahuda'ya dönenlerin sayısı pek az olacak. Mısır'a yerleşmeye gelen Yahuda halkından sağ kalanlar o zaman kimin sözünün yerine geldiğini anlayacak: Benim sözümün mü, yoksa onlarınkinin mi?

29“ ‘Başınıza yıkım getireceğim; sözümün yerine geleceğini bilesiniz diye’ diyor RAB, ‘Sizi burada cezalandıracağıma ilişkin belirti şu olacak.’ 30[*]

RAB diyor ki, ‘Yahuda Kralı Sidkiya'yı can düşmanı Babil Kralı Nebukadnessar'ın eline nasıl teslim ettimse, Mısır Firavunu Hofra'yı da can düşmanlarının eline öyle teslim edeceğim.’ ”

45

Baruk'a Haber

1[*]

Yahuda Kralı Yoşiya oğlu Yehoyakim'in dördüncü yılında Neriya oğlu Baruk, Peygamber Yeremya'nın kendisine söylediği sözleri tomara yazdıktan sonra Yeremya ona şunları söyledi: 2“Ey Baruk, İsrail'in Tanrısı RAB sana şöyle diyor:3Sen, ‘Vay başıma! Çünkü RAB acıma acı kattı. İnlemekten bitkin düştüm, bana rahat yok’ dedin.

4“RAB bana, ‘Ona şöyle diyeceksin’ dedi: ‘RAB diyor ki, bütün ülkeyi yıkacağım; bina ettiğimi yıkacak, diktiğimi sökeceğim. 5Sana gelince, büyük şeyler peşinde mi koşuyorsun? Sakın koşma! Çünkü bütün halkın üzerine felaket getirmek üzereyim’ diyor RAB, ‘Ama sen nereye gidersen git, canını bağışlayacağım.’ ”

46

Mısır Karkamış'ta Yenilgiye Uğruyor

1RAB uluslara ilişkin Peygamber Yeremya'ya şöyle seslendi:

2[*]

Mısır'a ilişkin: Yahuda Kralı Yoşiya oğlu Yehoyakim'in dördüncü yılında, Babil Kralı Nebukadnessar'ın Fırat kıyısında, Karkamış'ta yenilgiye uğrattığı Firavun Neko'nun ordusuyla ilgili bildiri:

3“Küçük büyük kalkanları dizin,

Savaşmak için ilerleyin!

4Atları koşun, beygirlere binin!

Miğferlerinizi takın, yerinizi alın!

Mızraklarınızı cilalayın,

Zırhlarınızı kuşanın!

5Ne görüyorum?

Dehşete düştüler, geri çekiliyorlar!

Yiğitleri bozguna uğramış,

Arkalarına bakmadan kaçışıyorlar.

Her yer dehşet içinde” diyor RAB.

6“Ayağı tez olan kaçamıyor,

Yiğit kaçıp kurtulamıyor.

Kuzeyde, Fırat kıyısında

Tökezleyip düştüler.

7Nil gibi yükselen,

Irmak gibi suları çalkalanan kim?

8Mısır'dır Nil gibi yükselen,

Irmak gibi suları çalkalanan.

‘Yükselip yeryüzünü kaplayacağım;

Kentleri de içlerinde oturanları da

Yok edeceğim’ diyor Mısır.

9Şahlanın, ey atlar!

Çılgınca saldırın, ey savaş arabaları!

Ey kalkan taşıyan Kûşlu*, Pûtlu yiğitler,

Yay çeken Ludlular, ilerleyin!

10“Çünkü o gün Rab'bin, Her Şeye Egemen RAB'bin günüdür.

Düşmanlarından öç alması için

Öç günüdür.

Kılıç doyana dek yiyecek,

Kanlarını kana kana içecek.

Çünkü Rab, Her Şeye Egemen RAB

Kuzeyde, Fırat kıyısında kurban hazırlıyor.

11“Ey erden kız Mısır,

Gilat'a git de merhem al!

Ama boşuna çok ilaç kullanıyorsun,

Senin için şifa yok.

12Uluslar utancını duydu,

Feryadınla doldu yeryüzü.

Yiğit yiğide tökezleyip

İkisi birlikte yere seriliyor.”

Nebukadnessar Mısır'a Saldırıyor

13[*]

Babil Kralı Nebukadnessar'ın gelip Mısır'a saldıracağına ilişkin RAB'bin Peygamber Yeremya'ya bildirdiği söz şudur:

14“Mısır'da bildirin,

Migdol'da duyurun,

Nof'ta[j]

, Tahpanhes'te duyurun:

‘Yerini al, hazırlan,

Çünkü çevrendekileri yiyip bitiriyor kılıç!’

15İlahın Apis[k]

neden kaçtı?

Boğan neden ayakta kalamadı?

Çünkü RAB onu yere serdi[l]

!

16Boyuna tökezleyip birbirlerinin üzerine düşecekler.

‘Kalkın, acımasızların kılıcı yüzünden halkımıza,

Yurdumuza dönelim’ diyecekler.

17‘Firavun yaygaracının biri,

Fırsatı kaçırdı’ diyecekler.

18“Varlığım hakkı için” diyor Kral,

Adı Her Şeye Egemen RAB,

“Dağlar arasında Tavor Dağı nasılsa,

Karmel Dağı deniz kıyısında nasılsa,

Size saldıracak kişi de öyledir.

19Ey sizler, Mısır'da yaşayanlar,

Toplayın eşyanızı, sürgüne gideceksiniz!

Nof öyle viran olup yanacak ki,

Kimse oturmayacak içinde.

20“Mısır güzel bir düve,

Ama kuzeyden at sineği geliyor ona.

21Ücretli askerleri besili danalar gibi.

Onlar da geri dönüp birlikte kaçacak,

Yerlerinde durmayacaklar.

Çünkü üzerlerine yıkım günü,

Cezalandırılacakları an gelecek.

22Düşman ordusu ilerleyince,

Mısır yılan gibi tıslayarak kaçacak.

Ağaç kesen adamlar gibi

Baltalarla ona saldıracaklar.

23Gür olsa bile kesecekler ormanını” diyor RAB,

“Çünkü çekirgelerden daha çok onlar,

Sayıya vurulamazlar.

24Mısır utandırılacak,

Kuzey halkının eline teslim edilecek.”

25İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki, “İşte No[m]

Kenti'nin ilahı Amon'u, firavunu, Mısır'la ilahlarını, krallarını ve firavuna güvenenleri cezalandırmak üzereyim. 26Hepsini can düşmanları Babil Kralı Nebukadnessar'la görevlilerinin eline teslim edeceğim. Ama sonra, eskiden olduğu gibi insanlar yine Mısır'da yaşayacak” diyor RAB.

Rab Halkını Kurtaracak

27[*]

“Korkma, ey kulum Yakup,

Yılma, ey İsrail.

Çünkü seni uzak yerlerden,

Soyunu sürgün edildiği ülkeden kurtaracağım.

Yakup yine huzur ve güvenlik içinde olacak,

Kimse onu korkutmayacak.

28Korkma, ey kulum Yakup,

Çünkü ben seninleyim” diyor RAB.

“Seni aralarına sürdüğüm ulusların hepsini

Tümüyle yok etsem de,

Seni büsbütün yok etmeyeceğim.

Adaletle yola getirecek,

Hiç cezasız bırakmayacağım seni.”

47

Filistliler'le İlgili Bildiri

1[*]

Firavun Gazze'ye saldırmadan önce RAB'bin Peygamber Yeremya'ya bildirdiği Filistliler'e ilişkin söz şudur:

2RAB diyor ki,

“Bakın sular kuzeyden nasıl yükseliyor!

Taşkın bir ırmak olacak,

Ülkeyi ve içindeki her şeyi,

Kentleri ve içinde yaşayanları kaplayacak.

İnsanlar yakaracak,

Ülkede yaşayan herkes feryat edecek.

3Dörtnala koşan aygırların

Toynak seslerinden,

Savaş arabalarının takırtısından,

Tekerleklerin gürültüsünden

Babalar dönüp çocuklarına bakmayacak;

Ellerinde derman kalmayacak.

4Çünkü Filistliler'in yok edileceği gün geliyor.

Sur ve Sayda'ya yardım edebilecek

Sağ kalan herkes kesilip yok edilecek.

RAB Kaftor[n]

kıyısından gelen Filistliler'in

Sağ kalanlarını yok edecek.

5Gazze yastan saçını yolacak,

Aşkelon susturulacak.

Ey ovada sağ kalanlar,

Ne zamana dek bedenlerinizi yaralayacaksınız?

6Ah, RAB'bin kılıcı!

Yatışmana daha ne kadar zaman var?

Dön kınına! Dur ve sessiz ol!

7Ama RAB ona buyruk vermişken,

Aşkelon'a, deniz kıyısına

Saldırmak üzere görevlendirmişken

Kılıç nasıl yatışabilir?”

48

Moav'a İlişkin Bildiri

1[*]

Moav'a ilişkin:

İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor:

“Vay Nevo'nun başına gelenlere!

Çünkü viraneye çevrilecek.

Kiryatayim utandırılacak, ele geçirilecek.

Misgav utandırılacak, kırılıp dökülecek.

2Moav artık övülmeyecek,

Heşbon'da onun yıkımı için düzen kuracak,

‘Haydi, şu Moav ulusuna son verelim’ diyecekler.

Ey Madmen[o]

, sen de susturulacaksın,

Kılıç kovalayacak seni.

3Horonayim'den feryat duyulacak:

‘Kent mahvoldu, büyük yıkıma uğradı!’

4“Moav yıkılacak,

Yavrularının ağlayışı duyulacak.

5[*]

Ağlaya ağlaya çıkıyorlar Luhit Yokuşu'ndan,

Horonayim inişinde

Yıkımın neden olduğu acı feryatlar duyuluyor.

6Kaçın, canınızı kurtarın!

Çölde yaban eşeğiö

gibi koşun!

7“Evet, başarılarına, mal varlığına güvendiğin için

Sen de ele geçirileceksin.

İlahın Kemoş da kâhinleri ve görevlileriyle birlikte

Sürgün edilecek.

8Yok edici her kente uğrayacak,

Tek kent kurtulmayacak.

Vadi yerle bir olacak,

Yayla altüst edilecek” diyor RAB.

9“Moav toprağına tuz dökün, kısırlaşsın,

Kentleri öyle viran olacak ki,

Kimse yaşamayacak oralarda.

10Lanet olsun RAB'bin işini savsaklayana!

Kılıcını kan dökmekten alıkoyana lanet olsun!

11Moav gençliğinden bu yana güvenlikteydi,

Şarap tortusu gibi durgun kaldı,

Bir kaptan öbürüne boşaltılmadı,

Sürgüne gönderilmedi.

O yüzden tadını yitirmedi, kokusu bozulmadı.

12“Ama onu boşaltacak adamları göndereceğim günler geliyor” diyor RAB, “Onu boşaltacaklar. Kaplarını boşaltacak, küplerini paramparça edecekler. 13İsrail halkı güvendiği Beytel'den nasıl utandıysa, Moav da Kemoş ilahından öyle utanacak.

14“Nasıl, ‘Biz yiğidiz,

Savaşa hazır askerleriz’ dersiniz?

15Moav ve kentlerini yerle bir eden,

Saldırıya geçti.

En seçkin gençleri kesime gidecek.

Adı Her Şeye Egemen RAB olan Kral böyle diyor.

16Moav'ın yıkımı yakında geliyor,

Uğrayacağı felaket hızla yaklaşıyor.

17Dövünün onun için,

Ey çevresinde yaşayan, ününü bilen sizler!

‘Kudret asası,

Görkemli değnek nasıl da kırıldı!’ deyin.

18“Ey Divon Kenti'nde yaşayan halk,

Görkeminden in,

Kuru toprak üstünde otur.

Çünkü Moav'ı yerle bir eden sana da saldıracak,

Kalelerini yıkacak.

19Ey sen, Aroer'de oturan,

Yol kenarında dur da gözle!

Kaçan adama, kurtulan kadına,

‘Ne oldu?’ diye sor.

20Moav utandırıldı, darmadağın oldu.

Feryat et, haykır!

Moav'ın yıkıldığını Arnon Vadisi'nde duyur.

21-24“Yayladaki kentler –Holan, Yahas, Mefaat, Divon, Nevo, Beytdivlatayim, Kiryatayim, Beytgamul, Beytmeon, Keriyot, Bosra, uzak yakın bütün Moav kentleri– yargılanacak. 25Moav'ın boynuzu kesildi, kolu kırıldı” diyor RAB.

26“Moav'ı sarhoş edin,

Çünkü RAB'be büyüklük tasladı.

Moav kendi kusmuğunda yuvarlanacak,

Alay konusu olacak.

27İsrail senin için gülünesi bir ulus mu oldu?

Hırsızlar arasında mı yakalandı ki,

Ondan söz ettikçe baş sallıyorsun?

28“Ey Moav'da yaşayanlar,

Kentlerinizi terk edip kayalara sığının.

Uçurumun ağzında yuvasını yapan

Güvercin gibi olun.

29[*]

Moav'ın ne denli gururlanıp büyüklendiğini,

Kendini ne denli beğendiğini,

Kibirlenip küstahlaştığını,

Övünüp kabardığını duyduk.

30Küstahlığını biliyorum” diyor RAB,

“Övünmesi boşunadır, yaptıkları da.

31Bu yüzden Moav için haykıracak,

Bütün Moav için feryat edeceğim.

Ağlayacağım Kîr-Hereset halkı için.

32Ey Sivma asması,

Senin için Yazer halkından çok ağlayacağım.

Filizlerin gölü[p]

aşıp

Yazer'e ulaştı.

Yok edici yaz meyvelerini, üzümünü yok etti.

33Moav'ın meyve bahçelerinden, tarlalarından

Sevinç ve neşe yok oldu.

Üzüm sıkma çukurlarından şarap akışını durdurdum;

Kimse sevinç çığlıklarıyla üzüm ezmiyor,

Çığlıklar var, ama sevinç çığlıkları değil.

34[*]

“Heşbon ve Elale'nin haykırışları

Yahas'a ulaşıyor.

Soar'dan Horonayim'e,

Eglat-Şelişiya'ya dek çığlıklar yükseliyor.

Çünkü Nimrim suları bile kurudu.

35Moav'da puta tapılan yerlerde

Sunu sunanları,

İlahlarına buhur yakanları

Yok edeceğim” diyor RAB.

36“Bu yüzden yüreğim ney gibi

İnliyor Moav için;

Kîr-Hereset halkı için ney gibi

İnliyor yüreğim.

Çünkü elde ettikleri zenginlik uçup gitti.

37“Herkes saçını sakalını kesecek,

Elini yaralayacak,

Beline çul saracak.

38Moav damlarında, meydanlarında

Yalnız ağlayış var.

Çünkü Moav'ı kimsenin beğenmediği

Bir kap gibi kırdım” diyor RAB.

39“Nasıl da darmadağın oldu Moav!

Nasıl acıyla feryat ediyor!

Nasıl da sırtını dönüyor utançtan!

Moav çevresindekilere alay konusu,

Dehşet verici bir örnek oldu.”

40RAB diyor ki,

“Bakın! Düşman birden çullanan bir kartal gibi

Kanatlarını Moav'ın üzerine açacak.

41Keriyot ele geçirilecek,

Kaleler alınacak.

O gün Moavlı askerlerin yüreği,

Doğum sancısı çeken kadının yüreği gibi olacak.

42Moav yıkıma uğrayacak,

Halk olmaktan çıkacak;

Çünkü RAB'be karşı büyüklük tasladı.

43[*]

Önünde dehşet, çukur ve tuzak var,

Ey Moav halkı!” diyor RAB.

44“Dehşetten kaçan çukura düşecek,

Çukurdan çıkan tuzağa yakalanacak;

Çünkü Moav'ın üzerine

Cezalandırma yılını getireceğim” diyor RAB.

45[*]

“Heşbon'un gölgesinde

Bitkin düşmüş kaçkınlar.

Çünkü Heşbon'dan ateş,

Sihon'un ortasından alev çıktı;

Moavlılar'ın alınlarını,

Kargaşa çıkaranların başlarını yakıp yok etti.

46Vay sana, ey Moav!

İlah Kemoş'un halkı yok oldu,

Oğulların sürgüne gönderildi,

Kızların tutsak alındı.

47Ama son günlerde

Yine eski gönencine kavuşturacağım Moav'ı” diyor RAB.

Moav'ın yargısı burada sona eriyor.

49

Ammon'a İlişkin Bildiri

1[*]

RAB Ammonlular'a ilişkin şöyle diyor:

“İsrail'in çocukları yok mu?

Yok mu mirasçısı?

Öyleyse neden ilah Molek* Gad'ı mülk edindi?

Neden onun halkı Gad kentlerinde oturuyor?

2İşte bu nedenle” diyor RAB,

“Ammonlular'ın Rabba Kenti'ne karşı

Savaş narasını işittireceğim günler geliyor.

Rabba ıssız bir höyük olacak,

Köyleri ateşe verilecek.

Böylece İsrail, kendisini mülk edinenleri

Mülk edinecek” diyor RAB.

3“Haykır, ey Heşbon!

Ay Kenti yıkıldı!

Feryat edin, ey Rabba kızları!

Çul sarınıp yas tutun.

Duvarların arasında oraya buraya koşuşun.

Çünkü Molek kâhinleri ve görevlileriyle birlikte

Sürgüne gönderilecek.

4Verimli vadilerinle ne kadar övünüyorsun,

Ey dönek kız!

Servetine güvenerek,

‘Bana kim saldırabilir?’ diyorsun.

5Bütün çevrenden

Dehşet saçacağım üzerine”

Diyor Rab, Her Şeye Egemen RAB.

“Her biriniz apar topar sürülecek,

Kaçkınları toplayan olmayacak.

6Ama sonra Ammonlular'ı

Eski gönencine kavuşturacağım” diyor RAB.

Edom'a İlişkin Bildiri

(Ova.1-6)

7[*]

Her Şeye Egemen RAB Edom'a ilişkin şöyle diyor:

“Teman Kenti'nde bilgelik kalmadı mı artık?

Akıllı kişilerde öğüt tükendi mi?

Bilgelikleri yozlaştı mı?

8Kaçın, geri dönün, derinliklere sığının,

Ey Dedan'da yaşayanlar!

Çünkü Esav'ı cezalandırdığımda

Başına felaket getireceğim.

9Üzüm toplayanlar bağına girseydi,

Birkaç salkım bırakmazlar mıydı?

Gece hırsızlar gelselerdi,

Yalnızca gereksindiklerini çalmazlar mıydı?

10Oysa ben Esav'ı çırılçıplak soyacak,

Gizli yerlerini açığa çıkaracağım,

Gizlenemeyecek.

Çocukları, akrabaları, komşuları

Yıkıma uğrayacak.

Kendisi de yok olacak!

11Öksüz çocuklarını bırak,

Ben yaşatırım onları.

Dul kadınların da bana güvensinler.”

12RAB diyor ki,

“Hak etmeyenler bile kâseyi* içmek zorundayken,

Sen mi cezasız kalacaksın?

Hayır, cezasız kalmayacaksın,

Kesinlikle içeceksin kâseyi.

13Adım üzerine ant içerim ki” diyor RAB,

“Bosra dehşet konusu olacak, yerilecek,

Viraneye dönecek, aşağılanacak.

Bütün kentleri sonsuza dek yıkık kalacak.”

14RAB'den bir haber aldım:

Uluslara gönderdiği haberci,

“Edom'a saldırmak için toplanın,

Savaşa hazırlanın!” diyor.

15“Bak, seni uluslar arasında küçük düşüreceğim,

İnsanlar seni hor görecek.

16Saçtığın dehşet ve yüreğindeki gurur

Seni aldattı.

Sen ki, kaya[r]

kovuklarında yaşıyor,

Tepenin doruğunu elinde tutuyorsun.

Yuvanı kartal gibi yükseklerde kursan da,

Oradan indireceğim seni” diyor RAB.

17“Edom dehşet konusu olacak,

Oradan geçen herkes şaşkın şaşkın bakıp

Başına gelen belalardan ötürü

Onunla alay edecek.

18[*]

Sodom'la Gomora'yı ve çevredeki köyleri

Nasıl yerle bir ettimse” diyor RAB,

“Orada da kimse oturmayacak,

İnsan oraya yerleşmeyecek.

19“Şeria çalılıklarından

Sulak otlağa çıkan aslan gibi

Edom'u bir anda yurdundan kovacağım.

Seçeceğim kişiyi ona yönetici atayacağım.

Var mı benim gibisi?

Var mı bana dava açacak biri,

Bana karşı duracak çoban?”

20Bu yüzden RAB'bin Edom'a karşı ne tasarladığını,

Teman'da yaşayanlara karşı ne amaçladığını işitin:

“Sürünün küçükleri bile sürülecek,

Halkı yüzünden Edom otlakları çöle dönüştürülecek.

21Yıkılışlarının gürültüsünden yeryüzü titreyecek,

Çığlıkları Kamış Denizi'ne* dek duyulacak.

22Düşman kartal gibi üzerlerine çullanacak,

Kanatlarını Bosra'ya karşı açacak.

O gün Edomlu askerlerin yüreği,

Doğum sancısı çeken kadının yüreği gibi olacak.”

Şam'a İlişkin Bildiri

23[*]

Şam'a ilişkin:

“Hama ve Arpat utanacak,

Çünkü kötü haber işittiler.

Korkudan eridiler,

Sessiz duramayan deniz gibi

Kaygıyla sarsıldılar.

24“Şam güçsüz düştü,

Kaçmak için döndü;

Telaşa kapıldı,

Doğuran kadın gibi

Sancı ve acılar sardı onu.

25Nasıl oldu da sevinç bulduğum ünlü kent

Terk edilmedi?

26Bu yüzden gençleri meydanlarda düşecek,

Bütün savaşçıları susturulacak o gün”

Diyor Her Şeye Egemen RAB.

27“Şam surlarını ateşe vereceğim,

Yakıp yok edecek Ben-Hadat'ın saraylarını.”

Kedar ve Hasor'a İlişkin Bildiri

28Babil Kralı Nebukadnessar'ın bozguna uğrattığı Kedar ve Hasor krallıklarına ilişkin RAB şöyle diyor:

“Kalkın, Kedar'a saldırın,

Doğu halkını yok edin.

29Çadırlarıyla sürüleri alınacak,

Çadır perdeleri,

Eşyalarıyla develeri alınıp götürülecek.

İnsanlar, ‘Her yer dehşet içinde!’ diye bağıracaklar onlara.

30Kaçın, uzaklaşın!

Derinliklere sığının,

Ey Hasor'da oturanlar!” diyor RAB.

“Çünkü Babil Kralı Nebukadnessar

Size düzen kurdu;

Sizin için bir tasarısı var.

31Kalkın, tasasız ve güvenlik içinde

Yaşayan ulusa saldırın” diyor RAB.

“Onun kent kapıları, sürgüleri yok,

Halkı tek başına yaşıyor.

32Develeri yağma edilecek,

Sayısız sürüleri çapul malı olacak.

Zülüflerini[s]

kesenleri

Dört yana dağıtacağım,

Her yandan felaket getireceğim başlarına” diyor RAB.

33“Çakalların uğrağı Hasor,

Sonsuza dek viran kalacak,

Orada kimse oturmayacak,

İnsan oraya yerleşmeyecek.”

Elam'a İlişkin Bildiri

34Yahuda Kralı Sidkiya'nın krallığının başlangıcında RAB'bin Peygamber Yeremya'ya bildirdiği Elam'a ilişkin söz şudur:

35Her Şeye Egemen RAB diyor ki,

“Bakın, Elam'ın yayını,

Asıl gücünü kıracağım.

36[*]

Üzerine göğün dört ucundan

Dört rüzgarı gönderecek,

Halkını bu rüzgarlara dağıtacağım.

Elam sürgünlerinin gitmediği

Bir ulus kalmayacak.

37Düşmanlarının önünde,

Can düşmanlarının önünde

Elam'ı darmadağın edeceğim.

Başlarına felaket gönderecek,

Şiddetli öfkemi yağdıracağım” diyor RAB,

“Onları büsbütün yok edene dek

Peşlerine kılıcı salacağım.

38Elam'da tahtımı kuracak,

Elam Kralı'yla önderlerini

Yok edeceğim” diyor RAB.

39“Ama son günlerde

Elam'ı eski gönencine kavuşturacağım” diyor RAB.

50

Babil'e İlişkin Bildiri

1[*]

RAB'bin Babil ve Kildan* ülkesine ilişkin Peygamber Yeremya aracılığıyla bildirdiği söz şudur:

2“Uluslara duyurun, haberi bildirin!

Sancak dikip duyurun, hiçbir şey gizlemeyin!

‘Babil ele geçirilecek’ deyin,

‘İlahı Bel utandırılacak,

İlahı Marduk paramparça olacak.

Putları utandırılacak,

İlahları paramparça olacak.’

3Çünkü kuzeyden gelen bir ulus ona saldıracak,

Ülkesini viran edecek.

Orada kimse yaşamayacak,

İnsan da hayvan da kaçıp gidecek.

4O günlerde, o zamanda” diyor RAB,

“İsrail halkıyla Yahuda halkı birlikte gelecek;

Tanrıları RAB'bi aramak için

Ağlaya ağlaya gelecekler.

5Yüzleri Siyon'a dönük,

Oraya giden yolu soracak,

Kalıcı, unutulmaz bir antlaşmayla

RAB'be bağlanmak için gelecekler.

6“Halkım yitik koyunlardır,

Çobanları onları baştan çıkardı.

Dağlarda başıboş dolandırdılar onları,

Dağ, tepe avare dolaştılar,

Kendi ağıllarını unuttular.

7Kim bulduysa yedi onları.

Düşmanları, ‘Biz suçlu değiliz’ dediler,

‘Çünkü onlar gerçek otlakları olan RAB'be,

Atalarının umudu RAB'be karşı günah işlediler.’

8[*]

“Babil'den kaçıp kurtulun!

Kildan ülkesini terk edin,

Sürüye yön veren teke gibi olun!

9Çünkü birbiriyle anlaşmış büyük ulusları

Kuzeydeki topraklardan kışkırtıp

Babil'in karşısına çıkaracağım.

Babil'le savaşmak üzere karşısına dizilecek,

Onu kuzeyden ele geçirecekler.

Okları usta savaşçı oku gibidir,

Hiçbiri boş dönmeyecek.

10Kildan ülkesi yağmaya uğrayacak,

Onu yağmalayanlar mala doyacak” diyor RAB.

Babil'in Çöküşü

11“Ey mirasımı yağmalayan sizler!

Madem sevinip coşuyorsunuz,

Harman döven düve gibi sıçrıyor,

Aygır gibi kişniyorsunuz;

12Anneniz büyük utanca boğulacak,

Sizi doğuranın yüzü kızaracak.

Ulusların en önemsizi,

Kurak, bozkır, çöl olacak.

13RAB'bin öfkesi yüzünden kimse yaşamayacak orada,

Büsbütün ıssız kalacak.

Her geçen, Babil'in aldığı yaraları görünce şaşacak,

Hayrete düşecek.

14Babil'in çevresinde savaşmak üzere dizilin,

Ey bütün yay çekenler!

Oklarla saldırın ona, oklarınızı esirgemeyin!

Çünkü o RAB'be karşı günah işledi.

15Her yandan ona karşı savaş narası yükseltin!

Teslim oldu, kuleleri düştü,

Surları yerle bir oldu.

Çünkü RAB'bin öcüdür bu.

Ondan öç alın.

Yaptığının aynısını yapın ona.

16Ekin ekeni biçim vakti orakçıyla birlikte

Babil'den atın.

Zorbanın kılıcı yüzünden

Herkes halkına dönsün,

Ülkesine kaçsın.”

İsrail'in Dönüşü

17“İsrail aslanların kovaladığı

Dağılmış bir sürüdür.

Önce Asur Kralı yedi onu.

Sonra Babil Kralı Nebukadnessar kemiklerini ezdi.”

18Bu yüzden İsrail'in Tanrısı,

Her Şeye Egemen RAB diyor ki,

“Asur Kralı'nı nasıl cezalandırdıysam,

Babil Kralı'yla ülkesini de öyle cezalandıracağım.

19İsrail'i yeniden otlağına kavuşturacağım,

Karmel'de, Başan'da otlayacak;

Efrayim ve Gilat dağlık bölgelerinde

İstediği kadar yiyip doyacak.

20O günlerde, o zamanda” diyor RAB,

“İsrail'in suçu araştırılacak

Ama bulunamayacak;

Yahuda'nın günahları da araştırılacak

Ama bulunamayacak.

Çünkü sağ bıraktıklarımı bağışlayacağım.”

Rab Babil'i Yargılayacak

21“Meratayim ülkesine,

Pekot'taş

yaşayanlara saldır.

Onları öldür, tümüyle yok et” diyor RAB,

“Sana ne buyurduysam hepsini yap.

22Ülkede savaş, büyük yıkım

Gürültüsü duyuluyor.

23Dünyanın balyozu

Nasıl da kırılıp paramparça oldu!

Babil uluslar arasında nasıl dehşet oldu!

24Senin için tuzak kurdum, ey Babil,

Bilmeden tuzağıma düştün.

Bulunup yakalandın,

Çünkü RAB'be karşı çıktın.

25RAB silahhanesini açtı,

Öfkesinin silahlarını çıkardı.

Rab'bin, Her Şeye Egemen RAB'bin

Kildan* ülkesinde yapacağı iş var.

26Uzaktan ona saldırın.

Ambarlarını açın,

Mallarını tahıl gibi küme küme yığın.

Tamamen yok edin onu,

Geriye hiçbir şey kalmasın.

27Genç boğalarını öldürün,

Kesime gitsinler!

Vay başlarına!

Çünkü onların günü,

Cezalandırılma zamanı geldi.

28Dinleyin! Tanrımız RAB'bin öç aldığını,

Tapınağının öcünü aldığını

Babil'den kaçıp kurtulanlar

Siyon'da duyuruyorlar.

29[*]

“Okçuları, yay gerenlerin hepsini çağırın Babil'e karşı,

Çevresini kuşatın, kaçıp kurtulan olmasın.

Yaptıklarına göre karşılık verin ona,

Yaptıklarının aynısını yapın.

Çünkü RAB'be, İsrail'in Kutsalı'na

Küstahlık etti.

30Bu yüzden gençleri meydanlarda düşecek,

Bütün savaşçıları susturulacak o gün” diyor RAB.

31“İşte, sana karşıyım, ey küstah!”

Diyor Rab, Her Şeye Egemen RAB.

“Çünkü senin günün,

Seni cezalandıracağım zaman geldi.

32Küstah tökezleyip düşecek,

Onu kaldıran olmayacak.

Kentlerini ateşe vereceğim,

Bütün çevresini yakıp yok edecek.”

33Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor:

“İsrail halkı da Yahuda halkı da

Eziyet çekiyor.

Onları tutsak edenler sıkı tutmuş,

Salıvermek istemiyorlar.

34Ama onların Kurtarıcısı güçlüdür,

O'nun adı Her Şeye Egemen RAB'dir.

Onların ülkesine huzur,

Babil'de yaşayanlaraysa kargaşalık getirmek için

Davalarını hararetle savunacak.

35“Kildaniler'e karşı kılıç!” diyor RAB,

“Babil'de yaşayanlara, Babil önderlerine,

Bilgelerine karşı kılıç!

36Sahte peygamberlere karşı kılıç!

Aptallıkları ortaya çıkacak.

Yiğitlerine karşı kılıç!

Şaşkına dönecek onlar.

37Atlarına, savaş arabalarına

Aralarındaki yabancılara karşı kılıç!

Hepsi kadın gibi ürkek olacak.

Hazinelerine karşı kılıç!

Yağma edilecek onlar.

38Sularına kuraklık!

Kuruyacak sular.

Çünkü Babil putlar ülkesidir,

Korkunç putlar yüzünden halkı çıldırmış.

39[*]

“Bu yüzden yabanıl hayvanlar, çakallar,

Baykuşlar yaşayacak orada,

Artık insan yaşamayacak,

Kuşaklar boyu kimse oturmayacak.

40[*]

Sodom'la Gomora'yı ve çevredeki köyleri

Nasıl yerle bir ettimse” diyor RAB,

“Orada da kimse oturmayacak,

İnsan oraya yerleşmeyecek.

41İşte kuzeyden bir ordu geliyor.

Dünyanın uçlarından

Büyük bir ulus

Ve birçok kral harekete geçiyor.

42Yay, pala kuşanmışlar,

Gaddar ve acımasızlar.

Atlara binmiş gelirken,

Kükreyen denizi andırıyor sesleri.

Savaşa hazır savaşçılar

Karşına dizilecekler, ey Babil kızı!

43Babil Kralı onların haberini aldı,

Ellerinde derman kalmadı.

Doğuran kadın gibi

Üzüntü, sancı sardı onu.

44Şeria çalılıklarından

Sulak otlağa çıkan aslan gibi

Kildaniler'i bir anda yurdundan kovacağım.

Seçeceğim kişiyi oraya yönetici atayacağım.

Var mı benim gibisi?

Var mı bana dava açacak biri,

Bana karşı duracak çoban?”

45Bu yüzden RAB'bin Babil'e karşı ne tasarladığını,

Kildan ülkesine karşı ne amaçladığını işitin:

“Sürünün küçükleri bile sürülecek,

Halkı yüzünden otlakları çöle dönüştürülecek.

46‘Babil düştü’ sesiyle yeryüzü titreyecek,

Çığlığı uluslar arasında duyulacak.”

51

1RAB diyor ki,

“İşte Babil'e ve Lev-Kamay'da[t]

yaşayanlara karşı

Yok edici bir rüzgar çıkaracağım.

2Tahıl savuranları göndereceğim Babil'e;

Onu savurup ayıklasınlar,

Ülkesini boşaltsınlar diye.

Yıkım günü her yandan saldıracaklar ona.

3Okçu yayını germesin,

Zırhını kuşanmasın.

Onun gençlerini esirgemeyin!

Ordusunu tümüyle yok edin.

4Kildan ülkesinde ölüler,

Babil sokaklarında yaralılar serilecek yere.

5İsrail'in Kutsalı'na karşı

Ülkeleri suçla dolu olmasına karşın,

Tanrıları Her Şeye Egemen RAB

İsrail ve Yahuda halklarını bırakmadı.

6[*]

Babil'den kaçın!

Herkes canını kurtarsın!

Babil'in suçu yüzünden yok olmayın!

Çünkü RAB'bin öç alma zamanıdır,

Ona hak ettiğini verecek.

7[*]

Babil RAB'bin elinde bir altın kâseydi*,

Bütün dünyayı sarhoş etti.

Uluslar şarabını içtiler,

Bu yüzden çıldırdılar.

8[*]

Ansızın düşüp paramparça olacak Babil,

Yas tutun onun için!

Yarasına merhem sürün, belki iyileşir.

9[*]

‘Babil'i iyileştirmek istedik, ama iyileşmedi.

Bırakalım onu,

Hepimiz kendi ülkemize dönelim.

Çünkü onun yargısı göklere erişiyor,

Bulutlara kadar yükseliyor.

10“ ‘RAB haklı olduğumuzu gösterdi,

Gelin, Tanrımız RAB'bin neler yaptığını

Siyon'da anlatalım.’

11“Okları bileyin,

Ok kılıflarını doldurun!

RAB Med krallarını harekete geçirdi,

Amacı Babil'i yok etmek.

RAB öcünü, tapınağının öcünü alacak.

12Babil surlarına karşı sancak kaldırın!

Muhafızları pekiştirin,

Nöbetçileri yerleştirin,

Pusu kurun!

Çünkü RAB Babil halkı için söylediklerini

Hem tasarladı hem de yerine getirdi.

13[*]

Ey sizler, akarsuların kıyısında yaşayan,

Hazinesi bol olanlar,

Sonunuz geldi, zamanınız doldu.

14Her Şeye Egemen RAB varlığı hakkı için ant içti:

Seni çekirge sürüsüyle doldurur gibi

Askerlerle dolduracağım.

Sana karşı zafer çığlıkları atacaklar.”

Rab'be Övgüler

15“Gücüyle yeryüzünü yaratan,

Bilgeliğiyle dünyayı kuran,

Aklıyla gökleri yayan RAB'dir.

16[*]

O gürleyince gökteki sular çağıldar,

Yeryüzünün dört bucağından bulutlar yükseltir,

Yağmur için şimşek çaktırır,

Ambarlarından rüzgar estirir.

17Hepsi budala, bilgisiz.

Her kuyumcu yaptığı puttan utanacak.

O putlar yapmacıktır,

Soluk yoktur onlarda.

18Yararsız, alay edilesi nesnelerdir,

Cezalandırılınca yok olacaklar.

19Yakup'un Payı onlara benzemez.

Mirası olan oymak dahil

Her şeye biçim veren O'dur,

Her Şeye Egemen RAB'dir adı.

Babil Cezalandırılıyor

20“Sen benim savaş çomağım,

Savaş silahımsın.

Ulusları parçalayacak,

Krallıkları yok edeceğim seninle.

21Seninle atlarla binicilerini,

Savaş arabalarıyla sürücülerini kırıp ezeceğim.

22Erkeklerle kadınları,

Gençlerle yaşlıları,

Delikanlılarla genç kızları,

23Çobanla sürüsünü,

Çiftçiyle öküzlerini,

Valilerle yardımcılarını darmadağın edeceğim.

24“Babil'de ve Kildan* ülkesinde yaşayanlara

Siyon'da yaptıkları bütün kötülüğün karşılığını

Gözlerinizin önünde ödeteceğim” diyor RAB.

25“Ey yıkıcı dağ, sana karşıyım,

Ey bütün dünyayı yıkan” diyor RAB,

“Elimi sana karşı kaldırıp

Seni uçuruma yuvarlayacak,

Yanık bir dağa çevireceğim.

26Senden köşe taşı, temel taşı olmayacak,

Çünkü sonsuza dek viran kalacaksın” diyor RAB.

27“Ülkeye sancak dikin!

Uluslar arasında boru çalın!

Ulusları Babil'le savaşmaya hazırlayın.

Ararat, Minni, Aşkenaz krallıklarını

Ona karşı toplayın.

Ona karşı bir komutan atayın,

Çekirge sürüsü kadar at gönderin üzerine.

28Ulusları –Med krallarını, valilerini,

Bütün yardımcılarını,

Yönetimi altındaki bütün ülkeleri–

Onunla savaşmaya hazırlayın.

29Ülke titreyip kıvranıyor!

Çünkü RAB'bin Babil diyarını

Issız bir viraneye çevirme amacı

Yerine gelmeli.

30Babil yiğitleri savaştan vazgeçti,

Kalelerinde oturuyorlar.

Güçleri tükendi,

Ürkek kadınlara döndüler.

Oturdukları yerler ateşe verildi,

Kapı sürgüleri kırıldı.

31-32Babil Kralı'na ulak üstüne ulak,

Haberci üstüne haberci geldi.

‘Kent bütünüyle düştü,

Irmak geçitleri tutuldu,

Bataklıklar ateşe verildi,

Askerler dehşete kapıldı’ diye haber verdiler.”

33İsrail'in Tanrısı, Her Şeye Egemen RAB diyor ki,

“Zamanı gelince harman yeri nasıl çiğnenirse,

Babil kızı da öyle olacak.

Kısa süre sonra onun da

Biçim zamanı gelecek.”

34-35Siyon halkı, “Babil Kralı Nebukadnessar yuttu bizi, ezdi,

Boş bir kaba çevirdi” diyecek,

“Canavar gibi yuttu bizi,

Güzel yemeklerimizle karnını doyurdu,

Sonra bizi kustu.

Bize ve yurttaşlarımıza yapılan zorbalık

Babil'in başına gelsin.”

Yeruşalim, “Dökülen kanımızın hesabı

Kildaniler'den sorulsun” diyecek.

Rab İsrail'e Yardım Edecek

36Bunun için RAB diyor ki,

“İşte davanızı ben savunacağım,

Öcünüzü ben alacağım;

Onun ırmağını kurutacak,

Kaynağını keseceğim.

37Babil taş yığınına, çakal yuvasına dönecek,

Dehşet ve alay konusu olacak.

Kimse yaşamayacak orada.

38Halkı genç aslanlar gibi kükreyecek,

Aslan yavruları gibi homurdanacak.

39Ama kızıştıklarında onlara şölen verip

Hepsini sarhoş edeceğim;

Keyiflensinler,

Uyanmayacakları sonsuz bir uykuya

Dalsınlar diye” diyor RAB.

40“Onları kuzu gibi, koç ve teke gibi

Boğazlanmaya götüreceğim.”

Babil'in Sonu

41“Şeşak[u]

nasıl alındı!

Bütün dünyanın övünç kaynağı nasıl ele geçirildi!

Uluslar arasında Babil nasıl dehşet oldu!

42Deniz basacak Babil'i,

Kabaran dalgalar örtecek.

43Kentleri viran olacak,

Toprakları kimsenin yaşamadığı, geçmediği

Kurak bir çöle dönecek.

44Babil ilahı Bel'i orada cezalandıracak,

Yuttuğunu ona kusturacağım.

Artık akın akın uluslar gelmeyecek ona.

Babil surları yıkılacak.

45[*]

“Oradan çık, ey halkım!

Hepiniz canınızı kurtarın!

Kaçın RAB'bin kızgın öfkesinden!

46Ülkede duyacağınız söylentiler yüzünden

Cesaretinizi yitirmeyin, korkmayın.

Bir yıl bir söylenti duyulur, ertesi yıl bir başkası;

Ülkedeki zorbalıkla,

Önderin öndere karşı çıktığıyla

İlgili söylentiler yayılır.

47İşte bu yüzden Babil'in putlarını

Cezalandıracağım günler geliyor.

Bütün ülke utandırılacak,

Öldürülenler ülkenin ortasında yere serilecek.

48[*]

O zaman yer, gök ve onlardaki her şey

Babil'in başına gelenlere sevinecek.

Çünkü kuzeyden gelen yok ediciler

Saldıracaklar ona” diyor RAB.

49[*]

Yeremya şöyle diyor:

“İsrail'in öldürülenleri yüzünden düşmelidir Babil.

Yeryüzünde öldürülen herkes Babil yüzünden düştü.

50Ey sizler, kılıçtan kurtulanlar,

Kaçın, oyalanmayın!

RAB'bi anın uzaktan,

Yeruşalim'i düşünün!”

51“Rezil olduk, çünkü aşağılandık,

Yüzümüz utanç içinde.

Çünkü yabancılar RAB'bin Tapınağı'nın

Kutsal yerlerine girmişler.”

52“Bu yüzden” diyor RAB,

“Putlarını cezalandıracağım günler geliyor,

Yaralılar inleyecek bütün ülkede.

53Babil göklere çıksa,

Yüksekteki kalesini pekiştirse de,

Yok edicileri göndereceğim üzerine” diyor RAB.

54“Babil'den çığlık,

Kildan* ülkesinden büyük yıkım sesi duyuluyor.

55Çünkü RAB Babil'i yıkıma uğratıyor;

Şamatasını susturuyor.

Düşman engin sular gibi kükrüyor,

Seslerinin gürültüsü yankılanıyor.

56Çünkü Babil'e karşı bir yok edici çıkacak;

Yiğitleri tutsak olacak,

Yayları paramparça edilecek.

Çünkü RAB karşılık veren bir Tanrı'dır,

Her şeyin tam karşılığını verir.

57Babil önderlerini, bilgelerini, valilerini,

Yardımcılarını, yiğitlerini öyle sarhoş edeceğim ki,

Sonsuz bir uykuya dalacak, hiç uyanmayacaklar”

Diyor adı Her Şeye Egemen RAB olan Kral.

58Her Şeye Egemen RAB diyor ki,

“Babil'in kalın surları yerle bir edilecek,

Yüksek kapıları ateşe verilecek.

Halkların çektiği emek boşuna,

Ulusların didinmesi ateşe yarayacak.”

Yeremya'nın Bildirisi Babil'e Ulaşıyor

59Yahuda Kralı Sidkiya'nın krallığının dördüncü yılında, baş görevli Mahseya oğlu Neriya oğlu Seraya Sidkiya'yla birlikte Babil'e gittiğinde Peygamber Yeremya ona şu buyruğu verdi. 60Yeremya Babil'in başına gelecek bütün felaketleri, Babil'e ilişkin bütün bu sözleri bir tomara yazmıştı. 61Yeremya Seraya'ya şöyle dedi: “Babil'e varır varmaz bütün bu sözleri okumayı unutma. 62De ki, ‘Ya RAB, burayı yıkacağını, içinde insan da hayvan da yaşamayacağını, ülkenin sonsuza dek viran kalacağını söyledin.’ 63[*]

Okumayı bitirince tomarı bir taşa bağlayıp Fırat'a fırlat. 64Sonra de ki, ‘Babil başına getireceğim felaket yüzünden batacak, bir daha kalkamayacak. Bitkin düşecekler.’ ”

Yeremya'nın sözleri burada son buluyor.

52

Yeruşalim'in Düşüşü

(2Kr.24:18-25:21; 2Ta.36:11-20; Yer.39:1-10)

1Sidkiya yirmi bir yaşında kral oldu ve Yeruşalim'de on bir yıl krallık yaptı. Annesi Livnalı Yeremya'nın kızı Hamutal'dı.2Yehoyakim gibi Sidkiya da RAB'bin gözünde kötü olanı yaptı. 3RAB Yeruşalim'le Yahuda'ya öfkelendiği için onları huzurundan attı.

Sidkiya Babil Kralı'na karşı ayaklandı. 4[*]

Sidkiya'nın krallığının dokuzuncu yılında, onuncu ayın* onuncu günü, Babil Kralı Nebukadnessar bütün ordusuyla Yeruşalim önlerine gelip ordugah kurdu. Kentin çevresine rampa yaptılar. 5Kral Sidkiya'nın krallığının on birinci yılına kadar kent kuşatma altında kaldı.

6Dördüncü ayın dokuzuncu günü kentte kıtlık öyle şiddetlendi ki, halk bir lokma ekmek bulamaz oldu. 7[*]

Sonunda kentin surlarında bir gedik açıldı. Kildaniler* kenti çepeçevre kuşatmış olmasına karşın, bütün askerler gece kral bahçesinin yolundan iki duvarın arasındaki kapıdan kaçarak Arava yoluna çıktılar. 8Ama Kildani ordusu Kral Sidkiya'nın ardına düşerek Eriha ovalarında ona yetişti. Sidkiya'nın bütün ordusu dağıldı. 9Kral Sidkiya yakalanıp Hama topraklarında, Rivla'da Babil Kralı'nın huzuruna çıkarıldı. Babil Kralı onun hakkında karar verdi. 10Sidkiya'nın gözü önünde oğullarını, sonra da bütün Yahuda önderlerini öldürttü. 11[*]

Sidkiya'nın gözlerini oydu, zincire vurup Babil'e götürdü. Sidkiya öldüğü güne dek cezaevinde tutuldu.

12Babil Kralı Nebukadnessar'ın krallığının on dokuzuncu yılında, beşinci ayın onuncu günü muhafız birliği komutanı, Babil Kralı'nın görevlisi Nebuzaradan Yeruşalim'e girdi. 13RAB'bin Tapınağı'nı, sarayı ve Yeruşalim'deki bütün evleri ateşe verip önemli yapıları yaktı. 14Muhafız birliği komutanı önderliğindeki Kildani ordusu Yeruşalim'i çevreleyen bütün surları yıktı. 15Komutan Nebuzaradan yoksullardan bazılarını, kentte sağ kalanları, Babil Kralı'nın safına geçen kaçakları ve zanaatçıları sürgün etti. 16Ancak bağcılık, çiftçilik yapsınlar diye bazı yoksulları orada bıraktı.

17[*]

Kildaniler RAB'bin Tapınağı'ndaki tunç* sütunları, ayaklıkları, tunç havuzu parçalayıp tunçları Babil'e götürdüler.18Tapınak törenlerinde kullanılan kovaları, kürekleri, fitil maşalarını, çanakları, tabakları, bütün tunç eşyaları aldılar.19Muhafız birliği komutanı saf altın ve gümüş tasları, buhurdanları, çanakları, kovaları, kandillikleri, tabakları, dökmelik sunu taslarını alıp götürdü.

20RAB'bin Tapınağı için Kral Süleyman'ın yaptırmış olduğu iki sütun, havuz ve altındaki on iki tunç boğa heykeliyle ayaklıklar için hesapsız tunç harcanmıştı. 21Her sütun on sekiz arşınü

yüksekliğindeydi, çevresi on iki arşındı[v]

. Her birinin kalınlığı dört parmaktı, içi boştu. 22Üzerinde tunç bir başlık vardı. Başlığın yüksekliği beş arşındı[y]

, çevresi tunçtan ağ ve nar motifleriyle bezenmişti. Öbür sütun da nar motifleriyle süslenmişti ve ötekine benziyordu. 23Yanlarda doksan altı nar motifi vardı. Başlığı çevreleyen ağ motifinin üzerinde toplam yüz nar motifi bulunuyordu.

Yahuda Halkı Babil'e Sürülüyor

(2Kr.25:18-21)

24Muhafız birliği komutanı Nebuzaradan Başkâhin Seraya'yı, Başkâhin Yardımcısı Sefanya'yı ve üç kapı nöbetçisini tutsak aldı. 25Kentte kalan askerlerin komutanını, kralın yedi danışmanını, ayrıca ülke halkını askere yazan ordu komutanının yazmanını ve ülke halkından kentte bulunan altmış kişiyi tutsak etti. 26Hepsini Rivla'ya, Babil Kralı'nın yanına götürdü. 27Babil Kralı Hama ülkesinde, Rivla'da onları idam etti.

Böylece Yahuda halkı ülkesinden sürülmüş oldu.

28Nebukadnessar'ın sürgüne götürdüğü halkın sayısı şudur:

Yedinci yıl 3 023 Yahudi;

29Nebukadnessar'ın on sekizinci yılında Yeruşalim'den 832 kişi;

30yirmi üçüncü yılında, muhafız birliği komutanı Nebuzaradan'ın sürdüğü 745 Yahudi. Hepsi 4 600 kişiydi.

Kral Yehoyakin Serbest Bırakılıyor

(2Kr.25:27-30)

31Yahuda Kralı Yehoyakin'in sürgündeki otuz yedinci yılı Evil-Merodak Babil Kralı oldu. Evil-Merodak o yılın on ikinci ayının* yirmi beşinci günü, Yahuda Kralı Yehoyakin'e lütfederek onu cezaevinden çıkardı. 32Kendisiyle tatlı tatlı konuştu ve ona Babil'deki öteki sürgün krallardan daha üstün bir yer verdi. 33Yehoyakin cezaevi giysilerini üstünden çıkardı. Yaşadığı sürece Babil Kralı'nın sofrasında yer aldı. 34Yaşamı boyunca Babil Kralı tarafından günlük yiyeceği sürekli karşılandı.

[*]

1:2 2Kr.22:3-23:27; 2Ta.34:8-35:19

[*]

1:3 2Kr.23:36-24:7; 2Ta.36:5-8

[*]

1:3 2Kr.24:18-25:21; 2Ta.36:11-21

[a]

1:11,12 İbranice “Badem” ve “Gözlemekteyim” sözcükleri birbirini çağrıştırıyor.

[b]

1:13,14 İbranice “Kaynayan” ve “Salıverilecek” sözcükleri birbirini çağrıştırıyor.

[c]

2:10 “Kittim”: Kıbrıs ve İsrail'in batısındaki başka ülkeleri temsil ediyor.

ç

2:10 “Kedar”: İsrail'in doğusundaki ülkeleri temsil ediyor.

[d]

2:11 “Görkemini”: Bazı eski İbrani din bilginlerine göre “Görkemimi”.

[e]

2:16 “Nof”: Memfis diye de bilinir.

[f]

2:18 “Şihor”: Nil'in kollarından biri olduğu sanılıyor.

[*]

3:6 2Kr.22:1-23:30; 2Ta.34:1-35:27

[*]

4:3 Hoş.10:12

[g]

4:4 “Kendinizi RAB'be adayın, bunu engelleyen her şeyi yüreğinizden uzaklaştırın”: İbranice “Kendinizi de yüreğinizi de RAB için sünnet edin”.

[*]

5:21 Yşa.6:9-10; Hez.12:2; Mar.8:18-19

[*]

5:22 Eyü.38:8-11

[h]

6:10 “Tıkalı”: İbranice “Sünnetsiz*”.

[*]

6:12-15 Yer.8:10-12

[*]

6:14 Yer.8:11; Hez.13:10

[*]

6:16 Mat.11:29

ı

7:3,7 “Kalmanızı sağlarım” ya da “Sizinle kalırım”.

[*]

7:11 Mat.21:13; Mar.11:17; Luk.19:46

[*]

7:12-14 Yşu.18:1; Mez.78:60; Yer.26:6

[i]

7:18 “Gök Kraliçesi”: Babilliler'in tanrıçası İştar.

[*]

7:31 Lev.18:21

[*]

7:31 2Kr.23:10; Yer.32:35

[*]

7:33 Yas.28:26

[*]

7:34 Yer.16:9; 25:10; Va.18:23

[*]

8:3 Eyü.3:21; Va.9:6

[*]

8:10-12 Yer.6:12-15

[*]

8:11 Yer.6:14; Hez.13:10

[*]

9:15 Va.8:11

[*]

9:24 1Ko.1:31; 2Ko.10:17

[j]

9:26 “Zülüflerini” ya da “Sakallarının uçlarını”.

[*]

10:7 Va.15:3-4

[k]

10:11 Bu ayet Aramice yazılmıştır.

[*]

10:12-15 Yer.51:15-18

[*]

10:13 Mez.135:7; Yer.51:16

[*]

10:25 Mez.79:6-7

[l]

11:15 Septuaginta “Adaklar”, Masoretik metin “Birçokları”.

[*]

14:10 Hoş.8:13

[*]

15:1 Çık.32:11-14; Say.14:13-19

[*]

15:1 1Sa.7:5-9

[*]

15:2 Yer.43:11; Va.13:10

[*]

15:4 2Kr.21:1-16; 2Ta.33:1-9

[m]

15:14 Septuaginta “Köle edeceğim”, Masoretik metin “Geçireceğim” (bkz. 17:4).

[*]

16:9 Yer.7:34; 25:10; Va.18:23

[*]

17:8 Mez.1:3

[*]

17:10 Mez.62:12; Yer.32:19

[*]

17:10 Va.2:23

[*]

17:21 Neh.13:15-22; Yu.5:10

[*]

17:22 Çık.20:8-10; Yas.5:12-14

[*]

19:2 2Kr.23:10; Yer.7:30-32; 32:34-35

[n]

19:2 “Harsit”: “Kırık çömlek parçaları” anlamına gelir.

[*]

19:5 Lev.18:21

[o]

20:3 “Magor-Missaviv”: “Her yer dehşet içinde” anlamına gelir. Aynı ifade 20:10'da da geçer.

[*]

20:10 Mez.31:13

[*]

20:14-18 Eyü.3:1-19

[*]

21:2 2Kr.25:1-11; 2Ta.36:17-21

[*]

22:8-9 Yas.29:24-26

ö

22:11 “Şallum”: Yehoahaz diye de bilinir (bkz. 2Kr.23:29– 30).

[*]

22:18 2Kr.23:36-24:6; 2Ta.36:5-7

[p]

22:23 “Lübnan”: Yeruşalim'de bir sarayın adı olduğu sanılıyor.

[r]

22:23 Septuaginta, Süryanice, Vulgata “İnleyeceksin”, Masoretik metin “Acınacaksın”.

[*]

22:24 2Kr.24:8-15; 2Ta.36:9-10

[*]

23:5-6 Yer.33:14-16

[s]

23:5 “Dal”: Mesih'in adlarından biri.

ş

23:6 “Yahve sidkenu”: “RAB doğruluğumuzdur” anlamına gelir.

[*]

23:14 Yar.18:20

[*]

24:1 2Kr.24:12-16; 2Ta.36:10

[*]

25:1 2Kr.24:1; 2Ta.36:5-7; Dan.1:1-2

[*]

25:10 Yer.7:34; 16:9; Va.18:22-23

[*]

25:11 2Ta.36:21; Yer.29:10; Dan.9:2

[t]

25:23 “Zülüflerini” ya da “Sakallarının uçlarını”.

[u]

25:26 “Şeşak”: Babil'i simgeleyen şifreli bir söz.

[*]

25:30 Yoe.3:16; Amo.1:2

[*]

26:1 2Kr.23:36-24:6; 2Ta.36:5-7

[*]

26:6 Yşu.18:1; Mez.78:60; Yer.7:12-14

[*]

26:18 Mik.3:12

[*]

27:1 2Kr.24:18-20; 2Ta.36:11-13; Yer.28:1

ü

27:8 Targum, Süryanice “Onun eline teslim edene dek”, Masoretik metin “Onun eliyle yok edilişi tamamlanana dek”.

[*]

29:1-2 2Kr.24:12-16; 2Ta.36:10

[*]

29:10 2Ta.36:21; Yer.25:11; Dan.9:2

[*]

29:13 Yas.4:29

[*]

30:10-11 Yer.46:27-28

[*]

31:15 Mat.2:18

[*]

31:15 Yar.35:16-19

[*]

31:29 Hez.18:2

[*]

31:31-34 İbr.8:8-12

[*]

31:31 Mat.26:28; Mar.14:24; Luk.22:20; 1Ko.11:25; 2Ko.3:6

[v]

31:32 “Kocası” ya da “Efendisi”.

[*]

31:33-34 İbr.10:16-17

[*]

32:1 2Kr.25:1-7

[y]

32:9 “On yedi şekel”: Yaklaşık 200 gr.

[z]

32:18 “İnsana” ya da “Kuşağa”.

[*]

32:28 2Kr.25:1-11; 2Ta.36:17-21

[*]

32:34 2Kr.23:10; Yer.7:30-31; 19:1-6

[*]

32:35 Lev.18:21

[*]

32:35 2Kr.23:10; Yer.7:31

[a]

33:5 Olası metin “Kildaniler”, Masoretik metin “Kildaniler'le”.

[*]

33:11 1Ta.16:34; 2Ta.5:13; 7:3; Ezr.3:11; Mez.100:5; 106:1; 107:1; 118:1; 136:1

[*]

33:14-16 Yer.23:5-6

[b]

33:15 “Dal”: Mesih'in adlarından biri.

[c]

33:16 “Yahve sidkenu”: “RAB doğruluğumuzdur” anlamına gelir.

[*]

33:17 2Sa.7:12-16; 1Kr.2:4; 1Ta.17:11-14

[*]

33:18 Say.3:5-10

[*]

34:1 2Kr.25:1-11; 2Ta.36:17-21

[*]

34:14 Çık.21:2; Yas.15:12

[*]

35:1 2Kr.23:36-24:6; 2Ta.36:5-7

[*]

36:1 2Kr.24:1; 2Ta.36:5-7; Yer.45:1; Dan.1:1-2

[*]

37:1 2Kr.24:17; 2Ta.36:10

ç

38:10 Olası metin “Üç”, Masoretik metin “Otuz”.

[*]

38:28 Hez.33:21

[d]

39:3 Yer.38:28'den buraya aktarılmıştır.

[e]

40:5 Süryanice “Burada kalırsan”, Masoretik metin “Dönmedi ve”.

[*]

41:1-3 2Kr.25:25

[f]

41:9 Septuaginta “Büyüktü”, Masoretik metin “Gedalya'nın aracılığıyla”.

[g]

42:1 Septuaginta “Azarya”, Masoretik metin “Yezanya” (bkz. 43:2).

[*]

43:5-7 2Kr.25:26

[*]

43:11 Yer.15:2; Va.13:10

[h]

43:12 Septuaginta, Süryanice, Vulgata “Yakacak”, Masoretik metin “Yakacağım”.

ı

44:1 “Nof”: Memfis diye de bilinir.

[i]

44:17 “Gök Kraliçesi”: Babilliler'in tanrıçası İştar.

[*]

44:30 2Kr.25:1-7

[*]

45:1 2Kr.24:1; 2Ta.36:5-7; Yer.36:1; Dan.1:1-2

[*]

46:2-26 Yşa.19:1-25; Hez.29:1-32:32

[*]

46:13 Yer.43:10-13

[j]

46:14,19 “Nof”: Memfis diye de bilinir.

[k]

46:15 “Apis”: Mısırlılar'ın boğa şeklindeki güç ilahı.

[l]

46:15 Olası metin “İlahın Apis neden kaçtı? Boğan neden ayakta kalamadı? Çünkü RAB onu yere serdi!” (bkz. Septuaginta), Masoretik metin “Yiğitlerin neden yere serildi? Ayakta duracak halleri yok, çünkü RAB onları yere serdi!”

[m]

46:25 “No”: Tebes diye de bilinir.

[*]

46:27-28 Yer.30:10-11

[*]

47:1-7 Yşa.14:29-31; Hez.25:15-17; Yoe.3:4-8; Amo.1:6-8; Sef.2:4-7; Zek.9:5-7

[n]

47:4 “Kaftor”: Bugünkü Girit.

[*]

48:1-47 Yşa.15:1-16:14; 25:10-12; Hez.25:8-11; Amo.2:1-3; Sef.2:8-11

[o]

48:2 Heşbon “Düzen kurmak”, Madmen “Susturmak” sözcüklerini çağrıştırıyor.

[*]

48:5 Yşa.15:5

ö

48:6 Septuaginta “Yaban eşeği”, Masoretik metin “Ilgın ağacı”.

[*]

48:29,32-33 Yşa.16:6,8,10

[p]

48:32 “Göl”, yani “Lut Gölü”.

[*]

48:34,37 Yşa.15:2,4

[*]

48:43 Yşa.24:17

[*]

48:45-46 Say.21:28-29

[*]

49:1-6 Hez.21:28-32; 25:1-7; Amo.1:13-15; Sef.2:8-11

[*]

49:7-22 Yşa.34:5-17; 63:1-6; Hez.25:12-14; 35:1-15; Amo.1:11-12; Mal.1:2-5

[r]

49:16 “Kaya”: İbranice “Sela”. “Kaya” anlamına gelen Sela, Edom'un başkentinin adıydı.

[*]

49:18 Yar.19:24-25

[*]

49:23-27 Yşa.17:1-3; Amo.1:3-5; Zek.9:1

[s]

49:32 “Zülüflerini” ya da “Sakallarının uçlarını”.

[*]

49:36 Dan.7:2; Va.7:1

[*]

50:1-51:64 Yşa.13:1-14:23; 47:1-15

[*]

50:8 Va.18:4

ş

50:21 Meratayim “İki kat isyan”, Pekot “Ceza” anlamına gelir.

[*]

50:29 Va.18:6.

[*]

50:39 Yşa.13:20; Va.18:2

[*]

50:40 Yar.19:24-25

[t]

51:1 “Lev-Kamay”: “Düşmanın yüreği” anlamına gelen Kildan ülkesini simgeleyen şifreli bir söz.

[*]

51:6 Va.18:4

[*]

51:7 Va.17:2-4; 18:3

[*]

51:8 Yşa.21:9; Va.14:8; 18:2

[*]

51:9 Va.18:5

[*]

51:13 Va.17:1

[*]

51:16 Mez.135:7; Yer.10:13

[u]

51:41 “Şeşak”: Babil'i simgeleyen şifreli bir söz.

[*]

51:45 Va.18:4

[*]

51:48 Va.18:20

[*]

51:49 Va.18:24

[*]

51:63-64 Va.18:21

[*]

52:4 Hez.24:2

[*]

52:7 Hez.33:21

[*]

52:11 Hez.12:13

[*]

52:17-23 1Kr.7:15-47

ü

52:21 “On sekiz arşın”: Yaklaşık 8.1 m.

[v]

52:21 “On iki arşın”: Yaklaşık 5.4 m.

[y]

52:22 “Beş arşın”: Yaklaşık 2.3 m.

Ağıtlar

GİRİŞ

Ağıtlar Kitabı İ.Ö. 586'da Yeruşalim'in yıkılışı, sürgün ve bu yıkımın sonuçları üzerine yakılan beş ağıttan oluşmaktadır. Kitabın ilk dört bölümü akrostiş biçimde yazılmıştır. Ayetler sırasıyla İbrani alfabesinin harfleriyle başlar. Yalnız üçüncü bölümde üçer ayet aynı harfle başlıyor. Kitap genellikle yas niteliği taşımakla birlikte, geleceğe umut ve Tanrı'ya güven de görülmektedir. Ağıtlar, İ.Ö. 586 yılında İsrailliler'in yaşadığı ulusal felaketin anısına her yıl tutulan yas ve oruç günlerinde tapınmada Yahudiler'ce kullanılır.

Ana Hatlar:

1:1-22 Yeruşalim'in acıları

2:1-22 Yeruşalim'in cezası

3:1-66 Ceza ve umut

4:1-22 Yeruşalim'in viraneye dönmesi

5:1-22 Merhamet için edilen dua

1

1. Ağıt

1O kent ki, insan doluydu,

Nasıl da tek başına kaldı şimdi!

Büyüktü uluslar arasında,

Dul kadına döndü!

Soyluydu iller arasında,

Angarya altına düştü!

2Geceleyin acı acı ağlıyor,

Yanaklarında gözyaşı;

Avutan tek kişi bile yok

Bunca oynaşı arasında.

Dostları ona hainlik etti,

Düşman oldu.

3Yahuda acı çekip ağır kölelik ettikten sonra

Sürgün edildi,

Ulusların arasında oturuyor,

Ama rahat bulamıyor.

O sıkıntıdayken ardına düşenler ona yetişti.

4Siyon'a giden yollar yas tutuyor,

Çünkü bayramlara gelen yok.

Bütün kapıları ıssız, kâhinleri* inliyor,

Erden kızları sıkıntıda, kendisi de acı çekiyor.

5Hasımları başa geçti, düşmanları rahat içinde.

Çok isyan ettiği için RAB ona acı çektiriyor,

Yavruları hasımlarının gözü önünde sürgüne gitti.

6Siyon kızının* bütün güzelliği uçtu,

Önderleri otlak bulamayan geyiklere döndü,

Dermanları kesildi

Kendilerini kovalayanların önünde.

7Yeruşalim sıkıntı içinde başıboş dolaşırken

Eski günlerdeki varlığını anımsıyor.

Halkı hasmının eline düşüp de

Yardımına koşan çıkmayınca,

Hasımları haline bakıp

Yıkılışına güldüler.

8Yeruşalim büyük günah işledi,

Bu yüzden kirlendi.

Ona saygı duyanların hepsi

Şimdi onu hor görüyor,

Çünkü onu çıplak gördüler.

O da inleyip öbür yana dönüyor.

9Kirliliği eteklerindeydi,

Sonunu düşünmedi;

Bu yüzden düşüşü korkunç oldu,

Avutanı yok.

“Ya RAB, düşkün halimi gör,

Çünkü düşmanım kazandı!”

10Değerli her şeyine düşman el uzattı.

Tapınağına başka ulusların girdiğini gördü,

Topluluğuna girmesini yasakladığın uluslar.

11Halkı inleyip ekmek arıyor,

Yeniden güçlerine kavuşmak için

Değerli neleri varsa ekmekle değiştiler;

“Bak da gör, ya RAB, ne kadar sefil oldum.”

12“Ey sizler, yoldan geçenler,

Sizin için önemi yok mu bunun[z]

?

Bakın da görün, başıma gelen dert gibisi var mı?

Öyle bir dert ki, RAB öfkesinin alevlendiği gün

Başıma yağdırdı onu.

13Ateş saldı yukarıdan,

Kemiklerimin içine işledi ateş;

Ağ serdi ayaklarıma,

Geri çevirdi beni;

Mahvetti, baygın kaldım bütün gün.

14İsyanlarım boyunduruğa döndü,

RAB'bin eliyle birbirine tutturulup

Boynuma geçirildi, gücüm tükendi.

Rab karşı duramadığım

İnsanların eline verdi beni.

15Hiçe saydı beni savunan yiğitleri,

Gençlerimi kırıp geçirmek için çağrı yaptı ordulara,

Rab erden Yahuda kızını

Üzüm sıkma çukurunda çiğnedi adeta.

16“Ağlıyorum bunlara,

Gözlerimden yaşlar boşanıyor;

Çünkü beni avutan,

Canımı tazeleyen benden uzak.

Çocuklarım şaşkına döndü,

Çünkü düşmanım üstün çıktı.”

17Siyon ellerini açmış,

Ama onu avutan yok.

RAB Yakup soyuna karşı buyruk verdi,

Komşuları ona hasım olsun, dedi.

Yeruşalim aralarında paçavraya döndü.

18“RAB haklıdır, çünkü buyruğuna karşı geldim.

Şimdi dinleyin, ey halklar, çektiğim acıyı görün;

Erden kızlarım, gençlerim sürgüne gitti.

19Oynaşlarımı çağırdım,

Ama aldattılar beni.

Yeniden güçlerine kavuşmak için yiyecek ararken

Kâhinlerimle önderlerim kentte can verdi.

20Gör, ya RAB, ne sıkıntılar çektiğimi,

İçim kanıyor, yüreğim buruk,

Çünkü çok asilik ettim;

Dışarıda kılıç beni çocuklarımdan ayırmakta,

İçerdeyse ölüm kol gezmekte.

21İnlediğimi duydular,

Beni avutan olmadı.

Bütün düşmanlarım başıma gelen felaketi duydu,

Sen yaptın diye sevinçten coştular.

İlan ettiğin günü getir,

Onlar da benim gibi olsunlar.

22Yaptıkları her kötülüğü anımsa,

İsyanlarımdan ötürü bana ne yaptınsa onlara da yap;

Çünkü sürekli inliyor, baygınlık geçiriyorum.”

2

2. Ağıt

1Rab öfkelenince Siyon kızını* nasıl bulutla kapladı!

İsrail'in görkemini gökten yere fırlattı,

Öfkelendiği gün ayağının taburesini anımsamadı.

2Yakup soyunun yaşadığı her yeri acımadan yuttu,

Yahuda kızının surlu kentlerini gazabıyla yıktı,

Yerle bir etti onları,

Krallığını ve önderlerini alçalttı.

3Kızgın öfkesiyle İsrail'in gücünü[a]

kökünden kesti,

Düşmanın önünde sağ elini onların üstünden çekti,

Çevresini yiyip bitiren alevli ateş gibi Yakup soyunu yaktı.

4Düşman gibi yayını gerdi,

Hasım gibi sağ elini kaldırdı,

Göz zevkini okşayan herkesi öldürdü,

Gazabını Siyon kızının çadırı üstüne ateş gibi döktü.

5Rab adeta bir düşman olup İsrail'i yuttu,

Bütün saraylarını yutup surlu kentlerini yıktı,

Yahuda kızının feryadını, figanını arşa çıkardı.

6Bahçe çardağını söker gibi kendi çardağını söküp attı,

Buluşma yerini yok etti,

RAB Siyon'da bayram ve Şabat* günlerini unutturdu,

Şiddetli öfkesi yüzünden kralı da kâhini de reddetti.

7Rab sunağını attı,

Tapınağını terk etti;

Siyon saraylarını çeviren surları düşman eline bıraktı.

Bayram gününde olduğu gibi,

Düşman RAB'bin Tapınağı'nda sevinç çığlıkları attı.

8RAB Siyon kızının surlarını yıkmaya karar verdi,

İpi gerdi ve yıkmaktan el çekmedi,

İç ve dış surlara yas tutturdu,

İkisinin de gücü tükendi.

9Siyon'un kapıları yere battı,

RAB kapı sürgülerini kırıp yok etti,

Kralıyla önderleri başka ulusların arasında kaldı,

Kutsal Yasa uygulanmaz oldu,

Peygamberlerine RAB'den görüm gelmiyor artık.

10Siyon kızının ileri gelenleri suskun, yere oturmuş,

Başlarına toprak saçıp çul kuşanmışlar,

Yeruşalim'in erden kızları yere eğmiş başlarını.

11Gözlerim tükenmekte ağlamaktan,

İçim kanıyor;

Halkımın yıkımından

Yüreğim sızlıyor,

Çünkü kent meydanlarında çocuklarla bebekler bayılmakta.

12Kent meydanlarında yaralılar gibi bayılıp

Can çekişirken annelerinin bağrında,

“Ekmekle şarap nerede?” diye soruyorlar annelerine.

13Senin için ne diyeyim?

Ey Yeruşalim kızı*, seni neye benzeteyim?

Ey Siyon'un erden kızı, sana neyi örnek göstereyim de

Seni avutayım?

Sendeki gedik deniz kadar büyük,

Kim sana şifa verebilir?

14Peygamberlerin senin için boş ve anlamsız görümler gördüler.

Suçunu ortaya çıkarsalardı, eski gönencine kavuşabilirdin;

Oysa seni ayartacak boş görümler gördüler.

15Yoldan geçen herkes el çırparak seninle alay ediyor,

Yeruşalim kızına baş sallayıp ıslık çalarak,

“Bütün dünyanın sevinci, güzellik simgesi dedikleri kent bu mu?” diyorlar.

16Düşmanlarının hepsi seninle alay etti,

Islık çalıp diş gıcırdatarak,

“Onu yuttuk” diyorlar,

“İşte beklediğimiz gün, sonunda gördük onu.”

17RAB düşündüğünü yaptı,

Geçmişte söylediği sözü yerine getirdi,

Yıktı, acımadı,

Düşmanı senin haline sevindirdi,

Hasımlarını güçlü kıldı[b]

.

18Halk Rab'be yürekten feryat ediyor.

Ey Siyon kızının surları,

Gece gündüz gözyaşın sel gibi aksın!

Dinlenme, gözüne uyku girmesin!

19Kalk, gece her nöbet başında haykır,

Rab'bin huzurunda yüreğini su gibi dök!

Her sokak başında açlıktan bayılan çocuklarının başı için O'na ellerini aç.

20“Bak, ya RAB, gör! Kime böyle yaptın?

Kadınlar çocuklarını, sevgili yavrularını mı yesin?

Kâhinle peygamber Rab'bin Tapınağı'nda mı öldürülsün?

21Gençler, yaşlılar sokaklarda, yerlerde yatıyor,

Kılıçtan geçirildi erden kızlarımla gençlerim,

Öfkelendiğin gün öldürdün onları, acımadan boğazladın.

22Bir bayram günü davet eder gibi

Beni dehşete düşürenleri davet ettin her yandan.

RAB'bin öfkelendiği gün kaçıp kurtulan,

Sağ kalan olmadı.

Sevgiyle büyüttüğüm çocuklarımı

Düşmanım yok etti.”

3

3. Ağıt

1RAB'bin gazap değneği altında acı çeken adam benim.

2Beni güttü,

Işıkta değil karanlıkta yürüttü.

3Evet, dönüp dönüp bütün gün bana elini kaldırıyor.

4Etimi, derimi yıprattı, kemiklerimi kırdı.

5Beni kuşattı,

Acı ve zahmetle sardı çevremi.

6Çoktan ölmüş ölüler gibi

Beni karanlıkta yaşattı.

7Çevreme duvar çekti, dışarı çıkamıyorum,

Zincirimi ağırlaştırdı.

8Feryat edip yardım isteyince de

Duama set çekiyor.

9Yontma taşlarla yollarımı kesti,

Dolaştırdı yollarımı.

10Benim için O pusuya yatmış bir ayı,

Gizlenmiş bir aslandır.

11Yollarımı saptırdı, paraladı,

Mahvetti beni.

12Yayını gerdi, okunu savurmak için

Beni nişangah olarak dikti.

13Oklarını böbreklerime sapladı.

14Halkımın önünde gülünç düştüm,

Gün boyu alay konusu oldum türkülerine.

15Beni acıya doyurdu,

Bana doyasıya pelinsuyu içirdi.

16Dişlerimi çakıl taşlarıyla kırdı,

Kül içinde diz çöktürdü bana.

17Esenlik yüzü görmedi canım,

Mutluluğu unuttum.

18Bu yüzden diyorum ki,

“Dermanım tükendi,

RAB'den umudum kesildi.”

19Acımı, başıboşluğumu,

Pelinotuyla ödü anımsa!

20Hâlâ onları düşünmekte

Ve sıkılmaktayım.

21Ama şunu anımsadıkça umutlanıyorum:

22RAB'bin sevgisi hiç tükenmez[c]

,

Merhameti asla son bulmaz;

23Her sabah tazelenir onlar,

Sadakatin büyüktür.

24“Benim payıma düşen RAB'dir” diyor canım,

“Bu yüzden O'na umut bağlıyorum.”

25RAB kendisini bekleyenler,

O'nu arayan canlar için iyidir.

26RAB'bin kurtarışını sessizce beklemek iyidir.

27İnsan için boyunduruğu gençken taşımak iyidir.

28RAB insana boyunduruk takınca,

İnsan tek başına oturup susmalı;

29Umudunu kesmeden yere kapanmalı,

30Kendisine vurana yanağını dönüp

Utanca doymalı;

31Çünkü Rab kimseyi sonsuza dek geri çevirmez.

32Dert verse de,

Büyük sevgisinden ötürü yine merhamet eder;

33Çünkü isteyerek acı çektirmez,

İnsanları üzmez.

34Ülkedeki bütün tutsakları ayak altında ezmeyi,

35Yüceler Yücesi'nin huzurunda insan hakkını saptırmayı,

36Davasında insana haksızlık etmeyi

Rab doğru bulmaz.

37Rab buyurmadıkça kim bir şey söyler de yerine gelir?

38İyilikler gibi felaketler de Yüceler Yücesi'nin ağzından çıkmıyor mu?

39İnsan, yaşayan insan

Niçin günahlarının cezasından yakınır?

40Davranışlarımızı sınayıp gözden geçirelim,

Yine RAB'be dönelim.

41Ellerimizin yanısıra yüreklerimizi de göklerdeki Tanrı'ya açalım:

42“Biz karşı çıkıp başkaldırdık,

Sen bağışlamadın.

43Öfkeyle örtünüp bizi kovaladın,

Acımadan öldürdün.

44Dualar sana erişmesin diye

Bulutları örtündün.

45Uluslar arasında bizi pisliğe, süprüntüye çevirdin.

46Düşmanlarımızın hepsi bizimle alay etti.

47Dehşet ve çukur, kırgın ve yıkım çıktı önümüze.”

48Kırılan halkım yüzünden

Gözlerimden sel gibi yaşlar akıyor.

49Durup dinmeden yaş boşanıyor gözümden,

50RAB göklerden bakıp görünceye dek.

51Kentimdeki kızların halini gördükçe

Yüreğim sızlıyor.

52Boş yere bana düşman olanlar bir kuş gibi avladılar beni.

53Beni sarnıca atıp öldürmek istediler,

Üzerime taş attılar.

54Sular başımdan aştı, “Tükendim” dedim.

55Sarnıcın dibinden seni adınla çağırdım, ya RAB;

56Sesimi, “Ahıma, çağrıma kulağını kapama!” dediğimi duydun.

57Seni çağırınca yaklaşıp, “Korkma!” dedin.

58Davamı sen savundun, ya Rab,

Canımı kurtardın.

59Bana yapılan haksızlığı gördün, ya RAB,

Davamı sen gör.

60Benden nasıl öç aldıklarını,

Bana nasıl dolap çevirdiklerini gördün.

61-62Aşağılamalarını, ya RAB,

Çevirdikleri bütün dolapları,

Bana saldıranların dediklerini,

Gün boyu söylendiklerini duydun.

63Oturup kalkışlarına bak,

Alay konusu oldum türkülerine.

64Yaptıklarının karşılığını ver, ya RAB.

65İnat etmelerini sağla,

Lanetin üzerlerinden eksilmesin.

66Göklerinin altından öfkeyle kovala, yok et onları, ya RAB.

4

4. Ağıt

1Altın nasıl donuklaştı,

Saf altın nasıl değişti!

Kutsal taşlar sokak başlarına dağılmış.

2Değerleri saf altınla ölçülen Siyon çocukları

Nasıl çömlekçi işi, toprak testi yerine sayılır oldu!

3Çakallar bile meme verip yavrularını emzirir,

Ama halkım çöldeki devekuşları kadar acımasız oldu.

4Susuzluktan emzikteki bebeklerin dili damağına yapışıyor,

Çocuklar ekmek istiyor, veren yok.

5Onlar ki, yemeğin en iyisini yerlerdi,

Sokaklarda perişan oldular;

Onlar ki, al giysiler içinde büyüdüler,

Çöp yığınlarını kapışır oldular.

6[*]

Halkımın suçu el değmeden, bir anda yıkılan

Sodom'un günahından daha büyüktür.

7Beyleri kardan temiz, sütten aktılar,

Bedence mercandan kızıl, laciverttaşı kadar biçimliydiler.

8Şimdiyse görünüşleri kömürden kara,

Sokaklarda tanınmaz oldular.

Bir deri bir kemiğe döndüler, odun gibi kurudular.

9Kılıçla öldürülenler kıtlıktan ölenlerden mutludur,

Çünkü kıtlıktan ölenler tarla ürününün yokluğundan yıpranarak erimekteler.

10[*]

Merhametli kadınlar çocuklarını elleriyle pişirdiler,

Halkım kırılırken yiyecek oldu bu kendilerine.

11RAB öfkesini boşalttı, kızgın öfkesini döktü,

Temellerini yiyip bitiren ateşi Siyon'un içinde tutuşturdu.

12Dünyadaki kralların ve insanların hiçbiri

Yeruşalim kapılarından hasımların, düşmanların gireceğine inanmazdı.

13Peygamberlerinin günahı, kâhinlerinin suçu yüzündendi bu,

Çünkü onlar kentin ortasında doğruların kanını döktüler.

14Sokaklarda körler gibi dolaşıyorlar,

Kanla kirlendikleri için kimse giysilerine dokunamıyor.

15“Çekilin! Kirliler!” diye bağırdılar onlara,

“Çekilin! Çekilin! Dokunmayın!”

Kaçıp başıboş dolaştıklarında,

Öteki uluslar, “Artık burada kalmasınlar” dediler.

16RAB kendisi dağıttı onları,

Artık yüzlerine bakmayacak.

Kâhinleri saymadılar, yaşlılara acımadılar.

17Boş yere yardım beklemekten gözlerimizin feri sönüyor,

Gözetleme kulesinde bizi kurtaramayacak bir ulusu bekledikçe bekledik.

18İzlerimizi sürüyorlar,

Sokaklarımızda gezemez olduk.

Sonumuz yaklaştı, günlerimiz tükendi,

Çünkü sonumuz geldi.

19Bizi kovalayanlar gökteki kartallardan çevikti,

Dağların üstünde kovaladılar bizi,

Çölde bize pusu kurdular.

20Yaşam soluğumuz,

RAB'bin meshettiği* kral onların çukurunda yakalandı;

Hani onun için, “Ulusların arasında onun gölgesinde yaşayacağız” dediğimiz.

21Ûs ülkesinde yaşayan Edom kızı, sevin, coş,

Ancak kâse* sana da gelecek, sarhoş olup soyunacaksın.

22Ey Siyon kızı*, suçunun cezası sona erdi,

RAB bir daha seni sürgüne göndermeyecek.

Ama, ey Edom kızı, suçun yüzünden seni cezalandırıp günahlarını ortaya çıkaracak.

5

5. Ağıt

1Anımsa, ya RAB, başımıza geleni,

Bak da utancımızı gör.

2Mülkümüz yabancılara geçti,

Evlerimiz ellere.

3Öksüz kaldık, babasız,

Annelerimiz dul kadınlara döndü.

4Suyumuzu parayla içtik,

Odunumuzu parayla almak zorunda kaldık.

5Bizi kovalayanlar ensemizde,

Yorgun düştük, rahatımız yok.

6Ekmek için

Mısır'a, Asur'a el açtık.

7Atalarımız günah işledi,

Ama artık onlar yok;

Suçlarının cezasını biz yüklendik.

8Köleler üstümüzde saltanat sürüyor,

Bizi ellerinden kurtaracak kimse yok.

9Çöldeki kılıçlı haydutlar yüzünden

Ekmeğimizi canımız pahasına kazanıyoruz.

10Kıtlığın yakıcı sıcağından

Derimiz fırın gibi kızardı.

11Siyon'da kadınların,

Yahuda kentlerinde erden kızların ırzına geçtiler.

12Önderler ellerinden asıldı,

Yaşlılar saygı görmedi.

13Değirmen taşını gençler çevirdi,

Çocuklar odun yükü altında tökezledi.

14Yaşlılar kent kapısında oturmaz oldu,

Gençler saz çalmaz oldu.

15Yüreğimizin sevinci durdu,

Oyunumuz yasa döndü.

16Taç düştü başımızdan,

Vay başımıza!

Çünkü günah işledik.

17Bu yüzden yüreğimiz baygın,

Bunlardan ötürü gözlerimiz karardı.

18Viran olan Siyon Dağı'nın üstünde

Çakallar geziyor!

19[*]

Ama sen, sonsuza dek tahtında oturursun, ya RAB,

Egemenliğin kuşaklar boyu sürer.

20Niçin bizi hep unutuyorsun,

Neden bizi uzun süre terk ediyorsun?

21Bizi kendine döndür, ya RAB, döneriz,

Eski günlerimizi geri ver.

22Bizi büsbütün attıysan,

Bize çok öfkelenmiş olmalısın.

[z]

1:12 “Sizin için önemi yok mu bunun?” ya da “Bunlar sizin başınıza da gelmesin.”

[a]

2:3 “Gücünü”: İbranice “Boynuzunu”.

[b]

2:17 “Hasımlarını güçlü kıldı”: İbranice “Hasımlarının boynuzunu yükseltti”.

[c]

3:22 “RAB'bin sevgisi hiç tükenmez” ya da “RAB'bin sevgisi sayesinde yok olmadık.”

[*]

4:6 Yar.19:24

[*]

4:10 Yas.28:57; Hez.5:10

[*]

5:19 Mez.102:12

Hezekiel

GİRİŞ

Peygamber Hezekiel İ.Ö. 586 yılında Yeruşalim'in düşüşünden önce ve sonra Babil'de sürgünde yaşadı. Sürgünde olanlara da, Yeruşalim halkına da seslendi Hezekiel. Bu kitabın altı temel noktası var:

1. Tanrı'nın Hezekiel'i peygamber seçmesi.

2. Tanrı'nın yargısı, gelecek felaket ve Yeruşalim'in düşüşüyle ilgili uyarılar.

3. İsrail halkına baskı yapan ve onları yanlış yola sürükleyen uluslara karşı Tanrı'nın bildirileri.

4. Yeruşalim'in düşüşünden sonra İsrail halkına teselli ve daha parlak bir gelecek için Tanrı'nın vaadi.

5. Gog'a karşı söylenen peygamberlik sözleri.

6. Yeni tapınak ve İsrail ulusunun eski gönencine kavuşmasıyla ilgili görüm.

Hezekiel içten bir imana sahipti. Görümler aracılığıyla Tanrı'dan aldığı birçok bildiriyi halka iletti. Bunu yaparken birçok canlı simgesel hareketlere başvurdu. Yüreğin değişmesinin önemini vurgulayan Hezekiel herkesin işlediği günahtan sorumlu olduğunu dile getiriyor. Buna karşın ulusun eski gönencine kavuşacağına inanıyor.

Ana Hatlar:

1:1-3:27 Hezekiel'in çağrılışı

4:1-24:27 Yeruşalim'in yıkılacağına ilişkin bildiriler

25:1-32:32 Tanrı'nın uluslara karşı yargısı

33:1-37:28 Tanrı'nın kendi halkına vaadi

38:1-39:29 Gog'a karşı söylenen peygamberlik sözleri

40:1-48:35 Gelecekteki tapınak ve ülke ile ilgili görüm

1

Rab'bin Görkemi Hezekiel'e Açıklanıyor

1[*]

Otuzuncu yıldaç

, dördüncü ayın* beşinci günü Kevar Irmağı kıyısında sürgünde yaşayanlar arasındayken gökler açıldı, Tanrı'dan gelen görümler gördüm. 2[*]

Kral Yehoyakin'in sürgünlüğünün beşinci yılında, ayın beşinci günü, 3Kildan* ülkesinde, Kevar Irmağı kıyısında RAB Buzi oğlu Kâhin* Hezekiel'e seslendi. RAB'bin eli orada onun üzerindeydi.

4Kuzeyden esen kasırganın göz alıcı bir ışıkla çevrelenmiş, ateş saçan büyük bir bulutla geldiğini gördüm. Ateşin ortası ışıldayan madeni andırıyordu. 5[*]

En ortasında insana benzer dört canlı yaratık duruyordu; 6her birinin dört yüzü, dört kanadı vardı. 7Bacakları dimdikti, ayakları buzağı ayağına benziyor ve cilalı tunç* gibi parlıyordu. 8Dört yanlarında, kanatların altında insan elleri vardı. Dördünün de yüzleri, kanatları vardı. 9Kanatları birbirine değerek dosdoğru ilerliyor, ilerlerken sağa sola dönmüyordu.

10[*]

Her yaratığın dört yüzü vardı: Önde dördünün yüzü insan yüzüne, sağda dördünün aslan yüzüne, solda dördünün öküz yüzüne, arkada dördünün kartal yüzüne benzer bir yüzü vardı. 11Yüzleri böyleydi. Kanatları yukarıya doğru açılmıştı. Her yaratığın iki kanadı yanda öbür yaratıkların kanadına değiyor, iki kanatla da bedenlerini örtüyordu. 12Her biri dosdoğru ilerliyordu. Ruhları onları nereye yönlendirirse, sağa sola sapmadan oraya gidiyorlardı. 13[*]

Canlı yaratıkların görünüşü yanan ateş közleri ya da meşale gibiydi. Ateş yaratıkların ortasında hareket ediyordu; ışık saçıyor ve içinden şimşekler çakıyordu. 14Yaratıklar şimşek çakar gibi hızla ileri geri gidip geliyorlardı.

15[*]

Bu dört yüzlü yaratıklara bakarken, her birinin yanında, yere değen bir tekerlek gördüm. 16Tekerleklerin görünüşü ve yapısı şöyleydi: Sarı yakut gibi parlıyorlardı ve dördü de birbirine benziyordu. Görünüşleri ve yapılışları iç içe girmiş bir tekerlek gibiydi. 17Hareket edince yaratıkların baktıkları dört yönden birine doğru sağa sola sapmadan ilerliyordu.18[*]

Tekerleklerin kenarı yüksek ve korkunçtu; hepsi çepeçevre gözlerle doluydu.

19Canlı yaratıklar hareket edince, yanlarındaki tekerlekler de hareket ediyordu; yaratıklar yerden yükseldikçe, tekerlekler de onlarla birlikte yükseliyordu. 20Ruhları onları nereye yönlendirirse oraya gidiyorlardı. Tekerlekler de onlarla birlikte yükseliyordu. Çünkü yaratıkların ruhu tekerleklerdeydi. 21Yaratıklar hareket ettiğinde onlar da hareket ediyor, yaratıklar durduğunda onlar da duruyor, yaratıklar yerden yükseldiğinde onlar da yükseliyordu. Çünkü yaratıkların ruhu tekerleklerdeydi.

22[*]

Kubbeye benzer, billur gibi parlak ve korkunç bir şey canlı yaratıkların başları üzerine yayılmıştı. 23Kubbenin altında kanatlarının biri öbürünün kanatlarına doğru açılmıştı. Her birinin bedenini örten başka iki kanadı vardı. 24[*]

Yaratıklar hareket edince, kanatlarının çıkardığı sesi duydum. Gürül gürül akan suların çağıltısını, Her Şeye Gücü Yeten'in sesini, bir ordunun gürültüsünü andırıyordu. Durunca kanatlarını indiriyorlardı. 25Kanatları inik dururken, başları üzerindeki kubbeden bir ses duyuldu.

26[*]

Başları üzerindeki kubbenin üstünde laciverttaşından yapılmış tahta benzer bir nesne vardı. Yüksekte, tahtı andıran nesnede insana benzer biri oturuyordu. 27[*]

Gördüm ki, beli andıran kısmının yukarısı içi ateş dolu maden gibi ışıldıyordu, belden aşağısı ateşe benziyordu ve çevresi göz alıcı bir ışıkla kuşatılmıştı. 28Görünüşü yağmurlu bir gün bulutların arasında oluşan gökkuşağına benziyordu. Öyleydi çevresini saran parlaklık.

RAB'bin görkemini andıran olayın görünüşü böyleydi. Görünce, yüzüstü yere yığıldım, birinin konuştuğunu duydum.

2

Rab Hezekiel'i Çağırıyor

1Bana, “Ey insanoğlu, ayağa kalk, seninle konuşacağım” dedi. 2O benimle konuşur konuşmaz Ruh içime girdi, beni ayaklarımın üzerinde durdurdu; benimle konuşanı duydum.

3Bana, “Ey insanoğlu, seni İsrail halkına, bana başkaldıran o asi ulusa gönderiyorum” dedi, “Onlar ve ataları bugüne kadar bana karşı geldiler. 4Bu halk dikbaşlı ve inatçıdır. Seni onlara gönderiyorum. Onlara, ‘Egemen RAB şöyle diyor’ diyeceksin. 5Bu asi halk seni ister dinlesin, ister dinlemesin, yine de aralarında bir peygamber olduğunu bilecektir. 6Sen, ey insanoğlu, onlardan ve sözlerinden korkma! Çevrende çalılar, dikenler olsa, akrepler arasında yaşasan bile korkma. Asi bir halk olsalar bile, onların söyleyeceklerinden korkma, onlar yüzünden yılgınlığa düşme. 7Seni ister dinlesinler, ister dinlemesinler, onlara sözlerimi söyleyeceksin. Çünkü onlar asi bir halktır. 8Sen, ey insanoğlu, sana söyleyeceğimi dinle! Bu başkaldıran halk gibi asi olma! Ağzını aç, sana vereceğimi ye!”

9[*]

Baktım, bana doğru uzanmış bir el gördüm; içinde tomar halinde bir kitap vardı. 10Tomarı önümde açtı, her iki yanı da yazılıydı. Orada ağıtlar, iniltiler, figanlar yazılıydı.

3

1[*]

Bana, “Ey insanoğlu, sana verileni ye. Bu tomarı yedikten sonra git, İsrail halkına seslen” dedi. 2Böylece ağzımı açtım, yemem için tomarı bana verdi.

3Bana, “Ey insanoğlu, sana verdiğim tomarı ye, mideni onunla doldur” dedi. Bunun üzerine tomarı yedim. Bal gibi tatlı geldi bana.

4Sonra şöyle dedi: “Ey insanoğlu, İsrail halkına git, onlara sözlerimi ilet. 5Çünkü seni konuşması anlaşılmaz, dili zor bir halka değil, İsrail halkına gönderiyorum. 6Evet, seni konuşması anlaşılmaz, dili zor, dediklerini anlamadığın halklara göndermiyorum. Onlara gönderseydim, seni dinlerlerdi. 7İsrail halkı seni dinlemek istemeyecektir, çünkü o beni dinlemek istemiyor. Bütün İsrail halkı dikbaşlı ve inatçıdır. 8Seni onlar kadar inatçı yapacağım, senin alnını onlarınki kadar katılaştıracağım. 9Alnını çakmak taşından daha sert bir kaya gibi yapacağım. Her ne kadar asi bir halksalar da onlardan korkma, yılma.”

10Bana, “Ey insanoğlu, iyice dinle ve sana söyleyeceklerimi yüreğine yerleştir” dedi, 11“Şimdi sürgünde yaşayan halkına git ve seni ister dinlesinler, ister dinlemesinler, onlara, ‘Egemen RAB şöyle diyor’ de.”

12Sonra Ruh beni kaldırdı ve arkamda, “RAB'bin görkemine kendi yerinde övgüler olsun!” diye büyük bir gürleme duydum. 13Canlı yaratıkların birbirine çarpan kanatlarının çıkardığı sesi, yanlarındaki tekerleklerin gürültüsünü, büyük bir gürleme duydum. 14Ruh beni kaldırıp götürdü. RAB'bin güçlü eli üzerimde olduğu halde, üzüntüyle, öfkeyle gittim. 15Kevar Irmağı kıyısındaki Tel-Abib'de yaşayan sürgünlerin yanına geldim. Orada, yaşadıkları yerde onların arasında şaşkınlık içinde yedi gün kaldım.

İsrail Halkına Uyarı

16Yedi gün sonra RAB bana şöyle seslendi: 17“İnsanoğlu, seni İsrail halkına bekçi atadım. Benden bir söz duyar duymaz onları benim yerime uyaracaksın. 18Kötü kişiye, ‘Kesinlikle öleceksin’ dediğim zaman onu uyarmaz, yaşamını kurtarmak amacıyla onu kötü yolundan döndürmek için konuşmazsan, o kişi günahı içinde ölecek; ama onun kanından seni sorumlu tutacağım. 19Ancak kötü kişiyi uyardığın halde kötülüğünden ve kötü yolundan dönmezse, o günahı içinde ölecek. Ama sen canını kurtarmış olacaksın.

20“Doğru kişi doğruluğundan döner de kötülük yaparsa, onu yıkıma uğratacağım, o da ölecek. Onu uyarmadığın için günahı içinde ölecek, yaptığı doğru işler anılmayacak. Ancak onun kanından seni sorumlu tutacağım. 21Ama doğru kişiyi günah işlemesin diye uyarırsan, o da günah işlemezse, kesinlikle yaşayacak. Çünkü o uyarılara kulak vermiştir; sen de canını kurtarmış olacaksın.”

22RAB'bin eli orada üzerimdeydi. Bana, “Kalk, ovaya git” dedi, “Orada seninle konuşacağım.” 23Böylece kalkıp ovaya gittim. RAB'bin görkemi tıpkı Kevar Irmağı kıyısında gördüğüm gibi orada durmaktaydı. Yüzüstü yere yığıldım. 24Ruh içime girdi, beni ayaklarımın üzerinde durdurdu. Benimle şöyle konuştu: “Git, evine kapan. 25Halkın arasına çıkmaman için seni halatlarla bağlayacaklar, ey insanoğlu. 26Dilini damağına yapıştıracağım; konuşmayacak, onları paylayamayacaksın. Çünkü bu halk asidir. 27Ama seninle konuştuğumda dilini çözeceğim. Onlara, ‘Egemen RAB şöyle diyor’ diyeceksin. Dinleyen dinlesin, dinlemeyen dinlemesin. Çünkü bu halk asidir.”

4

Yeruşalim'in Kuşatılacağı Önceden Bildiriliyor

1“Sen, ey insanoğlu, bir tuğla al, önüne koy, üzerine Yeruşalim Kenti'ni çiz. 2Kenti kuşat, duvarla çevir. Kente karşı toprak rampalar yap, ordugah kur, çevresine kütükler yerleştir. 3Sonra demir bir sac al; demirden bir duvar gibi kendinle kentin arasına koy. Yüzünü ona doğru çevir. Kent kuşatma altında tutulacak, onu sen kuşatacaksın. Bu İsrail halkı için bir belirti olacak.

4“Sonra sol yanına uzan, İsrail halkının günahını yüklen. Sol yanına uzanacağın günler kadar onların suçunun cezasını çekeceksin. 5Suçlarının yıl sayısı kadar sana gün ayırdım. Böylece üç yüz doksan gün İsrail halkının suçunun cezasını çekeceksin.

6“Bunu yaptıktan sonra, bu kez sağ yanına uzan, Yahuda halkının suçunun cezasını çek. Sana kırk gün, her yıl için bir gün ayırdım. 7Yüzünü Yeruşalim kuşatmasına çevir, çıplak kollarını kaldırıp Yeruşalim'e karşı peygamberlik et. 8Kuşatma günlerini bitirinceye dek bir yandan öbür yana dönmemen için seni halatlarla bağlayacağım.

9“Buğday, arpa, bakla, mercimek, darı, kızıl buğday al, bir kaba koy. Bunlardan kendine ekmek yap. Bir yanına uzanacağın üç yüz doksan gün boyunca bu ekmekten yiyeceksin. 10Her gün belirli zamanda yemen için yirmi şekel[d]

ekmek tartacaksın. 11Bunun gibi suyu da belirli zamanda, ölçüyle, bir hinin altıda biri[e]

kadar içeceksin. 12Yiyeceğini arpa pidesi yer gibi ye ve insan dışkısından ateş yakıp üzerinde halkın gözü önünde pişir.” 13RAB, “Uluslar arasına dağıtacağım İsrail halkı böylelikle kirli sayılan yiyecekleri yiyecek” dedi.

14Ben, “Eyvah, ey Egemen RAB!” diye karşılık verdim, “Hiçbir zaman kirli sayılan bir şeye dokunmadım. Gençliğimden bu yana kendiliğinden ölmüş ya da yabanıl bir hayvan tarafından öldürülmüş bir hayvanın etini yemedim, ağzıma kirli sayılan et koymadım.”

15“Peki” dedi, “Ekmeğini insan dışkısı yerine tezek yakıp üzerinde pişirmene izin vereceğim.”

16Sonra, “İnsanoğlu, Yeruşalim'i her türlü yiyecekten yoksun bırakacağım” dedi, “Bu halk yiyeceğini tartıyla ve kaygı içinde yiyecek, suyunu ölçüyle ve şaşkınlık içinde içecek. 17Yiyeceği de suyu da azalacak. Hepsi şaşkınlığa düşecek, günahları içinde eriyip yok olacak.

5

1“Ey insanoğlu, keskin bir kılıç al, berber usturası gibi kullanarak başını, sakalını tıraş et. Sonra bir terazi getir, kılları bölümlere ayır. 2Yeruşalim'in kuşatılması bitince, kılların üçte birini kentin ortasında yakacaksın. Üçte birini kılıçla kentin çevresine fırlatacak, kalan üçte birini de rüzgara savuracaksın. Ben de yalın kılıç onların peşine düşeceğim. 3Birkaç tel kıl bırak, giysinin kıvrımlarına tak. 4Yine birkaçını alıp ateşe at, yansın. O kıllardan bütün İsrail halkına ateş yayılacak.

5“Egemen RAB diyor ki: Bu Yeruşalim'i ulusların ortasına yerleştirdim, çevresini ülkelerle kuşattım. 6Öyleyken Yeruşalim çevresindeki bütün uluslardan ve ülkelerden daha çok kötülük yaparak ilkelerimi, kurallarımı çiğnedi. İlkelerime karşı geldi, kurallarım uyarınca davranmadı. 7Bundan ötürü Egemen RAB diyor ki: Çevrenizde yaşayan uluslardan daha azgındınız, kurallarımı izlemediniz, ilkelerime uymadınız. Çevrenizde yaşayan ulusların ilkelerine de uymadınız.

8“Bundan ötürü Egemen RAB diyor ki: İşte ben size karşıyım, ulusların gözü önünde sizi cezalandıracağım. 9Yaptığınız bütün iğrençlikler yüzünden önceden yapmadığımı, bir daha yapmayacağımı size yapacağım. 10[*]

Böylece aranızda babalar çocuklarını, çocuklar da babalarını yiyecekler. Sizi cezalandıracağım, sağ kalanlarınızı her yana dağıtacağım.11Egemen RAB varlığım hakkı için diyor, madem tapınağımı iğrenç put ve uygulamalarınızla kirlettiniz, ben de sizi esirgemeyecek, size acımayacak, sizi kayırmayacağım. 12Kentte yaşayanlarınızın üçte biri salgın hastalık ya da kıtlık yüzünden yok olacak; üçte biriniz çevrede kılıçtan geçirilecek; üçte birinizi de her yana dağıtıp yalın kılıç peşinize düşeceğim.

13“Böylece kızgınlığım son bulacak, onlara karşı öfkemi yatıştıracağım. O zaman ben de rahata kavuşacağım. Öfkemi onların üzerine boşaltınca, ben RAB'bin kıskançlığımdan onlarla konuştuğumu anlayacaklar.

14“Çevrenizdeki uluslar arasında, yoldan her geçenin gözü önünde sizi yıkıma uğratacak, aşağılayacağım. 15Öfke, kızgınlık ve acı paylamalarla sizi cezalandırdığımda çevrenizdeki uluslar arasında alay konusu olacak, aşağılanacaksınız; ders alınacak, şaşılacak bir duruma düşeceksiniz. Ben, RAB bunu söyledim. 16Sizi yok etmek için üzerinize öldürücü, yıkıcı kıtlık oklarını salacağım. Üzerinize salacağım kıtlığı daha da artıracak, sizi her türlü yiyecekten yoksun bırakacağım. 17[*]

Üzerinize kıtlık ve yabanıl hayvanlar salacağım, sizi çocuklarınızdan edecekler. Salgın hastalık ve dökülen kan sizi süpürüp yok edecek; başınıza da kılıç getireceğim. Ben, RAB böyle söyledim.”

6

İsrail Dağlarındaki Putataparlık Kınanıyor

1RAB bana şöyle seslendi: 2“Ey insanoğlu, yüzünü İsrail dağlarına doğru çevir ve onlara karşı peygamberlik et. 3De ki, ‘Ey İsrail dağları, Egemen RAB'bin sözünü dinleyin. Egemen RAB dağlara, tepelere, vadilere, derelere şöyle diyor: Üzerinize kılıç göndereceğim, tapınma yerlerinizi yıkacağım. 4Sunaklarınızı devirecek, buhur sunaklarınızı paramparça edeceğim. Kılıçtan geçirilmiş halkınızı putlarınızın önüne düşüreceğim. 5İsrailliler'in cesetlerini putlarının önüne atacak, kemiklerini sunaklarının çevresine dağıtacağım. 6Yaşadığınız her yerde kentleriniz yakılıp yıkılacak, tapınma yerleriniz yerle bir edilecek. Öyle ki, sunaklarınız devrilip yıkılsın[f]

, putlarınız ezilip paramparça olsun, buhur sunaklarınız yok edilsin, el emeğiniz boşa çıksın. 7Halkınız her yerde öldürülecek. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksınız.

8“ ‘Birkaç kişiyi ölümden kurtaracağım. Ülkelere, uluslar arasına dağılan bazılarınız kılıçtan kurtulacak. 9Kurtulanlar tutsak alındıkları uluslarda beni anımsayacaklar. Benden dönen sadakatsiz yüreklerinden, putları ardınca şehvete sürükleyen gözlerinden derin acı duydum. Yaptıkları kötülükler ve iğrenç uygulamalar yüzünden kendilerinden tiksinecekler. 10Benim RAB olduğumu, başlarına bu felaketi getireceğimi boşuna söylemediğimi anlayacaklar.

11“ ‘Egemen RAB şöyle diyor: Ellerini çırp, ayaklarını yere vur, İsrail halkının bütün kötü ve iğrenç uygulamalarından ötürü ah çek! Çünkü kılıçla, kıtlıkla, salgın hastalıkla yok olacaklar. 12Uzaktakiler salgın hastalıktan ölecek, yakındakiler kılıçtan geçirilecek, kuşatma sırasında sağ kalanlar kıtlıktan ölecek. Böylece onlara duyduğum öfkeye son vereceğim.13Putlarının arasına, sunaklarının çevresine, her yüksek tepeye, dağ doruğuna, her yeşeren bol yapraklı ağacın altına cesetleri serilince, benim RAB olduğumu anlayacaklar. Oralarda putlarına güzel kokulu buhur sundular. 14Elimi onlara karşı uzatacak, çölden Rivla'ya kadar yaşadıkları ülkeyi yerle bir edip ıssız bırakacağım. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaklar.’ ”

7

Son Yaklaştı

1RAB bana şöyle seslendi: 2“Ey insanoğlu, Egemen RAB İsrail ülkesine şöyle diyor: Son yaklaştı! Ülkenin dört köşesinin sonu geldi. 3Senin de sonun geldi! Senin üzerine öfkemi yağdıracağım. Yaptıklarına göre seni yargılayacak, bütün iğrenç uygulamalarının karşılığını vereceğim. 4Sana acımayacak, seni esirgemeyeceğim. Yaptıklarının ve sendeki iğrenç uygulamaların karşılığını vereceğim. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksınız.

5“Egemen RAB şöyle diyor: Yıkım! İşte duyulmamış bir yıkım geliyor. 6Sonun geldi! Evet, sonun geldi! Sana karşı uyanıyor. İşte geliyor. 7Ey ülkede yaşayan halk, yıkıma uğrayacaksın. Yıkım zamanı yaklaştı! Gün yakın! Dağların üzerinden sevinç sesi yerine kargaşa sesi geliyor. 8Çok yakında kızgınlığımı üzerine boşaltacak, sana duyduğum öfkeyi üzerine dökeceğim. Yaptıklarına göre seni yargılayacak, bütün iğrenç uygulamalarının karşılığını vereceğim. 9Sana acımayacak, seni esirgemeyeceğim. Yaptıklarının ve sendeki iğrenç uygulamaların karşılığını vereceğim. O zaman seni cezalandıranın ben RAB olduğumu anlayacaksın.

10“İşte o gün! Gün yaklaştı! Yıkım hazır. Değnek çiçeklendi, gurur tomurcuklandı. 11Zorbalık ayaklanıp kötülüğün sopası oldu. Halktan, o kalabalıktan kimse kalmayacak; mallarından, görkemlerinden bir şey kalmayacak.

12“Son yaklaştı! Gün geldi! Alıcı sevinmesin, satıcı üzülmesin. Çünkü öfkem bütün halkın üzerine yağacak. 13Satıcı yaşadığı sürece sattığını geri alamayacak. Çünkü herkesi ilgilendiren bu görüm değiştirilmeyecek. İşlediği günahlar yüzünden kimse canını koruyamayacak. 14Borazan çalındı, herkes hazır, ama kimse savaşa gitmeyecek. Çünkü öfkem bütün halkın üzerindedir.

15“İşte dışarda kılıç, içerde salgın hastalık ve kıtlık. Kentin dışındakiler kılıçla öldürülecek, kenttekilerse kıtlıktan, salgın hastalıktan yok olacak. 16Sağ kalanlar vadilerdeki güvercinler gibi dağlara kaçacak; her biri günahından ötürü inleyecek.17Eller gevşeyecek, dizler titreyecek. 18Çul kuşanacak, dehşete düşecekler. Yüzleri utançtan kızaracak, başları tıraş edilecek. 19Gümüşlerini sokağa atacaklar. Altınları kirli sayılacak. RAB'bin öfkesini boşalttığı gün onları ne altınları, ne gümüşleri kurtarabilir. Bunlarla ne açlıklarını giderebilir, ne karınlarını doyurabilirler. Altın ve gümüş onları suça sürükledi.20Mücevherlerinin güzelliğiyle gururlanırlardı. İğrenç, tiksindirici putlarını bunlardan yaptılar. Bu yüzden mücevherlerini kirli bir nesneye çevireceğim. 21Hepsini yağma mal olarak yabancı uluslara, ganimet olarak dünyadaki kötülere vereceğim; onları kirletecekler. 22Yüzümü onlardan çevireceğim. Değerli tapınağımı kirletecekler; zorbalar içeri girip orayı kirletecekler.

23“Kendinize zincirler hazırlayın! Ülkede kan akıtılıyor, kent zorbalık dolu. 24Ulusların en kötülerini buraya getireceğim; evlerinizi mülk edinecekler. Güçlülerin gururuna son vereceğim. Kutsal yerleri kirletilecek. 25Korku gelince esenlik arayacak, ama bulamayacaklar. 26Yıkım üstüne yıkım gelecek. Kötü haberler birbirini kovalayacak. Peygamberden görüm isteyecekler; kâhin Kutsal Yasa'yı öğretemeyecek, ileri gelenler öğüt veremeyecek. 27Kral yas tutacak, önder umutsuzluğa düşecek, ülkedeki halkın korkudan elleri titreyecek. Onları yaptıklarına göre cezalandıracak, yargıladıkları gibi yargılayacağım. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaklar.”

8

Rab'bin Tapınağı'nda Putataparlık

1Sürgünlüğün altıncı yılı, altıncı ayın* beşinci günü evde Yahuda'nın ileri gelenleriyle otururken Egemen RAB'bin eli bana dokundu. 2[*]

Baktım, insana[g]

benzer birini gördüm: Görünüşü, belinden aşağısı ateşi andırıyor, belinden yukarısı maden gibi ışıldıyordu. 3Eli andıran bir şey uzatıp beni saçlarımdan tuttu. Ruh beni yerle gök arasına kaldırdı ve Tanrı'dan gelen görümlerde Yeruşalim'e, iç avlunun kuzeye bakan kapısının giriş bölümüne götürdü. Tanrı'nın kıskançlığını uyandıran kıskançlık putu orada dikiliydi. 4[*]

Ovada gördüğüm görümdeki gibi, İsrail'in Tanrısı'nın görkemi oradaydı.

5Sonra bana, “Ey insanoğlu, kuzeye bak!” dedi. Baktım, sunak kapısının kuzeye bakan giriş bölümünde duran kıskançlık putunu gördüm.

6Bana, “İnsanoğlu, ne yaptıklarını görüyor musun?” dedi, “Tapınağımdan uzaklaşayım diye İsrail halkı çok iğrenç şeyler yapıyor. Bundan daha iğrenç şeyler göreceksin.”

7Beni avlunun giriş bölümüne getirdi. Baktım, duvarda bir delik gördüm. 8Bana, “Haydi duvarı del, insanoğlu” dedi. Duvarı deldim, orada bir kapı gördüm.

9Bana, “İçeri gir de burada yaptıkları kötü ve iğrenç şeyleri gör” dedi. 10Böylece içeriye girip baktım. Duvarın her yanına çeşit çeşit sürüngen*, iğrenç hayvan şekilleri ve İsrail halkının bütün putları oyulmuştu. 11İsrail ileri gelenlerinden yetmiş kişiyle Şafan oğlu Yaazanya orada, putların önünde duruyordu. Her birinin elinde bir buhurdan vardı; buhurun kokusu bulut gibi yükseliyordu.

12“İnsanoğlu, İsrail halkının ileri gelenlerinin kendi putlarının odalarında, karanlıkta neler yaptıklarını gördün mü?” dedi, “Onlar, ‘RAB bizi görmüyor, RAB ülkeyi bıraktı’ diyorlar.” 13Bana yine, “Daha iğrenç şeyler yaptıklarını da göreceksin” dedi.

14Bundan sonra beni RAB'bin Tapınağı'nın kuzeye bakan kapısının giriş bölümüne götürdü. Orada oturup Tammuz[h]

için ağlayan kadınları gördüm. 15Bana, “İnsanoğlu, bunu gördün mü? Bundan daha iğrenç şeyler de göreceksin” dedi.

16Beni RAB'bin Tapınağı'nın iç avlusuna götürdü. Tapınağın girişinde, eyvanla sunak arasında yirmi beş kadar adam vardı. Sırtlarını RAB'bin Tapınağı'na, yüzlerini doğuya dönmüş, güneşe tapınıyorlardı.

17Bana, “İnsanoğlu, bunları gördün mü?” dedi, “Yahuda halkı burada yaptığı iğrenç şeyler yetmiyormuş gibi, ülkeyi zorbalıkla doldurup beni sürekli öfkelendiriyor. Bak, dalı nasıl burunlarına uzatıyorları

! 18Bundan ötürü onlara öfkeyle davranacak, acımayacağım, onları esirgemeyeceğim. Yüksek sesle beni çağırsalar bile onları dinlemeyeceğim.”

9

Yeruşalim Cezalandırılıyor

1Sonra yüksek sesle, “Kenti cezalandıracak olanlar, ellerinde yok edici silahlarıyla buraya gelsin” diye seslendiğini duydum. 2Kuzeye bakan yukarı kapı yolundan altı kişinin geldiğini gördüm. Her birinin elinde ölümcül bir silah vardı. Aralarında keten giysili, belinde yazı takımı olan bir adam vardı. İçeriye girip tunç* sunağın yanında durdular.

3İsrail Tanrısı'nın görkemi bulunduğu yerden, Keruvlar'ın* üzerinden ayrılıp tapınağın eşiğine gitti. RAB keten giysili, belinde yazı takımı olan adama seslendi: 4[*]

“Yeruşalim Kenti'nin içinden geç, orada yapılan iğrenç şeylerden ötürü dövünüp ağlayanların alınlarına işaret koy” dedi.

5Öbürlerine, “Kent boyunca onu izleyin ve kimseye acımadan, kimseyi esirgemeden öldürün” dediğini duydum.6“Yaşlıyı, genci, genç kızı, kadını, çocukları öldürün. Yalnız alınlarında işaret olanlara dokunmayın. İşe tapınağımdan başlayın.” Onlar da tapınağın önünde duran İsrail ileri gelenlerinden işe başladılar. 7Onlara, “Tapınağı kirletin, avlularını cesetlerle doldurun. Haydi başlayın!” dedi. Bunun üzerine onlar gidip kenttekileri öldürmeye başladılar. 8Onlar halkı öldürürken ben tek başıma kaldım. Yüzüstü yere kapanıp, “Ah, ey Egemen RAB! Öfkeni Yeruşalim üzerine boşaltırken, geri kalan bütün İsrailliler'i de mi yok edeceksin?” diye haykırdım.

9“İsrail ve Yahuda halkının günahı pek büyük” diye karşılık verdi, “Ülke kan, kent haksızlık dolu. Onlar, ‘RAB ülkeyi bıraktı, RAB görmüyor’ diyorlar. 10Ben de onlara acımayacak, onları esirgemeyeceğim. Yaptıklarını kendi başlarına getireceğim.”

11Derken keten giysili, belinde yazı takımı olan adam, “Buyruklarını yerine getirdim” diye haber verdi.

10

Rab'bin Yüceliği Tapınağı Bırakıyor

1[*]

Baktım, Keruvlar'ın* başı üzerindeki kubbenin üzerinde laciverttaşından tahta benzer bir nesne gördüm. 2[*]

RAB keten giysili adama, “Keruvlar'ın altındaki tekerleklerin arasına gir. Avuçlarını Keruvlar'ın arasındaki ateş közleriyle doldurup kentin üzerine közleri saç” dedi. Adamın oraya girdiğini gördüm.

3Adam oraya girdiğinde, Keruvlar tapınağın güney tarafında duruyordu. Bulut tapınağın iç avlusunu doldurdu. 4RAB'bin görkemi Keruvlar'ın üzerinden ayrılıp tapınağın eşiğine gitti. Tapınak bulutla doldu. Avlu RAB'bin görkeminin parıltısıyla doluydu. 5Keruvlar'ın kanatlarının sesi dış avludan bile duyuluyordu; tıpkı Her Şeye Gücü Yeten Tanrı'nın sesi gibiydi.

6RAB keten giysili adama, “Keruvlar'dan ve tekerleklerin arasından ateş al” diye buyurunca, adam oraya girip bir tekerleğin yanında durdu. 7Sonra Keruvlar'dan biri aralarındaki ateşe elini uzattı, biraz ateş alıp keten giysili adamın avuçlarına koydu. Adam ateşi alıp oradan ayrıldı. 8Keruvlar'ın kanatları altında insan eline benzer bir şekil göründü.

9[*]

Baktım, her Keruv'un yanında birer tane olmak üzere dört tekerlek gördüm. Tekerlekler sarı yakut gibi parıldıyordu.10Dördü de birbirine benziyor, iç içe girmiş bir tekerleği andırıyordu. 11Hareket edince Keruvlar'ın baktıkları dört yönden birine doğru, sağa sola dönmeden ilerliyordu. Ön tekerlek nereye yönelirse, öbür tekerlekler de onun ardınca gidiyordu.12[*]

Keruvlar'ın bedenleri –sırtları, elleri, kanatları– ve dördünün de tekerlekleri çepeçevre gözlerle doluydu. 13Tekerleklere “Dönen tekerlekler” dendiğini duydum. 14[*]

Her Keruv'un dört yüzü vardı: Birinci yüz öküz[i]

yüzüne, ikincisi insan yüzüne, üçüncüsü aslan yüzüne, dördüncüsü kartal yüzüne benziyordu.

15Keruvlar yukarıya doğru yükseldi. Bunlar daha önce Kevar Irmağı kıyısında gördüğüm canlı yaratıklardı. 16Keruvlar hareket edince, yanlarındaki tekerlekler de hareket ediyor, Keruvlar yerden yükselmek için kanatlarını açınca, tekerlekler de yanlarından ayrılmıyordu. 17Keruvlar durduğunda onlar da duruyor, Keruvlar yerden yükseldiğinde onlar da yükseliyordu. Çünkü yaratıkların ruhu tekerleklerdeydi.

18RAB'bin görkemi tapınağın eşiğinden ayrılıp Keruvlar'ın üzerinde durdu. 19Ben bakarken Keruvlar kanatlarını açıp yerden yükseldi, tekerlekler de onlarla yükseldi. RAB'bin Tapınağı'nın Doğu Kapısı'nın girişinde durdular. İsrail Tanrısı'nın görkemi onların üzerindeydi.

20Kevar Irmağı kıyısında, İsrail Tanrısı'nın altında gördüğüm ve Keruvlar olduğunu anladığım canlı yaratıklar bunlardı.21Her birinin dört yüzü, dört kanadı vardı. Kanatlarının altında insan elini andıran bir şey vardı. 22Yüzleri Kevar Irmağı kıyısında gördüğüm yüzlere benziyordu. Her biri dosdoğru ilerliyordu.

11

Yeruşalim'in Cezası

1Ruh beni yine yukarıya kaldırıp RAB'bin Tapınağı'nın Doğu Kapısı'na götürdü. Kapının giriş bölümünde yirmi beş adam vardı. Aralarında halkın önderlerinden Azzur oğlu Yaazanya'yı, Benaya oğlu Pelatya'yı gördüm. 2RAB bana, “İnsanoğlu, bunlar kötülük tasarlayan ve bu kentte kötü öğüt veren adamlardır” dedi, 3“Onlar, ‘Yıkım yakın değil, ev yapmanın zamanıdır. Bu kent kazan, biz de etiz’ diyorlar. 4Bundan ötürü onları uyar, ey insanoğlu, onları uyar.”

5Sonra RAB'bin Ruhu üzerime inip şunları söylememi buyurdu: “RAB şöyle diyor: Ey İsrail halkı, neler söylediğinizi ve neler düşündüğünüzü bilirim. 6Bu kentte birçok kişi öldürdünüz, kentin sokaklarını ölülerle doldurdunuz.

7“Bundan ötürü Egemen RAB şöyle diyor: Oraya attığınız ölüler et, kent de kazandır. Ama sizi kentin dışına süreceğim.8Kılıçtan korktunuz, ama ben üzerinize kılıç göndereceğim. Egemen RAB böyle diyor. 9Sizi kentten çıkarıp yabancıların eline teslim edeceğim. Sizi cezalandıracağım. 10Kılıçla öldürüleceksiniz. Sizi İsrail sınırında cezalandıracağım. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksınız. 11Bu kent sizin için kazan olmayacak, siz de onun içinde et olmayacaksınız. Sizi İsrail sınırında cezalandıracağım. 12O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksınız. Kurallarımı izlemediniz, ilkelerime uymadınız; çevrenizdeki ulusların ilkelerine uydunuz.”

13Ben peygamberlikte bulunurken Benaya oğlu Pelatya öldü. Yüzüstü yere kapanıp, “Ah, ey Egemen RAB! Geri kalan İsrailliler'i büsbütün mü yok edeceksin?” diye yüksek sesle haykırdım.

Sürgündekiler İsrail Ülkesine Dönecek

14RAB bana şöyle seslendi: 15“Ey insanoğlu, Yeruşalim'de yaşayanlar senin kardeşlerin, akrabaların ve öbür İsrailliler için, ‘Onlar RAB'den uzaklar, bu ülke mülk olarak bize verildi’ demişler.”

16“Bu yüzden de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Onları uzaktaki uluslar arasına gönderdim, ülkeler arasına dağıttım. Öyleyken gittikleri ülkelerde kısa süre için onlara barınak oldum.’

17“De ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Sizi uluslar arasından toplayacak, dağılmış olduğunuz ülkelerden geri getirecek, İsrail ülkesini yeniden size vereceğim.’

18“Ülkeye dönecek, tiksindirici, iğrenç putları oradan söküp atacaklar. 19[*]

Onlara tek bir yürek vereceğim, içlerine yeni bir ruh koyacağım. İçlerindeki taş yüreği çıkarıp onlara etten bir yürek vereceğim. 20O zaman kurallarımı izleyecek, ilkelerime uymaya özen gösterecekler. Onlar halkım olacak, ben de onların Tanrısı olacağım. 21Tiksindirici, iğrenç putlara gönülden yönelenlere gelince, yaptıklarının aynısını başlarına getireceğim. Böyle diyor Egemen RAB.”

Rab'bin Görkemi Tapınaktan Ayrılıyor

22[*]

Keruvlar* kanatlarını açtı, tekerlekler yanlarında duruyordu. İsrail Tanrısı'nın görkemi onların üzerindeydi. 23RAB'bin görkemi kentin ortasından yükselip kentin doğusundaki dağa kondu. 24Görümde Tanrı'nın Ruhu beni yukarı kaldırıp Kildan* ülkesindeki sürgünlerin yanına götürdü. Sonra gördüğüm görüm kayboldu. 25Ben de RAB'bin bana gösterdiği her şeyi sürgündekilere anlattım.

12

Sürgüne Gidiş Simgelerle Anlatılıyor

1RAB bana şöyle seslendi: 2[*]

“İnsanoğlu, asi bir halkın arasında yaşıyorsun. Gözleri varken görmüyor, kulakları varken işitmiyorlar. Çünkü bu halk asidir.

3“Sen, insanoğlu, sürgüne gidecekmiş gibi eşyanı topla, onların gözü önünde, gündüzün yola çık, bulunduğun yerden başka bir yere git. Kim bilir, asi bir halk olmalarına karşın seni görüp anlayabilirler. 4Gündüzün, halkın gözü önünde topladığın sürgün eşyanı çıkar. Akşam yine onların gözü önünde sürgüne giden biri gibi yola çık. 5Onlar seni izlerken duvarı delip eşyanı çıkar. 6Seni izlerlerken eşyanı sırtlayıp karanlıkta taşı. Ülkeyi görmemek için yüzünü ört. Çünkü yapacakların İsrail halkı için bir uyarı olacaktır.”

7Bana verilen buyruk uyarınca davrandım. Gündüzün sürgüne gidecekmiş gibi eşyalarımı çıkardım. Akşam elimle duvarı deldim. Eşyalarımı karanlıkta çıkarıp onlar izlerken sırtımda taşıdım.

8Ertesi sabah RAB bana seslendi: 9“İnsanoğlu, o asi İsrail halkı sana, ‘Ne yapıyorsun?’ diye sormadı mı?

10“Onlara de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Yeruşalim'deki önder ve orada yaşayan bütün İsrail halkına ilişkin bir bildiridir bu. 11Ben sizin için bir uyarıyım’ de. Sana yaptığımın tıpkısı onlara da yapılacak. Tutsak olarak sürgüne gidecekler.

12“Onların önderi karanlıkta eşyasını sırtında taşıyarak yola koyulacak. Eşyasını çıkarmak için duvarda bir gedik açacak. Ülkeyi görmemek için yüzünü örtecek. 13[*]

Onun üzerine ağımı atacağım, kurduğum tuzağa düşecek. Onu Babil'e, Kildan* ülkesine götüreceğim, ama ülkeyi göremeden orada ölecek. 14Çevresindekilerin tümünü –yardımcılarını, ordusunu– dünyanın dört bucağına dağıtacağım. Yalın kılıç onların peşlerine düşeceğim. 15Onları uluslar arasına dağıtıp ülkelere sürdüğümde, benim RAB olduğumu anlayacaklar. 16Gittikleri uluslarda yaptıkları bütün iğrenç uygulamaları anlatmaları için aralarından birkaç kişiyi kılıçtan, kıtlıktan, salgın hastalıktan sağ bırakacağım. Böylece benim RAB olduğumu anlayacaklar.”

17RAB bana şöyle seslendi: 18“İnsanoğlu, yiyeceğini titreyerek ye, suyunu korkudan ürpererek iç. 19Ülkede yaşayan halka de ki, ‘Egemen RAB İsrail ve Yeruşalim'de yaşayanlar için şöyle diyor: Yiyeceklerini umutsuzluk içinde yiyecek, sularını şaşkınlık içinde içecekler. Orada yaşayanların yaptığı zorbalık yüzünden ülke ıssız bırakılacak. 20Halkın içinde yaşadığı kentler yakılacak, ülke çöle dönüşecek. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksınız.’ ”

21RAB bana şöyle seslendi: 22“İnsanoğlu, İsrail'de yaygın olan, ‘Günler geçiyor, her görüm boşa çıkıyor’ deyişinin anlamı nedir? 23Onlara de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Ben bu deyişe son vereceğim. Bundan böyle İsrail'de bir daha söylenmeyecek.’ Yine onlara de ki, ‘Her görümün yerine geleceği günler yaklaştı. 24Artık İsrail halkı arasında yalan görüm ya da aldatıcı falcılık olmayacak. 25Ama ben RAB, ne dersem gecikmeden olacak. Siz, ey asi İsrail halkı, söylediklerimin tümünü sizin günlerinizde yerine getireceğim. Böyle diyor Egemen RAB.’ ”

26RAB bana şöyle seslendi: 27“İnsanoğlu, İsrail halkı, ‘Onun gördüğü görüm uzak günler için, peygamberlik sözleri de uzak gelecekle ilgili’ diyor.

28“Bundan ötürü onlara de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Söylediğim sözlerden hiçbiri artık gecikmeyecek, ne dersem olacak. Böyle diyor Egemen RAB.’ ”

13

Sahte Peygamberler Cezalandırılıyor

1RAB bana şöyle seslendi: 2“İnsanoğlu, peygamberlikte bulunan İsrail peygamberlerine karşı sen peygamberlik et. Kendiliğinden peygamberlik eden o peygamberlere de ki, ‘RAB'bin sözüne kulak verin! 3Egemen RAB şöyle diyor: Hiçbir görüm görmemiş ama kurdukları hayaller uyarınca davranan akılsız peygamberlerin vay başına! 4Ey İsrail, peygamberlerin yıkıntılar arasındaki çakallara benziyor. 5RAB'bin gününde İsrail halkının savaşta direnmesi için gidip duvardaki gedikleri onarmadınız. 6Onların görümleri uydurmadır. Yaptıkları yalan peygamberliklere RAB'bin sözüdür diyorlar. Oysa onları ben göndermedim. Yine de söylediklerinin yerine geleceğini umuyorlar. 7Ben söylemediğim halde, RAB'bin sözüdür diyorsunuz. Oysa gördüğünüz görümler uydurma, yaptığınız falcılık yalan değil mi?

8“ ‘Bu yüzden Egemen RAB şöyle diyor: Söylediğiniz boş sözler, gördüğünüz yalan görümlerden ötürü size karşıyım. Böyle diyor Egemen RAB. 9Elim uydurma görüm gören, yalan yere falcılık eden peygamberlere karşı olacak. Onlar halkımın topluluğunda bulunmayacak, İsrail halkının kütüğüne yazılmayacak, İsrail ülkesine girmeyecekler. O zaman benim Egemen RAB olduğumu anlayacaksınız.

10[*]

“ ‘Esenlik yokken esenlik diyerek halkımı aldatıyorlar. Biri dayanıksız bir duvar yapınca, sahte peygamberler üzerine sıva vuruyorlar. 11Duvarı sıvayanlara de ki: Duvar yıkılacak; sağanak yağmur yağacak, ardından dolu yağdıracağım. Şiddetli bir rüzgar çıkıp duvara karşı esecek. 12Duvar çökünce size, nerede duvara vurduğunuz sıva demeyecekler mi?

13“ ‘Onun için Egemen RAB şöyle diyor: Öfkemden duvarı yerle bir etmek için şiddetli bir rüzgar göndereceğim; kızgınlığımdan sağanak yağmur ve dolu yağdıracağım. 14Sıva vurduğunuz duvarı yıkıp yerle bir edeceğim. Temeli açılıp ortaya çıkacak. Yıkılacak ve altında yok olacaksınız. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksınız. 15-16Böylece öfkemi duvarın ve duvara sıva vuranların üzerine boşaltacağım. Size duvar da duvara sıva vuran da Yeruşalim'de esenlik yokken esenlik görümleri gören İsrailli peygamberler de yok oldu diyeceğim. Egemen RAB böyle diyor.’ ”

17“Sen, ey insanoğlu, kendiliğinden peygamberlik eden halkının kızlarına yüzünü çevir. Onlara karşı peygamberlik et.18De ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: İnsanları tuzağa düşürmek için herkese bilek bağı diken, her boyda baş örtüsü yapan kadınların vay başına! Kendi canınızı korurken halkımın canını mı tuzağa düşüreceksiniz? 19Birkaç avuç arpayla birkaç dilim ekmek için halkımın arasında beni küçük düşürdünüz. Yalana kulak veren halkıma yalan söyleyerek ölümü hak etmemiş canları öldürdünüz, ölümü hak etmiş canları yaşattınız.

20“ ‘Bundan ötürü Egemen RAB şöyle diyor: İnsanları kuş gibi tuzağa düşüren sihirli bilek bağlarınıza karşıyım. Onları bileklerinizden koparacağım. Kuş gibi tuzağa düşürdüğünüz insanları özgür kılacağım. 21Örtülerinizi yırtacak, halkımı elinizden kurtaracağım. Bir daha tuzağınıza düşmeyecekler. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksınız. 22Madem incitmek istemediğim doğru kişinin cesaretini yalanlarınızla kırdınız ve canını kurtarmak için kötü kişiyi kötü yolundan dönmemeye yüreklendirdiniz, 23bir daha uydurma görümler görmeyecek, falcılık etmeyeceksiniz. Halkımı elinizden kurtaracağım. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksınız.’ ”

14

Rab Putataparlığı Cezalandırıyor

1İsrail ileri gelenlerinden kimisi gelip yanıma oturdu. 2O sırada RAB bana şöyle seslendi: 3“İnsanoğlu, bu adamların yüreği putlara bağlı. Diktikleri putların kendilerini günaha sokmasına olanak veriyorlar. Öyleyse onların bana danışmasına izin vermeli miyim? 4Bunun için onlarla konuş ve de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Yüreğini puta bağlayan, diktiği putun kendisini günaha sokmasına olanak veren, sonra da peygambere danışmaya gelen her İsrailli'ye putlarının çokluğuna göre ben RAB kendim karşılık vereceğim. 5Bunu, putları yüzünden bana sırt çeviren İsrail halkının yüreğini yeniden kendime çekmek için yapacağım.’

6“Bu yüzden İsrail halkına de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Geri dönün! Putlarınızdan vazgeçin, iğrenç uygulamalarınızı bırakın!

7“ ‘İsrail halkından biri ya da İsrail'de yaşayan bir yabancı benden ayrılır, yüreğini putlara bağlar, diktiği putların kendisini günaha sokmasına olanak verir, sonra da bana danışmak üzere bir peygambere giderse, ben RAB kendim ona karşılık vereceğim. 8O kişiye karşı çıkacağım. Onu bir belirti, bir alay konusu yapıp halkımın arasından atacağım. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksınız.

9“ ‘Bir peygamber ayartılır da bir söz söylerse, onu ayartan benim. Elimi ona karşı uzatacağım, onu halkım İsrail'in arasından çıkarıp yok edeceğim. 10Suçlarının cezasını çekecekler. Peygamber de ona danışan da aynı şekilde cezalandırılacak. 11Böylece İsrail halkı bir daha benden ayrılmayacak, günahlarıyla kendilerini kirletmeyecekler. Onlar halkım olacaklar, ben de onların Tanrısı olacağım. Egemen RAB böyle diyor.’ ”

Kişisel Sorumluluk

12RAB bana şöyle seslendi: 13“İnsanoğlu, eğer bir ülke bana sadakatsizlik eder, günah işlerse, ben de o ülkeye karşı elimi uzatır, onu her türlü yiyecekten yoksun bırakır, üzerine kıtlık gönderir, insanları ve hayvanları yok edersem; 14şu üç adam –Nuh, Daniel[j]

, Eyüp– orada olsalar bile, doğruluklarıyla ancak kendi canlarını kurtarabilirler. Egemen RAB böyle diyor.

15“Ya da ülkeye yabanıl hayvanlar gönderirsem ve ülkeyi kimsesiz bırakırlarsa, ülke viraneye döner, hayvanlar yüzünden kimse içinden geçemezse; 16Varlığım hakkı için diyor Egemen RAB, bu üç kişi o ülkede yaşasa bile, ne oğullarını ne de kızlarını kurtarabilirler. Ancak kendi canlarını kurtarabilirler. Ülke ise viraneye döner.

17“Ya da o ülkeye kılıç gönderir, ‘Kılıç ülkeyi yarsın’ der, oradaki insanları ve hayvanları yok edersem; 18varlığım hakkı için diyor Egemen RAB, bu üç kişi orada olsa bile, ne oğullarını ne de kızlarını kurtarabilirler. Ancak kendi canlarını kurtarabilirler.

19“O ülkeye salgın hastalık gönderir, kan dökerek öfkemi yağdırır, oradaki insanları ve hayvanları yok edersem;20varlığım hakkı için diyor Egemen RAB, Nuh, Daniel ve Eyüp orada olsa bile, ne oğullarını ne de kızlarını kurtarabilirler. Doğruluklarıyla ancak kendi canlarını kurtarabilirler.

21[*]

“Egemen RAB şöyle diyor: Yeruşalim'deki insanları ve hayvanları yok etmek için üzerine dört ağır yargımı –kılıcı, kıtlığı, yabanıl hayvanları, salgın hastalığı– gönderdiğimde daha neler neler olacak! 22Orada sağ bırakılacak kimi oğullarınız, kızlarınız olacak, çıkıp yanınıza gelecekler. Onların davranışlarını ve yaptıklarını görünce, Yeruşalim'in başına getirdiğim yıkımdan ve her tür felaketten avuntu bulacaksınız. 23Onların davranışlarını ve yaptıklarını görünce avutulacak, Yeruşalim'in başına getirdiklerimin amaçsız olmadığını anlayacaksınız. Egemen RAB böyle diyor.”

15

Yeruşalim, Yararsız Asma

1RAB bana şöyle seslendi: 2“İnsanoğlu, asma odununun herhangi bir orman ağacının dalından daha fazla değeri var mı?3Asma odunundan yararlı bir şey yapılabilir mi? Ya da üzerine eşya asmak için ondan askı yaparlar mı? 4Yakıt olarak ateşe atılır da ateş odunun iki ucunu yakıp ortasını kömürleştirince, işe yarar mı? 5Yanmadan önce işe yaramadıysa, yanıp kömür haline geldikten sonra bir işe yarar mı?

6“Bu nedenle Egemen RAB şöyle diyor: Orman ağaçları arasında asma odununu nasıl yakıt olarak ateşe verdimse, Yeruşalim'de yaşayan halka da aynısını yapacağım. 7Onlara yüz çevireceğim. Şimdi ateşten kurtulsalar bile, ateş onları yine de yakıp yok edecek. Onlara yüz çevirince, benim RAB olduğumu anlayacaksınız. 8Ülkeyi viraneye çevireceğim. Çünkü bana sadakatsizlik ettiler. Egemen RAB böyle diyor.”

16

Sadakatsiz Yeruşalim

1RAB bana şöyle seslendi: 2“İnsanoğlu, Yeruşalim'e yaptığı iğrenç uygulamaları bildir. 3De ki, ‘Egemen RAB Yeruşalim'e şöyle diyor: Kökenin ve doğumun açısından Kenan ülkesindensin; baban Amorlu, annense Hititli'ydi*.4Doğduğun gün göbek bağın kesilmedi, temizlemek için seni yıkamadılar, tuzla ovalamadılar, kundağa sarmadılar.5Kimse bunlardan birini yapacak kadar sana acımadı, sevecenlik göstermedi. Senden tiksindikleri için doğduğun gün seni kıra attılar.

6“ ‘Yanından geçtim, senin kendi kanının içinde kımıldadığını gördüm. Kendi kanının içindeyken yaşa! dedim. Evet, Kendi kanının içindeyken yaşa! dedim. 7Kırda yetişen bir bitki gibi seni geliştirdim. Geliştin, büyüdün, kusursuz bir güzelliğe eriştin. Göğüslerin oluştu, saçların uzadı. Ama çırılçıplaktın.

8“ ‘Yine yanından geçtim, sana baktım, sevgi çağındı. Giysimin eteğini üzerine serdim, çıplaklığını örttüm. Sana ant içtim, seninle antlaşma yaptım. Egemen RAB böyle diyor. Ve benim oldun.

9“ ‘Seni yıkadım, üzerindeki kanı temizledim, derine zeytinyağı sürdüm. 10Sana işlemeli giysiler giydirdim, deriden[k]

çarık verdim. Beline ince keten kuşak bağladım, seni pahalı giysilerle örttüm, 11takılarla süsledim. Bileklerine bilezikler, boynuna gerdanlık taktım. 12Burnuna halka, kulaklarına küpeler, başına görkemli bir taç taktım. 13Altınla gümüşle süslendin; giysilerin ince ketenden, pahalı, işlemeli kumaştandı. İnce unla, balla, zeytinyağıyla beslendin. Gitgide güzelleştin, krallığa yaraştın. 14Güzelliğinden ötürü ünün uluslar arasında yayıldı. Çünkü seni görkemimle donattığım için güzelliğin kusursuzdu. Egemen RAB böyle diyor.

15“ ‘Ama sen güzelliğine güvendin, ününü kullanarak fahişelik ettin. Her geçene gönlünü kaptırdın, kendini teslim ettin.16Giysilerinden alıp kendine süslü tapınma yerleri yaptın, oralarda fahişelik ettin. Böylesi ne olmuştur, ne de olacaktır.17Sana verdiğim altın, gümüş süslerden erkek suretleri yaptın, onlarla fahişelik ettin. 18İşlemeli giysilerini alıp onların üzerine örttün. Onlara zeytinyağımı, buhurumu sundun. 19Yemen için sağladığım yiyeceği –ince unu, zeytinyağını, balı– güzel kokulu bir sunu olarak onlara sundun. Böyle yaptın diyor Egemen RAB.

20“ ‘Bana doğurduğun oğulları, kızları alıp yiyecek olarak putlara kurban ettin. Fahişelik etmen yetmiyormuş gibi,21çocuklarımı kesip sunu olarak ateşte putlara kurban ettin. 22Bütün iğrenç uygulamalarını, fahişeliklerini yaparken gençlik günlerini, çırılçıplak olduğun, kanının içinde kımıldandığın zamanı anımsamadın.

23“ ‘Egemen RAB, vay, vay başına diyor! Yaptığın kötülüklere ek olarak, 24kendine fuhuş yuvaları kurdun, bütün meydanlarda yüksek tapınma yerleri yaptın. 25Her yolun başına kendin için yüksek tapınma yerleri kurdun, güzelliğini kirlettin, her geçene kendini teslim ettin, fahişeliklerini artırdın. 26Şehvet düşkünü komşuların Mısırlılar'la fahişelik ettin. Fahişeliklerini artırmakla beni öfkelendirdin. 27İşte bu yüzden elimi sana karşı uzattım, yiyecek payını azalttım. Ahlaksız davranışından utanç duyan düşmanların Filist kızları dilediklerini yapsınlar diye seni onlara teslim ettim. 28Asurlular'la da fahişelik ettin, çünkü doymamıştın. Evet, onlarla fahişelik ettin, yine doymadın. 29Fahişeliğini ticaret diyarı olan Kildan* ülkesine dek artırdın, yine de doymadın.

30“ ‘Bütün bunları yaparken yüreğin ne kadar yıpranmış’ diyor Egemen RAB, ‘Yüzsüz bir fahişe gibi davrandın! 31Her yolun başına fuhuş yuvaları kurarken, bütün meydanlarda yüksek tapınma yerleri yaparken, fahişe gibi bile değildin, ücretini küçümsedin.

32“ ‘Kocasının yerine yabancıları yeğleyen, zina eden bir kadındın! 33Fahişelere ücret ödenir. Oysa sen bütün oynaşlarına armağanlar dağıttın. Fahişelik etmek için her yandan sana gelsinler diye rüşvet verdin. 34Fahişeliğinde öbür kadınlara benzemiyorsun. Çünkü fahişelik edesin diye kimse senin peşine düşmüyor. Ücret ödeyen sensin, kimse sana ücret ödemiyor. Bu yüzden öbürlerine benzemiyorsun.

35“ ‘Bu nedenle, ey fahişe, RAB'bin sözünü dinle! 36Egemen RAB şöyle diyor: Yüzsüzlüğün ortaya döküldüğü, oynaşlarınla fahişelik ederken çıplaklığın meydana çıktığı için, bütün iğrenç putların yüzünden, onlara çocuklarının kanını verdiğin için, 37düşüp kalktığın bütün oynaşlarını –sevdiklerini de nefret ettiklerini de– toplayacağım. Sana karşı onları her yandan toplayacak, çıplaklığını onların önüne sereceğim; bütün çıplaklığını görecekler. 38Sana zina eden, kan döken kadınlara verilen cezayı vereceğim. Kanını akıtarak seni öfkemin ve kıskançlığımın öcüne terk edeceğim. 39Seni oynaşlarının eline teslim edeceğim. Fuhuş yuvalarını yıkacak, yüksek tapınma yerlerini bozacaklar. Üzerindeki giysileri soyacak, güzel mücevherlerini alıp seni çırılçıplak bırakacaklar. 40Halkı sana karşı kışkırtacaklar. Seni taşlayacak, kılıçlarıyla delik deşik edecekler. 41Evlerini ateşe verecek, seni birçok kadının gözü önünde yargılayacaklar. Fahişeliklerine son vereceğim, artık oynaşlarına ücret ödemeyeceksin. 42Böylece sana karşı öfkem yatışacak, kıskançlığım dinecek. Susacak, bir daha öfkelenmeyeceğim.

43“ ‘Madem gençlik günlerini anımsamadın, yaptıklarınla beni öfkelendirdin, ben de yaptıklarını senin başına getireceğim. Böyle diyor Egemen RAB. Bu iğrenç uygulamalarına ek olarak ahlaksızlık da ettin.

44“ ‘Herkes senin için şu deyişi söyleyecek: Annesi nasılsa kızı da öyle. 45Sen kocasından ve çocuklarından tiksinen annenin kızısın; kocalarından ve çocuklarından tiksinen kızkardeşlerinin kızkardeşisin. Annen Hititli, baban Amorlu'ydu.46Kızlarıyla senin kuzeyinde yaşayan Samiriye ablan, kızlarıyla senin güneyinde yaşayan Sodom kızkardeşindir. 47Sen yalnız onların yolunda yürümekle, onların iğrenç uygulamalarına uymakla kalmadın, bütün yaptıklarınla kısa sürede onlardan daha büyük kötülük ettin. 48Varlığım hakkı için diyor Egemen RAB, kızkardeşin Sodom'la kızları, kızlarınla senin yaptıklarını asla yapmadılar.

49“ ‘Kızkardeşin Sodom'un günahı şuydu: Kendisi de kızları da gururluydu, ekmeğe doymuşlardı, umursamazlardı. Düşküne, yoksula yardım elini uzatmadılar. 50Kendilerini beğenmişlerdi. Önümde iğrenç şeyler yaptılar. Bu nedenle, gördüğün gibi onları önümden süpürüp attım. 51Samiriye işlediğin günahın yarısını bile işlemedi. Sen onlardan çok daha iğrenç şeyler yaptın. Yaptığın iğrençliklerle kızkardeşlerini suçsuz çıkardın. 52Düşeceğin utanca katlanacaksın. Çünkü kızkardeşlerini haklı gibi gösterdin. İşlediğin günahlar onlarınkinden daha iğrenç olduğundan senin yanında suçsuz kalıyorlar. Bunun için utan ve düşeceğin utanca katlan. Çünkü kızkardeşlerini suçsuz çıkardın!

53“ ‘Sodom'la kızlarını, Samiriye'yle kızlarını, onlarla birlikte de seni eski gönencine kavuşturacağım. 54Utanca boğulacaksın. Bütün yaptıklarından ötürü kızkardeşlerine avuntu olacak ve utanacaksın. 55Kızkardeşlerin Sodom ve Samiriye ile kızları eski durumlarına dönecekler; kızlarınla sen de öyle. 56-57Kötülüğün açığa çıkmadan önce, gururlu olduğun günlerde kızkardeşin Sodom'un adını bile anmıyordun. Şimdi sen de Edom kızlarıyla komşuları ve Filist kızlarınca –çevrende seninle alay edenlerce– küçümseniyorsun. 58Ahlaksızlığının ve yaptığın iğrençliklerin sonuçlarına katlanacaksın. RAB böyle diyor.

59“ ‘Egemen RAB şöyle diyor: Seninle yaptığım antlaşmayı bozarak içtiğin andı küçümsedin. Ben de hak ettiğin biçimde seni cezalandıracağım. 60Gençlik günlerinde seninle yaptığım antlaşmayı anımsayacağım. Seninle sonsuza dek kalıcı bir antlaşma yapacağım. 61Büyük, küçük kızkardeşlerini yanına aldığında yaptıklarını anımsayacak ve utanacaksın. Seninle yaptığım antlaşmada olmadığı halde onları kızların olsunlar diye sana vereceğim. 62Seninle yeniden antlaşma yapacağım, benim RAB olduğumu anlayacaksın. 63Bütün yaptıklarını bağışladığımda, anımsayacak ve utanacaksın. Utancından bir daha ağzını açmayacaksın. Egemen RAB böyle diyor.’ ”

17

Kartalla Asmanın Simgesel Öyküsü

1RAB bana şöyle seslendi: 2“Ey insanoğlu, İsrail halkına bir bilmece sor, simgesel bir öykü anlat. 3De ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Kanatları uzun ve güçlü, renk renk tüylerle dolu iri bir kartal Lübnan'a geldi, bir sedir ağacının tepesine konup onu ele geçirdi. 4Ağacın tepesindeki filizleri koparıp ticaret ülkesine götürdü, tüccarlar kentine yerleştirdi.

5“ ‘Ülkenin tohumundan alıp verimli toprağa ekti; onu söğüt ağacı gibi akarsuların kıyısına dikti. 6Tohum filizlenip yerde yayılan bodur bir asma oldu. Dalları kartala doğru yayıldı, kökleriyse aşağıya, derine indi. Böylece dal salan, filiz veren bir asma oldu.

7“ ‘Gelgelelim, kanatları güçlü, bol tüylü başka bir iri kartal da vardı. Asma bu kez dikildiği yerden köklerini bu kartala doğru çevirdi; sulasın diye dallarını ona doğru saldı. 8Dallansın, ürün versin, görkemli bir asma olsun diye akarsuların kıyısındaki verimli toprağa dikilmişti.’

9“Onlara de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Asma serpilecek mi? Kurusun diye ilk kartal kökünü söküp meyvesini koparmayacak mı? Asmanın yeni filizlenen bütün dalları kuruyacak. Kökünden söküp atmak için güçlü ele ya da büyük orduya gerek duyulmayacak. 10Evet, asma dikilmiş, ama serpilip gelişecek mi? Doğu rüzgarı ona çarpınca büsbütün kurumayacak mı? Evet, filizlendiği yerde solup kuruyacak.’ ”

Simgesel Öykü Açıklanıyor

11RAB bana şöyle seslendi: 12[*]

“O asi halka de ki, ‘Bunların ne anlama geldiğini bilmiyor musunuz?’ Onlara de ki, ‘Babil Kralı Yeruşalim'e gitti; kralını, önderlerini tutsak alıp kendisiyle birlikte Babil'e götürdü. 13Sonra kralın soyundan gelen birini alıp ant içirerek onunla bir antlaşma yaptı. Ülkenin önderlerini de tutsak aldı. 14Öyle ki, ülke gerilesin, bir daha yükselmesin, ancak yaptığı antlaşmayı yerine getirerek yaşayabilsin. 15Ne var ki, Yahuda Kralı, kendisine at ve çok sayıda asker vermesi için Mısır'a elçiler göndererek Babil Kralı'na başkaldırdı. Yahuda Kralı başaracak mı? Böyle şeyler yapan kurtulur mu? Yaptığı antlaşmayı bozan kurtulur mu?

16“ ‘Egemen RAB, varlığım hakkı için diyor, onu tahta oturtan kralın ülkesinde, Babil'de ölecek. Çünkü içtiği andı küçümsedi, yaptığı antlaşmayı bozdu. 17Babilliler birçok kişiyi yok etmek için toprak rampalar, kuşatma duvarları yaptığında, firavun güçlü ordusu ve büyük kalabalıklarla savaşta ona yardımcı olmayacak. 18Yaptığı antlaşmayı bozarak içtiği andı küçümsedi. Söz verdiği halde, bütün bunları yaptı. Bu yüzden kurtulmayacak.

19“ ‘Bu nedenle Egemen RAB şöyle diyor: Varlığım hakkı için, bana içtiği andı küçümsediği, antlaşmamı bozduğu için onu cezalandıracağım. 20Ağımı gereceğim, tuzağıma düşecek. Onu Babil'e getirecek, bana sadakatsizliğinden ötürü orada yargılayacağım. 21En seçkin askerleri kılıçtan geçirilecek, sağ kalanlar dünyanın dört bucağına dağılacak. O zaman konuşanın ben RAB olduğumu anlayacaksınız.

22“ ‘Egemen RAB şöyle diyor:

Sedir ağacının tepesinden

Bir filiz alıp dikeceğim.

En yüksek dallarından körpe bir çubuk koparıp

Yüksek, ulu bir dağın üzerine dikeceğim.

23Onu İsrail'in en yüksek dağının üzerine dikeceğim.

Dal budak salıp ürün verecek,

Görkemli bir sedir ağacı olacak.

Her çeşit kuş dallarına tüneyecek,

Gölgesinde barınacak.

24Bütün orman ağaçları

Her yüksek ağacı bodurlaştıranın,

Her bodur ağacı yükseltenin,

Her yeşil ağacı kurutanın

Ve kuru ağacı yeşertenin

Ben RAB olduğumu anlayacaklar.

Bunu ben RAB söylüyorum ve dediğimi yapacağım.’ ”

18

Kişisel Sorumluluk

1RAB bana şöyle seslendi:

2[*]

“İsrail için, ‘Babalar koruk yedi,

Çocukların dişleri kamaştı’ diyorsunuz.

Bu deyişle ne demek istiyorsunuz?

3“Varlığım hakkı için diyor Egemen RAB, İsrail'de artık bu deyişi ağzınıza almayacaksınız. 4Her yaşayan can benimdir. Babanın canı da, çocuğun canı da benimdir. Ölecek olan, günah işleyen candır.

5“Diyelim ki, adil ve doğru olanı yapan doğru bir adam var.

6Dağlarda putlara sunulan kurbandan yemez,

İsrail halkının putlarına bel bağlamaz.

Komşusunun karısını kirletmez,

Âdet gören kadına yaklaşmaz.

7Kimseye haksızlık etmez,

Rehin olarak aldığını geri verir,

Soygunculuk etmez,

Aç olana ekmeğini verir,

Çıplağı giydirir.

8Faizle para vermez,

Aşırı kâr gütmez.

Elini kötülükten çeker,

İki kişi arasında doğrulukla yargılar.

9[*]

Kurallarımı izler,

İlkelerimi özenle uygular.

İşte böyle biri doğru kişidir.

O yaşayacaktır. Egemen RAB böyle diyor.

10“Diyelim ki, bu adamın zorba, kan döken,

Kardeşine bunlardan birini yapan bir oğlu var.

11Babası bunlardan hiçbirini yapmazken,

Oğul dağlarda putlara sunulan kurbandan yer,

Komşusunun karısını kirletir.

12Düşküne, yoksula haksızlık eder,

Soygunculuk eder,

Rehini geri vermez.

Putlara bel bağlar,

İğrenç şeyler yapar.

13Faizle para verir, aşırı kâr güder.

Böyle biri yaşayacak mı?

Hayır, yaşamayacak!

Bütün bu iğrençlikleri yapmıştır, öldürülecektir.

Onun kanından kendisi sorumlu olacaktır.

14“Diyelim ki, bu oğulun da bir oğlu olur ve babasının işlediği bütün günahları görür,

Ama hiçbirini yapmaz;

15Dağlarda putlara sunulan kurbandan yemez,

İsrail halkının putlarına bel bağlamaz,

Komşusunun karısını kirletmez;

16Kimseye haksızlık etmez,

Rehin almaz,

Soygunculuk etmez,

Aç olana ekmeğini verir,

Çıplağı giydirir.

17Böyle biri elini kötülükten[l]

çeker,

Faiz almaz, aşırı kâr gütmez,

Kurallarımı izler,

İlkelerimi uygularsa,

Babasının günahı yüzünden ölmeyecek,

Kesinlikle yaşayacaktır.

18Ama babası kendi günahı yüzünden ölecektir.

Çünkü zorbalık etti, kardeşini soydu,

Halkı arasında iyi olmayanı yaptı.

19“Ama siz, ‘Oğul neden babasının işlediği suçlardan sorumlu tutulmasın?’ dersiniz. Bu oğul adil ve doğru olanı yapmış, bütün kurallarımı dikkatle izlemiştir. Böyle biri kesinlikle yaşayacaktır. 20[*]

Ölecek olan günah işleyen kişidir. Oğul babasının suçundan sorumlu tutulamaz, baba da oğlunun suçundan sorumlu tutulamaz. Doğru kişi doğruluğunun, kötü kişi kötülüğünün karşılığını alacaktır.

21“Kötü kişi işlediği bütün günahlardan döner, buyruklarıma uyar, adil ve doğru olanı yaparsa, kesinlikle yaşayacak, ölmeyecektir. 22İşlediği günahlardan hiçbiri ona karşı anılmayacaktır. Doğruluğu sayesinde yaşayacaktır. 23Ben kötü kişinin ölümünden sevinç duymam, ancak kötü kişinin kötü yollarından dönüp yaşamasından sevinç duyarım. Egemen RAB böyle diyor.

24“Doğru kişi doğruluğundan döner, günah işler, kötü kişinin yaptığı bütün iğrenç şeyleri yaparsa, yaşayacak mı? Onun yaptığı doğru işlerin hiçbiri anılmayacaktır. Sadakatsizliği yüzünden suçludur, günahları yüzünden ölecektir.

25“Siz yine de, ‘Rab'bin yolu doğru değil’ diyorsunuz. Ey İsrail halkı, dinle: Benim yolum mu doğru değil? Doğru olmayan sizin yollarınız değil mi? 26Doğru kişi doğruluğundan döner de kötülük yaparsa, bu yüzden ölecek. Evet, işlediği günah yüzünden ölecektir. 27Ama kötü kişi, yaptığı kötülükten döner, adil ve doğru olanı yaparsa, canını kurtaracaktır.28Çünkü isyanlarının farkına varıyor ve onlardan dönüyor. Böyle biri kesinlikle yaşayacak, ölmeyecektir. 29Öyleyken, İsrail halkı, ‘Rab'bin yolu doğru değil’ diyor. Ey İsrail halkı, benim yollarım mı doğru değil? Doğru olmayan sizin yollarınız değil mi?

30“Bu yüzden, ey İsrail halkı, sizleri, her birinizi yolunuza göre yargılayacağım. Egemen RAB böyle diyor. Dönün! İsyanlarınızdan dönün! Günahın sizi yıkıma sürüklemesine izin vermeyin. 31İsyanlarınızı kendinizden uzaklaştırın. Yeni bir yürek, yeni bir ruh edinin. Neden öleceksin, ey İsrail halkı? 32Çünkü ben kimsenin ölümünden sevinç duymam. Egemen RAB böyle diyor. Öyleyse günahınızdan dönün de yaşayın!”

19

İsrail Önderleri için Ağıt

1“Sen İsrail önderleri için şu ağıtı yak 2ve de ki,

“ ‘Annen neydi? Aslanlar arasında dişi bir aslan!

Genç aslanlar arasında yatar,

Yavrularını beslerdi.

3Büyüttüğü yavrulardan biri

Genç bir aslan oldu.

Avını kapıp parçalamayı öğrendi,

İnsan yiyen bir aslan oldu.

4Haberi uluslar arasında duyuldu.

Kurdukları tuzağa düştü,

Onu çengellerle Mısır'a sürüklediler.

5Dişi aslan bekledi, umudunun boşa çıktığını görünce,

Yavrularından başka birini alıp

Genç bir aslan olarak yetiştirdi.

6Yavru aslanlar arasında dolaşmaya başladı,

Genç bir aslan oldu.

Avını kapıp parçalamayı öğrendi,

İnsan yiyen bir aslan oldu.

7Onların kalelerini yıktı[m]

,

Kentlerini viraneye çevirdi.

Ülkede yaşayan herkes

Onun kükreyişinden dehşete düştü.

8Çevredeki uluslar üzerine geldiler,

Ağlarını gerdiler,

Onu tuzağa düşürdüler.

9Çengel takıp onu kafese koydular

Ve Babil Kralı'na götürdüler.

İsrail dağlarında kükreyişi bir daha duyulmasın diye

Onu gözetim altında tuttular.

10“ ‘Annen su kıyısındaki bağında

Dikilmiş bir asma gibiydi.

Bol su sayesinde dal budak saldı,

Ürün verdi.

11Dalları kral asası olacak kadar güçlendi.

Asma boy attı,

Bulutlara dek yükseldi.

Yüksekliği ve dallarının çokluğu

Herkesçe görüldü.

12Ama onu öfkeyle kökünden söküp yere attılar.

Doğu rüzgarı ürününü kuruttu.

Güçlü dalları koparılıp kurudu,

Ateş onları yakıp yok etti.

13Şimdi çöle,

Kurak, susuz bir yere dikildi.

14Gövdesi ateş aldı,

Filizini, ürününü yakıp yok etti.

Kral asası olacak kadar güçlü dalı kalmadı.’

Bu bir ağıttır ve ağıt olarak kalacaktır.”

20

İsrail'in Hainliği

1Sürgünlüğümüzün yedinci yılı, beşinci ayın* onuncu günü, İsrail ileri gelenlerinden bazı kişiler RAB'be danışmak için gelip önüme oturdular.

2RAB o sırada bana seslendi: 3“İnsanoğlu, İsrail ileri gelenlerine de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Bana danışmaya mı geldiniz? Varlığım hakkı için diyor Egemen RAB, bana danışmanıza izin vermeyeceğim.’

4“Onları yargılayacak mısın? Ey insanoğlu, onları yargılayacak mısın? Öyleyse onlara atalarının iğrenç uygulamalarını anımsat. 5[*]

Onlara de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: İsrail'i seçtiğim gün Yakup soyuna ant içtim ve kendimi Mısır'da onlara açıkladım. Ant içerek, Tanrınız RAB benim dedim. 6O gün, onları Mısır'dan çıkaracağıma, kendileri için seçtiğim en güzel ülkeye, süt ve bal akan ülkeye götüreceğime söz verdim. 7Onlara, herkes bel bağladığı iğrenç putları atsın, Mısır putlarıyla kendinizi kirletmeyin, Tanrınız RAB benim dedim.

8“ ‘Ne var ki, bana karşı geldiler, beni dinlemek istemediler. Bel bağladıkları iğrenç putları hiçbiri atmadı, Mısır putlarını da bırakmadılar. Bu yüzden Mısır'da öfkemi onların üzerine yağdıracağımı, kızgınlığımı dökeceğimi söyledim. 9Ama aralarında yaşadıkları ulusların gözünde adım lekelenmesin diye bunu yapmadım. Bu ulusların gözü önünde İsrailliler'i Mısır'dan çıkararak kendimi onlara açıklamıştım. 10Bu yüzden İsrailliler'i Mısır'dan çıkarıp çöle götürdüm. 11[*]

Uygulayan kişiye yaşam veren kurallarımı onlara verdim, ilkelerimi tanıttım. 12[*]

Kendilerini kutsal kılanın ben RAB olduğumu anlasınlar diye aramızda bir belirti olarak Şabat* günlerimi de onlara verdim.

13“ ‘Böyleyken İsrail halkı çölde bana başkaldırdı. Uygulayan kişiye yaşam veren kurallarımı izlemediler, ilkelerimi reddettiler. Şabat günlerimi de hiçe saydılar. Bu yüzden çölde öfkemi üzerlerine yağdırıp onları yok edeceğimi söyledim.14Ama İsrailliler'i Mısır'dan çıkardığımı gören ulusların gözünde adıma leke gelmesin diye bunu yapmadım. 15[*]

Ben de kendilerine verdiğim en güzel ülkeye, süt ve bal akan ülkeye onları götürmeyeceğime çölde ant içtim. 16Çünkü ilkelerimi reddettiler, kurallarımı izlemediler, Şabat günlerimi hiçe saydılar. Yürekleri putlarına bağlıydı. 17Yine de onlara acıdım, onları yok etmedim, çölde işlerine son vermedim. 18Çölde çocuklarına atalarınızın kurallarını izlemeyin, ilkelerine göre yaşamayın, putlarıyla kendinizi kirletmeyin dedim. 19Ben Tanrınız RAB'bim, benim kurallarımı izleyin, benim ilkelerim uyarınca yaşayın. 20Aramızda bir belirti olsun diye Şabat günlerimi kutsal sayın. O zaman benim Tanrınız RAB olduğumu anlayacaksınız dedim.

21“ ‘Ne var ki, çocuklar bana karşı geldiler. Kurallarımı izlemediler. Uygulayan kişiye yaşam veren ilkelerim uyarınca dikkatle yaşamadılar. Şabat günlerimi hiçe saydılar. Bu yüzden çölde öfkemi üzerlerine yağdıracağımı, kızgınlığımı dökeceğimi söyledim. 22Ama elimi geri çektim, İsrailliler'i Mısır'dan çıkardığımı gören ulusların gözünde adıma leke gelmesin diye bunu yapmadım. 23[*]

Onları ulusların arasına dağıtacağıma, başka ülkelere göndereceğime çölde ant içtim.24Çünkü ilkelerimi izlemediler, kurallarımı reddettiler. Şabat günlerimi hiçe saydılar, gözlerini atalarının putlarına diktiler.25Ben de onlara iyi olmayan kurallar, yaşam vermeyen ilkeler verdim. 26Her ilk doğan çocuğu ateşte kurban ederek sundukları sunularla kendilerini kirletmelerine izin verdim. Öyle ki, onları dehşete düşüreyim de benim RAB olduğumu anlasınlar.’

27“Bu nedenle, ey insanoğlu, İsrail halkına de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Atalarınız yine ihanet etmekle bana küfretmiş oldular. 28Kendilerine vermeye ant içtiğim ülkeye onları getirdiğimde, gördükleri her yüksek tepede, sık yapraklı her ağacın altında kurbanlarını kestiler. Beni öfkelendiren sunularını, güzel kokulu sunularıyla dökmelik sunularını orada sundular. 29Onlara gittikleri bu puta tapılan yerin ne olduğunu sordum.’ ” Orası bugün de Bama[n]

adıyla anılıyor.

Yargı ve Bağışlama

30“Bu nedenle İsrail halkına de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Atalarınız gibi siz de kendinizi kirletecek misiniz? Onların putlarına gönül verecek misiniz? 31Şimdiye dek oğullarınızı ateşte kurban edip sunularınızı sunmakla, putlarınızla kendinizi kirlettiniz. Öyleyken gelip bana danışmanıza izin verir miyim, ey İsrail halkı? Varlığım hakkı için diyor Egemen RAB, bana danışmanıza izin vermeyeceğim.

32“ ‘Siz ağaca, taşa tapan öteki uluslar gibi, dünyadaki öbür halklar gibi olmak istiyoruz diyorsunuz. Ama bu düşündükleriniz hiçbir zaman gerçekleşmeyecek. 33Varlığım hakkı için diyor Egemen RAB, sizi güçlü ve kudretli elle, şiddetli öfkeyle yöneteceğim. 34Güçlü ve kudretli elle, şiddetli öfkeyle sizi uluslar arasından çıkaracak, dağılmış olduğunuz ülkelerden toplayacağım. 35Sizi ulusların çölüne getirecek, orada yüz yüze yargılayacağım. 36Atalarınızı Mısır Çölü'nde nasıl yargıladıysam, sizi de öyle yargılayacağım. Egemen RAB böyle diyor. 37Sizi yoklayıp antlaşmama bağlı kalmanızı sağlayacağım. 38Aranızda bana karşı gelenlerle başkaldıranları ayıracağım. Onları yaşadıkları ülkelerden çıkaracağım. Ama İsrail ülkesine girmeyecekler. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksınız.

39“ ‘Ey İsrail halkı, Egemen RAB şöyle diyor: Her biriniz gidip putlarınıza tapının! Ama sonra beni dinleyeceksiniz ve armağanlarınızla, putlarınızla bir daha kutsal adımı kirletmeyeceksiniz. 40Çünkü kutsal dağımda, İsrail'in yüksek dağında, diyor Egemen RAB, bütün İsrail halkı orada, ülkede bana kulluk edecek. Orada onları kabul edeceğim. Orada sunularınızı, seçme armağanlarınızı, bütün kutsal adaklarınızı isteyeceğim. 41Sizi ulusların arasından çıkarıp dağılmış olduğunuz ülkelerden topladığımda, beni hoşnut eden bir koku gibi kabul edeceğim. Ulusların gözü önünde aranızda kutsallığımı göstereceğim. 42Sizleri atalarınıza vermeye ant içtiğim ülkeye, İsrail ülkesine getirdiğimde, benim RAB olduğumu anlayacaksınız. 43Bütün yaptıklarınızı, kendinizi kirlettiğiniz bütün uygulamaları orada anımsayacak, yaptığınız kötülüklerden ötürü kendinizden tiksineceksiniz. 44Ey İsrail halkı, kötü yollarınıza, yozlaşmış uygulamalarınıza göre değil, adım uğruna sizinle ilgilendiğimde, benim RAB olduğumu anlayacaksınız. Egemen RAB böyle diyor.’ ”

Güneye Uyarı

45RAB bana şöyle seslendi: 46“İnsanoğlu, yüzünü güneye çevir, güneye seslen, Negev Ormanı'na karşı peygamberlik et. 47Negev Ormanı'na de ki, ‘RAB'bin sözüne kulak ver. Egemen RAB şöyle diyor: Senin içinde ateş tutuşturacağım. Ateş bütün ağaçlarını –yeşil ağacı da kuru ağacı da– yiyip bitirecek. Tutuşan alev söndürülemeyecek. Güneyden kuzeye, her yüz ateşin sıcağından kavrulacak. 48Ateşi tutuşturanın ben RAB olduğumu herkes görecek, ateş söndürülmeyecek.’ ”

49Bunun üzerine, “Ah, ey Egemen RAB!” dedim, “Onlar benim için, ‘Simgesel öyküler anlatan adam değil mi bu?’ diyorlar.”

21

Rab'bin Yargı Kılıcı

1RAB bana şöyle seslendi: 2“Ey insanoğlu, yüzünü Yeruşalim'e çevir, kutsal yerlerine karşı konuş, İsrail ülkesine karşı peygamberlik et. 3Ona de ki, ‘RAB şöyle diyor: Ben sana karşıyım! Kılıcımı kınından çıkaracak, içindeki doğru kişiyi de kötü kişiyi de kesip yok edeceğim. 4Doğru kişiyi de kötü kişiyi de kesip yok etmek için kılıcım kınından çıkacak ve güneyden kuzeye herkese karşı olacak. 5Böylece herkes kılıcını kınından çıkaranın ben RAB olduğumu anlayacak. Onu bir daha yerine koymayacağım.’

6“Sen, ey insanoğlu, inle! Onların gözü önünde ezik bir yürekle acı acı inle! 7Sana, ‘Neden böyle inliyorsun?’ diye sorduklarında, ‘Yakında duyulacak haberden ötürü’ diye yanıtlayacaksın. ‘Her yürek eriyecek, her el gevşeyecek, her ruh baygın düşecek, her dizin bağı çözülecek. Evet, haber duyulacak! Bu kesinlikle yerine gelecek.’ Egemen RAB böyle diyor.”

8RAB bana şöyle seslendi: 9“İnsanoğlu, peygamberlik et ve de ki, ‘Rab şöyle diyor:

“ ‘Kılıç, kılıç,

Bilendi, cilalandı.

10Öldürmek için bilendi,

Şimşek gibi çaksın diye cilalandı.

Nasıl sevinebiliriz?

Kılıç oğlumun asasını sıradan bir sopa gibi küçümsedi.

11Kılıç kullanılmak için

Cilalanmaya verildi;

Öldürenin eline verilsin diye bilenip cilalandı.

12İnsanoğlu, bağır, haykır!

Çünkü bu kılıç halkıma karşı;

Bütün İsrail önderlerine karşı.

Onlar halkımla birlikte kılıca teslim edildiler.

Bunun için bağrını döv.

13“ ‘Deneme kuşkusuz gelecek. Kılıcın küçümsediği asa varlığını sürdüremezse ne olur? Böyle diyor Egemen RAB.’

14“Sen, ey insanoğlu, peygamberlik et, el çırp.

Bırak kılıç iki, üç kez vursun.

Bu öldüren bir kılıçtır,

Çok sayıda insan kıran,

İnsanı her yandan saran kılıçtır.

15Yürekleri erisin,

Tökezleyip düşenler çok olsun diye

Bütün kapılarında öldürmek için

Görevlendirdim kılıcı.

Ah, kılıç şimşek gibi parladı,

Öldürmek için bilendi.

16Ey kılıç, sağa, sonra sola savrul,

Ağzın nereye dönerse, oraya savrul!

17Ben de elimi çırpacağım

Ve öfkem dinecek.

Bunu ben RAB söylüyorum.”

Babil Kralı'nın Kılıcı

18RAB bana şöyle seslendi: 19“İnsanoğlu, Babil Kralı'nın kılıcı gelsin diye iki yol belirle; ikisi de aynı ülkeden başlamalı. Kent yolunun başladığı yere bir işaret koy. 20Ammonlular'ın Rabba Kenti'ne ya da Yahuda'ya ve surlarla çevrili Yeruşalim'e ilerlesin diye kılıç için yol belirle. 21Çünkü Babil Kralı iki yolun ayrıldığı, yolların çatallaştığı yerde fala bakmak için duracak. Okları silkeleyecek, aile putlarına danışacak, kurban edilen bir hayvanın ciğerine bakacak. 22Kütük yerleştirmek, öldür buyruğunu vermek, savaş naraları atmak, kapılara kütük yerleştirmek, toprak rampalar oluşturmak, kuşatma duvarları yapmak için sağ elinde Yeruşalim'i gösteren ok olacak. 23Onunla ant içerek antlaşma yapanlar fala yanlış bakıldığını sanacak. Ama kral suçlarını anımsatıp onları tutsak alacak.

24“Bundan ötürü Egemen RAB şöyle diyor: ‘Madem suçlarınızı, isyanlarınızı anımsattırdınız, bütün uygulamalarınızda günahlarınızı açığa çıkardınız, madem bütün bunları yaptınız, siz de tutsak alınıp götürüleceksiniz.

25“ ‘Sen, ey saygısız, kötü İsrail önderi, günün yaklaştı, sonunda yargı günün geldi. 26Egemen RAB şöyle diyor: Sarığı çıkar, tacı kaldır. Artık eskisi gibi olmayacak. Alçakgönüllü yükseltilecek, gururlu alçaltılacak. 27Yıkım! Yıkım! Kenti yerle bir edeceğim! Hak sahibi gelinceye dek onarılmayacak. Kenti ona vereceğim.’

28[*]

“Sen, ey insanoğlu, peygamberlik et ve de ki, ‘Aşağılayıcı sözler söyleyen Ammonlular için Egemen RAB şöyle diyor:

“ ‘Kılıç, kılıç,

Öldürmek için kınından çekilmiş,

Yok etmek için,

Şimşek gibi parlamak için cilalanmış!

29Size ilişkin görümler aldatıcıdır,

Açılan fal yalandır.

Öldürülecek kötülerin enseleri üzerine

Yerleştirileceksin, ey kılıç!

Onların günü yaklaştı,

Sonunda yargı günleri geldi.

30Kılıç kınına koyulsun!

Yaratıldığınız yerde,

Atalarınızın ülkesinde

Yargılayacağım sizi.

31Öfkemi üzerinize dökeceğim,

Kızgınlığımı üzerinize üfleyeceğim;

Acımasız adamların,

Yakıp yok etmekte usta kişilerin eline

Teslim edeceğim sizi.

32Ateşe yakıt olacaksınız,

Kanınız ülkenizin ortasında dökülecek,

Bir daha anılmayacaksınız.

Çünkü bunu ben RAB söylüyorum.’ ”

22

Yeruşalim'in Günahı

1RAB bana şöyle seslendi: 2“İnsanoğlu, Yeruşalim'i yargılayacak mısın? Kan döken bu kenti yargılayacak mısın? Öyleyse bütün iğrenç uygulamalarını ona bildir. 3Şöyle diyeceksin: ‘Egemen RAB diyor ki: Ey kendi içinde kan dökerek yıkımını hazırlayan, putlar yaparak kendini kirleten kent! 4Döktüğün kan yüzünden suçlu bulundun, yaptığın putlarla kirlendin. Böylece günlerin yaklaştı, yıllarının sonuna ulaştın. Bu yüzden seni uluslara alay konusu edeceğim, bütün ülkelerin gözünde seni gülünç duruma düşüreceğim. 5Ey adı kötüye çıkmış, kargaşa dolu kent, yakındakiler de uzaktakiler de seninle alay edecekler.

6“ ‘İşte içindeki her İsrail önderi yetkisini kullanarak kan döküyor. 7[*]

graph-definition>

*

Senin içinde anneye, babaya kötü davrandılar, yabancıya baskı yaptılar, öksüze, dul kadına haksızlık ettiler. 8[*]

Benim kutsal eşyalarıma saygısızlık ettin, Şabat* günlerimi hiçe saydın. 9Kan dökmek için iftira edenler, dağlarda putlara kurban edilen hayvanları yiyenler, kendilerini şehvete kaptıranlar senin içinde yaşıyor. 10[*]

Babalarının karılarıyla yatanlar, âdet gören dinsel açıdan kirli kadınlarla cinsel ilişki kuranlar senin içinde yaşıyor. 11Senin içinde kimi komşusunun karısıyla iğrenç şeyler yaptı; kimi utanmadan gelinini kirletti; kimi öz kızkardeşiyle ilişki kurdu. 12[*]

graph-definition>

*

Senin içinde kan dökmek için rüşvet aldılar. Faiz aldın, tefecilik yaptın, zorbalıkla komşularından haksız kazanç sağladın. Beni unuttun. Egemen RAB böyle diyor.

13“ ‘Edindiğiniz haksız kazançtan, içinizde döktüğünüz kandan ötürü ellerimi birbirine vuracağım. 14Sizinle uğraşacağım gün cesaretiniz kalacak mı? Elleriniz güçlü olabilecek mi? Bunu ben RAB söylüyorum ve dediğimi yapacağım. 15Sizi uluslar arasına dağıtıp ülkelere süreceğim. Sizdeki ruhsal kirliliğe son vereceğim. 16Ulusların gözünde aşağılanacak ve benim RAB olduğumu anlayacaksınız.’ ”

17RAB bana şöyle seslendi: 18“İnsanoğlu, İsrail halkı benim için cüruf gibi oldu. Hepsi potada tunç*, kalay, demir, kurşundur; gümüşün cürufudur. 19Bundan ötürü Egemen RAB şöyle diyor: ‘Hepiniz cüruf gibi olduğunuz için sizi Yeruşalim'in ortasına toplayacağım. 20Eritmek için ateşi üfleyerek gümüşü, tuncu, demiri, kurşunu, kalayı nasıl potaya atıyorlarsa, ben de öfkemle, kızgınlığımla sizi toplayacak, kentin ortasına koyup eriteceğim. 21Sizi toplayacak, öfkemin ateşini üzerinize üfleyeceğim; siz de kentin içinde eriyip yok olacaksınız. 22Gümüş potada nasıl erirse, siz de kentin içinde öyle eriyeceksiniz. O zaman üzerinize kızgınlığını dökenin ben, RAB olduğumu anlayacaksınız.’ ”

23RAB bana şöyle seslendi: 24“İnsanoğlu, ülkeye de ki, ‘Sen öfke günü temizlenmemiş, üzerine yağmur yağmamış bir ülkesin.’ 25Önderleri[o]

kükreyen, avını parçalayan aslan gibi orada düzen kurdular. Canlara kıydılar, hazineler, değerli nesneler aldılar, birçok kadını dul bıraktılar. 26[*]

Kâhinleri yasamı hiçe saydılar, kutsal eşyalarımı kirlettiler, kutsalla bayağı arasındaki ayrımı yapmadılar, kirliyle temiz arasındaki farkı öğretmediler, Şabat günlerimden gözlerini çevirdiler. Kutsallığımı önemsemediler. 27Yöneticileri avını parçalayan kurt gibidir. Haksız kazanç elde etmek için kan döküyor, canlara kıyıyorlar. 28Peygamberleri uydurma görümlerle, yalan fal açarak bu suçları gizlediler; ben RAB konuşmadığım halde, ‘Egemen RAB şöyle diyor’ diyorlar. 29Ülke halkı baskı uyguladı, soygunculuk etti. Düşküne, yoksula baskı yaptı, yabancıya haksız yere kötü davrandı.

30“İçlerinde duvarı örecek, gedikte durup önümde ülkeyi savunacak, onu yerle bir etmemi engelleyecek bir adam aradım, ama hiç kimseyi bulmadım. 31Bunun için öfkemi üzerlerine boşaltacak, kızgınlığımla onları yakıp yok edeceğim. Yaptıklarını kendi başlarına getireceğim.” Egemen RAB böyle diyor.

23

İki Günahlı Kızkardeşin Simgesel Öyküsü

1RAB bana şöyle seslendi: 2“İnsanoğlu, bir anneden doğma iki kadın vardı. 3Gençliklerinde Mısır'da fahişelik ettiler. Memeleri orada okşandı, erdenliklerini orada yitirdiler. 4Büyüğünün adı Ohola, küçüğünün Oholiva'ydı. Benim oldular; oğullar, kızlar doğurdular. Ohola Samiriye'dir, Oholiva da Yeruşalim.

5-6“Ohola benimken fahişelik etti. Oynaşları olan Asurlular'a gönül verdi. Hepsi de genç, yakışıklı, lacivertler kuşanmış savaşçılar, valiler, komutanlar, atlı askerlerdi. 7Asurlular'ın en seçkin adamlarına fahişe olarak kendini verdi. Gönül verdiği bu kişilerin putlarına bağlanarak kendini kirletti. 8Mısır'da başladığı fahişeliği bırakmadı. Gençken onunla yattılar, erdenliğini bozdular, şehvetlerini onun üzerine boşalttılar.

9“Bu nedenle onu oynaşlarının, gönül verdiği Asurlular'ın eline teslim ettim. 10Çıplaklığını açtılar, oğullarını, kızlarını aldılar, onu kılıçla öldürdüler. Kendisine verilen cezadan ötürü kadınlar arasında adı kötüye çıktı.

11“Kızkardeşi Oholiva bunu gördü, ama şehveti ve fahişelikleri kızkardeşininkinden daha utanç vericiydi. 12O da hepsi de genç, yakışıklı Asurlular'a –valilere, komutanlara, iyi donanmış savaşçılara, atlılara– gönül verdi. 13Kendisini ne kadar kirlettiğini gördüm. İkisi de aynı yolu izlediler.

14-15“Oholiva fahişeliklerini giderek artırdı. Duvara oyulmuş insan resimlerini –bellerine kuşak, başlarına geniş sarık bağlamış kırmızı renkli Kildani* resimlerini– gördü. Hepsi kökeni Kildan ülkesine dayanan Babil subaylarına benziyordu.16Oholiva görür görmez onlara gönül verdi, Kildan ülkesine ulaklar gönderdi. 17Bunun üzerine Babilliler onunla yatakta sevişmek üzere geldiler, zina ederek onu kirlettiler. Onu öyle kirlettiler ki, sonunda hepsinden tiksinip yüzünü çevirdi.18Fahişeliklerini sergileyip çıplaklığını açınca kızkardeşinden tiksinerek yüzümü çevirdiğim gibi, ondan da tiksinerek yüzümü çevirdim. 19Gençliğinde Mısır'da yaptığı fahişelikleri anımsayarak, fahişeliğini daha da artırdı. 20Erkeklik organları eşeğinkine, menileri aygırınkine benzeyen oynaşlarına gönül verdi. 21Öyle ki, Mısır'da gençliğindeki şehvet düşkünlüğünü özledin. Memelerin orada okşanmış, erdenliğini orada yitirmiştin.

22“Bundan ötürü, ey Oholiva, Egemen RAB şöyle diyor: Tiksindiğin oynaşlarını sana karşı kışkırtacağım. Onları her yandan sana karşı ayaklandıracağım. 23Babilliler'i, bütün Kildaniler'i, Pekotlular'ı, Şoalılar'ı, Koalılar'ı, onlarla birlikte bütün Asurlular'ı, yakışıklı gençleri –valileri, komutanları, subayları, ünlü adamları, atlıları– sana karşı ayaklandıracağım.24Silahlarla, savaş ve yük arabalarıyla, çok uluslu bir orduyla sana saldıracaklar. Seni her yandan büyük, küçük kalkanlarla, miğferlerle saracaklar. Cezalandırmaları için seni onların eline teslim edeceğim. Seni kendi kurallarına göre yargılayacaklar. 25Öfkemi sana yönelteceğim, onların sana kızgınlıkla davranmalarını sağlayacağım. Burnunu, kulaklarını kesecekler. Sağ kalanları kılıçla öldürecekler. Oğullarını, kızlarını alacaklar, sağ kalanları ateş yakıp yok edecek.26Üzerindeki giysiyi soyacak, güzel mücevherlerini alacaklar. 27Mısır'da yaptığın ahlaksızlıklara, fahişeliklere son vereceğim. Böyle şeylere özlem duymayacak, bir daha Mısır'ı anımsamayacaksın.

28“Egemen RAB şöyle diyor: Seni nefret ettiğin, tiksindiğin adamların eline teslim edeceğim. 29-30Sana düşman gibi davranacak, emeğinin bütün ürününü alacaklar. Seni çırılçıplak bırakacaklar. Böylece utanç verici fahişeliklerin açığa çıkacak. Bütün bunlar şehvet düşkünlüğünden, fahişeliğin yüzünden başına geldi. Çünkü uluslarla fahişelik ettin, onların putlarıyla kendini kirlettin. 31Kızkardeşinin yolunu izledin. Bu nedenle, sana onun kâsesinden* içireceğim.

32“Egemen RAB şöyle diyor:

Kızkardeşinin kâsesinden içeceksin,

O derin ve geniştir;

Sana gülecek, seninle alay edecekler,

Dopdolu bir kâse.

33Sarhoş olacak, umutsuzluğa boğulacaksın,

Kızkardeşin Samiriye'nin kâsesi

Yıkım, perişanlık kâsesidir.

34Ondan içecek, tüketeceksin;

Parçalarını kemirecek

Ve göğsünü paralayacaksın.

Bunu ben söylüyorum diyor Egemen RAB.

35“Bundan ötürü Egemen RAB şöyle diyor: Madem beni unuttun, bana sırt çevirdin, sen de ahlaksızlığının, fahişeliğinin cezasını yükleneceksin.”

36RAB bana seslendi: “İnsanoğlu, Ohola'yla Oholiva'yı yargılayacak mısın? Öyleyse onlara iğrenç uygulamalarını bildir.37Çünkü fahişelik ettiler, kan döktüler. Putlarıyla fahişelik ettiler; bana doğurdukları çocukları yiyecek olarak putlarına sundular. 38-39Bununla kalmayarak, şunları da yaptılar: Çocuklarını putlara sundukları gün tapınağımı kirlettiler, Şabat* günlerimi hiçe saydılar. Aynı gün tapınağıma girip onu kirlettiler. İşte tapınağımda bunları yaptılar.

40“Siz iki kızkardeş uzaklarda yaşayan adamların gelmesi için ulaklar gönderdiniz. Adamlar gelince, onlar için yıkanıp gözlerinize sürme çektiniz, mücevherlerinizi taktınız. 41Şık bir divanın üzerine oturdunuz, önüne bir sofra kurup üzerine buhurumu, zeytinyağımı koydunuz.

42“Kaygısız kalabalığın sesi yankılandı çevresinde. Düzeysiz bir yığın kalabalıkla birlikte çölden Sabalılar getirildi. İki kızkardeşin koluna bilezikler taktılar, başlarına güzel bir taç koydular. 43Fahişelikten yıpranmış kadın için, ‘Bırakın, fahişe olarak kullansınlar onu. Çünkü öyledir’ dedim. 44Onunla yattılar. Fahişeye gider gibi, bu iki ahlaksız kadının –Ohola'yla Oholiva'nın– yanına gittiler. 45Ama doğru adamlar zina eden, kan döken kadınlara verilen cezayla onları cezalandıracaklar. Çünkü bu iki kadın fahişelik ettiler, elleri kanlıdır.

46“Egemen RAB şöyle diyor: Onları dehşete düşürecek, mallarını yağmalayacak bir kalabalık salacağım üzerlerine.47Onları taşa tutacak, kılıçlarıyla parçalayacaklar; oğullarını, kızlarını öldürecek, evlerini ateşe verecekler.

48“Ülkede ahlaksızlığa son vereceğim. Öyle ki, bütün kadınlar için bir uyarı olsun bu, sizin yaptığınız ahlaksızlığı yapmasınlar. 49Yaptığınız fahişeliklerin karşılığını ödeyecek, putlara tapınarak işlediğiniz günahların cezasını çekeceksiniz. Böylece benim Egemen RAB olduğumu anlayacaksınız.”

24

Paslanmış Kazan Simgesi

1Sürgünlüğümüzün dokuzuncu yılı, onuncu ayın* onuncu günü RAB bana şöyle seslendi: 2[*]

“Ey insanoğlu, bu günü, bu günün tarihini tam olarak yaz. Çünkü Babil Kralı tam bu gün Yeruşalim'i kuşatmaya başladı. 3Bu asi halka simgesel bir öykü anlat. Onlara de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor:

“ ‘Kazanı ateşe koyun, ateşe koyun,

İçine su doldurun.

4Etin parçalarını da koyun,

Etin en iyi parçalarını,

Budu ve döşü.

Seçme kemikleri de doldurun.

5Sürünün en iyilerini seçin,

Kazanın altına odunö

yığın,

Bırakın su kaynasın,

Kemikler pişsin.

6Egemen RAB diyor ki,

Kan döken o kentin vay başına!

Pas tutmuş,

Pasından temizlenmemiş o kazanın vay başına!

Kazandan eti kura çekmeden

Parça parça çıkarın.

7Çünkü döktüğü kan ortalıkta duruyor;

Çıplak bir kayanın üzerine döktü kanı,

Toprakla örtülebilecek bir yere dökmedi.

8Öfkeyi alevlendirmek,

Öç almak için,

Onun kanını çıplak bir kayanın üzerine döktüm ki, örtülemesin.

9Egemen RAB şöyle diyor:

Kan döken kentin vay başına!

Ben kendim ateş için odun yığacağım.

10Odunları yığ!

Ateşi tutuştur!

Eti iyice pişir!

Baharatı kat!

Kemikler kavrulsun!

11Sonra boş kazanı

Ateş közlerinin üzerine koy.

Kızsın, bakırı yansın,

İçindeki pislik erisin,

Pası yok olsun.

12Bütün emekler boşa çıktı,

Kazanın kalın pası çıkmıyor.

Ateş bile pası temizlemiyor.

13Yaptığın ahlaksızlık seni kirletti.

Seni temizlemek istedim,

Ama sen pisliğinden temizlenmek istemedin.

Sana karşı öfkem yatışıncaya dek

Pisliğinden temizlenmeyeceksin.

14Bunu ben RAB söylüyorum.

Harekete geçmenin zamanı geldi,

Esirgemeyeceğim,

Acımayacak, pişman olmayacağım.

Yollarına ve yaptıklarına göre yargılanacaksın.

Böyle diyor Egemen RAB.’ ”

Hezekiel'in Karısının Ölümü

15RAB bana şöyle seslendi: 16“İnsanoğlu, en çok sevdiğin kişiyi bir vuruşta senin elinden alacağım. Yas tutmayacak, ağlamayacak, gözyaşı dökmeyeceksin. 17İçin için inle; ölüler için yas tutmayacaksın. Sarığın başında, çarığın ayaklarında kalsın; yüzünün alt kısmını örtme, yas tutanların[p]

yiyeceğini yeme.”

18Sabah halka seslendim, akşam karım öldü. Ertesi sabah bana söyleneni yaptım.

19Halk bana, “Bu yaptıklarının bizimle ilgisi ne? Bize açıklamayacak mısın?” diye sordu.

20Bunun üzerine, “RAB bana şöyle seslendi” dedim, 21“İsrail halkına de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Övündüğünüz güç kaynağınız, gözünüzde değerli olan, yüreğinizin üzerine titrediği tapınağımın kirletilmesine izin vereceğim. Geride bıraktığınız oğullarınızla kızlarınız kılıçtan geçirilecek. 22Ben ne yaptıysam, siz de aynısını yapacaksınız. Yüzünüzün alt kısmını örtmeyeceksiniz, yas tutanların yiyeceğini yemeyeceksiniz. 23Sarıklarınız başlarınızda, çarıklarınız ayaklarınızda olacak. Yas tutmayacak, ağlamayacaksınız. Ancak günahlarınızın içinde eriyip yok olacaksınız, kendi aranızda inleyip duracaksınız. 24Hezekiel sizin için bir belirti olacak; o ne yaptıysa, siz de aynısını yapacaksınız. Bunlar olunca, benim Egemen RAB olduğumu anlayacaksınız.’

25-26“Övündükleri güç kaynağını, sevinçlerini, yüceliklerini, gözlerinde değerli olanı, yüreklerinin dilediğini, oğullarıyla kızlarını onlardan aldığım gün, yıkımdan kaçıp kurtulan biri gelip sana haberleri bildirecek, ey insanoğlu. 27O gün dilin çözülecek, kaçıp kurtulanla konuşacak, bir daha suskun olmayacaksın. O gün onlar için bir belirti olacaksın. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaklar.”

25

Ammon Kınanıyor

1[*]

RAB bana şöyle seslendi: 2“İnsanoğlu, yüzünü Ammonlular'a çevir, onlara karşı peygamberlik et. 3Onlara de ki, ‘Egemen RAB'bin sözünü dinleyin! Egemen RAB şöyle diyor: Madem tapınağım kirletildiği, İsrail ülkesi viraneye çevrildiği, Yahuda halkı sürgüne gittiği zaman, Hah, hah! diyerek alay ettiniz, 4ben de sizi miras olarak doğuda yaşayan halka teslim edeceğim. Obalarını, çadırlarını ülkenizde kuracaklar; ürününüzü yiyecek, sütünüzü içecekler. 5Rabba Kenti'ni develer için otlak, Ammon ülkesini sürüler için ağıl yapacağım. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksınız. 6Egemen RAB şöyle diyor: Madem İsrail'le alay ederek ellerinizi çırptınız, ayaklarınızı yere vurdunuz, bütün yüreğinizle sevindiniz,7ben de size karşı elimi uzatacak, çapul malı olarak sizi uluslara teslim edeceğim. Sizi halklar arasından süpürüp atacak, ülkeler arasından söküp çıkaracak, yok edeceğim. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksınız.’ ”

Moav Kınanıyor

8[*]

“Egemen RAB şöyle diyor: ‘Madem Moav ve Seir halkı, Bakın, Yahuda halkının öteki uluslardan farkı yok, dedi, 9ben de Moav'ın sınırını, ülkenin süsü olan sınır kentlerini, Beytyeşimot, Baal-Meon ve Kiryatayim'i savunmasız bırakacağım.10Ammonlular uluslar arasında bir daha anılmasın diye Moav'ı Ammonlular'la birlikte mülk olarak doğuda yaşayan halka vereceğim. 11Böylece Moav'ı cezalandıracağım. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaklar.’ ”

Edom Kınanıyor

12[*]

“Egemen RAB şöyle diyor: ‘Madem Edom Yahuda halkından öç alarak büyük suç işledi, 13Egemen RAB şöyle diyor: Ben de Edom'a karşı elimi uzatacak, insanları da hayvanları da yok edecek, ülkeyi viraneye çevireceğim. Teman'dan Dedan'a kadar Edomlular kılıçla vurulup yok olacaklar. 14Halkım İsrail aracılığıyla Edom'dan öç alacağım. İsrailliler onlara öfkem, kızgınlığım uyarınca davranacak. Böylece Edomlular öcümü anlayacaklar. Egemen RAB böyle diyor.’ ”

Filistliler Kınanıyor

15[*]

“Egemen RAB şöyle diyor: ‘Madem Filistliler Yahuda'ya acımasızca davrandılar, eskiden var olan düşmanlıklarıyla onu yerle bir ederek öç aldılar, 16Egemen RAB şöyle diyor: Elimi Filistliler'e karşı uzatacağım, Keretliler'i[r]

söküp atacağım, kıyıda yaşayanlardan sağ kalanlarını yok edeceğim. 17Onlardan ağır bir öç alacak, onları öfkeyle paylayacağım. Kendilerinden öç alınca, benim RAB olduğumu anlayacaklar.’ ”

26

Sur Kenti Kınanıyor

1[*]

Sürgünlüğümüzün on birinci yılı, ayın birinci günü RAB bana şöyle seslendi: 2“İnsanoğlu, madem Sur Kenti, Yeruşalim için, ‘Oh, oh! Ulusların kapısı olan kent yıkıldı, kapıları bana açıldı. O viraneye döndü, ben zenginleşeceğim’ dedi, 3Egemen RAB şöyle diyor: Ey Sur, sana karşıyım! Deniz dalgalarını nasıl kabartırsa, ben de ulusları senin üzerine öyle saldırtacağım. 4Sur'un duvarlarını yıkacak, kulelerini yerle bir edecekler. Toprağını kazıp süpürecek, seni çıplak bir kayalık haline getireceğim. 5Sur denizin ortasında, balıkçıların ağ gerdikleri bir yer olacak. Egemen RAB böyle diyor. Uluslar Sur'u yağmalayacak, 6Sur'a bağlı kıyı kentlerinde yaşayanları kılıçtan geçirecek. O zaman Surlular benim RAB olduğumu anlayacaklar.

7“Egemen RAB şöyle diyor: Krallar kralı Babil Kralı Nebukadnessar'ı atlarla, savaş arabalarıyla, atlılarla, büyük bir orduyla kuzeyden Sur'a getiriyorum. 8Sur'a bağlı kıyı kentlerinde yaşayanları kılıçtan geçirecek, size karşı kuşatma duvarları, toprak rampalar yapacak, kalkanını size karşı kaldıracak. 9Duvarlarınızda gedik açmak için kütükler yerleştirecek, silahlarıyla kulelerinizi yıkacak. 10Sayısız atının çıkardığı toz sizi örtecek. Duvarlarında gedik açılmış bir kente girer gibi kent kapılarınızdan girdiğinde, atlıların, tekerleklerin, savaş arabalarının gürültüsünden duvarlarınız sarsılacak. 11Atlarının tırnakları bütün sokaklarınızı çiğneyecek. Halkınız kılıçtan geçirilecek, güçlü sütunlarınız devrilecek.12Servetinizi alacak, mallarınızı yağmalayacaklar. Duvarlarınızı yıkacak, güzel evlerinizi yerle bir edecekler. Taşlarınızı, kerestenizi, toprağınızı denize atacaklar. 13[*]

Okuduğunuz gürültülü şarkılara son vereceğim. Lirlerinizin sesi bir daha duyulmayacak. 14Sizi çıplak bir kayalık haline getireceğim, balıkçıların ağ gerdikleri bir yer olacaksınız. Bir daha kurulmayacaksınız. Çünkü ben RAB söylüyorum. Egemen RAB böyle diyor.

15“Egemen RAB Sur'a şöyle diyor: Yıkımının sesinden, yaralıların iniltisinden, senin içinde yapılan kıyım yüzünden kıyı halkları titreyecek. 16[*]

Kıyıda yaşayan bütün önderler tahtlarından inecek; kaftanlarını, işlemeli giysilerini çıkaracaklar. Dehşet içinde yere oturup her an titreyerek başlarına gelenlere şaşacaklar. 17Sonra senin için şöyle bir ağıt yakacaklar:

“ ‘Nasıl oldu da yıkıldın,

Ey denizcilerin oturduğu ünlü kent!

Sen ve sende oturanlar,

Denizde güçlüydünüz.

Dehşet salmıştınız

Orada yaşayan herkese.

18Yıkımın olduğu gün

Kıyı halkları titreyecek,

Orada yaşayanlar

Çöküşüne şaşacaklar.’

19“Egemen RAB şöyle diyor: Issız kalmış kentler gibi seni viran bir kent yaptığım, engin denizleri üzerine boşalttığım, derin sular seni örttüğü zaman, 20ölüm çukuruna inenlerle birlikte seni eski zaman insanlarının yanına indireceğim. Ölüm çukuruna inenlerle birlikte eski kalıntılar arasına, yeryüzünün derinliklerine yerleştireceğim. Öyle ki, bir daha dönüp yaşayanlar diyarında yerini almayasın[s]

. 21[*]

Seni yılgınlığa düşüreceğim, bu senin sonun olacak. Seni arayacaklar ama bulamayacaklar. Egemen RAB böyle diyor.”

27

Sur Kenti için Yakılan Ağıt

1RAB bana şöyle seslendi: 2“İnsanoğlu, Sur Kenti için bir ağıt yak. 3Denizin kıyısında kurulmuş, kıyı halklarıyla ticaret yapan Sur Kenti'ne de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor:

“ ‘Ey Sur, güzellikte kusursuzum dedin.

4Sınırların denizin bağrındaydı,

Kurucuların güzelliğini doruğa ulaştırdılar.

5Bütün kerestelerini

Senir'in çam ağaçlarından yaptılar,

Sana direk yapmak için

Lübnan'dan sedir ağaçları aldılar.

6Küreklerini Başan meşelerinden,

Güverteni Kittimş

kıyılarından getirilen

Selvi ağaçlarından yaptılar,

Fildişiyle süslediler.

7Mısır'ın işlemeli ince keteninden yelkenin,

Bayrağın oldu senin.

Güvertenin gölgeliği Elişa kıyılarının

Lacivert, mor kumaşındandı.

8Kürekçilerin Saydalı ve Arvatlı'ydı,

Gemicilerin, içindeki becerikli kişilerdi, ey Sur.

9Gemilerindeki gedikleri onaranlar

Geval'ın deneyimli, usta adamlarıydı.

Denizdeki bütün gemiler ve denizciler

Mallarını değiş tokuş etmek için sana geldiler.

10Persli, Ludlu, Pûtlu askerler

Ordunda hizmet etti.

Kalkanlarını, miğferlerini

Duvarlarına astılar,

Sana görkem kazandırdılar.

11Arvat'tan, Helek'ten gelen adamlar

Çepeçevre duvarlarını korudular.

Gammat'tan gelen adamlar

Kulelerinde beklediler.

Kalkanlarını duvarlarına astılar.

Güzelliğini doruğa ulaştırdılar.

12“ ‘Tarşiş seninle ticaret yaptı,

Sende her çeşit mal vardı.

Mallarına karşılık

Sana gümüş, demir, kalay, kurşun verdiler.

13Yâvan, Tuval, Meşek seninle ticaret yaptı,

Mallarına karşılık

Sana köle ve tunç* kaplar verdiler.

14Beyttogarma halkı

Mallarına karşılık

Sana at, savaş atı, katır verdi.

15Rodos[t]

halkı seninle ticaret yaptı.

Birçok kıyı halkı senin müşterindi.

Senden aldıkları mala karşılık

Fildişi ve abanoz verdiler.

16Sende çok çeşit ürün olduğundan,

Edom seninle ticaret yaptı.

Mallarına karşılık

Sana firuze, mor kumaş, işlemeli giysiler,

İnce keten, mercan, yakut verdiler.

17Yahuda ve İsrail seninle ticaret yaptı.

Mallarına karşılık

Sana Minnit buğdayı, darı, bal, zeytinyağı, pelesenk verdiler.

18-19Ürünlerinin çeşitliliği, malının bolluğundan ötürü

Şam seninle ticaret yaptı.

Mallarına karşılık

Sana Helbon şarabıyla Sahar yünü,

Uzal'dan getirilmiş şarap tekneleri verdi[u]

.

Sana getirilen mallar arasında

İşlenmiş demir, tarçın, güzel kokulu kamış vardı.

20Dedan halkı mallarına karşılık

Sana eyerlik kumaş verdi.

21Arabistan ve Kedar önderleri müşterindi,

Mallarına karşılık

Sana kuzu, koç, teke verdiler.

22Saba ve Raama tüccarları seninle ticaret yaptı,

Mallarına karşılık

Sana her çeşit baharatın en iyisini, değerli taşlar, altın verdiler.

23Harran, Kanne, Eden, Saba, Aşur, Kilmat tüccarları

Seninle ticaret yaptı.

24Pazarlarındaki mallara karşılık

Güzel giysiler, lacivert kumaş, işlemeler,

Sık dokunmuş, iplerle sarılmış renkli halılar verdiler.

25[*]

Ticaret gemileri senin mallarını taşıdı,

Denizin bağrında büyük yükle doldun.

26Kürekçilerin seni açık denizlere götürdü,

Ama doğu rüzgarı

Denizin bağrında parçaladı seni.

27Gemin kazaya uğrayacağı gün,

Zenginliğin, malların, ticari eşyaların,

Gemicilerin, kılavuzların, kalafatçıların,

Seninle ticaret yapanlar,

Askerlerin ve gemide olan herkes

Denizin derinliklerine batacak.

28Gemicilerinin bağırışından

Kıyılar titreyecek.

29Kürekçiler gemilerini bırakacak,

Gemicilerle kılavuzlar kıyıda duracak.

30Yüksek sesle haykırıp

Senin için acı acı ağlayacaklar;

Başlarına toprak serpecek,

Külde yuvarlanacaklar.

31Senin yüzünden başlarını tıraş edecek,

Çul kuşanacaklar.

Senin için acı acı ağlayacak,

Yas tutacaklar.

32Ağlayıp yas tutarken,

Senin için bir ağıt yakacaklar:

Her yanı denizle çevrili Sur Kenti gibi

Susturulmuş bir kent var mı?

33Malların denizaşırı ülkelere vardığında

Birçok ulusu doyurdun,

Büyük zenginliğin, çeşit çeşit malınla

Dünya krallarını zenginleştirdin.

34Şimdiyse denizde, suların derinliklerinde

Darmadağın oldun,

Malların ve çalışanlarının tümü

Seninle birlikte battı.

35Kıyı halkları

Başına gelenlere şaştılar;

Krallarının tüyleri korkudan diken diken oldu,

Yüzleri sarardı.

36Ulusların arasındaki tüccarlar,

Başına gelenlere şaşacaklar;

Sonun korkunç oldu.

Bir daha var olmayacaksın.’ ”

28

Sur Kralı Kınanıyor

1RAB bana şöyle seslendi: 2“İnsanoğlu, Sur önderine de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor:

“ ‘Gurura kapılıp

Ben tanrıyım,

Denizlerin bağrında,

Tanrı'nın tahtında oturuyorum dedin.

Kendini Tanrı sandın,

Oysa sen Tanrı değil, insansın.

3İşte, Daniel'denü

daha bilgesin,

Kimse senden bir giz saklayamaz.

4Bilgeliğin, anlayışın sayesinde,

Kendine servet biriktirdin,

Hazinelerine altın, gümüş yığdın.

5Ticaretteki üstün becerilerin sayesinde

Servetini çoğalttın,

Zenginliğin seni gurura sürükledi.

6Bu yüzden Egemen RAB şöyle diyor:

Madem kendini Tanrı gibi bilge sandın,

7Ben de yabancıları, en acımasız ulusları

Üzerine göndereceğim.

Bilgeliğinin güzelliğine kılıç çekecek,

Görkemini kirletecekler.

8Seni ölüm çukuruna indirecekler,

Denizlerin bağrında korkunç bir ölümle öleceksin.

9O zaman seni öldürenlerin önünde

Ben Tanrı'yım diyecek misin?

Seni öldürenlerin elinde

Sen Tanrı değil, insansın.

10Yabancıların elinde,

Sünnetsizin* ölümüyle öleceksin.

Egemen RAB böyle diyor.’ ”

11RAB bana şöyle seslendi: 12“İnsanoğlu, Sur Kralı için bir ağıt yak. Ona diyeceksin ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor:

“ ‘Kusursuzlukta örnek biriydin,

Bilgeliğin ve güzelliğin eksiksizdi.

13[*]

Sen Tanrı'nın bahçesi Aden'deydin.

Yakut, topaz, aytaşı,

Sarı yakut, oniks, yeşim,

Laciverttaşı, firuze, zümrütle, çeşit çeşit değerli taşla bezenmiştin.

Kakma ve oyma işlerin hep altındandı.

Bunlar yaratıldığın gün hazırlanmışlardı.

14Meshedilmiş*, koruyucu bir Keruv* olarak

Seni oraya yerleştirdim.

Tanrı'nın kutsal dağındaydın,

Yanan taşlar arasında dolaştın.

15Yaratıldığın günden

Sende kötülük bulunana dek

Yollarında kusursuzdun.

16Ticaretinin bolluğundan

Zorbalıkla doldun

Ve günah işledin.

Bu yüzden kirli bir şey gibi

Seni Tanrı'nın dağından attım,

Yanan taşların arasından kovdum,

Ey koruyucu Keruv.

17Güzelliğinden ötürü

Gurura kapıldın,

Görkeminden ötürü

Bilgeliğini bozdun.

Böylece seni yere attım,

Kralların önünde seni yüzkarası yaptım.

18İşlediğin pek çok günah

Ve ticaretteki hileciliğin yüzünden

Kutsal yerlerini kirlettin.

Seni yakıp yok edecek

Bir ateş çıkardım içinden,

Bütün seyredenlerin gözü önünde

Seni yeryüzünde küle çevirdim.

19Seni tanıyan bütün uluslar sana şaştı,

Sonun korkunç oldu.

Bir daha var olmayacaksın.’ ”

Sayda Kenti Kınanıyor

20[*]

RAB bana şöyle seslendi: 21“İnsanoğlu, yüzünü Sayda'ya çevir, ona karşı peygamberlik et. 22Diyeceksin ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor:

“ ‘İşte sana karşıyım, ey Sayda,

Senin içinde yüceleceğim.

Onları cezalandırınca,

Kutsallığımı onlara gösterince,

Benim RAB olduğumu anlayacaklar.

23Üzerine salgın hastalık gönderecek,

Sokaklarında kan akıtacağım.

Kentin içinde, her yanında

Kılıçla yaralananlar düşüp ölecekler.

O zaman benim RAB olduğumu anlayacaklar.’ ”

İsrail Halkı Esenliğe Kavuşacak

24“ ‘İsrail halkını küçümseyen

Çevre uluslardan hiçbiri

Bir daha İsrail için batan bir çalı,

Acıtan bir diken olmayacak.

O zaman benim RAB olduğumu anlayacaklar.

25“ ‘Egemen RAB şöyle diyor: İsrail halkını aralarına dağılmış oldukları uluslardan topladığım, ulusların gözü önünde kutsallığımı gösterdiğim zaman kulum Yakup'a verdiğim kendi ülkelerine yerleşecekler. 26Orada güvenlik içinde yaşayacak, evler yapacak, bağlar dikecekler. Onları küçümseyen bütün çevre ulusları cezalandırdığımda güvenlik içinde yaşayacaklar. O zaman benim Tanrıları RAB olduğumu anlayacaklar.’ ”

29

Mısır Kınanıyor

1[*]

Sürgünlüğümüzün onuncu yılı, onuncu ayın* on ikinci günü RAB bana şöyle seslendi: 2“İnsanoğlu, yüzünü firavuna çevir, ona ve Mısır'a karşı peygamberlik et. 3Onlara de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor:

“ ‘Kendi kanallarının içinde yatan

Büyük canavar firavun,

İşte, sana karşıyım.

Sen ki, Nil benimdir,

Onu kendim için yaptım dersin.

4Çenelerine çengeller takacak,

Kanallarındaki balıkları

Senin pullarına yapıştıracağım.

Pullarına yapışmış balıklarla birlikte

Seni kanallarından çıkaracağım.

5Seni de kanallarındaki bütün balıkları da

Çöle atacağım.

Kırlara düşeceksin,

Toplanmayacak, gömülmeyeceksin.

Seni yem olarak yabanıl hayvanlara

Ve yırtıcı kuşlara vereceğim.

6[*]

O zaman Mısır'da yaşayan herkes

Benim RAB olduğumu anlayacak.

“ ‘Çünkü sen İsrail halkına kamış bir değnek oldun. 7Seni elleriyle tuttuklarında parçalanıp onların omuzlarını yardın. Sana dayandıklarında parçalanıp bellerini burktun[v]

.

8“ ‘Bu yüzden Egemen RAB şöyle diyor: Üzerine halkını ve hayvanlarını öldürecek bir kılıç gönderiyorum. 9Mısır kimsesiz bırakılacak, viraneye çevrilecek. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaklar.

“ ‘Madem Nil benimdir, onu ben yaptım dedin, 10ben de sana ve kanallarına karşıyım. Mısır'ı Migdol'dan Asvan'a, Kûş* sınırına dek kimsesiz bırakacak, viraneye çevireceğim. 11İçinden insan ayağı da, hayvan ayağı da geçmeyecek. Kırk yıl orada kimse yaşamayacak. 12Mısır'ı ıssız kalmış ülkeler gibi ıssız bırakacağım. Kentleri, viran olmuş kentler arasında kırk yıl kimsesiz kalacak. Mısırlılar'ı uluslar arasına gönderecek, ülkelere dağıtacağım.

13“ ‘Egemen RAB şöyle diyor: Kırk yıl sonra onları dağılmış oldukları uluslardan toplayacağım. 14Sürgündekileri geri getirip Patros'a, yurtlarına döndüreceğim. Orada güçsüz bir krallık oluşturacaklar. 15Krallıkların en güçsüzü olacak, bir daha ulusların üzerinde egemenlik sürmeyecek. Ulusları yönetmesinler diye onları küçük düşüreceğim. 16Mısır bir daha İsrail halkının güveneceği bir yer olmayacak. Ancak Mısırlılar onlara Mısır'a dönmekle işledikleri günahı anımsatacaklar. O zaman İsrailliler benim Egemen RAB olduğumu anlayacaklar.’ ”

17Sürgünlüğümüzün yirmi yedinci yılı, birinci ayın birinci günü RAB bana şöyle seslendi: 18“İnsanoğlu, Babil Kralı Nebukadnessar ordusunu Sur Kenti'ne karşı büyük bir saldırıya geçirdi; herkesin saçı döküldü, ağır yük yüzünden omuz derileri yüzüldü. Ama Sur'a karşı ordusunu saldırıya geçirmesine karşın, bundan ne kendisi ne de ordusu yararlandı. 19Bu yüzden Egemen RAB şöyle diyor: Mısır'ı Babil Kralı Nebukadnessar'a vereceğim, onun servetini alıp götürecek. Ordusuna ücret olarak ülkeden yağmaladığı çapul malını dağıtacak. 20Hizmetine karşılık Mısır'ı ona verdim; çünkü o da ordusu da bana hizmet ettiler. Egemen RAB böyle diyor.

21“O gün İsrail halkını güçle donatacağım. Onların arasında senin dilini çözeceğim. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaklar.”

30

Rab Mısır'ı Cezalandıracak

1RAB bana şöyle seslendi: 2“İnsanoğlu, peygamberlik et ve de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor:

“ ‘Ah o gün diye haykır.

3Çünkü o gün yakın.

RAB'bin günü yakın,

Bulutların günü,

Ulusların yıkım zamanı.

4Bir kılıç Mısır'a karşı çıkacak.

Kûş'u* acılar saracak.

Mısır'da vurulanlar yere serilince

Ülkenin serveti alınıp götürülecek,

Temelleri yok edilecek.

5Mısır'la birlikte Kûş, Pût, Lud,

Arabistan, Kuv[y]

ve antlaşma yaptığım halkım

Kılıçtan geçirilecek.

6“ ‘RAB şöyle diyor:

Mısır'ı destekleyenler öldürülecek,

Mısır'ın övündüğü ordu çökecek,

Migdol'dan Asvan'a dek kılıçtan geçirilecekler.

Böyle diyor Egemen RAB.

7Kimsesiz kalmış ülkeler arasında

Kimsesiz kalacaklar.

Kentleri viran olmuş kentler gibi olacak.

8Mısır'ı ateşe verdiğimde,

Onu destekleyenler ezildiğinde,

Benim RAB olduğumu anlayacaklar.

9“ ‘O gün kaygısız Kûşlular'ı korkutmak için gemilerle ulaklar göndereceğim. Mısır'ın yıkım günü geldiğinde korkuya kapılacaklar. İşte o gün geliyor.

10“ ‘Egemen RAB şöyle diyor:

Babil Kralı Nebukadnessar aracılığıyla

Mısır'ın zenginliğine son vereceğim.

11O ve ordusu, ulusların en acımasızı,

Ülkeyi yerle bir etmek için gelecekler.

Mısır'a karşı kılıçlarını çekecek,

Ülkeyi öldürülenlerle dolduracaklar.

12Nil'in kanallarını kurutup

Ülkeyi kötü kişilere teslim edeceğim,

Ülkeyi de içindeki her şeyi de

Yabancılar eliyle viran edeceğim.

Bunu ben RAB söylüyorum.

13Egemen RAB şöyle diyor:

Putları yok edecek,

Nof'taki[z]

değersiz putlara son vereceğim.

Mısır'da artık önder olmayacak,

Ülkeye korku salacağım.

14Patros'u viraneye çevirecek,

Soan'ı[a]

ateşe verecek,

No[b]

Kenti'ni cezalandıracağım.

15Öfkemi Mısır'ın kalesi Sin üzerine boşaltacak,

Kalabalık No halkına son vereceğim.

16Mısır'ı ateşe vereceğim,

Sin acıdan kıvranacak,

No Kenti'nin surları yarılacak,

Nof sürekli tedirgin olacak.

17On Kenti[c]

ve Pi-Beset gençleri

Kılıçtan geçirilecek,

Oradaki halk sürgüne gönderilecek.

18Tahpanhes'te Mısır'ın boyunduruğunu kırdığım zaman,

Orada gündüz geceye dönecek,

Övündüğü orduya son verilecek,

Kent bulutlarla kaplanacak,

Köylerindeki halk sürgüne gönderilecek.

19Mısır'ı böyle cezalandırdığımda

Benim RAB olduğumu anlayacaklar.’ ”

20Sürgünlüğümüzün on birinci yılı, birinci ayın* yedinci günü RAB bana şöyle seslendi: 21“İnsanoğlu, firavunun kolunu kırdım. İyileşmesin, kılıç tutacak kadar güçlenmesin diye kimse onu bağlamadı, sargı beziyle sarmadı. 22Bu yüzden Egemen RAB şöyle diyor: Firavuna karşıyım. Her iki kolunu, sağlam olanı da kırık olanı da kıracağım. Kılıcı elinden düşüreceğim. 23Mısırlılar'ı uluslar arasına gönderecek, ülkelere dağıtacağım. 24Babil Kralı'nın kollarını güçlendirip kılıcımı onun eline vereceğim. Firavunun ise kollarını kıracağım. Babil Kralı'nın önünde ağır yaralı biri gibi inleyecek. 25Babil Kralı'nın gücüne güç katacak, firavunun gücünü zayıflatacağım. Kılıcımı Babil Kralı'nın eline verdiğimde ve o kılıcı Mısır'a doğru uzattığında, benim RAB olduğumu anlayacaklar. 26Mısırlılar'ı uluslar arasına gönderecek, ülkelere dağıtacağım. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaklar.”

31

Sedir Ağacı Benzetmesi

1Sürgünlüğümüzün on birinci yılı, üçüncü ayın* birinci günü RAB bana şöyle seslendi: 2“İnsanoğlu, firavuna ve halkına de ki,

“ ‘Görkemde kim seninle boy ölçüşebilir?

3Asur'a bak! Lübnan'da bir sedir ağacıydı,

Ormana gölge salan güzel dalları vardı.

Çok yüksekti, tepesi bulutlara erişiyordu.

4Sular ağacı besledi,

Derin su kaynakları büyüttü.

Akarsular dikili olduğu yerin çevresine akıyor,

Kanalları kırdaki bütün ağaçlara erişiyordu.

5Kırdaki bütün ağaçlardan daha çok büyüdü.

Bol su verildiği için

Dal budak saldı, dalları uzadı.

6Kuşlar dallarına yuva yaptı,

Yabanıl hayvanlar dalları altında yavruladı,

Büyük uluslar gölgesinde yaşadı.

7Güzellikte eşsizdi.

Dalları giderek uzadı,

Çünkü kökleri bol su alıyordu.

8[*]

Tanrı'nın bahçesindeki sedir ağaçlarından hiçbiri

Onunla boy ölçüşemezdi,

Çam ağaçları dalları kadar bile değildi.

Çınarlar onun dallarıyla boy ölçüşemezdi.

Tanrı'nın bahçesindeki ağaçların hiçbiri

Onun kadar güzel değildi.

9Sık dallarla o sedir ağacını güzelleştirdim.

Tanrı'nın bahçesi Aden'deki bütün ağaçlar onu kıskandı.

10“ ‘Bu yüzden Egemen RAB şöyle diyor: Ağaç büyüyüp boy attığı, tepesi bulutlara eriştiği, büyüklüğünden ötürü gurura kapıldığı için 11ben de onu kovdum, ulusların önderinin eline teslim ettim. Ona kötülüğü uyarınca davranacak.12Yabancı ulusların en acımasızı onu kesip yalnız bıraktı. Dalları dağlara, derelere düştü; ülkenin vadilerinde kesilmiş duruyor. Yeryüzündeki bütün uluslar gölgesinden çekilip onu bıraktılar. 13Bütün kuşlar devrik ağaca kondu, yabanıl hayvanlar dalları arasına yerleşti. 14Öyle ki, suların yakınında yetişen hiçbir ağaç böylesi büyüyüp boy atmasın, tepesini bulutlara eriştirmesin; bol suyla sulanan hiçbir ağaç bu denli yükselmesin. Çünkü hepsi ölüm çukuruna inen insanlarla birlikte ölüme, yerin derinliklerine gidecek.

15“ ‘Egemen RAB şöyle diyor: Sedir ağacı ölüler diyarına indiği gün, ona yas tutsunlar diye derin su kaynaklarını kapattım. Irmaklarını durdurdum, gür sularının önünü kestim. O ağaç yüzünden Lübnan'ı karanlığa boğdum, bütün orman ağaçlarını kuruttum. 16Ölüm çukuruna inenlerle birlikte onu ölüler diyarına indirdiğimde, yıkılışının gürültüsünden ulusları titrettim. O zaman Aden Bahçesi'ndeki bütün ağaçlar, Lübnan'ın en seçkin, en iyi, bol sulanan ağaçları yerin derinliklerinde avunç buldu. 17Gölgesinde yaşayanlar, uluslar arasında onu destekleyenler de onunla birlikte ölüler diyarına, kılıçla öldürülmüşlerin yanına indiler.

18“ ‘Aden ağaçlarından hangisi görkem ve yücelikte seninle boy ölçüşebilir? Ama sen de Aden ağaçlarıyla birlikte yerin derinliklerine indirilecek, sünnetsizlere*, kılıçla öldürülmüşlere katılacaksın.

“ ‘İşte firavunla halkının sonu böyle olacaktır.’ Egemen RAB böyle diyor.”

32

Firavun için Yakılan Ağıt

1Sürgünlüğümüzün on ikinci yılı, on ikinci ayın* birinci günü RAB bana şöyle seslendi: 2“İnsanoğlu, firavun için bir ağıt yak. Ona de ki,

“ ‘Uluslar arasında genç bir aslan gibi kendini öne sürdün,

Ama sen denizlerdeki bir canavar gibisin.

Irmaklarını karıştırır,

Ayaklarınla suları çalkalar,

Irmakları bulandırırsın.’ ”

3Egemen RAB şöyle diyor:

“Büyük bir kalabalıkla

Ağımı senin üzerine atacağım;

Onlar seni ağımla çekecekler.

4Seni karaya atacak,

Kırlara fırlatacağım.

Gökte uçan kuşların senin üzerine konmalarını sağlayacağım,

Yeryüzündeki yabanıl hayvanlara

Seni yem olarak vereceğim.

5Bedenini dağların üzerine serecek,

Vadileri çürüyen bedeninle dolduracağım.

6Ülkeyi dağlara dek akan kanınla ıslatacağım,

Vadiler seninle dolacak.

7[*]

Seni ortadan kaldırdığım zaman

Gökleri örtecek,

Yıldızları karartacak,

Güneşi bulutla kapatacağım.

Ay ışığını vermeyecek.

8Senin yüzünden gökte ışık veren bütün cisimleri karartacak,

Ülkeni karanlığa gömeceğim.”

Böyle diyor Egemen RAB.

9“Seni tanımadığın ülkelere,

Ulusların arasına sürgüne gönderdiğimdeç

,

Pek çok halkın yüreği üzüntüyle sarsılacak.

10Başına gelenlerden ötürü

Pek çok halkı şaşkına çevireceğim.

Kılıcımı önlerinde salladığım zaman,

Senin yüzünden krallar dehşetle ürperecek.

Yıkıma uğradığın gün

Hepsi kendi canı için

Her an korkuyla titreyecek.

11Egemen RAB şöyle diyor:

Babil Kralı'nın kılıcı üzerine gelecek.

12Yiğitlerin, ulusların en acımasızının,

Senin halkını kılıçtan geçirmesine izin vereceğim.

Mısır'ın gururunu kıracak,

Bütün ordusunu yok edecekler.

13Bol suların yanında bütün sığırlarını yok edeceğim.

Bundan böyle insan ayağı da hayvan ayağı da

Suları karıştırıp bulandırmayacak.

14O zaman sularını dupduru kılacak,

Irmaklarını yağ gibi akıtacağım.

Egemen RAB böyle diyor.

15Mısır'ı viraneye çevirdiğimde,

Ülkeyi her şeyden yoksun bıraktığımda,

Orada yaşayan herkesi yok ettiğimde,

Benim RAB olduğumu anlayacaklar.

16“Ona yakacakları ağıt budur. Ulusların kızları bu ağıtı yakacaklar. Mısır için, halkı için bu ağıtı yakacaklar.” Egemen RAB böyle diyor.

17Sürgünlüğümüzün on ikinci yılı, ayın on beşinci günü RAB bana şöyle seslendi: 18“Ey insanoğlu, Mısır halkı için yas tut. Onları ve güçlü ulusların kızlarını ölüm çukuruna inenlerle birlikte yerin derinliklerine indir. 19Onlara de ki, ‘Sen başkalarından daha mı güzelsin? Aşağı in ve oradaki sünnetsizlere* katıl.’ 20Mısır halkı kılıçla öldürülenlerin arasına düşecek. Kılıç hazır, bırakın Mısır bütün halkıyla birlikte sürüklensin. 21Güçlü önderler, ölüler diyarından, Mısır ve onu destekleyenler için, ‘Aşağı indiler, kılıçla öldürülen sünnetsizlerle birlikte burada yatıyorlar’ diyecekler.

22“Asur bütün ordusuyla orada. Kılıçtan geçirilmiş, ölmüş askerlerinin mezarları çevresini sarmış. 23Mezarları ölüm çukurunun en dibinde, ordusu mezarının çevresinde duruyor. Yaşayanlar diyarında korku salanların hepsi kılıçtan geçirilmiş, ölmüş.

24“Elam bütün halkıyla kendi mezarının çevresinde duruyor. Hepsi kılıçtan geçirilmiş, ölmüş, sünnetsiz olarak yerin derinliklerine inmiş. Yaşayanlar diyarında korku salmışlardı, şimdiyse utanç içinde ölüm çukuruna inenlere katıldılar.25Elam için öldürülenler arasında bir yatak yapıldı. Bütün halkı mezarının çevresinde. Hepsi sünnetsiz, kılıçtan geçirilerek ölmüş. Yaşayanlar diyarında korku salmışlardı, şimdiyse utanç içinde ölüm çukuruna inenlere katıldılar, öldürülenlerin arasına yerleştirildiler.

26“Meşek ve Tuval bütün halkıyla kendi mezarları çevresinde duruyor. Hepsi sünnetsiz, kılıçtan geçirilerek öldürülmüş. Yaşayanlar diyarında korku salmışlardı. 27Ölüler diyarına savaş silahlarıyla inen, kılıçları başlarının altına konan, kalkanları[d]

kemikleri üzerine yerleştirilen öbür öldürülmüş sünnetsiz yiğitlerle birlikte mezara konmayacak mı onlar? Oysa bu yiğitler yaşayanlar diyarında korku salmışlardı.

28“Sen de, ey firavun, düşecek ve kılıçla öldürülenlerle birlikte sünnetsizlerin arasına konacaksın.

29“Edom, kralları ve önderleriyle orada. Güçlü olmalarına karşın kılıçla öldürülenlerin yanına kondular. Ölüm çukuruna inenlerin, sünnetsizlerin yanında yatıyorlar.

30“Bütün kuzey önderleri, bütün Saydalılar orada. Güçleriyle korku saldıkları halde öldürülenlerle birlikte utanç içinde indiler. Sünnetsiz olarak kılıçla öldürülenlerle birlikte utanç içinde ölüm çukuruna inenlerin yanına kondular.

31“Firavunla ordusu kılıçla öldürülmüş bu büyük kalabalığı görünce avunç bulacak.” Böyle diyor Egemen RAB.32“Yaşayanlar diyarında korku salmasını sağladığım halde, firavunla halkı, kılıçla öldürülenlerle birlikte sünnetsizlerin yanına konacak.” Böyle diyor Egemen RAB.

33

Tanrı Hezekiel'i Bekçi Olarak Görevlendiriyor

1RAB bana şöyle seslendi: 2“İnsanoğlu, kendi halkına şöyle diyeceksin: ‘Bir ülkenin üzerine kılıç gönderdiğim, ülke halkı aralarından birini seçip bekçi atadığı, 3bekçi kılıcın ülkenin üzerine yaklaştığını görüp halkı uyarmak için boru çaldığı zaman; 4kim boru sesini işitip de uyarıyı dikkate almazsa, kılıç da gelip onu öldürürse, kanından kendisi sorumludur.5Boru sesini duymuş, ama uyarıyı dikkate almamıştır; kanından kendisi sorumludur. Uyarıyı dikkate alsaydı, canını kurtaracaktı. 6Ne var ki, bekçi kılıcın ülkenin üzerine yaklaştığını görüp halkı uyarmak için boru çalmazsa, kılıç da gelip halktan birini öldürürse, o kişi kendi günahı içinde öldürülmüştür; kanından bekçiyi sorumlu tutacağım.’

7“İnsanoğlu, seni İsrail halkına bekçi atadım. Benden bir söz duyar duymaz onları benim yerime uyaracaksın. 8Kötü kişiye, ‘Ey kötü kişi, kesinlikle öleceksin’ dediğim zaman, onu uyarmaz, kötü yolundan döndürmek için konuşmazsan, o kişi günahı içinde ölecek; ama onun kanından seni sorumlu tutacağım. 9Ancak kötü kişiyi uyardığın halde yolundan dönmezse, o günahı içinde ölecek. Ama sen canını kurtarmış olacaksın.

10“İnsanoğlu, İsrail halkına de ki, ‘Siz şöyle diyorsunuz: İsyanlarımızla günahlarımız bizi çökertiyor, onlardan ötürü eriyip yok oluyoruz. Durum böyleyken nasıl yaşayabiliriz?’ 11Onlara de ki, ‘Varlığım hakkı için diyor Egemen RAB, ben kötü kişinin ölümünden sevinç duymam, ancak kötü kişinin kötü yollarından dönüp yaşamasından sevinç duyarım. Dönün! Kötü yollarınızdan dönün! Niçin ölesiniz, ey İsrail halkı!’

12“Sen, ey insanoğlu, halkına de ki, ‘Doğru kişi Tanrı'ya başkaldırırsa, doğruluğu onu kurtarmaz. Kötü kişi kötülüğünden döndüğü zaman kötülüğü yıkımına neden olmaz. Doğru kişi Tanrı'ya başkaldırırsa, doğruluğu yaşamasını sağlamaz.’13Doğru kişi için, ‘Kesinlikle yaşayacak’ desem, ama o doğruluğuna güvenip de kötülük yapsa, yaptığı doğru işlerin hiçbiri anımsanmayacak. Yaptığı kötülükten ötürü ölecek. 14Kötü kişiye, ‘Kesinlikle öleceksin’ desem, ama o günahından dönüp adil ve doğru olanı yapsa, 15aldığı rehini geri verse, çaldığını ödese, yaşam veren kurallar uyarınca davranıp günah işlemese kesinlikle yaşayacak, ölmeyecektir. 16İşlediği günahlardan hiçbiri ona karşı anımsanmayacaktır, adil ve doğru olanı yapmıştır; kesinlikle yaşayacaktır.

17“Senin halkın, ‘Rab'bin yolu doğru değil’ diyor. Oysa doğru olmayan onların yolu. 18Doğru kişi doğruluğundan döner de kötülük yaparsa, yaptığı kötülüğün içinde ölecektir. 19Kötü kişi yaptığı kötülükten döner de adil ve doğru olanı yaparsa, yaptığı bu işlerle yaşayacaktır. 20Ey İsrail halkı, ‘Rab'bin yolu doğru değil’ diyorsun. Her birinizi kendi yoluna göre yargılayacağım.”

Yeruşalim'in Düşüşü Açıklanıyor

21[*]

Sürgünlüğümüzün on ikinci yılı, onuncu ayın* beşinci günü Yeruşalim'den kaçıp kurtulan biri yanıma gelip, “Kent düştü!” dedi. 22Akşam, Yeruşalim'den kaçıp kurtulan adam gelmeden önce, RAB'bin eli üzerimdeydi, konuşamıyordum. Sabah o yanıma gelmeden RAB dilimi çözdü. Dilim açıldı, artık konuşabilirdim.

23RAB bana şöyle seslendi: 24“İnsanoğlu, İsrail'in viran olmuş kentlerinde yaşayanlar, ‘İbrahim tek kişiyken ülkeyi miras almıştı. Oysa biz kalabalığız, ülke miras olarak bize verilmiştir’ diyorlar. 25Bu nedenle onlara de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Eti kanıyla yiyor, putlarınıza bel bağlıyor, kan döküyorsunuz. Yine de ülkeyi miras almayı mı umuyorsunuz?26Kılıcınıza güveniyor, iğrenç şeyler yapıyor, komşunuzun karısını kirletiyorsunuz. Yine de ülkeyi miras almayı mı umuyorsunuz?’

27“Onlara de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Varlığım hakkı için, viran olmuş kentlerde yaşayanlar kılıçtan geçirilecek, kırda yaşayanları yem olarak yabanıl hayvanlara vereceğim, kalelerde, mağaralarda yaşayanlar salgın hastalıkla yok olacak. 28Ülkeyi ıssız, kimsesiz bırakacağım, övündükleri güç son bulacak. İsrail dağları ıssız kalacak, oradan kimse geçmeyecek. 29Yaptıkları iğrenç şeylerden ötürü ülkeyi ıssız, kimsesiz bıraktığım zaman benim RAB olduğumu anlayacaklar.’

30“Sen, ey insanoğlu, halkın duvar diplerinde, evlerin kapıları önünde senin hakkında konuşuyor. Birbirlerine, ‘Haydi, gidip RAB'den gelen sözün ne olduğunu duyalım’ diyorlar. 31Halk her zamanki gibi sana geliyor. Benim halkım olarak önünde oturuyor, sözlerini dinliyor, ama dediklerini yapmıyorlar. Ağızlarıyla istekli olduklarını açıklıyorlar, ama yürekleri haksız kazanç peşinde. 32Sen onlar için güzel sesle sevgi ezgileri okuyan, iyi çalgı çalan biri gibisin. Sözlerini dinliyor, ama dediklerini yapmıyorlar.

33“Bütün bunlar gerçekleşince –ki gerçekleşecek– aralarında bir peygamber bulunduğunu anlayacaklar.”

34

İsrail'i Güden Çobanlar

1RAB bana şöyle seslendi: 2“İnsanoğlu, İsrail'in çobanlarına karşı peygamberlik et ve onlara, bu çobanlara şöyle de: ‘Egemen RAB diyor ki: Vay kendi kendini güden İsrail çobanlarına! Çobanların sürüyü gütmesi gerekmez mi? 3Yağı yiyor, yünü giyiyor, besili koyunları[e]

kesiyorsunuz, ama sürüyü kayırmıyorsunuz. 4Zayıfları güçlendirmediniz, hastaları iyileştirmediniz, yaralıların yarasını sarmadınız. Yolunu şaşıranları geri getirmediniz, yitikleri aramadınız. Ancak sertlik ve şiddetle onlara egemen oldunuz. 5[*]

Çobanları olmadığı için dağıldılar, yabanıl hayvanlara yem oldular. 6Koyunlarım bütün dağlarda, yüksek tepelerde başıboş dolandılar. Koyunlarım yeryüzüne dağıldı. Onları ne arayan var, ne soran.

7“ ‘Bu yüzden, ey çobanlar, RAB'bin sözünü dinleyin: 8Varlığım hakkı için diyor Egemen RAB, çoban olmadığından koyunlarım yağma edildi, yabanıl hayvanlara yem oldu. Çobanlarım koyunlarımı aramadılar, onları güdeceklerine kendi kendilerini güttüler. 9Onun için, ey çobanlar, RAB'bin sözünü dinleyin. 10Egemen RAB şöyle diyor: Ben çobanlara karşıyım! Koyunlarımdan onları sorumlu tutacağım, koyunlarımı gütmelerine son vereceğim. Öyle ki, artık kendi kendilerini güdemeyecekler. Koyunlarımı onların ağzından kurtaracağım, artık onlara yem olmayacaklar.

11“ ‘Egemen RAB şöyle diyor: Ben kendim koyunlarımı arayıp soracağım. 12Dağılmış koyunlarının arasındaki bir çoban sürüsüyle nasıl ilgilenirse, ben de koyunlarımla öyle ilgileneceğim. Bulutlu, karanlık bir gün dağılmış oldukları her yerden onları kurtaracağım. 13Onları ulusların arasından çıkaracak, ülkelerden toplayacak, kendi yurtlarına geri getireceğim. Onları İsrail dağlarında, vadilerde, ülkenin bütün oturulabilir yerlerinde güdeceğim. 14Onları iyi bir otlakta güdeceğim; yaylaları İsrail'in yüksek dağları üzerinde olacak. Orada iyi bir otlakta yatacak, İsrail'in yüksek dağlarındaki verimli otlaklarda otlayacaklar. 15Ben kendim koyunlarımı güdeceğim, onları kendim yatıracağım. Egemen RAB böyle diyor.16Yiteni arayacak, yolunu şaşıranı geri getireceğim. Yaralının yarasını saracak, zayıfı güçlendireceğim. Ama semizlerle güçlüleri yok edeceğim. Koyunlarımı adaletle güdeceğim.

17“ ‘Siz, ey benim sürüm, Egemen RAB şöyle diyor: Koyunla koyun arasında yargıyı ben vereceğim. Koçlarla tekelere gelince, 18iyi otlakta otlamanız yetmiyor mu ki, otlaklarınızın geri kalanını ayaklarınızla çiğniyorsunuz? Duru su içmeniz yetmiyor mu ki, geri kalan suyu ayaklarınızla bulandırıyorsunuz? 19Koyunlarım ayaklarınızın çiğnediğini otlamak, ayaklarınızın bulandırdığını içmek zorunda kalıyor.

20“ ‘Bu nedenle Egemen RAB onlara şöyle diyor: Semiz koyunla cılız koyun arasında ben kendim yargıçlık yapacağım.21Madem bütün cılız koyunları kovup dağıtıncaya dek böğrünüzle vuruyor, omuzunuzla itiyor, boynuzlarınızla kakıyorsunuz, 22ben de koyunlarımı kurtaracağım, artık çapul malı olmayacaklar. Koyunla koyun arasında ben yargıçlık yapacağım. 23[*]

Başlarına, onları güdecek tek çoban olarak kulum Davut'u koyacağım. Onları o güdecek, çobanları o olacak. 24[*]

Ben RAB onların Tanrısı olacağım, kulum Davut da onların arasında önder olacak. Ben RAB, böyle diyorum.

25“ ‘Onlarla bir esenlik antlaşması yapacağım, ülkedeki yırtıcı hayvanları yok edeceğim. Çölde güvenlik içinde yaşayacak, ormanlarda uyuyacaklar. 26Onları da dağımın çevresini de bereketli kılacağım. Yağmuru zamanında yağdıracağım. Bereketli yağmurlar olacak. 27Kırdaki ağaçlar meyve verecek, toprak ürün verecek. Halk ülkesinde güvenlik içinde olacak. Boyunduruklarının bağlarını koparıp onları köle edenlerin elinden kurtardığım zaman benim RAB olduğumu anlayacaklar. 28Artık ulusların çapul malı, yabanıl hayvanların yemi olmayacaklar. Güvenlik içinde yaşayacaklar, kimse onları korkutmayacak. 29Onlar için ünlü bir fidanlık yetiştireceğim. Artık ülke kıtlıktan yok olmayacak, ulusların aşağılamasına uğramayacaklar. 30O zaman ben Tanrıları RAB'bin onlarla birlikte olduğumu ve İsrail soyunun da benim halkım olduğunu anlayacaklar.’ Böyle diyor Egemen RAB. 31‘Benim koyunlarım, otlağımın koyunları siz insanlarsınız. Ben sizin Tanrınız'ım.’ Böyle diyor Egemen RAB.”

35

Edom Kınanıyor

1[*]

RAB bana şöyle seslendi: 2“İnsanoğlu, yüzünü Seir Dağı'na çevir, ona karşı peygamberlik et. 3Ona de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Ey Seir Dağı, sana karşıyım! Elimi sana karşı uzatacak, seni viran edip kimsesiz bırakacağım.4Kentlerini yerle bir edeceğim, kimsesiz kalacaksın. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksın.

5“ ‘Madem İsrailliler'e hep kin besledin, yıkıma uğradıklarında, cezalandırılmalarının zamanı doruğa ulaştığında, onları kılıca teslim ettin, 6varlığım hakkı için diyor Egemen RAB, senin kanını akıtacağım, kan peşini bırakmayacak. Madem kan dökmekten nefret etmedin, kan peşini bırakmayacak. 7Seir Dağı'nı viran edip kimsesiz bırakacağım, oraya gidip geleni kesip atacağım. 8Dağlarını ölülerle dolduracağım; kılıçtan geçirilenler senin tepelerinde, vadilerinde, derelerinde düşüp ölecekler. 9Seni sonsuza dek viran edeceğim, kentlerinde kimse oturmayacak. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksın.

10“ ‘Siz, bu iki ulus, bu iki ülke bizim olacak, onları miras alacağız demiştiniz. Oysa RAB oralardadır. 11Bundan ötürü varlığım hakkı için diyor Egemen RAB, beslediğiniz kin yüzünden halkıma nasıl öfkeyle, kıskançlıkla davrandıysanız, ben de size öyle davranacağım. Sizi yargıladığım zaman onlara kendimi tanıtacağım. 12O zaman İsrail dağlarına sövgülerinizi duyduğumu anlayacaksınız. Şöyle demiştiniz: “Yerle bir oldular, yutalım diye bize verildiler.” 13Bana karşı böbürlendiğinizi, saygısızca konuştuğunuzu da duydum. 14Egemen RAB şöyle diyor: Bütün yeryüzü sevinirken, seni yerle bir edeceğim. 15İsrail halkının mirası yerle bir olduğunda nasıl sevindinse, ben de sana öyle davranacağım. Ey Seir Dağı, viran olacaksın; bütün Edom da viran olacak. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaklar.’ ”

36

Tanrı İsrail'e Bereket Yağdırıyor

1“İnsanoğlu, İsrail dağlarına peygamberlik et ve de ki, ‘Ey İsrail dağları, RAB'bin sözünü dinleyin! 2Egemen RAB şöyle diyor: Düşman sizin hakkınızda, Hah, hah! Bu eski tepeler mülkümüz oldu! dediği için 3peygamberlik et ve de ki, Egemen RAB şöyle diyor: Dağlarınızı viran ettiler, sizi her yandan sıkıştırıp çiğnediler; böylece ulusların mülkü oldunuz, dile düştünüz, alay konusu oldunuz, 4ey İsrail dağları, Egemen RAB'bin sözünü dinleyin! Egemen RAB dağlarla tepelere, vadilerle derelere, yıkıntılara, çevrenizdeki ulusların yağmasına, alayına uğramış, terk edilmiş kentlere şöyle diyor:5Egemen RAB şöyle diyor: Yürekleri sevinç dolu, aşağılayarak otlaklarınızı yağmalamak için ülkeme sahip çıkan öteki uluslara, özellikle Edom'a karşı büyük bir kıskançlıkla konuştum.’ 6Bu nedenle İsrail ülkesi için peygamberlik et ve dağlara, tepelere, vadilere, derelere de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Ulusların aşağılamasına hedef olduğunuz için öfkeyle, kıskançlıkla konuştum. 7Bu nedenle Egemen RAB şöyle diyor: Ant içiyorum ki, çevrenizdeki uluslar da aşağılanacaktır.

8“ ‘Ama siz, ey İsrail dağları, dal budak salacak ve halkım İsrail için ürün vereceksiniz. Çünkü halkım İsrail yakında yurduna dönecek. 9Sizi kayıracak, size yöneleceğim. İşlenecek, ekileceksiniz. 10Ülkenizde yaşayanların sayısını, evet, bütün İsrail halkının sayısını çoğaltacağım. Kentlerde insanlar yaşayacak, yıkıntılar onarılacak. 11Ülkenizdeki insan ve hayvan sayısını çoğaltacağım. Verimli olacak, çoğalacaklar. Geçmişte olduğu gibi ülkeniz insanlarla dolup taşacak. Sizi eskisinden daha verimli kılacağım. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksınız. 12Ülkenize insanların, halkım İsrail'in girmesini sağlayacağım. Sizi sahiplenecekler. Siz de onların mirası olacaksınız. Onları bir daha çocuklarından yoksun bırakmayacaksınız.

13“ ‘Egemen RAB şöyle diyor: Ey ülke, insanlar sana insan yiyen, ulusunu çocuksuz bırakan ülke diyorlar. 14Bundan böyle artık sen insan yemeyecek, ulusunu çocuksuz bırakmayacaksın. Egemen RAB böyle diyor. 15Artık ulusların aşağılamalarını size işittirmeyeceğim. Ulusların aşağılamasına uğramayacaksınız. Halkınızın bir daha tökezlemesine izin vermeyeceksiniz.’ Egemen RAB böyle diyor.”

16RAB bana şöyle seslendi: 17“İnsanoğlu, İsrail halkı kendi ülkesinde yaşarken tutumu ve davranışlarıyla ülkeyi kirletti. Onların davranışı benim gözümde âdet gören bir kadının kirliliği gibiydi. 18Bu yüzden öfkemi üzerlerine boşalttım. Çünkü ülkede kan döktüler, putlarıyla onu kirlettiler. 19Onları uluslara dağıttım, ülkelere yayıldılar. Onları tutumlarına ve davranışlarına göre yargıladım. 20Ulusların arasında her gittikleri yerde kutsal adımı kirlettiler. Çünkü onlar için, ‘Bu RAB'bin halkı, öyleyken ülkesinden çıkmak zorunda kaldı’ dendi. 21İsrail halkının gittiği uluslar arasında kirlettiği kutsal adımın onuru için kaygılandım.

22“Bu nedenle İsrail halkına de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Ey İsrail halkı, sizin hatırınız için değil, gittiğiniz uluslar arasında kirlettiğiniz kutsal adımın hatırı için bunları yapacağım. 23Uluslar arasında kirlenen, onlar arasında kirlettiğiniz büyük adımın kutsallığını göstereceğim. Onların gözü önünde kutsallığımı sizin aracılığınızla kanıtladığımda, uluslar benim RAB olduğumu anlayacaklar. Egemen RAB böyle diyor.

24“ ‘Sizi uluslar arasından alacak, bütün ülkelerden toplayıp ülkenize geri getireceğim. 25Üzerinize temiz su dökeceğim, arınacaksınız. Sizi bütün kirliliklerinizden ve putlarınızdan arındıracağım. 26[*]

Size yeni bir yürek verecek, içinize yeni bir ruh koyacağım. İçinizdeki taştan yüreği çıkaracak, size etten bir yürek vereceğim. 27Ruhumu içinize koyacağım; kurallarımı izlemenizi, buyruklarıma uyup onları uygulamanızı sağlayacağım. 28Atalarınıza verdiğim ülkede yaşayacak, benim halkım olacaksınız, ben de sizin Tanrınız olacağım. 29Sizi bütün kirliliklerinizden kurtaracağım. Buğdaya seslenecek ve onu çoğaltacağım. Artık size kıtlık göndermeyeceğim. 30Ulusların arasında bir daha kıtlık utancı çekmemeniz için ağaçların meyvesini, tarlaların ürününü çoğaltacağım. 31O zaman kötü yollarınızı, kötü işlerinizi anımsayacaksınız. Günahlarınız, iğrenç uygulamalarınız yüzünden kendinizden tiksineceksiniz. 32Bunu sizin hatırınız için yapmadığımı iyi bilin. Egemen RAB böyle diyor. Davranışlarınızdan utanın, yüzünüz kızarsın, ey İsrail halkı!

33“ ‘Egemen RAB şöyle diyor: Sizi bütün günahlarınızdan arıttığım gün, kentlerinizde yaşamanızı sağlayacağım; yıkıntılar onarılacak. 34Gelip geçenlerin gözünde viran olan ülkenin toprakları işlenecek. 35Şöyle diyecekler: Viran olan bu ülke Aden bahçesi gibi oldu; yıkılıp yerle bir olmuş, kimsesiz kalmış kentler yeniden güçlendiriliyor, içinde oturuluyor. 36O zaman çevrenizde kalan uluslar yıkılanı yeniden yapanın, çıplak yerleri yeniden dikenin ben RAB olduğumu anlayacaklar. Bunu ben RAB söylüyorum ve dediğimi yapacağım.’

37“Egemen RAB şöyle diyor: İsrail halkının benden yine yardım dilemesini sağlayacak ve onlar için şunu yapacağım: Onları bir koyun sürüsü gibi çoğaltacağım. 38Bayramlarda Yeruşalim nasıl kurbanlık hayvanlarla doluyorsa, viran olmuş kentler de insan topluluklarıyla öyle dolup taşacak. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaklar.”

37

Kuru Kemikler

1RAB'bin eli üzerimdeydi, Ruhu'yla[f]

beni dışarı çıkardı, kemiklerle dolu bir ovanın ortasına koydu. 2Beni onların arasında her yöne dolaştırdı. Ovada her yere yayılmış, tamamen kurumuş pek çok kemik vardı. 3RAB, “İnsanoğlu, bu kemikler canlanabilir mi?” diye sordu.

Ben, “Sen bilirsin, ey Egemen RAB” diye yanıtladım.

4Bunun üzerine, “Bu kemikler üzerine peygamberlik et” dedi, “Onlara de ki, ‘Kuru kemikler, RAB'bin sözünü dinleyin!5Egemen RAB bu kemiklere şöyle diyor: İçinize ruh koyacağım, canlanacaksınız. 6Size kaslar verecek, üzerinizde et oluşturacağım, sizi deriyle kaplayacağım. İçinize ruh koyacağım, canlanacaksınız. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaksınız.’ ”

7Böylece bana verilen buyruk uyarınca peygamberlik ettim. Ben peygamberlik ederken bir gürültü oldu, bir takırtı duyuldu. Kemikler birbirleriyle birleşiyordu. 8Baktım, işte üzerlerinde kaslar, etler oluşuyor, üstlerini deri kaplıyordu. Ama onlarda ruh yoktu.

9Sonra bana şöyle dedi: “Rüzgara peygamberlik et, insanoğlu, peygamberlik et ve de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Ey rüzgar, gel dört yandan es. Bu öldürülmüşlerin üzerine üfle ki canlansınlar!’ ”

10[*]

Böylece bana verilen buyruk uyarınca peygamberlik ettim. Onların içine soluk girince canlanıp ayağa kalktılar. Çok, çok büyük bir kalabalık oluşturuyorlardı.

11Sonra bana, “İnsanoğlu, bu kemikler bütün İsrail halkını simgeliyor” dedi, “Onlar, ‘Kemiklerimiz kurudu, umudumuz yok oldu, bittik’ diyorlar. 12Bu yüzden peygamberlik et ve onlara de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Ey halkım, mezarlarınızı açıp sizi oradan çıkaracak, İsrail ülkesine geri getireceğim. 13Mezarlarınızı açıp sizi çıkardığım zaman benim RAB olduğumu anlayacaksınız, ey halkım. 14Ruhumu içinize koyacağım, canlanacaksınız. Sizi kendi ülkenize yerleştireceğim. O zaman, bunu söyleyenin ve yapanın ben RAB olduğumu anlayacaksınız.’ ” Böyle diyor RAB.

Yahuda ile İsrail Birleşiyor

15RAB bana şöyle seslendi: 16“İnsanoğlu, bir değnek al, üzerine ‘Yahuda ve dostları İsrailliler için’ diye yaz. Sonra başka bir değnek al, üzerine ‘Yusuf'la dostları İsrailliler için Efrayim'in değneği’ diye yaz. 17İki değneği yan yana getirerek birleştir. Öyle ki, elinde bir değnek gibi olsun.

18“Halkından biri, ‘Bu yaptığının anlamı ne? Bize açıklamaz mısın?’ diye sorarsa, 19şöyle yanıtlayacaksın: ‘Egemen RAB şöyle diyor: Efrayim'in elindeki değneği –Yusuf'la dostları İsrail oymaklarının değneğini– alıp Yahuda değneğiyle birleştireceğim. İkisinden bir değnek yapıp elimde tutacağım.’ 20Üzerine yazdığın değnekleri görebilecekleri şekilde elinde tut. 21Onlara de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: İsrailliler'i gittikleri ulusların içinden alacağım. Onları her yerden toplayıp ülkelerine geri getireceğim. 22Onları ülkede, İsrail dağları üzerinde tek bir ulus yapacağım. Hepsinin tek kralı olacak. Artık iki ayrı ulus olmayacaklar, iki krallığa bölünmeyecekler. 23Artık putlarıyla, iğrenç uygulamalarıyla, isyanlarıyla kendilerini kirletmeyecekler. Onları yerleştikleri, içinde günah işledikleri yerlerden kurtarıp arındıracağım. Onlar halkım olacak, ben de onların Tanrısı olacağım.

24[*]

“ ‘Kulum Davut onların kralı olacak, hepsinin tek çobanı olacak. Buyruklarımı izleyecek, kurallarıma uyacak, onları uygulayacaklar. 25Kulum Yakup'a verdiğim, atalarınızın yaşadığı ülkeye yerleşecekler. Kendileri, çocukları, çocuklarının çocukları sonsuza dek orada yaşayacaklar. Kulum Davut da sonsuza dek onların önderi olacak. 26Onlarla esenlik antlaşması yapacağım. Bu onlarla sonsuza dek geçerli bir antlaşma olacak. Onları yeniden oraya yerleştirip sayıca çoğaltacağım. Tapınağımı sonsuza dek onların ortasına kuracağım. 27[*]

Konutum aralarında olacak; onların Tanrısı olacağım, onlar da benim halkım olacak. 28Tapınağım sonsuza dek onların arasında oldukça uluslar İsrail'i kutsal kılanın ben RAB olduğumu anlayacaklar.’ ”

38

Gog Kınanıyor

1RAB bana şöyle seslendi: 2[*]

“İnsanoğlu, yüzünü Magog ülkesinden Roş'un, Meşek'in, Tuval'ın önderi[g]

Gog'a çevir, ona karşı peygamberlik et. 3De ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Ey Roş'un, Meşek'in, Tuval'ın önderi Gog, sana karşıyım. 4Seni geldiğin yoldan geri çevirecek, çenelerine çengel takacağım. Seni ve bütün ordunu, atları, tam donanmış atlıları, küçük büyük kalkanlı, hepsi kılıç kullanan büyük kalabalığı dışarıya sürükleyeceğim. 5Onlarla birlikte hepsi kalkanlı, miğferli Persliler'i, Kûşlular'ı*, Pûtlular'ı, 6Gomer'in bütün ordusunu, uzak kuzeydeki Beyttogarma'nın bütün ordusunu ve yanındaki birçok ulusu da sürükleyeceğim.

7“ ‘Hazır ol! Çevrende toplanmış büyük kalabalıkla birlikte hazırlan. Onları sen gözeteceksin. 8Uzun zaman sonra savaşa çağrılacaksın. Gelecek yıllarda, halkı birçok ulustan uzun zamandır ıssız kalmış İsrail dağlarında toplanmış, savaştan rahata kavuşmuş bir ülkeye saldıracaksın. Uluslar arasından çıkarılmış olan bu halk, şimdi güvenlik içinde yaşıyor. 9Sen, bütün askerlerin ve seninle olan birçok ulus çıkıp kasırga gibi geleceksiniz; ülkeyi kaplayan bulut gibi olacaksınız.

10“ ‘Egemen RAB şöyle diyor: O gün aklına bazı düşünceler gelecek, kötü düzenler tasarlayacaksın. 11Diyeceksin ki: Sursuz köyleri olan bir ülkeye saldıracak, esenlik ve güvenlik içinde yaşayan insanların üzerine yürüyeceğim. Bu köylerin tümü sursuz; kapıları da kapı sürgüleri de yok. 12Viran olmuş kentlerde yaşayan halkı soyup malını yağma edeceğim. Sürüsü, malı olan, dünyanın ortasında yaşayan bu ulusların arasından toplanmış halka karşı elimi uzatacağım. 13Saba, Dedan, Tarşiş tüccarları ve köyleri sana, Yağmalamak için mi geldin? Çapul malı toplamak, altın, gümüş taşımak, hayvan, mal götürmek, bol ganimet elde etmek için mi bu kalabalığı topladın? diyecek.’

14“Bu yüzden, ey insanoğlu, peygamberlik et ve Gog'a de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: O gün halkım İsrail güvenlik içinde yaşarken bunu farketmeyecek misin? 15Sen ve seninle birlikte birçok ulustan oluşan tümü ata binmiş büyük bir kalabalık, güçlü bir ordu uzak kuzeyden geleceksiniz. 16Ülkeyi kaplayan bir bulut gibi halkım İsrail'in üzerine yürüyeceksiniz. Son günlerde, ey Gog, seni ülkeme saldırtacağım. Öyle ki, ulusların gözü önünde kutsallığımı senin aracılığınla gösterdiğim zaman beni tanıyabilsinler.

17“ ‘Egemen RAB şöyle diyor: Eski günlerde kullarım İsrail peygamberleri aracılığıyla hakkında konuştuğum kişi değil misin sen? O dönemde seni onlara saldırtacağıma ilişkin yıllarca peygamberlik ettiler.

18“ ‘Gog İsrail ülkesine saldırdığı gün öfkem alevlenecek. Egemen RAB böyle diyor. 19Kıskançlığımla ve öfkemin şiddetiyle diyorum ki, o gün İsrail ülkesinde büyük bir yer sarsıntısı olacak. 20Denizdeki balıklar, gökteki kuşlar, kırdaki hayvanlar, yerde sürünen bütün yaratıklar ve dünyadaki bütün insanlar önümde titreyecekler. Dağlar yerle bir edilecek, kayalıklar ufalanacak, her duvar çökecek. 21Bütün dağlarımda Gog'a karşı kılıcı çağıracağım. Egemen RAB böyle diyor. Herkes birbirine kılıç çekecek. 22[*]

Onu salgın hastalıkla, kanla cezalandıracağım; onun, ordusunun, ondan yana olan birçok ulusun üzerine sağanak yağmur, dolu, ateşli kükürt yağdıracağım. 23Böylece büyüklüğümü, kutsallığımı gösterecek, birçok ulusun gözünde kendimi tanıtacağım. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaklar.’ ”

39

Gog Yenilgiye Uğruyor

1“İnsanoğlu, Gog'a karşı peygamberlik et ve ona de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Ey Roş'un, Meşek'in, Tuval'ın önderi[h]

Gog, sana karşıyım. 2Seni geri çevirip sürükleyeceğim. Seni uzak kuzeyden çıkarıp İsrail'in dağlarına getireceğim. 3Sol elindeki yayını vuracak, sağ elindeki oklarını düşüreceğim. 4Sen de askerlerinle senden yana olan uluslar da İsrail dağlarına serileceksiniz. Sizi yem olarak her çeşit yırtıcı kuşa, yabanıl hayvana vereceğim. 5Açık kırlarda düşüp öleceksiniz. Çünkü bunu ben söyledim. Egemen RAB böyle diyor. 6Magog'un ve kıyıda güvenlik içinde yaşayanların üzerine ateş yağdıracağım. O zaman benim RAB olduğumu anlayacaklar.

7“ ‘Halkım İsrail arasında kutsal adımı tanıtacağım. Bundan böyle kutsal adımın aşağılanmasına izin vermeyeceğim. Uluslar benim İsrail'de kutsal olan RAB olduğumu anlayacaklar. 8O gün yaklaştı! Söylediklerim olacak. Egemen RAB böyle diyor. Budur sözünü ettiğim gün!

9“ ‘O zaman İsrail kentlerinde yaşayanlar dışarı çıkıp topladıkları silahları yakacaklar. Küçük büyük kalkanları, yayları, okları, sopaları, mızrakları ateşe atacaklar. Bunlarla yedi yıl ateş yakacaklar. 10Kırdan odun toplamayacak, ormandan odun kesmeyecekler. Yakmak için silahları kullanacaklar. Mallarını yağmalayanları yağmalayacak, kendilerini soyanları soyacaklar. Egemen RAB böyle diyor.

11“ ‘O gün Lut Gölü'nün doğusunda, Gezginler Deresi'nde Gog'a İsrail'de bilinenı

bir mezar yeri vereceğim. Gog'la bütün ordusu orada gömülecek. Oraya Hamon-Gog[i]

Vadisi adı verilecek. Oradan geçecek gezginlerin önü kesilecek. 12İsrail halkı ülkeyi arındırmak için onları gömecek. Bu yedi ay sürecek. 13Onları bütün ülke halkı gömecek. Görkemimi açıkladığım gün onlar için onur olacak. Egemen RAB böyle diyor.

14“ ‘Ülkeyi arındırmak için adamlar görevlendirilecek. Bazıları ülkeyi sürekli dolaşacak, öbürleriyse yerde kalan cesetleri gömecekler. Yedi aylık süre bitince, araştırma işine başlayacaklar. 15Bu adamlar ülkenin her yanını dolaşacak. Bir insan kemiği görünce, mezarcılar onu Hamon-Gog Vadisi'ne gömünceye dek, yanına bir işaret koyacak. 16Orada Hamona[j]

adında bir kent olacak. Böylelikle ülke arındırılacak.’

17[*]

“İnsanoğlu, Egemen RAB şöyle diyor: Her çeşit kuşa ve yabanıl hayvana seslen: ‘Sizin için hazırlayacağım kurbana, İsrail dağları üzerindeki büyük kurbana gelin, her yandan toplanın! Orada et yiyecek, kan içeceksiniz. 18Başan'ın besili hayvanlarının –koçların, kuzuların, tekelerin, boğaların– etini yiyip kanını içer gibi yiğitlerin etini yiyecek, dünya önderlerinin kanını içeceksiniz. 19Sizin için hazırlayacağım kurbandan doyana dek yağ yiyeceksiniz, sarhoş oluncaya dek kan içeceksiniz. 20Soframda atlardan, atlılardan, yiğitlerden ve her çeşit askerden bol bol yiyip doyacaksınız.’ Egemen RAB böyle diyor.

21“Görkemimi uluslar arasında açıklayacağım. Bütün uluslar kendilerine verdiğim cezayı, üzerlerine koyduğum elimi görecekler. 22İsrail halkı o günden başlayarak benim Tanrıları RAB olduğumu anlayacak. 23Uluslar İsrail halkının işlediği suç yüzünden, bana ihanet ettiği için sürgüne gittiğini anlayacaklar. Yüzümü onlardan gizledim, onları düşmanlarının eline teslim ettim, hepsi kılıçtan geçirildi. 24Onları kirliliklerine, isyanlarına göre cezalandırdım, yüzümü onlardan gizledim.

25“Bundan ötürü Egemen RAB şöyle diyor: Yakup'un sürgündeki soyunu geri getirecek, İsrail halkına acıyacağım. Kutsal adımı kıskançlıkla koruyacağım. 26Ülkelerinde güvenlik içinde yaşayınca, onları korkutan kimse olmayınca, utançlarını, bana ettikleri bütün ihanetleri unutacaklar. 27Onları uluslar arasından geri getirip düşman ülkelerinden topladığım zaman, onlar aracılığıyla birçok ulusa kutsallığımı göstereceğim. 28O zaman benim Tanrıları RAB olduğumu anlayacaklar. Onları uluslar arasına sürgüne göndermeme karşın, hiçbirini bırakmadan ülkelerine geri getireceğim.29Onlardan bir daha yüzümü gizlemeyeceğim, çünkü İsrail halkı üzerine Ruhum'u dökeceğim.” Egemen RAB böyle diyor.

40

Yeni Tapınakla İlgili Görüm

1Sürgünlüğümüzün yirmi beşinci yılı, yılın başında, ayın onuncu günü, Yeruşalim Kenti'nin düşüşünün on dördüncü yılı, tam o gün RAB'bin eli beni yakalayıp oraya götürdü. 2[*]

Görümde Tanrı beni İsrail ülkesine götürüp çok yüksek bir dağın üzerine koydu. Dağın güneyinde kente benzer yapılar vardı. 3[*]

Tanrı beni oraya götürdü, tunca* benzer bir adam gördüm. Elinde keten ip ve bir ölçü değneği tutarak kapının girişinde duruyordu. 4Bana, “İnsanoğlu, gözlerinle gör, kulaklarınla işit, sana göstereceğim her şeye dikkat et” dedi, “Sen bunun için buraya getirildin. Göreceğin her şeyi İsrail halkına anlat.”

Doğu Kapısı

5[*]

Tapınağı çepeçevre kuşatan bir duvar gördüm. Adamın elindeki ölçü değneğinin uzunluğu altı arşındı. Her arşına bir elin eni kadar uzunluk eklenmişti[k]

. Adam duvarı ölçtü; kalınlığı ve yüksekliği bir ölçü değneği kadardı.

6Sonra doğuya bakan kapıya gitti, basamakları çıkıp kapı eşiğini ölçtü. Eni bir ölçü değneği kadardı[l]

. 7Bekçi odalarının her birinin uzunluğu ve genişliği bir ölçü değneği kadardı. Odaların arasındaki duvarın kalınlığı beş arşındı. Tapınağa bakan eyvanın kapı eşiği bir ölçü değneği uzunluktaydı. 8Eyvanı ölçtü; 9genişliği sekiz arşın, kapı sövelerinin kalınlığı ikişer arşındı. Eyvan tapınağa bakıyordu. 10Doğu Kapısı'nın her yanında üçer bekçi odası vardı. Hepsi aynı ölçüdeydi. Odalar arasındaki duvarların ölçüsü de aynıydı.

11Adam kapının genişliğini ölçtü. Genişliği on, iç girişin genişliği on üç arşındı. 12Her bekçi odasının önünde bir arşın yüksekliğinde bir duvar vardı. Odalar kare şeklindeydi, kenarları altışar arşındı. 13Sonra girişleri karşı karşıya olan odaların arka duvarlarının arasını ölçtü; yirmi beş arşındı. 14Sütunları ölçtü, altmış arşındı[m]

. Kapının çevresindeki avlu sütunlara kadar uzanıyordu. 15Kapı girişinden eyvanın sonuna kadarki uzaklık elli arşındı. 16Her iki yandaki bekçi odalarında, odalar arasındaki duvarlarda ve eyvanın çepeçevre duvarlarında içe bakan kafesli pencereler vardı. Bölme duvarları hurma ağacı motifleriyle kaplıydı.

Dış Avlu

17Adam bundan sonra beni dış avluya götürdü. Orada odalar ve dış avluyu çevreleyen taş yol vardı. Taş yol boyunca otuz oda vardı. 18Girişin iki yanındaki taş yolun genişliği kapıların uzunluğu kadardı. Bu aşağı taş yoldu. 19Avlunun genişliğini aşağı girişten iç avlunun girişine dek ölçtü. Doğu ve kuzeydeki uzaklık yüz arşındı.

Kuzey Kapısı

20Adam dış avlunun kuzeye bakan kapısının uzunluğunu ve genişliğini ölçtü. 21İki yandaki üçer bekçi odasının, aralarındaki duvarların ve eyvanın ölçüsü, birinci kapının ölçüsünün aynısıydı. Uzunluğu elli arşın, genişliği yirmi beş arşındı. 22Pencerelerin, eyvanın, hurma ağacı motiflerinin ölçüsü, doğuya bakan kapının ölçüsünün aynısıydı. Oraya yedi basamakla çıkılıyordu, eyvan bunların karşısındaydı. 23Doğu Kapısı'na olduğu gibi, Kuzey Kapısı'na da bakan bir iç avlu kapısı vardı. Adam bu iki kapı arasındaki uzaklığı ölçtü, yüz arşındı.

Güney Kapısı

24Adam beni güneye doğru götürdü. Orada güneye bakan bir kapı gördüm. Adam kapının sövelerini ve eyvanı ölçtü. Ölçüleri öbürlerinin aynısıydı. 25Öbürlerinde olduğu gibi, bu kapının ve eyvanın her yanında da pencereler vardı. Uzunluğu elli arşın, genişliği yirmi beş arşındı. 26Oraya yedi basamakla çıkılıyordu, eyvan bunların karşısındaydı. İki kapı sövesi de hurma ağacı motifleriyle kaplıydı. 27İç avlunun güneye bakan bir kapısı vardı. Adam bu kapıdan güneydeki dış kapıya kadar olan uzaklığı ölçtü, yüz arşındı.

İç Avlunun Kapıları

28Adam beni Güney Kapısı'ndan iç avluya götürdü. Güney Kapısı'nı ölçtü. Ölçüleri öbürlerinin aynısıydı. 29Bekçi odalarının, odalar arasındaki duvarların, eyvanın ölçüleri öbürlerinin aynısıydı. Dış duvarlarda ve eyvanın her yanında pencereler vardı. Girişin uzunluğu elli arşın, genişliği yirmi beş arşındı. 30-31Eyvan[n]

dış avluya bakıyordu. Kapı söveleri hurma ağacı motifleriyle kaplıydı. Oraya sekiz basamakla çıkılıyordu.

32Adam beni doğudaki iç avluya götürdü. Oradaki kapıyı ölçtü. Ölçüleri öbürlerinin aynısıydı. 33Bekçi odalarının, odalar arasındaki duvarların, eyvanın ölçüleri öbürlerinin aynısıydı. Dış duvarlarda ve eyvanın her yanında pencereler vardı. Girişin uzunluğu elli arşın, genişliği yirmi beş arşındı. 34Eyvan dış avluya bakıyordu. Kapı söveleri hurma ağacı motifleriyle kaplıydı. Oraya sekiz basamakla çıkılıyordu.

35Sonra adam beni Kuzey Kapısı'na götürdü. Kapıyı ölçtü. Ölçüleri öbürlerinin aynısıydı. 36Bunun da bekçi odaları, aralarındaki duvarlar, eyvanı aynıydı. Kapının her yanında pencereler vardı. Girişin uzunluğu elli arşın, genişliği yirmi beş arşındı. 37Eyvan dış avluya bakıyordu. Kapı söveleri her yanda hurma ağacı motifleriyle kaplıydı. Oraya sekiz basamakla çıkılıyordu.

Kurbanların Hazırlandığı Odalar

38İç avlu girişlerindeki eyvanların yanında kapısı eyvana açılan bir oda vardı. Yakmalık sunular* burada yıkanıyordu.39Eyvanın her iki yanında ikişer masa vardı. Yakmalık sunu, günah sunusu* ve suç sunusu* için hayvanlar bu masaların üzerinde kesiliyordu. 40Eyvanın dış duvarının yanında, Kuzey Kapısı'nın basamaklarının her iki yanında ikişer olmak üzere dört masa daha vardı. 41Böylece kurbanlık hayvanların kesimi için kapının her iki yanında dörder olmak üzere sekiz masa vardı. 42Yakmalık sunular için yontma taştan dört masa vardı. Her masanın uzunluğu ve genişliği birer buçuk arşın, yüksekliği bir arşındı. Yakmalık sunularla öbür kurbanların kesiminde kullanılan aletleri bunların üzerine koyuyorlardı.43Odanın duvarlarına çifte çengeller asılmıştı; her biri bir el genişliğindeydi. Masalar sunulacak kurban eti için kullanılıyordu.

Kâhinler için Ayrılan Odalar

44İç kapının dış bölümünde, iç avluda iki oda[o]

vardı. Bunlardan biri Kuzey Kapısı'nın yanındaydı ve güneye bakıyordu, öbürü Güneyö

Kapısı'nın yanındaydı ve kuzeye bakıyordu. 45Adam bana, “Güneye bakan oda tapınakta hizmet görecek kâhinler için” dedi, 46“Kuzeye bakan oda da sunakta hizmet görecek kâhinler için. Bunlar Levi soyundan, RAB'be hizmet etmek için O'na yaklaşan Sadokoğulları'dır.”

47Adam avluyu ölçtü. Kareydi, uzunluğu yüz arşın, genişliği yüz arşındı. Sunak tapınağın önündeydi.

Tapınak

48Adam sonra beni tapınağın eyvanına götürüp eyvanın kapı sövelerini ölçtü. Her iki yandaki sövelerin genişliği beşer arşındı. Girişin genişliği on dört arşın, iki yandaki duvarların genişliği de üçer arşındı[p]

. 49Eyvanın uzunluğu yirmi arşın, genişliği on iki arşındı[r]

. Oraya basamaklarla çıkılıyordu. Kapı sövelerinin her bir yanında sütunlar vardı.

41

1Bundan sonra adam beni tapınağın ana bölümüne götürüp kapı sövelerini ölçtü. Sövelerin[s]

genişliği her yandan altı arşındı. 2Girişinin genişliği on arşın, her yandan buna bağlı duvarların genişliği beşer arşındı. Ana bölümü de ölçtü. Uzunluğu kırk arşın, genişliği yirmi arşındı.

3Sonra iç odaya gidip girişin sövelerini ölçtü. Her biri iki arşın genişliğindeydi. Girişin genişliği altı arşın, her yandan buna bağlı duvarların genişliği yedi arşındı. 4Ana bölümün ötesindeki iç odayı ölçtü. Uzunluğu ve genişliği yirmişer arşındı. Adam, “Bu En Kutsal Yer'dir*” dedi.

5Tapınağın duvarını ölçtü, kalınlığı altı arşındı. Tapınağın çevresindeki her yan odanın genişliği dört arşındı. 6Bu yan odalar üç kattı, her katta otuz oda vardı. Tapınağın duvarları boyunca yan odalara destek görevi yapan çıkıntılar vardı. Öyle ki, destekler tapınak duvarlarına girmesin. 7Tapınağın çevresindeki yan odalar yukarı kata doğru çıktıkça genişliyordu. Tapınağın çevresindeki yapının yukarıya çıkan bir merdiveni vardı. Yukarıya doğru çıkıldıkça yan odalar genişliyordu. Merdivenle alt kattan orta kata, oradan da üst kata çıkılıyordu.

8Tapınağın çevresinde yan odaların temelini oluşturan yüksek bir kaldırım gördüm. Uzunluğu bir değnek kadar, yani altı arşındı. 9-10Yan odaların dış duvarının kalınlığı beş arşındı. Tapınağın yan odaları ile kâhin odaları arasındaki açık alanın genişliği tapınak çevresi boyunca yirmi arşındı. 11Yan odaların girişi açık alana bakıyordu; biri kuzeyde, öbürü güneydeydi. Açık alana bitişik temelin genişliği her yandan beş arşındı.

12Tapınağın batısında açık alana bakan bir yapı vardı. Genişliği yetmiş arşındı; duvarının kalınlığı her yandan beş arşın, uzunluğu doksan arşındı.

13Bundan sonra adam tapınağı ölçtü. Uzunluğu yüz arşındı. Tapınağın açık alanı, yapı ve duvarları yüz arşın uzunluktaydı. 14Doğuda tapınağın açık alanının tapınağın önüyle birlikte genişliği yüz arşındı.

15Adam tapınağın arkasındaki açık alana bakan yapının iki yanındaki koridorların uzunluğunu ölçtü; yüz arşındı.

Ana bölüm, iç oda, avluya bakan eyvan, 16kapı eşikleri, kafesli pencereler, eşiğin karşısındaki üç katı çevreleyen koridorlar tabandan pencerelere dek ağaç kaplıydı. Pencereler açılıp kapanabiliyordu.

17Girişin üstü, iç oda, dışarısı ve bütün iç ve dış duvarlar düzenli aralıklarla 18Keruv* ve hurma ağacı motifleriyle kaplıydı. İki Keruv arasında bir hurma ağacı vardı. Her Keruv'un iki yüzü vardı: 19Bir yanda hurma ağacına bakan insan yüzü, öbür yanda hurma ağacına bakan genç aslan yüzü. Tapınak çepeçevre Keruv ve hurma ağacı oymalarıyla bezenmişti.20Tabandan girişin üstündeki bölüme dek ana bölümün duvarları Keruv ve hurma ağacı oymalarıyla kaplıydı.

21Ana bölümün kapı söveleri kare şeklindeydi, En Kutsal Yer'in önündeki kapı söveleri bunlara benziyordu. 22Üç arşın yüksekliğinde, iki arşın uzunluğunda ağaçtan yapılmış bir sunak vardı. Köşeleri, ayaklarış

, yanları ağaçtandı. Adam bana, “RAB'bin önündeki masa budur” dedi. 23Ana bölümün ve En Kutsal Yer'in çift kanatlı birer kapısı vardı. 24Her kapının iki menteşeli kanadı vardı. 25Duvarlara olduğu gibi, ana bölümün kapılarına da Keruv ve hurma ağacı oymaları yapılmıştı. Dışarda, eyvanın önünde ağaçtan bir asma tavan vardı. 26Eyvanın yan duvarlarındaki kafesli pencerelerin iki yanı hurma ağacı oymalarıyla kaplıydı. Tapınağın yan odalarıyla asma tavanları böyleydi.

42

Dış Avluda Odalar

1Adam beni kuzeye giden yoldan dış avluya çıkardı. Tapınağın açık alanına ve dış avlunun kuzeyindeki yapılara bakan odalara götürdü. 2Kapısı kuzeye bakan bu yapının uzunluğu yüz arşın, genişliği elli arşındı. 3İç avlunun yirmi arşınlık bölümüyle dış avlunun taş yoluna bakan üç katın koridorları karşı karşıyaydı. 4Odaların önünde genişliği on arşın, uzunluğu yüz arşın[t]

olan bir iç koridor vardı. Kapıları kuzeye bakıyordu. 5Yapının üst kattaki odaları alt ve orta kattaki odalardan daha dardı. Çünkü üst kattaki koridorlar daha çok yer kaplıyordu. 6Avlularda sütunlar olmasına karşın, üçüncü kattaki odaların sütunları yoktu. Bu yüzden bu odalar alt ve orta kattaki odalardan daha dardı. 7Odaların önünde, odalara ve dış avluya paralel bir dış duvar vardı, elli arşın uzunluktaydı. 8Dış avlu yanındaki sıra odaların uzunluğu elli arşınken, ana bölüme daha yakın sıra odaların uzunluğu yüz arşındı. 9Alt kattaki odaların dış avludan girilecek gibi doğu yönünde bir girişleri vardı.

10İç avlunun güneyi[u]

boyunca, açık alana ve dış avludaki yapılara bakan başka odalar vardı. 11-12Kuzeydeki odalarda olduğu gibi, bu odaların önünde de bir geçit vardı. Odaların uzunlukları, genişlikleri aynıydı, çıkışları ve boyutları kuzeydeki odalara benziyordu. Güneydeki odaların girişleri kuzeydekiler gibiydi. Geçidin başlangıcında bir giriş vardı. Arka duvarlar boyunca doğuya uzanan bu geçit odalara açılıyordu.

13Bundan sonra adam, “Tapınağın açık alanına bakan kuzey ve güneydeki odalar kutsaldır” dedi, “RAB'bin önünde hizmet eden kâhinler orada en kutsal sunulardan yiyecekler. En kutsal sunuları –tahıl, günah ve suç sunularını*– oraya koyacaklar. Çünkü orası kutsaldır. 14Kâhinler kutsal alana girdikten sonra, hizmet ederken giydikleri giysileri orada bırakmadan dış avluya çıkmayacaklar. Çünkü bu giysiler kutsaldır. Halkın bulunduğu yerlere gitmeden önce başka giysiler giymeliler.”

15Adam iç tapınağı ölçmeyi bitirince, beni Doğu Kapısı'ndan dışarıya götürdü, o alanı her yandan ölçtü. 16Doğu yanını ölçü değneğiyle ölçtü, beş yüz arşınü

kadardı. 17Kuzey yanını ölçtü, beş yüz arşın kadardı. 18Güney yanını ölçtü, beş yüz arşın kadardı. 19Sonra batıya dönüp ölçtü, beş yüz arşın kadardı. 20Böylece alanın dört yanını ölçtü. Kutsal olanı kutsal olmayandan ayırmak için alanın çevresinde bir duvar vardı; uzunluğu ve genişliği beşer yüz arşındı.

43

Tanrı'nın Görkemi Tapınağa Dönüyor

1Adam beni doğuya bakan kapıya götürdü. 2[*]

İsrail Tanrısı'nın görkeminin doğudan geldiğini gördüm. Sesi gürül gürül akan suların sesi gibiydi. Görkeminden yeryüzü aydınlıkla doldu. 3Gördüğüm görüm, Tanrı kenti yok etmeye geldiğinde ve Kevar Irmağı kıyısında gördüğüm görümlere benziyordu. Yüzüstü yere düştüm. 4RAB'bin görkemi doğuya bakan kapıdan tapınağa girdi. 5Ruh beni ayağa kaldırıp iç avluya götürdü. RAB'bin görkemi tapınağı doldurdu.

6Adam orada yanımda dururken, tapınaktan birinin bana seslendiğini duydum. 7Bana şöyle dedi: “İnsanoğlu, tahtımın yeri, ayaklarımın basacağı, İsrail halkıyla sonsuza dek yaşayacağım yer burasıdır. Bundan böyle İsrail halkı da kralları da fahişelikleriyle ve krallarının cesetleriyle bir daha kutsal adımı kirletmeyecek. 8Onlar kapı eşiklerini kapı eşiğimin, sövelerini sövelerimin bitişiğine yerleştirdiler. Benimle aralarında yalnızca bir duvar vardı. İğrenç uygulamalarıyla kutsal adımı kirlettiler. Bu yüzden öfkemle onları yok ettim. 9Şimdi fahişeliklerini, krallarının cesetlerini benden uzaklaştırsınlar; ben de sonsuza dek aralarında yaşayayım.

10“İnsanoğlu, günahlarından utanmaları için bu tapınağı İsrail halkına tanıt. Tapınağın tasarısını incelesinler. 11Eğer bütün yaptıklarından utanıyorlarsa, tapınağın tasarını –düzenlemesini, girişlerini, çıkışlarını– kurallarını, yasalarını onlara bildir. Tasarı onların gözü önünde yaz ki, bütün düzenine, kurallarına bağlılıkla uyabilsinler. 12Tapınakla ilgili yasa şudur: Dağın tepesinde tapınağı çevreleyen bütün alan çok kutsal olacak. İşte tapınakla ilgili yasa böyle.

Sunak

13[*]

“Arşın ölçüsüyle sunağın ölçüleri şunlardır: –Bu arşın, bir arşına ek olarak bir elin eni kadardır.– Sunağı çevreleyen hendeğin derinliği bir arşın, genişliği bir arşın, çevresindeki kenarlık bir karış. Sunağın yüksekliğiyse şöyle: 14Sunağın yerdeki hendekten alt çıkıntıya kadarki bölümünün yüksekliği iki arşın, genişliği bir arşın, küçük çıkıntıdan büyük çıkıntıya kadarki bölümün yüksekliği dört arşın, genişliği bir arşın. 15Sunağın kurban yakılan üst bölümünün yüksekliği dört arşın; üst bölümden yukarı doğru dört boynuz uzanacak. 16Sunağın üst bölümü kare şeklinde olacak. Uzunluğu on iki arşın, genişliği on iki arşın. 17Üst çıkıntının dört yandan uzunluğu ve genişliği de on dörder arşın. Çevresindeki kenarlık yarım arşın, hendeğin çevresi bir arşın. Sunağın basamakları doğuya bakacak.”

18[*]

Adam konuşmasını şöyle sürdürdü: “İnsanoğlu, Egemen RAB şöyle diyor: ‘Sunak yapılacağı gün, üzerinde yakmalık sunular* sunmak ve kan dökmek için kurallar şunlardır: 19Bana hizmet etmek üzere önüme gelen Sadok soyundan Levili kâhinlere günah sunusu* olarak bir boğa vereceksin. Egemen RAB böyle diyor. 20Boğanın kanından biraz alıp sunağın dört boynuzuna, çıkıntının dört köşesine ve çevresindeki kenarlığın üzerine süreceksin. Böylece sunağı pak kılıp arındıracaksın. 21Boğayı günah sunusu olarak alacak, tapınağın dışında, tapınak alanında belirlenen yerde yakacaksın.

22“ ‘İkinci gün günah sunusu olarak kusursuz bir teke sunacaksın. Sunağı boğanın kanıyla arındırdığın gibi tekenin kanıyla da arındır. 23Arındırma işlemini bitirince, sürüden kusursuz bir boğayla bir koç sunacaksın. 24Bunları RAB'bin önüne getireceksin. Kâhinler üzerlerine tuz serpip yakmalık sunu olarak RAB'be sunacaklar.

25“ ‘Yedi gün boyunca günah sunusu olarak her gün bir teke sağlayacaksın; kusursuz bir boğayla sürüden bir koç da sağlayacaksın. 26Yedi gün sunağı arındırıp pak kılacaklar. Böylece sunak adanmış olacak. 27Yedi gün bitince, kâhinler sekizinci gün ve daha sonra yakmalık ve esenlik sunularınızı* sunağın üzerinde sunacak. O zaman sizi kabul edeceğim. Egemen RAB böyle diyor.’ ”

44

Hizmet Edecek Olanlar

1Bundan sonra adam beni tapınağın doğuya bakan dış kapısına geri getirdi. Kapı kapalıydı. 2RAB bana, “Bu kapı kapalı kalacak, açılmayacak, buradan kimse girmeyecek!” dedi, “İsrail'in Tanrısı RAB bu kapıdan girdi, bu yüzden kapalı kalacak. 3Yalnız önder –önder olduğu için– RAB'bin önünde oturup ekmek yemek üzere eyvandan girebilir, aynı yoldan da çıkabilir.”

4Adam Kuzey Kapısı yolundan tapınağın önüne getirdi beni. Baktım, RAB'bin görkeminin tapınağı doldurduğunu gördüm. Yüzüstü yere düştüm.

5RAB bana şöyle seslendi: “İnsanoğlu, RAB'bin Tapınağı'nın bütün kuralları ve yasalarıyla ilgili söyleyeceklerimi iyi dinle, her şeye iyi bak, kulak ver. Tapınağa kimin girip çıkacağına dikkat et. 6Asi İsrail halkına de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: Ey İsrail halkı, yaptığınız iğrençliklere bir son verin artık! 7Yüreği ve bedeni sünnet edilmemiş yabancıları tapınağıma aldınız, bana yiyecek olarak yağ, kan sunmakla tapınağımı kirlettiniz. Böylece iğrenç uygulamalarınızla antlaşmamı bozdunuz. 8Kutsal eşyalarıma ilişkin sorumluluğunuzu yerine getirmediniz. Tapınağımda bu eşyalara bakmaları için başkalarını görevlendirdiniz. 9Egemen RAB şöyle diyor: Yüreği ve bedeni sünnet edilmemişlerden, İsrail halkı arasında yaşayan yabancılardan hiçbiri tapınağıma girmeyecek.

10“ ‘İsrail kötü yola saptığı zaman beni bırakan, yoldan sapıp putlarına bağlanan Levililer'se günahlarının cezasını çekecekler. 11Ama tapınağımda onlar hizmet edecek: Tapınağın kapılarından sorumlu olacaklar; tapınağın hizmetini yapacak, yakmalık sunu* ve kurbanlık hayvanları halk için kesecek, halkın önünde duracak, halka hizmet edecekler.12Putlarının önünde İsrail halkına hizmet ederek halkı günaha soktular. Bu nedenle ben RAB onları günahları yüzünden cezalandıracağıma ant içtim. Egemen RAB böyle diyor. 13Kâhin olarak hizmet etmek üzere bana yaklaşmayacaklar. Kutsal eşyalarıma, en kutsal sunularıma dokunmayacaklar. İğrenç uygulamalarının utancını yüklenecekler. 14Yine de tapınağın hizmeti ve orada yapılacak bütün işler için onları görevlendireceğim.

15“ ‘Ancak İsrail beni bırakıp kötü yola saptığında tapınağımın hizmetini sadakatle yapan Sadok soyundan Levili kâhinler önümde hizmet etmek üzere bana yaklaşacak. Yağ ve kan sunularını sunmak için önümde onlar duracak. Böyle diyor Egemen RAB. 16Yalnız onlar girecek tapınağıma; önümde hizmet etmek için yalnız onlar soframa yaklaşacak, görev yapacaklar.

17[*]

“ ‘Kâhinler iç avlunun kapılarından girecekleri zaman keten giysi giyecek; iç avlunun kapılarında ya da tapınakta hizmet ederken yünlü giysi giymeyecekler. 18Başlarına keten sarık saracak, keten don giyecekler. Kendilerini terletecek bir şey giymeyecekler. 19[*]

Dış avluya halkın yanına çıkmadan önce, hizmet ederken giydikleri giysileri çıkarıp kutsal odalara koyacak, başka giysiler giyecekler. Öyle ki, o giysilerin kutsallığını halka geçirmesinler.

20[*]

“ ‘Kâhinler başlarını tıraş etmeyecek, saçlarını uzatmayacaklar. Ancak saçlarını kesip düzeltecekler. 21[*]

İç avluya gireceği zaman hiçbir kâhin içki içmeyecek. 22[*]

Kâhinler dul ya da boşanmış kadınla evlenmeyecek. İsrail soyundan erden bir kızla ya da başka bir kâhinden dul kalmış bir kadınla evlenebilirler. 23[*]

Kutsalla bayağı arasındaki ayrımı halkıma onlar öğretecek, kirliyle temizi ayırt etmeyi onlar gösterecekler.

24“ ‘Davalarda yargıç olarak kâhinler görev yapacak, ilkelerim uyarınca karar verecekler. Bayramlarımla ilgili yasalarıma, kurallarıma uyacak, Şabat* günlerimi kutsal tutacaklar.

25[*]

“ ‘Kâhin bir ölünün yanına giderek kendini kirletmeyecek; ölü annesi, babası, oğlu, kızı, kardeşi ya da evlenmemiş kızkardeşiyse kendini kirletebilir. 26Arındıktan sonra yedi gün bekleyecek. 27Tapınakta hizmet etmek üzere iç avluya gireceği gün, kendisi için bir günah sunusu* sunacak. Egemen RAB böyle diyor.

28[*]

“ ‘Kâhinlerin payı vardır, onların mirası benim. İsrail'de onlara mülk vermeyeceksiniz. Onların mirası benim.29[*]

Kâhinler tahıl, günah ve suç sunularını* yiyecekler. İsrail'de RAB'be adanan her şey onların olacak. 30İlk ürünlerin en iyileri ve bütün özel armağanlarınız kâhinlerin olacak. Evinize bereket yağsın diye tahılınızın ilkini onlara vereceksiniz.31[*]

Kâhinler ölü bulunmuş ya da yabanıl hayvan tarafından parçalanmış hiçbir kuş ya da hayvan yemeyecek.’ ”

45

Rab'bin Payı

1“ ‘Ülkeyi mülk olarak paylaştırdığınız zaman, RAB'be ülkeden pay olarak 25 000 arşın[v]

uzunlukta, 20 000 arşın[y]

genişlikte kutsal bir bölge ayıracaksınız. Bütün bu bölge kutsal olacak. 2Uzunluğu ve genişliği 500 arşınlık bir bölüm kutsal yer için, 50 arşınlık bir yer de çevresindeki alan için ayrılacak. 3Bu bölgeden uzunluğu 25 000 arşınlık, genişliği 10 000 arşınlık[z]

bir bölüm ölçeceksiniz. Tapınak, En Kutsal Yer* orada olacak. 4Burası tapınakta hizmet etmek üzere RAB'be yaklaşan kâhinlere ayrılacak ve ülkenin kutsal payı olacak. Kâhinlerin evleri de tapınak da o kutsal bölgede olacak. 5Tapınakta hizmet eden Levililer'e miras olarak 25 000 arşın uzunlukta, 10 000 arşın genişlikte bir bölge verilecek. Orada, yaşamaları için kendilerine ait kentler olacak[a]

.

6“ ‘Kutsal bölgeye düşen payla birlikte kent için uzunluğu 25 000, genişliği 5 000 arşınlık[b]

bir pay ayıracaksınız; bu bütün İsrail halkı için olacak.

7“ ‘Kutsal bölgeye düşen pay ile kente düşen payın iki yanındaki topraklar öndere verilecek. Batıdan batıya, doğudan doğuya doğru uzanacak. Batı sınırından doğu sınırına dek uzunluğu bir İsrail oymağına düşen pay kadardır. 8Bu toprak İsrail'de önderin payı olacak. Bundan böyle önderlerim halkıma bir daha baskı yapmayacak, ama oymaklarına göre İsrail halkına ülkeyi miras olarak verecekler.

9“ ‘Egemen RAB şöyle diyor: Yeter artık, ey İsrail önderleri! Zorbalığı, baskıyı bırakın. Adil ve doğru olanı yapın. Halkımı kendi topraklarından kovmayın. Egemen RAB böyle diyor. 10[*]

Doğru ölçüler kullanın, kullandığınız efa[c]

ve batç

doğru olsun. 11Efa ile bat aynı ölçüde olsun. Bat homerin[d]

onda birine, efa da homerin onda birine eşit olmalı. İkisinin de ölçüsü homere göre olacak. 12Bir şekel[e]

yirmi geraya eşit olmalı. Altmış şekel[f]

de bir minaya[g]

eşit olmalı.’ ”

Sunular ve Kutsal Günler

13“ ‘Sunacağınız sunular şunlardır: Her homer buğdaydan efanın altıda biri[h]

, her homer arpadan efanın altıda biriı

kadarını vereceksiniz. 14Bat ölçüsüne göre istenen zeytinyağı miktarı, her kordan[i]

batın onda biri[j]

kadardır. Bir kor on bat ya da bir homere eşittir. 15İsrail'in sulak otlaklarındaki sürüden iki yüz koyundan bir koyun alınacak. Halkın günahlarını bağışlatmak için bu koyunlar yakmalık sunular*, tahıl ve esenlik sunuları* için kullanılacak. Egemen RAB böyle diyor.16Ülke halkı bu armağanları İsrail'deki öndere verecek. 17İsrail'de kutlanan bütün bayramlarda –şenliklerde, Yeni Ay törenlerinde, Şabat* günlerinde– tahıl sunularını*, yakmalık ve dökmelik sunuları önder sağlayacak. İsrail halkının günahlarını bağışlatmak için yakmalık sunuları, günah, tahıl, esenlik sunularını sağlayacak.

18“ ‘Egemen RAB şöyle diyor: Birinci ayın* birinci günü kusursuz bir boğa alacak, tapınağı arındıracaksın. 19Kâhin günah sunusunun* kanından alıp tapınağın kapı sövelerine, sunağın üst çıkıntısının dört köşesine, iç avlunun kapı sövelerine sürecek. 20Yanlışlıkla ya da bilgisizlikten günah işleyen biri için ayın yedinci günü aynısını yapacaksın. Böylece tapınağı arındıracaksın.

21[*]

“ ‘Birinci ayın on dördüncü günü Fısıh Bayramı'nı* yedi gün kutlayacak, mayasız ekmek yiyeceksiniz. 22O gün önder kendisi ve ülke halkı için günah sunusu olarak bir boğa sağlayacak. 23Yedi gün bayram boyunca her gün RAB'be yakmalık sunu* olarak kusursuz yedi boğayla yedi koç, günah sunusu olarak da bir teke sağlayacak. 24Tahıl sunusu olarak her boğa ve koç için birer efa[k]

tahıl, her efa için bir hin[l]

zeytinyağı sağlayacak.

25[*]

“ ‘Yedinci ayın on beşinci günü başlayan ve yedi gün süren bayramda önder yakmalık sunuları, günah ve tahıl sunularını, zeytinyağını her gün aynı miktarda sağlayacak.

46

1“ ‘Egemen RAB şöyle diyor: İç avlunun doğuya bakan kapısı altı çalışma günü kapalı, Şabat Günü* ve Yeni Ay Günü ise açık kalacak. 2Önder dışarıdan eyvana girip kapı sövesinin yanında duracak. Kâhinler onun yakmalık ve esenlik sunularını sunacaklar. Önder kapı eşiğinde tapındıktan sonra çıkıp gidecek. Kapı akşama dek açık kalacak. 3Şabat günleri ve Yeni Ay törenlerinde ülke halkı bu kapının girişinde RAB'bin önünde tapınacak. 4Önder Şabat Günü RAB'be sunacağı yakmalık sunu olarak kusursuz altı kuzu, bir koç sunacak. 5Koç için verilecek tahıl sunusu bir efa[m]

tahıl olacak, kuzular için verebileceği kadar tahıl sunusu sunabilir. Her efa tahıl için bir hin[n]

zeytinyağı verilecek. 6Yeni Ay Günü kusursuz bir boğa, altı kuzu ve bir koç sunacak. 7Boğa ve koç için tahıl sunusu olarak birer efa tahıl sağlayacak; kuzular için istediği kadar tahıl sağlayabilir. Her efa tahıl için bir hin zeytinyağı sağlayacak. 8Önder içeri gireceği zaman eyvandan girecek ve aynı yoldan dışarı çıkacak.

9“ ‘Ülke halkı bayramlarda RAB'bin önüne geldiğinde, tapınmak için Kuzey Kapısı'ndan giren Güney Kapısı'ndan çıkacak, Güney Kapısı'ndan giren Kuzey Kapısı'ndan çıkacak. Hiç kimse girdiği kapıdan çıkmayacak. Herkes girdiği kapının karşısındaki kapıdan çıkacak. 10Önder halkın arasında olacak. Halkla birlikte girecek, halkla birlikte çıkacak.

11“ ‘Bayramlarda ve kutsal günlerde boğa ve koç için tahıl sunusu olarak birer efa tahıl verecek; kuzular için verebileceği kadar tahıl sağlayabilir. Her efa tahıl için bir hin zeytinyağı verecek. 12Önder RAB'be gönülden verilen yakmalık sunular ya da esenlik sunuları sunacağı zaman doğuya bakan kapı kendisine açılacak. Yakmalık sunuları ya da esenlik sunularını Şabat Günü sunduğu gibi sunacak. Sonra dışarı çıkacak; o çıktıktan sonra kapı kapanacak.

13“ ‘Her gün, her sabah yakmalık sunu olarak RAB'be bir yaşında kusursuz bir kuzu sağlayacaksın. 14Bununla birlikte her sabah tahıl sunusu olarak efanın altıda biri[o]

tahıl ve ince unu ıslatmak için bir hinin üçte biriö

kadar zeytinyağı sağlayacaksın. Bu tahıl sunusunun RAB'be sunulması sürekli bir kural olacak. 15Böylece günlük yakmalık sunu olarak her sabah kuzu, tahıl sunusu ve zeytinyağı sunulacak.’ ”

Öndere Düşecek Pay

16“ ‘Egemen RAB şöyle diyor: Eğer önder oğullarından birine kendi mülkünden armağan ederse, bu mülk torunlarına da geçecek. Miras yoluyla bu onların mülkü olacak. 17[*]

Önder görevlilerinden birine kendi mülkünden armağan ederse, görevli toprak parçasını özgürlük yılına dek elinde tutacak. Sonra öndere geri verecek. Önderin mirası ancak oğullarına geçebilir, onların olacak. 18Önder halkı mülkünden kovarak miraslarından etmemeli. Oğullarına ancak kendi mülkünden miras verebilir. Öyle ki, halkımdan hiç kimse mülkünden ayrılıp dağılmasın.’ ”

Tapınağın Mutfakları

19Bundan sonra adam beni kapı yanındaki girişten kuzeye bakan, kâhinlere ait kutsal odalara getirdi. Bana batıda bir yer gösterdi. 20“Kâhinlerin suç sunusuyla* günah sunusunun* etini haşlayacakları, tahıl sunusunu* pişirecekleri yer burası” dedi, “Öyle ki, bunları dış avluya çıkarıp kutsallıklarını halka geçirmesinler.”

21Daha sonra adam beni dış avluya çıkarıp sırayla avlunun dört köşesine götürdü. Avlunun her köşesinde küçük birer avlu olduğunu gördüm. 22Dış avlunun dört köşesinde kırk arşın uzunluğunda, otuz arşın genişliğinde birer kapalı avlu vardı. Köşelerdeki avluların ölçüsü aynıydı. 23Dört avlunun çevresinde de taş duvar vardı; duvarın dibinde yemek pişirmek için yerler yapılmıştı. 24Bana, “Bunlar tapınakta hizmet edenlerin halkın sunduğu kurban etini pişirecekleri mutfaklar” dedi.

47

Tapınaktan Akan Irmak

1[*]

Adam beni tapınağın girişine geri getirdi. Doğuya doğru tapınağın kapı eşiğinin altından sular aktığını gördüm. Tapınak doğuya bakıyordu. Sular tapınağın güney yanının altından, sunağın güneyinden aşağıya akıyordu. 2Beni oradan, Kuzey Kapısı'ndan çıkarıp dış yoldan doğuya bakan dış kapıya götürdü. Sular güney yönünden akıyordu.

3Adam elinde bir ölçü ipiyle doğuya doğru gitti. Bin arşın ölçtükten sonra beni ayak bileğine dek çıkan sulara getirdi.4Bin arşın daha ölçtü ve beni dize kadar çıkan sulara getirdi. Bin arşın daha ölçtü, beni bele kadar çıkan sulara getirdi.5Bin arşın daha ölçtü, içinden geçemediğim bir ırmak oluştu. Sular yükselmişti, içinden yürüyerek karşıya geçilemezdi, yüzülecek kadar derin bir ırmak oluşmuştu. 6Bana, “İnsanoğlu, bunu gördün mü?” diye sordu.

Daha sonra beni ırmağın kıyısına geri getirdi. 7Oraya varınca, ırmağın her iki kıyısında birçok ağaç gördüm. 8Bana şöyle dedi: “Bu sular doğu bölgesine doğru akıyor, oradan Arava Vadisi'ne, sonra Lut Gölü'ne dökülüyor. Göle dökülünce oradaki sular tatlı suya dönüşecek. 9Irmağın aktığı yerlerde her çeşit canlı yaratık kaynaşacak. Çok sayıda balık olacak. Çünkü bu sular oraya akıyor, oradaki tuzlu suyu tatlı suya dönüştürüyor. Irmak aktığı her yere yaşam getirecek. 10Irmak kıyısı boyunca balıkçılar duracak; Eyn-Gedi'den Eyn– Eglayim'e dek ağ gerecek yerler olacak. Akdeniz'deki gibi çok sayıda balık çeşidi olacak. 11Ama Lut Gölü'nün çamurlu, bataklık kesimi tatlı suya dönüşmeyecek, tuzla olarak kalacak.12Irmağın her iki yanında her çeşit meyve ağacı yetişecek. Yaprakları solmayacak, meyveleri tükenmeyecek. Her ay meyve verecekler, çünkü tapınaktan çıkan sular oraya akıyor. Meyveleri yiyecek olarak, yaprakları şifa için kullanılacak.”

Ülkenin Sınırları

13Egemen RAB şöyle diyor: “Ülkeyi mülk olarak İsrail'in on iki oymağına böleceğiniz sınırlar şöyle[p]

olacak: Yusuf'a iki pay düşecek. 14Ülkeyi on iki oymak arasında eşit olarak paylaşacaksınız. Ülkeyi atalarınıza vereceğime ant içtim. Bu ülke size mülk olarak verilecek.

15“Ülkenin sınırı şöyle olacak: Kuzeyde Akdeniz'den, Hetlon yoluyla Levo-Hamat'a, Sedat'a[r]

, 16Berota'ya ve Şam'la Hama'nın toprakları arasında bulunan Sivrayim'e, Havran sınırında Haser-Hattikon'a kadar uzanacak. 17Sınır denizden Hasar-Enan'a, Şam'ın kuzey sınırı boyunca uzanacak, Hama sınırı kuzeyde olacak. Kuzey sınırı bu olacak.

18“Doğuda sınır Havran'la Şam arasında Gilat'ı İsrail'den ayıran Şeria Irmağı boyunca Lut Gölü'ne ve Tamar'a dek uzanacak[s]

. Doğu sınırı bu olacak.

19“Güneyde sınır Tamar'dan Meriva-Kadeş sularına, Mısır Vadisi boyunca Akdeniz'e dek uzanacak. Güney sınırı bu olacak.

20“Batıda Levo-Hamat'ın karşısındaki noktaya dek Akdeniz sınır oluşturacak. Batı sınırı bu olacak.

21“Bu ülkeyi İsrail oymaklarına göre aranızda paylaşacaksınız. 22Ülkeyi içinizde yaşayan ve içinizdeyken çocukları olan yabancılarla kendiniz arasında mülk olarak bölüşeceksiniz. Onları İsrail'de doğan yerliler sayacaksınız. Onların da İsrail oymakları arasında sizin gibi mülkleri olacak. 23Yabancı hangi oymağa yerleşmişse, orada ona düşen payı mülk olarak vereceksiniz.” Egemen RAB böyle diyor.

48

Ülkenin Paylaştırılması

1“Oymakların adları şunlardır: Kuzey sınırında Dan'a bir pay verilecek. Dan sınırı Hetlon yolundan Levo-Hamat'a uzanacak; Hasar-Enan ve Hama'ya yakın Şam'ın kuzey sınırı doğudan batıya uzanan sınırın bir bölümünü oluşturacak.

2“Aşer'e bir pay verilecek; sınırı Dan'ın doğudan batıya uzanan sınırına bitişik olacak.

3“Naftali'ye bir pay verilecek; sınırı Aşer'in doğudan batıya uzanan sınırına bitişik olacak.

4“Manaşşe'ye bir pay verilecek; sınırı Naftali'nin doğudan batıya uzanan sınırına bitişik olacak.

5“Efrayim'e bir pay verilecek; sınırı Manaşşe'nin doğudan batıya uzanan sınırına bitişik olacak.

6“Ruben'e bir pay verilecek; sınırı Efrayim'in doğudan batıya uzanan sınırına bitişik olacak.

7“Yahuda'ya bir pay verilecek; sınırı Ruben'in doğudan batıya uzanan sınırına bitişik olacak.

8“Yahuda'nın doğudan batıya uzanan sınırına bitişik topraklar, RAB'be ayıracağınız özel armağan olacak. Genişliği 25 000 arşınş

, doğudan batıya uzunluğu bir oymağa düşen pay kadar olacak. Tapınak bunun ortasında olacak.

9“RAB'be özel olarak sunacağınız payın uzunluğu 25 000 arşın, genişliği 10 000 arşın[t]

olacak. 10Bu kâhinler için kutsal pay olacak. Kuzeyde uzunluğu 25 000 arşın, batıda genişliği 10 000 arşın, doğuda genişliği 10 000 arşın, güneyde uzunluğu 25 000 arşın olacak. RAB'bin Tapınağı bunun ortasında olacak. 11Bu bölge Sadok soyundan gelen kutsanmış kâhinler için olacak. Onlar bana bağlılıkla hizmet ettiler, İsrail halkı yoldan saptığında Levililer de yoldan saptı, ama onlar sapmadı. 12Orası ülkenin kutsal payından özel bir armağan olarak onlara verilecek. Levililer'in topraklarına bitişik çok kutsal bir bölge olacak.

13“Levililer'in kâhinlerin sınırı yakınında 25 000 arşın uzunlukta, 10 000 arşın genişlikte bir payları olacak. Bu bölgenin uzunluğu 25 000 arşın, genişliği 10 000 arşın olacak. 14Levililer orayı satmayacak, değiş tokuş etmeyecekler. Bu, ülkenin en iyi bölümüdür, başkasının eline geçmemeli. Çünkü orası RAB'be adanmıştır.

15“Bölgenin geri kalan 25 000 arşın uzunlukta, 5 000 arşın[u]

genişlikteki bölümü halkın yerleşmesi içindir. Orası evlere, otlaklara ayrılacak. Kent bunun ortasında kurulacak. 16Ölçüleri şöyle olacak: Kuzeyde, güneyde, doğuda, batıda 4 500'er arşınü

. 17Kent için ayrılan otlak da kuzeyde, güneyde, doğuda, batıda 250'şer arşın olacak. 18Kutsal bölgenin sınırında kalan yerin doğusu 10 000 arşın, batısı 10 000 arşın olacak. Kutsal bölgeye bitişik topraklarda yetişen ürün kentte çalışanların olacak. 19İsrail'in her oymağından kentte çalışanlar toprağı işleyecekler. 20Bu bölgenin tamamı kare şeklindedir. Her yanı 25 000 arşındır. Özel bir armağan olarak kentin mülküyle birlikte kutsal bölgeye düşen payı ayıracaksınız.

21“Kutsal bölgeye düşen pay ile kente düşen payın iki yanındaki topraklar öndere verilecek. Bu topraklar kutsal bölgeye düşen 25 000 arşınlık payın doğusundan ve batısından ülkenin doğu ve batı sınırlarına uzanacak. Oymaklara düşen paylar boyunca uzanan bu iki bölge önderin olacak. Kutsal bölgeye düşen pay ile tapınak bunun ortasında olacak. 22Böylece Levililer'e düşen pay ile kente düşen pay öndere verilen toprakların ortasında kalacak. Öndere verilecek topraklar Yahuda'yla Benyamin sınırı arasında kalacak.

23“Geri kalan oymaklara düşen pay şöyle: Benyamin'e bir pay verilecek; sınırı doğudan batıya uzanacak.

24“Şimon'a bir pay verilecek; sınırı Benyamin'in doğudan batıya uzanan sınırına bitişik olacak.

25“İssakar'a bir pay verilecek; sınırı Şimon'un doğudan batıya uzanan sınırına bitişik olacak.

26“Zevulun'a bir pay verilecek; sınırı İssakar'ın doğudan batıya uzanan sınırına bitişik olacak.

27“Gad'a bir pay verilecek; sınırı Zevulun'un doğudan batıya uzanan sınırına bitişik olacak.

28“Gad'ın güney sınırı Tamar'dan güneye, oradan Meriva-Kadeş sularına, oradan da Mısır Vadisi boyunca Akdeniz'e dek uzanacak.

29“Mülk olarak İsrail oymaklarına bölüştüreceğiniz ülke budur. Onlara düşecek paylar bunlardır.” Böyle diyor Egemen RAB.

Yeruşalim'in Kapıları

30-31[*]

“Kentin çıkış kapıları şunlar olacak: 4 500 arşın[v]

uzunluktaki kuzey yanında üç kapı olacak. Kentin kapılarına İsrail oymaklarının adları verilecek. Kuzeyde Ruben Kapısı, Yahuda Kapısı, Levi Kapısı olacak. 324 500 arşın uzunluktaki doğu yanında üç kapı olacak: Yusuf Kapısı, Benyamin Kapısı, Dan Kapısı. 334 500 arşın uzunluktaki güney yanında üç kapı olacak: Şimon Kapısı, İssakar Kapısı, Zevulun Kapısı. 344 500 arşın uzunluktaki batı yanında üç kapı olacak: Gad Kapısı, Aşer Kapısı, Naftali Kapısı.

35“Kentin çevresi 18 000 arşın[y]

olacak ve o günden başlayarak kentin adı ‘Yahve şamma[z]

’ olacak.”

[*]

1:1 Va.19:11

ç

1:1 “Otuzuncu yıl”: Anlamı kesin olarak bilinmiyorsa da, Hezekiel'in yaşının otuz olduğu sanılıyor.

[*]

1:2 2Kr.24:10-16; 2Ta.36:9-10

[*]

1:5 Va.4:6

[*]

1:10 Hez.10:14; Va.4:7

[*]

1:13 Va.4:5

[*]

1:15-21 Hez.10:9-13

[*]

1:18 Va.4:8

[*]

1:22 Va.4:6

[*]

1:24 Va.1:4-15; 19:6

[*]

1:26 Hez.10:1; Va.4:2-3

[*]

1:27 Hez.8:2

[*]

2:9-10 Va.5:1

[*]

3:1-3 Va.10:9-10

[d]

4:10 “Yirmi şekel”: Yaklaşık 230 gr.

[e]

4:11 “Bir hinin altıda biri”: Yaklaşık 0.6 lt.

[*]

5:10 Yas.28:57; Ağı.4:10

[*]

5:17 Va.6:8

[f]

6:6 Targum, Süryanice, Vulgata “Yıkılsın”, Masoretik metin “Suçlu çıkarılsın”.

[*]

8:2 Hez.1:27

[g]

8:2 Septuaginta “İnsana”, Masoretik metin “Ateşe”.

[*]

8:4 Hez.1:28

[h]

8:14 “Tammuz”: Babilliler'in verimlilik tanrısı.

ı

8:17 Putperest törenlerinde yapılan bir davranış.

[*]

9:4 Va.7:2-3; 9:4; 14:1

[*]

10:1 Hez.1:26; Va.4:2

[*]

10:2 Va.8:5

[*]

10:9-13 Hez.1:15-21

[*]

10:12 Va.4:8

[*]

10:14 Hez.1:10; Va.4:7

[i]

10:14 1:10'a göre “Öküz”, Masoretik metin “Keruv”.

[*]

11:19-20 Hez.36:26-28

[*]

11:22-23 Hez.43:2-5

[*]

12:2 Yşa.6:9-10; Yer.5:21; Mar.8:18

[*]

12:13 2Kr.25:7; Yer.52:11

[*]

13:10 Yer.6:14; 8:11

[j]

14:14,20 Burada adı geçen Daniel'in İbranice yazılışı farklı olduğundan bildiğimiz Peygamber Daniel olmayabilir.

[*]

14:21 Va.6:8

[k]

16:10 “Deri”: Yunus balığı derisi olabilir.

[*]

17:12-15 2Kr.24:15-20; 2Ta.36:10-13

[*]

18:2 Yer.31:29

[*]

18:9 Lev.18:5

[l]

18:17 Septuaginta “Kötülükten”, Masoretik metin “Düşkünden”.

[*]

18:20 Yas.24:16, 2Kr.14:6; 2Ta.25:4

[m]

19:7 Targum “Kalelerini yıktı”, Masoretik metin “Dul kadınlarını tanıdı”.

[*]

20:5-6 Çık.6:2-8

[*]

20:11,13 Lev.18:5

[*]

20:12 Çık.31:13-17

[*]

20:15 Say.14:26-35

[*]

20:23 Lev.26:33

[n]

20:29 “Bama”: “Puta tapılan yer” anlamına gelir.

[*]

21:28-32 Yer.49:1-6; Hez.25:1-7; Amo.1:3-15; Sef.2:8-11

[*]

22:7 Çık.20:12; Yas.5:16

[*]

22:7 Çık.22:21-22; Yas.24:17

[*]

22:8 Lev.19:30; 26:2

[*]

22:10-11 Lev.18:7-20

[*]

22:12 Çık.23:8; Yas.16:19

[*]

22:12 Çık.22:25; Lev.25:36-37; Yas.23:19

[o]

22:25 Septuaginta “Önderleri”, Masoretik metin “Peygamberleri”.

[*]

22:26 Lev.10:10; Hez.44:23

[*]

24:2 2Kr.25:1; Yer.52:4

ö

24:5 Olası metin “Odun”, Masoretik metin “Kemikler”.

[p]

24:17,22 Targum, Vulgata “Yas tutanların”, Masoretik metin “İnsanların”.

[*]

25:1-7 Yer.49:1-6; Hez.21:28-32; Amo.1:13-15; Sef.2:8-11

[*]

25:8-11 Yşa.15:1-16:14; 25:10-12; Yer.48:1-47; Amo.2:1-3; Sef.2:8-11

[*]

25:12-14 Yşa.34:5-17; 63:1-6; Yer.49:7-22; Hez.35:1-15; Amo.1:11-12; Ova.1-14; Mal.1:2-5

[*]

25:15-17 Yşa.14:29-31; Yer.47:1-7; Yoe.3:4-8; Amo.1:6-8; Sef.2:4-7; Zek.9:5-7

[r]

25:16 “Keretliler”: Büyük olasılıkla “Giritliler”.

[*]

26:1-28:19 Yşa.23:1-18; Yoe.3:4-8; Amo.1:9-10; Zek.9:2-4; Mat.11:20-22; Luk.10:13-14

[*]

26:13 Yşa.24:8; Va.18:22

[*]

26:16-18 Va.18:9-10

[s]

26:20 Olası metin “Dönüp yaşayanlar diyarında yerini almayasın” (bkz. Septuaginta), Masoretik metin “Dönmeyesin, yaşayanlar diyarında yücelik vereyim”.

[*]

26:21 Va.18:21

ş

27:6 “Kittim”: Bugünkü Kıbrıs.

[t]

27:15 Septuaginta “Rodos”, Masoretik metin “Dedan”.

[u]

27:18-19 Olası metin “Şarap tekneleri verdi”, Masoretik metin “Vedan ve Yâvan halkı alışveriş yaptı”.

[*]

27:25-36 Va.18:11-19

ü

28:3 Burada adı geçen Daniel'in İbranice yazılışı farklı olduğundan bildiğimiz Peygamber Daniel olmayabilir.

[*]

28:13 Yar.2:9

[*]

28:20-26 Yoe.3:4-8; Zek.9:1-2; Mat.11:21-22; Luk.10:13-14

[*]

29:1-32:32 Yşa.19:1-25; Yer.46:2-26

[*]

29:6 2Kr.18:21; Yşa.36:6

[v]

29:7 Septuaginta, Süryanice “Burktun”, Masoretik metin “Dik durdurdun”.

[y]

30:5 Masoretik metin “Kuv”, Septuaginta “Libyalılar”.

[z]

30:13,16 “Nof”: Memfis diye de bilinir.

[a]

30:14 “Soan”: Tanis olduğu sanılıyor.

[b]

30:14,16 “No”: Tebes diye de bilinir.

[c]

30:17 “On Kenti”: Heliopolis diye de bilinir.

[*]

31:8 Yar.2:9

[*]

32:7 Yşa.13:10; Yoe.2:10,31; 3:15; Mat.24:29; Mar.13:24-25; Luk.21:25; Va.6:12-13; 8:12

ç

32:9 Septuaginta “Sürgüne gönderdiğimde”, Masoretik metin “Yıkıma uğrattığımda”.

[d]

32:27 Olası metin “Kalkanları”, Masoretik metin “Suçları”.

[*]

33:21 2Kr.25:3-10; Yer.39:2-8; 52:4-14

[e]

34:3 İbranice'den “Koyun” olarak çevrilen sözcük “Keçi” anlamına da gelir.

[*]

34:5 Say.27:17; 1Kr.22:17; 2Ta.18:16; Zek.10:2; Mat.9:36; Mar.6:34

[*]

34:23 Va.7:17

[*]

34:24 Hez.37:24

[*]

35:1-15 Yşa.34:5-17; 63:1-6; Yer.49:7-22; Hez.25:12-14; Amo.1:11-12; Ova.1-14; Mal.1:2-5

[*]

36:26-28 Hez.11:19-20

[f]

37:1,9,10 İbranice'de “Ruah” (Ruh) sözcüğü, “Rüzgar”, “Soluk” anlamına da gelir.

[*]

37:10 Va.11:11

[*]

37:24 Hez.34:24

[*]

37:27 Lev.26:11-12; 2Ko.6:16; Va.21:3

[*]

38:2 Va.20:8

[g]

38:2,3 “Roş'un, Meşek'in, Tuval'ın önderi” ya da “Meşek'in, Tuval'ın baş önderi”.

[*]

38:22 Va.8:7; 14:9-10

[h]

39:1 “Roş'un, Meşek'in, Tuval'ın önderi” ya da “Meşek'in, Tuval'ın baş önderi”.

ı

39:11 Septuaginta, Targum, Vulgata “Bilinen”, Masoretik metin “Orada”.

[i]

39:11 “Hamon-Gog”: “Gog'un kalabalığı” anlamına gelir.

[j]

39:16 “Hamona”: “Kalabalık” anlamına gelir.

[*]

39:17-20 Va.19:17-18

[*]

40:2 Va.21:10-11

[*]

40:3 Va.11:1; 21:15

[*]

40:5-42:20 1Kr.6:1-38; 2Ta.3:1-9

[k]

40:5 Yeni tapınakla ilgili bölümde kullanılan arşının uzunluğu, bir arşına bir elin eni eklenerek elde edilir (yaklaşık 53 cm).

[l]

40:6 “Kadardı” sözcüğünden sonra Masoretik metinde şu tümce geçmektedir: “Bir kapı eşiğinin eni bir ölçü değneği kadardı.” Bu tümce Septuaginta'da yoktur.

[m]

40:14 Masoretik metin “Sütunları ölçtü, altmış arşındı”, Septuaginta “Eyvanın açık alanını ölçtü, yirmi arşındı”.

[n]

40:30-31 Masoretik metinde “Eyvan” sözcüğünden önce şu tümce geçiyor: “İç avlunun çevresindeki eyvanların uzunluğu yirmi beş arşın, genişliği beş arşındı.” Bu tümce bazı İbranice elyazmalarında geçmemektedir.

[o]

40:44 Septuaginta “İki oda”, Masoretik metin “Ezgiciler için odalar”.

ö

40:44 Septuaginta “Güney”, Masoretik metin “Doğu”.

[p]

40:48 Septuaginta “Girişin genişliği on dört arşın, iki yandaki duvarların genişliği de üçer arşındı”, Masoretik metin “Girişin iki yanının genişliği üçer arşındı”.

[r]

40:49 Septuaginta “On iki arşın”, Masoretik metin “On bir arşın”.

[s]

41:1 Olası metin “Sövelerin” (bkz. Septuaginta), Masoretik metin “Çadırın”.

ş

41:22 Septuaginta “Ayakları”, Masoretik metin “Uzunluğu”.

[t]

42:4 Septuaginta, Süryanice ve 8. ayet “Yüz arşın”, Masoretik metin “Bir arşın”.

[u]

42:10 Septuaginta “Güneyi”, Masoretik metin “Doğusu”.

ü

42:16-19 Septuaginta “Arşın”, Masoretik metin “Ölçü değneği”.

[*]

43:2 Hez.10:3-4,18-19; 11:22-23

[*]

43:13-17 Çık.27:1-2; 2Ta.4:1

[*]

43:18-27 Çık.29:35-37

[*]

44:17-18 Çık.28:39-43; Lev.16:4

[*]

44:19 Lev.16:23

[*]

44:20 Lev.21:5

[*]

44:21 Lev.10:9

[*]

44:22 Lev.21:7,13-14

[*]

44:23 Lev.10:10; Hez.22:26

[*]

44:25 Lev.21:1-4

[*]

44:28 Say.18:20

[*]

44:29-30 Say.18:8-19

[*]

44:31 Lev.22:8

[v]

45:1,3,5,6 “25 000 arşın”: Yaklaşık 13.3 km.

[y]

45:1 Septuaginta “20 000 arşın”, yaklaşık 10.6 km. Masoretik metin “10 000 arşın”, yaklaşık 5.3 km.

[z]

45:3,5 “10 000 arşın”: Yaklaşık 5.3 km.

[a]

45:5 Septuaginta “Yaşamaları için kendilerine ait kentler olacak”, Masoretik metin “Mülk olarak yirmi oda alacaklar”.

[b]

45:6 “5 000 arşın”: Yaklaşık 2.7 km.

[*]

45:10 Lev.19:36

[c]

45:10,11 “Efa”: Yaklaşık 22 litrelik bir ölçek.

ç

45:10,11 “Bat”: Yaklaşık 22 lt.

[d]

45:11 “Bir homer”: Yaklaşık 220 litrelik bir ölçek.

[e]

45:12 “Bir şekel”: Yaklaşık 11.5 gr.

[f]

45:12 “Altmış şekel”: İbranice “Yirmi şekel, yirmi beş şekel, on beş şekel”.

[g]

45:12 “Altmış şekelden oluşan bir mina”: Yaklaşık 690 gr.

[h]

45:13 “Buğdaydan efanın altıda biri”: Yaklaşık 2.9 kg.

ı

45:13 “Arpadan efanın altıda biri”: Yaklaşık 2.4 kg.

[i]

45:14 “Bir kor”: Yaklaşık 220 lt.

[j]

45:14 “Batın onda biri”: Yaklaşık 2.2 lt.

[*]

45:21 Çık.12:1-20; Say.28:16-25

[k]

45:24 “Bir efa”: Yaklaşık 22 litrelik bir ölçek.

[l]

45:24 “Bir hin”: Yaklaşık 3.6 lt.

[*]

45:25 Lev.23:33-36; Say.29:12-38

[m]

46:5,7,11 “Bir efa”: Yaklaşık 22 litrelik bir ölçek.

[n]

46:5,7,11 “Bir hin”: Yaklaşık 3.6 lt.

[o]

46:14 “Efanın altıda biri”: Yaklaşık 3.6 litrelik bir ölçek.

ö

46:14 “Bir hinin üçte biri”: Yaklaşık 1.2 lt.

[*]

46:17 Lev.25:10

[*]

47:1 Zek.14:8; Yu.7:38; Va.22:1

[p]

47:13 Septuaginta “Şöyle”, Masoretik metin “Vadi”.

[r]

47:15 Septuaginta “Levo-Hamat'a, Sedat'a”, Masoretik metin “Levo-Sedat'a, Hama'ya”.

[s]

47:18 Süryanice “Lut Gölü'ne ve Tamar'a dek uzanacak”, Masoretik metin “Lut Gölü'ne dek ölçeceksiniz”.

ş

48:8,9,10,13,15,20,21 “25 000 arşın”: Yaklaşık 13.3 km.

[t]

48:9,10,13,18 “10 000 arşın”: Yaklaşık 5.3 km.

[u]

48:15 “5 000 arşın”: Yaklaşık 2.7 km.

ü

48:16 “4 500 arşın”: Yaklaşık 2.4 km.

[*]

48:30-34 Va.21:12-13

[v]

48:30-34 “4 500 arşın”: Yaklaşık 2.4 km.

[y]

48:35 “18 000 arşın”: Yaklaşık 9.5 km.

[z]

48:35 “Yahve şamma”: “RAB orada” anlamına gelir.

Daniel

GİRİŞ

Daniel Kitabı'nın iki temel noktası vardır:

1. Kitap, Babil Kralı Nebukadnessar tarafından sürgün edilen Daniel'le üç Yahudi genç arkadaşının büyük zorluklar karşısında Tanrı'ya nasıl sadık kaldıklarını anlatır. İmanları ve Tanrı'ya bağlılıkları sayesinde düşmanlarından üstün oldular. Bu olaylar hem Babil hem de Pers krallıkları döneminde gelişti.

2. Daniel tarafından görülen görümler: Bu görümlerde Babil'den başlayarak birçok krallıkların yükselip düşeceği, Tanrı'ya karşı gelen baskıcı kralın yıkıma uğrayacağı, Tanrı'nın halkının zafere ulaşacağı açıklanıyor.

Sonuç olarak kitap Tanrı'nın dünyasal krallara egemen olduğunu vurgular.

Ana Hatlar:

1:1-6:28 Daniel'le arkadaşları

7:1-12:13 Daniel'in görümleri

a.7:1-28 Dört yaratık

b.8:1-9:27 Koçla teke

c.10:1-11:45 Göksel haberci

ç.12:1-13 Zamanın sonu

1

Daniel Babil'de Eğitiliyor

1[*]

Yahuda Kralı Yehoyakim'in krallığının üçüncü yılında Babil Kralı Nebukadnessar Yeruşalim'in üzerine yürüyüp kenti kuşattı. 2[*]

Rab, Yahuda Kralı Yehoyakim'i ve Tanrı'nın Tapınağı'ndaki bazı eşyaları Nebukadnessar'ın eline teslim etti. Nebukadnessar bunları Şinar[a]

ülkesine götürüp kendi ilahının tapınağının hazinesine yerleştirdi.

3-4Kral İsrailliler arasından kral soyundan gelme ya da soylu bazı gençlerin seçilip saraya getirilmesi için saray görevlilerinin yöneticisi Aşpenaz'a buyruk verdi. Bu gençler kusursuz, yakışıklı, her konuda bilge, bilgili, öğrenmeye yetenekli, sarayda görev almaya uygun nitelikte kişiler olmalıydı. Aşpenaz onlara Kildaniler'in* dilini ve yazısını öğretecekti. 5Kral bu gençler için kendi sofrasından gündelik yiyecek ve şarap ayırdı. Üç yıl eğitildikten sonra gençler kralın önüne çıkarılacaklardı. 6Seçilen gençler arasında Yahudalılar'dan Daniel, Hananya, Mişael ve Azarya da vardı.7Saray görevlilerinin yöneticisi onlara yeni adlar koydu. Daniel'e Belteşassar, Hananya'ya Şadrak, Mişael'e Meşak, Azarya'ya Abed-Nego adını verdi.

8Daniel dinsel açıdan kendini kirletmemek için kralın onlara ayırdığı yemeklerden yemeyi de şaraptan içmeyi de istemedi. Bu yoldan kendini kirletmemek için saray görevlilerinin yöneticisine ricada bulundu. 9Tanrı saray görevlileri yöneticisinin Daniel'e sevgiyle, sevecenlikle davranmasını sağladı. 10Adam Daniel'e, “Yiyecek içecek payınızı ayıran efendimiz kraldan korkarım” dedi, “Eğer yüzünüzü yaşıtınız olan öbür gençlerin yüzünden daha solgun görürse, başımı tehlikeye sokmuş olursunuz.”

11-12Daniel, saray görevlileri yöneticisinin Hananya, Mişael, Azarya ve kendisinin başına koyduğu gözeticiye gidip, “Lütfen kullarınıza on gün olanak tanıyın” dedi, “Bu on gün içinde bize yemek için sebze, içmek için de su verilsin.13Sonra yüzlerimizi kralın yemeklerini yiyen öbür gençlerin yüzleriyle kıyaslayın ve kullarınıza gördüğünüze göre davranın.” 14Gözetici bu isteği kabul etti ve onlara on gün deneme fırsatı verdi.

15On gün sonra dört genç kralın yemeklerini yiyen öbür gençlerin hepsinden daha sağlıklı, daha iyi beslenmiş görünüyordu. 16Böylece gözetici o günden sonra kralın gençler için ayırdığı yemekle şarabı kaldırdı ve onlara sebze vermeyi sürdürdü.

17Tanrı bu dört gence her konuda bilgi, beceri, bilgelik verdi. Daniel her çeşit görümü ve düşü yorumlayabiliyordu.

18Kralın belirlediği süre tamamlanınca, saray görevlileri yöneticisi gençleri Nebukadnessar'a götürdü. 19Kral onlarla görüştü; içlerinde Daniel, Hananya, Mişael, Azarya gibisi yoktu. Bu yüzden kralın hizmetine onlar atandı. 20Kral bilgelik ve anlayışla ilgili konularda onları sınadı ve dört genci ülkesindeki bütün sihirbazlardan, falcılardan on kat üstün buldu.

21Kral Koreş'in[b]

krallığının birinci yılına dek Daniel sarayda kaldı.

2

Nebukadnessar'ın Gördüğü Düş

1Krallığının ikinci yılında Nebukadnessar bir düş gördü. Ruhu üzüntüyle sarsıldı, uykusu kaçtı. 2Düşünün ne olduğunu söylesinler diye sihirbazları, falcıları, büyücüleri, yıldızbilimcileri çağırttı. Hepsi gelip kralın önünde durdular. 3Kral, “Beni üzüntüyle sarsan bir düş gördüm. Ne anlama geldiğini öğrenmek istiyorum” dedi.

4Yıldızbilimciler Aramice[c]

, “Ey kral, sen çok yaşa!” dediler, “Düşünü bu kullarına anlat ki, ne anlama geldiğini söyleyelim.”

5Kral, “Gördüğüm düşü ve ne anlama geldiğini bana açıklamazsanız, kararım kesin, paramparça edileceksiniz” diye karşılık verdi, “Evleriniz de çöplüğe çevrilecek. 6Ama düşü ve ne anlama geldiğini açıklayabilirseniz, sizi büyük armağanlarla ödüllendirip onurlandıracağım. Onun için bana düşü ve ne anlama geldiğini açıklayın.”

7Onlar yine, “Ey kral, düşü bu kullarına anlat ki, ne anlama geldiğini söyleyelim” dediler.

8Bunun üzerine kral, “Kararımın kesin olduğunu bildiğiniz için zaman kazanmak istediğinizi anlıyorum” dedi, 9“Ama düşün ne olduğunu bana açıklamazsanız, sizin için tek ceza vardır. Durumun değişeceğini umarak bana yalan yanlış şeyler söylemek için aranızda anlaşmışsınız. Şimdi bana düşün ne olduğunu söyleyin ki, ne anlama geldiğini açıklayabileceğinizi anlayayım.”

10Yıldızbilimciler, “Yeryüzünde senin bu isteğini yerine getirecek tek kişi yoktur” diye yanıtladılar, “Kaldı ki, büyük, güçlü hiçbir kral bir sihirbazdan, falcıdan ya da yıldızbilimciden böyle bir şey istememiştir. 11Kralın isteğini yerine getirmek güçtür. İnsanlar arasında yaşamayan ilahlardan başka krala bunu açıklayabilecek kimse yoktur.”

12Buna çok öfkelenen kral, Babil'deki bütün bilgelerin öldürülmesini buyurdu. 13Böylece hepsinin öldürülmesi için buyruk çıktı. Daniel'le arkadaşlarının öldürülmesi için de adamlar gönderildi.

14Daniel Babil'in bilgelerini öldürmeye giden kralın muhafız birliği komutanı Aryok'la bilgece, akıllıca konuştu. 15Aryok'a, “Kralın buyruğu neden bu denli sert?” diye sordu. Aryok durumu Daniel'e anlattı. 16Bunun üzerine Daniel krala gidip düşünün ne anlama geldiğini söyleyebilmesi için zaman istedi.

17Sonra evine dönüp olup bitenleri arkadaşları Hananya'ya, Mişael'e, Azarya'ya anlattı. 18Göklerin Tanrısı'na yakarmalarını istedi; öyle ki, Tanrı onlara lütfedip bu gizi açıklasın ve kendisiyle arkadaşları Babil'in öbür bilgeleriyle birlikte öldürülmesinler. 19Gece giz bir görümde Daniel'e açıklandı. Bunun üzerine Daniel Göklerin Tanrısı'nı övdü.

20Şöyle dedi:

“Tanrı'nın adına öncesizlikten sonsuzluğa dek övgüler olsun!

Bilgelik ve güç O'na özgüdür.

21O'dur zamanları ve mevsimleri değiştiren.

Kralları tahttan indirir, tahta çıkarır.

Bilgelere bilgelik,

Anlayışlılara bilgi verir.

22Derin ve gizli şeyleri ortaya çıkarır,

Karanlıkta neler olduğunu bilir,

Çevresi ışıkla kuşatılmıştır.

23Ey atalarımın Tanrısı,

Sana şükreder, seni överim.

Sen ki, bana bilgelik ve güç verdin,

Senden istediklerimizi bana bildirdin

Ve kralın düşünü bize açıkladın.”

Daniel Düşü Yorumluyor

24Daniel, kralın Babil'in bilgelerini öldürmeye atadığı Aryok'a giderek, “Babil'in bilgelerini yok etme” dedi, “Beni krala götür, düşünün ne anlama geldiğini açıklayacağım.”

25Aryok onu hemen krala götürdü ve, “Sürgündeki Yahudalılar arasında kralın düşünü yorumlayabilecek birini buldum” dedi.

26Kral, öbür adı Belteşassar olan Daniel'e, “Gördüğüm düşü ve ne anlama geldiğini bana söyleyebilir misin?” diye sordu.

27Daniel şöyle yanıtladı: “Kralın açıklanmasını istediği gizi ne bir bilge, ne falcı, ne de sihirbaz açıklayabilir. 28Ama gökte gizleri açıklayan bir Tanrı var. Gelecekte neler olacağını Kral Nebukadnessar'a O bildirmiştir. Yatağında yatarken gördüğün düş ve görümler şunlardır:

29“Sen, ey kral, yatarken gelecekle ilgili düşüncelere daldın, gizleri açan da neler olacağını sana bildirdi. 30Bana gelince, ey kral, öbür insanlardan daha bilge olduğum için değil, düşünün ne anlama geldiğini bilesin, aklından geçenleri anlayasın diye bu giz bana açıklandı.

31“Ey kral, düşünde önünde duran büyük bir heykel gördün. Çok büyük ve olağanüstü parlaktı, görünüşü ürkütücüydü.32Başı saf altından, göğsüyle kolları gümüşten, karnıyla kalçaları tunçtan*, 33bacakları demirden, ayaklarının bir kesimi demirden, bir kesimi kildendi. 34Sen bakıyordun ki, bir taş insan eli değmeden kesilip heykelin demirden, kilden ayaklarına çarparak onları paramparça etti. 35Demir, kil, tunç, gümüş, altın aynı anda parçalandı; yazın harman yerindeki saman çöpleri gibi oldular. Derken bir rüzgar çıktı, hiç iz bırakmadan hepsini alıp götürdü. Heykele çarpan taşsa büyük bir dağ oldu, bütün dünyayı doldurdu.

36“Gördüğün düş buydu. Şimdi de ne anlama geldiğini sana açıklayalım. 37Sen, ey kral, kralların kralısın. Göklerin Tanrısı sana egemenlik, güç, kudret, yücelik verdi. 38İnsanoğullarını, yabanıl hayvanları, gökte uçan kuşları senin eline teslim etti. Seni hepsine egemen kıldı. Altından baş sensin. 39Senden sonra senden daha aşağı durumda başka bir krallık çıkacak. Sonra bütün dünyada egemenlik sürecek tunçtan üçüncü bir krallık çıkacak. 40Dördüncü krallık demir gibi güçlü olacak. Çünkü demir her şeyi kırıp ezer. Demir gibi tümünü kırıp parçalayacak. 41Ayaklarla parmakların bir kesiminin çömlekçi kilinden, bir kesiminin demirden olduğunu gördün; yani bölünmüş bir krallık olacak bu. Öyleyken onda demirin gücü de bulunacak, çünkü demiri kille karışık gördün. 42Ayak parmaklarının bir kesimi demirden, bir kesimi kilden olduğu gibi, krallığın da bir bölümü güçlü, bir bölümü zayıf olacak. 43Demirin kille karışık olduğunu gördüğüne göre halklar evlilik bağıyla birbirleriyle karışacaklar, ama demirin kille karışmadığı gibi onlar da birbirine bağlı kalmayacaklar.

44“Bu krallar döneminde Göklerin Tanrısı hiç yıkılmayacak, başka halkın eline geçmeyecek bir krallık kuracak. Bu krallık önceki krallıkları ezip yok edecek, kendisiyse sonsuza dek sürecek. 45İnsan eli değmeden dağdan kesilip gelen taşın demiri, tuncu, kili, gümüşü, altını parçaladığını gördün. Ulu Tanrı bundan sonra neler olacağını krala açıklamıştır. Düş gerçek, yorumu da güvenilirdir.”

46Bunun üzerine Kral Nebukadnessar Daniel'in önünde yüzüstü yere kapandı. Ona bir sunu ve buhur sunulmasını buyurdu. 47Daniel'e, “Madem bu gizi açıklayabildin, Tanrın gerçekten tanrıların Tanrısı, kralların Efendisi” dedi, “Gizleri açan O'dur.”

48Sonra Daniel'i yüksek bir göreve getirdi; ona birçok değerli armağan verdi. Onu Babil İli'ne vali atadı, Babil'in bütün bilgelerinin başkanı yaptı. 49Daniel'in isteği üzerine Şadrak'ı, Meşak'ı, Abed-Nego'yu da Babil İli'nde yüksek görevlere atadı. Daniel ise sarayda kaldı.

3

Nebukadnessar'ın Diktiği Altın Heykel

1Kral Nebukadnessar altın bir heykel yaptı; boyu altmışç

, eni altı arşındı[d]

. Onu Babil İli'nde, Dura Ovası'na dikti.2Satrapları*, kaymakamları, valileri, danışmanları, haznedarları, yargıçları, güvenlik görevlilerini ve illerin bütün öbür yüksek memurlarını diktiği heykeli adama törenine çağırttı. 3Böylece satraplar, kaymakamlar, valiler, danışmanlar, haznedarlar, yargıçlar, güvenlik görevlileri ve illerin bütün öbür yüksek memurları Kral Nebukadnessar'ın diktiği heykeli adama töreni için toplanarak heykelin önünde durdular. 4Sonra haberci yüksek sesle bağırdı: “Ey halklar, uluslar, her dilden insanlar, size şöyle yapmanız buyruluyor: 5Boru, ney, lir, kanun, arp, davul ve her çeşit çalgı sesini duyar duymaz yere kapanıp Kral Nebukadnessar'ın dikmiş olduğu altın heykele tapınacaksınız. 6[*]

Her kim yere kapanıp tapınmazsa hemen kızgın fırına atılacaktır.” 7Bu yüzden ne zaman boru, ney, lir, kanun, arp ve her çeşit çalgı sesi duyulsa, bütün halklar, uluslar, her dilden insanlar yere kapanıp Kral Nebukadnessar'ın diktiği altın heykele tapındılar.

Daniel'in Arkadaşları Suçlanıyor

8Bunun üzerine bazı Kildaniler* yaklaşıp Yahudiler'i suçladılar. 9Kral Nebukadnessar'a, “Ey kral, sen çok yaşa!” dediler,10-11“Boru, ney, lir, kanun, arp, davul ve her çeşit çalgı sesini duyan herkes yere kapanıp altın heykele tapınacak; kim yere kapanıp tapınmazsa kızgın fırına atılacak diye bir buyruk çıkardın, ey kral. 12Oysa Babil İli'nde yüksek görevlere atadığın Şadrak, Meşak, Abed-Nego adında bazı Yahudiler var. Bu adamlar seni saymadılar, ey kral. Senin ilahlarına kulluk etmiyor, diktiğin altın heykele tapınmıyorlar.”

13Büyük öfkeye kapılan Nebukadnessar, Şadrak'ı, Meşak'ı, Abed-Nego'yu çağırttı. Bu kişiler kralın yanına getirildiler.14Nebukadnessar, “Ey Şadrak, Meşak, Abed-Nego, ilahlarıma kulluk etmediğiniz, diktiğim altın heykele tapınmadığınız doğru mu?” diye sordu, 15“Şimdi boru, ney, lir, kanun, arp, davul ve her çeşit çalgı sesini duyar duymaz yere kapanıp yaptığım heykele tapınmaya hazırsanız ne iyi! Ama ona tapınmazsanız, hemen kızgın fırına atılacaksınız. O zaman bakalım hangi ilah sizi elimden kurtaracak?”

16Şadrak, Meşak, Abed-Nego, “Bu konuda kendimizi savunma gereğini duymuyoruz” diye karşılık verdiler, 17“Kızgın fırına atılsak bile, ey kral, kendisine kulluk ettiğimiz Tanrı bizi kızgın fırından kurtarabilir; senin elinden de bizi kurtaracaktır. 18Ama bizi kurtarmasa bile bil ki, ey kral, ilahlarına kulluk etmeyiz, diktiğin altın heykele tapınmayız.”

Daniel'in Üç Arkadaşı Fırına Atılıyor

19Nebukadnessar Şadrak, Meşak, Abed-Nego'ya çok öfkelendi; onlara karşı tutumu değişti. Fırının her zamankinden yedi kat daha çok ısıtılmasını buyurdu. 20Sonra ordusundaki bazı güçlü askerlere Şadrak'ı, Meşak'ı, Abed-Nego'yu bağlayıp kızgın fırına atmalarını buyurdu. 21Böylece bu kişiler, şalvarları, kaftanları, sarıkları ve öbür giysileriyle birlikte bağlanıp kızgın fırına atıldılar. 22Kralın buyruğu çok sıkı, fırın da çok ısıtılmış olduğundan, Şadrak'ı, Meşak'ı, Abed-Nego'yu götüren adamları ateşin alevleri yakıp öldürdü. 23Üç adamsa –Şadrak, Meşak, Abed-Nego– bağlı olarak kızgın fırına düştüler.

24O zaman Kral Nebukadnessar şaşkınlık içinde birden ayağa kalktı. Danışmanlarına, “Biz ateşin içine bağlı üç kişi atmadık mı?” diye sordu.

Danışmanlar, “Kuşkusuz, ey kral” diye karşılık verdiler.

25Kral, “Ben dört kişi görüyorum” dedi, “Ateşin içinde yürüyorlar, bağlarından çözülmüş, hiçbir zarara uğramamışlar. Dördüncünün görünümü de bir ilahi varlığa benziyor.”

26Sonra kızgın fırının kapısına yaklaşarak, “Ey Yüce Tanrı'nın kulları Şadrak, Meşak, Abed-Nego, dışarı çıkıp buraya gelin!” diye seslendi.

Bunun üzerine Şadrak, Meşak, Abed-Nego ateşin içinden çıktılar. 27Satraplar*, kaymakamlar, valiler, kralın danışmanları onların çevresinde toplandılar. Adamların bedenlerinde ateşin hiçbir etkisi olmadığını gördüler. Başlarındaki tek saç yanmamış, giysileri değişmemiş, ateşin kokusu üzerlerine sinmemişti.

28Bunun üzerine Nebukadnessar, “Şadrak, Meşak ve Abed-Nego'nun Tanrısı'na övgüler olsun!” dedi, “Meleğini gönderip kendisine güvenen kullarını kurtardı. Onlar buyruğuma karşı geldiler, kendi Tanrıları'ndan başka bir ilaha kulluk edip tapınmamak için canlarını tehlikeye attılar. 29İşte buyuruyorum: Hangi halktan, ulustan ya da dilden olursa olsun, Şadrak, Meşak ve Abed-Nego'nun Tanrısı'ndan saygısızca söz eden herkes paramparça edilecek, evleri çöplüğe çevrilecek. Çünkü böyle kurtarabilen başka bir tanrı yoktur.”

30Sonra Şadrak'ı, Meşak'ı, Abed-Nego'yu Babil İli'nde daha yüksek görevlere atadı.

4

Nebukadnessar'ın İkinci Düşü

1Kral Nebukadnessar dünyadaki bütün halklara, uluslara ve her dilden insanlara şu bildiriyi gönderdi:

“Esenliğiniz bol olsun! 2Yüce Tanrı'nın benim için gerçekleştirdiği belirtileri ve şaşılası işleri size bildirmeyi uygun gördüm.

3“Belirtileri ne büyük!

Şaşılası işleri ne yüce!

Krallığı ebedi krallıktır,

Egemenliği kuşaklar boyu sürecek.

4“Ben, Nebukadnessar, evimde huzur, sarayımda gönenç içindeydim. 5Beni korkutan bir düş gördüm. Yatağımda yatarken düşüncelerimle görümlerim beni ürküttü. 6Düşün ne anlama geldiğini açıklamaları için Babil'in bütün bilgelerinin yanıma getirilmesini buyurdum. 7Sihirbazlar, yıldızbilimciler, falcılar yanıma gelince, gördüğüm düşü onlara anlattımsa da ne anlama geldiğini açıklayamadılar. 8Sonunda ilahımın adından gelen Belteşassar adıyla çağrılan ve kendisinde kutsal ilahların ruhu bulunan Daniel yanıma geldi. Gördüğüm düşü ona anlattım.

9“Ona şöyle dedim: Ey sihirbazların başkanı Belteşassar, sende kutsal ilahların ruhu olduğunu, her gizi açıklayabileceğini biliyorum. İşte gördüğüm düş: Ne anlama geldiğini bana açıkla. 10Yatarken gördüğüm görümler şunlar: Dünyanın ortasında çok yüksek bir ağaç gördüm. 11Ağaç büyüdü, güçlendi, boyu göklere erişti. Dünyanın dört bucağından görülüyordu. 12Yaprakları güzeldi, herkese yetecek kadar bol meyvesi vardı. Yabanıl hayvanlar gölgesinde barınıyor, gökte uçan kuşlar dallarına tünüyordu. Her canlı ondan besleniyordu.

13“Yatağımda yatarken gördüğüm görümlerde gökten inen bir gözcü, kutsal bir varlık gördüm. 14Yüksek sesle, ‘Ağacı ve dallarını kesin, yapraklarını yolun, meyvesini atın’ diye bağırdı, ‘Altında barınan hayvanlarla dallarına tüneyen kuşlar kaçsın. 15Ama köklerin bulunduğu kütüğü demirle, tunçla* çevreleyip yerde, otların içinde bırakın.

“ ‘Göğün çiyiyle ıslansın, hayvanlarla birlikte yerdeki otlardan pay alsın. 16Ondaki insan yüreği değiştirilsin, yerine hayvan yüreği verilsin. Üzerinden yedi vakit geçsin. 17Bu yargıyı gözcüler, kararı kutsallar verdi. Öyle ki, her canlı Yüce Olan'ın insan krallıkları üzerinde egemenlik sürdüğünü ve onları dilediği kişiye, en hor görülen birine bile verebileceğini bilsin.’

18“İşte ben Kral Nebukadnessar'ın gördüğü düş! Şimdi, ey Belteşassar, bunun ne anlama geldiğini söyle. Çünkü krallığımdaki bilgelerin hiçbiri bu düşün ne anlama geldiğini bana açıklayamadı. Ama sen açıklayabilirsin, çünkü kutsal ilahların ruhu var sende.”

Daniel Düşü Yorumluyor

19O zaman öbür adı Belteşassar olan Daniel bir süre şaşkın şaşkın durdu, düşünceleri onu ürküttü. Bunun üzerine kral, “Ey Belteşassar, bu düş de yorumu da seni ürkütmesin” dedi.

Belteşassar, “Ey efendim, keşke bu düş senden nefret edenlerin, yorumu da düşmanlarının başına gelseydi!” diye karşılık verdi, 20“Büyüyen, güçlenen, boyu göklere erişen, dünyadaki herkesçe görülebilen bir ağaç gördün.21Yaprakları güzeldi, meyvesi herkese yetecek kadar boldu. Yabanıl hayvanlar altında barınır, gökte uçan kuşlar dallarına tünerdi. 22Ey kral, o ağaç sensin! Sen büyüdün, güçlendin. Büyüklüğün giderek göklere erişti, egemenliğin dünyanın dört bucağına yayıldı.

23“Sen, ey kral, bir gözcünün, kutsal bir varlığın gökten indiğini gördün. ‘Ağacı kesip yok edin, ama köklerin bulunduğu kütüğü demirle, tunçla* çevreleyip yerde, otların içinde bırakın. Göğün çiyiyle ıslansın; üzerinden yedi vakit geçinceye dek yabanıl hayvanlarla birlikte pay alsın’ diyordu.

24“Ey efendim kral, düşün anlamı ve Yüce Olan'ın senin başına getireceği yargı şudur: 25İnsanlar arasından kovulacak, yabanıl hayvanlarla yaşayacaksın; öküz gibi otla beslenecek, göğün çiyiyle ıslanacaksın. Yüce Olan'ın insan krallıkları üzerinde egemenlik sürdüğünü ve krallığı dilediği kişiye verdiğini anlayıncaya dek yedi vakit geçecek. 26Köklerin bulunduğu kütüğün bırakılması için buyruk verildi. Bunun anlamı şu: Sen göklerin egemenlik sürdüğünü anlayınca krallığın sana geri verilecek. 27Bu yüzden, ey kral, öğüdümü benimse: Doğru olanı yaparak günahından, düşkünlere iyilik ederek suçlarından vazgeç. Olur ya, gönencin uzun sürer.”

Düş Gerçekleşiyor

28Bunların hepsi Kral Nebukadnessar'ın başına geldi. 29On iki ay sonra kral Babil Sarayı'nın damında geziniyordu. 30Kral, “İşte onurum ve yüceliğim için üstün gücümle krallığımın başkenti olarak kurduğum büyük Babil!” dedi. 31Daha sözünü bitirmeden gökten bir ses duyuldu: “Ey Kral Nebukadnessar, krallık senden alındı.32İnsanlar arasından kovulacak, yabanıl hayvanlarla yaşayacaksın. Öküz gibi otla besleneceksin. Yüce Olan'ın insan krallıkları üzerinde egemenlik sürdüğünü ve krallığı dilediği kişiye verdiğini anlayıncaya dek yedi vakit geçecek.”

33Nebukadnessar'a ilişkin bu söz hemen yerine geldi. İnsanlar arasından kovuldu. Öküz gibi otla beslendi. Bedeni göğün çiyiyle ıslandı. Saçı kartal tüyü, tırnakları kuş pençesi gibi uzadı.

34Belirlenen sürenin sonunda ben Nebukadnessar gözlerimi göğe kaldırdım ve kendime geldim. Yüce Olan'ı övdüm. Sonsuza dek Diri Olan'ı onurlandırıp yücelttim.

O'nun egemenliği ebedi egemenliktir,

Krallığı kuşaklar boyu sürecek.

35Dünyada yaşayanlar bir hiç sayılır.

O gökteki güçlere de dünyada yaşayanlara da

Dilediğini yapar.

O'nun elini durduracak,

O'na, “Ne yapıyorsun?” diyecek kimse yoktur.

36O anda aklım başıma geldi. Krallığımın yüceliği için onurum ve görkemim bana geri verildi. Danışmanlarımla soylu adamlarım beni aradılar. Krallığıma kavuştum, bana daha büyük yücelik verildi. 37Ben Nebukadnessar Göklerin Kralı'na şükrederim. O'nu över, yüceltirim. Çünkü bütün yaptıkları gerçek, yolları doğrudur; kendini beğenmişleri alçaltmaya gücü yeter.

5

Kral Belşassar'ın Verdiği Şölen

1Kral Belşassar soylu adamlarından bin kişiye büyük bir şölen verdi, onlarla şarap içti. 2Şarabını keyifle içerken, atası Nebukadnessar'ın Yeruşalim'deki tapınaktan çıkarıp getirdiği altın ve gümüş kapların getirilmesini buyurdu. Öyle ki, kendisi, karıları, cariyeleri, soylu adamları onlarla içsinler. 3Böylece Tanrı'nın Yeruşalim'deki tapınağından alınan altın kaplar getirildi; kral, karıları, cariyeleri, soylu adamları onlarla içtiler. 4Şaraplarını içerken altından, gümüşten, tunçtan*, demirden, ağaçtan, taştan ilahları övdüler.

5Ansızın bir insan elinin parmakları belirdi, kandilliğin yanındaki saray duvarının sıvası üzerine yazmaya başladı. Kral yazan eli gördü, 6aklından geçenler onu ürküttü, benzi soldu; eli ayağı tutmaz oldu, dizlerinin bağı çözüldü.

7Yüksek sesle Babil'in bilgelerini –falcılarla yıldızbilimcileri– çağırttı. Onlara, “Bu yazıyı kim okuyup ne anlama geldiğini bana açıklarsa, kendisine mor giysi giydirilip boynuna altın zincir takılacak ve ülkede üçüncü önder olacak” dedi.

8Kralın bütün bilgeleri geldiyse de yazıyı kimse okuyamadı, ne anlama geldiğini de açıklayamadı. 9Bu yüzden Kral Belşassar daha da korktu, benzi büsbütün soldu. Soylu adamlarıysa şaşkındı.

10Kralla soyluların seslerini duyan kraliçe[e]

şölen salonuna geldi. “Çok yaşa, ey kral!” dedi, “Aklından geçenler seni ürkütmesin, benzin solmasın! 11Ülkende kendisinde kutsal ilahların ruhu bulunan biri var. Atan Kral Nebukadnessar'ın döneminde kavrayışa, sağduyuya, ilahlara özgü bilgeliğe sahip olmakla tanınırdı. Atan Kral Nebukadnessar onu sihirbazların, yıldızbilimcilerin, falcıların başkanlığına atadı. 12Kralın Belteşassar diye çağırdığı Daniel olağanüstü bir ruha, bilgiye, sağduyuya sahiptir. Üstelik düşleri yorumlama, bilmeceleri çözme, gizemleri açıklama yeteneği de vardır. Daniel'i çağırt, yazının ne anlama geldiğini o sana söyleyecektir.”

13Böylece Daniel'i kralın önüne getirdiler. Kral, “Kral atamın Yahuda'dan getirdiği, Yahuda sürgünlerinden Daniel sen misin?” diye sordu, 14“Sende ilahların ruhu bulunduğunu, kavrayış, sağduyu ve olağanüstü bilgelikle donanmış olduğunu duydum. 15Bu yazıyı okuyup ne anlama geldiğini söylemeleri için bilgelerle falcıları çağırttım. Ama ne anlama geldiğini açıklayamadılar. 16Senin yorum yapabildiğini, gizemleri açıklayabildiğini duydum. Bu yazıyı okur, ne anlama geldiğini açıklayabilirsen, sana mor giysi giydirilip boynuna altın zincir takılacak; ülkede üçüncü önder olacaksın.”

17Daniel, “Armağanların senin olsun, ödüllerini de bir başkasına ver” diye karşılık verdi, “Ama ben yine de yazıyı okuyup ne anlama geldiğini sana açıklayacağım.

18“Ey kral, Yüce Tanrı atan Nebukadnessar'a krallığı, büyüklüğü, yüceliği, görkemi verdi. 19Tanrı'nın sağladığı büyüklük yüzünden bütün halklar, uluslar, her dilden insan ondan korkup titredi. Dilediğini öldürür, dilediğini yaşatırdı; dilediğini yüceltir, dilediğini alçaltırdı. 20Ne var ki, gurura kapılıp saygısızlıkta direnince krallık tahtından indirildi, yüceliği kendisinden alındı. 21İnsanlar arasından kovuldu ve ona hayvan yüreği verildi. Yüce Tanrı'nın insanların krallığı üzerinde egemenlik sürdüğünü, onu dilediği kişiye verdiğini anlayıncaya dek yaban eşekleri arasında yaşadı, öküz gibi otla beslendi, bedeni göğün çiyiyle ıslandı.

22“Ama ey sen, onun torunu Belşassar, bunların hepsini bildiğin halde alçakgönüllülüğü benimsemedin. 23Bunun yerine göğün Rabbi'ne karşı kendini yükselttin. O'nun tapınağından aldıkları kapları sana getirdiler. Sen, karıların, cariyelerin, soylu adamların onlarla şarap içtiniz. Görmeyen, duymayan, anlamayan altından, gümüşten, tunçtan, demirden, ağaçtan, taştan ilahları övdün. Soluğunu elinde tutan, bütün yollarını gözeten Tanrı'yı ise yüceltmedin. 24Bu yüzden Tanrı o yazıyı yazan eli gönderdi.

25“Yazılan yazı şudur:

MENE, MENE, TEKEL ve PARSİN.

26“Bu sözcüklerin anlamı şudur:

MENE[f]

: Tanrı senin krallığının günlerini saydı ve ona son verdi.

27TEKEL[g]

: Terazide tartıldın ve eksik bulundun.

28PERES[h]

: Krallığın ikiye bölünerek Medler'le Persler'e verildi.”

29Belşassar'ın buyruğu üzerine Daniel'e mor giysi giydirilip boynuna altın zincir takıldı ve ülkede üçüncü önder ilan edildi.

30Kildan* Kralı Belşassar o gece öldürüldü. 31Altmış iki yaşında olan Medli Darius krallığı eline geçirdi.

6

Daniel Aslan Çukuruna Atılıyor

1Darius bütün ülkeyi yönetecek yüz yirmi satrap* atamayı uygun gördü. 2Bunların başına da biri Daniel olmak üzere üç bakan atadı. Krala zarar gelmemesi için bakanlar satraplardan hesap soracaklardı. 3Kendisinde bulunan olağanüstü ruh sayesinde Daniel öbür bakanlarla satraplardan üstün olduğundan, kral onu bütün ülkenin başına atamayı tasarlıyordu.4Bunun üzerine öbür bakanlarla satraplar Daniel'i ülke yönetimi konusunda suçlamak için fırsat kollamaya başladılar. Ancak ne suçlanacak bir yanını, ne de bir yanlışını buldular. Çünkü Daniel güvenilir biriydi. Kendisinde hiçbir eksiklik ya da yanlışlık bulamadılar. 5Sonunda, “Daniel'i Tanrısı'nın Yasası'yla ilgili bir konuda suçlayamazsak, bir suçlama nedeni bulamayacağız” dediler.

6Bunun üzerine bakanlarla satraplar hep birlikte krala gidip, “Ey Kral Darius, çok yaşa!” dediler, 7“Ülkenin bütün bakanları, kaymakamları, satrapları, danışmanları, valileri olarak kralın zorlu bir yasa çıkarması üzerinde anlaştık. Ey kral, kim otuz gün içinde senden başka bir insana ya da ilaha dua ederse, aslan çukuruna atılsın. 8Şimdi, ey kral, yasağı koy; Medler'le Persler'in değişmez yasası uyarınca yazıyı imzala ki değiştirilemesin.” 9Böylece Kral Darius yasağı içeren yasayı imzaladı.

10Daniel yasanın imzalandığını öğrenince evine gitti. Yukarı odasının Yeruşalim yönüne bakan pencereleri açıktı. Daha önce yaptığı gibi her gün üç kez diz çöküp dua etti, Tanrısı'na övgüler sundu. 11Ona tuzak kuran adamlar hep birlikte oraya gittiklerinde, onu Tanrısı'na dua edip yalvarırken gördüler. 12Bunun üzerine krala gidip çıkardığı yasayla ilgili şunları söylediler: “Ey kral, kim otuz gün içinde senden başka bir insana ya da ilaha dua ederse, aslan çukuruna atılsın diye yasa imzalamadın mı?”

Kral, “Medler'le Persler'in değişmez yasası uyarınca çıkardığım yasa geçerlidir” diye karşılık verdi.

13Bunun üzerine, “Ey kral, Yahuda sürgünlerinden olan Daniel seni de imzaladığın yasayı da saymıyor; günde üç kez dua ediyor” dediler. 14Bunu duyan kral çok üzüldü, Daniel'i kurtarmayı kafasına koydu. Onu kurtarmak için güneş batıncaya dek uğraştı.

15O zaman adamlar toplu halde krala gidip, “Ey kral, Medler'le Persler'in yasası uyarınca, kralın koyduğu yasanın ya da yasağın değiştirilemeyeceğini bilmelisin” dediler.

16Bunun üzerine kral Daniel'i getirip aslan çukuruna atmalarını buyurdu. Daniel'e de, “Kendisine sürekli kulluk ettiğin Tanrın seni kurtarsın!” dedi.

17Bir taş getirip çukurun ağzına koydular. Daniel'le ilgili hiçbir şey değiştirilmesin diye kral hem kendi mühür yüzüğüyle, hem soyluların mühür yüzükleriyle taşı mühürledi. 18Sonra sarayına döndü; geceyi yemek yemeden, eğlenmeden geçirdi; uykusu kaçtı.

19Şafak sökerken kalkıp acele aslan çukuruna gitti. 20Çukura yaklaşınca üzgün bir sesle, “Ey yaşayan Tanrı'nın kulu Daniel, kendisine sürekli kulluk ettiğin Tanrın seni aslanlardan kurtarabildi mi?” diye haykırdı.

21Daniel, “Ey kral, sen çok yaşa!” diye yanıtladı, 22“Tanrım meleğini gönderip aslanların ağzını kapadı. Beni incitmediler. Çünkü Tanrı'nın önünde suçsuz bulundum. Sana karşı da, ey kral, hiçbir yanlışlık yapmadım.”

23Kral buna çok sevindi, Daniel'i çukurdan çıkarmalarını buyurdu. Daniel çukurdan çıkarıldı. Bedeninde hiçbir yara izi bulunmadı. Çünkü Tanrısı'na güvenmişti.

24Kralın buyruğu uyarınca, Daniel'i haksız yere suçlayan adamları, karılarıyla, çocuklarıyla birlikte getirip aslan çukuruna attılar. Daha çukurun dibine varmadan aslanlar onları kapıp kemiklerini kırdılar.

25Kral Darius dünyada yaşayan bütün halklara, uluslara ve her dilden insanlara şöyle yazdı:

“Esenliğiniz bol olsun!

26Krallığımda yaşayan herkesin Daniel'in Tanrısı'ndan korkup titremesini buyuruyorum.

O yaşayan Tanrı'dır,

Sonsuza dek var olacak.

Krallığı yıkılmayacak,

Egemenliği son bulmayacak.

27O kurtarır, O yaşatır,

Gökte de yerde de

Belirtiler, şaşılası işler yapar.

Daniel'i aslanların pençesinden kurtaran O'dur.”

28Böylece Darius'un ve Persli Koreş'in krallığı döneminde Daniel'in işleri iyi gitti.

7

Daniel'in Dört Yaratıkla İlgili Düşü

1Babil Kralı Belşassar'ın krallığının birinci yılında, Daniel yatağında yatarken bir düş ve görümler gördü. Sonra düşünün özetini yazdı; 2[*]

şöyle dedi:

“Gece bir görümde göğün dört rüzgarının büyük denize saldırdığını gördüm. 3[*]

Denizden birbirinden farklı dört büyük yaratık çıktı.

4[*]

“Birinci yaratık aslana benziyordu, kartal kanatları vardı. Ben bakarken kanatları koparıldı, yaratık yerden kaldırıldı, insan gibi ayakları üzerine durduruldu. Ona bir insan yüreği verildi.

5“İkinci yaratık ayıya benziyordu. Bir yanı üzerinde doğrulmuştu. Ağzında, dişleri arasında üç kaburga kemiği vardı. Ona, ‘Haydi kalk, yiyebildiğin kadar et ye!’ dediler.

6“Sonra baktım, parsa benzer bir başka yaratık gördüm. Sırtında dört kuş kanadı vardı. Bu yaratığın dört başı vardı ve ona egemenlik verilmişti.

7[*]

“Bundan sonraki gece görümlerimde korkunç, ürkütücü, çok güçlü dördüncü bir yaratık gördüm. Büyük demir dişleri vardı; yiyip parçalıyor, artakalanı ayakları altında çiğniyordu. Kendisinden önceki yaratıklara benzemiyordu. On boynuzu vardı.

8[*]

“Ben gözümü dikmiş boynuzlara bakarken, onların arasından daha küçük başka bir boynuz çıktı. İlk boynuzlardan üçü onun önünde söküldü. Bu boynuzun insan gözü gibi gözleri, böbürlenen bir ağzı vardı.

9[*]

graph-definition>

*

“Ben bakarken

Tahtlar kuruldu,

Eskiden beri var Olan yerine oturdu.

Giysileri kar gibi beyaz,

Başındaki saçlar yün gibi apaktı.

Tahtı alev alev,

Tekerlekleri kızgın ateş gibiydi.

10[*]

graph-definition>

*

Önünden ateşten bir ırmak çıkıp akıyordu.

Binlerce binler

O'na hizmet ediyordu;

On binlerce on binler

Önünde duruyordu.

Mahkeme kuruldu,

Kitaplar açıldı.

11“Boynuzun söylediği övüngen sözleri duyunca baktım, yaratık gözümün önünde öldürüldü, bedeni kızgın ateşe atıldı, yok oldu. 12Öbür yaratıklara gelince, egemenlik onlardan alınmış, ancak belirli bir süre için yaşamalarına izin verilmişti.

13[*]

“Gece görümlerimde insanoğluna benzer birinin göğün bulutlarıyla geldiğini gördüm. Eskiden beri var Olan'ın yanına doğru ilerledi, O'nun önüne getirildi. 14[*]

Ona egemenlik, yücelik ve krallık verildi. Bütün halklar, uluslar ve her dilden insan ona tapındı. Egemenliği hiç bitmeyecek sonsuz bir egemenlik, krallığı hiç yıkılmayacak bir krallıktır.”

Düşün Yorumu

15“Ben Daniel'e gelince, ruhum üzüntüyle sarsıldı, gördüğüm görümler beni ürküttü. 16Orada duranlardan birine yaklaştım, bütün bunların gerçek anlamını açıklamasını istedim.

“O da bana bunların ne anlama geldiğini açıkladı: 17‘Bu dört büyük yaratık yeryüzünde ortaya çıkacak dört kraldır.18[*]

Ama Yüceler Yücesi'nin kutsalları krallığı alacak, sonsuza dek ellerinde tutacaklar. Evet, sonsuzlara dek.’

19“Bundan sonra öbürlerinden farklı, çok korkunç, demirden dişleri, tunçtan* tırnakları olan, yiyip parçalayan, artakalanı ayakları altında çiğneyen dördüncü yaratığın ne anlama geldiğini öğrenmek istedim. 20Bunun yanısıra başındaki on boynuzdan sonra çıkan öbür boynuzun ne olduğunu da öğrenmek istedim. Bu boynuzun önünden üç boynuz düşmüştü, sanki ötekilerden daha iriceydi. Gözleri ve böbürlenen bir ağzı vardı. 21[*]

Ben baktığım sırada bu boynuz kutsallarla savaşıyor ve onları yeniyordu. 22[*]

Eskiden beri var Olan –Yüceler Yücesi– gelip kutsallarının lehine yargı verene dek bu böyle sürdü. Kutsalların krallığı alma zamanı gelmişti.

23“Bana şu açıklamayı yaptı: ‘Dördüncü yaratık yeryüzünde ortaya çıkacak dördüncü krallıktır. Bütün öbür krallıklardan farklı olacak, bütün dünyayı yiyip bitirecek, çiğneyip parçalayacak. 24[*]

On boynuz bu krallıktan çıkacak on kraldır. Bunlardan sonra öncekilerden farklı bir başka kral ortaya çıkıp üç kralı tahtlarından indirecek. 25[*]

Yüceler Yücesi'ni kötüleyen sözler söyleyecek, O'nun kutsallarına baskı yapacak. Belirlenen zamanları, yasaları değiştirmeyi amaçlayacak. Kutsallar üç buçuk yıl içinı

eline teslim edilecekler.

26“ ‘Ama mahkeme kurulacak, onun egemenliğine son verilecek, büsbütün yok edilecek. 27[*]

graph-definition>

*

Göklerin altındaki krallıklara özgü krallık, egemenlik ve büyüklük kutsallara, Yüceler Yücesi'nin halkına verilecek. Bu halkın krallığı sonsuza dek sürecek, bütün uluslar ona kulluk edip sözünü dinleyecek.’

28“İşte olayın gelişimi burada bitiyor. Ben Daniel'e gelince, düşüncelerim beni çok ürküttü, benzim soldu. Ama bu olayı içimde sakladım.”

8

Koç ve Tekeyle İlgili Görüm

1Kral Belşassar'ın krallığının üçüncü yılında, ben Daniel daha önce gördüğüm görümden başka bir görüm gördüm.2Görümde kendimi Elam İli'ndeki Sus Kalesi'nde, Ulay Kanalı'nın yanında gördüm. 3Gözlerimi kaldırıp bakınca kanal kıyısında duran bir koç gördüm; iki uzun boynuzu vardı. Boynuzlardan daha geç çıkanı öbüründen daha uzundu. 4Koçun batıya, kuzeye, güneye doğru boynuz attığını gördüm. Hiçbir hayvan ona karşı koyamıyor, kimse onun elinden kurtaramıyordu. Koç dilediği gibi davrandı ve gitgide güçlendi.

5Ben bu olayı düşünürken, batıdan ansızın gözleri arasında çarpıcı bir boynuzu olan bir teke geldi. Yere basmadan bütün dünyayı aştı. 6Güç ve öfkeyle, kanalın yanında durduğunu gördüğüm iki boynuzlu koça doğru koştu. 7Öfkeyle saldırdığını, koça vurup boynuzlarını kırdığını gördüm. Koçun tekeye karşı duracak gücü yoktu; teke koçu yere vurup çiğnedi. Koçu onun elinden kurtaracak kimse yoktu. 8Teke çok güçlendi, ama en güçlü olduğu sırada büyük boynuzu kırıldı. Kırılan boynuzun yerine, göğün dört rüzgarına doğru çarpıcı dört boynuz çıktı.

9Bu boynuzların birinden başka bir küçük boynuz çıktı; güneye, doğuya ve Güzel Ülke'ye[i]

doğru yayılarak çok güçlendi.10[*]

Göklerin ordusuna erişinceye dek büyüdü. Gökteki ordudan ve yıldızlardan bazılarını yeryüzüne düşürdü, ayakları altına alıp çiğnedi. 11Kendisini Gök Ordusu'nun Önderi[j]

kadar yükseltti. Tanrı'ya sunulan günlük sunu kaldırıldı, O'nun tapınağı yıkıldı. 12Başkaldırı yüzünden günlük sunuya karşı çıkıldı. Gerçek ayak altında çiğnendi. Küçük boynuz yaptığı her şeyde başarılı oldu.

13Sonra kutsal bir varlığın konuştuğunu duydum. Başka kutsal bir varlık ona, “Bu görümde –günlük sunuyla, yıkım getiren başkaldırıyla, kutsal yerin ve ordunun ayak altında çiğnenmesiyle ilgili görümde– olanlar ne zamana dek sürecek?” diye sordu.

14Kutsal varlık bana, “2 300 akşam, sabah olacak, sonra kutsal yer yeniden düzene konulacak” dedi.

Görümün Yorumu

15Ben Daniel, gördüğüm görümün ne anlama geldiğini çözmeye çalışırken, insana benzer biri karşımda durdu. 16[*]

Bir insan sesinin Ulay Kanalı'ndan, “Ey Cebrail, görümün ne anlama geldiğini şuna açıkla” diye seslendiğini duydum.17Cebrail durduğum yere yaklaşınca korkudan yere yığıldım. Bana, “Ey insanoğlu!” dedi, “Bu görümün sonla ilgili olduğunu anla.”

18O benimle konuşurken, yüzükoyun yere uzanmış, derin bir uykuya dalmışım. Dokunup beni ayağa kaldırdı.

19Bana, “Daha sonra Tanrı'nın öfkesi sona erdiğinde neler olacağını sana söyleyeceğim” dedi, “Çünkü görüm sonun belirlenen zamanıyla ilgilidir. 20Gördüğün iki boynuzlu koç Med ve Pers krallarını simgeler. 21Teke Grek Kralı'dır; gözleri arasındaki büyük boynuz birinci kraldır. 22Kırılan boynuzun yerine çıkan dört boynuz, ulusundan çıkacak dört krallığı simgeliyor. Ama ilk kral kadar güçlü olmayacaklar.

23“Bu dört krallığın sonu yaklaşıp yapılan kötülükler doruğa varınca, sert yüzlü ve aldatmada usta bir kral ortaya çıkacak. 24Kendisinden gelmeyen büyük bir güce kavuşacak. Şaşırtıcı yıkımlar yapacak, el attığı her işte başarılı olacak. Güçlüleri ve kutsal halkı yok edecek. 25Yapacağı işleri aldatarak başaracak, kendisini yükseltecek. Güvenlikte olan birçoklarını yok edecek, Önderler Önderi'ne[k]

karşı duracak. Ama kendisi insan eli değmeden yok edilecek.

26“Akşam ve sabahla ilgili sana bildirilen görüm gerçektir. Ama sen görümü gizli tut. Çünkü uzak bir gelecekle ilgilidir.”

27Ben Daniel günlerce bitkin ve hasta kaldım. Sonra kalkıp kralın işlerini yapmayı sürdürdüm. Bu anlaşılması güç görümden ötürü şaşkındım.

9

Daniel Dua Ediyor

1-2[*]

Medli Ahaşveroş oğlu Darius Kildan* Kralı oldu. Krallığının birinci yılında ben Daniel, RAB'bin Peygamber Yeremya'ya bildirdiği sayının –Yeruşalim'in ıssız kalacağı yılların sayısının– yetmiş olduğunu Kutsal Yazılar'dan anladım.

3Bunun üzerine yüzümü Rab Tanrı'ya çevirdim. Duayla, yakarışla, oruçla* O'na yalvardım; çul kuşanıp külde oturdum.4RAB Tanrım'a dua edip günahlarımızı itiraf ettim. Şöyle dedim:

“Ya Rab, kendisini sevenlerle, buyruklarına uyanlarla yaptığı antlaşmaya bağlı kalan yüce ve görkemli Tanrı!5Buyruklarından, ilkelerinden ayrılıp günah, suç işledik, kötülük yaptık, başkaldırdık. 6Senin adına krallarımıza, önderlerimize, atalarımıza, ülkedeki bütün halka seslenen kulların peygamberleri dinlemedik.

7“Sen adaletlisin, ya Rab! Sadakatsizliğimiz yüzünden bizi uzak yakın ülkelere sürdün. Oralarda yaşayan biz Yahudiler, Yeruşalim halkı, İsrailliler bugün utanç içindeyiz. 8Evet, ya RAB, bizler, krallarımız, önderlerimiz, atalarımız sana karşı işlediğimiz günah yüzünden utanç içindeyiz. 9Sana karşı geldiğimiz halde, sen acıyan, bağışlayan Tanrımız Rab'sin. 10Tanrımız RAB'bin sözüne kulak vermedik, kulları peygamberler aracılığıyla bize verdiği yasalara uymadık.11Bütün İsrail halkı yasanı çiğnedi, sırtını sana dönüp seni dinlemek istemedi.

“Bu yüzden Tanrı kulu Musa'nın Yasası'nda yazılan lanet başımıza yağdı, içilen ant yerine geldi. Çünkü sana karşı günah işledik. 12Üzerimize büyük yıkım getirerek bizim ve bizi yöneten önderlerimiz için söylediğin sözleri yerine getirdin. Yeruşalim'in başına gelen, göğün altındaki başka hiçbir kentin başına gelmemiştir. 13Musa'nın Yasası'nda yazıldığı gibi, bütün bu yıkımlar başımıza geldi. Buna karşın, ey Tanrımız RAB, suçumuzdan dönüp senin gerçeklerine yönelerek lütfunu dilemedik. 14RAB üzerimize yıkım göndermekten caymadı. Çünkü Tanrımız RAB yaptığı her şeyde adildir. Bizse O'nun sözüne kulak vermedik.

15“Ey Tanrımız Rab, sen halkını Mısır'dan güçlü elinle çıkardın ve bugün olduğu gibi ün kazandın. Bizse günah işledik, kötülük yaptık. 16Ya Rab, doğru işlerin uyarınca kentin Yeruşalim'den, kutsal dağından öfkeni, kızgınlığını kaldırmanı dilerim. Günahlarımız ve atalarımızın suçları yüzünden Yeruşalim de halkın da çevremizdekilerin tümüne alay konusu oldu.

17“Şimdi, ey Tanrımız, kulunun duasını, yakarışını işit. Adın uğruna, ya Rab, yüzünü viran tapınağına çevir. 18Ey Tanrım, kulak ver ve işit! Gözlerini aç, senin olan viran kenti gör. Doğruluğumuzdan değil, senin büyük merhametinden ötürü dilekte bulunuyoruz. 19Ya Rab, dinle! Ya Rab, bağışla! İşit ve davran, ya Rab! Ey Tanrım, adının hatırı için gecikme! Çünkü kent ve halk senindir.”

Cebrail Açıklama Yapıyor

20Ben daha konuşup dua ederken, günahımı ve halkım İsrail'in günahını açıkça kabul edip Tanrım'ın kutsal dağı için Tanrım RAB'be dilekte bulunurken, 21[*]

daha dua ediyorken, önceden görümde gördüğüm adam –Cebrail– akşam sunusu saatinde hızla uçarak[l]

yanıma geldi. 22“Daniel, sana anlayış vermek için geldim” diye açıkladı, 23“Sen Tanrı'ya yalvarmaya başlar başlamaz, duan yanıtlandı; bunu bildirmeye geldim. Çünkü sen çok sevilen birisin. Bu nedenle sözün anlamını kavra ve görümü anla:

24“Başkaldırıyı ortadan kaldırmak, günaha son vermek, suçu bağışlatmak, sonsuza dek kalıcı doğruluğu sağlamak, görüm ve peygamberliği mühürlemek, En Kutsal'ı meshetmek* için senin halkına ve kutsal kentine* yetmiş hafta[m]

kadar zaman saptanmıştır.

25“Şunu bil ve anla: Yeruşalim'i yeniden kurmak için buyruğun verilmesinden, meshedilmiş* olan önderin gelişine dek yedi hafta geçecek. Altmış iki hafta içinde Yeruşalim yeniden sokaklarla, hendeklerle kurulacak. Ancak bu sıkıntılı zamanlarda olacak. 26Bu altmış iki hafta sonunda meshedilmiş olan öldürülecek ve onu destekleyen olmayacak. Gelecek önderin halkı, kenti ve kutsal yeri yerle bir edecek. Sonu tufanla olacak: Savaş sona dek sürecek. Yıkımların da olacağı kararlaştırıldı. 27[*]

Gelecek önder[n]

birçoklarıyla bir haftalık sağlam bir antlaşma yapacak. Haftanın yarısı geçince, kurbanı da sunuyu da kaldıracak. Kararlaştırılan yıkım başına gelinceye dek yok edici önder tapınağın üst bölümüne yıkıcı iğrenç şeyler* yerleştirecek.”

10

Daniel'in Dicle Irmağı'nda Gördüğü Görüm

1Pers Kralı Koreş'in krallığının üçüncü yılında Belteşassar diye çağrılan Daniel'e bir giz açıklandı. Büyük bir savaşla ilgili olan bu giz gerçekti. Daniel görümde kendisine açıklanan gizi anladı. 2O sırada ben Daniel üç haftadır yas tutuyordum.3Üç hafta dolana dek ağzıma ne güzel bir yiyecek ya da et koydum, ne şarap içtim, ne de yağ süründüm.

4Birinci ayın* yirmi dördüncü günü, Büyük Irmak'ın, yani Dicle'nin kıyısındayken, 5[*]

gözlerimi kaldırıp bakınca keten giysi giyinmiş, beline Ufaz altınından kemer kuşanmış bir adam gördüm. 6Bedeni sarı yakut gibiydi. Yüzü şimşek gibi parlıyordu. Gözleri alevli meşalelere benziyordu. Kollarıyla bacakları cilalı tunç* gibi parlıyor, sesi büyük bir kalabalığın çıkardığı gürültüyü andırıyordu.

7Görümü yalnız ben Daniel gördüm. Yanımdakiler görmediler, ama dehşete düşerek gizlenmek için kaçtılar. 8Böylece ben yalnız kaldım. Bu büyük görümü seyrederken gücüm tükendi, benzim büsbütün soldu, kendimi toparlayamadım.9Sonra adamın sesini duyunca yüzüstü yere düşüp derin bir uykuya daldım.

10Derken bir el dokundu, titredim; beni dizlerimle ellerimin üzerine kaldırdı. 11Bana, “Ey Daniel, sen ki çok sevilen birisin!” dedi, “Ayağa kalk ve söyleyeceklerime iyi kulak ver. Çünkü sana gönderildim.” O bunları söyler söylemez titreyerek ayağa kalktım.

12“Korkma, ey Daniel!” diye devam etti, “Anlayışa erişmeye ve kendini Tanrın'ın önünde alçaltmaya karar verdiğin gün duan işitildi. İşte bu yüzden geldim. 13[*]

Pers krallığının önderi yirmi bir gün bana karşı durdu. Sonra baş önderlerden Mikail bana yardıma geldi, çünkü orada, Pers krallarının yanında alıkonulmuştum. 14Son günlerde halkının başına neler geleceğini sana açıklamak için geldim şimdi, çünkü bu görüm gelecekle ilgilidir.”

15O bunları söyleyince, suskun suskun yere baktım. 16Derken insanoğluna benzeyen biri dudaklarıma dokundu. Ben de ağzımı açıp konuşmaya başladım. Karşımda durana, “Ey efendim, bu görüm yüzünden acı çekiyorum, kendimi toparlayamıyorum” dedim, 17“Ben kulun nasıl seninle konuşayım? Gücüm tükendi, soluğum kesildi.”

18İnsana benzeyen varlık yine dokunup beni güçlendirdi. 19“Ey çok sevilen adam, korkma!” dedi, “Esenlik olsun sana! Güçlü ol! Evet, güçlü ol!”

O benimle konuşunca güçlendim. “Konuşmanı sürdür, efendim, çünkü bana güç verdin” dedim.

20Bunun üzerine, “Sana neden geldiğimi biliyor musun?” dedi, “Çok yakında dönüp Pers önderiyle savaşacağım. Ben gidince Grek önderi gelecek. 21Ama önce Gerçek Kitap'ta neler yazıldığını sana bildireceğim. Onlara karşı önderiniz Mikail dışında bana yardım eden kimse yok.

11

1“Medli Darius'un krallığının birinci yılında Mikail'i destekleyip korumak için onun yanında durdum.”

Güney ve Kuzey Kralları

2“Şimdi sana gerçeği bildireceğim: Pers krallığında üç kral daha ortaya çıkacak. Ama dördüncü kral öbür üçünden daha zengin olacak. Zenginliği sayesinde elde edeceği güçle herkesi Grek ülkesine karşı kışkırtacak. 3Sonra güçlü bir kral çıkacak. Büyük yetkiyle krallık edecek ve dilediği gibi davranacak. 4Ne var ki, o gücünün doruğundayken, krallığı darmadağın edilecek, göğün dört rüzgarı gibi dört parçaya bölünecek. Krallık onun soyundan gelenlere geçmeyecek, yerine geçenlerin hiçbiri onun gibi egemenlik sürmeyecek. Krallığı yıkılıp başkalarına verilecek.

5“Güney Kralı[o]

güçlenecek. Ancak komutanlarından biri ondan daha çok güçlenecek ve krallığı büyük olacak. 6Birkaç yıl sonra bu ikisi uzlaşacak. Güney Kralı yapılan uzlaşmayı onaylamak için kızını Kuzey Kralı'naö

eş olarak verecek. Ama kız gücünü koruyamayacak. Kralın ömrü de gücü de uzun sürmeyecek. Bu arada kızla babası da, ona eşlik edenlerle onu destekleyen de ele verilecek.

7“Babasının yerine kızın ailesinden biri ortaya çıkacak. Kuzey Kralı'nın ordusuna saldırıp kalesini alacak. Onlarla savaşıp yenecek. 8Onların ilahlarını, dökme putlarını, değerli altın ve gümüş kaplarını alıp Mısır'a götürecek. Kuzey Kralı'nı birkaç yıl rahat bırakacak. 9Sonra Kuzey Kralı gidip Güney Kralı'nın ülkesine saldıracak, ardından kendi ülkesine dönecek. 10Kuzey Kralı'nın oğulları savaşa hazırlanarak çok büyük bir ordu toplayacaklar. Ordu sel gibi taşacak, önüne geleni alıp götürecek, gelip Güney Kralı'nın kalesine dayanacak.

11“Güney Kralı öfkeyle çıkıp Kuzey Kralı'na karşı savaşacak. Kuzey Kralı büyük bir ordu topladığı halde, bu ordu Güney Kralı'nın eline teslim edilecek. 12Bu büyük ordu yenilgiye uğrayınca Güney Kralı gurura kapılacak. On binlerce insanı öldürecek, ama zaferi uzun sürmeyecek. 13Çünkü Kuzey Kralı öncekinden daha büyük bir ordu toplayacak ve birkaç yıl sonra büyük, iyi donatılmış bir orduyla ülkeye doğru ilerleyecek.

14“Bu sırada birçokları Güney Kralı'na karşı çıkacak. Senin halkından bazı zorbalar da, görüm yerine gelsin diye ayaklanacak, ama yenilgiye uğrayacaklar. 15Sonra Kuzey Kralı gelip toprak yığarak tepecikler yapacak ve surlu kenti ele geçirecek. Güney Kralı'nın güçleri buna karşı duramayacak. En seçme askerlerinin bile karşı durmaya güçleri yetmeyecek. 16Kente saldıran Kuzey Kralı dilediği gibi davranacak, kimse ona karşı duramayacak. Güzel Ülke'yi[p]

yönetecek, yıkıp yok etme yetkisi onun elinde olacak. 17Krallığının bütün gücünü toplayıp Güney Kralı'nın üzerine yürümeyi amaçlayacak ve Güney Kralı'yla bir antlaşma yapacak. Ülkesini yerle bir etmek için kızını eş olarak ona verecek. Ama tasarısı[r]

başarılı olmayacak, ona yarar sağlamayacak. 18Bundan sonra deniz kıyısındaki bölgelere yönelecek, birçoklarını ele geçirecek. Ne var ki, bir komutan onun saygısızlıklarını sona erdirecek, saygısızlığının karşılığını verecek. 19Bunun üzerine Kuzey Kralı kendi ülkesinin kalelerine yönelecek, ama tökezleyip düşecek. Bir daha da ortaya çıkmayacak.

20“Yerine geçen kral, krallığının yüceliği için zorla vergi toplayacak birini gönderecek. Ama birkaç gün içinde öfkesiz ve savaşsız yok edilecek.

21“Yerine krallıkla onurlandırılmamış değersiz biri geçecek. Halk güvenlik içindeyken, kurduğu düzenler sayesinde gelip krallığı ele geçirecek. 22Çok güçlü orduları süpürüp yok edecek; antlaşma önderi de yok edilecek. 23Onunla antlaşma yaptıktan sonra hileye başvuracak. Az sayıda insanla gittikçe güçlenecek. 24Beklenmedik bir anda ilin zengin bölgelerine saldırıp babalarının, atalarının yapmadığı şeyleri yapacak. Adamlarına yağma ve çapul malı, servetler dağıtacak. Kalelere saldırmak için düzenler kuracak, ama bu uzun sürmeyecek.

25“Gücünü ve cesaretini toplayarak büyük bir orduyla Güney Kralı'na karşı çıkacak. Güney Kralı da büyük ve çok güçlü bir orduyla savaşacak. Ne var ki, kurulan düzenler yüzünden ona karşı duramayacak. 26Sofrasından yiyenler Güney Kralı'nı yıkmaya çalışacaklar; ordusu dağılacak, birçokları vurulup öldürülecek. 27Her iki kral da kötülük tasarlayacak. Aynı masada oturup birbirlerine yalan söyleyecekler. Ancak bu bir yarar sağlamayacak. Çünkü son yine de belirlenen zamanda gelecek. 28Kuzey Kralı büyük bir servetle ülkesine dönecek, ama amacı kutsal antlaşmaya karşı gelmek olacak. Dilediğini yaptıktan sonra ülkesine dönecek.

29“Belirlenen zamanda dönüp yine Güney'e saldıracak. Ancak bu kez sonuç öncekinden farklı olacak. 30Ona karşı koymak için Kittim'den gelen gemiler cesaretini kıracak. Geri dönecek ve öfkeyle kutsal antlaşmaya karşı çıkacak, kutsal antlaşmayı bırakanları yine kayıracak.

31[*]

“Askerleri gidip tapınakla kaleyi kirletecek, günlük sunuları kaldırıp yıkıcı iğrenç şeyi* koyacaklar. 32Kuzey Kralı antlaşmayı bozanları yaltaklanarak ayartacak, ama Tanrısı'nı tanıyan halk var gücüyle ona karşı duracak.

33“Halkın arasındaki bilge kişiler birçoklarını eğitecekler. Ama bir süre bu kişiler ya kılıçla öldürülecek, yakılacak, tutsak edilecek ya da mallarından edilecekler. 34Yenilgiye uğrayınca biraz yardım görecekler. İçtenlikten uzak birçok kişi onlardan yana geçecek. 35Bilgelerden kimisi tökezleyecek; öyle ki, son gelinceye dek arınıp temizlenebilsin, lekesiz duruma gelebilsinler[s]

. Çünkü son yine de belirlenen zamanda gelecek.

36[*]

graph-definition>

*

“Kral dilediği gibi davranacak. Kendini bütün tanrılardan daha büyük, daha yüce gösterecek, tanrıların Tanrısı'na karşı duyulmamış sözler söyleyecek. Tanrı'nın öfkesi tamamlanıncaya dek başarılı olacak. Çünkü tasarlanan, yerine gelecektir. 37Kral hiçbir tanrıya, atalarının ilahlarına da kadınların bağlandığına da ilgi göstermeyecek. Kendisini hepsinden üstün görecek. 38Bu ilahların yerine, kaleler ilahını yüceltecek. Atalarının tanımadığı bu ilaha altın, gümüş, değerli taşlar, pahalı armağanlar sunup onu onurlandıracak. 39Bu yabancı ilahın yardımıyla en güçlü kalelere saldıracak; onu kabul edenleri alabildiğine onurlandıracak, onları birçoklarının başına önder atayacak, ülkeyi ödül olarak onlar arasında bölüştürecek.

40“Son gelince, Güney Kralı Kuzey Kralı'yla savaşa tutuşacak. Kuzey Kralı savaş arabalarıyla, atlılarla, birçok gemilerle saldıracak. Her şeyi süpürüp götüren sel gibi taşarak birçok ülkeden geçecek. 41Güzel Ülke'yeş

de girecek, birçok ülke yenilgiye uğrayacak. Ancak Edom, Moav ve Ammon önderleri onun elinden kurtulacak. 42Öbür ülkelere de saldıracak. Mısır bile elinden kurtulmayacak. 43Altın ve gümüş hazinelerine, Mısır'ın bütün değerli eşyalarına el koyacak. Luvlular'la Kûşlular* onun ardınca yürüyecekler. 44Ne var ki, doğudan ve kuzeyden gelen haberler onu ürkütecek. Birçoklarını yıkıp yok etmek için büyük öfkeyle yola çıkacak. 45Denizle güzel kutsal dağ arasında saray çadırlarını kuracak. Yine de yaşamı son bulacak ve ona yardım eden olmayacak.”

12

Zamanın Sonu

1[*]

graph-definition>

*

“O zaman senin halkını koruyan büyük önder Mikail görünecek. Ulusun oluşumundan beri hiç görülmemiş bir sıkıntı dönemi olacak. Bu dönemde halkın –adı kitapta yazılı olanlar– kurtulacak. 2[*]

Yeryüzü toprağında uyuyanların birçoğu uyanacak: Kimisi sonsuz yaşama, kimisi utanca ve sonsuz iğrençliğe gönderilecek. 3Bilgeler gökkubbe gibi, birçoklarını doğruluğa döndürenler yıldızlar gibi sonsuza dek parlayacaklar. 4[*]

Ama sen, ey Daniel, son gelinceye dek bu sözleri sakla, kitabı mühürle. Bilgileri artsın diye birçokları oraya buraya gidecek.”

5Ben Daniel baktım, biri ırmağın bu kıyısında, öbürü öbür kıyısında duran başka iki varlık gördüm. 6İçlerinden biri, ırmağın suları üzerinde duran keten giysili adama, “Bu şaşırtıcı olayların son bulması ne kadar zaman alacak?” diye sordu.

7[*]

graph-definition>

*

Irmağın suları üzerinde duran keten giysili adamın sağ ve sol elini göğe kaldırarak sonsuza dek Diri Olan'ın adıyla ant içip, “Üç buçuk yıl[t]

alacak” dediğini duydum, “Kutsal halkın gücü tümüyle kırılınca, bütün bu olaylar son bulacak.”

8Adamın söylediklerini duydumsa da anlamadım. Bunun için, “Ey efendim, bunların sonu ne olacak?” diye sordum.

9Şöyle yanıtladı: “Sen git, Daniel. Bu sözler son gelinceye dek saklanıp mühürlenecek. 10[*]

Birçokları kendilerini arıtıp temizlenecek, lekesiz duruma gelecek, ama kötüler kötülük etmeyi sürdürecek. Kötülerin hiçbiri anlamayacak, bilgeler anlayacak.

11[*]

“Günlük sununun kaldırılıp yıkıcı iğrenç şeyin* konduğu zamandan başlayarak 1 290 gün geçecek. 12Bekleyip 1 335 güne ulaşana ne mutlu!

13“Sana gelince, ey Daniel, son gelinceye dek yoluna devam et. Rahatına kavuşacak ve günlerin sonunda ödülünü almak için uyanacaksın.”

[*]

1:1 2Kr.24:1; 2Ta.36:5-7

[*]

1:2-4 2Kr.20:17-18; 24:10-16; 2Ta.36:10; Yşa.39:7-8

[a]

1:2 “Şinar”, yani “Babil”.

[b]

1:21 “Koreş”: Tarihsel kayıtlarda “Keyhüsrev” diye de geçer.

[c]

2:4 2:4-7:28 ayetleri Babil'de o dönemin resmi dili Aramice yazılmıştır.

ç

3:1 “Altmış arşın”: Yaklaşık 27 m.

[d]

3:1 “Altı arşın”: Yaklaşık 2.7 m.

[*]

3:6 Mat.13:41-42; 49-50

[e]

5:10 “Kraliçe” ya da “Kralın annesi” veya “Ninesi”.

[f]

5:26 “MENE”: “Sayılan” anlamına gelir.

[g]

5:27 “TEKEL”: “Tartılan” anlamına gelir.

[h]

5:28 “PERES”: “Bölünen” anlamına gelmekle birlikte “Persler” sözcüğünü de çağrıştırır. Peres “Parsin”in tekilidir.

[*]

7:2 Yer.49:36; Va.7:1

[*]

7:3 Va.13:1; 17:8

[*]

7:4-6 Va.13:2

[*]

7:7 Va.12:3; 13:1

[*]

7:8 Va.13:5-6

[*]

7:9 Va.20:4

[*]

7:9 Va.1:14

[*]

7:10 Va.5:11

[*]

7:10 Va.20:12

[*]

7:13 Mat.24:30; 26:64; Mar.13:26; 14:62; Luk.21:27; Va.1:7,12-13; 14:14

[*]

7:14 Va.11:15

[*]

7:18 Va.22:5

[*]

7:21 Va.13:7

[*]

7:22 Va.20:4

[*]

7:24 Va.17:12

[*]

7:25 Dan.12:7; Va.12:14; 13:5

ı

7:25 “Üç buçuk yıl için”: Aramice “Bir vakte, vakitlere, yarım vakte kadar”.

[*]

7:27 Va.20:4

[*]

7:27 Va.22:5

[i]

8:9 “Güzel Ülke”: “İsrail ülkesi”.

[*]

8:10 Va.12:4

[j]

8:11 “Gök Ordusu'nun Önderi”: “Tanrı”.

[*]

8:16 Dan.9:21; Luk.1:19,26

[k]

8:25 “Önderler Önderi”: “Tanrı”.

[*]

9:1-2 Yer.25:11; 29:10

[*]

9:21 Dan.8:16; Luk.1:19,26

[l]

9:21 “Hızla uçarak” ya da “Çok yorgun”.

[m]

9:24 “Hafta”: Bu bölümde bir haftanın yedi yıl anlamına geldiği sanılıyor.

[*]

9:27 Dan.11:31; 12:11; Mat.24:15-16; Mar.13:14

[n]

9:27 “Gelecek önder”: İbranice “O”.

[*]

10:5-6 Va.1:12-15; 2:18; 19:12

[*]

10:13,21 Va.12:7

[o]

11:5 “Güney Kralı”: “Mısır Kralı”.

ö

11:6 “Kuzey Kralı”: “Suriye Kralı”.

[p]

11:16 “Güzel Ülke”: “İsrail ülkesi”.

[r]

11:17 “Tasarısı” ya da “Kızı”.

[*]

11:31 Dan.9:27; 12:11; Mat.24:15-16; Mar.13:14

[s]

11:35 “Öyle ki, son gelinceye dek arınıp temizlenebilsin, lekesiz duruma gelebilsinler” ya da “Öyle ki, son gelinceye dek Tanrı'nın halkı arınıp temizlenebilsin, lekesiz duruma gelebilsin”.

[*]

11:36 2Se.2:4

[*]

11:36 Va.13:5-6

ş

11:41 “Güzel Ülke”: “İsrail ülkesi”.

[*]

12:1 Va.12:7

[*]

12:1 Mat.24:21; Mar.13:19; Va.7:14

[*]

12:2 Mat.25:46; Yu.5:29

[*]

12:4 Va.22:10

[*]

12:7 Va.10:5

[*]

12:7 Dan.7:25; Va.12:14, 13:5

[t]

12:7 “Üç buçuk yıl”: İbranice “Bir vakit, vakitler ve yarım vakit”.

[*]

12:10 Va.22:11

[*]

12:11 Dan.9:27; 11:31; Mat.24:15-16; Mar.13:14

Hoşea

GİRİŞ

Efrayim diye bilinen İsrail'in kuzey krallığının başkenti Samiriye İ.Ö. 722 yılında Asurlular tarafından ele geçirildi. Peygamber Hoşea bu olaydan önceki sıkıntılı günlerde ortaya çıktı. Özellikle putperestlik ve Tanrı'ya sadakatsizlik konusuna değindi. İsrail halkının Tanrı'ya sırt çevirip başka ilahlara yönelmesi zinayla özdeşleştiriliyor. Nitekim Hoşea Tanrı'yla İsrail halkı arasındaki ilişkileri sergilemek için Tanrı tarafından zina eden bir kadınla evlenmeye yönlendiriliyor. Karısı Gomer kendisine sadakatsizlik ettiği gibi Tanrı'nın halkı da Rab'be sadakatsizlik ediyor. Bu yüzden Tanrı İsrail'i cezalandıracak. Ama sonunda Tanrı'nın sürekli sevgisi halkını yeniden kazanacak, onlarla ilişkisini düzeltecektir. Bu sevgi 11:8 ayetinde şöyle açıklanır: "Nasıl vazgeçerim senden, ey Efrayim? Nasıl teslim ederim seni, ey İsrail? ... Yüreğim değişti içimde, alevlendi acıma duygularım."

Ana Hatlar:

1:1-3:5 Hoşea'nın evliliği ve ailesi

4:1-13:16 İsrailliler'e karşı bildiriler

14:1-9 Tövbe ve vaat bildirisi

1

1[*]

graph-definition>

*

*

*

*

Uzziya, Yotam, Ahaz ve Hizkiya'nın Yahuda'da ve Yehoaş oğlu Yarovam'ın İsrail'de krallık ettiği dönemde RAB'bin Beeri oğlu Hoşea'ya bildirdiği sözler.

Hoşea'nın Karısı ve Çocukları

2RAB Hoşea aracılığıyla konuşmaya başladığında ona şöyle dedi: “Git, kötü bir kadınla evlen, ondan zina çocukların olsun. Çünkü ülke halkı benden ayrılarak adice zina ediyor.”

3Böylece Hoşea gidip Divlayim'in kızı Gomer'le evlendi. Kadın hamile kalıp kendisine bir oğul doğurdu. 4[*]

RAB Hoşea'ya, “Çocuğun adını Yizreel[u]

koy” dedi, “Çünkü çok geçmeden Yizreel'de dökülen kanın öcünü Yehu soyundan alacağım. İsrail krallığının sonunu getireceğim. 5Ve o gün Yizreel Vadisi'nde İsrail'in yayını kıracağım.”

6Gomer yine hamile kaldı ve bir kız doğurdu. RAB Hoşea'ya, “Adını Lo-Ruhamaü

koy” dedi, “Çünkü artık İsrail soyuna acımayacağım, onları bağışlamayacağım. 7Ancak Yahuda soyuna merhamet edeceğim. Ben kurtaracağım onları, ama yay, kılıç, savaş, at ve atlılar aracılığıyla değil, kendi aracılığımla.”

8Gomer Lo-Ruhama'yı sütten kesince yine hamile kaldı ve bir oğul doğurdu. 9RAB Hoşea'ya, “Adını Lo-Ammi[v]

koy” dedi, “Çünkü siz benim halkım değilsiniz, ben de sizin Tanrınız değilim.

10[*]

“Yine de İsrailliler'in sayısı denizin kumu gibi sayılamaz, ölçülemez olacak. Kendilerine, ‘Siz halkım değilsiniz’ denilen yerde, ‘Yaşayan Tanrı'nın çocuklarısınız’ denecek. 11Yahuda ve İsrail halkları yeniden birleşecek. Başlarına tek önder atayacaklar. Ülkeden çıkacaklar. Çünkü Yizreel günü büyük bir gün olacak.

2

1“Kardeşlerinizi ‘Halkım’, kızkardeşlerinizi ‘Merhamete ermişler’ diye çağırın.”

Sadakatsiz İsrail

2“Azarlayın annenizi, azarlayın,

Çünkü o benim karım değil artık,

Ben de onun kocası değilim.

Yüzünden akan fahişeliği,

Koynundan zinaları atsın.

3Yoksa onu çırılçıplak soyacak,

Anneden doğma edeceğim,

Çöle, çorak toprağa çevirecek,

Susuzluktan öldüreceğim.

4Acımayacağım çocuklarına,

Çünkü onlar zina çocuklarıdır.

5Anneleri zina etti,

Onlara gebe kaldı, rezillik etti.

‘Oynaşlarımın ardından gideceğim’ dedi,

‘Ekmeğimi, suyumu, yapağımı, ketenimi, zeytinyağımı, içkimi onlar veriyor.’

6İşte bu yüzden onun yoluna dikenli çit çekeceğim,

Yolunu bulamasın diye

Önüne duvar öreceğim.

7Oynaşlarının ardına düşecek,

Ama onlara erişemeyecek,

Onları arayacak,

Ama bulamayacak.

O zaman, ‘İlk kocama döneyim’ diyecek,

‘Çünkü o zamanki halim şimdikinden iyiydi!’

8Ama kendisine tahıl, yeni şarap, zeytinyağı verenin,

Baal* için harcadığı altınla gümüşü bol bol sağlayanın

Ben olduğumu bilmedi.

9Bu yüzden zamanında tahılımı,

Mevsiminde yeni şarabımı geri alacağım;

Çıplak bedenini örten yapağımı, ketenimi çekip alacağım.

10Evet, oynaşlarının önünde ayıbını ortaya çıkaracağım,

Kimse elimden kurtaramayacak onu.

11Bütün sevincine, bayramlarına,

Yeni Ay törenlerine, Şabat* günlerine,

Dinsel bayramlarının tümüne son vereceğim.

12Viran edeceğim asmalarını, incir ağaçlarını,

Hani, ‘Bunlar oynaşlarımın bana verdiği ücrettir’ dediği;

Çalılığa çevireceğim onları,

Yem olacaklar yabanıl hayvanlara.

13Cezalandıracağım onu,

Baallar'a buhur yaktığı günler için;

Halkalarla, takılarla süslenmiş,

Oynaşlarının ardınca gitmiş,

Beni unutmuştu”

Diyor RAB.

14“İşte bu yüzden onu ikna edip çöle götürecek,

Onunla dostça konuşacağım.

15[*]

Kendisine orada bağlar vereceğim,

Akor[y]

Vadisi'ni ona umut kapısı yapacağım.

Gençlik günlerinde olduğu gibi,

Mısır'dan çıktığı günlerde olduğu gibi,

Ezgiler söyleyecek.

16Ve o gün gelecek” diyor RAB,

“Bana, ‘Kocam’ diyeceksin;

Artık, ‘Efendim[z]

’ demeyeceksin.

17Ağzından Baallar'ın adını sileceğim,

Adları bir daha anılmayacak.

18Kırdaki hayvanlarla, gökteki kuşlarla,

Toprakta yaşayan canlılarla,

Halkım için o gün antlaşma yapacağım;

Ülkeden yayı, kılıcı, savaşı kaldıracağım,

Güvenlik içinde yatıracağım onları.

19Seni sonsuza dek kendime eş alacağım,

Doğruluk, adalet, sevgi, merhamet temelinde

Seninle evleneceğim.

20Sadakatle seninle evleneceğim,

RAB'bi tanıyacaksın.

21“Ve o gün yanıt vereceğim” diyor RAB,

“Göklere yanıt vereceğim;

Onlar da yere yanıt verecek;

22Yerse, tahıla, yeni şaraba,

Zeytinyağına yanıt verecek,

Onlar da Yizreel'e yanıt verecekler.

23[*]

Onu ülkede kendim için ekeceğim,

Merhamete ermemiş olana acıyacağım,

Halkım olmayana, ‘Halkımsın’ diyeceğim;

Onlar da bana, ‘Tanrım’ diyecekler.”

3

Hoşea ve Vefasız Kadın

1RAB bana şöyle dedi: “İsrailliler'in başka ilahlara yönelmelerine, üzüm pestillerine[a]

gönül vermelerine karşın, RAB onları nasıl seviyorsa, sen de git, o kadını sev, başkasınca sevilmiş, zina etmiş olsa bile.”

2Böylece onu on beş şekel[b]

gümüş, bir homer bir letek arpa[c]

karşılığında satın aldım kendime. 3Ona, “Uzun süre benimle yaşayacaksın” dedim, “Zina etmeyecek, başka bir erkekle dostluk kurmayacaksın. Ben de sana öyle davranacağım.” 4Çünkü İsrailliler uzun süre kral, önder, kurban, dikili taş, efod*, aile putu olmadan yaşayacak. 5Sonra dönüp Tanrıları RAB'bi, kralları Davut'u arayacaklar. Son günlerde korkarak RAB'be ve O'nun iyiliğine yönelecekler.

4

Rab İsrail'i Azarlıyor

1Ey İsrailliler, dinleyin RAB'bin sözünü,

Çünkü RAB'bin davası var bu ülkede yaşayanlarla;

“Yok olmuş sevgi, sadakat, Tanrı bilgisi.

2Lanet, yalan, adam öldürme, hırsızlık,

Zina almış her şeyin yerini.

Zorbalık ediyorlar,

Kan üstüne kan döküyorlar.

3Bu yüzden ülke yas tutuyor,

Tükeniyor orada yaşayan herkes,

Kırdaki hayvanlar, gökteki kuşlar

Denizdeki balıklar...

4“Ancak kimse kimseyle çekişmesin,

Kimse kimseyi suçlamasın,

Çünkü halkın kâhinle* çekişenlere benziyor.

5Sen gündüz tökezleyeceksin,

Peygamber de gece seninle birlikte,

Yok edeceğim anneni.

6“Yok oldu halkım bilgisizlikten,

Sen bilgiyi reddettiğin için,

Ben de seni reddedeceğim,

Bana kâhinlik etmeyesin diye.

Sen Tanrın'ın yasasını unuttuğun için,

Ben de senin çocuklarını unutacağım.

7Kâhinler çoğaldıkça

Daha çok günah işlediler bana karşı,

Onların onurunu utanca çevireceğimç

.

8Halkımın günahlarıyla[d]

besleniyorlar,

Onların suç işlemesini istiyorlar.

9Halkın başına gelenler kâhinlerin başına da gelecek,

Tuttukları yol yüzünden cezalandıracağım onları,

Yaptıklarının karşılığını vereceğim.

10Yiyecekler, ama doymayacaklar,

Zina edecekler, ama çoğalmayacaklar.

Çünkü RAB'bi dinlemekten vazgeçtiler.

11“Zina, yeni ve eski şarap insanın aklını başından alır.

12Halkım tahta puta danışıyor,

Değneğinden yanıt alıyor.

Çünkü zina ruhu onları saptırdı,

Kendi Tanrıları'ndan ayrılarak zina ettiler.

13Dağ başlarında kurban kesiyor,

Tepelerde meşe, aselbent, yabanıl fıstık ağaçları altında buhur yakıyorlar,

Gölgeleri güzel olduğu için.

Bu yüzden kızlarınız fahişelik ediyor,

Gelinleriniz zina.

14Fahişelik ettiklerinde kızlarınızı,

Zina ettiklerinde gelinlerinizi cezalandırmayacağım.

Çünkü erkekleriniz fahişelerle oynaşıyor,

Putların tapınağında fuhuş yapanlarla kurban kesiyorlar.

Anlayışsız halk mahvolacak.

15“Ey İsrail, sen zina etsen de,

Yahuda suç işlemese bari.

“Gilgal'a gitmeyin,

Beytaven'e[e]

çıkmayın.

‘Yaşayan RAB'bin hakkı için’ diye ant içmeyin.

16Çünkü İsrail inatçı bir inek gibi inat etti,

Şimdi RAB nasıl güder onları otlakta kuzu gibi?

17Efrayim putlarına sarıldı,

Bırak onu!

18İçkileri tükendi,

Hâlâ zina ediyorlar;

Önderleri rezilliğe gönül verdi.

19Rüzgar onları kanatlarına sardı,

Kurbanları yüzünden utanacaklar.

5

1“Ey kâhinler, işitin bunu!

Ey İsrailliler, dikkatle dinleyin!

Kulak verin, ey saraydakiler!

Bu yargı size uygulanacak.

Çünkü siz Mispa'da bir tuzak,

Tavor Dağı'na serilmiş bir ağ oldunuz.

2Başkaldıranlar azıttıkça azıttı,

Ama ben hepsini yola getireceğim.

3Efrayim'i tanırım,

İsrail'de de benim için gizli bir şey yok.

Çünkü daha yeni zina ettin, ey Efrayim,

Kirlenmiş İsrail.

4Yaptıkları işler Tanrıları'na dönmeye izin vermiyor,

Çünkü zina ruhu var içlerinde,

RAB'bi tanımıyorlar.

5İsrail'in gururu kendine karşı tanıklık ediyor;

Suç içinde tökezliyor İsrail'le Efrayim,

Yahuda da birlikte.

6Davarlarıyla, sığırlarıyla RAB'bi aramaya gidecekler,

Ama bulamayacaklar.

Çünkü RAB onlardan uzaklaştı.

7RAB'be ihanet ettiler,

Evlilik dışı çocuk yaptılar;

Şimdi yiyip bitirecek Yeni Ay törenleri,

Hem onları hem de tarlalarını.

8“Giva'da boru, Rama'da borazan çalın,

Beytaven'de savaş çağrısı yapın;

Düşman peşinizde, ey Benyaminliler!

9Azar günü Efrayim yıkıma uğrayacak,

Kararımı bildiriyorum İsrail oymaklarına.

10Yahuda önderleri sınır taşlarının yerini değiştirenlere benziyor,

Gazabımı su gibi dökeceğim üzerlerine.

11Baskı gördü Efrayim,

Ezildi yargı önünde,

Çünkü bile bile boş şeylerin ardına düştü.

12Ben Efrayimliler'e karşı güve,

Yahuda halkına karşı küf gibi olacağım.

13“Efrayim hastalığını,

Yahuda yarasını görünce,

Efrayim Asur'a gitti,

Büyük kraldan yardım istedi.

Ama o size şifa veremez,

Yaranızı iyileştiremez.

14Çünkü ben Efrayim'e bir aslan,

Yahuda halkına genç bir aslan gibi saldıracağım.

Ben parçalayacağım onları,

Alıp götüreceğim, kurtaran çıkmayacak.

15Sonra gidip yerime döneceğim,

Onlar suçlarını kabul edinceye,

Yüzümü arayıncaya dek orada kalacağım.

Sıkıntıya düşünce gayretle beni arayacaklar.”

6

İsrail Tövbe Etmiyor

1“Gelin, RAB'be dönelim.

Bizi O parçaladı,

O iyileştirecek.

Bizi O yaraladı,

Yaramızı O saracak.

2İki gün sonra bizi diriltecek,

Üçüncü gün ayağa kaldıracak,

Huzurunda yaşayalım diye.

3RAB'bi tanıyalım,

RAB'bi tanımaya gayret edelim.

O tan gibi şaşmadan doğacak,

Yağmur gibi, toprağı sulayan

Son yağmur gibi bize gelecektir.”

4Tanrı şöyle diyor:

“Ey Efrayim, ne yapayım sana?

Ey Yahuda, sana ne yapayım?

Sevginiz sabah sisine benziyor,

Erkenden uçup giden çiy gibi.

5Bu yüzden sizi peygamberler aracılığıyla lime lime doğradım,

Ağzımdan çıkan sözlerle öldürdüm;

Yargılarım şimşek gibi ışıldıyor.

6[*]

Çünkü ben kurbandan değil, bağlılıktan hoşlanırım,

Yakmalık sunulardan* çok beni tanımanızı isterim.

7Oysa onlar Adam Kenti'nde[f]

Antlaşmaya uymadılar,

Orada bana ihanet ettiler.

8Gilat kötülük yapanların kentidir,

Kan izleriyle doludur.

9Haydut çeteleri nasıl pusuya yatarsa,

Kâhinler takımı da öyle;

Şekem yolunda adam öldürüyor,

Rezillik yapıyorlar.

10İsrail halkında korkunç bir şey gördüm.

Efrayim zinaya kapılmış,

Kirlenmiş İsrail.

11“Ey Yahuda, senin için de bir hasat günü saptandı.

“Ne zaman halkımın durumunu düzeltmek,

7

1“İsrail'e şifa vermek istesem,

Efrayim'in suçları,

Samiriye'nin kötülükleri ortaya çıkıyor.

Çünkü hile yapıyorlar,

Evlere hırsız giriyor,

Dışarda haydut çeteleri soygun yapıyor.

2Ne var ki, düşünmüyorlar,

Kötülüklerini unutmadığımı.

Günahları kuşatıyor onları,

Gözümün önündeler.

3“Kralı kötülükleriyle,

Önderleri yalanlarıyla sevindiriyorlar.

4Hepsi zinaya düşkün,

Yoğrulan hamur ekşiyinceye dek

Fırıncının ateşini karıştırmaya gerek duymadığı fırın gibi kızgınlar.

5Kralımızın şenlik gününde,

Önderler şarabın ateşinden hastalandılar,

Kral da alaycılarla elele verdi.

6Fırın gibidir yürekleri,

Dolap çevirerek ona yaklaşırlar.

İçin için yanar öfkeleri

Gece boyunca.

Alevli ateş gibi parlar

Sabah olunca.

7Hepsi fırın gibi kızgındır,

Yutar yöneticilerini.

Bütün kralları düştü,

Kimse yardıma çağırmıyor beni.

8“Efrayim öteki halklarla karışıyor,

Çevrilmemiş pideye döndü.

9Gücünü yabancılar yedi,

Farkında değil;

Saçlarına ak düştü,

Farkında değil.

10İsrail'in gururu kendine karşı tanıklık ediyor;

Bütün bunlara karşın

Yine de dönmüyorlar bana, Tanrıları RAB'be,

Aramıyorlar beni.

11“Efrayim bön, akılsız bir güvercin gibi,

Ya Mısır'ı yardıma çağırıyor,

Ya Asur'a gidiyor.

12Gittiklerinde ağımı üzerlerine atacak,

Gökte uçan kuşlar gibi onları yere indireceğim.

Topluluklarına bildirildiği gibi,

Onları yola getireceğim.

13Vay onların haline,

Çünkü benden uzaklaştılar!

Felaket gelecek başlarına,

Çünkü başkaldırdılar bana!

Ben onları kurtarmak istiyorum,

Onlarsa iftira ediyor bana.

14Yürekten yakarmıyorlar,

Uluyorlar yataklarının üzerinde.

Tahıl ve yeni şarap için kendilerini yaralıyor[g]

,

Bana sırt çeviriyorlar.

15Ben onları eğittim, bileklerine güç verdim,

Onlarsa bana düzen kuruyor.

16Dönüyorlar,

Ama Yüce Olan'a değil;

Kusurlu yay gibiler.

Arsız dilleri yüzünden

Önderleri kılıçtan geçirilecek.

Mısır'da gülünç duruma düşecekler bu yüzden.”

8

Tanrı Putperestleri Cezalandırıyor

1“Boru çalmaya hazırlan!

Düşman kartal gibi dolaşıyor evimin üzerinde;

Çünkü İsrail antlaşmaya uymadı,

Yasama karşı çıktılar.

2‘Ey Tanrımız,

Biz İsrailliler seni tanıyoruz!’

Diye bana yakarıyorlar.

3İyi olanı reddettiler,

Düşman kovalayacak onları.

4Krallar atadılar bana sormadan,

Önderler seçtiler benden habersiz.

Altın ve gümüşleriyle yıkımlarına yol açan putlar yaptılar.

5Ey Samiriye, atın buzağı putunuzu,

Öfkem alevleniyor size karşı!

Hiç mi temiz olamayacaksınız?

6Çünkü bu İsrail'in işidir.

O buzağıyı bir usta yaptı,

Tanrı değildir o.

Samiriye'nin buzağı putu parçalanacak.

7Çünkü rüzgar eken kasırga biçer.

Baş vermeyen buğday un vermez.

Verse bile yabancılar yutacak onu.

8“Yutuldu İsrail,

Şimdi uluslar arasında kimsenin beğenmediği bir kap gibi.

9Tek başına dolaşan yaban eşeği gibi Asur'a gittiler,

Efrayim ücretli oynaşlar tuttu.

10Uluslar arasında oynaşlar tutsalar da,

Şimdi onları bir araya toplayacağım.

Çünkü azalmaya başladılar güçlü kralın baskısı altında.

11“Efrayim günah sunusu* sunmak için çok sunak yaptı,

Bunlar günah işlemelerine neden oldu.

12Yasamdaki pek çok şeyi onlar için yazdım,

Ne var ki garipsediler bunları.

13[*]

Bana sundukları kurbanlara gelince,

Kurban kesiyor, eti kendileri yiyorlar;

Oysa RAB bunu yapanlardan hoşlanmaz.

Şimdi anımsayacak suçlarını,

Günahları için onları cezalandıracak;

Geri dönecekler Mısır'a.

14Çünkü İsrail Yaratıcısı'nı unuttu,

Saraylar yaptı;

Yahuda'ysa birçok kenti surlarla çevirdi,

Ama ateş göndereceğim kentlerinin üstüne,

Yiyip bitirsin kalelerini.”

9

İsrail Cezalandırılıyor

1Ey İsrail, öteki halklar gibi sevinme, coşma!

Çünkü kendi Tanrın'a vefasızlık ederek zina ettin,

Harman yerlerinin tümünde zina kazancına gönül verdin.

2Ama harman yeri, şarap teknesi halkı doyurmayacak,

Yeni şarap umutları boşa çıkacak.

3RAB'bin diyarında kalmayacaklar,

Mısır'a dönecek Efrayim,

Asur'da kirli sayılan şeyleri yiyecekler.

4RAB'be şarap sunuları dökmeyecekler,

O'nu hoşnut etmeyecek kurbanları.

Kurbanları yas yemeğine dönecek,

Kirli sayılacak onları yiyenlerin hepsi.

Yalnız kendi karınlarını doyuracak yiyecekleri,

RAB'bin Tapınağı'na girmeyecek.

5Ne yapacaksınız dinsel bayramlarda,

RAB'bin bayram gününde?

6Yıkımdan kaçsalar bile,

Mısır bir araya toplayacak onları,

Mof[h]

gömecek.

Değerli gümüş eşyalarını yabanıl otlar saracak,

Diken bitecek çadırlarında.

7[*]

Onların ceza günleri geldi,

Hesap günleri çattı.

Bunu bilsin İsrail!

Suçunuzun çokluğundan,

Düşmanlığınızın büyüklüğü yüzünden,

Peygamber aptal, ruhsal insan deli sayıldı.

8Peygamber Tanrım'ın yanısıra Efrayim'e gözcülük eder,

Ama tuzak kurulmuş bütün yollarına,

Düşmanlık var Tanrı'nın Tapınağı'nda.

9[*]

Alabildiğine yozlaştılar,

Giva'da olduğu gibi.

Tanrı suçlarını anımsayacak,

Günahlarının cezasını verecek.

10[*]

“İsrail çölde

Bir salkım üzüm gibi geldi bana,

Atalarıysa incir ağacının ilk ürünü gibi.

Ama Baal-Peor'a geldiklerinde

Utanç dolu puta adadılar kendilerini,

Sevdikleri şey kadar iğrenç oldular.

11Efrayim'in görkemi bir kuş gibi uçup gidecek,

Ne doğum ne gebelik olacak, kimse gebe kalmayacak.

12Çocuklarını büyütseler bile,

Çocuklarından edeceğim onları,

Kimse kalmayıncaya dek;

Evet, vay başlarına,

Onları terk ettiğimde!

13Efrayim'i, Sur Kenti gibi,

Güzel bir yere kurulmuş gördüm.

Ama Efrayim çocuklarını celladın önüne götürecek.”

14Ya RAB, ver onlara ne vereceksen!

Düşük yapan rahimler, sütsüz memeler ver.

15“Gilgal'daki kötülükleri yüzünden,

Nefret ettim orada onlardan.

İşledikleri günahlardan ötürü,

Onları evimden kovacağım.

Artık sevmeyeceğim onları,

Bütün önderleri asidir.

16Vuruldu Efrayim,

Kökleri kurudu,

Meyve vermeyecekler artık.

Çocuk doğursalar bile,

Rahimlerinin değerli meyvelerini öldüreceğim.”

17Reddedecek Tanrım onları,

Çünkü O'nu dinlemediler,

Uluslar arasında dolaşıp duracaklar.

10

1İsrail serpilen bir asmaya benzer,

Meyvesini veriyor.

Meyvesi arttıkça,

Sunakları da arttı.

Ülkesi zenginleştikçe,

Onu güzel dikili taşlarla donattı.

2İçleri yalan doldu,

Şimdi suçlarının cezasını taşımalılar.

RAB sunaklarını yıkacak,

Dikili taşlarını yok edecek.

3O zaman, “Kralsız kaldık” diyecekler,

“Çünkü RAB'den korkmadık.

Kralımız olsa bile,

Ne yapabilirdi bize?”

4Antlaşma yaparken,

Boş sözler veriyor, yalan yere ant içiyorlar,

Bu yüzden davalar, sürülmüş tarladaki zehirli ot gibi boy veriyor.

5Samiriye'de yaşayanlar

Beytaven'deki inek putu yüzünden korkuya kapılacak.

Halkı onun ardından yas tutacak,

Onun görkemiyle coşan putperest kâhinler

Oradan sürgün edildiği için dövünecek.

6Put armağan olarak büyük krala, Asur'a götürülecek.

Efrayim rezil olacak,

İsrail aldığı öğütten utanacak.

7Samiriye, Kralı'yla birlikte

Su üstündeki çubuk gibi akıp gidecek.

8[*]

İsrail'in günahı olan Aven'dekiı

puta tapılan yerler yok olacak,

Sunaklarını dikenler, devedikenleri saracak.

O zaman dağlara, “Bizi örtün!”,

Tepelere, “Üzerimize düşün!” diyecekler.

9[*]

“Ey İsrail, Giva'da geçirdiğin günlerden beri

Günah işledin.

Orada direndiniz bana.

Kötülere karşı açılan savaş

Giva'da size erişemez mi?

10İstediğim zaman onları cezalandıracağım,

Çifte günahlarına bağlandıkları zaman,

Uluslar toplanacak onlara karşı.

11Efrayim eğitilmiş ineğe benzer,

Buğday dövmeyi sever.

Ama ben boyunduruk takacağım onun güzel boynuna.

Koşum vuracağım Efrayim'in sırtına,

Yahuda çift sürecek,

Yakup tırmık çekecek.

12[*]

Doğruluk ekin kendiniz için,

Sevgi meyveleri biçin.

Nadasa bıraktığınız toprağı işleyin;

Çünkü RAB'be yönelme zamanıdır,

Gelip üzerinize doğruluk yağdırıncaya dek.

13Ama siz kötülük ektiniz,

Fesat biçtiniz,

Yalanın meyvesini yediniz.

Çünkü kendi yolunuza,

Yiğitlerinizin çokluğuna güvendiniz.

14Bu yüzden halkınızın arasında savaş uğultusu çıkacak,

Yıkılacak bütün surlarınız,

Şalman'ın savaşta Beytarvel'i yıktığı gibi.

Anneler çocuklarıyla birlikte yere çalınıp parçalandı.

15Ey Beytel, sana da aynısı yapılacak,

Kötülüğünün büyüklüğü yüzünden.

Tan ağarırken İsrail Kralı büsbütün yok olacak.

11

Tanrı'nın İsrail'e Sevgisi

1[*]

“Çocukluğunda sevdim İsrail'i,

Oğlumu Mısır'dan çağırdım.

2Peygamberler İsrail'i çağırdıkça,

İsrail uzaklaştı onlardan.

Kurban kestiler Baallar'a*,

Buhur yaktılar putlara.

3Efrayim'e yürümeyi ben öğrettim,

Kollarıma aldım onları.

Ama kendilerine şifa verenin ben olduğumu anlamadılar.

4Onları insancıl iplerle,

Sevgi bağlarıyla kendime çektim;

Boyunduruklarını kaldıran biri gibi oldum,

Eğilip yiyeceklerini verdim.

5“Mısır'a dönmeyecekler,

Asur kral olacak başlarına,

Çünkü bana dönmek istemediler.

6Fırıl fırıl kılıç dönecek kentlerinde,

Kapı sürgülerini yok edecek,

Tüketecek onları düzenleri yüzünden.

7Halkım benden uzaklaşmaya kararlı.

Beni, Yüce Olan'ı çağırsalar bile,

Asla yüceltmeyeceğim onları.

8[*]

“Nasıl vazgeçerim senden, ey Efrayim?

Nasıl teslim ederim seni, ey İsrail?

Adma'ya yaptığımı nasıl sana yaparım?

Seni nasıl Sevoyim'e çeviririm?

Yüreğim değişti içimde,

Alevlendi acıma duygularım.

9Kızgın öfkemi başınıza yağdırmayacağım,

Efrayim'i yeniden yok etmeyeceğim.

Çünkü ben insan değil, Tanrı'yım,

Kutsal Olan'ım aranızda,

Artık öfkeyle üzerinize varmayacağım.

10Aslan gibi kükreyen

RAB'bin ardınca yürüyecekler;

O kükreyince titreyerek gelecek çocukları batıdan.

11Mısır'dan kuşlar gibi,

Asur'dan güvercinler gibi

Titreyerek gelecekler.

Evlerine oturtacağım onları”

Diyor RAB.

İsrail'in Günahı

12Efrayim yalanla,

İsrail halkı hileyle çevremi sardı.

Yahuda'ysa hâlâ dizginsiz,

Tanrı'ya, Kutsal ve Sadık Olan'a karşı.

12

1Efrayim rüzgarı güdüyor,

Doğu rüzgarının ardına düşüyor bütün gün;

Yalanı, zorbalığı artıyor.

Asur'la antlaşma yapıyor,

Mısır'a zeytinyağı gönderiyor.

2RAB'bin davası var Yahuda'yla,

Yakup soyunu izlediği yola göre cezalandıracak,

Yaptıklarının karşılığını verecek.

3[*]

graph-definition>

*

Yakup ana rahminde kardeşinin topuğunu tuttu,

Büyüyünce Tanrı'yla güreşti.

4-5[*]

Melekle güreşip yendi,

Ağladı, kutsanmak istedi.

Tanrı'yı Beytel'de buldu,

RAB, Her Şeye Egemen Tanrı bizimle orada konuştu,

O RAB diye anılır.

6Bu yüzden Tanrın'a dön sen,

Sevgiye, adalete sarıl,

Sürekli Tanrın'ı bekle.

7Efrayim tüccardır,

Hileli terazi kullanır,

Aldatmayı sever.

8“Çok zengin oldum” diye böbürlenir,

“Varlığa kavuştum,

Çok emek çektim,

Günah denecek bir suç bulamayacaklar bende.”

9[*]

“Ama seni Mısır'dan çıkaran

Tanrın RAB benim.

Bayram günlerindeki gibi,

Seni yine çadırlarda oturtacağım.

10Peygamberlere de söyledim,

Çok görümler sağladım,

Onlar aracılığıyla örnekler verdim.”

11Kötülük mü var Gilat'ta?

Gerçekten değersiz bir halk!

Gilgal'da sığır üstüne sığır kurban ediyorlar,

Sunakları sürülmüş tarladaki taş yığınlarını andırıyor.

12[*]

Yakup Aram'a kaçtı,

İsrail bir karı için kul oldu,

Koyun güttü.

13[*]

RAB İsrail'i bir peygamber aracılığıyla Mısır'dan çıkardı,

Yine bir peygamber korudu onları.

14Ama Efrayim Tanrı'yı aşırı öfkelendirdi.

Rab döktükleri kanın hesabını soracak,

Aşağılamalarının karşılığını verecek.

13

Rab İsrail'e Öfkeleniyor

1Efrayim konuştuğunda herkes titrerdi,

Yücelmişti İsrail'de.

Ama Baal'a* taparak suç işleyince öldü.

2Şimdi günah üstüne günah işliyorlar,

Gümüşlerinden dökme putlar,

Akıllıca tasarlanmış putlar yapıyorlar,

Hepsi de usta işi.

Bu insanlar hakkında,

“İnsan kurban edenler

Buzağıları öpüyor!” diye konuşuluyor.

3Bu yüzden sabah sisine,

Erken uçup giden çiye,

Harman yerinden savrulan saman çöpüne,

Bacadan tüten dumana dönecekler.

4“Ama seni Mısır'dan çıkaran

Tanrın RAB benim,

Benden başka tanrı tanımayacaksın,

Çünkü başka kurtarıcı yoktur.

5[*]

Ben sana çölde,

Kurak topraklarda göz kulak oldum.

6Otlaklara sahip olunca doydular,

Doyunca gurura kapıldılar;

Bu yüzden unuttular beni.

7Ben de onlara karşı bir aslan gibi olacağım,

Bir pars gibi yol kenarında pusuya yatacağım.

8Yavrularından edilmiş dişi ayı gibi

Karşılarına çıkacak,

Yüreklerinin zarını yırtacağım,

Dişi aslan gibi onları oracıkta yiyip bitireceğim,

Yabanıl bir hayvan parçalayacak onları.

9“Ey İsrail, bana, yardımcına karşı çıkman

Yıkıma uğratıyor seni.

10[*]

Nerede seni bütün kentlerinde

Kurtaracak kralın?

Yöneticilerin nerede?

Hani, onlar için:

‘Bana bir kral ve önderler ver!’ demiştin.

11[*]

graph-definition>

*

Öfkelendiğimde bir kral verdim sana,

Gazaba gelince alıp götürdüm onu.

12Efrayim'in suçu birikmiş,

Günahı kayda geçmiş.

13Doğum sancıları çeken kadının akılsız oğludur o,

Çünkü zamanı geldiğinde,

Açık rahimden çıkmıyor.

14[*]

“Onları fidyeyle kurtaracağım

Ölüler diyarının elinden,

Ölümden fidyeyle kurtaracağım.

Felaketin nerede, ey ölüm?

Yıkıcılığın nerede, ey ölüler diyarı?

Hiç pişmanlık duymayacağım.

15“Kardeşleri arasında serpilip gelişse de,

Doğu rüzgarı, çölden esen RAB'bin soluğu üzerine gelecek,

Onun kaynağı kuruyacak,

Pınarı kesilecek,

Değerli eşyalarının hazinesi yağmalanacak.

16Samiriye halkı suçunun cezasını çekecek,

Çünkü Tanrısı'na başkaldırdı.

Kılıçla yıkılacaklar,

Yere çalınıp parçalanacak yavruları,

Gebe kadınlarının karnı yarılacak.”

14

Hoşea'nın İsrail'e Yalvarışı

1Tanrın RAB'be dön, ey İsrail,

Çünkü suçlarından ötürü tökezledin.

2Dualarla gidin, RAB'be dönün,

O'na, “Bağışla bütün suçlarımızı” deyin,

“Lütfet, kabul et bizi,

Öyle ki, dudaklarımızın kurbanını[i]

sunalım.

3Asur kurtaramaz bizi,

Savaş atlarına binmeyeceğiz.

Artık ellerimizle yaptığımıza

‘Tanrımız’ demeyeceğiz,

Çünkü öksüz sende merhamet bulur.”

Rab İsrail'e Umut Veriyor

4“Onların dönekliğini düzelteceğim,

Gönülden seveceğim onları,

Çünkü onlara karşı öfkem dindi.

5Çiy gibi olacağım İsrail'e;

Zambak gibi çiçek açacak,

Lübnan sediri gibi kök salacaklar.

6Dallanıp budaklanacaklar,

Görkemleri zeytin ağacını,

Kokuları Lübnan sedirini andıracak.

7Yine insanlar oturacak gölgesinde;

Buğday gibi gelişecek,

Asma gibi serpilecekler;

Lübnan şarabı kadar ün kazanacaklar.

8Ey Efrayim, artık ne işim var putlarla?

Yanıtlayacak, seninle ilgileneceğim.

Yeşil çam gibiyim ben,

Senin verimliliğin benden kaynaklanıyor.”

9Bilge kişi kavrasın bunları,

Anlayan anlasın.

Çünkü RAB'bin yolları adildir;

Bu yollarda yürür doğrular,

Ama başkaldıranlar bu yollarda sendeler.

[*]

1:1 2Kr.15:1-7; 2Ta.26:1-23

[*]

1:1 2Kr.15:32-38; 2Ta.27:1-8

[*]

1:1 2Kr.16:1-20; 2Ta.28:1-27

[*]

1:1 2Kr.18:1-20:21; 2Ta.29:1-32:33

[*]

1:1 2Kr.14:23-29

[*]

1:4 2Kr.10:11

[u]

1:4 “Yizreel”: “Tanrı ekecek” ya da “Tanrı dağıtacak” anlamına gelir.

ü

1:6 “Lo-Ruhama”: “Merhamete ermeyecek” anlamına gelir.

[v]

1:9 “Lo-Ammi”: “Halkım değil” anlamına gelir.

[*]

1:10 Rom.9:26

[*]

2:15 Yşu.7:24-26

[y]

2:15 “Akor”: “Sıkıntı” anlamına gelir.

[z]

2:16 “Efendim”: İbranice “Baalım”. Burada bir söz sanatı var. Baal hem bir ilahın adı hem de “Koca”, “Efendi” anlamlarına gelir.

[*]

2:23 Rom.9:25; 1Pe.2:10

[a]

3:1 Üzüm pestilleri putlara sunulurdu.

[b]

3:2 “On beş şekel”: Yaklaşık 170 gr.

[c]

3:2 “Bir homer bir letek arpa”: Yaklaşık 220 kg.

ç

4:7 Masoretik metin “Onların onurunu utanca çevireceğim”, Süryanice ve bazı eski İbrani din bilginlerine göre “Onurumu utanca çevirecekler”.

[d]

4:8 “Günahlarıyla”: İbranice sözcük hem “Günah” hem de “Günah sunusu” anlamına gelir (bkz. Lev.6:25-30).

[e]

4:15 Gilgal ve Beytaven (Beytel) Tanrı'nın benimsemediği tapınma merkezleriydi.

[*]

6:6 Mat.9:13; 12:7

[f]

6:7 “Adam Kenti'nde”: “Adem gibi”, “Adam gibi” ya da “Adam Kenti gibi” anlamlarına da gelebilir.

[g]

7:14 “Kendilerini yaralıyor” ya da “Toplanıyor”.

[*]

8:13 Yer.14:10

[h]

9:6 “Mof”: Memfis diye de bilinir.

[*]

9:7 Luk.21:22

[*]

9:9 Hak.19:1-30

[*]

9:10 Say.25:1-5

[*]

10:8 Luk.23:30; Va.6:16

ı

10:8 “Aven”: “Kötülük” anlamına gelir (bkz. 4:15).

[*]

10:9 Hak.19:1-30

[*]

10:12 Yer.4:3

[*]

11:1 Çık.4:22; Mat.2:15

[*]

11:8 Yas.29:23

[*]

12:3-5 Yar.25:26

[*]

12:3-5 Yar.32:24-26

[*]

12:4 Yar.28:10-22

[*]

12:9 Lev.23:42-43

[*]

12:12 Yar.29:1-20

[*]

12:13 Çık.12:50-51

[*]

13:5-6 Yas.8:11-17

[*]

13:10 1Sa.8:5-6

[*]

13:11 1Sa.10:17-24

[*]

13:11 1Sa.15:26

[*]

13:14 1Ko.15:55

[i]

14:2 “Kurban”: İbranice “Boğa”.

Yoel

GİRİŞ

Peygamber Yoel korkunç bir çekirge belasından ve İsrail'deki kuraklıktan söz etmektedir. Bu olayları Rab'bin gününün –adil iradesine karşı olanları cezalandıracağı zamanın– belirtisi olarak görmektedir. Rab'bin halkını eski haline döndürmek, kutsamak için verdiği sözü, tövbe etmeleri için yaptığı çağrıyı halka iletmektedir. Önemli bir nokta da Tanrı'nın Ruhu'nu kadın erkek, genç yaşlı herkese göndereceğine ilişkin verdiği sözdür.

Ana Hatlar:

1:1-2:17 Çekirge belası

2:18-27 Halkını eski gönencine kavuşturmak için Rab'bin verdiği söz

2:28-3:21 Rab'bin günü

1

1RAB'bin Petuel oğlu Yoel'e bildirdikleri.

Çekirgelerin Saldırısı

2Ey yaşlılar, dinleyin,

Ülkede yaşayan herkes, kulak verin:

Sizin zamanınızda ya da atalarınızın zamanında

Hiç böyle bir şey oldu mu?

3Bunu çocuklarınıza anlatın;

Çocuklarınız kendi çocuklarına,

Onların çocukları da bir sonraki kuşağa anlatsınlar.

4Genç çekirgeden artakalan ürünü olgunlaşmış çekirge yedi,

Ondan artakalanı yumurtadan yeni çıkan çekirge yedi;

Ondan artakalanı da yavru çekirgeler yedi.

5Ey sarhoşlar, ayılın ve ağlayın.

Ey şarap düşkünleri, tatlı şarap için ağıt yakın.

Çünkü şarabınızı ağzınızdan kaptılar.

6[*]

Güçlü ve sayılamayacak kadar büyük bir çekirge ordusu saldırdı ülkeme.

Aslan dişine benzer,

Dişi aslanın kesici dişlerine benzer dişleri var.

7Asmalarımı harap ettiler,

İncir ağaçlarımı mahvettiler,

Kabuklarını soyup yere attılar.

Soyulan dallar bembeyaz.

8Sözlüsünü yitirip çul kuşanan bir genç kız gibi yas tutun.

9RAB'bin Tapınağı'na götürülecek

Tahıl ve şarap sunusu yok artık.

RAB'be hizmet eden kâhinler* yas tutuyorlar.

10Tarlalar harap oldu, toprak acılı.

Çünkü tahıl mahvoldu,

Yeni şarap tükendi, zeytinyağı kesildi.

11Arpa, buğday için dövünün, ey ırgatlar,

Ağıt yakın, ey bağcılar,

Çünkü tarlaların ürünü yok oldu.

12Asmalar kurudu, incir ağaçları soldu;

Nar, hurma, elma, bütün meyve ağaçları kurudu.

İnsanoğlunun sevinci yok oldu.

Tövbeye Çağrı

13Ey kâhinler, çul kuşanıp yas tutun.

Ey sunakta hizmet edenler, ağıt yakın,

Ey Tanrım'ın hizmetkârları, tapınağa gelin,

Çul içinde geceleyin.

Çünkü Tanrınız'ın Tapınağı için

Tahıl ve şarap sunusu kalmadı.

14Oruç* için gün belirleyin, özel bir toplantı yapın;

Yaşlıları ve ülkede yaşayanların tümünü

Tanrınız RAB'bin Tapınağı'na toplayıp RAB'be yakarın.

15[*]

Eyvahlar olsun! Çünkü RAB'bin günü yakındır.

Her Şeye Gücü Yeten'in göndereceği yıkım gibi geliyor o gün.

16Yiyeceğimiz gözümüzün önünde yok edildi.

Tanrımız'ın Tapınağı'nda sevinç ve coşku sona erdi.

17Tohumlar keseklerin altında çürüdü,

Tahıl yok oldu,

Ambarlar boş kaldı, depolar yıkıldı.

18Hayvanlar nasıl da inliyor!

Sığır sürüleri çaresiz.

Çünkü otlaklar kurudu.

Koyun sürüleri perişan oldu.

19Ya RAB, sana yakarıyorum.

Çünkü ateş otlakları yok etti,

Bütün ağaçları kavurdu.

20Yabanıl hayvanlar bile sana sesleniyor.

Çünkü akarsular kurudu,

Ateş otlakları yok etti.

2

Çekirge Ordusu

1Siyon'da boru çalın,

Kutsal dağımda boru sesiyle halkı uyarın.

Ülkede yaşayan herkes korkudan titresin.

Çünkü RAB'bin günü çok yaklaştı, geliyor.

2[*]

graph-definition>

*

Zifiri karanlık bir gün olacak,

Bulutlu, koyu karanlık bir gün.

Dağların üzerine çöken karanlık gibi

Kalabalık ve güçlü bir çekirge ordusu[j]

geliyor.

Böylesi hiçbir zaman görülmedi,

Kuşaklar boyu da görülmeyecek.

3Önlerini ateş kavuruyor,

Artları alev alev.

Önlerinde Aden bahçesi gibi uzanan topraklar

Artlarında ıssız çöllere dönüyor.

Hiçbir şey onlardan kurtulamıyor.

4[*]

Atlara benziyorlar,

Savaş atları gibi koşuyorlar.

5Savaş arabalarının, anızı yiyip bitiren alevlerin

Çıkardığı gürültüye benzer bir sesle,

Savaşa hazırlanmış güçlü bir ordu gibi

Sıçraya sıçraya dağları aşıyorlar.

6[*]

Uluslar onların karşısında dehşete düşüyor;

Herkesin beti benzi soluyor.

7Yiğitler gibi saldırıyorlar,

Askerler gibi surları aşıyorlar.

Dosdoğru ilerliyorlar,

Yollarından sapmadan.

8İtişip kakışmadan,

Her biri kendi yolundan yürüyor.

Savunma hatlarını yarıp geçiyorlar,

Sırayı bozmadan.

9Kente doğru koşuşuyor,

Surların üzerinden aşıyorlar.

Evlere tırmanıyor ve hırsız gibi

Pencerelerden içeri süzülüyorlar.

10[*]

Yeryüzü önlerinde sarsılıyor,

Gökyüzü titriyor;

Güneş ve ay kararıyor,

Yıldızların parıltısı görünmez oluyor.

11[*]

RAB ordusunun başında gürlüyor.

Sayısızdır O'nun orduları

Ve buyruğuna uyan güçlüdür.

RAB'bin o büyük günü ne korkunçtur!

O güne kim dayanabilir?

Rab'be Dönün

12RAB diyor ki,

“Şimdi oruç* tutarak, ağlayıp yas tutarak

Bütün yüreğinizle bana dönün.

13[*]

Giysilerinizi değil,

Yüreklerinizi paralayın

Ve Tanrınız RAB'be dönün.

Çünkü RAB lütfeder, acır,

Tez öfkelenmez, sevgisi engindir,

Cezalandırmaktan vazgeçer.

14Kim bilir, belki size acır da kararından döner.

Ardında bereket bırakır.

O zaman O'na tahıl ve şarap sunuları sunarsınız.

15“Siyon'da boru çalın,

Oruç için gün belirleyin, özel bir toplantı yapın.

16Halkı toplayın, topluluğu kutsal kılın,

Yaşlıları bir araya getirin.

Çocukları, hatta emzikte olanları toplayın.

Güvey odasından, gelin gerdeğinden çıkıp gelsin.

17Kâhinler, RAB'bin hizmetkârları,

Tapınağın girişiyle sunak arasında ağlaşıp,

‘Ya RAB, halkını esirge’ diye yalvarsınlar.

‘Mirasın olan halkının aşağılanmasına izin verme,

Uluslar onunla alay etmesin.

Halklar arasında neden,

Onların Tanrısı nerede? densin?’ ”

Rab'bin Yanıtı

18O zaman RAB halkına acıyıp ülkesini esirgeyecek.

19Halkına şöyle yanıt verecek:

“Bakın, size tahıl, yeni şarap

Ve zeytinyağı vereceğim,

Bunlara doyacaksınız.

Artık ulusların sizi aşağılamasına izin vermeyeceğim.

20Kuzeyden gelen çekirge ordusunu[k]

sizden uzaklaştıracağım,

Kurak ve ıssız bir ülkeye süreceğim.

Önden gidenleri Lut Gölü'ne,

Arkadan gelenleri Akdeniz'e süreceğim.

Leşleri kokacak,

Kokuları göklere yükselecek.

Çünkü korkunç şeyler yaptılar.

21“Ey toprak, korkma, sevinçle coş!

Çünkü RAB büyük işler yaptı.

22Ey kır hayvanları, korkmayın!

Çünkü otlaklar yeşeriyor.

Ağaçlar meyvelerini yükleniyor,

İncir ağaçları, asmalar ürünlerini veriyor.

23Ey Siyon halkı,

Tanrınız RAB'de sevinç bulun, coşun.

İlk yağmuru size tam ölçüsüyle veriyor[l]

;

Daha önce olduğu gibi,

İlk ve son yağmurları yağdırıyor.

24Harman yeri tahılla dolacak.

Şarap ve zeytinyağı tekneleri taşacak.

25Üzerinize gönderdiğim büyük çekirge ordusunun,

Olgunlaşmış ve yumurtadan yeni çıkmış çekirgenin,

Yavrunun ve genç çekirgenin

Size kaybettirdiği yılları geri vereceğim.

26Bol bol yiyip doyacak

Ve sizin için harikalar yaratan

Tanrınız RAB'bin adını öveceksiniz.

Halkım bir daha utandırılmayacak.

27Bileceksiniz ki, İsrail halkının arasındayım,

Tanrınız RAB benim, başka biri yok.

Halkım bir daha utandırılmayacak.”

Rab'bin Günü

28[*]

“Ondan sonra bütün insanların üzerine

Ruhum'u dökeceğim.

Oğullarınız, kızlarınız peygamberlikte bulunacaklar.

Yaşlılarınız düşler,

Gençleriniz görümler görecek.

29O günler kadın, erkek kullarınızın üzerine de Ruhum'u dökeceğim.

30Göklerde ve yeryüzünde,

Kan, ateş ve duman sütunlarından belirtiler göstereceğim.

31[*]

RAB'bin büyük ve korkunç günü gelmeden önce

Güneş kararacak, ay kan rengine dönecek.

32[*]

O zaman RAB'bi adıyla çağıran herkes kurtulacak.

RAB'bin dediği gibi,

Siyon Dağı'nda ve Yeruşalim'de kurtulup

Sağ kalanlar arasında

RAB'bin çağıracağı kimseler olacak.”

3

Uluslar Yargılanacak

1“O günler Yahuda ve Yeruşalim halkını

Sürgünden geri getirdiğimde,

2Bütün ulusları toplayıp

Yehoşafat[m]

Vadisi'ne indireceğim.

Mirasım olan İsrail halkını

Uluslar arasına dağıttıkları ve ülkemi bölüştükleri için

Onları orada yargılayacağım.

3Çünkü halkım için kura çektiler,

Erkek çocukları fahişelere ücret olarak verdiler.

İçtikleri şaraba karşılık kızları sattılar.

4[*]

graph-definition>

*

Ey Sur, Sayda ve bütün Filist halkı,

Bana yapmak istediğiniz nedir?

Neye karşılık vermeye çalışıyorsunuz?

Eğer karşılık verirseniz,

Karşılığını çarçabuk ödetirim size.

5Altınımı, gümüşümü alıp

Değerli eşyalarımı tapınaklarınıza götürdünüz.

6Yahuda ve Yeruşalim halkını

Topraklarından uzaklaştırmak için Grekler'e sattınız.

7Göreceksiniz, onları, sattığınız yerde

Harekete geçireceğim.

Onlara yaptığınızı kendi başınıza getireceğim.

8Oğullarınızı, kızlarınızı

Yahuda halkına sattıracağım.

Onları uzak bir ulusa, Sabalılar'a satacaklar.”

RAB böyle diyor.

9“Uluslar arasında şunu duyurun:

Savaşa hazırlanın, yiğitlerinizi harekete geçirin.

Bütün savaşçılarınız toplanıp saldırıya geçsin.

10[*]

Saban demirlerinizi

Çekiçle dövüp kılıç yapın,

Bağcı bıçaklarınızı mızrak yapın.

Güçsüz olan ‘Güçlüyüm’ desin.

11Ey çevredeki uluslar,

Tez gelin, bir araya toplanın.

Ya RAB, yiğitlerini oraya indir.

12Uluslar harekete geçip

Yehoşafat Vadisi'nde toplansınlar.

Çünkü çevredeki bütün ulusları

Yargılamak için orada olacağım.

13[*]

graph-definition>

*

Salın orakları, ekinler olgunlaştı.

Gelin, üzümleri çiğneyin,

Sıkma çukuru üzümle dolu, şarap tekneleri taşıyor.

Ulusların kötülükleri bu denli çoktur.”

14Kalabalıklar,

Yargı vadisini dolduran nice kalabalıklar...

Yargı vadisinde RAB'bin günü yaklaştı.

15Güneş ve ay kararıyor,

Yıldızların parıltısı görünmez oluyor.

16[*]

RAB Siyon'dan kükreyecek,

Yeruşalim'den gürleyecek.

Gök ve yer sarsılacak.

Ama RAB kendi halkı için sığınak,

İsrailliler için kale olacak.

Rab Halkını Kutsayacak

17“O zaman bileceksiniz ki,

Siyon'da, kutsal dağımda oturan Tanrınız RAB benim.

Yeruşalim kutsal olacak;

Yabancılar bir daha orayı ele geçiremeyecek.

18“O gün dağlardan

Tatlı şarap damlayacak;

Tepelerde süt,

Yahuda derelerinde su akacak.

RAB'bin Tapınağı'ndan çıkan bir pınar

Şittim[n]

Vadisi'ni sulayacak.

19“Ama Mısır viraneye,

Edom ıssız çöle dönecek.

Çünkü Yahudalılar'ın ülkesine saldırıp

Suçsuz insanların kanını döktüler.

20Oysa Yahuda sonsuza dek yaşayacak.

Yeruşalim kuşaktan kuşağa sürecek.

21Akan kanların öcünü alacağım[o]

,

Suçluyu cezasız bırakmayacağım.”

RAB Siyon'da oturur.

[*]

1:6 Va.9:8

[*]

1:15 Yşa.13:6

[*]

2:2 Sef.1:15

[*]

2:2 Çık.10:14

[j]

2:2 “Çekirge ordusu”: İbranice'de sadece “Ordu” sözcüğü geçiyor.

[*]

2:4-5 Va.9:7-9

[*]

2:6 Nah.2:10

[*]

2:10 Va.8:12

[*]

2:11 Va.6:17

[*]

2:13 Çık.34:6; Say.14:18; Neh.9:17; Mez.86:15; 103:8; 145:8; Yun.4:2

[k]

2:20,25 “Çekirge ordusu”: İbranice'de sadece “Ordu” sözcüğü geçiyor.

[l]

2:23 “İlk yağmuru size tam ölçüsüyle veriyor” ya da “Size doğruluğu öğretecek olan öğretmeni veriyor”.

[*]

2:28-32 Elç.2:16-21

[*]

2:31 Mat.24:29; Mar.13:24-25; Luk.21:25; Va.6:12-13

[*]

2:32 Rom.10:13

[m]

3:2 “Yehoşafat”: “RAB yargılar” anlamına gelir.

[*]

3:4-8 Yşa.23:1-18; Hez.26:1-28:26; Amo.1:9-10; Zek.9:2-4; Mat.11:20-22; Luk.10:13-14

[*]

3:4-8 Yşa.14:29-31; Yer.47:1-7; Hez.25:15-17; Amo.1:6-8; Sef.2:4-7; Zek.9:5-7

[*]

3:10 Yşa.2:4; Mik.4:3

[*]

3:13 Va.14:15

[*]

3:13 Va.14:19-20; 19:15

[*]

3:16 Yer.25:30; Amo.1:2

[n]

3:18 “Şittim”: “Akasyalar” anlamına gelir.

[o]

3:21 Septuaginta, Süryanice “Akan kanların öcünü alacağım”, Masoretik metin “Akan kanları cezasız bırakacağım”.

Amos

GİRİŞ

Amos Kutsal Kitap'ta sözleri ayrıntılarıyla kaydedilen ilk peygamberdir. Yahudalı olmasına karşın, İ.Ö. 8. yüzyılın ortalarında daha çok İsrail'in kuzey krallığında yaşayan insanlara seslendi. Bu dönemde insanlar bolluk, güvenlik içinde yaşıyorlardı. Ne var ki, Amos bolluğun belirli zenginlerle sınırlı olduğunu, haksızlık ve yoksullara yapılan baskıyla beslendiğini gördü. Dinsel uygulamalar içten değildi; güvenlik görünüşte var, gerçekte yoktu. Amos cesaretle Tanrı'nın halkı cezalandıracağını duyurdu. "Doğruluk ırmak gibi sürekli aksın" diye çağrı yaptı, "Belki RAB, Her Şeye Egemen Tanrı, Yusuf'un soyundan sağ kalanlara lütfeder" dedi (5:15).

Ana Hatlar:

1:1-2:5 İsrail'in komşularının cezalandırılması

2:6-6:14 İsrailliler'in cezalandırılması

7:1-9:15 Beş görüm

1

1[*]

graph-definition>

*

Tekoalı koyun yetiştiricilerinden Amos'un sözleri. Uzziya'nın Yahuda, Yehoaş oğlu Yarovam'ın İsrail Kralı olduğu günlerde, depremden iki yıl önce Amos İsrail'le ilgili görümler gördü.

2[*]

Şöyle dedi:

“RAB Siyon'dan kükrüyor,

Yeruşalim'den gürlüyor.

Yas tutuyor çobanların otlakları,

Karmel Dağı'nın dorukları kuruyor.”

Rab İsrail'in Komşularını Cezalandırıyor

3[*]

RAB şöyle diyor:

“Şamlılar'ın cezasını kaldırmayacağım.

Çünkü günah üstüne günah işlediler,

Demir düvenlerle Gilat halkını dövdüler.

4Bu yüzden Hazael'in evine ateş yağdıracağım,

Yakıp yok edecek Ben-Hadat'ın saraylarını.

5Şam'ın kapı sürgüsünü kıracağım,

Söküp atacağım

Aven Vadisi'nde oturanı,

Beyteden'de elinde asayla dolaşanı;

Kîr'e sürgün edilecek Aram halkı.”

RAB diyor.

6[*]

RAB şöyle diyor:

“Gazzeliler'in cezasını kaldırmayacağım.

Çünkü günah üstüne günah işlediler,

Edomlular'a teslim etmek için

Bütün halkı sürgün ettiler.

7Bu yüzden Gazze surlarına ateş yağdıracağım,

Yakıp yok edecek saraylarını.

8Söküp atacağım

Aşdot'ta oturanı,

Aşkelon'da elinde asayla dolaşanı,

Elimin tersini göstereceğim Ekron'a,

Yok olacak Filistliler'in sağ kalanları!”

Egemen RAB böyle diyor.

9[*]

RAB şöyle diyor:

“Surlular'ın cezasını kaldırmayacağım.

Çünkü günah üstüne günah işlediler,

Bütün halkı Edomlular'a teslim edip sürdüler,

Dostluk antlaşmasını anımsamadılar.

10Bu yüzden Sur Kenti'nin surlarına ateş yağdıracağım,

Yakıp yok edecek saraylarını.”

11[*]

RAB şöyle diyor:

“Edomlular'ın cezasını kaldırmayacağım.

Çünkü günah üstüne günah işlediler,

Kılıçla kovaladılar kardeşlerini,

Acıma nedir bilmediler;

Hep yırtıcıydı öfkeleri,

Sonsuza dek sürdü gazapları.

12Bu yüzden Teman'a ateş yağdıracağım,

Yakıp yok edecek Bosra saraylarını.”

13[*]

RAB şöyle diyor:

“Ammonlular'ın cezasını kaldırmayacağım.

Çünkü günah üstüne günah işlediler,

Sınırlarını genişletmek için

Gilatlı gebe kadınların karınlarını yardılar.

14Bu yüzden Rabba surlarını tutuşturacağım,

Savaş günü çığlıklarla,

Kasırga günü fırtınayla

Ateş yakıp yok edecek saraylarını.

15Krallarıyla görevlileri,

Hepsi sürgüne gidecek.”

RAB böyle diyor.

2

1[*]

RAB şöyle diyor:

“Moavlılar'ın cezasını kaldırmayacağım.

Çünkü günah üstüne günah işlediler,

Edom Kralı'nın kemiklerini

Kireçleşinceye dek yaktılar.

2Bu yüzden Moav'a ateş yağdıracağım,

Yakıp yok edecek Keriyot saraylarını.

Kargaşa, savaş naraları,

Boru sesleri arasında ölecek Moav halkı.

3Söküp atacağım içinden yöneticisini,

Öldüreceğim onunla bütün görevlilerini.”

RAB böyle diyor.

4RAB şöyle diyor:

“Yahudalılar'ın cezasını kaldırmayacağım.

Çünkü günah üstüne günah işlediler,

Reddettiler yasamı,

Kurallarıma uymadılar;

Yalancı putlar saptırdı onları,

Atalarının da izlediği putlar.

5Bu yüzden Yahuda'ya ateş yağdıracağım,

Yakıp yok edecek Yeruşalim saraylarını.”

Rab İsrail'i Cezalandırıyor

6RAB şöyle diyor:

“İsrailliler'in cezasını kaldırmayacağım,

Çünkü günah üstüne günah işlediler,

Doğruyu para için,

Yoksulu bir çift çarık için sattılar.

7Onlar ki,

Yoksulun başını toz toprak içinde çiğner

Ve mazlumun hakkını bir yana iterler.

Baba oğul aynı kızla yatarak

Kutsal adımı kirletirler.

8Her sunağın yanına,

Rehin alınan giysilerin üzerine uzanır,

Tanrıları'nın Tapınağı'nda

Ceza karşılığı alınan şarabı içerler.

9[*]

Ama ben onların önünde

Amorlular'ı yok ettim;

Sedir ağaçları kadar boylu,

Meşe kadar güçlü olsa da,

Yukarıdan meyvesini,

Aşağıdan kökünü kuruttum.

10Sizi Mısır'dan ben çıkardım,

Amor topraklarını sahiplenesiniz diye

Çölde kırk yıl size yol gösterdim.

11[*]

Oğullarınızdan peygamberler,

Gençlerinizden bana adanmış* kişiler atadım.

Doğru değil mi, ey İsrailliler?”

RAB böyle diyor.

12“Sizse bana adanmış kişilere şarap içirdiniz

Ve peygamberlere, ‘Peygamberlik etmeyin!’

Diye buyruk verdiniz.

13“Tahıl yüklü araba toprağı nasıl ezerse,

İşte ben de sizi öyle ezeceğim.

14Hızlı koşan kaçamayacak,

Güçlü gücünü gösteremeyecek,

Yiğit canını kurtaramayacak,

15Okçu yerini koruyamayacak,

Ayağı tez olan uzaklaşamayacak,

Atlı canını kurtaramayacak,

16En yürekli yiğitler bile

O gün silahlarını bırakıp kaçacak.”

RAB böyle diyor.

3

1Ey İsrailliler, kulak verin RAB'bin size, Mısır'dan çıkardığı halka söylediği şu sözlere:

2“Yeryüzündeki bütün halklar arasından yalnız sizi tanıdım,

Bu yüzden suçlarınızı karşılıksız bırakmayacağım.”

Tanrı Konuşursa, Peygamber Susamaz

3İki kişi anlaşmadan birlikte yürür mü?

4Avı olmayan aslan ormanda kükrer mi?

Bir şey yakalamadıkça genç aslan ininde homurdanır mı?

5Tuzak kurulmamışsa,

Yerdeki kapana kuş düşer mi?

İçine bir şey düşmedikçe

Kapan yerden fırlar mı?

6Kentte boru çalınır da halk korkmaz mı?

RAB'bin onayı olmadan bir kentin başına felaket gelir mi?

7Gerçek şu ki, Egemen RAB kulu peygamberlere

Sırrını açmadıkça bir şey yapmaz.

8Aslan kükrer de kim korkmaz?

Egemen RAB söyler de kim peygamberlik etmez?

9Aşdot ve Mısır saraylarına duyurun:

“Samiriye dağlarında toplanın” deyin,

“Kentin ortasındaki büyük kargaşayı,

İçindeki baskıyı görün.”

10RAB, “Onlar doğruluk nedir bilmiyorlar” diyor,

“Saraylarına zorbalık ve çapul yığmışlar.”

11Bu yüzden Egemen RAB diyor ki,

“Düşman kuşatmakta ülkenizi,

Saraylarınızı yağmalayacak, güçsüz kılacak sizi.”

12RAB şöyle diyor:

“Bir çoban aslanın ağzındaki hayvanın iki bacağını

Ya da kulağının parçasını nasıl kaparsa,

Samiriye'de sedir köşelerine,

Divan yastıklarına

Kurulan İsrailliler de öyle kurtarılacak.

13Dinleyin ve Yakup soyunu uyarın.”

Egemen RAB, Her Şeye Egemen Tanrı konuşuyor:

14[*]

“İsyanlarından ötürü

İsrail'i cezalandırdığım gün,

Beytel'in sunaklarını da yok edeceğim.

Kesilip yere düşecek sunağın boynuzları.

15Hem kışlık hem yazlık evi vuracağım,

Yok olacak fildişi evler,

Sonu gelecek büyük evlerin.”

RAB böyle diyor.

4

İsrail Rab'be Dönmüyor

1Ey sizler, Samiriye Dağı'ndaki Başan inekleriö

,

Yoksula baskı yapan,

Mazlumu ezen,

Beylerine, “Getir de içelim!” diyen hanımlar!

Kulak verin şu sözlere:

2Egemen RAB kutsallığı üstüne ant içerek şöyle dedi:

“İşte geliyor o günler;

Sizi et kancalarıyla,

En son kalanlarınızı balık çengelleriyle götürecekleri günler.

3Her biriniz karşınızdaki gedikten çıkacak,

Harmon'a atılacaksınız.”

RAB böyle diyor.

4“Beytel'e gelip günah işleyin,

Gilgal'a gelip daha da günah işleyin!

Her sabah kurbanlarınızı,

Üç günde bir de ondalıklarınızı getirin.

5Şükran sunusu olarak mayalı ekmek yakın,

Gönülden verdiğiniz sunuları açıklayıp duyurun!

Çünkü bundan hoşlanıyorsunuz, ey İsrailliler.”

Egemen RAB böyle diyor.

6“Bütün kentlerinizde açlıktan nefesiniz koktu[p]

,

Bulunduğunuz her yerde size kıtlık verdim,

Yine de bana dönmediniz.”

RAB böyle diyor.

7“Hasat mevsimine daha üç ay varken,

Sizden yağmuru da esirgedim.

Bir kente yağmur yağdırdım,

Öbürüne yağdırmadım.

Bir tarla yağmur aldı,

Öteki almayıp kurudu.

8Su bulmak için

Kent kent sersemce dolaştınız;

Suya doyamadınız,

Yine de bana dönmediniz.”

RAB böyle diyor.

9“Samyeli ve küfle sizi cezalandırdım,

Mahvettim[r]

bağlarınızı, bahçelerinizi,

İncir ve zeytin ağaçlarınızı çekirge yedi,

Yine de bana dönmediniz.”

RAB böyle diyor.

10“Mısır'da olduğu gibi

Aranıza salgın hastalık gönderdim,

Kılıçtan geçirdim yiğitlerinizi,

Atlarınızı düşmanlarınıza verdim,

Ordugahınızın pis kokusunu burunlarınıza doldurdum;

Yine de bana dönmediniz.”

RAB böyle diyor.

11[*]

“Sodom ve Gomora'yı altüst ettiğim gibi,

Altüst ettim içinizden bazılarını.

Ateşten kurtarılan yanık odun parçasına döndünüz,

Yine de yönelmediniz bana.”

RAB böyle diyor.

12“Bu yüzden sana şunu yapacağım, ey İsrail.

Yapacaklarım için

Tanrın'ı karşılamaya hazırlan, ey İsrail!”

13Çünkü dağlara biçim veren,

Rüzgarı yaratan, düşüncelerini insana bildiren,

Şafağı karanlığa çeviren,

Dünyanın yüksek yerlerine ayak basan işte O'dur,

O'nun adı RAB, Her Şeye Egemen Tanrı'dır.

5

Tövbeye Çağrı

1Ey İsrail halkı, kulak ver,

Üzerine yakacağım ağıtın sözlerine:

2“Düştü erden kız İsrail,

Bir daha kalkamaz,

Serilmiş kendi toprağına,

Kaldıran yok.”

3Bu yüzden Egemen RAB şöyle diyor:

“Bin kişiyle savaşa çıkan kentin

Yüz adamı sağ kalacak,

Yüz kişiyle çıkanın

On adamı kalacak İsrail halkına.”

4Bu yüzden RAB İsrail halkına şöyle diyor:

“Bana yönelin, yaşarsınız;

5Beytel'e gitmeyin,

Gilgal'a girmeyin,

Beer-Şeva'ya geçmeyin,

Çünkü Gilgal halkı kesinlikle sürgün edilecek,

Beytel bir hiç[s]

olacak.”

6RAB'be yönelin, yaşarsınız,

Yoksa Yusuf soyunda bir ateş gibi parlar,

Beytel'i yakıp yok eder.

Yangını söndürecek kimse çıkmaz.

7Ey adaleti acı pelinotuna çevirenler,

Doğruluğu yere çalanlar!

8[*]

Ülker ve Oryon takımyıldızlarını yaratan,

Zifiri karanlığı sabaha çeviren,

Gündüzü geceyle karartan,

Deniz sularını çağırıp

Yeryüzüne dökenin adı RAB'dir.

9Kaleyi ansızın yıkar,

Surlu kenti yerle bir eder.

10Mahkemede kendilerini azarlayandan nefret ediyor,

Doğru konuşandan iğreniyorlar.

11Yoksulu ezdiğiniz,

Ondan zorla buğday kopardığınız için

Yaptığınız yontma taş evlerde oturmayacak,

Diktiğiniz güzel bağların şarabını içmeyeceksiniz.

12Çünkü isyanlarınızın çok,

Günahlarınızın sayısız olduğunu biliyorum,

Ey doğru kişiye baskı yapan,

Rüşvet alan,

Mahkemede mazlumun hakkını yiyenler!

13Bu yüzden susmak düşer akıllı insana

Böyle bir zamanda,

Çünkü zaman kötüdür.

14Kötülüğe değil,

İyiliğe yönelin ki yaşayasınız;

Böylece dediğiniz gibi,

RAB, Her Şeye Egemen Tanrı sizinle olur.

15Kötülükten nefret edin,

İyiliği sevin,

Mahkemede adaleti koruyun.

Belki RAB, Her Şeye Egemen Tanrı,

Yusuf'un soyundan sağ kalanlara lütfeder.

16Bu yüzden RAB,

Her Şeye Egemen Tanrı Rab şöyle diyor:

“Bütün meydanlarda çığlık kopacak,

Sokaklarda inim inim inleyecekler;

Irgatları yas tutmaya,

Ağıtçıları feryat etmeye çağıracaklar.

17Bütün bağlarda çığlık kopacak,

Çünkü ben aranızdan geçeceğim.”

RAB böyle diyor.

Rab'bin Günü

18Vay başına, RAB'bin gününü özlemle bekleyenlerin!

Niçin özlüyorsunuz RAB'bin gününü?

O gün aydınlık değil, karanlık olacak.

19Nasıl ki, biri aslanın önünden kaçar da karşısına ayı çıkar,

Evine döner, elini duvara dayar da elini yılan sokar.

20RAB'bin günü aydınlık değil, karanlık olmayacak mı?

Hem de zifiri karanlık,

Bir parıltı bile yok.

21[*]

RAB şöyle diyor:

“İğreniyor, tiksiniyorum bayramlarınızdan,

Hoşlanmıyorum dinsel toplantılarınızdan,

22Yakmalık ve tahıl sunularınızı*

Bana sunsanız bile kabul etmeyeceğim,

Besili hayvanlarınızdan sunacağınız

Esenlik sunularına* dönüp bakmayacağım.

23Uzak tutun benden ezgilerinizin gürültüsünü,

Çenklerinizin sesini dinlemeyeceğim.

24Bunun yerine adalet su gibi,

Doğruluk ırmak gibi sürekli aksın.

25[*]

“Ey İsrail halkı, çölde kırk yıl boyunca

Bana mı kurbanlar, sunular sundunuz?

26Gerçekte kralınız Sakkut'u, putunuz Kayvan'ış

,

Kendiniz için yaptığınız ilahın yıldızını taşıdınız.

27Bu yüzden sizi Şam'ın ötesine süreceğim.”

RAB böyle diyor, O'nun adı Her Şeye Egemen Tanrı'dır.

6

Vay Başına Kaygısızların

1Vay başına Siyon'daki kaygısızların,

Samiriye Dağı'nda kendilerini güvende sananların,

İsrail halkının başvurduğu

Önder ulusun tanınmış insanlarının!

2Kalne Kenti'ne gidin de görün,

Oradan büyük Hama'ya geçin,

Filistliler'in Gat Kenti'ne inin,

Sizin bu krallıklarınızdan daha mı iyiler?

Toprakları sizinkinden daha mı geniş?

3Ey sizler, kötü günü uzak sanan,

Zorbalık tahtını yaklaştıranlar.

4Ey sizler, fildişi süslü yataklara uzananlar,

Sedirlere serilenler,

Seçme kuzular, besili buzağılar yiyenler,

5Çenk eşliğinde türkü söyleyenler,

Davut gibi beste yapanlar,

6Tas tas şarap içenler,

Yağların en güzelini sürünenler,

Yusuf'un yıkımına kederlenmeyenler!

7Bu yüzden şimdi bunlar

Sürgüne gideceklerin başını çekecekler;

Sona erecek sedire serilenlerin cümbüşü.

8Egemen RAB başı üzerine ant içti,

Her Şeye Egemen Tanrı RAB şöyle diyor:

“Yakup'un gururundan iğreniyor,

Saraylarından tiksiniyorum.

Bu yüzden içindeki her şeyle kenti

Düşmana teslim edeceğim.”

9Eğer bir evden on kişi kalmışsa,

Onlar da ölecek.

10Ölünün akrabası yakmak için cesedi evden almaya gelince,

Evdekine, “Yanında kimse var mı?” diye soracak,

O da, “Hayır!” yanıtını alınca,

“Sus!” diyecek, “RAB'bin adı anılmamalı.”

11Çünkü RAB buyuruyor,

Büyük ev toza,

Küçük ev küle dönecek.

12Atlar kaya üzerinde koşar mı?

Kimse denizde[t]

öküzle çift sürer mi?

Ama siz adaleti zehire,

Doğruluk meyvesini pelinotuna çevirdiniz.

13Sizler, Lo-Devar[u]

Kenti'ni aldık diye sevinenler,

“Karnayim'iü

kendi bileğimizle ele geçirmedik mi?” diyenlersiniz.

14“İşte bu yüzden, ey İsrail halkı,

Üzerinize bir ulus göndereceğim”

Diyor Her Şeye Egemen Tanrı RAB,

“Levo-Hamat'tan Arava Vadisi'ne kadar ezecekler sizi.”

7

Amos'un Görümleri

1Egemen RAB bana şunu gösterdi: Kralın payına düşen otlar biçilmişti. Otlar yeniden yeşermeye başlarken RAB sürüyle çekirge yaratıyordu. 2Çekirgeler ülkedeki yeşil bitkileri yiyip bitirince:

“Ey Egemen RAB, lütfen halkını bağışla!” dedim,

“Yakup soyu buna nasıl dayanır?

Zaten küçük bir halk!”

3Bunun üzerine RAB düşüncesini değiştirdi.

“Gerçekleşmeyecek bu” dedi.

4Egemen RAB bana şunu gösterdi: Baktım, Egemen RAB halkını cezalandırmak için ateşi çağırdı. Ateş enginleri yakıp tüketti, karayı yakıp tüketmeye başladı. 5O zaman,

“Ey Egemen RAB, lütfen dur!” dedim,

“Yakup soyu buna nasıl dayanır?

Zaten küçük bir halk!”

6Bunun üzerine RAB düşüncesini değiştirdi.

Egemen RAB, “Bu da gerçekleşmeyecek” dedi.

7Başka bir görümde şunu gösterdi bana: Baktım, Rab çekül kullanılarak örülmüş dümdüz bir duvarın yanında duruyor; elinde bir çekül var. 8RAB, “Ne görüyorsun, Amos?” diye sordu.

Ben de, “Bir çekül” dedim.

Bunun üzerine Rab, “İşte, halkım İsrail'in ortasına da bir çekül koyacağım” dedi, “Bir daha onları esirgemeyeceğim.

9“Yok olacak İshak soyunun tapınma yerleri,

Yıkılacak İsrail'in kutsal yerleri,

Kılıçla yürüyeceğim Yarovam soyunun üstüne.”

Amos ile Amatsya

10Beytel'deki Kâhin* Amatsya, İsrail Kralı Yarovam'a haber gönderip şöyle dedi: “Amos İsrail'in göbeğinde sana düzen kurdu. Ülke onun bunca sözünü kaldıramaz. 11Çünkü Amos diyor ki,

“ ‘Yarovam kılıçla öldürülecek,

İsrail halkı kesinlikle ülkesinin dışına,

Sürgüne gönderilecek.’ ”

12Bunun üzerine Amatsya Amos'a, “Çek git, ey bilici*!” dedi, “Yahuda'ya kaç. Ekmeğini orada kazan. Orada peygamberlik et. 13Bir daha Beytel'de peygamberlik etme. Çünkü burası kralın kutsal yeri, krallık tapınağıdır.”

14Amos, “Ben ne peygamberdim ne de peygamber oğluydum” diye karşılık verdi, “Yalnızca sığır yetiştirirdim. Yabanıl incir ağaçlarına bakardım. 15RAB beni sürünün ardından aldı, ‘Git, halkım İsrail'e peygamberlik et’ dedi. 16Şimdi kulak ver RAB'bin sözlerine:

“ ‘İsrail'e karşı peygamberlik etme,

İshak soyuna karşı konuşma!’ diyorsun.

17Bu yüzden RAB şöyle diyor:

‘Karın kentte fahişe olacak,

Oğulların, kızların kılıçtan geçirilecek.

Ölçü ipiyle paylaşılacak toprağın,

Sen ise kirli sayılan toprakta can vereceksin.

İsrail halkı kesinlikle ülke dışına,

Sürgüne gönderilecek.’ ”

8

Bir Sepet Meyve

1Egemen RAB bana şunu gösterdi: Baktım bir sepet olgun meyve. 2Bana, “Ne görüyorsun, Amos?” diye sordu.

“Bir sepet olgun meyve” diye yanıtladım.

Bunun üzerine RAB, “Halkım İsrail'in sonu[v]

geldi” dedi, “Bir daha onları esirgemeyeceğim. 3O gün saraydaki türküler yas çığlıklarına dönecek.” Egemen RAB, “Her yer atılmış cesetlerle dolacak, sessizlik hüküm sürecek” diyor.

4Dinleyin bunu, ey yoksulu çiğneyenler,

Ülkedeki mazlumları yok edenler!

5Diyorsunuz ki,

“Yeni Ay Töreni geçse de tahılımızı satsak,

Şabat Günü* geçse de buğdayımızı satışa çıkarsak.

Ölçeği[y]

küçültüp fiyatı[z]

yükseltsek,

Hileli tartı kullanıp

6Yoksulları gümüş,

Mazlumları bir çift çarık karşılığında satın alsak.

Buğday yerine süprüntüsünü satsak.”

7Yakup soyunun gurur duyduğu RAB kendi başı üstüne ant içti:

“Onların yaptıklarının hiçbirini asla unutmayacağım.

8Bu yüzden yer sarsılmayacak mı,

Üzerinde yaşayan herkes yas tutmayacak mı?

Bütün yer Nil gibi yükselecek,

Kabarıp yine inecek Mısır'ın ırmağı gibi.”

9“O gün” diyor Egemen RAB,

“Öğleyin güneşi batıracağım,

Güpegündüz yeryüzünü karartacağım.

10Bayramlarınızı yasa,

Bütün ezgilerinizi ağıta döndüreceğim.

Her bele çul kuşattıracağım,

Her başın saçını yoldurtacağım.

O günü biricik oğulun ardından tutulan yasa çevirecek,

Sonunu acı getireceğim.

11“İşte günler geliyor,

Ülkeye kıtlık göndereceğim”

Diyor Egemen RAB,

“Ekmek ya da su kıtlığı değil,

RAB'bin sözlerine susamışlık göndereceğim.

12RAB'bin sözünü bulmak için

İnsanlar denizden denize,

Kuzeyden doğuya dek dolaşacak,

Oraya buraya koşacak, ama bulamayacaklar.

13O gün güzel kızlar,

Yiğitler susuzluktan bayılacak.

14Samiriye tanrıçası Aşima[a]

üzerine ant içenler,

‘Ey Dan, senin ilahının başı üzerine’

Ve, ‘Beer-Şeva ilahının[b]

başı üzerine’ diyenler

Düşecek ve bir daha kalkmayacak.”

9

İsrail Yıkıma Uğruyor

1Rab'bi gördüm,

Sunağın yanında duruyordu.

“Sütun başlıklarına vur,

Eşikler sarsılsın” dedi,

“Başlıkları insanların başında parala.

Sağ kalanları kılıçtan geçireceğim.

Kaçan, kurtulan olmayacak,

2Ölüler diyarını delip girseler,

Elimi uzatıp onları çıkaracağım.

Göklere çıksalar,

Onları oradan indireceğim.

3Karmel Dağı'nın doruklarına gizlenseler,

Artlarına düşüp onları yakalayacağım.

Gözümün önünden uzağa, denizin dibine girseler,

Orada yılana buyruk vereceğim,

Onları sokacak.

4Düşmanlarınca sürgün edilseler,

Orada kılıca buyruk vereceğim,

Onları biçecek.

Gözümü üzerlerinden ayırmayacağım,

Ama iyilik için değil, kötülük için.”

5Rab, Her Şeye Egemen RAB

Yere dokununca yer erir,

Üzerinde yaşayan herkes yasa bürünür,

Bütün yeryüzü Nil gibi kabarır,

Mısır'ın ırmağı gibi yine alçalır.

6Yukarı odalarını gökyüzünde yapan,

Kubbesini yeryüzünde kuran,

Denizin sularını çağırıp yeryüzüne döken O'dur;

O'nun adı RAB'dir.

7“Ey İsrailliler,

Benim için Kûşlular'dan* ne farkınız var?”

Diyor RAB.

“İsrailliler'i Mısır'dan,

Filistliler'i Kaftor'dan[c]

,

Aramlılar'ı Kîr'den çıkaran ben değil miyim?

8“İşte, Egemen RAB'bin gözleri

Bu günahlı krallığın üzerindedir.

Onu yeryüzünden söküp atacağım,

Ancak Yakup soyunu büsbütün yok etmeyeceğim”

Diyor RAB.

9“İşte buyruk vereceğim,

Bütün uluslar arasından

İsrail'i kalburla eler gibi eleyeceğim,

Bir çakıl bile yere düşmeyecek.

10Halkımın arasındaki bütün günahlılar,

‘Kötülük bizi bulmaz, bize erişmez’ diyenler

Kılıçtan geçirilecek.”

İsrail'in Rab'be Dönüşü

11[*]

“O gün Davut'un yıkık çardağını yeniden kuracağım,

Gediklerini kapayacak,

Yıkık yerlerini onaracağım,

Onu eskisi gibi yapacağım,

12Öyle ki, Edomlular'ın sağ kalanlarını,

Bana ait olan bütün ulusları sahiplensinler.”

Bunu yapacak olan RAB böyle diyor.

13“İşte, günler geliyor” diyor RAB,

“Çift süren orakçıya,

Üzüm basan ekin ekene erişecek,

Dağlardan tatlı şarap damlayacak,

Bütün tepelerden akacak.

14Sürgün halkım İsrail'i geri getireceğim,

Yıkık kentleri onarıp orada yaşayacaklar,

Bağlar dikip şarabını içecekler,

Bahçeler yapıp meyvesini yiyecekler.

15Onları topraklarına dikeceğim,

Bir daha sökülmeyecekler

Kendilerine verdiğim topraktan.”

Tanrınız RAB böyle diyor.

[*]

1:1 2Kr.15:1-7; 2Ta.26:1-23

[*]

1:1 2Kr.14:23-29

[*]

1:2 Yer.25:30; Yoe.3:16

[*]

1:3-5 Yşa.7:1-3; Yer.49:23-27; Zek.9:1

[*]

1:6-8 Yşa.14:29-31; Yer.47:1-7; Hez.25:15-17; Yoe.3:4-8; Sef.2:4-7; Zek.9:5-7

[*]

1:9-10 Yşa.23:1-18; Hez.26:1-28:19; Yoe.3:4-8; Zek.9:2-4; Mat.11:20-22; Luk.10:13-14

[*]

1:11-12 Yşa.34:5-17; 63:1-6; Yer.49:7-22; Hez.25:12-14; 35:1-15; Ova.1-14; Mal.1:2-5

[*]

1:13-15 Yer.49:1-6; Hez.21:28-32; 25:1-7; Sef.2:8-11

[*]

2:1-3 Yşa.15:1-16:14; 25:10-12; Yer.48:1-47; Hez.25:8-11; Sef.2:8-11

[*]

2:9 Yas.3:8-11

[*]

2:11 Say.6:1-8

[*]

3:14 2Kr.23:15

ö

4:1 Başan inekleri semizlikleriyle ünlüydü.

[p]

4:6 “Açlıktan nefesiniz koktu”: İbranice “Size diş temizliği verdim”.

[r]

4:9 “Mahvettim” ya da “Çok kez”.

[*]

4:11 Yar.19:24

[s]

5:5 “Hiç”: İbranice “Aven”. Bu sözcük “Hiç” ya da “Kötülük” anlamına gelir. “Beytaven” aşağılamak amacıyla Beytel için kullanılırdı.

[*]

5:8 Eyü.9:9; 38:31

[*]

5:21-22 Yşa.1:11-14

[*]

5:25-27 Elç.7:42-43

ş

5:26 “Gerçekte kralınız Sakkut'u, putunuz Kayvan'ı” ya da “Gerçekte kralınızın çadırını, putlarınızın kaidesini”. Sakkut ve Kayvan İsrail'de tapılan ilahlardı. Asur ilahları olduğu sanılıyor.

[t]

6:12 “Denizde” ya da “Orada”.

[u]

6:13 “Lo-Devar”: “Bir hiç” anlamına gelir.

ü

6:13 “Karnayim”: “Boynuzlar” anlamına gelir. Boynuz gücün simgesidir.

[v]

8:2 İbranice “Olgun” ve “Son” sözcükleri birbirini çağrıştırıyor.

[y]

8:5 “Ölçek”: İbranice “Efa”, yaklaşık 22 litrelik bir ölçek.

[z]

8:5 “Fiyat”: İbranice “Şekel”, yaklaşık 11.5 gramlık bir ağırlık taşı.

[a]

8:14 “Samiriye tanrıçası Aşima” ya da “Samiriye rezaleti”.

[b]

8:14 Septuaginta “İlahının”, Masoretik metin “Yolunun”.

[c]

9:7 “Kaftor”: Bugünkü Girit.

[*]

9:11-12 Elç.15:15-18

Ovadya

GİRİŞ

Kitap, Babilliler'in İ.Ö. 586'da Yeruşalim'i ele geçirmesinden sonra yazıldı. Yahuda'nın düşmanı Esav soyundan gelen Edomlular Yeruşalim'in düşmesine sevinmekle kalmadılar, Yahuda'nın kötü durumunu kullanarak kenti yağmalayıp işgalcilere yardım ettiler. Ovadya İsrail'in öteki düşmanları tarafından Edom'un bozguna uğratılıp cezalandırılacağına ilişkin peygamberlik etti.

Ana Hatlar:

1-14 Edom'un cezalandırılması

15-21 Rab'bin günü

1

Rab Edom'u Cezalandıracak

(Yer.49:7-22)

1[*]

Ovadya'nın görümü.

Egemen RAB'bin Edom için söyledikleri:

RAB'den bir haber aldık:

Uluslara gönderdiği haberci,

“Gelin, Edom'la savaşalım!” diyor.

2Edom'a, “Bak, seni uluslar arasında küçük düşüreceğim,

Herkes seni hor görecek” diyor.

3“Kayaç

kovuklarında yaşayan,

Evini yükseklerde kuran sen!

Yüreğindeki gurur seni aldattı.

İçinden, ‘Beni kim yere indirebilir?’ diyorsun.

4Kartal gibi yükselsen de,

Yuvanı yıldızlar arasında kursan da,

Oradan indireceğim seni” diyor RAB.

5“Hırsızlar ya da haydutlar gece sana gelselerdi,

Yalnızca gereksindiklerini çalmazlar mıydı?

Üzüm toplayanlar bağına girseydi,

Birkaç salkım bırakmazlar mıydı?

Ama seni ne felaketler bekliyor;

6Esav'ın her şeyi yağmalanacak,

Gizli hazineleri ortaya çıkarılacak.

7Seninle antlaşma yapanların hepsi

Seni toprağından sürecek.

Güvendiğin insanlar

Seni aldatıp yenilgiye uğratacak,

Ekmeğini yiyenler sana tuzak kuracak

Ve sen farkına varmayacaksın bile.”

8RAB diyor ki,

“O gün Edom'un bilge adamlarını,

Esav'ın dağlarındaki bilgiçleri yok edeceğim.

9Ey Teman[d]

, yiğitlerin öyle bir korkuya kapılacak ki,

Esav'ın dağlarında bulunanların hepsi

Kıyıma uğrayıp yok olacak.

10“Yakup soyundan gelen kardeşlerine

Yaptığın zorbalıktan ötürü utanca boğulacak

Ve sonsuza dek yok olacaksın.

11Çünkü yabancılar onların malını mülkünü yağmaladıkları gün

Uzakta durup seyrettin.

Öteki uluslar kapılarından içeri girip

Yeruşalim için kura çektiklerinde

Sen de onlardan biri gibi davrandın.

12Yahudalı kardeşlerinin o kötü gününden

Zevk almamalıydın.

Başlarına gelen yıkıma sevinmemeli,

Sıkıntılı günlerinde onlarla alay etmemeliydin.

13Halkım felakete uğradığı gün

Kente girmemeliydin,

O gün halkımın uğradığı kötülükten zevk almamalı,

Malını mülkünü ele geçirmeye kalkmamalıydın.

14Kaçmaya çalışanları öldürmek için

Yol ağzında durmamalı,

O sıkıntılı günde kurtulanları

Düşmana teslim etmemeliydin.”

Tanrı Ulusları Yargılayacak

15“RAB'bin bütün ulusları yargılayacağı gün yaklaştı.

Ey Edom, ne yaptıysan sana da aynısı yapılacak.

Yaptıkların kendi başına gelecek.

16Ey Yahudalılar, kutsal dağımda nasıl içtiyseniz,

Bütün uluslar da öyle içecekler.

İçip içip yok olacaklar,

Hiç var olmamış gibi.”

İsrail'in Zaferi

17“Ama kurtulanlar Siyon Dağı'nda toplanacak

Ve orası kutsal olacak.

Yakup soyu da mirasına kavuşacak.

18Yakup soyu ateş,

Yusuf soyu alev,

Esav soyu anız olacak.

Onları yakıp yok edecekler.

Esav soyundan kurtulan olmayacak.”

RAB böyle diyor.

19Yahudalılar'dan Negev halkı Esav'ın dağlarını; Şefela halkı Filist bölgesini; Yahudalılar'ın tümü Efrayim ve Samiriye topraklarını; Benyaminliler Gilat'ı mülk edinecekler. 20Kenan'dan sürülmüş olan İsrailli savaşçılar Sarefat'a kadar uzanan toprakları, Sefarat'taki Yeruşalimli sürgünler de Negev'deki kentleri mülk edinecekler. 21Halkı kurtaranlar Esav'ın dağlarını yönetimleri altına almak için Siyon Dağı'na çıkacaklar ve egemenlik RAB'bin olacak.

[*]

1:1-14 Yşa.34:5-17; 63:1-6; Yer.49:7-22; Hez.25:12-14; 35:1-15; Amo.1:11-12; Mal.1:2-5

ç

3 “Kaya”: İbranice “Sela”. “Kaya” anlamına gelen Sela, Edom'un başkentinin adıydı.

[d]

9 “Teman”: Edom'un önemli kentlerinden biriydi.

Yunus

GİRİŞ

Yunus Kitabı Kutsal Kitap'taki öbür peygamberlik kitaplarından farklılık göstermektedir. Tanrı'nın buyruğuna uymamaya çalışan bir peygamberin başından geçen olayları anlatan bir öyküdür. Tanrı Yunus'a İsrail'in acımasız düşmanı, Asur'un başkenti Ninova'ya gitmesini buyurdu. Ama Yunus oraya gidip Tanrı'nın söylediklerini bildirmek istemedi. Çünkü Tanrı'nın onları yok etmeyeceğini biliyordu. Başına gelenlerden sonra isteksiz olarak Tanrı'ya itaat etti. Sonunda halka bildirdiği kötü son gerçekleşmeyince suratını astı. Kitap Tanrı'nın yarattıkları üzerindeki sınırsız gücünü göstermektedir. Ama Tanrı her şeyden önce cezalandıran, yok eden bir Tanrı olmaktan çok, halkının düşmanlarını bile bağışlayıp kurtaran, seven ve acıyan Tanrı olarak tanımlanmaktadır.

Ana Hatlar:

1:1-17 Yunus'un çağrılması ve itaatsizliği

2:1-10 Yunus'un duası ve kurtulması

3:1-10 Yunus'un Ninova'ya karşı bildirisi

4:1-11 Tanrı'nın Ninova'ya acıması

1

Yunus Rab'den Kaçıyor

1-2[*]

RAB bir gün Amittay oğlu Yunus'a, “Kalk, Ninova'ya, o büyük kente git ve halkı uyar” diye seslendi, “Çünkü kötülükleri önüme kadar yükseldi.”

3Ne var ki, Yunus RAB'bin huzurundan Tarşiş'e kaçmaya kalkıştı. Yafa'ya inip Tarşiş'e giden bir gemi buldu. Ücretini ödeyip gemiye bindi, RAB'den uzaklaşmak için Tarşiş'e doğru yola çıktı.

4Yolda RAB şiddetli bir rüzgar gönderdi denize. Öyle bir fırtına koptu ki, gemi neredeyse parçalanacaktı. 5Gemiciler korkuya kapıldı, her biri kendi ilahına yalvarmaya başladı. Gemiyi hafifletmek için yükleri denize attılar. Yunus ise teknenin ambarına inmiş, yatıp derin bir uykuya dalmıştı.

6Gemi kaptanı Yunus'un yanına gidip, “Hey! Nasıl uyursun sen?” dedi, “Kalk, tanrına yalvar, belki halimizi görür de yok olmayız.”

7Sonra denizciler birbirlerine, “Gelin, kura çekelim” dediler, “Bakalım, bu bela kimin yüzünden başımıza geldi.” Kura çektiler, kura Yunus'a düştü.

8Bunun üzerine Yunus'a, “Söyle bize!” dediler, “Bu bela kimin yüzünden başımıza geldi? Ne iş yapıyorsun sen, nereden geliyorsun, nerelisin, hangi halka mensupsun?”

9Yunus, “İbrani'yim” diye karşılık verdi, “Denizi ve karayı yaratan Göklerin Tanrısı RAB'be taparım[e]

.”

10Denizciler bu yanıt karşısında dehşete düştüler. “Neden yaptın bunu?” diye sordular. Yunus'un RAB'den uzaklaşmak için kaçtığını biliyorlardı. Daha önce onlara anlatmıştı.

11Deniz gittikçe kuduruyordu. Yunus'a, “Denizin dinmesi için sana ne yapalım?” diye sordular.

12Yunus, “Beni kaldırıp denize atın” diye yanıtladı, “O zaman sular durulur. Çünkü biliyorum, bu şiddetli fırtınaya benim yüzümden yakalandınız.”

13Denizciler karaya dönmek için küreklere asıldılar, ama başaramadılar. Çünkü deniz gittikçe kuduruyordu. 14RAB'be seslenerek, “Ya RAB, yalvarıyoruz” dediler, “Bu adamın canı yüzünden yok olmayalım. Suçsuz bir adamın ölümünden bizi sorumlu tutma. Çünkü sen kendi istediğini yaptın, ya RAB.” 15Sonra Yunus'u kaldırıp denize attılar, kuduran deniz sakinleşti. 16Bu olaydan ötürü denizciler RAB'den öyle korktular ki, O'na kurbanlar sundular, adaklar adadılar.

17[*]

Bu arada RAB Yunus'u yutacak büyük bir balık sağladı. Yunus üç gün üç gece bu balığın karnında kaldı.

2

Yunus'un Duası

1Yunus balığın karnından Tanrısı RAB'be şöyle dua etti:

2“Ya RAB, sıkıntı içinde sana yakardım,

Yanıtladın beni.

Yardım istedim ölüler diyarının bağrından,

Kulak verdin sesime.

3Beni engine, denizin ta dibine fırlattın.

Sular sardı çevremi.

Azgın dalgalar geçti üzerimden.

4‘Huzurundan kovuldum’ dedim,

‘Yine de göreceğim kutsal tapınağını[f]

.’

5Sular boğacak kadar kuşattı beni,

Çevremi enginler sardı,

Yosunlar dolaştı başıma.

6Dağların köklerine kadar battım,

Dünya sonsuza dek sürgülendi arkamdan;

Ama, ya RAB, Tanrım,

Canımı sen kurtardın çukurdan.

7Soluğum tükenince seni andım, ya RAB,

Duam sana, kutsal tapınağına erişti.

8Değersiz putlara tapanlar,

Vefasızlık etmiş olurlar.

9Ama şükranla kurban sunacağım sana,

Adağımı yerine getireceğim.

Kurtuluş senden gelir, ya RAB!”

10RAB balığa buyruk verdi ve balık Yunus'u karaya kustu.

3

Yunus Ninovalılar'a Sesleniyor

1RAB Yunus'a ikinci kez şöyle seslendi: 2“Kalk, Ninova'ya, o büyük kente git ve sana söyleyeceklerimi halka bildir.”

3Yunus RAB'bin sözü uyarınca kalkıp Ninova'ya gitti. Ninova öyle büyük bir kentti ki, ancak üç günde dolaşılabilirdi.4[*]

Yunus kente girip dolaşmaya başladı. Bir gün geçince, “Kırk gün sonra Ninova yıkılacak!” diye ilan etti. 5Ninova halkı Tanrı'ya inandı. Oruç* ilan ederek büyüğünden küçüğüne hepsi çula sarındı.

6Ninova Kralı olanları duyunca, tahtından kalkıp kaftanını çıkardı; çula sarınarak küle oturdu. 7Ardından Ninova'da şu buyruğu yayımladı:

“Kral ve soyluların buyruğudur:

Hiçbir insan ya da hayvan –ister sığır, ister davar olsun– ağzına bir şey koymayacak, otlamayacak, içmeyecek. 8Bütün insanlar ve hayvanlar çula sarınsın. Herkes var gücüyle Tanrı'ya yakararak kötü yoldan, zorbalıktan vazgeçsin. 9Belki o zaman Tanrı fikrini değiştirip bize acır, kızgın öfkesinden döner de yok olmayız.”

10Tanrı Ninovalılar'ın yaptıklarını, kötü yoldan döndüklerini görünce, onlara acıdı, yapacağını söylediği kötülükten vazgeçti.

4

Yunus Tanrı'nın Acımasını Kınıyor

1Yunus buna çok gücenip öfkelendi. 2[*]

RAB'be şöyle dua etti: “Ah, ya RAB, ben daha ülkemdeyken böyle olacağını söylemedim mi? Bu yüzden Tarşiş'e kaçmaya kalkıştım. Biliyordum, sen lütfeden, acıyan, tez öfkelenmeyen, sevgisi engin, cezalandırmaktan vazgeçen bir Tanrı'sın. 3Ya RAB, lütfen şimdi canımı al. Çünkü benim için ölmek yaşamaktan iyidir.”

4RAB, “Ne hakla öfkeleniyorsun?” diye karşılık verdi.

5Yunus kentten çıktı, kentin doğusundaki bir yerde durdu. Kendisine bir çardak yaptı, gölgesinde oturup kentin başına neler geleceğini görmek için beklemeye başladı. 6RAB Tanrı Yunus'un üzerine gölge salacak, sıkıntısını giderecek bir keneotu sağladı. Yunus buna çok sevindi. 7Ama ertesi gün şafak sökerken, Tanrı'nın sağladığı bir bitki kurdu keneotunu kemirip kuruttu. 8Güneş doğunca Tanrı yakıcı bir doğu rüzgarı estirdi. Yunus başına vuran güneşten bayılmak üzereydi. Ölümü dileyerek, “Benim için ölmek yaşamaktan iyidir” dedi.

9Ama Tanrı, “Keneotu yüzünden öfkelenmeye hakkın var mı?” dedi.

Yunus, “Elbette hakkım var, ölesiye öfkeliyim” diye karşılık verdi.

10RAB, “Keneotu bir gecede çıktı ve bir gecede yok oldu” dedi, “Sen emek vermediğin, büyütmediğin bir keneotuna acıyorsun da, 11ben Ninova'ya, o koca kente acımayayım mı? O kentte sağını solundan ayırt edemeyen yüz yirmi bini aşkın insan, çok sayıda hayvan var.”

[*]

1:1 2Kr.14:25

[e]

1:9 “RAB'be taparım”: İbranice “RAB'den korkarım”.

[*]

1:17 Mat.12:40

[f]

2:4 “Yine de göreceğim kutsal tapınağını” ya da “Bir daha kutsal tapınağını nasıl göreceğim?”

[*]

3:4-5 Mat.12:41; Luk.11:32

[*]

4:2 Çık.34:6; Say.14:18; Neh.9:17; Mez.86:15; 103:8; 145:8; Yoe.2:13

Mika

GİRİŞ

Peygamber Mika, Yeşaya'yla aynı dönemde yaşadı. Yahuda'nın kırsal bir kentinde doğmuştu. Amos'un kuzey krallığına bildirdiği ulusal felaketin bir benzerinin aynı nedenle güney krallığı Yahuda'nın da başına geleceğinden emindi. Tanrı adaletsizlikten ötürü halkı cezalandıracaktı. Buna karşın Mika'nın peygamberliği geleceğe ilişkin açık ve net bir umut vaat ediyordu. Kitap Tanrı'nın yönetimindeki evrensel barışın altını çiziyor (4:1-4); yüce kralın Davut soyundan çıkacağını ve ulusa barış getireceğini bildiriyordu (5:2-5a). Ayrıca bir ayet de İsrail peygamberlerinin söylemek istediğini şöyle özetliyordu (6:8): "Adil davranmanızdan, sadakati sevmenizden ve alçakgönüllülükle yolunda yürümenizden başka Tanrınız RAB sizden ne istedi?"

Ana Hatlar:

1:1-3:12 Yahuda ve İsrail'in yargılanması

4:1-5:15 Yenilenme ve barış

6:1-7:20 Umut ve uyarı bildirisi

1

1[*]

graph-definition>

*

*

Yahuda kralları Yotam, Ahaz ve Hizkiya zamanında RAB Moreşetli Mika'ya, Samiriye ve Yeruşalim'le ilgili olarak bir görümde şunu bildirdi:

2Ey halklar, hepiniz duyun;

Ey dünya ve bütün içindekiler, dinleyin.

Egemen RAB kendi kutsal tapınağından size karşı tanıklık edecek.

Samiriye ve Yeruşalim'in Yargılanması

3İşte, RAB yerinden çıkıp gelecek,

Yeryüzüne inip dağ doruklarında yürüyecek.

4Dağlar O'nun önünde ateş karşısında eriyen balmumu gibi eriyecek,

Vadiler, bayır aşağı akan sular gibi yarılacak.

5Bütün bunlar Yakupoğulları'nın isyanı

Ve İsrail halkının günahları yüzünden olacak.

Yakupoğulları'nın isyanından kim sorumlu?

Samiriye değil mi?

Yahuda'daki putperestlikten kim sorumlu?

Yeruşalim değil mi?

6Bu yüzden RAB, “Samiriye'yi kırdaki taş yığınına,

Bağ dikilecek yere çevireceğim” diyor,

“Taşlarını vadiye döküp temellerini açacağım.

7Bütün putları paramparça edilecek,

Tapınaklarındaki fahişelere verilen armağanlar yakılacak.

Samiriye'nin bütün putlarını yok edeceğim.

Fahişelerin ücretiyle topladığı armağanlar

Yine fahişelere ücret olacak.”

8Ben Mika, bundan ötürü ağlayıp ağıt yakacağım,

Çırçıplak, yalınayak dolaşacağım.

Çakal gibi uluyup baykuş gibi öteceğim.

9Çünkü Samiriye'nin yaraları onmaz.

Yahuda da aynı sona uğramak üzere.

Halkımın yaşadığı Yeruşalim'in kapılarına dayandı yıkım.

Düşman Yeruşalim'e Yaklaşıyor

10Bunu Gat'a[g]

duyurmayın,

Ağlamayın sakın!

Beytofra'da[h]

toz toprak içinde yuvarlanın.

11Ey Şafir halkı,

Çıplak ve utanç içinde geçip git.

Saanan'daı

yaşayanlar kentlerinden çıkamayacaklar,

Beytesel halkı yas tutacak.

Kesecek sizden yardımını.

12Marot'ta yaşayanlar kurtulmayı sabırsızlıkla bekliyor.

Çünkü RAB'bin gönderdiği felaket Yeruşalim'in kapılarına dayandı.

13Ey Lakiş'te[i]

oturanlar, atları koşun arabalara.

Siyon Kenti'ni günaha ilk düşüren siz oldunuz.

Çünkü İsrail'in isyanını örnek aldınız.

14Bundan ötürü Moreşet-Gat'a[j]

veda armağanları[k]

vereceksiniz.

İsrail kralları Akziv[l]

Kenti'nden boşuna yardım bekleyecek.

15Ey Mareşa'da[m]

yaşayanlar,

RAB kentinizi ele geçirecek olanı üzerinize gönderecek.

İsrail'in yüce önderleri Adullam'daki mağaraya sığınacak.

16Sevgili çocuklarınız için saçlarınızı yolup kazıyın.

Akbabalar gibi kafalarınızın keli görünsün.

Çünkü çocuklarınız sizden alınıp sürgüne götürülecek.

2

Halkı Sömürenlerin Cezalandırılması

1Yatarken fesat ve kötülük tasarlayanların vay haline!

Ortalık ağarınca tasarladıklarını yaparlar.

Çünkü güçleri buna yeter.

2Göz diktikleri tarlaları zorla alır, evlere el koyarlar.

Birini evinden, bir başkasını mirasından ederler.

3Bu nedenle RAB bu halka şöyle diyor:

“Bakın, size öyle bir bela hazırlıyorum ki,

Bundan yakanızı kurtaramayacaksınız.

Öyle amansız bir zaman gelecek ki,

Başınız dik yürüyemeyeceksiniz.

4O gün sizinle alay edecekler.

Sizin için şu acıklı ezgiyi söyleyecekler:

‘Büsbütün mahvolduk!

RAB halkımızın varını yoğunu başkalarına bölüştürüyor,

Topraklarımızı hainlere dağıtıyor.’ ”

5Bu nedenle, ülkeyi kurayla bölüştürme zamanı gelince

RAB'bin topluluğunda sizden kimse bulunmayacak.

6İnsanlar, “Peygamberlik etmeyin” diyorlar,

“Bu konularda peygamberlik etmemeli.

Utandırılmayacağız.”

7Ey Yakupoğulları, böyle konuşulur mu?

“RAB'bin sabrı mı tükendi acaba?

O böyle şeyler yapar mı?

Benim sözlerim doğru yolda yürüyenin yararına değil mi?” diyor RAB,

8“Daha dün halkım düşman gibi ayaklandı.

Savaştan dönenlerin, kaygısızca önünüzden geçenlerin sırtından

Güzel giysilerini sıyırıp alırsınız.

9Halkımın kadınlarını rahat evlerinden kovar,

Çocuklarını yüce huzurumdan yoksun bırakırsınız.

10Kalkıp gidin, dinlenme yeriniz değil burası!

Murdarlığınız* yüzünden bu yer korkunç biçimde yıkılacak.

11Yalancı, aldatıcı biri gelip,

‘Size şarap ve içkiden söz edeyim’ dese,

Bu halk onu peygamber kabul edecek.”

Kurtuluş Müjdesi

12“Ey Yakupoğulları,

Elbette hepinizi bir araya getireceğim.

İsrail'in geride kalanlarını elbette toplayacağım.

Ağıldaki davar gibi,

Otlaktaki sürü gibi bir araya getireceğim sizleri.

Topraklarınız insanlarla dolacak.”

13Tanrı yolu açıp halkın önünden gidecek.

Kent kapılarını kırıp dışarı çıkacaklar.

Kralları olan RAB önlerinden gidecek.

3

Önderlerin ve Peygamberlerin Suçu

1Dedim ki,

“Ey Yakupoğulları'nın önderleri,

İsrail halkının yöneticileri,

Dinleyin! Adil olmanız gerekmez mi?

2Siz ki iyiden nefret eder, kötüyü seversiniz.

Halkımın derisini yüzer, etini kemiğinden sıyırırsınız.

3Halkımın derisini yüzer, etini yersiniz.

Kemiklerini kırar,

Tencerede, kazanda haşlanacak et gibi doğrarsınız.”

4Gün gelecek RAB'be yakaracaklar.

Ama O yanıtlamayacak,

Yüzünü onlardan gizleyecek.

Çünkü kötülük yaptılar.

5RAB diyor ki,

“Ey halkımı saptıran peygamberler,

Sizi doyuranlara esenlik diler,

Doyurmayanlara savaş açarsınız.

6Bu nedenle üzerinize görümsüz geceler çökecek.

Karanlıktan fal bakamayacaksınız.

Ey peygamberler, güneşiniz batacak, gününüz kararacak.

7Biliciler* utandırılacak.

Rezil olacak falcılar.

Utançtan yüzlerini örtecekler.

Çünkü Tanrı'dan yanıt gelmeyecek.”

8Ama Yakupoğulları'na isyanlarını,

İsrail halkına günahlarını bildirmek için

Ben RAB'bin Ruhu'yla, güçle,

Adalet ve cesaretle donatıldım.

9Adaletten nefret eden,

Doğruları çarpıtan ey Yakupoğulları'nın önderleri

Ve İsrail halkının yöneticileri, iyi dinleyin:

10Siyon'u kan dökerek,

Yeruşalim'i zorbalıkla bina ediyorsunuz.

11Önderleri rüşvetle yönetir,

Kâhinleri* ücretle öğretir,

Peygamberleri para için falcılık eder.

Sonra da, “RAB bizimle birlikte değil mi?

Başımıza bir şey gelmez” diyerek

RAB'be dayanmaya kalkışırlar.

12[*]

Siyon tarla gibi sürülecek sizin yüzünüzden.

Taş yığınına dönecek Yeruşalim.

Tapınağın kurulduğu dağ

Çalılarla kaplanacak.

4

Rab'bin Dağı

(Yşa.2:1-4)

1RAB'bin Tapınağı'nın kurulduğu dağ,

Son günlerde dağların en yücesi,

Tepelerin en yükseği olacak.

Oraya akın edecek halklar.

2Birçok ulus gelecek,

“Haydi, RAB'bin Dağı'na,

Yakup'un Tanrısı'nın Tapınağı'na çıkalım” diyecekler,

“O bize kendi yolunu öğretsin,

Biz de O'nun yolundan gidelim.

Çünkü yasa Siyon'dan,

RAB'bin sözü Yeruşalim'den çıkacak.”

3[*]

RAB halklar arasında yargıçlık edecek,

Uzaklardaki güçlü ulusların anlaşmazlıklarını çözecek.

İnsanlar kılıçlarını çekiçle dövüp saban demiri,

Mızraklarını bağcı bıçağı yapacaklar.

Ulus ulusa kılıç kaldırmayacak,

Savaş eğitimi yapmayacaklar artık.

4[*]

Herkes kendi asmasının, incir ağacının altında oturacak.

Kimse kimseyi korkutmayacak.

Bunu söyleyen, Her Şeye Egemen RAB'dir.

5Bütün halklar ilahlarının izinden gitse bile,

Biz sonsuza dek Tanrımız RAB'bin izinden gideceğiz.

Yeruşalim Halkı Sürgünden Dönecek

6“Gün gelecek, düşkünü, sürgüne gönderip ezdiğim halkı

Bir araya getireceğim” diyor RAB,

7“Düşkünü yaşatacak,

Uzaklara sürülenleri güçlü bir ulus yapacağım.

Onları Siyon Dağı'nda bugünden sonsuza dek ben yöneteceğim.”

8Ve sen, sürünün gözcü kulesi olan ey Siyon Kenti'nin doruğu,

Eski egemenliğine kavuşacaksın.

Ey Yeruşalim, krallığını yeniden elde edeceksin.

9Neden öyle hıçkıra hıçkıra ağlıyorsun şimdi?

Doğuran kadın gibi neden acı çekiyorsun?

Kralın olmadığı için mi,

Öğütçün öldüğü için mi?

10Doğuran kadın gibi ağrı çek, acıyla kıvran, ey Siyon halkı.

Şimdi kentten çıkıp kırlarda konaklayacaksın.

Babil'e gidecek,

Orada özgürlüğe kavuşacaksın.

RAB seni orada kurtaracak düşmanlarının elinden.

11Ama şimdi birçok ulus sana karşı birleşti.

“Siyon murdar* olsun,

Başına gelenleri gözlerimizle görelim” diyorlar.

12Ne var ki, RAB'bin ne düşündüğünü bilmiyorlar,

O'nun tasarılarını anlamıyorlar.

RAB onları harman yerinde dövülen buğday demetleri gibi

Cezalandırmak için topladı.

13RAB şöyle diyor:

“Ey Siyon halkı, kalk ve harmanı döv.

Çünkü seni demir boynuzlu,

Tunç* tırnaklı boğalar kadar güçlü kılacağım.

Birçok halkı ezip geçecek,

Zorbalıkla elde ettikleri serveti, zenginlikleri bana,

Yeryüzünün sahibi olan Rab'be adayacaksın.”

5

1Ey ordular kenti, şimdi ordularını topla.

Çevremizi sardılar,

İsrail'i yönetenin yanağına değnekle vuracaklar.

Kurtarıcı Beytlehem'den Çıkacak

2[*]

Ama sen, ey Beytlehem Efrata,

Yahuda boyları arasında önemsiz olduğun halde,

İsrail'i benim adıma yönetecek olan senden çıkacak.

Onun kökeni öncesizliğe, zamanın başlangıcına dayanır.

3Bu yüzden onu doğuracak olan kadın doğurana dek

RAB İsrailliler'i düşmanlarına teslim edecek.

Sonra öbür soydaşları İsrailliler'e katılacak.

4O gelince, halkını RAB'den aldığı güçle

Tanrısı RAB'bin görkemli adına yönetecek.

Halk güvenlik içinde yaşayacak.

Çünkü bütün dünya onun büyüklüğünü kabul edecek.

5Halkına esenlik getirecek.

Kurtuluş ve Yıkım

Asurlular ülkemize saldırıp

Kalelerimizi ele geçirince,

Onlara karşı çok sayıda önder[n]

çıkaracağız.

6[*]

Asur topraklarını kılıçla,

Nemrut'un topraklarını yalın kılıçla yönetecekler.

Ülkemize saldırıp sınırlarımızdan içeri girecek olan Asurlular'dan

Bizi bu önderler kurtaracak.

7Yakup'un soyundan geride kalanlar,

Birçok halkın arasında

RAB'bin gönderdiği çiy gibi,

Kimseye dayanmadan, kimsenin onayını beklemeden

Otları sulayan sağanak yağmurları gibi olacaklar.

8Orman hayvanları arasında aslan ne ise,

Davar sürülerini paralayıp dağıtan, kurtulma fırsatı vermeyen genç aslan ne ise,

Yakup'un soyundan geride kalanlar da uluslar arasında,

Halkların ortasında öyle olacaklar.

9Ey İsrailliler, düşmanlarınızı yeneceksiniz.

Karşıtlarınızın hepsi ortadan kalkacak.

10RAB diyor ki,

“O gün atlarınızı elinizden alacak,

Savaş arabalarınızı yok edeceğim.

11Ülkenizdeki kentleri yıkacak,

Bütün kalelerinizi yerle bir edeceğim.

12Büyü yapma gücünüzü kıracağım,

Aranızda falcı kalmayacak.

13Putlarınızı, dikili taşlarınızı kaldırıp atacağım.

Ellerinizle yaptığınız putlara artık tapmayacaksınız.

14Aşera* putlarınızı söküp atacağım,

Yerle bir edeceğim kentlerinizi.

15Söz dinlemeyen ulusları öfke ve gazapla cezalandıracağım.”

6

Rab'bin Yargısı

1RAB'bin söylediğine kulak verin:

Kalkın, davanızı dağların önünde dile getirin.

Tepeler duysun sesinizi.

2Ey dağlar ve yeryüzünün sarsılmaz temelleri,

RAB'bin suçlamasını dinleyin.

Çünkü RAB halkından davacı,

İsrail'den şikâyetçi.

3“Ey halkım, sana ne yaptım?” diyor RAB,

“Sana nasıl yük oldum, yanıtla.

4[*]

graph-definition>

*

Seni Mısır'dan ben çıkardım,

Ben kurtardım seni kölelik diyarından.

Sana öncülük etsinler diye Musa'yı, Harun'u, Miryam'ı ben gönderdim.

5[*]

graph-definition>

*

Ey halkım, Moav Kralı Balak'ın neler öğütlediğini,

Beor oğlu Balam'ın onu nasıl yanıtladığını anımsa.

Şittim'den Gilgal'a dek olup biteni an.

Sizleri nasıl kurtardığımı o zaman anlayacaksın.”

6RAB'bin önüne ne ile çıkayım,

Yüce Tanrı'ya nasıl tapınayım?

O'nun önüne yakmalık sunuyla* mı,

Bir yaşında danayla mı çıkayım?

7Binlerce koç sunsam,

Zeytinyağından on binlerce dere akıtsam,

RAB hoşnut kalır mı?

Suçuma karşılık ilk oğlumu,

İşlediğim günah için bedenimin ürününü versem olur mu?

8Ey insanlar, RAB iyi olanı size bildirdi;

Adil davranmanızdan, sadakati sevmenizden

Ve alçakgönüllülükle yolunda yürümenizden başka

Tanrınız RAB sizden ne istedi?

Yeruşalim'in Suçu ve Cezası

9Dinleyin! RAB kente sesleniyor.

O'nun adından korkmak bilgeliktir.

Diyor ki, “Ey halk ve kent meclisi, dinleyin[o]

.

10Kötü adamların evleri

Haksızca kazanılmış servetlerle dolu,

Bilmiyor muyum sanıyorsunuz?

Eksik ölçek lanetlidir.

11Hileli terazi kullanan,

Torbasında eksik ağırlıklar olan adamı nasıl aklayayım?

12Kentin zenginleri zorba,

Halkı da yalancıdır.

Dillerinden aldatıcı sözler dökülür.

13Günahlarınızdan ötürü yıkımınızı,

Mahvınızı hazırladım bile.

14Yiyecek, ama doymayacaksınız.

Aç kalacak karnınız,

Biriktireceksiniz, ama saklayamayacaksınız.

Koruyabildiğinizi kılıçla yok edeceğim.

15Ekecek, ama biçemeyeceksiniz.

Zeytin ezecek, ama yağını sürünemeyeceksiniz.

Üzümü sıkacak, ama şarabını içemeyeceksiniz.

16[*]

graph-definition>

*

Kral Omri'nin buyruklarına,

Ahav soyunun kötü adetlerine uyduğunuz,

Onların törelerini izlediğiniz için sizi utanca boğacağım, yıkıma uğratacağım.

Halkım olarak aşağılanmaya dayanmak zorunda kalacaksınız.”

7

Mika'nın Ağıtı

1Vay halime benim! Yazın meyve toplandıktan

Ve bağbozumundan artakalan üzümler alındıktan sonra

Tek bir salkım bulamayan adam gibiyim.

Canım turfanda inciri nasıl da çekiyor!

2Ülkede Tanrı'ya sadık kul kalmadı.

İnsanlar arasında dürüst kimse yok.

Herkes kan dökmek için pusuda.

Kardeş kardeşe tuzak kuruyor.

3Kötülük yapmakta elleri ne becerikli!

Önderler armağan istiyor, yargıçlar rüşvet alıyor.

Güçlüler her istediklerini zorla yaptırıyor,

Düzen üstüne düzen kuruyorlar.

4En iyileri çalı çırpıdan değersiz,

En dürüstleri dikenli çitten beterdir.

Ama peygamberlerininö

uyardığı gibi,

Cezalandırılacakları gün geldi çattı.

Şaşkınlık içindeler şimdi.

5İnanmayın komşunuza,

Dostunuza güvenmeyin.

Koynunuzda yatan karınızın yanında bile

Sıkı tutun ağzınızı.

6[*]

Çünkü oğul babasına saygısızlık ediyor,

Kız annesine, gelin kaynanasına karşı geliyor.

İnsanın düşmanı kendi ev halkıdır.

7Ama ben umutla RAB'be bakıyor,

Kurtarıcım olan Tanrı'yı bekliyorum.

Duyacak beni Tanrım.

Kurtuluş Yolu

8Halime sevinme, ey düşmanım!

Düşsem de kalkarım.

Karanlıkta kalsam bile RAB bana ışık olur.

9RAB'be karşı günah işlediğim için,

O'nun öfkesine dayanmalıyım.

Sonunda davamı savunup hakkımı alacak,

Beni ışığa çıkaracak, adaletini göreceğim.

10Düşmanım da görecek ve utanç içinde kalacak.

O düşman ki,

“Hani Tanrın RAB nerede?” diye soruyordu bana.

Onun düşüşünü gözlerimle göreceğim.

Sokaktaki çamur gibi ayak altında çiğnenecek.

11Ey Yeruşalim,

Surlarının onarılacağı,

Sınırlarının genişletileceği gün gelecek.

12Halkımızdan olanlar o gün

Asur'dan Mısır'a,

Mısır'dan Fırat'a kadar uzanan topraklardan,

Denizler arasında, dağlar arasında kalan topraklardan sana gelecekler.

13Ama ülke, içinde yaşayanların yaptığı kötülükler yüzünden viraneye dönecek.

Dua ve Teşekkür

14Ya RAB, mirasın olan

Ve Karmel'in ortasındaki ormanda[p]

ayrı yaşayan sürünü, halkını

Değneğinle güt.

Geçmişte olduğu gibi,

Başan'da ve Gilat'ta beslensinler.

15Bizi Mısır'dan çıkardığın günlerdeki gibi,

Harikalar yarat halkın için.

16Uluslar bunu görünce

Yaptıkları bunca zorbalıktan utanacaklar.

Elleriyle ağızlarını kapayacak, kulaklarını tıkayacaklar.

17Yılanlar gibi, sürüngenler* gibi toprak yalayacak,

Titreyerek sığınaklarından çıkacaklar.

Ey Tanrımız RAB, dehşet içinde sana dönecek

Ve senden korkacaklar.

18Senin gibi suçları silen,

Kendi halkından geride kalanların isyanlarını bağışlayan başka tanrı var mı?

Sonsuza dek öfkeli kalmazsın,

Çünkü merhametten hoşlanırsın.

19Bize yine acıyacaksın,

Çiğneyeceksin suçlarımızı ayak altında.

Bütün günahlarımızı denizin dibine atacaksın.

20Geçmişte atalarımıza ant içtiğin gibi,

Yakup'un ve İbrahim'in torunları olan bizlere de

Verdiğin sözü tutacak ve sadık kalacaksın.

[*]

1:1 2Kr.15:32-38; 2Ta.27:1-7

[*]

1:1 2Kr.16:1-20; 2Ta.28:1-27

[*]

1:1 2Kr.18:1-20:21; 2Ta.29:1-32:33

[g]

1:10 “Gat”: “Duyurmak” sözcüğünü çağrıştırır.

[h]

1:10 “Beytofra”: “Toz evi” anlamına gelir.

ı

1:11 “Saanan”: “Çıkmak” sözcüğünü çağrıştırır.

[i]

1:13 “Lakiş”: “At takımı” anlamına gelir.

[j]

1:14 “Moreşet”: “Nişanlı” sözcüğünü çağrıştırır.

[k]

1:14 “Veda armağanları”: Burada geline verilen veda armağanlarından söz ediliyor.

[l]

1:14 “Akziv”: “Aldatıcı” anlamına gelir.

[m]

1:15 “Mareşa”: “Ele geçiren” sözcüğünü çağrıştırır.

[*]

3:12 Yer.26:18

[*]

4:3 Yoe.3:10

[*]

4:4 Zek.3:10

[*]

5:2 Mat.2:6; Yu.7:42

[n]

5:5 “Çok sayıda önder”: İbranice “Yedi çoban ve sekiz önder”.

[*]

5:6 Yar.10:8-11

[*]

6:4 Çık.12:50-51

[*]

6:4 Çık.4:10-16; 15:20

[*]

6:5 Say.22:2-24:25

[*]

6:5 Yşu.3:1-4:19

[o]

6:9 Olası metin “Ey halk ve kent meclisi, dinleyin”, Masoretik metin “Ey halk, dinle ve onu kim atadı?”

[*]

6:16 1Kr.16:23-28

[*]

6:16 1Kr.16:29-34; 21:25-26

ö

7:4 “Peygamberlerinin” ya da “Gözcülerinin”.

[*]

7:6 Mat.10:35-36; Luk.12:53

[p]

7:14 “Karmel'in ortasındaki ormanda” ya da “Ormandaki verimli topraklarda”.

Nahum

GİRİŞ

Nahum, İsrailliler'in güçlü düşmanı Asur'un başkenti Ninova'nın düşüşünü önceden bildiren bir kitaptır. Ninova'nın İ.Ö. 612 yılında yıkılması, Tanrı'nın acımasız ve gururlu bir ulusu yargılaması olarak görülmektedir.

Ana Hatlar:

1:1-15 Ninova'nın yargılanması

2:1-3:19 Ninova'nın düşüşü

1

1[*]

Ninova ile ilgili bildiri, Elkoşlu Nahum'un görümünü anlatan kitaptır.

Rab'bin Ninova'ya Öfkesi

2RAB kıskanç, öç alıcı bir Tanrı'dır.

Öç alır ve gazapla doludur.

Hasımlarından öç alır,

Düşmanlarına karşı öfkesi süreklidir.

3RAB tez öfkelenmez ve çok güçlüdür.

Suçlunun suçunu asla yanına koymaz.

Geçtiği yerde kasırgalar, fırtınalar kopar.

O'nun ayaklarının tozudur bulutlar.

4Bir buyrukla kurutur denizi,

Kurutur bütün ırmakları.

Solar Başan'ın, Karmel Dağı'nın yeşillikleri

Ve Lübnan'ın çiçekleri.

5Dağlar RAB'bin önünde titrer,

Erir tepeler.

Yer sarsılır önünde.

Dünya ve üzerinde yaşayanların tümü titrer.

6O'nun gazabına kim karşı durabilir,

Kim dayanabilir kızgın öfkesine?

Ateş gibi dökülür öfkesi,

Kayaları paramparça eder.

7RAB iyidir,

Sığınaktır sıkıntı anında.

Korur kendisine sığınanları.

8Ama Ninova'yı azgın sellerle yok edecek,

Düşmanlarını karanlığa sürecek.

9RAB'be karşı neler tasarlarsanız,

Hepsini yok edecek.

İkinci kez kimse karşı koyamayacak.

10Birbirine dolaşmış dikenler gibi,

Kuru anız gibi,

Yanıp biteceksiniz, ey ayyaşlar.

11Ey Ninova, RAB'be karşı kötülük tasarlayan,

Şer öğütleyen kişi senden çıktı.

12RAB diyor ki,

“Asurlular güçlü ve çok olsalar bile, yok olup gidecekler.

Ey halkım, seni sıkıntıya soktuysam da, bir daha sokmayacağım.

13Şimdi boyunduruğunu parçalayıp üzerindeki bağları koparacağım.”

14RAB, “Artık soyunu sürdürecek torunların olmasın”

Diye buyurdu, ey Ninova.

“Tanrılarının tapınağındaki oyma ve dökme putları yok edeceğim” diyor.

“Mezarını hazırlayacağım.

Çünkü sen aşağılıksın.”

15[*]

İşte, müjde getirenin ayakları dağları aşıp geliyor,

Size esenlik haberini getiriyor.

Ey Yahudalılar, bayramlarınızı kutlayın,

Adak sözünüzü yerine getirin.

O kötü ulusun istilasına uğramayacaksınız bir daha.

Çünkü o büsbütün yok edildi.

2

Ninova'nın Düşüşü

1Saldırı altındasın, ey Ninova, surlarını koru,

Yolu gözle, belini doğrult, topla bütün gücünü.

2Çünkü RAB Yakup'un soyunu

İsrail'in eski görkemine kavuşturacak;

Düşmanları onları perişan edip asmalarını harap etmiş olsa bile.

3Askerlerinin kalkanları kıpkızıl,

Yiğitler allar kuşanmış.

Savaş arabalarının demirleri hazırlık günü nasıl da parıldıyor!

Çam mızraklar sallanıyor havada.

4Sokaklardan fırtına gibi geçiyor savaş arabaları,

Meydanlardan koşuşuyorlar her yöne,

Şimşek gibi seğirtiyorlar.

Görünüşleri meşalelerden farksız.

5Ninova Kralı topluyor seçkin askerlerini,

Ama sendeliyorlar yolda.

Saldıranlar kent surlarına doğru seğirtiyor,

Siperler kuruluyor.

6Irmakların kapıları açıldı

Ve yerle bir oldu saray.

7Tanrı'nın dediği oldu, soyup götürdüler kenti.

Güvercinler gibi inliyor kadın köleler,

Göğüslerini döverek.

8Kaçıp gidiyor Ninova halkı,

Boşalan bir havuzun suyu gibi,

“Durun, durun!” diye bağırıyorlar,

Ama geri dönüp bakan yok.

9Yağmalayın altınını, gümüşünü,

Yok servetinin sonu.

Her tür değerli eşyayla dolup taşıyor.

10[*]

Yıkıldı, yerle bir oldu, viraneye döndü Ninova.

Eriyor yürekler,

Bükülüyor dizler, titriyor bedenler,

Herkesin beti benzi soluyor.

11Aslanların inine,

Yavru aslanların beslendiği yere ne oldu?

Aslanla dişisinin ve yavrularının korkusuzca gezindiği yere ne oldu?

12Aslan, yavrularına yetecek kadarını avladı,

Dişileri için avını boğazladı.

Mağarasını avladıklarıyla,

İnini kurbanlarıyla doldurdu.

13Her Şeye Egemen RAB, “Sana karşıyım” diyor,

“Yakacağım savaş arabalarını,

Dumanları tütecek.

Genç aslanlarını kılıç yiyip tüketecek.

Yeryüzünde av bırakmayacağım sana

Ulaklarının sesi işitilmeyecek artık.”

3

1Elleri kanlı kentin vay haline!

Yalanla, talanla dolu.

Yağmalamaktan geri kalmıyor.

2Kamçı şaklamaları, tekerlek gürültüleri,

Koşan atlar, sarsılan savaş arabaları,

3Saldıran atlılar, çakan kılıçlar,

Parıldayan mızraklar, yığın yığın ölüler...

Sayısız ceset.

Yürürken ayaklar takılıyor ölülere.

4Her şey o alımlı, büyücü fahişenin sınırsız ahlaksızlığından oldu.

Fahişeliğiyle ulusları, büyüleriyle halkları kendine tutsak etti.

5Her Şeye Egemen RAB diyor ki,

“Sana karşıyım, ey Ninova!

Savuracağım eteklerini yüzüne.

Uluslara çıplaklığını,

Halklara ayıp yerlerini göstereceğim.

6Seni pislikle sıvayıp rezil edeceğim.

Dehşetle seyredecek herkes seni.

7Seni kim görse kaçacak.

‘Harabeye döndü Ninova’ diyecekler,

‘Kim dövünecek onun için?

Nereden bulalım onu avutacak birilerini?’ ”

8Sen No-Amon'dan[r]

daha mı üstünsün?

O kent ki, kanallar arasındaydı,

Suyla çevrelenmişti,

Kalesi Nil Irmağı, surlarıysa sulardı.

9Kûş* ve Mısır onun sınırsız gücünün kaynağıydı.

Pût ve Luv da yandaşlarıydı.

10Öyleyken tutsak düştü, halkı sürüldü.

Yavruları köşe başlarında paramparça edildi.

Soyluları için kura çekildi,

Zincire vuruldu ileri gelenleri.

11Acıyla kendinden geçeceksin, ey Ninova,

Düşmanlarından korunacak yer arayacaksın.

12Senin kalelerin incir ağacının ilk olgunlaşan meyvesi gibidir.

Bir silkeleyişte yiyenin ağzına düşecekler.

13Askerlerine bak! Kadın gibi hepsi.

Kapıların ardına kadar düşmana açık.

Ateş yiyip bitirmiş kapı sürgülerini.

14Kuşatma vakti için su biriktir kendine,

Savunmanı güçlendir.

Tuğla yapmak için kili çiğne,

Kalıpları hazırla.

15Orada ateş seni yiyip bitirecek,

Kılıç seni kesip biçecek.

Genç çekirgelerin yiyip bitirdiği ekin gibi yok olacaksın.

Çekirgeler gibi, genç çekirgeler gibi çoğalmalısın.

16Tüccarlarının sayısı gökteki yıldızlardan çok.

Ama düşmanların genç çekirgeler gibi ülkeyi talan edip gidecekler.

17Koruyucularınla görevlilerin serin günlerde duvarlara konan çekirgeler gibidir,

Güneş doğunca uçup kayıplara karışan çekirge sürüsü gibi.

18Ey Asur Kralı, yöneticilerin öldü,

Uyudu sonsuza dek soyluların.

Halkın dağlara dağıldı.

Onları toplayacak kimse yok.

19Uğradığın felaketten kurtuluş yok, yaraların ölümcül.

Başına gelenleri duyanlar sevinçle el ovuşturuyorlar.

Çünkü dinmeyen vahşetinden kim kaçabildi ki?

[*]

1:1-3:19 Yşa.10:5-34; 14:24-27; Sef.2:13-15

[*]

1:15 Yşa.52:7

[*]

2:10 Yoe.2:6

[r]

3:8 “No-Amon”: Mısır'ın Tebes diye de bilinen eski başkenti.

Habakkuk

GİRİŞ

Peygamber Habakkuk İ.Ö. 7. yüzyılın sonlarına doğru, Babilliler'in Ortadoğu'da egemen olduğu dönemde yaşadı. Bu acımasız insanların zorbalığından çok derin rahatsızlık duyan Habakkuk Rab'be şunu sordu: "Doğrular kötülere yem olurken neden susuyorsun?" (1:13). Rab uygun bulduğu zamanda harekete geçeceğini söyledi. Aynı zamanda, "Doğru kişi sadakatiyle yaşayacaktır" dedi (2:4).

Kitabın geri kalan bölümü kötülerin başına gelecek korkunç sonu bildiriyor. Kitap, Habakkuk'un güçlü imanını dile getiren, Tanrı'nın büyüklüğünü kutlayan bir ilahiyle son buluyor.

Ana Hatlar:

1:1-2:4 Habakkuk'un yakınmaları ve Rab'bin yanıtı

2:5-20 Kötülerin korkunç sonu

3:1-19 Habakkuk'un duası

1

1Peygamber Habakkuk'a bir görümde verilen bildiridir.

Habakkuk'un Rab'be Yakınması

2Ya RAB, ne zamana dek seni yardıma çağıracağım,

Beni duymuyor musun?

“Zorbalık var” diye haykırıyorum sana,

Ama kurtarmıyorsun!

3Bunca kötülüğü bana neden gösteriyorsun,

Nasıl hoş görürsün bunca haksızlığı?

Nereye baksam şiddet ve zorbalık var.

Kavgaların, çekişmelerin sonu gelmiyor.

4Bu yüzden yasa işlemez oldu,

Bir türlü yerini bulmuyor hak.

Kötüler doğruları kıskaca almış

Ve böylece adalet saptırılıyor.

Rab'bin Yanıtı

5[*]

“Bakın öbür uluslara,

Gördüklerinize büsbütün şaşacaksınız.

Sizin gününüzde öyle işler yapacağım ki,

Anlatsalar inanmayacaksınız.

6[*]

Başkalarına ait toprakları ele geçirmek için

Dünyanın dört yanına yürüyen o acımasız ve saldırgan ulusu,

Kildaniler'i* güçlendireceğim.

7Dehşetli ve korkunçturlar,

Gururlu ve başlarına buyrukturlar.

8Parstan çeviktir atları,

Aç kurttan daha azgın.

Atlıları yeri deşerek geliyor uzaklardan,

Avına saldıran kartal gibi uçuyorlar,

9Yağmalamak için geliyor hepsi.

Orduları çöl rüzgarı gibi ilerliyor

Ve kum gibi tutsak topluyorlar.

10Küçümsüyorlar kralları,

Yöneticilerle alay ediyorlar.

Dudak büküyorlar bütün surlu kentlere,

Önlerine toprak yığıp onları ele geçiriyorlar.

11Rüzgar gibi geçip gidiyorlar.

Bu suçlu adamların ilahları kendi güçleridir.”

Habakkuk Rab'be Yine Yakınıyor

12Ya RAB, kutsal Tanrım,

Öncesizlikten beri var olan sen değil misin?

Sen ölmeyeceksin[s]

.

Ya RAB, bizi yargılamak için Kildaniler'i* mi seçtin?

Ey sığınağımızş

, onlara mı verdin cezalandırma yetkisini?

13Kötüye bakamayacak kadar saftır gözlerin.

Haksızlığı hoş göremezsin.

Öyleyse nasıl hoş görürsün

Bu hain adamları?

Doğrular kötülere yem olurken

Neden susuyorsun?

14İnsanları denizdeki balıklara,

Yöneticiden yoksun sürüngenlere* çevirdin.

15Kildaniler onları oltayla, ağla,

Serpme ağla tutar gibi tutuyor

Ve sevinç çığlıkları atıyorlar.

16Kurban kesiyorlar ağlarına bu yüzden.

Kendilerine lezzetli ve bol yiyecek sağlayan ağları için buhur yakıyorlar.

17Ağlarını durmadan boşaltmaya,

Ulusları acımasızca öldürmeye devam edecekler mi?

2

1Nöbet yerinde, gözcü kulesinde durayım,

Bakayım RAB bana ne diyecek,

Yakınmalarıma ne yanıt verecek göreyim.

Rab'bin Yanıtı

2Şöyle yanıtladı RAB:

“Göreceklerini taş levhalara oyarak yaz.

Öyle ki, herkes bir çırpıda okusun.

3[*]

Bu olayların zamanı gelmedi henüz.

Sonun belirtileridir bunlar ve yalan değildir.

Gecikiyormuş gibi görünse de bekle olacakları,

Kesinlikle olacak, gecikmeyecek.

4Bakın şu övüngen kişiye, niyeti iyi değildir.

Ama doğru kişi sadakatiyle[t]

yaşayacaktır.

5Servet aldatıcıdır.

Küstahlar kalıcı değildir;

Açgözlüdürler ölüler diyarı gibi

Ve ölüm gibi hiç doymazlar.

Ülkeleri ele geçirip halkları tutsak alırlar.

6Tutsak alınanlar onları küçümseyip alay etmeyecekler mi?

‘Kendisine ait olmayanı ele geçirenin,

Haraç alarak zenginleşenin vay haline!

Daha ne kadar sürecek bu?’ demeyecekler mi?

7Haraca kestikleriniz ansızın ayaklanmayacak mı?

Uyanıp yakanıza yapışmayacaklar mı?

İşte o zaman onlar için çapul malı gibi olacaksınız.

8Birçok ulusu soyduğunuz,

Kan döktüğünüz,

Ülkelere, kentlere ve oralarda yaşayan herkese zorbalık ettiğiniz için,

Halklardan sağ kalanlar da sizi soyacaklar.

9Evini haksız kazançla dolduranın,

Felaketten kaçmak için yuvasını yüksek yere kuranın vay haline!

10Birçok halkı kıyıma uğratmakla

Kendi soyunuzu utanca boğdunuz,

Kendi yıkımınızı hazırladınız.

11Duvar taşları bile haykıracak bunu

Ve yankılanacak ahşap kirişler.

12Kan dökerek kentler kuranın,

Zorbalıkla beldeler yapanın vay haline!

13Halkların bütün emeklerinin yanması,

Ulusların bütün çabalarının boşa gitmesi

Her Şeye Egemen RAB'bin işi değil mi?

14[*]

Çünkü sular denizi nasıl dolduruyorsa,

Dünya da RAB'bin yüceliğinin bilgisiyle dolacak.

15Çıplak bedenlerini seyretmek için

Komşularına içki içirip sarhoş eden,

İçkiye zehir bile katan sizlerin vay haline!

16Onur yerine utanca boğulacaksınız.

Şimdi sıra sizde, için de çıplaklığınız görünsün.

RAB size sağ elindeki ceza dolu kâseden* içirecek.

Onurunuz kırılacak, rezil olacaksınız.

17Lübnan'a ettiğiniz zorbalık kendi başınıza gelecek.

Telef ettiğiniz hayvanlar sizi dehşete düşürecek.

Çünkü insan kanı döktünüz,

Ülkelere, kentlere ve oralarda yaşayan herkese zorbalık ettiniz.

18İnsanın biçim verdiği oyma ya da dökme putun ne yararı var ki aldatmaktan başka?

Putu yapan, yaptığına güvenir,

Ama yaptığı ne ki, dilsiz puttan başka.

19Tahta puta, ‘Canlan!’ diyenin,

Dilsiz taşa, ‘Uyan’ diyenin

Vay haline!

Put yol gösterebilir mi?

Altınla, gümüşle kaplanmış,

Ama içinde yaşam soluğu yok.

20Oysa RAB kutsal tapınağındadır.

Sussun bütün dünya O'nun önünde.”

3

Habakkuk'un Duası

1Peygamber Habakkuk'un Duası - Şigyonot[u]

Makamında

2Ya RAB, ününü duydum ve yaptıklarının karşısında ürperdim.

Günümüzde de aynı şeyleri yap, ya RAB,

Şimdi herkes bilsin neler yapabildiğini.

Öfkeliyken merhametini anımsa!

3Tanrı Teman'dan,

Kutsal Tanrı Paran Dağı'ndan geldi. Selaü

Görkemi kapladı gökleri,

O'na sunulan övgüler dünyayı doldurdu.

4Güneş gibi parıldıyor,

Elleri ışık saçıyor.

Gücünün gizi ellerinde.

5Yayılıyor salgın hastalıklar önüsıra,

Ardısıra da ölümcül hastalıklar.

6Duruşuyla dünyayı sarstı,

Titretti ulusları bakışıyla,

Yaşlı dağlar darmadağın oldu,

Dünya kurulalı beri var olan tepeler O'na baş eğdi.

Tanrı'nın yolları değişmezdir.

7Kuşan çadırlarını çaresizlik içinde gördüm,

Midyan konutları korkudan titriyordu.

8Ya RAB, nehirlere mi öfkelendin?

Gazabın ırmaklara mı?

Yoksa denize mi kızdın da,

Atlarına, yenilmez savaş arabalarına bindin?

9Gerdin yayını,

Okların içtiğin antlardır. Sela

Yeryüzünü akarsularla yardın.

10Sarsıldı dağlar seni görünce,

Seller her yanı süpürüp geçti.

Engin denizler gürledi, dalgalar yükseldi.

11Uçuşan oklarının pırıltısından,

Parlayan mızrağının ışıltısından,

Yerlerinde durakaldı güneş ve ay.

12Gazap içinde ilerledin yeryüzünde,

Ulusları öfkeyle çiğneyip ezdin.

13Kendi halkını, seçtiğin ulusu[v]

kurtarmaya geldin.

Kötü soyun başını ezdin,

Soydun onu tepeden tırnağa. Sela

14Başını kendi mızrağıyla deldin.

Askerleri fırtına gibi gelmişti bizi dağıtmaya,

Saklanan düşkünleri yok etmiş gibi seviniyorlardı.

15Sense atlarınla çiğneyip geçtin büyük denizleri,

Sularını köpürterek...

16Sesini duyunca yüreğim hopladı,

Seğirdi dudaklarım,

Kemiklerim eridi sanki,

Çözüldü dizlerimin bağı.

Ama bize saldıran halkın felakete uğrayacağı günü

Sabırla bekleyeceğim.

17Tomurcuklanmasa incir ağaçları,

Asmalar üzüm vermese,

Boşa gitse de zeytine verilen emek,

Tarlalar ürün vermese de,

Boşalsa da davar ağılları,

Sığır kalmasa da ahırlarda,

18Ben yine RAB sayesinde sevineceğim,

Kurtuluşumun Tanrısı sayesinde sevinçten coşacağım.

19[*]

Egemen RAB gücümdür benim.

Ayaklarıma geyik ayağının çevikliğini verir.

Aşırtır beni yükseklerden.

Müzik şefi için: Telli sazlar eşliğinde söylenecek.

[*]

1:5 Elç.13:40-41

[*]

1:6 2Kr.24:2

[s]

1:12 Olası metin “Sen ölmeyeceksin”, Masoretik metin “Biz ölmeyeceğiz”.

ş

1:12 “Sığınağımız” ya da “Kayamız”.

[*]

2:3-4 Rom.1:17; Gal.3:11; İbr.10:37-38

[t]

2:4 “Sadakatiyle”: Septuaginta “Bana olan imanla”.

[*]

2:14 Yşa.11:9

[u]

3:1 “Şigyonot”: Bir müzik makamı ya da duygusal bir şiir biçimi olduğu sanılıyor.

ü

3:3,9,13 “Sela”: Müzikte duruş ifade eden bir terim olduğu sanılıyor.

[v]

3:13 “Seçtiğin ulusu”: İbranice “Meshettiğini*”.

[*]

3:19 2Sa.22:34; Mez.18:33

Sefanya

GİRİŞ

Peygamber Sefanya İ.Ö. 7. yüzyılın ikinci yarısında, büyük olasılıkla Kral Yoşiya'nın İ.Ö. 621 yılında yaptığı dinsel reformlardan önceki yıllarda Yahuda ve çevresindeki halklara seslendi. Kitap şu peygamberlik konularını içeriyor: Başka ilahlara tapan Yahuda'nın korkunç şekilde cezalandırılacağı gün gelecek. Tanrı öteki ulusları da cezalandıracaktır. Yeruşalim kötü sona uğrasa bile, zamanla kent onarılacak, orada yaşayan alçakgönüllü ve doğru insanlar rahata kavuşacak.

Ana Hatlar:

1:1-2:3 Rab'bin yargı günü

2:4-15 İsrail'in komşularının korkunç sonu

3:1-20 Yeruşalim'in cezası ve kurtuluşu

1

1[*]

RAB, Yahuda Kralı Amon oğlu Yoşiya zamanında Hizkiya oğlu Amarya oğlu Gedalya oğlu Kuşi oğlu Sefanya'ya şöyle seslendi:

Felakete Karşı Uyarı

2“Yeryüzünden her şeyi silip süpüreceğim.

3İnsanları, hayvanları,

Gökteki kuşları,

Denizdeki balıkları,

Kötüleri ve onların günah tuzaklarını silip süpüreceğim.

Yok edeceğim insanı yeryüzünden.”

İşte böyle diyor RAB.

4-6“Elimi Yahuda ve Yeruşalim'de yaşayanlara karşı uzatacağım.

Baal'dan* kalan izleri,

Putperest din adamlarıyla kâhinlerin* adını,

Damlardan gök cisimlerine tapınanları,

Hem benim adıma, hem de Molek* putu adına ant içip tapınanları,

Yolumdan dönenleri,

Bana yönelmeyenleri,

Kılavuzluğumu istemeyenleri buradan yok edeceğim.”

7Susun Egemen RAB'bin önünde,

Çünkü O'nun günü yaklaştı.

RAB bir kurban hazırladı,

Konuklarını çağırdı.

8“O kurban günü” diyor RAB,

“Önderleri, kral oğullarını,

Yabancıların geleneklerine uyanları

Cezalandıracağım.

9İlahların tapınaklarını zorbalık ve hileyle dolduran putperestleri[y]

O gün cezalandıracağım.

10Diyorum ki, o gün kentin Balık Kapısı'ndan çığlıklar,

İkinci Mahalle'den feryatlar

Ve tepelerden büyük çatırtılar yükselecek.”

İşte böyle diyor RAB.

11“Kentin aşağı mahallesinde oturanlar, feryat edin.

Bütün tüccarlarınız yok olacak,

Gümüş ticareti yapanların hepsi mahvolacak.

12O gün kandille arayacağım Yeruşalim'in her yanını,

İçlerinden, ‘RAB bir şey yapmaz,

Ne iyilik eder ne kötülük’

Diyen o rahatına düşkün[z]

aymazları cezalandıracağım.

13Servetleri yağmalanacak.

Viraneye dönecek evleri.

Yaptıkları evlerde oturamayacak,

Diktikleri bağların şarabını içemeyecekler.”

Rab'bin Büyük Günü

14RAB'bin büyük günü yaklaştı,

Yaklaştı ve çabucak geliyor.

Dinleyin, RAB'bin gününde

En yiğit asker bile acı acı feryat edecek.

15[*]

Öfke günü o gün!

Acı ve sıkıntı,

Yıkım ve felaket,

Zifiri karanlık bir gün olacak,

Bulutlu, koyu karanlık bir gün.

16Surlu kentlere, köşelerdeki yüksek kulelere karşı

Savaş borularının çalındığı,

Savaş naralarının atıldığı gündür.

17RAB diyor ki, “İnsanları öyle bir felakete uğratacağım ki,

Körler gibi, nereye gittiklerini göremeyecekler.

Çünkü bana karşı günah işlediler.

Su[a]

gibi akacak kanları,

Bedenleri yerde çürüyecek.”

18RAB'bin öfke gününde,

Altınları da gümüşleri de

Onları kurtaramayacak.

RAB'bin kıskançlık ateşi bütün ülkeyi yakıp yok edecek.

RAB ülkede yaşayanların hepsini korkunç bir sona uğratacak.

2

1-2Ey utanmaz ulus, toparlan!

Hakkında ferman çıkmadan,

Gün saman ufağı gibi geçip gitmeden,

RAB'bin kızgın öfkesi üzerine dökülmeden,

RAB'bin öfke günü gelmeden toparlan.

3Ey RAB'bin ilkelerini yerine getirenler,

Ülkedeki bütün alçakgönüllüler, RAB'be yönelin.

Doğruluğu ve alçakgönüllülüğü amaç edinin.

Belki RAB'bin öfke gününde kurtulabilirsiniz.

Rab Ulusları Cezalandırıyor

4[*]

Gazze bomboş kalacak,

Viraneye dönecek Aşkelon,

Boşaltılacak Aşdot öğle vakti,

Ekron temelden yıkılacak.

5Deniz kıyısında yaşayan

Keret[b]

ulusunun vay haline!

Ey Filist ülkesi Kenan,

RAB'bin yargısı sana karşıdır.

Hepinizi yok edecek RAB,

Ülkede yaşayan kimse kalmayacak.

6Deniz kıyısındaki ülkeniz,

Çoban barınaklarıyla sürü ağıllarının bulunduğu otlaklara dönecek;

7Yahuda oymağından sağ kalanların eline geçecek.

Orada otlatacaklar sürülerini,

Aşkelon'un evlerinde geceleyecekler.

Çünkü Tanrıları RAB onları kayıracak.

Eski gönençlerine kavuşturacak onları.

8-9[*]

graph-definition>

*

*

İsrail'in Tanrısı Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor:

“Moavlılar'ın halkımı nasıl aşağıladığını,

Ammon halkının onlara nasıl hakaret ettiğini,

Onları nasıl alaya aldığını,

Topraklarını nasıl tehdit ettiğini duydum.

Varlığım hakkı için,

Moav kesinlikle Sodom gibi,

Ammon da Gomora gibi olacak.

Otlarla, tuz çukurlarıyla dolacak,

Sonsuza dek virane kalacak.

Mallarını halkımdan geride kalanlar yağmalayacak.

Topraklarını ulusumdan sağ kalanlar miras alacak.”

10Gururlanmalarının,

Her Şeye Egemen RAB'bin halkını aşağılayıp

Alay etmelerinin karşılığı bu olacak.

11Dehşete düşürecek RAB onları,

Yeryüzünün bütün ilahlarını yok edecek.

Kıyılardaki bütün uluslar,

Bulundukları yerde O'na tapınacaklar.

12“Ey Kûşlular*,

Siz de benim kılıcımla öleceksiniz” diyor RAB.

13[*]

RAB elini kuzeye doğru uzatıp

Asur'u yok edecek.

Ninova'yı viraneye,

Çöl gibi kurak bir alana çevirecek.

14Orası sürülerin, her türlü hayvanın yattığı yer olacak.

Sütun başlıklarında ishakkuşları, kır baykuşları barınacak.

Sesleri pencerelerde yankılanacak,

Yıkıntılar dolduracak eşiklerin önünü,

Sedir kirişler ortaya çıkacak.

15[*]

İşte budur güvenlikte olduğunu sanan,

“Bir ben varım, benden başkası yok” diyen eğlence düşkünü kent.

Nasıl da viraneye döndü,

Yabanıl hayvanlara barınak oldu!

Yanından her geçen gördüğü dehşetten irkiliyor.

3

Yeruşalim'in Geleceği

1Başkaldıran, yozlaşan, acımasız kentin vay haline!

2Söz dinlemedi, ders almadı, RAB'be güvenmedi,

Tanrısı'na sığınmadı.

3Yöneticileri kükreyen aslanlar,

Önderleri akşam gezen aç kurtlar gibi,

Sabaha bir şey bırakmazlar.

4Peygamberleri sorumsuz ve güvenilmezdir.

Kâhinleri kutsal olanı kirletip,

Yasayı çarpıtırlar.

5Ama adil RAB hâlâ o kentte;

O haksızlık etmez,

Aksatmadan dağıtır adaletini her yeni günün sabahında.

Ne var ki, bu yetmiyor haksızları utandırmaya.

6RAB diyor ki, “Ulusları yok ettim,

Kalelerini yıktım, sokaklarını harap ettim.

O sokaklardan geçen kimse yok artık.

Kentleri viraneye döndü,

Eser kalmadı insandan.

7Halkım benden korkar,

Ders alır bundan dedim.

O zaman konutlarına dokunmaz,

Onları tasarladığım cezaya çarptırmazdım.

Ama her türlü kötülüğü yapmaya istekli görünüyorlar.”

8Bu yüzden, “Bekleyin de görün” diyor RAB,

“Ulusları yargılayacağım günü bekleyin.

Ulusları toplamaya,

Krallıkları bir araya getirmeye,

Gazabımı, kızgın öfkemi

Üzerlerine dökmeye karar verdim.

Çünkü kıskançlığımın ateşi bütün dünyayı yiyip bitirecek.

9O zaman, hep birlikte beni adımla çağırmaları,

Omuz omuza bana hizmet etmeleri için,

Halkların dudaklarını pak kılacağım.

10Dağılmış olan, bana tapan halkım,

Kûş* ırmaklarının ötesinden

Bana sunular getirecek.

11Halkım bana yaptığı bunca kötülük yüzünden utandırılmayacak o gün.

Çünkü gururlu, küstah olanları uzaklaştıracağım aralarından.

Kutsal dağımda bir daha böbürlenmeyecekler.

12Orada sadece benim adıma sığınan uysal ve alçakgönüllüleri bırakacağım.

13[*]

İsrailliler'den geride kalanlar haksızlık etmeyecek,

Yalan söylemeyecek,

Kimseyi aldatmayacak,

Tok karna yatacaklar ve onları korkutan olmayacak.”

Sevinç Ezgisi

14Ey Siyon kızı*, ezgiler söyle!

Ey İsrail, haykır!

Yürekten sevin, sevinçle coş,

Ey Yeruşalim kızı*!

15RAB senin cezanı kaldırdı,

Kovdu düşmanlarını.

İsrail'in Kralı RAB seninle.

Korkma artık kötülükten.

16O gün Yeruşalim'e denecek ki,

“Korkma, ey Siyon, gevşemesin ellerin.

17Tanrın RAB, o güçlü Kurtarıcı seninle.

Alabildiğine sevinecek senin için,

Sevgisiyle seni yenileyecek[c]

, ezgilerle coşacak.”

18-20RAB, “Bayramlar için çektiğiniz özlemleri sona erdireceğim” diyor,

“Bunlar sizin için ağırlık ve utançtır.

Sizi ezenlerin tümünü cezalandıracağım o gün.

Düşkünleri kurtaracak, sürgünleri toplayacağım.

Utanç içinde kaldıkları bütün ülkelerde

Onları yüceltip onurlandıracağım.

O zaman sizi toplayıp yurdunuza geri getireceğim.

Göreceksiniz, sizi yeniden bayındır kılacak,

Dünyanın bütün halkları arasında yüceltip onurlandıracağım.”

[*]

1:1 2Kr.22:1-23:30; 2Ta.34:1-35:27

[y]

1:9 “Putperestler”: İbranice “Eşiğe basmadan içeri girenler” (bkz. 1Sa.5:4-5).

[z]

1:12 “Rahatına düşkün”: İbranice “Tortusu dibe çökmüş şarap gibi”.

[*]

1:15 Yoe.2:2

[a]

1:17 “Su”: İbranice “Toz”.

[*]

2:4-7 Yşa.14:29-31; Yer.47:1-7; Hez.25:15-17; Yoe.3:4-8; Amo.1:6-8; Zek.9:5-7

[b]

2:5 “Keret”: Büyük olasılıkla “Girit”.

[*]

2:8-11 Yşa.15:1-16:14; 25:10-12; Yer.48:1-47; Hez.25:8-11; Amo.1:13-15

[*]

2:8-11 Yer.49:1-6; Hez.21:28-32; 25:1-7; Amo.1:13-15

[*]

2:9 Yar.19:24

[*]

2:13-15 Yşa.10:5-34; 14:24-27; Nah.1:1-3:19

[*]

2:15 Yşa.47:8

[*]

3:13 Nah.14:5

[c]

3:17 Septuaginta “Seni yenileyecek”, Masoretik metin “Susacak”.

Hagay

GİRİŞ

Hagay Kitabı Rab'bin Peygamber Hagay aracılığıyla İ.Ö. 520 yılında ilettiği bildirileri içerir. İsrail halkı sürgünden dönüp Yeruşalim'e yerleşerek kendi evlerini kurmuşlardı. Ama tapınak hâlâ yıkık durumdaydı. Bildiriler halkın önderlerini tapınağı yeniden kurmaları için göreve çağırıyordu. Rab de yenilenmiş ve kutsanmış halk için gönenç ve barış dolu bir gelecek vaat ediyor.

Ana Hatlar:

1:1-15 Tapınağı kurmak için çağrı

2:1-23 Teselli ve umut bildirileri

1

Tapınağı Yeniden Kurmak için Çağrı

1[*]

Kral Darius'un krallığının ikinci yılında, altıncı ayın* birinci günü RAB Peygamber Hagay aracılığıyla Şealtiel'in torunu Yahuda Valisi Zerubbabil ve Yehosadak oğlu Başkâhin Yeşu'ya seslendi:

2“Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘Bu halk, RAB'bin Tapınağı'nı yeniden kurmak için vakit daha gelmedi diyor.’ ”

3Sonra RAB, Peygamber Hagay aracılığıyla şöyle seslendi: 4“Bu tapınak yıkık durumdayken, sizin ağaç kaplamalı evlerinizde oturmanızın sırası mı?”

5Her Şeye Egemen RAB diyor ki, “Şimdi tuttuğunuz yolları iyi düşünün! 6Çok ektiniz ama az biçtiniz; yiyorsunuz ama doyamıyorsunuz, içiyorsunuz ama neşelenemiyorsunuz; giyiniyorsunuz ama ısınamıyorsunuz; ücretinizi alıyorsunuz ama paranızı sanki delik keseye koyuyorsunuz.”

7-8Her Şeye Egemen RAB, “Tuttuğunuz yolları iyi düşünün!” diyor, “Dağlara çıkıp kütük getirin, tapınağı yeniden kurun. Öyle ki, ondan hoşnut olayım, yüceltileyim. 9Bol ürün umdunuz ama az topladınız. Eve ne getirdiyseniz üfleyip dağıttım. Acaba neden?” Böyle soruyor Her Şeye Egemen RAB. “Yıkık duran tapınağımdan ötürü! Oysa hepiniz kendi evinizle uğraşıyorsunuz. 10İşte bunun içindir ki, gök çiyini, toprak ürününü sizden esirgiyor. 11Ülkeyi –dağlarını, tahılını, yeni şarabını, zeytinyağını, toprağın verdiği ürünleri, insanlarını, hayvanlarını, ellerinizin bütün emeğini– kuraklıkla cezalandırdım.”

Halk Çağrıya Kulak Veriyor

12Şealtiel'in torunu Zerubbabil, Yehosadak oğlu Başkâhin Yeşu ve sürgünden dönen halkın tümü Tanrıları RAB'bin sözüne, O'nun tarafından gönderilen Peygamber Hagay'ın sözlerine kulak verdiler. Halk RAB'den korktu.

13Sonra RAB'bin ulağı Hagay, RAB'bin şu sözlerini halka bildirdi: “RAB, ‘Ben sizinle birlikteyim’ diyor.” 14-15Böylece RAB Şealtiel'in torunu Yahuda Valisi Zerubbabil'i, Yehosadak oğlu Başkâhin Yeşu'yu ve sürgünden dönen halkın tümünü bu konuda harekete geçirdi. Darius'un krallığının ikinci yılında, altıncı ayın* yirmi dördüncü günü gelip Tanrıları Her Şeye Egemen RAB'bin Tapınağı'nda işe başladılar.

2

Kurulacak Tapınağın Görkemi

1Yedinci ayın* yirmi birinci günü RAB Peygamber Hagay aracılığıyla şöyle seslendi: 2“Şealtiel'in torunu Yahuda Valisi Zerubbabil'e, Yehosadak oğlu Başkâhin Yeşu'ya ve sürgünden dönen halka de ki, 3[*]

‘Aranızda bu tapınağı önceki görkemiyle gören kaldı mı? Şimdi size nasıl görünüyor? Bir hiç olarak görünmüyor mu? 4Şimdi sen, ey Zerubbabil, yüreklen!’ RAB böyle diyor. ‘Ey Yehosadak oğlu Başkâhin Yeşu, yüreklen! Ey ülke halkı, yüreklen!’ RAB böyle diyor. ‘İşi sürdürün. Çünkü ben sizinle birlikteyim.’ Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB. 5[*]

‘Mısır'dan çıktığınızda, size bu konuda söz verdim. Ruhum aranızdadır. Korkmayın!’

6[*]

“Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘Kısa zamanda bir kez daha yeri, göğü, denizi, karayı sarsacağım. 7Bütün ulusları sarsacağım, değerli eşyalarını buraya getireceklerç

. Ben de bu tapınağı görkemle dolduracağım.’ Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB. 8‘Gümüş de, altın da benim’ diyor Her Şeye Egemen RAB. 9‘Yeni tapınağın görkemi, öncekinden daha büyük olacak. Buraya esenlik vereceğim.’ Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB.”

Kirli Sayılan Halk

10Darius'un krallığının ikinci yılında, dokuzuncu ayın* yirmi dördüncü günü RAB, Peygamber Hagay'a seslendi: 11“Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘Kâhinlere* yasayla ilgili şu soruyu sor: 12Eğer biri giysisinin kıvrımları arasında kutsanmış et taşır ve o kıvrım ekmeğe, yemeğe, şaraba, zeytinyağına ya da başka bir yiyeceğe değerse, o yiyecek kutsal olur mu?’ ”

Kâhinler, “Hayır” diye yanıtladılar.

13[*]

Hagay konuşmasını şöyle sürdürdü: “Ölüye dokunduğu için kirli sayılan biri, bu yiyeceklerden birine dokunursa, o yiyecek kirlenmiş olur mu?”

Kâhinler, “Evet, kirlenmiş olur” diye karşılık verdiler.

14Bunun üzerine Hagay şöyle dedi: “RAB, ‘Bu halk, bu ulus gözümde böyledir’ diyor, ‘Her yaptıkları, sunakta her sundukları da kirlidir.’ ”

Rab Bereket Yağdıracak

15-16“ ‘Bugüne dek olanları iyi düşünün; RAB'bin Tapınağı'nda taş üstüne taş konulmadan önce, yirmi ölçeklik bir tahıl yığınına gelen biri, yalnızca on ölçek bulurdu; şarap teknesinden elli ölçek çıkarmaya varan biri, yalnızca yirmi ölçek bulurdu. 17Ellerinizin bütün emeğini samyeliyle, küfle, doluyla cezalandırdım. Yine de bana dönmediniz.’ RAB böyle diyor.18‘Bugünden, dokuzuncu ayın* yirmi dördüncü gününden, RAB'bin Tapınağı'nın temelinin atıldığı günden başlayarak olacakları iyi düşünün. 19Ambarda hiç tohum kaldı mı? Asma, incir, nar, zeytin ağaçları bugüne dek ürün verdi mi?

“ ‘Bugünden başlayarak üzerinize bereket yağdıracağım.’ ”

Rab'bin Zerubbabil'e Verdiği Söz

20Ayın yirmi dördüncü günü RAB Hagay'a ikinci kez seslendi: 21“Yahuda Valisi Zerubbabil'e de ki, ben yeri, göğü sarsmak üzereyim. 22Kralların tahtlarını devireceğim, yabancı ulusların gücünü yok edeceğim. Savaş arabalarıyla sürücülerini de devireceğim; atlarla binicileri düşecek, hepsi kardeşinin kılıcıyla öldürülecek.

23“Her Şeye Egemen RAB ‘O gün seni alacağım, ey Şealtiel'in torunu kulum Zerubbabil’ diyor, ‘Ve seni mühür yüzüğü gibi yapacağım. Çünkü ben seni seçtim.’ Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB.”

[*]

1:1 Ezr.5:1; 6:14

[*]

2:3 Ezr.3:12

[*]

2:5 Çık.29:45-46

[*]

2:6 Hag.2:21; İbr.12:26

ç

2:7 “Değerli eşyalarını buraya getirecekler” ya da “Onların özlediği kişi buraya gelecek.”

[*]

2:13 Say.19:11-22

Zekeriya

GİRİŞ

Zekeriya Kitabı iki ana bölümden oluşur:

1) 1-8 bölümleri İ.Ö. 520-518 yılları arasında Peygamber Zekeriya'nın Tanrı'dan aldığı peygamberlikleri içerir. Bu peygamberliklerin çoğu görüm şeklindedir. Yeruşalim'de düzenin yeniden kurulacağını, tapınağın yeniden yapılacağını, Tanrı halkının kutsanacağını dile getirir.

2) 9-14 bölümleri beklenen Mesih'in geleceğinden ve son yargıdan söz eder.

Ana Hatlar:

1:1-8:23 Uyarı ve umut bildirileri

9:1-8 İsrail'in komşuları cezalandırılıyor

9:9-14:21 Gelecek gönenç ve barış

1

Rab Halkını Kendisine Dönmeye Çağırıyor

1[*]

Darius'un krallığının ikinci yılının sekizinci ayında* RAB İddo oğlu Berekya oğlu Peygamber Zekeriya aracılığıyla şöyle seslendi:

2“RAB atalarınıza çok öfkelendi. 3Bu nedenle halka de ki, Her Şeye Egemen RAB böyle diyor: ‘Her Şeye Egemen RAB, bana dönün’ diyor; ‘Ben de size dönerim diyor Her Şeye Egemen RAB. 4Atalarınız gibi davranmayın! Önceki peygamberler, Her Şeye Egemen RAB kötü yollarınızdan ve kötü uygulamalarınızdan dönün diyor, diyerek onları uyardılar. Ne var ki, onlar dinlemediler, bana aldırış etmediler. Böyle diyor RAB. 5Hani atalarınız nerede? Peygamberler de sonsuza kadar mı yaşar? 6Peygamber kullarıma buyurduğum sözler ve kurallar atalarınıza ulaşmadı mı?’

“Onlar da dönüp, ‘Her Şeye Egemen RAB yollarımıza ve uygulamalarımıza bakarak bizim için ne düşündüyse aynen yaptı’ dediler.”

Birinci Görüm: Atlı

7Darius'un krallığının ikinci yılında, on birinci ay* olan Şevat ayının yirmi dördüncü günü RAB İddo oğlu Berekya oğlu Peygamber Zekeriya'ya görümlerle seslendi. 8[*]

Gece vadideki mersin ağaçlarının arasında kızıl ata binmiş bir adam gördüm. Arkasında kızıl, kula ve beyaz atlar vardı. 9“Efendim, bunlar ne?” diye sordum.

Benimle konuşan melek, “Bunların ne olduğunu sana göstereceğim” diye yanıtladı.

10Mersin ağaçları arasında duran adam da, “Bunlar dünyayı dolaşmak için RAB'bin gönderdikleridir” diye açıkladı.

11Mersin ağaçları arasında duran RAB'bin meleğine, “Dünyayı dolaştık” dediler, “İşte bütün dünya esenlik ve güvenlik içinde!”

12Bunun üzerine RAB'bin meleği, “Ey Her Şeye Egemen RAB, yetmiş yıldır öfkelendiğin Yeruşalim'den ve Yahuda kentlerinden sevecenliğini ne zamana dek esirgeyeceksin?” dedi. 13RAB benimle konuşan meleği tatlı, avutucu sözlerle yanıtladı.

14Bunun üzerine benimle konuşan melek, “Şunu duyur!” dedi, “Her Şeye Egemen RAB, ‘Yeruşalim ve Siyon için büyük kıskançlık duyuyorum’ diyor, 15‘Tasasız uluslara ise çok öfkeliyim; çünkü ben biraz öfkelenmiştim, onlarsa kötülüğe kötülük kattılar.’

16“Onun için RAB, ‘Yeruşalim'e sevecenlikle döneceğim’ diyor, ‘Tapınağım orada yeniden kurulacak ve Yeruşalim üzerine ölçü ipi çekilecek!’ Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB.

17“Şunu da duyur: Her Şeye Egemen RAB, ‘Kentlerim yine bollukla dolup taşacak’ diyor, ‘Ben RAB, Siyon'u yine avutacağım, Yeruşalim'i yine seçeceğim.’ ”

İkinci Görüm: Dört Boynuzla Dört Usta

18Sonra gözlerimi kaldırıp baktım, dört boynuz vardı. 19Benimle konuşan meleğe, “Bunlar ne?” diye sordum.

Melek, “Bunlar Yahuda, İsrail ve Yeruşalim halkını dağıtmış olan boynuzlardır” diye karşılık verdi.

20Sonra RAB bana dört usta gösterdi. 21“Bunlar ne yapmaya geliyor?” diye sordum.

Melek, “Şu boynuzlar Yahuda halkını öyle dağıttı ki, kimse başını kaldıramadı” dedi, “Bu ustalar da Yahuda halkını dağıtmak için boynuz kaldıran ulusları yıldırıp boynuzlarını yere çalmaya geldiler.”

2

Üçüncü Görüm: Ölçü İpi

1Sonra gözlerimi kaldırıp baktım, elinde ölçü ipi tutan bir adam vardı. 2“Nereye gidiyorsun?” diye sordum.

Adam, “Yeruşalim'i ölçmeye, genişliğinin, uzunluğunun ne kadar olduğunu öğrenmeye gidiyorum” diye yanıtladı.

3Benimle konuşan melek yanımdan ayrılınca başka bir melek onu karşılamaya çıktı. 4Önceki meleğe şöyle dedi: “Koş, o gence de ki, içinde barınacak sayısız insan ve hayvandan ötürü Yeruşalim sursuz bir kent olacak. 5RAB, ‘Ben kendim onun çevresinde ateşten sur ve içindeki görkem olacağım’ diyor.”

6RAB, “Haydi! Haydi! Kuzey ülkesinden kaçın!” diyor, “Çünkü sizi göğün dört bucağına dağıttım.” Böyle diyor RAB.7“Babil'de oturan Siyon halkı, haydi kaçıp kurtul!” 8Çünkü Her Şeye Egemen RAB beni onurlandırdı ve sizi yağmalamış uluslara şu haberle gönderdi: “Size dokunan gözbebeğime[d]

dokunmuş olur” diyor, 9“Elimi onlara karşı kaldıracağım, köleleri onları yağmalayacak.” O zaman siz de beni Her Şeye Egemen RAB'bin gönderdiğini anlayacaksınız.

10RAB, “Ey Siyon kızı*, sevinçle bağır! Çünkü aranızda yaşamaya geliyorum” diyor. 11O gün birçok ulus RAB'be bağlanacak, O'nun halkı olacak. O zaman RAB aranızda yaşayacak, siz de beni Her Şeye Egemen RAB'bin gönderdiğini anlayacaksınız. 12RAB kutsal topraklarda Yahuda'yı kendi payı olarak miras edinecek ve Yeruşalim'i yine seçecek.

13Ey insanlar, RAB'bin önünde sessiz durun! RAB kutsal konutundan kalkmış geliyor!

3

Dördüncü Görüm: Başkâhin Yeşu

1[*]

graph-definition>

*

RAB, meleğinin önünde duran Başkâhin Yeşu'yu ve onu suçlamak için sağında duran Şeytan'ı bana gösterdi.2[*]

RAB'bin meleği[e]

Şeytan'a, “RAB seni azarlasın, ey Şeytan!” dedi, “Yeruşalim'i seçen RAB seni azarlasın! Bu adam ateşten çıkarılan yarı yanmış odun parçası değil mi?”

3Yeşu meleğin önünde çok kirli giysiler içinde duruyordu. 4Melek önündeki meleklere, “Üzerinden kirli giysileri çıkarın” dedi. Sonra Yeşu'ya, “Bak, suçunu kaldırdım. Sana bayramlık giysiler giydireceğim” dedi.

5Ben de Yeşu'nun başına temiz bir sarık sarmalarını söyledim. Başına temiz bir sarık sarıp onu giydirdiler. RAB'bin meleği de onun yanında duruyordu.

6Sonra RAB'bin meleği Yeşu'yu uyardı: 7“Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘Eğer yollarımda yürür, verdiğim görevleri yerine getirirsen, tapınağımı sen yönetecek, avlularımı sen koruyacaksın. Sana burada duranların arasına katılıp huzuruma çıkma ayrıcalığını vereceğim.

8[*]

“ ‘Ey Başkâhin Yeşu, sen ve önünde oturan kâhin* arkadaşların, dinleyin! Çünkü onlar gelecek olayların önbelirtisidir. Dal[f]

adındaki kulumu ortaya çıkarıyorum. 9Yeşu'nun önüne koyduğum taşa bakın! O tek taşın yedi gözü[g]

var; onun üzerine bir yazıt oyacağım’ diyor Her Şeye Egemen RAB, ‘Bir günde bu ülkenin günahını kaldıracağım. 10[*]

O gün her biriniz komşusunu asmasının, incir ağacının altında oturmaya çağıracak.’ Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB.”

4

Beşinci Görüm: Kandillik ve Zeytin Ağaçları

1Benimle konuşan melek yine geldi ve uykudan uyandırır gibi beni uyandırdı. 2[*]

“Ne görüyorsun?” diye sordu.

“Som altın bir kandillik görüyorum” diye yanıtladım, “Tepesinde zeytinyağı için bir tas, üzerinde yedi kandil, kandillerde yedişer oluk var. 3[*]

Ayrıca kandilliğin yanında, biri zeytinyağı tasının sağında, öbürü solunda iki zeytin ağacı da var.”

4Benimle konuşan meleğe, “Bunların anlamı nedir, efendim?” diye sordum.

5Melek, “Bunların anlamını bilmiyor musun?” diye karşılık verdi.

“Hayır, efendim” dedim.

6[*]

Bunun üzerine şöyle dedi: “RAB Zerubbabil'e, ‘Güçle kuvvetle değil, ancak benim Ruhum'la başaracaksın’ diyor. Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB. 7Sen kim oluyorsun, ey ulu dağ? Zerubbabil'in önünde bir düzlük olacaksın! O tapınağın son taşını çıkarırken, halk da, ‘Ne güzel, ne güzel!’ diye bağıracak.”

8RAB bana yine seslendi: 9“Bu tapınağın temelini Zerubbabil'in elleri attı, tapınağı tamamlayacak olan da onun elleridir. O zaman beni size Her Şeye Egemen RAB'bin gönderdiğini anlayacaksınız.

10[*]

“Küçük işleri yapma gününü kim küçümsüyor? İnsanlar Zerubbabil'in elinde çekülü görünce sevinecekler.

–“Bu yedi kandil RAB'bin bütün yeryüzünde dolaşan gözleridir.”–

11Meleğe, “Kandilliğin sağındaki ve solundaki bu iki zeytin ağacı nedir?” diye sordum, 12“Altın gibi yağ akıtan iki altın oluğun yanındaki bu iki zeytin dalı nedir?”

13“Bunların anlamını bilmiyor musun?” diye karşılık verdi.

“Hayır, efendim” dedim.

14Melek, “Bunlar bütün dünyanın Rabbi'ne hizmet eden, zeytinyağıyla kutsanmış iki kişidir” diye açıkladı.

5

Altıncı Görüm: Uçan Tomar

1Gözlerimi yine kaldırıp bakınca, uçan bir tomar gördüm.

2Melek, “Ne görüyorsun?” diye sordu.

“Uçan bir tomar görüyorum. Uzunluğu yirmi[h]

, genişliği on arşını

” diye yanıtladım.

3Melek, “Bütün ülkeye yağacak lanettir bu” dedi, “Tomarın bir yanına yazılanlar uyarınca, hırsızlık eden herkes sökülüp atılacak; öbür yanına yazılanlar uyarınca da yalan yere ant içenler kovulacak. 4Her Şeye Egemen RAB, ‘Lanet yağdıracağım’ diyor, ‘Hırsızın ve benim adımla yalan yere ant içenin evi üzerine lanet yağacak. Ve lanet o evin üzerinde kalacak; kerestesiyle, taşlarıyla birlikte evin tümünü yok edecek.’ ”

Yedinci Görüm: Ölçü Kabındaki Kadın

5Sonra benimle konuşan melek yaklaşıp, “Gözlerini kaldır” dedi, “Ortaya çıkan şu nesnenin ne olduğuna bak.”

6“Nedir?” diye sordum.

“Bir ölçü kabı[i]

” dedi, sonra ekledi: “Bu, bütün ülke halkının suçudur.” 7Derken kurşun kapak kaldırıldı. Kabın içinde bir kadın oturuyordu. 8Melek, “İşte bu kötülüktür!” diyerek kadını gerisingeri ölçü kabına itip kurşun kapağı yerine koydu.

9Gözlerimi kaldırıp bakınca, rüzgarda uçarak yaklaşan iki kadın gördüm. Leylek kanatlarına benzeyen kanatları vardı. Kabı yerle gök arasına kaldırdılar.

10Benimle konuşan meleğe, “Kabı nereye götürüyorlar?” diye sordum.

11“Kadın için bir ev yapmak üzere Şinar[j]

topraklarına” diye yanıtladı, “Ev hazır olunca kap oraya, yerine konulacak.”

6

Sekizinci Görüm: Dört Savaş Arabası

1Yine gözlerimi kaldırıp baktım, iki tunç* dağın arasından çıkıp gelen dört savaş arabası gördüm. 2[*]

Birinci savaş arabasının kızıl, ikincisinin siyah, 3üçüncüsünün beyaz, dördüncüsünün benekli atları vardı. Atların hepsi güçlüydü.4Benimle konuşan meleğe, “Bunlar ne, efendim?” diye sordum.

5[*]

Melek şöyle karşılık verdi: “Bunlar bütün dünyanın Rabbi'ne hizmet ettikleri yerden çıkan göğün dört ruhudur[k]

. 6Siyah atların çektiği savaş arabası bölgenin kuzeyine, beyaz atlarınki batıya, benekli atlarınki de güneye doğru gidiyor.”

7Yola çıktıklarında güçlü atlar yeryüzünü dolaşmak üzere gitmek istiyorlardı. Melek, “Gidin, yeryüzünü dolaşın!” deyince, gidip yeryüzünü dolaştılar.

8Sonra melek bana seslendi: “Bak, bölgenin kuzeyine gidenler, orada öfkemi yatıştırdılar.”

Yeşu'ya Verilen Taç

9RAB bana şöyle seslendi: 10“Armağanları sürgünden dönenlerden –Babil'den gelen Helday, Toviya ve Yedaya'dan– al ve aynı gün Sefanya oğlu Yoşiya'nın evine git. 11Aldığın altınla gümüşten bir taç yaparak Yehosadak oğlu Başkâhin Yeşu'nun başına tak. 12[*]

Ona Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor de: ‘İşte Dal adındaki adam! Bulunduğu yerde filizlenecek ve RAB'bin Tapınağı'nı kuracak. 13Evet, RAB'bin Tapınağı'nı kuracak olan odur. Görkemle kuşanacak, tahtında oturup egemenlik sürecek. Tahtında oturan kâhin olacak. İkisi arasında tam bir uyum olacak.’ 14Helday'ın[l]

, Toviya'nın, Yedaya'nın, Sefanya oğlu Yoşiya'nın[m]

anısına taç RAB'bin Tapınağı'na konulacak. 15Uzaktakiler de gelip RAB'bin Tapınağı'nın yapımında çalışacak. Böylece beni size Her Şeye Egemen RAB'bin gönderdiğini anlayacaksınız. Tanrınız RAB'bin sözüne özenle uyarsanız bütün bunlar gerçekleşecektir.”

7

Oruç Değil, Adalet ve Sevecenlik

1Kral Darius'un krallığının dördüncü yılının dokuzuncu ayı* olan Kislev ayının dördüncü günü RAB Zekeriya'ya seslendi.2-3Beytel halkı, Her Şeye Egemen RAB'bin Tapınağı'ndaki kâhinlerle peygamberlere, “Yıllardır yaptığımız gibi beşinci ay oruç* tutup ağlayalım mı?” diye sormuş ve RAB'be yalvarmaları için Sareser'i, Regem-Melek'i ve adamlarını göndermişti.

4Her Şeye Egemen RAB bana dedi ki, 5“Bütün ülke halkına ve kâhinlere sor: ‘Yetmiş yıldır beşinci ve yedinci aylarda oruç tutup dövündüğünüzde gerçekten benim için mi oruç tuttunuz? 6Yiyip içerken kendiniz için yiyip içmiyor muydunuz?7Yeruşalim'le çevresindeki kentler gönenç içinde yaşarken, Negev ve Şefela insanlarla doluyken, RAB'bin önceki peygamberler aracılığıyla açıkladığı sözler bunlar değil mi?’ ”

8RAB Zekeriya'ya yine seslendi: 9“Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘Gerçek adaletle yargılayın; birbirinize sevgi ve sevecenlik gösterin. 10Dul kadına, öksüze, yabancıya, yoksula baskı yapmayın. Yüreğinizde birbirinize karşı kötülük tasarlamayın.’

11“Ama atalarımız dinlemek istemediler; inatla sırtlarını çevirdiler, duymamak için kulaklarını tıkadılar. 12Kutsal Yasa'yı ve Her Şeye Egemen RAB'bin kendi Ruhu'yla gönderdiği, önceki peygamberler aracılığıyla ilettiği sözleri dinlememek için yüreklerini taş gibi sertleştirdiler. Bu yüzden Her Şeye Egemen RAB onlara çok öfkelendi.

13“ ‘Madem ben çağırınca dinlemediler’ diyor Her Şeye Egemen RAB, ‘Onlar çağırınca, ben de onları dinlemeyeceğim.14Onları tanımadıkları ulusların arasına fırtına gibi dağıttım. Geride bıraktıkları ülke öyle ıssız kaldı ki, oraya kimse gidip gelemez oldu. Güzelim ülkeyi viraneye çevirdiler.’ ”

8

Rab Yeruşalim'i Kutsayacağına Söz Veriyor

1Her Şeye Egemen RAB bana yine seslendi: 2Her Şeye Egemen RAB, “Siyon için büyük kıskançlık duyuyorum” diyor, “Evet, onu şiddetle kıskanıyorum. 3Siyon'a dönecek ve Yeruşalim'de oturacağım. Yeruşalim'e Sadık Kent, Her Şeye Egemen RAB'bin dağına Kutsal Dağ denecek.

4-5“İlerlemiş yaşlarından ötürü ellerinde bastonlarıyla yaşlı erkeklerle kadınlar yine Yeruşalim meydanlarında oturacaklar. Kentin meydanları orada oynayan erkek ve kız çocuklarla dolacak.” Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB.

6Her Şeye Egemen RAB diyor ki, “O günlerde sürgünden dönen halkın gözünde bu olanaksız olsa da, benim gözümde de böyle mi olmalı?” Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB.

7-8“Halkımı doğudaki, batıdaki ülkelerden kurtarıp geri getireceğim. Yeruşalim'de yaşayacak, halkım olacaklar; ben de onların sadık ve adil Tanrısı olacağım.” Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB.

9“Her Şeye Egemen RAB'bin Tapınağı'nın kurulması için temel atıldığında orada bulunan peygamberlerin bu günlerde söylediği sözleri duyan sizler yüreklenin!” diyor Her Şeye Egemen RAB, 10“O günlerden önce insan ya da hayvan için ücret yoktu. Düşman yüzünden hiç kimse güvenlik içinde gidip gelemiyordu. Çünkü herkesi birbirine düşürmüştüm.11Ama şimdi sürgünden dönen bu halka geçmiş günlerde davrandığım gibi davranmayacağım.” Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB, 12“Ekilen tohum verimli olacak; asma üzüm, toprak ürün, gökler çiy verecek. Bunların tümünü sürgünden dönen bu halka mülk olarak vereceğim. 13Sizi kurtaracağım, ey Yahuda ve İsrail halkı. Siz uluslar arasında nasıl lanet konusu olduysanız, şimdi de bereket kaynağı olacaksınız. Korkmayın, yürekli olun!”

14Her Şeye Egemen RAB şöyle diyor: “Atalarınız beni öfkelendirdiğinde başınıza felaket getirmeyi tasarladım ve vazgeçmedim” diyor Her Şeye Egemen RAB, 15“Şimdi de Yeruşalim ve Yahuda halkına yine iyilik yapmayı tasarladım. Korkmayın! 16[*]

Yapmanız gerekenler şunlardır: Birbirinize gerçeği söyleyin, kent kapılarınızda[n]

esenliği sağlayan gerçek adaletle yargılayın, 17yüreğinizde birbirinize karşı kötülük tasarlamayın, yalan yere ant içmekten tiksinin. Çünkü ben bütün bunlardan nefret ederim.” Böyle diyor RAB.

18Her Şeye Egemen RAB bana yine seslendi: 19Her Şeye Egemen RAB diyor ki, “Dördüncü, beşinci, yedinci ve onuncu ayların* oruçları* Yahuda halkı için sevinç, coşku dolu mutlu bayramlar olacak. Bu nedenle gerçeği ve esenliği sevin.”

20Her Şeye Egemen RAB diyor ki, “Daha birçok halk, birçok kentte yaşayanlar gelecek. 21Bir kentte yaşayanlar başka kente gidip, ‘RAB'be yalvarmak, Her Şeye Egemen RAB'be yönelmek için hemen yola çıkalım. Ben de gideceğim’ diyecekler. 22Her Şeye Egemen RAB'be yönelmek, O'na yalvarmak için çok sayıda halkla birçok ulus Yeruşalim'e gelecek.”

23Her Şeye Egemen RAB diyor ki, “O günlerde her dil ve ulustan on kişi bir Yahudi'nin eteğinden tutup, ‘İzin verin, sizinle gidelim. Çünkü Tanrı'nın sizinle olduğunu duyduk’ diyecekler.”

9

İsrail'in Düşmanlarına Yargı

1[*]

Bildiri: RAB'bin sözü Hadrak ülkesine ve Şam Kenti'ne yöneliktir.

Çünkü insanların, özellikle bütün İsrail oymaklarının gözü RAB'be çevrilidir.

2[*]

Bu söz Hadrak sınırındaki Hama'ya,

Çok becerikli olmasına karşın Sur ve Sayda kentlerine de yöneliktir.

3Sur kendine bir kale yaptı;

Toprak kadar gümüş

Ve sokaktaki çamur kadar altın biriktirdi.

4Ama Rab onun mal varlığını alıp götürecek;

Denizdeki gücünü yok edecek

Ve ateş kenti yiyip bitirecek.

5[*]

Aşkelon bunu görünce korkacak;

Gazze acıdan kıvranacak,

Ekron da öyle, çünkü umudu sönecek.

Gazze kralını yitirecek,

Aşkelon ıssız kalacak.

6Aşdot'ta melez bir halk oturacak,

Filistliler'in gururunu kıracağım.

7Ağızlarından kanı alınmamış eti,

Dişlerinin arasından yasak yiyecekleri alacağım.

Sağ kalanlar Tanrımız'a bağlanacak

Ve Yahuda oymağında bir boy sayılacak.

Ekron Yevuslular gibi olacak.

8Akın eden ordulara karşı

Evimin çevresinde ordugah kuracağım.

Hiçbir kıyıcı

Bir daha halkımın üzerinden geçmeyecek,

Çünkü artık halkımı ben gözetiyorum.

Vaat Edilen Kral

9[*]

Ey Siyon kızı*, sevinçle coş!

Sevinç çığlıkları at, ey Yeruşalim kızı*!

İşte kralın!

O adil kurtarıcı ve alçakgönüllüdür.

Eşeğe, evet, sıpaya,

Eşek yavrusuna binmiş sana geliyor!

10[*]

Savaş arabalarını Efrayim'den,

Atları Yeruşalim'den uzaklaştıracağım.

Savaş yayları kırılacak.

Kralınız uluslara barışı duyuracak,

Onun egemenliği bir denizden bir denize,

Fırat'tan yeryüzünün uçlarına dek uzanacak.

11Size gelince,

Sizinle yaptığım kurban kanıyla yürürlüğe girmiş antlaşma uyarınca,

Sürgündeki halkınızı

Susuz çukurdan çıkarıp özgür kılacağım.

12Kalenize dönün,

Ey siz, umut sürgünleri!

Bugün bildiriyorum ki,

Size yitirdiğinizin iki katını vereceğim.

13Yahuda'yı yayımı gerer gibi gereceğim

Ve Efrayim'i ok gibi ona dolduracağım.

Oğullarını Grekler'e karşı uyandıracağım, ey Siyon

Ve seni bir savaşçının kılıcı gibi yapacağım.

Rab Gelecek

14O zaman RAB halkının üzerinde görünecek,

Oku şimşek gibi çakacak.

Egemen RAB boru çalacak

Ve güney fırtınalarıyla ilerleyecek.

15Onları Her Şeye Egemen RAB koruyacak.

Düşmanlarını yok edecek

Ve sapan taşlarıyla yenecekler.

Şarap içmiş gibi içip gürleyecek

Ve kurban kanı serpmekte kullanılan çanaklar gibi sunağın köşelerine dolacaklar.

16O gün Tanrıları RAB

Sürüsü olan halkını kurtaracak.

O'nun ülkesinde taç mücevherleri gibi parlayacaklar.

17Ne yakışıklı ve güzel olacaklar!

Delikanlılar tahılla,

Genç kızlar yeni şarapla güçlenecek.

10

Rab Yahuda ve Efrayim'i Kayıracak

1İlkbaharda RAB'den yağmur dileyin.

O'dur yağmur bulutlarını oluşturan.

İnsanlara yağmur sağanakları

Ve herkese tarlada ot verir.

2[*]

Oysa aile putlarından alınan yanıtlar boştur,

Falcılar yalan görümler görür

Ve gerçek yanı olmayan düşler anlatarak

Boşuna avuturlar.

Bu yüzden halk sürü gibi dağınık,

Sıkıntı çekiyor, çünkü çoban yok.

3RAB şöyle diyor:

“Öfkem çobanlara karşı alevlendi,

Önderleri[o]

cezalandıracağım.

Her Şeye Egemen RAB kendi sürüsünü,

Yahuda halkını kayıracak.

Görkemli savaş atı gibi yapacak onları.

4Köşe taşı,

Çadır kazığı,

Savaş yayı

Ve bütün önderler Yahuda'dan çıkacak.

5Savaşta düşmanlarını sokaklardaki çamurda çiğneyen yiğitler gibi olacaklar.

RAB onlarla olduğu için

Savaşacak ve atlıları utandıracaklar.

6“Yahuda halkını güçlendireceğim,

Yusuf soyunu kurtarıp

Sürgünden geri getireceğim.

Çünkü onlara acıyorum.

Sanki onları reddetmemişim gibi olacaklar.

Çünkü ben onların Tanrısı RAB'bim ve onları yanıtlayacağım.

7Efrayimliler yiğitler gibi olacaklar,

Şarap içmiş gibi yürekleri coşacak.

Çocukları bunu görüp neşelenecek,

Yürekleri RAB'de sevinç bulacak.

8“Islık çalıp onları toplayacağım,

Onları kesinlikle kurtaracağım.

Eskiden olduğu gibi

Yine çoğalacaklar.

9Onları halklar arasına dağıttımsa da,

Uzak ülkelerde beni anımsayacaklar;

Çocuklarıyla birlikte sağ kalacak ve geri dönecekler.

10Onları Mısır'dan geri getirecek,

Asur'dan toplayacağım;

Gilat'a, Lübnan'a getireceğim.

Onlara yeterince yer bulunmayacak.

11Sıkıntı denizinden geçecekler,

Denizin dalgaları yatışacak,

Nil'in bütün derinlikleri kuruyacak.

Asur'un gururu alaşağı edilecek,

Mısır'ın krallık asası elinden alınacak.

12Halkımı kendi gücümle güçlendireceğim,

Adıma layık bir yaşam sürdürecekler.”

Böyle diyor RAB.

11

1Ey Lübnan, kapılarını aç ki,

Ateş sedir ağaçlarını yakıp yok etsin!

2Ey çam ağacı, haykır!

Sedir ağacı yıkıldı,

Ulu ağaçlar yok oldu!

Haykırın, ey Başan meşeleri,

Gür ormanın ağaçları devrildi!

3Çobanların haykırışını duy,

Çünkü güzelim otlakları yok oldu!

Genç aslanların kükremesini dinle,

Çünkü Şeria Irmağı'nın kıyısındaki ağaçlık yok oldu!

İki Çoban

4Tanrım RAB, “Kesime ayrılmış sürüyü sen güt” diyor, 5“Sürüyü satın alanlar koyunları kesiyor ama cezalarını çekmiyorlar. Koyunları satanlar da, ‘Tanrı'ya övgüler olsun, zengin oldum!’ diyorlar. Çobanlar kendi sürülerine acımıyor.6Çünkü ülkede yaşayan halka artık acımayacağım” diyor RAB, “Herkesi kendi komşusunun ve kralının eline teslim edeceğim. Ülkeyi ezecekler, ben de halkı ellerinden kurtarmayacağım.”

7Bunun üzerine kesime ayrılmış sürünün özellikle ezilenlerini güttüm. Elime iki değnek aldım; birine “Lütuf”, ötekine “Birlik” adını koydum. Böylece sürüyü gütmeye başladım. 8Bir ayda üç çobanı başımdan savdım. Çünkü ben sürüden bıkmıştım, sürü de benden tiksinmişti. 9Sürüye, “Artık sizi gütmeyeceğim. Ölen ölsün, kesilen kesilsin, geri kalanlar da birbirinin etini yesin” dedim.

10Sonra “Lütuf” adındaki değneğimi aldım ve bütün uluslarla yapmış olduğum antlaşmayı bozmak için kırdım. 11Böylece antlaşma o gün bozuldu. Beni gözleyen sürünün ezilenleri RAB'bin sözünün yerine geldiğini anladılar.

12[*]

Onlara, “Uygun görürseniz ücretimi ödeyin, yoksa boş verin” dedim. Onlar da ücret olarak bana otuz gümüş verdiler.

13RAB bana, “Çömlekçiyeö

at” dedi. Böylece bana biçtikleri yüksek değerin karşılığı olan otuz gümüşü alıp RAB'bin Tapınağı'ndaki çömlekçiye attım.

14Sonra Yahuda ile İsrail arasındaki kardeşliği bozmak için “Birlik” adındaki öteki değneğimi kırdım.

15RAB bana, “Sen yine akılsız bir çoban gibi donat kendini” dedi, 16“Ülkeye öyle bir çoban atayacağım ki, yitiklere bakmayacak, dağılmışları aramayacak, yaralıları iyileştirmeyecek, sağlamları beslemeyecek. Ancak semiz koyunların etini yiyecek, tırnaklarını koparacak.

17“Sürüyü terk eden değersiz çobanın vay haline!

Kılıç kolunu ve sağ gözünü vursun!

Kolu tamamen kurusun,

Sağ gözü kör olsun!”

12

Yeruşalim'in Düşmanları Yok Oluyor

1Bildiri: İşte RAB'bin İsrail'e ilişkin sözleri. Gökleri geren, yeryüzünün temelini atan, insanın içindeki ruha biçim veren RAB şöyle diyor: 2“Yeruşalim'i çevredeki bütün halkları sersemleten bir kâse* yapacağım. Yeruşalim gibi Yahuda da kuşatma altına alınacak. 3O gün Yeruşalim'i bütün halklar için ağır bir taş yapacağım. Onu kaldırmaya yeltenen herkes ağır yaralanacak. Yeryüzünün bütün ulusları Yeruşalim'e karşı birleşecek. 4O gün her atı dehşete düşürecek, her atlıyı çılgına döndüreceğim. Yahuda halkını gözeteceğim, ama öbür halkların bütün atlarını kör edeceğim. 5O zaman Yahuda önderleri, ‘Her Şeye Egemen Tanrısı RAB'be güvenen Yeruşalim halkı güç kaynağımızdır’ diye düşünecekler.

6“O gün Yahuda önderlerini odunların ortasında yanan bir mangal gibi, ekin demetleri arasında alev alev yanan bir meşale gibi yapacağım. Sağda solda, çevredeki bütün halkları yakıp yok edecekler. Yeruşalim ise sapasağlam yerinde duracak.

7“Ben RAB önce çadırlarda oturan Yahuda halkını kurtaracağım. Öyle ki, Davut soyuyla Yeruşalim'de oturanlar Yahuda'dan daha çok onura kavuşmasın. 8Ben RAB o gün Yeruşalim'de oturanları koruyacağım. Böylece aralarındaki en güçsüz kişi Davut gibi, Davut soyu da Tanrı gibi, kendilerine öncülük eden RAB'bin meleği gibi olacak. 9O gün Yeruşalim'e saldıran bütün ulusları yok etmeye başlayacağım.

10[*]

“Davut soyuyla Yeruşalim'de oturanların üzerine lütuf ve yakarış ruhunu dökeceğim. Bana, yani deştiklerine bakacaklar; biricik oğlu için yas tutan biri gibi yas tutacak, ilk oğlu için acı çeken biri gibi acı çekecekler. 11[*]

O gün Yeruşalim'de tutulan yas, Megiddo Ovası'nda, Hadat-Rimmon'da tutulan yas gibi büyük olacak. 12-14Ülkede her boy kendi içinde yas tutacak: Davut, Natan, Levi, Şimi boyundan ve geri kalan boylardan aileler. Her boyun erkekleri ayrı, kadınları ayrı yas tutacak.”

13

Günahtan Arınma

1“O gün Davut soyunu ve Yeruşalim'de yaşayanları günahtan ve ruhsal kirlilikten arındırmak için bir pınar açılacak. 2O gün ülkeden putların adlarını kaldıracağım, bir daha anılmayacaklar” diyor Her Şeye Egemen RAB, “Sahte peygamberleri de, kirli ruhu da ülkeden uzaklaştıracağım. 3Biri yine peygamberlik edecek olursa, öz annesiyle babası, ‘Öleceksin, çünkü RAB'bin adıyla yalan söylüyorsun’ diyecekler. Peygamberlik ettiğinde de öz annesi babası onun bedenini deşecekler.

4“O gün her peygamber peygamberlik ederken gördüğü görümden utanacak; insanları aldatmak için çuldan giysi giymeyecek. 5‘Ben peygamber değilim, çiftçiyim. Gençliğimden beri hep tarlada çalıştım[p]

’ diyecek. 6Biri, ‘Bağrındaki bu yaralar ne?’ diye sorduğunda da, ‘Bunlar dostlarımın evinde aldığım yaralar’ diye yanıtlayacak.”

Çoban Vuruluyor

7[*]

“Uyan, ey kılıç!

Çobanıma, yakınıma karşı harekete geç”

Diyor Her Şeye Egemen RAB.

“Çobanı vur da

Koyunlar darmadağın olsun.

Ben de elimi küçüklere karşı kaldıracağım.

8Bütün ülkede” diyor RAB,

“Halkın üçte ikisi vurulup ölecek,

Üçte biri sağ kalacak.

9Kalan üçte birini ateşten geçireceğim,

Onları gümüş gibi arıtacağım,

Altın gibi sınayacağım.

Beni adımla çağıracaklar,

Ben de onlara karşılık vereceğim,

‘Bunlar benim halkım’ diyeceğim.

Onlar da, ‘Tanrımız RAB'dir’ diyecekler.”

14

Mesih'in Gelişi ve Krallığı

1İşte RAB'bin günü geliyor! Ey Yeruşalim halkı, senden yağmalanan mal gözlerinin önünde paylaşılacak.

2Yeruşalim'e karşı savaşmaları için bütün ulusları bir araya getireceğim. Kent ele geçirilecek, evler yağmalanacak, kadınların ırzına geçilecek. Kentte yaşayanların yarısı sürgüne gönderilecek, geri kalanlar kentte kalacak.

3Sonra RAB, savaş zamanlarında yaptığı gibi, gidip bu uluslara karşı savaşacak. 4O gün O'nun ayakları Yeruşalim'in doğusundaki Zeytin Dağı'nın üzerinde duracak. Zeytin Dağı doğuya ve batıya doğru ortadan yarılıp çok büyük bir vadi oluşturacak. Dağın yarısı kuzeye, öbür yarısı güneye çekilecek. 5Yarılan dağımın oluşturduğu vadiden kaçacaksınız, çünkü vadi Asal'a dek uzanacak. Yahuda Kralı Uzziya döneminde depremden nasıl kaçtıysanız, öyle kaçacaksınız. O zaman Tanrım RAB bütün kutsallarla birlikte gelecek!

6O gün ışık olmayacak, ışık veren cisimler kararacak. 7Özel bir gün, yalnız RAB'bin bildiği bir gün olacak. Gece de gündüz de olmayacak. Gece aydınlık olacak.

8[*]

O gün Yeruşalim'in içinden diri sular akacak. Yaz kış suların yarısı Lut Gölü'ne, öbür yarısı Akdeniz'e akacak.

9RAB bütün dünyanın kralı olacak. O gün yalnız RAB, yalnız O'nun adı kalacak.

10Bütün ülke Geva'dan Yeruşalim'in güneyindeki Rimmon'a dek Arava Ovası gibi olacak. Ama Yeruşalim yükseltilecek ve Benyamin Kapısı'ndan ilk kapıya, Köşe Kapısı'na, Hananel Kulesi'nden kralın üzüm sıkma çukurlarına dek yerli yerinde duracak. 11[*]

İnsanlar oraya yerleşip güvenlik içinde yaşayacak. Yeruşalim bir daha yıkıma[r]

uğramayacak.

12Yeruşalim'e karşı savaşan bütün halkları RAB şu belayla cezalandıracak: Daha sağken bedenleri, gözleri, dilleri çürüyecek. 13O gün RAB insanları büyük dehşete düşürecek. Herkes yanındakinin elini yakalayacak, birbirlerine saldıracaklar. 14Yahudalılar da Yeruşalim'de savaşacak. Çevredeki bütün ulusların serveti, çok miktarda altın, gümüş, giysi toplanacak. 15Düşman ordugahlarındaki bütün hayvanlar da –at, katır, deve, eşek– benzer bir belaya çarptırılacak.

16Yeruşalim'e saldıran uluslardan sağ kalanların hepsi Her Şeye Egemen RAB olan Kral'a tapınmak ve Çardak Bayramı'nı* kutlamak için yıldan yıla Yeruşalim'e gidecekler. 17Yeryüzü halklarından hangisi Her Şeye Egemen RAB olan Kral'a tapınmak için Yeruşalim'e gitmezse, ülkesine yağmur yağmayacak. 18Mısırlılar bunlara katılıp Yeruşalim'e gitmezlerse, RAB onları da Çardak Bayramı'nı kutlamak için Yeruşalim'e gitmeyen bütün ulusların başına getirdiği aynı belayla cezalandıracak. 19Mısırlılar'a ve Çardak Bayramı'nı kutlamak için Yeruşalim'e gitmeyen bütün uluslara verilecek ceza budur.

20O gün atların çıngırakları üzerine, “RAB'be adanmıştır” diye yazılacak. RAB'bin Tapınağı'ndaki kazanlar da sunağın önündeki çanaklar gibi olacak. 21Yeruşalim ve Yahuda'da her kazan Her Şeye Egemen RAB'be adanacak. Kurban kesmeye gelenler bu kazanları kurban etini pişirmek için kullanacaklar. O gün Her Şeye Egemen RAB'bin Tapınağı'nda artık tüccar[s]

bulunmayacak.

[*]

1:1 Ezr.5:1; 6:14

[*]

1:8 Zek.6:2-3; Va.6:2,4

[d]

2:8 Olası metin “Gözbebeğime”, Masoretik metin “Gözbebeğine”.

[*]

3:1 Ezr.5:2

[*]

3:1 Va.12:10

[*]

3:2 Yah.9

[e]

3:2 Süryanice “RAB'bin meleği”, Masoretik metin “RAB”.

[*]

3:8 Yer.23:5; 33:15; Zek.6:12

[f]

3:8 “Dal”: Mesih'in adlarından biri.

[g]

3:9 “Gözü” ya da “Yüzü”.

[*]

3:10 Mik.4:4

[*]

4:2 Va.4:5

[*]

4:3,11 Va.11:4

[*]

4:6 Ezr.5:2

[*]

4:10 Va.5:6

[h]

5:2 “Yirmi arşın”: Yaklaşık 9 m.

ı

5:2 “On arşın”: Yaklaşık 4.5 m.

[i]

5:6 “Ölçü kabı”: İbranice “Efa”, yaklaşık 22 litrelik bir ölçek.

[j]

5:11 “Şinar”, yani “Babil”.

[*]

6:2-3 Zek.1:8; Va.6:2,4

[*]

6:5 Va.7:1

[k]

6:5 “Ruhudur” ya da “Rüzgarıdır”.

[*]

6:12 Yer.23:5; 33:15; Zek.3:8

[l]

6:14 Süryanice “Helday” (bkz.6:10), Masoretik metin “Helem”.

[m]

6:14 Süryanice “Yoşiya” (bkz. 6:10), Masoretik metin “Hen”.

[*]

8:16 Ef.4:25

[n]

8:16 “Kent kapılarınızda”: Eski zamanlarda mahkeme kent kapısında yapılırdı.

[*]

9:1 Yşa.17:1-3; Yer.49:23-27; Amo.1:3-5

[*]

9:2-4 Yşa.23:1-18; Hez.26:1-28:26; Yoe.3:4-8; Amo.1:9-10; Mat.11:20-22; Luk.10:13-14

[*]

9:5-7 Yşa.14:29-31; Yer.47:1-7; Hez.25:15-17; Yoe.3:4-8; Amo.1:6-8; Sef.2:4-7

[*]

9:9 Mat.21:4-5; Yu.12:14-15

[*]

9:10 Mez.72:8

[*]

10:2 Say.27:17; 1Kr.22:17; 2Ta.18:16; Hez.34:5; Mat.9:36; Mar.6:34

[o]

10:3 “Önderleri”: İbranice “Tekeleri”.

[*]

11:12-13 Mat.27:9-10

ö

11:13 Masoretik metin “Çömlekçiye”, Süryanice “Hazineye”.

[*]

12:10 Yu.19:37; Va.1:7

[*]

12:11 2Kr.23:29; Va.16:16

[p]

13:5 Olası metin “Gençliğimden beri hep tarlada çalıştım”, Masoretik metin “Çünkü bir adam beni gençliğimde köle olarak satın aldı”.

[*]

13:7 Mat.26:31; Mar.14:27

[*]

14:8 Hez.47:1; Yu.7:38; Va.22:1

[*]

14:11 Va.22:3

[r]

14:11 “Yıkıma” ya da “Lanete”.

[s]

14:21 “Tüccar” ya da “Kenanlı”.

Malaki

GİRİŞ

Malaki Kitabı'nda geçen olaylar, Yeruşalim'de tapınak kurulduktan sonra İ.Ö. 5. yüzyılda yazıldı. Peygamber Malaki'nin çağrısı, kâhinlerle halkın Tanrı'ya olan sadakatlerini yinelemeleridir. Tanrı halkının yaşamında ve Tanrı'ya tapınmasında savsaklık, günah vardı. Kâhinler ve halk Tanrı'ya verilmesi gereken ondalıkları vermemekle Tanrı'ya karşı hile yapıyor, O'na doğru yürekle sunu sunmuyordu. O'nun öğretileri uyarınca da yaşamıyordu. Ama Rab yolu hazırlamak ve antlaşmasını açıklamak için habercisini önünden gönderecek, sonra kendisi gelecek, halkını cezalandırıp arındıracak.

Ana Hatlar:

1:1-2:16 İsrail halkının günahı

2:17-4:6 Tanrı'nın yargısı ve acıması

1

1RAB'bin Malakiş

aracılığıyla İsrail halkına bildirisi.

Rab İsrail'i Seviyor

2[*]

graph-definition>

*

RAB, “Sizi sevdim” diyor.

“Oysa siz, ‘Bizi nasıl sevdin?’ diye soruyorsunuz.”

RAB, “Esav Yakup'un ağabeyi değil mi?” diye karşılık veriyor, “Ben Yakup'u sevdim, 3Esav'dan ise nefret ettim[t]

. Dağlarını viraneye çevirdim, yurdunu kırın çakallarına verdim.”

4Edomlular, “Biz ezildik, ama yıkıntıları yeniden kuracağız” deseler de, Her Şeye Egemen RAB şu karşılığı verecek: “Onlar kurabilirler, ama ben yıkacağım. Ülkeleri kötülük ülkesi, kendileri de RAB'bin her zaman lanetlediği halk olarak tanınacak. 5Bunu gözlerinizle görünce, ‘RAB İsrail sınırının ötesinde de büyüktür!’ diyeceksiniz.”

Rab Kâhinleri Uyarıyor

6Her Şeye Egemen RAB, adını küçümseyen siz kâhinlere*, “Oğul babasına, kul efendisine saygı gösterir” diyor, “Eğer ben babaysam, hani bana saygınız? Eğer efendiysem, hani benden korkunuz?

“Oysa siz, ‘Adını nasıl küçümsedik?’ diye soruyorsunuz.

7“Hem sunağıma murdar* yiyecek getiriyor, hem de, ‘Yiyeceği[u]

nasıl murdar ettik?’ diye soruyorsunuz.

“ ‘RAB'bin sofrasıü

küçümsenir’ demenizle. 8[*]

Kör hayvan kurban etmek kötü değil mi? Topal ya da hasta hayvan kurban etmek kötü değil mi? Böyle bir hayvanı kendi valine sun bakalım! Senden hoşnut kalır mı, ya da seni kabul eder mi?” Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB.

9“Şimdi bize lütfetmesi için Tanrı'ya yalvarın. Siz böyle sunular sunarken hiç sizi kabul eder mi?” Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB.

10“Ne olurdu, sunağımda boşuna ateş yakmayasınız diye aranızda tapınağın kapılarını kapatan biri olsaydı! Ben sizden hoşnut değilim” diyor Her Şeye Egemen RAB, “Getireceğiniz sunuları da kabul etmeyeceğim. 11Doğudan batıya kadar uluslar arasında adım büyük olacak! Her yerde adıma buhur yakılacak, temiz sunular sunulacak. Çünkü uluslar arasında adım büyük olacak!” diyor Her Şeye Egemen RAB.

12“ ‘Rab'bin sofrası murdardır, yemeği de küçümsenir’ diyerek adımı bayağılaştırıyorsunuz. 13Üstelik, ‘Ne yorucu!’ diyerek bana burun kıvırıyorsunuz.” Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB.

“Kurban olarak çalıntıyı, topalı, hastayı getirdiğinizde, elinizden kabul mu edeyim?” diye soruyor RAB. 14“Sürüsünden adadığı erkek hayvan yerine Rab'be kusurlu hayvan kurban eden aldatıcıya lanet olsun! Çünkü ben büyük bir kralım” diyor Her Şeye Egemen RAB, “Ve uluslar adımdan korku duyacak.”

2

1“Şimdi, ey kâhinler, bu buyruk sizin içindir. 2Her Şeye Egemen RAB diyor ki, söz dinlemez, adımı onurlandırmaya istekli olmazsanız, üzerinize lanet yağdırıp hayırdualarınızı lanete çevireceğim. Lanetledim bile. Çünkü beni onurlandırmaya istekli değilsiniz.

3“Soyunuzu paylayacağım. Bayramlarınızda kurban ettiğiniz hayvanların gübresini yüzünüze saçacağım. Sizi önümden atacağım[v]

. 4[*]

Levi'yle yaptığım antlaşmanın sürmesi için size bu buyruğu gönderdiğimi bilesiniz.” Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB. 5[*]

“Onunla yaşam ve esenlik verecek bir antlaşma yaptım ve bana saygı göstersin diye kendisine bunları verdim. Benden korkup adıma saygı gösterdi. 6Doğru öğüt ağzındaydı. Dudaklarında hile yoktu. Benimle esenlik ve doğruluk içinde yürüdü. Birçoklarını da suç yolundan döndürdü.

7“Kâhinin dudakları bilgiyi korumalı ve insanlar onun ağzından öğüt aramalı. Çünkü o Her Şeye Egemen RAB'bin ulağıdır. 8Ne var ki, siz yoldan saptınız ve öğrettiklerinizle birçoklarını suça sürüklediniz; Levi'yle yaptığım antlaşmayı bozdunuz.” Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB. 9“Benim yollarımı izlemediniz, Kutsal Yasa'yla ilgili konularda adam kayırdınız. Bu yüzden ben de bütün halkın önünde sizi aşağılayıp gülünç duruma düşürdüm.”

Yahuda Halkının Tanrı'ya İhaneti

10Hepimizin babası bir değil mi? Bizi yaratan aynı Tanrı değil mi? Öyleyse neden atalarımızın yaptığı antlaşmayı bozarak herkes kardeşine ihanet ediyor?

11Yahuda halkı haince davrandı. İsrail'de ve Yeruşalim'de iğrenç şeyler yapıldı: Yahuda yabancı ilaha tapınan kızla evlenerek RAB'bin sevdiği kutsal yeri kirletti. 12Bunu yapan kişi, kim olursa olsun, Her Şeye Egemen RAB'be sunular getirse bile RAB onu Yakup'un topluluğundan atsın!

13Yaptığınız başka bir şey var: RAB'bin sunağını gözyaşı seline boğuyorsunuz. Ağlayıp sızlanıyorsunuz. Çünkü RAB artık getirdiğiniz sunulara ilgi göstermiyor, onları elinizden beğeniyle kabul etmiyor. 14“Neden?” diye soruyorsunuz. Çünkü RAB seninle gençken evlendiğin karın arasında tanıktır. O yoldaşın ve evlilik antlaşmasıyla karın olduğu halde ona ihanet ettin.

15Tanrı sizi tek beden ve ruh yapmadı mı? Neden tek? Çünkü O kendisine özgü bir soy arıyordu. Onun için kendinize dikkat edin, hiçbiriniz gençken evlendiği karısına ihanet etmesin.

16İsrail'in Tanrısı RAB, “Ben boşanmadan nefret ederim” diyor, “Giysisinin üstüne bir de zorbalığı kuşanan kişiden de nefret ederim.” Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB. Bunun için kendinize dikkat edin ve ihanet etmeyin.

Yargı Günü Yakındır

17Sözlerinizle RAB'bi usandırdınız.

“O'nu neyle usandırdık?” diye soruyorsunuz.

“Kötülük yapan herkes RAB'bin gözünde iyidir, O onlardan hoşnuttur” ya da “Hani, adalet sağlayan Tanrı nerede?” diyerek usandırdınız.

3

1[*]

“İşte habercimi gönderiyorum. Önümde yolu hazırlayacak. Aradığınız Rab ansızın tapınağına gelecek; görmeyi özlediğiniz antlaşma habercisi gelecek” diyor Her Şeye Egemen RAB.

2[*]

Ama onun geleceği güne kim dayanabilir? O belirince kim durabilir? Çünkü o maden arıtıcının ateşi, çamaşırcının kül suyu gibi olacak; 3gümüş eritip arıtan gibi davranacak: Levililer'i arındırıp altın, gümüş temizler gibi temizleyecek. Böylece RAB'be doğrulukla sunular sunacaklar. 4Geçmiş günlerde, geçmiş yıllarda olduğu gibi, RAB Yahuda ve Yeruşalim'in sunacağı sunulardan hoşnut kalacak.

5Her Şeye Egemen RAB, “Yargılamak için size yaklaşacağım” diyor, “Büyücülere, zina edenlere, yalan yere ant içenlere, işçinin, dulun, öksüzün, yabancının hakkını çiğneyenlere –benden korkmayanlara– karşı hemen tanık olacağım.”

Verilen Ondalıkları Çalmak

6“Ben RAB'bim, değişmem. Siz bunun için yok olmadınız, ey Yakup soyu! 7Atalarınızın günlerinden bu yana kurallarımı çiğnediniz, onlara uymadınız. Bana dönün, ben de size dönerim” diyor Her Şeye Egemen RAB.

“Oysa siz, ‘Nasıl döneriz?’ diye soruyorsunuz.

8“İnsan Tanrı'dan çalar mı? Oysa siz benden çalıyorsunuz.

“ ‘Senden nasıl çalıyoruz?’ diye soruyorsunuz.

“Ondalıkları, sunuları çalıyorsunuz. 9Siz lanete uğradınız. Çünkü bütün ulus benden çalıyorsunuz. 10[*]

Tapınağımda yiyecek bulunması için bütün ondalıklarınızı ambara getirin. Beni bununla sınayın” diyor Her Şeye Egemen RAB. “Göreceksiniz ki, göklerin kapaklarını size açacağım, üzerinize dolup taşan bereket yağdıracağım. 11Çekirgelerin ekinlerinizi yemesini engelleyeceğim. Tarlada asmanız ürünsüz kalmayacak” diyor Her Şeye Egemen RAB. 12“Bütün uluslar ne mutlu size diyecekler. Çünkü ülkeniz özlenen bir yer olacak.” Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB.

13“Bana karşı sert sözler söylediniz” diyor RAB.

“Oysa siz, ‘Sana karşı ne söyledik?’ diye soruyorsunuz.

14“Şunu dediniz: ‘Tanrı'ya kulluk etmek yararsızdır. Her Şeye Egemen RAB'bin isteklerini yerine getirmek, O'nun önünde yas tutar gibi davranmak bize ne kazanç sağlıyor? 15Şimdi kendini beğenmişlere mutlu diyoruz. Kötülük edenler başarılı oluyor, Tanrı'yı deneyenler cezadan kurtuluyor.’ ”

16Bunun üzerine RAB'den korkanlar birbirleriyle konuştular. RAB dediklerine kulak verip duydu. RAB'den korkup adını sayanlar için O'nun önünde bir anma kitabı yazıldı.

17Her Şeye Egemen RAB, “Öz halkımı ortaya çıkardığım gün, benim olacaklar” diyor, “Bir baba kendisine hizmet eden oğlunu nasıl esirgerse ben de onları öyle esirgeyeceğim. 18O zaman siz doğru kişiyle kötü kişi, Tanrı'ya kulluk edenle etmeyen arasındaki ayrımı yine göreceksiniz.”

4

Rab'bin Günü

1Her Şeye Egemen RAB diyor ki, “İşte o gün geliyor, fırın gibi yanıyor. Kendini beğenmişlerle kötülük yapanlar samandan farksız olacak; o gün hepsini yakacak. Onlarda ne kök, ne dal bırakılacak. 2Ama siz, adıma saygı gösterenler için ışınlarıyla şifa getiren doğruluk güneşi doğacak. Ve çıkıp ahırdan salınmış buzağılar gibi sıçrayacaksınız. 3Kötüleri ezeceksiniz. Çünkü bunları yaptığım gün, ayağınızın altında kül olacaklar.” Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB.

4“Kulum Musa'nın yasasını, bütün İsrail'e iletmesi için Horev Dağı'nda ona verdiğim kuralları, ilkeleri anımsayın.

5[*]

“RAB'bin büyük ve korkunç günü gelmeden önce size Peygamber İlyas'ı göndereceğim. 6O babaların yüreklerini çocuklarına, çocukların yüreklerini babalarına döndürecek. Öyle ki, gelip ülkeyi lanetleyerek yok etmeyeyim.”

ş

1:1 “Malaki”: “Habercim” anlamına gelir.

[*]

1:2-3 Rom.9:13

[*]

1:2-5 Yşa.34:5-17; 63:1-6; Yer.49:7-22; Hez.25:12-14; 35:1-15; Amo.1:11-12; Ova.1-14

[t]

1:2-3 “Ben Yakup'u sevdim, Esav'dan ise nefret ettim”: “Esav yerine Yakup'u yeğledim” anlamına gelir.

[u]

1:7 Olası metin “Yiyeceği” (bkz. Septuaginta), Masoretik metin “Seni”.

ü

1:7,12 “RAB'bin sofrası”, yani “RAB'be sunulan kurbanlarla sunuların tümü” ya da “RAB'bin sunağı”.

[*]

1:8 Yas.15:21

[v]

2:3 Septuaginta, Süryanice “Sizi önümden atacağım”, Masoretik metin “Sizi ona götürecek”.

[*]

2:4 Say.3:11-13

[*]

2:5 Say.25:12

[*]

3:1 Mat.11:10; Mar.1:2; Luk.1:76-77; 7:27

[*]

3:2 Va.6:17

[*]

3:10 Lev.27:30; Say.18:21-24; Yas.12:6; 14:22-29; Neh.13:12

[*]

4:5 Mat.11:14; 17:10-13; Mar.9:11-13; Luk.1:17; Yu.1:21

İÇİNDEKİLER DETAY

GİRİŞ

Dünyanın Yaratılışı

Adem ile Havva

İnsanın Günahı

Kayin ile Habil

Kayin'in Soyu

Adem'den Nuh'a

Tufan

Tufanın Sonu

Tanrı Nuh'la Antlaşma Yapıyor

Nuh'un Oğulları

Nuh Oğullarının Soyu

Babil Kulesi

Sam'dan Avram'a

Avram'a Çağrı

Avram Mısır'da

Avram'la Lut'un Ayrılması

Avram Lut'u Kurtarıyor

Melkisedek Avram'ı Kutsuyor

Rab'bin Avram'la Yaptığı Antlaşma

Hacer ile İsmail

Sünnet: Antlaşma Simgesi

Üç Konuk

İbrahim Sodom için Yalvarıyor

Sodom ve Gomora'nın Yıkılışı

Lut ile Kızları

İbrahim ile Avimelek

İshak'ın Doğumu

Hacer'le İsmail Uzaklaştırılıyor

İbrahim'le Avimelek Arasındaki Antlaşma

İbrahim'in Denenmesi

Nahor'un Oğulları

Sara'nın Ölümü

İshak ile Rebeka

İbrahim'in Ölümü

İsmailoğulları

Yakup'la Esav

İshak ile Avimelek

İshak Yakup'u Kutsuyor

Esav Kutsanma Hakkını Yitiriyor

Yakup Lavan'ın Yanına Kaçıyor

Yakup'un Düşü

Yakup Paddan-Aram'a Varıyor

Yakup Lea ve Rahel'le Evleniyor

Yakup'un Çocukları

Yakup'un Sürüleri Artıyor

Yakup Lavan'dan Kaçıyor

Lavan Yakup'un Peşine Düşüyor

Yakup Esav'la Karşılaşmaya Hazırlanıyor

Yakup Güreş Tutuyor

Yakup Esav'la Karşılaşıyor

Dina ve Şekemliler

Yakup Beytel'e Dönüyor

Rahel'le İshak'ın Ölümü

Esav'ın Soyu

Seir'in Soyu

Edom Kralları

Yusuf'un Düşleri

Kardeşleri Yusuf'u Satıyor

Yahuda'yla Tamar

Yusuf'la Potifar'ın Karısı

Yusuf Tutsakların Düşünü Yorumluyor

Yusuf Firavunun Düşünü Yorumluyor

Yusuf Mısır'ın Yöneticisi Oluyor

Yusuf'un Kardeşleri Mısır'a Gidiyor

Mısır'a İkinci Yolculuk

Kaybolan Kâse

Yahuda Benyamin için Yalvarıyor

Yusuf Kardeşlerine Kim Olduğunu Açıklıyor

Yakup Mısır'a Gidiyor

Yakupoğulları Goşen'e Yerleşiyor

Kıtlık Şiddetleniyor

Yakup Efrayim'le Manaşşe'yi Kutsuyor

Yakup'un Son Sözleri

Yakup'un Ölümü

Yakup'un Gömülüşü

Yusuf Kardeşlerine Güven Veriyor

Yusuf'un Ölümü

Mısırdan Çıkış

GİRİŞ

İsrailliler Mısır'da Baskı Görüyor

Musa'nın Doğumu

Musa Midyan'a Kaçıyor

Tanrı Musa'yı Çağırıyor

Rab Musa'ya Belirtiler Gösteriyor

Musa Mısır'a Dönüyor

Musa'yla Harun Firavunun Huzurunda

Tanrı Kurtuluş Sözü Veriyor

Musa'yla Harun'un Soy Kütüğü

Rab Musa'yla Harun'a Buyruk Veriyor

Harun'un Değneği Yılan Oluyor

Kan Belası

Kurbağa Belası

Sivrisinek Belası

At Sineği Belası

Hayvanların Ölümü

Çıban Belası

Dolu Belası

Çekirge Belası

Karanlık Belası

İlk Doğan Çocukların Ölümü

Fısıh Bayramı

Mayasız Ekmek Bayramı

İlk Fısıh Bayramı

Mısır'dan Çıkış

Fısıh Kuralları

İlk Doğanların Adanması

Kamış Denizi'ni Geçiş

Kurtuluş Ezgisi

Acı Su

Man ve Bıldırcın

Kayadan Çıkan Su

Amalekliler Bozguna Uğruyor

Yitro Musa'yı Ziyaret Ediyor

Yitro'nun Öğüdü

İsrailliler Sina Dağı'nda

On Buyruk

İsrailliler Korkuyor

Sunaklara İlişkin Yasalar

Kölelere Nasıl Davranmalı

Şiddete Karşı Yasalar

Mal Sahiplerinin Sorumluluğu

Mala İlişkin Yasalar

Sosyal Sorumluluklar

Adalet ve Doğruluk Yasaları

Üç Bayram

Tanrı Meleği Öncülük Ediyor

Antlaşma Onaylanıyor

Buluşma Çadırı için Armağanlar

Antlaşma Sandığı

Üzerinde Ekmek Sunulan Masa

Kandillik

Tanrı'nın Konutu

Yakmalık Sunu Sunağı

Konutun Avlusu

Rab'bin Huzurunda Yanan Işık

Kâhin Giysileri

Efod

Göğüslük

Öbür Kâhin Giysileri

Kâhinliğe Atanma

Günlük Sunular

Buhur Sunağı

Bağışlanma Bedeli

Yıkanma Kazanı

Mesh Yağı

Buhur

Besalel ve Oholiav Ustalar

Şabat: Dinlenme Günü

Altın Buzağı

Horev'den Ayrılma Hazırlığı

Musa ve Rab'bin Görkemi

Antlaşma Yenileniyor

Musa Sina Dağı'ndan İniyor

Şabat Kuralları

Konuta Getirilen Armağanlar

Besalel ve Oholiav Ustalar

Konutun Yapımı

Antlaşma Sandığı'nın Yapımı

Üzerinde Ekmek Sunulan Masa'nın Yapımı

Kandilliğin Yapımı

Buhur Sunağının Yapımı

Yakmalık Sunu Sunağının Yapımı

Yıkanma Kazanının Yapımı

Konut Avlusunun Yapımı

Kullanılan Malzemeler

Kâhin Giysilerinin Yapımı

Efodun Yapımı

Göğüslüğün Yapımı

Öbür Kâhin Giysilerinin Yapımı

İşin Tamamlanması

Buluşma Çadırı'nın Düzenlenmesi ve Adanması

Buluşma Çadırı Üstündeki Bulut

Levililer

GİRİŞ

Yakmalık Sunu

Tahıl Sunusu

Esenlik Sunusu

Günah Sunusu

Suç Sunusu

Kâhinlerin Sunu Sunma Kuralları

a) Yakmalık Sunu

b) Tahıl Sunusu

c) Günah Sunusu

ç) Suç Sunusu

Esenlik Sunusu

Yağ ve Kan Yenmemeli

Kâhinlerin Payı

Harun'la Oğullarının Kâhin Atanması

Kâhinler Görevlerine Başlıyor

Nadav'la Avihu'nun Ölümü

Eti Yenen ve Yenmeyen Hayvanlar

Doğum Yapan Kadının Paklanması

Deri Hastalıkları Yasası

Küfle İlgili Kurallar

Deri Hastalarının Paklanması

Küften Kurtulma

Bedensel Akıntının Yol Açtığı Kirlilik

Günahları Bağışlatma Günü

Kan Yemek Yasaktır

Yasak İlişkiler

Adalet ve Kutsallık Yasaları

Günahın Bedeli

Kâhinlerle İlgili Kurallar

Sunuları Kimler Yiyecek

Kabul Edilmeyecek Kurbanlar

Bayramlar

Şabat Günü

Fısıh ve Mayasız Ekmek Bayramı

İlk Ürünler

Hasat Bayramı

Anma Günü

Günahların Bağışlanma Günü

Çardak Bayramı

Rab'bin Huzurunda Yanan Işık

Rab'be Sunulan Ekmek

Tanrı'ya Lanet Edenin Sonu

Şabat Yılı

Özgürlük Yılı

Tanrı'ya Bağlılığın Ödülü

Tanrı'dan Uzaklaşmanın Cezası

Dilek Adaklarıyla İlgili Kurallar

Çölde Sayım

GİRİŞ

İsrail'de Yapılan İlk Sayım

Oymakların Konaklama Düzeni

Levililer'in Görevleri

Kehatoğulları'nın Görevleri

Gerşonoğulları'nın Görevleri

Merarioğulları'nın Görevleri

Levililer'in Sayımı

Topluluğu Temiz Tutmak

Rab'bin Adanmışı

Kâhinin Yapacağı Kutsama

Önderlerin Rab'be Verdiği Armağanlar

Kandillikle İlgili Kurallar

Levililer'in Adanması

Fısıh Kurbanıyla İlgili Kurallar

Konutun Üstündeki Bulut

Gümüş Borazanlar

İsrailliler Sina'dan Ayrılıyor

Halk Yakınıyor

Rab Bıldırcın Gönderiyor

Miryam'la Harun'un Yakınmaları

Kenan Ülkesine Casuslar Gönderiliyor

Halk Başkaldırıyor

Sunularla İlgili Kurallar

Günah için Sunu

Şabat Günü'nü Tutmayan Öldürülüyor

Püsküllerle İlgili Kural

Korah, Datan ve Aviram Başkaldırıyor

Harun'un Değneği

Kâhinlerle Levililer'in Görevi

Kâhinlerle Levililer'in Payı

Kirli Sayılanın Arındırılması

Kayadan Çıkan Su

Edom Kralı İsrailliler'e Geçiş İzni Vermiyor

Harun'un Ölümü

Arat Kenti Yok Ediliyor

Tunç Yılan

Moav'a Yolculuk

Kral Sihon ve Og'un Yenilgisi

Moav Kralı Balak Balam'ı Çağırıyor

Balam'ın Eşeği

Balam'ın İlk Bildirisi

Balam'ın İkinci Bildirisi

Balam'ın Üçüncü Bildirisi

Balam'ın Dördüncü Bildirisi

Balam'ın Son Bildirileri

İsrailliler Peor'da Günaha Giriyor

İkinci Sayım

Selofhat'ın Kızları

Yeşu Musa'nın Yerine Geçecek

Günlük Sunular

Şabat Sunuları

Yeni Ay Sunuları

Fısıh Sunuları

Haftalar Bayramı'nda Sunulacak Sunular

Boru Çalma Günü

Günahları Bağışlatma Günü Sunulacak Sunular

Çardak Bayramı'nda Sunulacak Sunular

Adaklarla İlgili Kurallar

Midyanlılar'dan Öç Alınıyor

Yağmalanan Malın Paylaştırılması

Şeria Irmağı'nın Doğusuna Yerleşen Oymaklar

Mısır'dan Moav'a Yolculuk

Kenan Ülkesinin Sınırları

Levililer'e Ayrılan Kentler

Sığınak Kentler

Selofhat'ın Kızlarının Mirası

Yasanın Tekrarı

GİRİŞ

İsrailliler'in Horev Dağı'ndan Ayrılışı

Musa Önderler Atıyor

Halk Casuslar Gönderiyor

Rab İsrail'i Cezalandırıyor

İsrail Horma'da Yenilgiye Uğruyor

İsrailliler'in Çölde Geçirdiği Yıllar

İsrailliler Heşbon Kralı Sihon'u Bozguna Uğratıyor

İsrailliler Başan Kralı Og'u Bozguna Uğratıyor

Şeria Irmağı'nın Doğusuna Yerleşen Oymaklar

Rab Musa'nın Kenan Ülkesine Girmesini Yasaklıyor

İsrailliler'den Söz Dinlemeleri İsteniyor

Putatapanlara Karşı Uyarı

Sığınak Kentler

Yasaya Giriş

On Buyruk

En Büyük Buyruk

Söz Dinlemezliğe Karşı Uyarı

Tanrı'nın Öz Halkı

Buyruklara Uyanlara Verilecek Ödül

Rab'bi Unutmayın

Halkın Söz Dinlemezliği

Musa Buyrukları Yeniden Alıyor

Rab'den Korkun

Rab'bin Büyüklüğü

Tek Tapınma Yeri

Başka İlahlara Tapmayın

Eti Yenen ve Yenmeyen Hayvanlar

Ondalıklara İlişkin Kural

Borçların Bağışlanacağı Yıl

Kölelere Yapılacak İşlem

İlk Doğan Hayvanlar

Fısıh Bayramı

Haftalar Bayramı

Çardak Bayramı

Yöneticiler Atamak

Krala İlişkin Kurallar

Levililer'in ve Kâhinlerin Payı

Ulusların İğrenç Töreleri

Peygamber Hakkında

Sığınak Kentler

Tanıklar Hakkında

Savaşa Gidince

Kimin Öldürdüğü Bilinmeyen Ölüler

Tutsak Bir Kadınla Evlenmek

İlk Oğulluk Hakkı

Söz Dinlemez Oğul

Çeşitli Yasalar

Cinsel Paklıkla İlgili Kurallar

Topluluğun Dışında Bırakılanlar

Ordugahı Temiz Tutmak

Çeşitli Kurallar

İlk Ürün ve Ondalık

Tanrı'nın Öz Halkı

Eval Dağı'ndaki Sunak

Eval Dağı'ndan Lanetler

Bereketler

Lanetler

Antlaşmanın Yinelenmesi

İyileşmenin ve Kutsanmanın Koşulları

Yeşu Musa'nın Yerine Geçecek

Yasanın Okunması

Rab'bin Musa'ya Son Buyruğu

Musa'nın Ezgisi

Musa'ya Ölümü Önceden Bildiriliyor

Musa İsrail Oymaklarını Kutsuyor

Musa'nın Ölümü

Yeşu

GİRİŞ

Rab'bin Yeşu'ya Buyruğu

Yeşu'nun Halka Buyruğu

Rahav ve Casuslar

İsrailliler Şeria Irmağı'nı Geçiyor

Irmaktan Alınan Taşlar

Gilgal'daki Sünnet Olayı

Eriha'nın Düşüşü

Akan'ın Günahı

Ay Kenti'nin Yıkılması

Kutsal Yasa Halka Okunuyor

Givonlular'ın Hilesi

Amorlular'ın Yenilgiye Uğratılması

Amorlu Kralların Öldürülmesi

Güneydeki Kentlerin Ele Geçirilmesi

Kuzeydeki Kentlerin Ele Geçirilmesi

Yenilgiye Uğratılan Krallar

Alınacak Yerler

Şeria Irmağı'nın Doğusundaki Topraklar

Rubenoğulları'na Verilen Topraklar

Gadoğulları'na Verilen Topraklar

Şeria Irmağı'nın Batısındaki Toprakların Bölüşülmesi

Hevron Kalev'e Veriliyor

Yahudaoğulları'na Verilen Topraklar

Efrayimoğulları'na Verilen Topraklar

Manaşşeoğulları'na Düşen Topraklar

Öbür Toprakların Bölüşülmesi

Benyaminoğulları'na Verilen Topraklar

Şimonoğulları'na Verilen Topraklar

Zevulunoğulları'na Verilen Topraklar

İssakaroğulları'na Verilen Topraklar

Aşeroğulları'na Verilen Topraklar

Naftalioğulları'na Verilen Topraklar

Danoğulları'na Verilen Topraklar

Yeşu'nun Payı

Sığınak Kentler

Levililer'e Ayrılan Kentler

Doğuda Yerleşen Oymakların Dönüşü

Yeşu'nun Veda Konuşması

Şekem'de Yenilenen Antlaşma

Yeşu'nun Ölümü

Hakimler

GİRİŞ

Kenanlılar'la Savaş

Rab'bin Meleği İsrailliler'i Azarlıyor

Yeşu'nun Ölümü

İsrailliler Rab'den Uzaklaşıyor

Otniel

Ehut

Şamgar

Debora

Debora'nın Ezgisi

Gidyon

Gidyon Midyanlılar'ı Yeniyor

Zevah ile Salmunna

Gidyon'un Ölümü

Avimelek

Tola

Yair

Yiftah

Yiftah ile Efrayim

İvsan, Elon ve Avdon

Şimşon'un Doğumu

Şimşon'un Evlenmesi

Şimşon Öç Alıyor

Şimşon ile Delila

Şimşon'un Ölümü

Mika'nın Putları

Danoğulları Layiş'e Yerleşiyor

Levili ile Cariyesi

Benyaminoğulları'na Karşı Savaş

Benyaminoğulları'nın Evlendirilmesi

Rut

GİRİŞ

Kıtlık ve Göç

Beytlehem'e Dönüş

Rut'la Boaz'ın Karşılaşması

Rut ile Boaz

Boaz Rut'la Evleniyor

Davut'un Soyu

1.Samuel

GİRİŞ

Samuel'in Doğumu

Hanna Samuel'i Tanrı'ya Adıyor

Hanna'nın Duası

Eli'nin Oğullarının Yaptığı Kötülükler

Eli'nin Oğullarına Karşı Peygamberlik Sözü

Tanrı'nın Samuel'e Seslenişi

Antlaşma Sandığı Ele Geçiriliyor

Eli'nin Ölümü

Antlaşma Sandığı Aşdot'a ve Ekron'a Taşınıyor

Antlaşma Sandığı'nın İsrail'e Geri Verilişi

Samuel İsrail'e Önderlik Ediyor

İsrail Halkı Bir Kral İstiyor

Saul'un Kral Atanması

Saul Ammonlular'ı Bozguna Uğratıyor

Samuel'in Söylevi

Samuel Saul'u Paylıyor

Filistliler'e Karşı Savaş

Saul'un Kral Olarak Reddedilmesi

Davut Kral Olarak Meshediliyor

Davut Saul'a Lir Çalıyor

Davut'un Golyat'ı Öldürmesi

Yonatan Davut'la Bir Antlaşma Yapıyor

Saul Davut'u Kıskanıyor

Saul Davut'u Öldürmeyi Tasarlıyor

Yonatan'la Davut'un Dostluğu

Davut Saul'dan Kaçıyor

Saul Nov Kenti'nin Kâhinlerini Öldürüyor

Davut Keila Kenti'ni Kurtarıyor

Saul Davut'u Kovalıyor

Davut Saul'un Canını Bağışlıyor

Davut, Naval ve Avigayil

Davut Yine Saul'un Canını Bağışlıyor

Davut Filistliler Arasında

Saul Ruhlara Danışıyor

Akiş Davut'u Ziklak'a Gönderiyor

Davut Amalekliler'i Bozguna Uğratıyor

Saul'la Oğullarının Ölümü

2.Samuel

GİRİŞ

Davut Saul'un Ölüm Haberini Duyuyor

Davut'un Saul ve Yonatan için Yaktığı Ağıt

Davut'un Yahuda Kralı Oluşu

İsrail'le Yahuda Arasındaki Savaş

Davut'un Hevron'da Doğan Çocukları

Avner Davut'a Katılıyor

Yoav Avner'i Öldürüyor

İş-Boşet'in Öldürülmesi

Davut İsrail Kralı Oluyor

Filistliler Yenilgiye Uğruyor

Antlaşma Sandığı'nın Yeruşalim'e Getirilişi

Tanrı'nın Davut'a Verdiği Söz

Davut'un Duası

Davut'un Başarıları

Davut'un Görevlileri

Davut'un Mefiboşet'e Yaptığı İyilik

Davut Ammonlular'la Aramlılar'ı Yenilgiye Uğratıyor

Davut'la Bat-Şeva

Natan Davut'u Paylıyor

Amnon'la Tamar

Avşalom Amnon'u Öldürüyor

Avşalom Yeruşalim'e Dönüyor

Avşalom Davut'a Karşı Ayaklanıyor

Davut Yeruşalim'den Kaçıyor

Davut'la Siva

Davut'la Şimi

Huşay Ahitofel'in Öğüdünü Bozuyor

Avşalom'un Ölümü

Davut Yas Tutuyor

Yoav Davut'u Paylıyor

Davut Yeruşalim'e Dönüyor

Şeva Başkaldırıyor

Davut'un Görevlileri

Givonlular Öç Alıyor

Filistliler'e Karşı Savaş

Davut'un Zafer Ezgisi

Davut'un Son Sözleri

Davut'un Yiğit Askerleri

Davut Sayım Yapıyor

1.Krallar

GİRİŞ

Kral Davut'un Son Yılları

Adoniya Kendini Kral İlan Ediyor

Süleyman'ın Kral İlan Edilmesi

Davut'un Süleyman'a Verdiği Görevler

Davut'un Ölümü

Adoniya'nın Ölümü

Aviyatar'ın Sürgüne Gönderilmesi, Yoav'ın Ölümü

Şimi'nin Ölümü

Süleyman Tanrı'dan Bilgelik İstiyor

Süleyman Bilgece Yargılıyor

Süleyman'ın Görevlileri

Süleyman'ın Bir Günlük Gereksinimleri

Süleyman'ın Eşsiz Bilgeliği

Tapınağın Yapım Hazırlıkları

Tapınağın Yapılışı

Süleyman'ın Sarayı

Hiram'ın Görevi

Antlaşma Sandığı'nın Tapınağa Getirilmesi

Süleyman'ın Halka Verdiği Söylev

Süleyman'ın Duası

Tapınağın Adanması

Rab Süleyman'a Yine Görünüyor

Süleyman'ın Öbür Etkinlikleri

Saba Kraliçesi Süleyman'ı Ziyaret Ediyor

Kral Süleyman'ın Zenginliği

Süleyman Tanrı'dan Uzaklaşıyor

Süleyman'ın Düşmanları

Yarovam'ın Süleyman'a Karşı Ayaklanması

Süleyman'ın Ölümü

İsrailliler Rehavam'a Başkaldırıyor

Şemaya'nın Peygamberliği

Beytel ve Dan'daki Altın Buzağılar

Yahudalı Tanrı Adamı

Beytelli Yaşlı Peygamber

Yarovam'ın Büyük Günahı

Yarovam'ın Oğlunun Ölümü

Yarovam'ın Ölümü

Rehavam'ın Krallığı

Aviyam'ın Krallığı

Asa'nın Krallığı

Nadav'ın Krallığı

Baaşa'nın Krallığı

Ela'nın Krallığı

Zimri'nin Krallığı

Omri'nin Krallığı

Ahav'ın Krallığı

İlyas ve Kuraklık

İlyas ve Sarefatlı Dul Kadın

İlyas ile Ovadya

İlyas Karmel Dağı'nda

Kuraklığın Sonu

İlyas'ın Kaçışı

Rab İlyas'a Görünüyor

Elişa'ya Çağrı

Ben-Hadat Samiriye'ye Saldırıyor

Ahav Ben-Hadat'ı Bozguna Uğratıyor

Aramlılar'ın İkinci Saldırısı

Bir Peygamberin Ahav'ı Suçlaması

Navot'un Bağı

Peygamber Mikaya Ahav'ı Uyarıyor

Ahav'ın Ölümü

Yehoşafat'ın Krallığı

Ahazya'nın Krallığı

2.Krallar

GİRİŞ

Rab Kral Ahazya'yı Cezalandırıyor

İlyas'ın Göklere Alınışı

Elişa Suları Paklıyor

Elişa'yı Alaya Alan Çocuklar

Moavlılar'ın Ayaklanması

Elişa'nın Yoksul Bir Dula Yardımı

Elişa ile Şunemli Zengin Kadın

İki Mucize Daha

Naaman Deri Hastalığından Nasıl Kurtuldu

Balta Demirinin Su Yüzüne Çıkması

Aram Ordusu ve Elişa

Samiriye'de Kıtlık

Kuşatmanın Kaldırılması

Şunemli Kadının Dönüşü

Elişa ile Aram Kralı Ben-Hadat

Yehoram'ın Yahuda Krallığı

Ahazya'nın Yahuda Krallığı

Yehu'nun İsrail Kralı Oluşu

Yehu'nun Yoram'ı Öldürmesi

Yahuda Kralı Ahazya'nın Öldürülmesi

İzebel'in Öldürülmesi

Ahav'ın Ailesinin Öldürülmesi

Kral Ahazya'nın Akrabalarının Öldürülmesi

Ahav'ın Öteki Akrabalarının Öldürülmesi

Baal'a Tapanların Öldürülmesi

Yehu'nun Ölümü

Atalya Yönetime El Koyuyor

Atalya'ya Karşı Ayaklanma

Kâhin Yehoyada'nın Yaptığı Yenilikler

Yoaş Tapınağı Onarıyor

Yehoahaz'ın İsrail Krallığı

Yehoaş'ın İsrail Krallığı

Elişa'nın Ölümü

İsrail ile Aram Arasındaki Savaş

Amatsya'nın Yahuda Krallığı

Yahuda Kralı Amatsya'nın Ölümü

II.Yarovam'ın İsrail Krallığı

Azarya'nın Yahuda Krallığı

Zekeriya'nın İsrail Krallığı

Şallum'un İsrail Krallığı

Menahem'in İsrail Krallığı

Pekahya'nın İsrail Krallığı

Pekah'ın İsrail Krallığı

Yotam'ın Yahuda Krallığı

Ahaz'ın Yahuda Krallığı

İsrail'in Son Kralı Hoşea

Samiriye'nin Düşmesi

Samiriye'ye Yerleşenler

Hizkiya'nın Yahuda Krallığı

Sanherib'in Tehdidi

Hizkiya Yeşaya'ya Başvuruyor

Hizkiya'nın Duası

Yeşaya'nın Sözleri Gerçekleşiyor

Hizkiya'nın Hastalığı

Hizkiya'nın Akılsızlığı

Manaşşe'nin Yahuda Krallığı

Amon'un Yahuda Krallığı

Yoşiya'nın Yahuda Krallığı

Yoşiya Putperestliği Kaldırıyor

Yoşiya Fısıh Bayramını Kutluyor

Yoşiya'nın Getirdiği Öteki Yenilikler

Yoşiya'nın Ölümü

Yehoahaz'ın Yahuda Krallığı

Yehoyakim'in Yahuda Krallığı

Yehoyakin'in Yahuda Krallığı

Sidkiya'nın Yahuda Krallığı

Yeruşalim'in Düşüşü

Tapınağın Yıkılışı

Yahuda Halkı Babil'e Sürülüyor

Yahuda Valisi Gedalya

Yehoyakin Serbest Bırakılıyor

1.Tarihler

GİRİŞ

Adem'in Soyu

İbrahim'in Soyu

Esav'ın Soyu

Seir'in Soyu

Edom Kralları

İsrailoğulları

Yahudaoğulları

Davut'un Çocukları

Yahuda Krallarının Soyu

Yahuda'nın Soyu

Şimon Soyu

Ruben Soyu

Gad Soyu

Manaşşe Oymağının Yarısı

Levi Soyu

Tapınağın Ezgicileri

Harun'un Soyu

Levililer'in Yaşadığı Kentler

İssakar Soyu

Benyamin Soyu

Naftali Soyu

Manaşşe Soyu

Efrayim Soyu

Aşer Soyu

Benyamin Soyu

Kral Saul'un Soyu

Sürgünden Yeruşalim'e Dönenler

Kral Saul'un Soyu

Saul'la Oğullarının Ölümü

Davut İsrail Kralı Oluyor

Davut'un Yiğit Askerleri

Davut'un Ziklak'taki Yardımcıları

Davut'un Hevron'daki Ordusu

Antlaşma Sandığı'nın Kiryat-Yearim'den Taşınması

Davut'un Ailesi

Filistliler Yenilgiye Uğruyor

Antlaşma Sandığı'nın Yeruşalim'e Getirilişi

Davut'un Şükür Ezgisi

Levililer Antlaşma Sandığı'nın Hizmetine Atanıyor

Tanrı'nın Davut'a Verdiği Söz

Davut'un Duası

Davut'un Başarıları

Davut'un Görevlileri

Davut Ammonlular'la Aramlılar'ı Yenilgiye Uğratıyor

Rabba Kenti Ele Geçiriliyor

Filistliler'e Karşı Savaş

Davut Sayım Yapıyor

Tapınak için Hazırlıklar

Levililer'in Görevleri

Kâhinlerin Görevleri

Ezgiciler

Tapınak Kapı Nöbetçileri

Hazinelerden Sorumlu Kişiler

Levililer'in Öbür Görevleri

Ordudaki Görevliler

İsrail Oymaklarının Yöneticileri

Kralın Yöneticileri

Davut'un Tapınakla İlgili Tasarıları

Tapınağın Yapımı için Verilen Armağanlar

Davut'un Övgüsü

Süleyman Kral Olarak Yağla Kutsanıyor

Davut'un Ölümü

2.Tarihler

GİRİŞ

Süleyman Bilgelik Diliyor

Süleyman'ın Gücü ve Zenginliği

Tapınağın Yapım Hazırlıkları

Tapınağın Yapılışı

Tapınağın Eşyaları

Antlaşma Sandığı'nın Tapınağa Getirilmesi

Süleyman'ın Halka Verdiği Söylev

Süleyman'ın Duası

Tapınağın Adanması

Rab Süleyman'a Yine Görünüyor

Süleyman'ın Öbür Etkinlikleri

Saba Kraliçesi Süleyman'ı Ziyaret Ediyor

Kral Süleyman'ın Zenginliği

Süleyman'ın Ölümü

İsrailliler Rehavam'a Başkaldırıyor

Şemaya'nın Peygamberliği

Rehavam Yahuda'yı Güçlendiriyor

Rehavam'ın Ailesi

Şişak Yeruşalim'e Saldırıyor

Aviya'nın Yahuda Krallığı

Asa'nın Yahuda Krallığı

Asa'nın Yaptığı Yenilikler

Asa'nın Son Yılları

Yehoşafat'ın Yahuda Krallığı

Peygamber Mikaya Ahav'ı Uyarıyor

Ahav'ın Ölümü

Bilici Yehu Yehoşafat'ı Paylıyor

Yehoşafat'ın Yaptığı Yenilikler

Moavlılar'la Ammonlular'a Karşı Savaş

Yehoşafat'ın Krallığının Sonu

Yehoram'ın Yahuda Krallığı

Ahazya'nın Yahuda Krallığı

Atalya Yönetime El Koyuyor

Atalya'ya Karşı Ayaklanma

Kâhin Yehoyada'nın Yaptığı Yenilikler

Yoaş Tapınağı Onarıyor

Yoaş'ın Kötülüğü

Amatsya'nın Yahuda Krallığı

Yahuda Kralı Amatsya'nın Ölümü

Uzziya'nın Yahuda Krallığı

Yotam'ın Yahuda Krallığı

Ahaz'ın Yahuda Krallığı

Hizkiya'nın Yahuda Krallığı

Hizkiya Tapınağı Onarıp Kutsuyor

Fısıh Bayramı Kutlanıyor

Hizkiya Dinsel Kuralları Düzenliyor

Sanherib'in Tehdidi

Rab Hizkiya'yı Kurtarıyor

Hizkiya'nın Hastalığı, İyileşmesi ve Ölümü

Manaşşe'nin Yahuda Krallığı

Amon'un Yahuda Krallığı

Yoşiya'nın Yahuda Krallığı

Yoşiya'nın Yaptığı Yenilikler

Yasa Kitabı'nın Bulunuşu

Yoşiya Fısıh Bayramı'nı Kutluyor

Yoşiya'nın Ölümü

Yehoahaz'ın Yahuda Krallığı

Yehoyakim'in Yahuda Krallığı

Yehoyakin'in Yahuda Krallığı

Sidkiya'nın Yahuda Krallığı

Yeruşalim'in Düşüşü

Koreş'in Duyurusu

Ezra

GİRİŞ

Koreş'in Duyurusu

Sürgündekilerin Yeruşalim'e Dönüşü

Sürgünden Dönenlerin Listesi

Sunak Yeniden Kuruluyor

Tapınağın Temelleri Atılıyor

Düşmanlar Tapınağın Yapımına Karşı Koyuyor

Yeruşalim'in Yeniden Kuruluşuna Karşı Engeller

Tapınak Yeniden Kuruluyor

Darius'un Buyruğu

Tapınağın Adanması

Fısıh Bayramı Kutlanıyor

Ezra Yeruşalim'e Geliyor

Kral Artahşasta'nın Ezra'ya Verdiği Mektup

Ezra Tanrı'yı Övüyor

Ezra ile Yeruşalim'e Dönenlerin Listesi

Yeruşalim'e Dönüş

Ezra'nın Duası

İsrail Halkı Günahlarını Açıklıyor

Yabancı Kadınlarla Evlenenler

Nehemya

GİRİŞ

Nehemya'nın Duası

Nehemya Yeruşalim'e Gidiyor

Surların Onarımı

Onarıma Karşı Çıkanlar

Nehemya Yoksullara Yardım Ediyor

Nehemya'ya Kurulan Düzenler

Surların Onarımı Bitiyor

Sürgünden Dönenlerin Listesi

Ezra Yasa Kitabı'nı Halka Okuyor

İsrail Halkı Günahlarını İtiraf Ediyor

Halk Antlaşmayı Onaylıyor

Yeruşalim'de Yaşayanlar

Yeruşalim Dışındakiler

Kâhinler ve Levililer

Yeruşalim Surlarının Kutsanması

Nehemya'nın Son Yenilikleri

Ester

GİRİŞ

Ahaşveroş'un Şölenleri

Kraliçe Vaşti'nin Tacını Yitirmesi

Ester Kraliçe Oluyor

Mordekay Kralın Hayatını Kurtarıyor

Haman'ın Kötü Tasarıları

Mordekay Ester'den Yardım İstiyor

Ester Dileğini Krala Bildiriyor

Haman'ın Öfkesi

Mordekay'ın Onurlandırılması

Haman'ın Ölümü

Yahudiler Kurtuluyor

Yahudiler'in Zaferi

Purim Kutlamaları

Ahaşveroş ve Mordekay'a Övgü

Eyüp

GİRİŞ

Eyüp'ün İlk Sınavı

Eyüp'ün İkinci Sınavı

Eyüp'ün Üç Arkadaşı

Eyüp Konuşuyor

Elifaz

Eyüp

Bildat

Eyüp

Sofar

Eyüp

Elifaz

Eyüp

Bildat

Eyüp

Sofar

Eyüp

Elifaz

Eyüp

Bildat

Eyüp

Bilgelik Üzerine

Eyüp

Elihu

Tanrı Konuşuyor

Eyüp'ün Yeni Bir Yaşama Dönüşü

Rab'bin Kararı

Tanrı Eyüp'ü Yeniden Bolluğa Kavuşturuyor

Mezmurlar

GİRİŞ

1. Mezmur

2. Mezmur

3. Mezmur [*]

4. Mezmur

5. Mezmur

6. Mezmur

7. Mezmur

8. Mezmur

9. Mezmur[v]

10. Mezmur

11. Mezmur

12. Mezmur

13. Mezmur

14. Mezmur

15. Mezmur

16. Mezmur

17. Mezmur

18. Mezmur

19. Mezmur

20. Mezmur

21. Mezmur

22. Mezmur

23. Mezmur

24. Mezmur

25. Mezmur

26. Mezmur

27. Mezmur

28. Mezmur

29. Mezmur

30. Mezmur

31. Mezmur

32. Mezmur

33. Mezmur

34. Mezmur [*]

35. Mezmur

36. Mezmur

37. Mezmur

38. Mezmur

39. Mezmur

40. Mezmur

41. Mezmur

42. Mezmur[e]

43. Mezmur

44. Mezmur

45. Mezmur

46. Mezmur

47. Mezmur

48. Mezmur

49. Mezmur

50. Mezmur

51. Mezmur [*]

52. Mezmur [*]

53. Mezmur

54. Mezmur [*]

55. Mezmur

56. Mezmur [*]

57. Mezmur [*]

58. Mezmur

59. Mezmur [*]

60. Mezmur [*]

61. Mezmur

62. Mezmur

63. Mezmur [*]

64. Mezmur

65. Mezmur

66. Mezmur

67. Mezmur

68. Mezmur

69. Mezmur

70. Mezmur

71. Mezmur

72. Mezmur

73. Mezmur

74. Mezmur

75. Mezmur

76. Mezmur

77. Mezmur

78. Mezmur

79. Mezmur

80. Mezmur

81. Mezmur

82. Mezmur

83. Mezmur

84. Mezmur

85. Mezmur

86. Mezmur

87. Mezmur

88. Mezmur

89. Mezmur [*]

90. Mezmur

91. Mezmur

92. Mezmur

93. Mezmur

94. Mezmur

95. Mezmur

96. Mezmur

97. Mezmur

98. Mezmur

99. Mezmur

100. Mezmur

101. Mezmur

102. Mezmur

103. Mezmur

104. Mezmur

105. Mezmur

106. Mezmur

107. Mezmur

108. Mezmur

109. Mezmur

110. Mezmur

111. Mezmur

112. Mezmur

113. Mezmur

114. Mezmur

115. Mezmur

116. Mezmur

117. Mezmur

118. Mezmur

119. Mezmur

120. Mezmur

121. Mezmur

122. Mezmur

123. Mezmur

124. Mezmur

125. Mezmur

126. Mezmur

127. Mezmur

128. Mezmur

129. Mezmur

130. Mezmur

131. Mezmur

132. Mezmur

133. Mezmur

134. Mezmur

135. Mezmur

136. Mezmur

137. Mezmur

138. Mezmur

139. Mezmur

140. Mezmur

141. Mezmur

142. Mezmur [*]

143. Mezmur

144. Mezmur

145. Mezmur

146. Mezmur

147. Mezmur

148. Mezmur

149. Mezmur

150. Mezmur

Süleyman'nın Özdeyişleri

GİRİŞ

Sunuş

Ayartmalardan Kaç

Bilgeliğin Sesini Dinle

Bilgeliğin Yararları

Bilgenin Yolu

Bilgeliğin Üstünlüğü

Zinaya Karşı Uyarı

Tuzaklara Dikkat Et!

Zinaya Karşı Bir Uyarı Daha

Bilgeliğe Kulak Ver

Bilgeliği mi, Akılsızlığı mı Seveceksin?

Doğrulukla Kötülüğün Karşılaştırılması

Bilgeden Otuz Öğüt

Bilgelerin Öbür Özdeyişleri

Süleyman'ın Özdeyişlerinin İkinci Bölümü

Agur'un Özdeyişleri

Lemuel'in Özdeyişleri

Erdemli Kadın[u]

Vaiz

GİRİŞ

Her Şey Bomboş

Bilgelik Boştur

Zevklerin Anlamsızlığı

Bilgelik Akılsızlıktan Üstündür

Çalışmanın Anlamsızlığı

Her Şeyin Zamanı Var

Dünyadaki Eziyetler

Yalnızlığın Anlamsızlığı

Yükselmenin Anlamsızlığı

Tanrı'ya Karşı Tutumumuz

Zenginliğin Anlamsızlığı

Bilgelik

Kralı Dinle

İnsanlar Tanrı'nın Elindedir

Bilgelik Akılsızlıktan İyidir

İyilik Yap, Denize At

Gençliğinin Değerini Bil

Son Söz

Ezgiler Ezgisi

GİRİŞ

Kız

Kızın arkadaşları

Kız

Kızın Arkadaşları

Erkek

Kız

Erkek

Kız

Erkek

Kız

Erkek

Kız

Erkek

Kız

Erkek

Kız

Erkek

Kızın Arkadaşları

Kız

Kızın Arkadaşları

Kız

Kızın Arkadaşları

Kız

Erkek

Kızın Arkadaşları

Kız

Kızın Arkadaşları

Erkek

Kız

Kızın Arkadaşları

Kız

Kızın Arkadaşları

Kız

Erkek

Kız

Yeşaya

GİRİŞ

Rab Halkını Uyarıyor

Günahlı Kent

Rab'bin Dağı

Rab'bin Günü

Yeruşalim'de Karışıklık

Yeruşalim Kadınlarına Uyarı

Yeruşalim'in Geleceği

Bağ Ezgisi

İsrail Halkının Kötülükleri

Rab Yeşaya'yı Çağırıyor

Kral Ahaz'a Bir İşaret: İmmanuel

Asur Kralı'nın Saldırısı

Rab'bin Uyarısı

Esenlik Önderi

Rab'bin İsrail'e Öfkesi

Tanrı'nın Asur'a İlişkin Yargısı

İsrail'in Sağ Kalanları

Rab Asur'u Cezalandıracak

İşgalcilerin Saldırısı

Esenlik Umudu

Sürgünler Geri Dönecek

Tanrı Babil'i Cezalandıracak

Rab Asurlular'ı Cezalandıracak

Tanrı Filistliler'i Cezalandıracak

Moav Yıkıma Uğrayacak

Tanrı Aram'ı ve İsrail'i Cezalandıracak

Tanrı Kûş'u Cezalandıracak

Tanrı Mısır'ı Cezalandıracak

Mısır Rab'be Bağlı Olacak

Mısır ve Kûş'un Başına Gelenler

Babil'e İlişkin Peygamberlik

Edom'a İlişkin Peygamberlik

Arabistan'a İlişkin Peygamberlik

Yeruşalim'e İlişkin Peygamberlik

Şevna'ya Uyarı

Sur Kenti'ne İlişkin Peygamberlik

Rab Dünyayı Cezalandıracak

Övgü İlahisi

Rab'bin Hazırladığı Şölen

Rab Moav'ı Cezalandıracak

Sevinç İlahisi

İsrail'in Kurtuluşu

Efrayim'e Uyarı

Yeşaya'nın Uyarıları

Davut Kenti'nin Vay Haline!

Söz Dinlemeyen Halk

Rab Halkını Kutsayacak

Rab Asur'u Cezalandıracak

Mısır'a Güvenmeyin

Adil Kral

Yargı ve Kurtuluş

Yardım için Yakarma

Rab Halkları Uyarıyor

Kral Siyon'da

Rab Ulusları Cezalandıracak

Rab'bin Egemenliği

Sanherib'in Tehdidi

Hizkiya Yeşaya'ya Başvuruyor

Hizkiya'nın Duası

Yeşaya'nın Sözleri Gerçekleşiyor

Hizkiya'nın Hastalığı

Hizkiya'nın Akılsızlığı

Avutucu Sözler

Eşsiz Tanrı

Rab'den Güvence

Rab Putlara Karşı

Rab'bin Kulu

Övgü İlahisi

Rab'bin Yardım Sözü

Kör, Sağır İsrail

İsrail'in Tek Kurtarıcısı Rab

Rab'bin Tanığı İsrail

Babil'den Kurtuluş

İsrail'in Günahı

Rab Tek Tanrı'dır

Putatapanlar Utanacak

Rab Yaratıcı ve Kurtarıcıdır

Rab Pers Kralı Koreş'i Seçiyor

Her Şeyi Yaratan Tanrı

Tanrı ve Babil'in Putları

Babil'in Düşüşü

İsrail'in İnatçılığı

İsrail Kurtulacak

Rab'bin Kulunun Görevi

İsrail'in Rab'be Dönüşü

İsrail'in Günahı

Kulun Söz Dinleyişi

Rab Siyon'u Avutuyor

Rab'bin Gazap Kâsesi

Tanrımız'ın Egemenliği

Kulun Acı Çekmesi ve Yücelmesi

İsrail'in Kurtuluşu

Rab'bin Çağrısı

Rab Ulusları Kabul Ediyor

İsrail'in Kötü Önderleri Yargılanıyor

Vefasız Halk

Tanrı'nın Şifa Sözü

Gerçek Oruç

Günah ve İtiraf

Rab Halkını Kurtaracak

Yeruşalim'in Görkemli Geleceği

Rab'bin Lütuf Yılı

Siyon'un Yeni Adı

Rab'bin Gücü

Rab'bin İyiliği

Merhamet ve Yardım Dileği

Yargı ve Kurtuluş

Yeni Yer, Yeni Gök

Yargı ve Umut

Yeremya

GİRİŞ

Yeremya Çağrılıyor

Tanrı İsrail'i Yargılıyor

Sadakatsiz İsrail

Dönek İsrail ve Yahuda

Kuzeyden Gelecek Yıkım

Yeruşalim'in Günahı

Yeruşalim Kuşatma Altında

Tapınağa Güvenmek Yararsızdır

Ben-Hinnom Vadisi'nde İşlenen Günahlar

Günah ve Ceza

Tanrı ve Putlar

Yıkım Geliyor

Yeremya'nın Duası

Antlaşma Bozuldu

Yeremya'ya Kurulan Düzen

Yeremya Yakınıyor

Rab'bin Yeremya'ya Yanıtı

Keten Kuşak Simgesi

Şarap Tulumu

Sürgün Yakın

Kuraklık ve Kılıç

Yahuda Halkına Yıkım

Yeremya Rab'be İçini Döküyor

Yıkım Günü

Yahuda'nın Günahı

Şabat Günü'nün Kurallarına Uymak

Çömlekçinin İşliği

Kırılan Çömlek

Yeremya Kâhin Paşhur'la Çekişiyor

Yeremya'nın Yakınması

Sidkiya'nın İsteği Reddediliyor

Kötü Krallara Karşı Yargı

Kral Şallum'la İlgili Bildiri

Kral Yehoyakim'le İlgili Bildiri

Yeruşalim'le İlgili Bildiri

Kral Yehoyakin'le İlgili Bildiri

Doğru Dal

Yahuda'nın Sahte Peygamberleri

İki Sepet İncir

Yetmiş Yıl Sürgünlük

Rab'bin Öfke Kâsesi

Halk Yeremya'nın Öldürülmesini İstiyor

Kral Yehoyakim Uriya'yı Öldürüyor

Yahuda Nebukadnessar'a Veriliyor

Sahte Peygamber Hananya

Sürgündekilere Mektup

Şemaya'ya Bildiri

İsrail Yenilenecek

İsrail Halkı Yurduna Dönüyor

Yeremya Tarla Satın Alıyor

Yeniden Toparlanma Umudu

Kral Sidkiya'ya Uyarı

Kölelere Özgürlük

Rekavlılar'ın Bağlılık Örneği

Kral Yehoyakim Tomarı Yakıyor

Yeremya Tutukevinde

Yeremya Sarnıca Atılıyor

Sidkiya Yeremya'ya Yine Danışıyor

Yeruşalim'in Düşüşü

Yeremya Özgür Bırakılıyor

Yeremya Vali Gedalya'nın Yanında Kalıyor

Gedalya Öldürülüyor

Yohanan Halkı Kurtarıyor

Yeremya'nın Duası, Rab'bin Yanıtı

Yeremya Mısır'a Götürülüyor

Yeremya Mısır'daki Yahudiler'i Uyarıyor

Baruk'a Haber

Mısır Karkamış'ta Yenilgiye Uğruyor

Nebukadnessar Mısır'a Saldırıyor

Rab Halkını Kurtaracak

Filistliler'le İlgili Bildiri

Moav'a İlişkin Bildiri

Ammon'a İlişkin Bildiri

Edom'a İlişkin Bildiri

Şam'a İlişkin Bildiri

Kedar ve Hasor'a İlişkin Bildiri

Elam'a İlişkin Bildiri

Babil'e İlişkin Bildiri

Babil'in Çöküşü

İsrail'in Dönüşü

Rab Babil'i Yargılayacak

Rab'be Övgüler

Babil Cezalandırılıyor

Rab İsrail'e Yardım Edecek

Babil'in Sonu

Yeremya'nın Bildirisi Babil'e Ulaşıyor

Yeruşalim'in Düşüşü

Yahuda Halkı Babil'e Sürülüyor

Kral Yehoyakin Serbest Bırakılıyor

Ağıtlar

GİRİŞ

1. Ağıt

2. Ağıt

3. Ağıt

4. Ağıt

5. Ağıt

Hezekiel

GİRİŞ

Rab'bin Görkemi Hezekiel'e Açıklanıyor

Rab Hezekiel'i Çağırıyor

İsrail Halkına Uyarı

Yeruşalim'in Kuşatılacağı Önceden Bildiriliyor

İsrail Dağlarındaki Putataparlık Kınanıyor

Son Yaklaştı

Rab'bin Tapınağı'nda Putataparlık

Yeruşalim Cezalandırılıyor

Rab'bin Yüceliği Tapınağı Bırakıyor

Yeruşalim'in Cezası

Sürgündekiler İsrail Ülkesine Dönecek

Rab'bin Görkemi Tapınaktan Ayrılıyor

Sürgüne Gidiş Simgelerle Anlatılıyor

Sahte Peygamberler Cezalandırılıyor

Rab Putataparlığı Cezalandırıyor

Kişisel Sorumluluk

Yeruşalim, Yararsız Asma

Sadakatsiz Yeruşalim

Kartalla Asmanın Simgesel Öyküsü

Simgesel Öykü Açıklanıyor

Kişisel Sorumluluk

İsrail Önderleri için Ağıt

İsrail'in Hainliği

Yargı ve Bağışlama

Güneye Uyarı

Rab'bin Yargı Kılıcı

Babil Kralı'nın Kılıcı

Yeruşalim'in Günahı

İki Günahlı Kızkardeşin Simgesel Öyküsü

Paslanmış Kazan Simgesi

Hezekiel'in Karısının Ölümü

Ammon Kınanıyor

Moav Kınanıyor

Edom Kınanıyor

Filistliler Kınanıyor

Sur Kenti Kınanıyor

Sur Kenti için Yakılan Ağıt

Sur Kralı Kınanıyor

Sayda Kenti Kınanıyor

İsrail Halkı Esenliğe Kavuşacak

Mısır Kınanıyor

Rab Mısır'ı Cezalandıracak

Sedir Ağacı Benzetmesi

Firavun için Yakılan Ağıt

Tanrı Hezekiel'i Bekçi Olarak Görevlendiriyor

Yeruşalim'in Düşüşü Açıklanıyor

İsrail'i Güden Çobanlar

Edom Kınanıyor

Tanrı İsrail'e Bereket Yağdırıyor

Kuru Kemikler

Yahuda ile İsrail Birleşiyor

Gog Kınanıyor

Gog Yenilgiye Uğruyor

Yeni Tapınakla İlgili Görüm

Doğu Kapısı

Dış Avlu

Kuzey Kapısı

Güney Kapısı

İç Avlunun Kapıları

Kurbanların Hazırlandığı Odalar

Kâhinler için Ayrılan Odalar

Tapınak

Dış Avluda Odalar

Tanrı'nın Görkemi Tapınağa Dönüyor

Sunak

Hizmet Edecek Olanlar

Rab'bin Payı

Sunular ve Kutsal Günler

Öndere Düşecek Pay

Tapınağın Mutfakları

Tapınaktan Akan Irmak

Ülkenin Sınırları

Ülkenin Paylaştırılması

Yeruşalim'in Kapıları

Daniel

GİRİŞ

Daniel Babil'de Eğitiliyor

Nebukadnessar'ın Gördüğü Düş

Daniel Düşü Yorumluyor

Nebukadnessar'ın Diktiği Altın Heykel

Daniel'in Arkadaşları Suçlanıyor

Daniel'in Üç Arkadaşı Fırına Atılıyor

Nebukadnessar'ın İkinci Düşü

Daniel Düşü Yorumluyor

Düş Gerçekleşiyor

Kral Belşassar'ın Verdiği Şölen

Daniel Aslan Çukuruna Atılıyor

Daniel'in Dört Yaratıkla İlgili Düşü

Düşün Yorumu

Koç ve Tekeyle İlgili Görüm

Görümün Yorumu

Daniel Dua Ediyor

Cebrail Açıklama Yapıyor

Daniel'in Dicle Irmağı'nda Gördüğü Görüm

Güney ve Kuzey Kralları

Zamanın Sonu

Hoşea

GİRİŞ

Hoşea'nın Karısı ve Çocukları

Sadakatsiz İsrail

Hoşea ve Vefasız Kadın

Rab İsrail'i Azarlıyor

İsrail Tövbe Etmiyor

Tanrı Putperestleri Cezalandırıyor

İsrail Cezalandırılıyor

Tanrı'nın İsrail'e Sevgisi

İsrail'in Günahı

Rab İsrail'e Öfkeleniyor

Hoşea'nın İsrail'e Yalvarışı

Rab İsrail'e Umut Veriyor

Yoel

GİRİŞ

Çekirgelerin Saldırısı

Tövbeye Çağrı

Çekirge Ordusu

Rab'be Dönün

Rab'bin Yanıtı

Rab'bin Günü

Uluslar Yargılanacak

Rab Halkını Kutsayacak

Amos

GİRİŞ

Rab İsrail'in Komşularını Cezalandırıyor

Rab İsrail'i Cezalandırıyor

Tanrı Konuşursa, Peygamber Susamaz

İsrail Rab'be Dönmüyor

Tövbeye Çağrı

Rab'bin Günü

Vay Başına Kaygısızların

Amos'un Görümleri

Amos ile Amatsya

Bir Sepet Meyve

İsrail Yıkıma Uğruyor

İsrail'in Rab'be Dönüşü

Ovadya

GİRİŞ

Rab Edom'u Cezalandıracak

Tanrı Ulusları Yargılayacak

İsrail'in Zaferi

Yunus

GİRİŞ

Yunus Rab'den Kaçıyor

Yunus'un Duası

Yunus Ninovalılar'a Sesleniyor

Yunus Tanrı'nın Acımasını Kınıyor

Mika

GİRİŞ

Samiriye ve Yeruşalim'in Yargılanması

Düşman Yeruşalim'e Yaklaşıyor

Halkı Sömürenlerin Cezalandırılması

Kurtuluş Müjdesi

Önderlerin ve Peygamberlerin Suçu

Rab'bin Dağı

Yeruşalim Halkı Sürgünden Dönecek

Kurtarıcı Beytlehem'den Çıkacak

Kurtuluş ve Yıkım

Rab'bin Yargısı

Yeruşalim'in Suçu ve Cezası

Mika'nın Ağıtı

Kurtuluş Yolu

Dua ve Teşekkür

Nahum

GİRİŞ

Rab'bin Ninova'ya Öfkesi

Ninova'nın Düşüşü

Habakkuk

GİRİŞ

Habakkuk'un Rab'be Yakınması

Rab'bin Yanıtı

Habakkuk Rab'be Yine Yakınıyor

Rab'bin Yanıtı

Habakkuk'un Duası

Sefanya

GİRİŞ

Felakete Karşı Uyarı

Rab'bin Büyük Günü

Rab Ulusları Cezalandırıyor

Yeruşalim'in Geleceği

Sevinç Ezgisi

Hagay

GİRİŞ

Tapınağı Yeniden Kurmak için Çağrı

Halk Çağrıya Kulak Veriyor

Kurulacak Tapınağın Görkemi

Kirli Sayılan Halk

Rab Bereket Yağdıracak

Rab'bin Zerubbabil'e Verdiği Söz

Zekeriya

GİRİŞ

Rab Halkını Kendisine Dönmeye Çağırıyor

Birinci Görüm: Atlı

İkinci Görüm: Dört Boynuzla Dört Usta

Üçüncü Görüm: Ölçü İpi

Dördüncü Görüm: Başkâhin Yeşu

Beşinci Görüm: Kandillik ve Zeytin Ağaçları

Altıncı Görüm: Uçan Tomar

Yedinci Görüm: Ölçü Kabındaki Kadın

Sekizinci Görüm: Dört Savaş Arabası

Yeşu'ya Verilen Taç

Oruç Değil, Adalet ve Sevecenlik

Rab Yeruşalim'i Kutsayacağına Söz Veriyor

İsrail'in Düşmanlarına Yargı

Vaat Edilen Kral

Rab Gelecek

Rab Yahuda ve Efrayim'i Kayıracak

İki Çoban

Yeruşalim'in Düşmanları Yok Oluyor

Günahtan Arınma

Çoban Vuruluyor

Mesih'in Gelişi ve Krallığı

Malaki

GİRİŞ

Rab İsrail'i Seviyor

Rab Kâhinleri Uyarıyor

Yahuda Halkının Tanrı'ya İhaneti

Yargı Günü Yakındır

Verilen Ondalıkları Çalmak

Rab'bin Günü

İÇİNDEKİLER DETAY

5. yüzyıla ait Süryanice çeviriden -Pşitto- bir kesit.

Table of Contents

http://www.kitabimukaddes.com/kutsal-kitap-tr/eski-antlasma.html

Mısırdan Çıkış

Levililer

Çölde Sayım

Yasanın Tekrarı

Yeşu

Hakimler

Rut

1.Samuel

2.Samuel

1.Krallar

2.Krallar

1.Tarihler

2.Tarihler

Ezra

Nehemya

Ester

Eyüp

Mezmurlar

Süleyman'nın Özdeyişleri

Vaiz

Ezgiler Ezgisi

Yeşaya

Yeremya

Ağıtlar

Hezekiel

Daniel

Hoşea

Yoel

Amos

Ovadya

Yunus

Mika

Nahum

Habakkuk

Sefanya

Hagay

Zekeriya

Malaki

İÇİNDEKİLER DETAY

*

a

b

c

ç

d

e

f

g

h